Close
Faqja 0 prej 5 FillimFillim 12 ... FunditFundit
Duke shfaqur rezultatin -19 deri 0 prej 88
  1. #1
    