Close
Duke shfaqur rezultatin -19 deri 0 prej 6

Tema: Hajnrih Bl

  1. #1

    Hajnrih Bl

    HEINRICH BOLL (HAJNRIH BL)
    (1917-1985)


    Heinrich Boll u lind n Kln m 1917. Iu dha mimi Nobel m 1972. N veprat e tij t shumta ka denoncuar me nj mnyr satiriko-groteske tragjedin e lufts, varfrin e paslufts dhe hipokrizin e Gjermanis s re kapitaliste. Nga librat e tij jan pr tu shnuar: Opinioni i nj klouni, Nderi i humbur i Katerina Blumit, etj.

    Prktheu Afrim Koi

    FYTYRA IME E VREROSUR



    Kur qndroja n skel duke par pulbardhat, fytyra ime e vrerosur i ra n sy nj polici q patrullonte n kt zon. Un kisha humbur krejt pas ktyre zogjve zevzek, q m kot ngjiteshin si shigjet dhe pastaj rrzoheshin me vrtik n krkim t ndonj ushqimi; skela e shkretuar, uj i blert i trash dhe i ndyr nga vajrat, mbi koren e syprins s t cilit notonin lloj-lloj hedhurinash, asnj anije pr be, vinat t ndryshkur, depo t mdha t rrnuara; as edhe minjt nuk e prishnin qetsin e thell q mbulonte grmadhat e zeza t skels. Po bheshin vite q ishte ndrprer do lidhje me jasht.
    I kisha vn syrin nj pulbardhe dhe po ia ndiqja fluturimin me kujdes. E trembur, si nj dallndyshe q ka nuhatur stuhin, ajo m t shumtn rrinte pezull fare pran ujit dhe vetm m t rrall guxonte t vrvitej lart me klithm pr t'u bashkuar me shoqet. T ishte e mundur t m plotsohej nj dshir, do t kisha dashur nj buk q t ushqeja pulbardhn, ta bja at copa-copa dhe ti shnoja nj pik t bardh fluturimit t shqetsuar, t'i caktoja nj fund zbritjes s saj; me an t asaj cope buke t'i tendosja rravgimet e ngatrruara t endjeve klthitse, duke i prmbledhur nga brenda si nj tuf fijesh. Mirpo un vet isha i uritur si ajo, i lodhur, sido q edhe i lumtur n gjith at pikllim, sepse ishte gj e bukur shum t qndroje atje, me duar n xhepa, duke soditur pulbardhn dhe duke pir pikllimin.
    Befas nj dor zyrtare mbshtetet n supin tim dhe nj z shqipton:
    - Ejani me mua!
    Ndrkaq dora n sup rrekej t m kap dhe t m ngrer lart.
    Un qndrova n vend, e shkunda dorn tej dhe thash qetsisht:
    - Ju s'jeni n vete.
    - Shok, - vazhdoi i padukshmi, - kini kujdes.
    - Zotri, - ia ktheva un.
    - Nuk ka m zotrinj, - thirri ai me zemrim. - Jemi shok t gjith.
    Dhe ai bri prpara, m vshtroi anash dhe un qesh i detyruar ta ktheja vshtrimin tim, q deri ather bridhte i lumtur, dhe ta kridhja n syt e tij t rrept: ai ishte serioz sa edhe nj buall, q pr dhjet vjet sht ushqyer vetm me detyr.
    - Pr 'arsye... - desha t filloja un.
    - Arsye ka plot, - tha ai, - fytyra juaj e vrerosur.
    Un qesha.
    - Mos qeshni!
    Zemrimi i tij ishte i vrtet. N krye pata menduar se ai do t ishte mrzitur, meq nuk gjente asnj lavire, asnj detar t dehur, asnj vjedhs ose t arratisur pr ta arrestuar, mirpo tani e pash se e kishte me tr mend: donte t m arrestonte.
    - Ejani me mua...!
    - Po prse? - pyeta un qetsisht.
    Prpara se t merrja vesh se 'bhej, nj zinxhir i holl m pshtolli kyin e dors t majt dhe n at ast e kuptova q isha i humbur prsri. Pr her t fundit u ktheva nga pulbardhat rravguese, vshtrova qiellin e mrekullueshm gri dhe u prpoqa t hidhesha me nj vrull n uj, sepse m dukej m e mir t mbytesha vet n kt orb t ndyr, sesa t m mbyste me duar ndonj rreshter, diku n ndonj kazerm ose ta shihja veten prsri n kamp.
    - Po prse? - pyeta un srish.
    - Ka nj ligj q thot se duhet t jeni i lumtur.
    - Un i lumtur jam! - thirra.
    - Fytyra juaj e vrerosur... - tundi ai kokn.
    - Por ky ligj sht i ri, - thash un.
    - sht tridhjetegjashtorsh dhe ju e dini q do ligj hyn n fuqi njzet e katr or pas shpalljes s tij.
    - Un nuk kam dijeni.
    - Kjo nuk ju shfajson. Pardje u shpall me an t radios, u botua n t gjitha gazetat dhe pr ata, - ktu ai m hodhi nj vshtrim prbuzs, - pr ata q nuk din t prfitojn as nga t mirat e radios, as t shtypit, ai u b i njohur me an t fletushkave q u hodhn n t gjitha rrugt e Rajhut. Kshtu q tani ju shok, duhet t vrtetoni edhe se ku keni qen kto tridhjet e gjasht ort e fundit.
    Dhe m trhoqi pas. Vetm tani e vura re se ishte ftohur dhe un nuk kisha pallto, vetm tani e ndjeva me tamam urin tek trokiste n portat e stomakut, vetm tani e kuptova se isha edhe i palar, i parruar, i leckosur dhe se kishte ligje q krkonin nga do shok t ishte i lar, i rruar, i lumtur dhe i ngopur. Polici me shtynte prpara, si nj dordolec q hajdutt nuk e ln n vendin e ndrrave t tij, aty buz ars. Rrugt ishin t shkreta dhe posta e policis nuk ishte larg, dhe, megjithse e pata ditur q ata do t gjenin nj shkak pr t m arrestuar prsri, ndieja, megjithat, nj rndsim n zemr, sepse ai po m onte npr vendet e fmijris, t cilat un kisha pasur ndrmend t'i shihja; pasi t kthehesha nga skela; kopshte t mbuluara nga shkurret dhe t bukura n braktisjen e tyre, udh t mbajtura me kujdes, t rregullta, t pastra, t gjera, t ndrtuara me plan enkas pr skuadronet patriotike, q zhvillonin ktu marshimet e tyre edhe t hn, t mrkur dhe t shtun. Vetm qielli ishte ai i pari dhe ajri si i atyre ditve kur zemra ime ishte e mbushur me ndrra.
    T gjith njerzve q ndeshnin rrugs, u lexohej qart n ball vula e zellit dhe veli i holl i dshirs pr t'u dukur t bindur i mbshtillte ata, sidomos sapo shihnin policin; t gjith shpejtonin hapin duke marr nj shprehje dashamirsie, ndrsa grat, q dilnin nga dyqanet, prpiqeshin t'i jepnin fytyrs at shprehjen e gzimit q krkohej prej tyre, sepse kishte porosi q t tregoheshin t gzuara dhe t knaqura me punn e amviss, e cila kishte pr detyr q t'u prgatiste ushqim t mir e t freskt puntorve shtetror.
    E megjithat t gjith kta njerz na shmangeshin me mjeshtri, asnj nuk kryqzohej me ne; me t'u shfaqur ndonj gjurm jete n rrug, ajo zhdukej njzet hapa para nesh dhe secili prpiqej t futej n ndonj dyqan, t kthente qoshen e rrugs ose t fshihej pas ndonj porte t huaj e t priste atje gjith frik gjersa t mekej zhurma e hapave tan.
    Vetm njher, kur sapo kaptuam nj kryqzim, na doli prball nj plak, n jakn e t cilit m zun syt kalimthi distinktivin e msuesit; ai nuk kishte m si t na shmangej dhe u prpoq, pasi prshndeti m par policin, sipas urdhrave n fuqi (duke goditur tri her rresht me pllmb akn e koks s vet, n shenj nnshtrimi absolut), u prpoq, pra, t kryente detyrn, e cila i krkonte t m pshtynte tri her n fytyr, duke e shoqruar at veprim me thirrjen e detyrueshme: Derr tradhtar! Ai kishte nishan t mir, por dita qlloi e nxeht, grykn ai duhej ta kishte t that, dhe mua m arritn vetm disa cirka t mjera, thuajse t palndta, q un - n kundrshtim me urdhrat - u prpoqa padashur t'i fshihja me mng, pr kt polici m dha nj shkelm byths dhe nj grusht n mes t shtylls s kurrizit, duke shtuar qetsisht me z shkalla nj, q donte t thoshte: shkalla e par dhe m e but e dnimit q kishte t drejt t jepte nj polic.
    Msuesi, ndrkaq, ia kishte mbathur me t shpejt. T tjert arritn t na shmangeshin, hiq ktu, mbase, nj grua, q, prpara se t'u kushtohej gzimeve t mbrmjes n kazermat e dashuris, po bnte shtitjen e detyruar, nj leshverdh e zbeht dhe e fryr, q m drgoi nj puthje nga lart, pr ka un i buzqesha me mirnjohje, ndrsa polici u shtir sikur nuk vuri re gj. Ata ishin porositur t'u lejonin ktyre grave ca liri, q pr cilindo shok tjetr do t kishte pasur pasoja shum t rnda; por, meqense ato ndihmonin shum pr ngritjen e gzimit t prgjithshm t puns, atyre u ishte lejuar t shkelnin ca ligjin, nj rrethan, kjo, t ciln filozofi zyrtar, dr.dr.dr.Biajgot, e damkosi n revistn e detyruar t filozofis (zyrtare) si nj shenj q dshmonte pr fillimin e nj procesi liberalizimi. Kt e pata lexuar nj dit m par, tek kthehesha n kryeqytet, n disa flet t revists n fjal, t cilat i gjeta n nevojtoren e nj fshatari, q nj student, me siguri djali i fshatarit, i kishte qndisur me disa epitete fort t goditura...
    Pata fat q arritm stacionin e policis, sepse pikrisht n at ast ushtuan sirenat, shenj, kjo, q rrugve do t vrshonin mijra njerz me shprehjen e nj lumturie t matur n fytyr (sepse urdhri thoshte q n mbarim t puns t mos tregohet gzim i madh, meq kjo do t merrej sikur puna ishte bar; ndrsa kur fillonte puna, po, ather duhej t mbretronte ngazllimi, ngazllimi dhe knga) dhe t gjith kta mijra do t ishin t detyruar t m pshtynin n fytyr. Megjithse, 'sht e vrteta, sirenat binin dhjet minuta (prpara mbarimit t orarit, sepse do puntor ishte i detyruar q n kto dhjet minuta t bnte nj pastrim rrnjsor, sikundr e krkonte parulla e kryetarit t shtetit t asaj kohe: lumturi dhe sapun.
    Dera e posts t policis t ksaj zone, nj katror betoni, ruhej nga dy roja, q, kur u kalova pran, m dhan racionin e zakonshm t ndshkimeve trupore; m goditn fort n tmtha me kondakt e pushkve dhe m shembn klavikulat me tytat e revoleve t tyre, n prputhje me nenet e ligjit Nr.1 do polic ka t drejt q kundrejt do t kapuri (me kt nnkuptojm t arrestuarin) ta shfaq veten si pushtet, me prjashtim t atij q e ka kapur vet meqense ky do t ket fatin t marr pjes n ndshkimet e nevojshme trupore gjat marrjes n pyetje. Vet ligji penal ka kt formulim: do polic ka t drejt t dnoj cilindo, ai ka pr detyr t dnoj cilindo q ka br faj.
    Kaluam prmes nj korridori t gjat e t zhveshur, me dritare t mdha n t dyja ant; s fundi u hap automatikisht nj der, sipas lajmrimit q kishin br ndrkoh rojat pr ardhjen ton, sepse n at koh, kur mbretronte lumturia, kur do gj ishte e mir, e rregullt dhe kur secili prpiqej q ta harxhonte brenda dits racionin e sapunit, n ato dit, pra, ardhja e nj t kapuri (t arrestuari) ishte ngjarje m vete.
    Hym n nj dhom thuajse t zbrazt, ku kishte vetm nj tryez shkrimi me telefon dhe dy kolltuk. Un duhej t rrija n kmb n mes t dhoms, kurse polici hoqi helmetn dhe u ul.
    N fillim u b heshtje dhe nuk ndodhi gj; ata kshtu veprojn prsri, kjo sht m e keqja; un e ndieja se si fytyra ime brengosej gjithnj e m shum, isha i lodhur dhe i uritur dhe ishte zhdukur edhe gjurma e fundit e asaj lumturie t przitur i bindur tashm q isha i humbur.
    Disa sekonda m von hyri i heshtur nj burr i gjat e fytyrzbeht, me uniformn e murrme t kryehetuesit. Ai u ul pa thn asnj fjal dhe zuri t m vshtronte.
    - Profesioni?
    - Shok i thjesht.
    - Ditlindja?
    - 1. 1. - i thash un.
    - Puma e fundit q keni br?
    - I burgosur.
    Ata t dy u vshtruan n sy.
    - Kur dhe nga ku jeni liruar?
    - Dje, shtpia 12, qelia 13.
    - Vendqndrimi i lejuar?
    - Kryeqytet.
    - Dokumentin.
    Nxora nga xhepi vrtetimin e lirimit dhe ia dhash. Ai e mbrtheu at me karteln e gjelbr q pati filluar t mbushte me t dhnat e mia.
    - Krimi i mparshm?
    - Fytyr e gzuar.
    Ata t dy u vshtruan n sy.
    - Shpjegohuni, - tha kryehetuesi.
    - Asokohe, - thash un, - nj polici i ra n sy fytyra ime e gzuar n nj dit kur ishte urdhruar zi e prgjithshme. Ishte dita e vdekjes s shefit.
    - Masa e dnimit?
    - Pes.
    - Sjellja?
    - E keqe.
    - Arsyeja?
    - Zell i pamjaftueshm n pun.
    - E qart.
    Kryehetuesi u ngrit, m'u afrua dhe me nj goditje t sakt m theu, tri dhmbt e par; shenj, kjo, q m damkoste si prsrits, nj mas rnduese, q un nuk e kisha llogaritur. Pastaj kryehetuesi doli nga dhoma dhe hyri nj djalosh trashaluq me uniform t murrme hetuesi.
    Ata m rrahn t gjith: hetuesi, hetuesi i par, kryehetuesi, prve atyre ndshkimeve trupore q m dha polici im, sipas s drejts q i jepte ligji. Dhe m dnuan dhjet vjet burg, sepse kisha pasur fytyr t vrerosur, ashtu si m patn dnuar para pes vjetsh me pes vjet, sepse kisha pasur fytyr t gzuar.
    Tani, n dalsha i gjall nga kta dhjet vjet me lumturi e sapun, do t provoj t mos kem fare fytyr...

  2. Anetart m posht kan falenderuar Askusho pr postimin:

    bsdev (01-03-2017)

  3. #2

    Tregim nga HAJNRIH BL

    Prktheu Eqrem Biba



    PESHORJA E FAMILJES BALEK



    N vendlindjen e gjyshit tim, njerzit merreshin kryesisht me rrahjen e lirit dhe fitonin me kt bukn e gojs. Gjat pes brezave, ata thithn pluhurin q ngrihej lart nga kcenjt e bluar dhe helmoheshin pak e nga pak prej tij.
    Kur ktheheshin fmijt nga shkolla, qllonte q shkonin n pyll dhe mblidhnin krpudha dhe barra.
    Pyjet ishin pron e familjes Balek; edhe fabrikat e lirit ishin pron e tyre. N fshatin e gjyshit tim ishte kshtjella e Balekve, dhe gruaja e do kryetari familjeje t Balekve kishte, pran kuzhins nj dhom t vogl, ku peshoheshin e paguheshin krpudhat, barrat dhe lulet. Atje, mbi nj tryez, Balekt kishin nj peshore t madhe - nj peshore t vjetr, t lyer me boj ari, nj peshore para s cils edhe gjyshrit e gjyshit tim qndronin n kmb, duke mbajtur n duart e tyre t ndyta prej fmijsh shporta plot me krpudha, paketa me lule, dhe q shikonin me kujdes se sa drehem do t'i duheshin frau Balekut, n mnyr q akrepi i lkundur t qndronte pikrisht te vija e zez, tek ajo vijz e holl e drejtsis, q duhej shnuar do vit rishtas. Pastaj, frau Baleku merrte nj regjistr t madh me kapak meshini boj kafe, shnonte n t peshn dhe paguante parat - pfening ose solda dhe shum, shum rrall ndonj mark. Dhe, kur gjyshi im kishte qen ende fmij, atje kish patur nj kuti t madhe me sheqerka t athta, nga ato q kushtonin nj mark kilogrami kur frau Baleku, q drejtonte ather punt e dhoms fuste nganjher dorn n at kuti dhe i jepte secilit nj bonbone, fytyrat e fmijve eleshin nga gzimi, ashtu sikundr eleshin kur nna, me rastin e festave t mdha, u hidhte n gotat e kafes ca qumsht, prej t cilit kafja merrte nj ngjyr prher e m t elur, gjersa zbardhllehej, si grshetat e vajzave flokverdha.
    Nj ligj i familjes Balek, sipas t cilit jetonte fshati, thoshte: Askujt nuk i lejohet t mbaj peshore n shtpi. Ky ligj ishte aq i vjetr saq asnjeri nuk dinte sesi dhe kur kish dal ai: ai ligj duhej respektuar patjetr, sepse shkelsit e tij dnoheshin nga fabrika dhe atyre nuk u pranoheshin m as krpudhat, as barrat e lulet dhe Balekt ishin njerz aq t fuqishm, saq edhe n fshatrat rreth e prqark askush nuk e merrte shkelsin n pun, askush nuk i blinte barra pylli.
    Im gjysh qe i pari q guxoi t kontrollonte drejtsin e Balekve, t atyre q jetonin n kshtjell, q kishin dy karroca t bukura, dhe t cilve, me rastin e vitit t ri, 1900, Kaizeri u dha nj titull fisnikrie.
    Gjyshi im kishte qen nj djal i zgjuar dhe i zellshm; ai futej thell n pyll dhe shkonte m larg se gjith fmijt e tjer; futej gjer atje ku, sipas gojdhns banonte Bilgani - nj gjigant q mbronte thesarin e Balderve. Por gjyshi im nuk kish frik nga Bilgani; ai hynte thell n pyll dhe, q n mosh t njom, mblidhte nj mori krpudhash; nganjher gjente bile edhe disa lloj krpudhash t rralla, q frau Baleku i blente me nga 60 pfening kilogramin. Pata flets s kalendarit, im gjysh shnonte gjithshka q u dorzonte Balekve: do kilogram krpudha dhe barra, dhe me shkrimin e tij prej fmije shnonte aty pran se sa t holla kishte marr pr to; kshtu kish vepruar ai pr do pfening, q kishte marr nga mosha 7 gjer n 12 vje; dhe kur kish mbushur 12 vje, kishte hyr viti 1900. Me kt rast, Kaizeri u kishte dhn Balekve titullin e fisnikut dhe ata i kishin falur do familjeje t fshatit nga 120 gram kafe puro, nga ajo q sillej prej Brazilit.
    Kafeja u shprnda nj dit para fests, n dhomn e vogl, ku qndronte pothuaj prej njqind vjetve peshorja e Balekve, t cilt: quheshin tani Balek fon Biltan, meqense. sipas nj legjende mbi Bilganin kshtjella e ktij vigani kishte qen pikrisht n vendin ku ngriheshin shtpit e Balekve.
    Gjyshi im m tregonte shpeshher se si kish shkuar atje, pasi kish dal nga shkolla, pr t marr kafen pr katr familje: Ceht, Baidlert, Voolin dhe pr familjen e vet - Bryher, Kjo kish ndodhur nj nat para fests s Vitit t ri: duheshin stolisur dhomat, duheshin pjekur byrekt dhe pr kt duheshin aktivizuar fmijt, duke i drguar n kshtjell pr t marr 120 gram kafe.
    Dhe ja, im gjysh kish ndenjur n dhom, n nj fron t vogl prej druri, dhe po priste q Gertruda, shrbtorja, t'i jepte paketat e gatshme me nga 120 gram kafe secila, katr paketa, dhe rrinte duke shikuar peshoren, n pjatn e majt t s cils ishte nj pesh prej nj gjysm kilogrami. Frau Baleku ishte i zn me prgatitjet e fests. Dhe ja, kur Gertruda desh t'i jepte tim gjyshi nj sheqerk t atht, befas pa se kutia ishte bosh: kutia mbushej nj her n vit, dhe n t futej nj kilogram sheqerka, nga ato q kushtonin nga nj mark kilogrami.
    Gertruda ja plasi gazit dhe tha: Prit se do t sjell t tjera, dhe im gjysh, me katr paketa kafe, t mbshtjella me ambalazh fabrike, me nga 120 gram secila, kish qndruar prpara peshores, ku njri kishte harruar nj pesh gjysm kilogramsh; ather gjyshi mori katr paketat e kafes dhe i vuri n pjatn e zbrazt t peshores, dhe zemra e tij filloi t rrihte fort, kur pa se akrepi i zi i drejtsis kaloi nga e majta e vizs; pjata me peshn gjysm kilogramsh mbeti posht, kurse gjysm kilogrami i kafes u ngrit mjaft lart; zemra filloi t'i rrihte m fort se sa n pyll, ather kur ai i fshehur prapa nj gmushe, priste viganin Bilgan: ather nxori nga xhepi disa gur t vegjl, q i mbante gjithnj me vete, pr t vrar me llastik harabelat, q fluturonin mbi lakrat q kish mbjell nna e tij - ju desh t vinte tre, katr, pes gur t vegjl pran katr paketave t kafes, n mnyr q pjata me peshn gjysm kilogramshe t ngrihej lart dhe akrepi t qndronte, m n fund, pikrisht nn vizn e zez. Gjyshi im hoqi nga peshorja kafen, i mbshtolli gurt n nj shami, dhe kur erdhi Gertruda me nj qese t madhe prej nj kilogrami (t mbushur me bombona t athta, q duhej t mjaftonin prsri pr nj vit t tr, n mnyr q t eleshin fytyrat e fmijve) dhe i hodhi bombonat n kuti, djali i vogl dhe i zbet po qndronte aty pran, dhe dukej sikur asgj nuk kishte ndryshuar. Im gjysh mori vetm tri paketa, dhe Gertruda pa plot habi dhe frik se djali, i zbet, e hodhi sheqerkn e atht prdhe, e shtypi me kmb dhe tha: Dua t bisedoj me frau Balekun.
    Balek fon Bilgan, - e korrigjoi Gertruda.
    Mir, Balek fon Bilgan. Por Gertruda qeshi me t, dhe ai u kthye n mes t errsirs n fshat, u shpuri kafen Cehve, Vaidlerve, Voolit dhe, pasi tha n shtpi q kish pr t shkuar te prifti, doli jasht.
    Por ai doli jasht, n errsirn e nats, me t pes gurt e tij t mbledhur n shami. Ju desh t ecte nj cop her t gjat, pr t gjetur ndonj njeri q kishte peshore, ndonj njeri q ishte i lejuar t mbante peshore. Ai dinte q n fshatrat Blaugau dhe Bernau nuk kishte asnjeri peshore, prandaj, pa u ndalur fare, vazhdoi rrugn. Vetm pas dy orsh arriti n qytetin e vogl Dilhajm, ku banonte farmacisti Hening.
    Jo, nuk kam ardhur pr ndonj ila, desha vetm... Gjyshi hapi shamin, nxori t pes gurt dhe ja zgjati Heningut, duke thn: Desha t'i peshoj pak kta. Vshtroi tr frik Heningun, por, kur pa se ky nuk u prgjigj fare, nuk u zemrua dhe nuk pyeti pr asgj, im gjysh tha: Kjo sht ajo q i mungon drejtsis, - dhe ather, n at dhom t ngroht, gjyshi ndjeu se i ishin lagur kmbt. Dbora i kish hyr nga kpuct; n pyll dbora i kish rn prsipr nga degt dhe tani ishte shkrir; ai ishte i lodhur dhe i uritur, dhe befas ja dha t qarit sepse kuptoi q kishte humbur shum krpudha, barra e lule; ato ishin peshuar n nj peshore, s cils i mungonin pes gur pr t arritur kufirin e drejtsis. Dhe kur Heningu, duke tundur kokn dhe duke mbajtur n dor t pes gurt, thirri t shoqen, im gjysh mendoi pr prindrit e tij, pr t part e tij dhe prfytyroi nj peshore t madhe t padrejtsis; pasi u nxeh e qau m shum se prpara, u ul pa marr leje n nj karrige n dhomn e Heningut, ju hodhi nj vshtrim petullave dhe nj filxhani me kafe t nxeht, q frau Heningu, nj grua trashaluqe, ja vuri prpara, dhe pushoi s qari, vetm kur u kthye Heningu nga dyqani dhe i tha s shoqes me ngadal, duke i hedhur gurrikat n pllmbn e dors: Pesdhjet e pes gram... plot.
    Im gjysh u kthye prmes pyllit. Arriti pas dy orsh n shtpi. N shtpi e qortuan rnd, por ai heshti, dhe kur e pyetn pr punn e kafes, ai nuk tha asnj fjal, por ndenji gjith ditn duke br llogarira n fletushkn e tij, ku ishte shnuar gjithshka q ai i kish dhn frau Balekut. Kur n mesnat, sahati i madh i kshtjells ra 12, nga kshtjella u dgjuan krisma topi, dhe n gjith fshatin shprthyen britma e daulle; kur gjith familja u puth e u prqafua, ai tha pastaj, n qetsin q mbretroi n dhom, me rastin e Vitit t ri: Balekt m detyrohen 18 marka dhe 32 pfening, Dhe prsri mendoi pr fmijt e fshatit, mendoi pr vllain e tij, Fricin, q mblidhte plot krpudha, mendoi pr t motrn e tij Ludmiln, pr qindra fmij q mblidhnin pr Balekt krpudha, barra dhe lule, por ksaj radhe nuk qau, vetm se u tregoi prindrve, vllait dhe motrave at q kish zbuluar.
    Kur ditn e par t vitit t ri, Balekt fon Bilgan vajtn n kish pr t dgjuar meshn dhe stema e tyre e re, e blert, q paraqiste nj vigan q rrinte ulur nn nj pish, spikaste n karrocn e tyre, ata pan fytyra t zbehta e t ashpra njerzish dhe sy q ishin mbrthyer mbi ta. Ata prisnin t gjenin n fshat kurora me lule, t dgjonin n mngjes serenata dhe prshndetje, me rastin e krishtlindjeve, por, kur kaluan prmes fshatit, patn prshtypjen se ky ishte i vdekur dhe fytyrat e zbehta n kish ishin drejtuar nga ata, fytyra t heshtura dhe armiqsore. Pastaj, kur hypi prifti n tribun pr t mbajtur fjaln e zakonshme, me rastin e fests, ai e ndjeu ftohtsirn e atyre fytyrave, q zakonisht ishin t qeta e t qeshura dhe, pasi e mblodhi shuk fletn ku ishte shkruar fjalimi, u kthye i djersitur tek altari; kur doln Balekt nga kisha, pasi mbaroi mesha, kaluan prmes nj rreshti fytyrash t heshtura e t zbehta. Por zonja e re, Balek fon Bilgan qndroi prpara, pran frenave t fmijve, krkoj me sy fytyrn e tim gjyshi, t voglushit t zbet Franc Bryher, dhe pyeti n mes t kishs: Pse nuk e more kafen pr nnn tnde?- Ather im gjysh u ngrit e tha: Nuk: e mora, sepse ju m detyroheni edhe aq para sa bjn pes kilogram kafe. Dhe ai nxori nga xhepi pes gurikat, ja zgjati asaj zonje t re dhe tha: Ja, se sa, 55 gram pr nj gjysm kilogrami pesh - kaq i mungon drejtsis suaj.
    N kohn q Balekt ndodheshin n kish, Vilhelm Vooli, nj gjahtar, kishte hyr n dhomn e vogl, kish marr peshoren bashk me regjistrin e madh me kapak rneshini, ku ishte shnuar do kilogram krpudha, do kilogram luleje, q kishin bler Balekt n fshat, dhe gjith ditn e par t vitit t ri burrat ndenjn n dhomn e strgjyshrve t mi. dhe llogaritn, strllogaritn do gram q kishin shitur, por, kur llogaria e tyre arriti n disa mijra talera dhe akoma nuk kishte prfunduar, befas erdhn xhandart, duke qlluar me arm dhe duke prdorur bajonetat; ata u futn n dhomn e strgjyshit tim dhe muarn me forc peshoren, bashk me regjistrin. Me kt rast, vran motrn e tim gjyshi, voglushen Ludmila, plagosn disa t tjer, por Vooli vrau me thik njrin prej xhandarve.
    Kshtu ngriti krye jo vetm fshati yn, por edhe fshatrat Blaugau dhe Bernau, dhe pothuajse gjat gjith nj jave nuk punoi asnjri n fabrikat e lirit. Mirpo ja behn nj numr i madh xhandarsh, t cilt ju krcnuan burrave e grave me burgosje, dhe Balekt e ngarkuan priftin t kontrollonte botrisht peshoren n shkolln e fshatit dhe t provonte se akrepi i drejtsis nuk bnte asnj mashtrim Ather burrat e grat nisn prsri nga puna n fabrikn e lirit.
    Prindrit e tim gjyshi u detyruan t largoheshin nga fshati, t linin varrin e freskt t vajzs s tyre t vogl; ata zun t thurnin shporta, pa u ngulur pr shum koh n asnj vend, sepse nuk mund t shihnin me zemr t qet sesi i mashtronin kudo njerzit akrepi i drejtsis. Ata bridhnin prapa karrocs s tyre me plaka, q ecte me ngadal npr rrugt e fshatrave; kishin me vete edhe nj dhi thatime, dhe njerzit q kalonin pran karrocs, dgjonin nganjher se brenda n karroc dikush kndonte pr padrejtsin. Dhe kush dshironte t dgjonte, mund t msonte historin e Balek fon Bilganve, drejtsis s t cilave i mungonte nj e dhjeta pjes.

  4. Anetart m posht kan falenderuar Askusho pr postimin:

    bsdev (01-03-2017)

  5. #3

    Tregim nga HAJNRIH BL

    Prktheu: Anrila Spahia (Kove)


    NJERIU Q QESH



    Kur m pyet ndokush pr profesionin, shushatem fare: skuqem, belbzoj. Dhe kush pa, un q njihem si njeri i sigurt n vetvete. I kam zili ata, q mund t thon me z t lart: un jam murator. Berberve, librashitsave, shkrimtarve gjithashtu ua kam zili, pr thjeshtsin m t ciln pohojn punt q bjn, pasi nuk ka nevoj t shpjegosh a sqarosh m tej njerzit. Ndrsa un jam i detyruar t jap sqarime kur m pyesin. Un jam njeriu, q qesh. Nj pohim i till duhet shpjeguar m tej, pasi un pr hir t s vrtets edhe pyetjes s dyt: "Jetoni nga kjo pun?", duhet ti prgjigjem me "po". Dhe n fakt un jetoj nga e qeshura ime, dhe jetoj mir, sepse e qeshura ime, po ta shohim si mall, sht shum e krkuar. Un jam nj profesionist i mir dhe me prvoj i s qeshurs. Askush tjetr nuk mund t qesh si un, askush nuk i zotron nuancat e artit tim. Pr nj koh t gjat jam prpjekur t shmang sqarimet bezdisse, duke u paraqitur si aktor, por aftsit e t folurit dhe t mimiks sime jan shum t paplota, pr ta br t besueshm kt pohim, dhe meq mua m plqen t them t vrtetn, e vrteta sht kjo: un jam njeriu, q qesh. Nuk jam as klloun e as humorist, nuk i gazmoj njerzit, por e prodhoj gazin. Un qesh si nj perandor romak, si nj maturant i ndjeshm, e qeshura e shekullit t 17-t m sht po aq e zakonshme sa dhe ajo e shekullit t 19-t, dhe nse sht e nevojshme, un qesh pr t gjith shekujt, pr t gjitha klasat shoqrore, pr t gjitha grupmoshat: kt zanat un e kam msuar, ashtu si mund t msoj ndokush t riparoj kpuc. Qeshja alla-amerikane ma shungullon gjoksin, e qeshura e Afriks, e qeshura e bardh, e kuqe, e verdh - t gjitha, prkundrejt pagess, i l t gurgullojn prej meje, ashtu si e prcakton regjia. Un jam br shum i domosdoshm, qesh npr disqe, qesh npr shirita manjetofoni, madje vet regjizort e radiodramave m trajtojn me shum kujdes. Un qesh si melankolik, me maturi, me histerizm, qesh si faturino autobuzi, si shits fruta-perimesh; bj qeshjen e mngjesit, qeshjen e mbrmjes, qeshjen e nats, dhe t agut; shkurt, i bj t gjitha llojet dhe mnyrat e mundshme, kur dhe ku duhet qeshur. Duhet t m besoni, nj profesion i till sht shum i lodhshm, madje dhe pr mua. Specialiteti im sht dhe e qeshura ngjitse: un jam br i pazvendsueshm edhe pr komediant e shkalls s tret apo t katrt, t cilt me t drejt dridhen pr suksesin e tyre, ndaj jam do mbrmje n variete, t'iu ngjis t qeshurn dhe duartrokitjen t tjerve. E qeshura ime e przemrt apo e trbuar duhet t jet nj pun krejt e prpikt, nuk duhet t jet as shum hert e as shum von, duhet t vij n momentin e duhur - un ja plas vetm sipas programit, gjith spektatort buasin mbas meje, dhe kshtu suksesi sht i garantuar. Pastaj shkoj vjedhurazi i drmuar drejt garderobs, hedh pallon sipr supeve, i lumtur, q m n fund do kem ort e mia t lira t mbrmjes. N shtpi gjej nj tuf telegramesh: "Kemi nevoj urgjente pr t qeshurn tuaj. Regjistrimi bhet t martn.", dhe kshtu, vetm pak or m von shullarem n nj tren me ajr t rnd duke mallkuar fatin tim. Gjithkush e kupton, q n koh t lir apo n pushime nuk kam fare dshir t qesh. Mjelsi sht i lumtur vetm kur harron lopn, dhe muratori kur harron llain, marangozt shpesh kan n shtpit e tyre dyer dhe rafte, q me zor iu hapen. Pastiiert plqejn turshit, kasapi-okollatn; toreadort dashurojn pllumbat, boksiert mehiten, kur fmijve t tyre u del gjak nga hunda: un i kuptoj t gjith, ndaj edhe vet nuk qesh kurr mbrmjeve. Un jam njeri i zymt, ndaj dhe njerzit, ndoshta me t drejt m mbajn pr pesimist. N vitet e para t martess, gruaja m thoshte shpesh: "Qesh njher!", por me koh u b e qart dhe pr t, q kt dshir nuk mund t'ia plotsoja. Un jam i lumtur, kur muskujt e strlodhur t fytyrs sime, dhe kur shpirtin tim t strapacuar, mund t'i shplodh prmes seriozitetit t thell. Po, edhe e qeshura e t tjerve m nervozon, sepse m kujton menjher profesionin tim. Kshtu ne jemi br nj familje e heshtur dhe e paqt, se edhe gruaja ime e ka harruar t qeshurn: her pas here m rastis ta kap at duke u ngrdheshur, e pastaj ngrdheshem edhe un. Ne flasim leht me njri-tjetrin, sepse un e urrej zhurmn e varieteve, e urrej edhe zhurmn, q pllakos n sallat e regjistrimit. Njerzit, q nuk m njohin, mendojn se jam i mbyllur n vetvete. Ndoshta dukem i till, se gojn e hap vetm, kur m duhet t qesh. Me pamje t tendosur prshkoj gjith udhn e jets sime, dhe shum - shum i lejoj vetes vetm ndonj buzqeshje t leht, duke mos ditur n kam qeshur ndonjher me gjith shpirt. Nuk e besoj. Motrat e mia thon, se kam qn gjithmon nj djal serioz.
    Un, q qesh n qindra mnyra, ende nuk e njoh t qeshurn time t vrtet.

  6. #4
    i/e regjistruar Maska e Xhuxhumaku
    Antarsuar
    19-11-2003
    Vendndodhja
    sopr'un'curva
    Postime
    13,380

    Pr: Hajnrih Bl

    Nderi i humbur i Katerina Blumit



    Fragment nga romani “Nderi i humbur i Katerina Blumit”, prkthyer m ‘93 nga Robert Shvarc



    Hajnrih Bl



    katerinaPersonat dhe veprimet e ktij tregimi jan t shpikura nga mendja. Por, n qoft se gjat prshkrimit t disa praktikave gazetareske, do t vihet re, nj ngjashmri me praktikat e prdorura nga Foto-Gazeta, m duhet t theksoj se kjo nuk sht br as me qllim dhe nuk sht as rastsi, por sht e pashmangshme.

    1.

    Pr tregimin e mposhtm ekzistojn disa burime ansore si dhe tre burime kryesore, t cilat do t’i prmendim ktu n fillim dhe pastaj nuk do t’i zm n goj. Burimet kryesore jan: procesverbalet e hetuesis, avokati dr. Hubert Blorna, dhe shoku i tij i shkolls e m von i universitetit, prokurori Peter Hah. Ky i fundit – vetkuptohet, n mirbesim – i plotsoi procesverbalet e hetuesis me disa hollsira t veanta dhe shpjegoi disa masa t policis si edhe disa prfundime t krkimeve t saj, n ato raste kur kto gjra nuk prmendeshin n procesverbalet; dhe kt e bri – gj q duhet theksuar medoemos – jo pr prdorim zyrtar, por vetm pr prdorim privat, sepse e kishte prekur thell n shpirt brenga e shokut t vet Blorna, i cili nuk arrinte t’i shpjegonte dot t gjitha ato q ndodhn e q, megjithat, thoshte: “Po ta mendoj holl-holl kt pun, nuk m duket e pashpjegueshme, por pothuajse logjike”. Meq shtja e Katerina Blumit, po t nisemi nga qndrimi i t pandehurs dhe nga pozita shum e vshtir e avokatit t saj mbrojts, dr. Blorna, do t mbetet patjetr pak a shum fiktive, mund t themi se ndoshta disa pasaktsi t vogla shum njerzore te Hahut jan jo vetm t kuptueshme, por edhe t falshme.

    Prsa u prket burimeve ansore, disa prej t cilave jan m shum e disa m pak t rndsishme, nuk del nevoja q t’i prmendim ktu, meqnse ndrthurjet, ngatrresat, njanshmria, befasimet dhe konstatimet e tyre do t sqarohen vet n vazhdn e ktij tregimi.



    2.

    Po q se ky tregim – meq po flasim ktu kaq shum pr burime- t krijon her pas here prshtypjen e “rrjedhs” – na duhet t krkojm ndjes pr kt: kjo gj ishte e pashmangshme. Kur ke t bsh me “burime” e me “rrjedh”, nuk mund t flassh pr kompozicion; n vend t tij mund t prdorim ndoshta nocionin e kanalizimit, dhe ky nocion sht i qart pr kdo, i cili, kur ka qen fmij (por ndoshta edhe i rritur), ka lojtur me pellgje uji, duke i lidhur ata me njri-tjetrin me an hullish e brazhdash t vogla, duke i zbrazur e duke i devijuar, gjersa arrinte ta mblidhte t gjith sasin e ujit t pellgjeve n nj kanal t prbashkt… Pra, n kt mes nuk bhet gj tjetr vese nj lloj drenazhi ose tharjeje. Kemi t bjm thjesht me nj proces rregullimi! Prandaj, n qoft se kt tregim e merr vende-vende rrjedha, na duhet t’i lutemi lexuesit q t bj pakz durim, mbasi n kt mes luajn njfar roli edhe ndryshimet ose barazimet e nivelit, sepse fundja ekzistojn edhe ndalesa, prita, grumbullime rre, kanalizime gjysmake dhe burime q “nuk vijn dot t gjitha njhersh”, si dhe rryma t nndheshme etj., etj.



    3.

    Faktet, t cilat ndoshta do t ishte mir t’i parashtronin qysh n fillim, jan brutale: t mrkurn, m 20.2.1974, n vigjilje t festave t karnavaleve, nj grua e re njzeteshtatvjeare del n nj qytet rreth ors 18.45 nga shtpia e saj dhe niset pr t marr pjes n nj mbrmje dfrimi private.

    Katr dit m von, pas disa ngjarjes h dhe rrethanash dramatike – jemi t detyruar t shprehemi kshtu, duke marr parasysh pikrisht ato ndryshime t nivelit q shkaktojn rrjedhn – pra, katr dit m von, t dieln mbrma, n thuajse po at or (ose m sakt: n orn 19.04), gruaja e re i bie ziles n dern e apartamentit t komisarit t policis t Valter Mding, i cili tamam n at koh ishte duke u maskuar, – jo pr arsye private, por pr shkaqe shrbimi – me nj veshje sheiku; ajo i deklaron Mdingut t shastitur se n drek, aty nga ora 12.15, kishte vrar n apartamentin e vet gazetarin Verner Ttges; ai, komisari, le t interesohej q ta shprthenin dern e saj dhe “ta hiqnin” t vrarin q andej, ajo vet pasksh bredhur midis ors 12.15 dhe 19.00 npr qytet n krkim t pendess, por pendes as nuk kishte gjetur e as nuk ndiente; gjithashtu lutej q ta arrestonin, sepse kishte dshir t ndodhej atje ku ndodhej edhe “Ludvigu i saj i dashur”.

    Mdingu e njihte at grua, meq ato ditt e fundit ajo ishte marr n pyetje disa her; ai ndiente njfar simpatie pr t dhe nuk dyshoi pr asnj ast n fjalt e saj. Me vetur e on drejt e n komisariatin e policis, njofton eprorin e vet, kryekomisarin Bajemen, jep urdhr q ta shpien gruan e re n nj qeli dhe, nj erek ore m von, takohet me Bajemenen prpara ders s apartamentit t saj, ku disa specialist t policis e shprthejn dern dhe vn re se deponimi i gruas ishte i sakt.

    Ktu nuk do t flasim, shum pr gjak; atij q i plqen gjaku i teprt, mund t’i rekomandojn t ndjek disa programe televizive e filma kinemaje, ku t tilla tmerre ka me bollk, bile edhe me muzik! Ne e kemi hallin q t rrjedh dika tjetr e jo gjak.

    Shum-shum mund t prmendim, n lidhje me t vdekurin, disa efekte ngjyrash: Ttgesi i vrar mbante n trup nj kostum t improvizuar sheiku, q ishte sajuar prej nj arafi mjaft t prdorur, dhe dokush e di se ’pamje ka e kuqja mbi t bardhn dbor; t gjith kt le ta marrim m mir si nj piktur moderne, meq kemi t bjm me beze e me njolla t kuqe.

    N rregull! Pra, kto ishin faktet.



    4.

    Edhe nj fakt tjetr u duk pr njfar kohe jo krejt i pabesueshm: lindi dyshimi n kishte qen po viktim e Katerina Blumit edhe fotoreporteri Adolf Shner, i cili u gjend gjithashtu i vrar n nj knd pylli, n pjesn perndimore t qytetit n fest; por m von, pasi u vendos njfar rregulli kronologjik n rrjedhn e ngjarjeve, kjo pandehm doli “ absolutisht pa baza”. Nj shofer taksie deponoi se e kishte pas uar Shnerin (edhe ky i veshur si sheik me rastin e karnavaleve) se bashku me nj femr (t veshur si andaluziane) me makinn e vet gjer tek ai knd pylli. Por kryesorja ishte se Ttgesi qe vrar qysh t dieln n drek, kurse Shneri t martn n drek.



    5.

    Nj funksionar i lart pr organizimin e fests s karnavaleve, q merrej edhe me shitje verrash dhe shampanje dhe q mund t mburrej se kishte kontribuar n ngritjen e humorit t njerzve, u tregua fort i knaqur e i lehtsuar q t dyja vrasjet u bn t njohura vetm t hn prkatsisht t mrkurn, domethn pas s diels. “Kur ndodhin t tilla gjra n fillim t kremtimeve gazmore,- kshtu u shpreh ai, – e merr lumi si humorin ashtu edhe punn! Po ta marr vesh njerzia se maskimi me kostume karnavalesh shfrytzohet pr akte kriminale, athere e gjith atmosfera prishet dhe puna dhe fitimet ven n djall. T veprosh ashtu, sht nj sakrilegj i vrtet. Hareja dhe gjullurdia kan nevoj pr besim. Besimi sht baza e tyre”.



    6

    N nj mnyr mjaft t uditshme u soll Gazeta pasi u bn t njohura vrasjet e dy gazetarve t saj. Shqetsim i jashtzakonshm! Faqe speciale! Numra t posam! Njoftime vdekjeje n prmasa t papara! A thua se – meq u shitka n kt bot – vrasja e nj gazetari qenksh dika e veant, dika m e rnd sesa vrasja, pr shembull, e nj drejtori, npunsi apo vjedhsi banke!

    sht e domosdoshme t nxirret n pah ky fakt i supervemendjes s shtypit, sepse jo vetm GAZETA, por edhe gazeta t tjera e trajtonin vrasjen e nj gazetari si nj kiamet t madh, si dika t tmerrshme, pothuajse si dhunim t nj shenjtrie. U tha, bile, se Ttgesi, “ra viktim e profesionit t vet” dhe, natyrisht, GAZETA vet ngulte kmb fort se edhe Shneri qenksh nj viktim e Katerina Blumit. Por, edhe n u dasht ta pranojm q Ttgesi nuk do t ishte vrar aspak sikur mos t qe br gazetari (por ndonj cop kpucari apo furrxhi), prapseprap do t qe e udhs sikur t ishin br ca prpjekje pr ta prcaktuar ndryshe vdekjen e tij, pr shembull si “nj vdekje e kushtzuar nga profesioni” – pr m tepr, meq do t sqarohet m posht se pr ’arsye nj femr aq e menur dhe pothuajse e ftoht, si ajo Katerina Blumi, jo vetm q e planifikoi, por edhe e kreu vrasjen, se pr ’arsye ajo, n astin vendimtar e t prgatitur prej asaj vete, jo vetm q e nxori revolverin, por edhe e shkrehu.

    http://www.standard.al/nderi-i-humbu...terina-blumit/
    --- La Madre dei IMBECILI e sempre in cinta...

    ---voudou.. ---

  7. #5

    Pr: Hajnrih Bl

    Xhuje, qenka gjithe viruse kjo gazeta Standard. Uroj te kesh ndonje antivirus te mire ne computerin nga shkruan. lol

  8. #6
    i/e regjistruar Maska e Xhuxhumaku
    Antarsuar
    19-11-2003
    Vendndodhja
    sopr'un'curva
    Postime
    13,380

    Pr: Hajnrih Bl

    boke,

    te gjitha gazeta shqiptare jane plenty of viruses,

    especially forums.///

    jemi nen vizhgimin e serviceve komplet.


    p.s

    prandaj bje shpesh edhe garipi knej nga shqypnia etnike...lol
    --- La Madre dei IMBECILI e sempre in cinta...

    ---voudou.. ---

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •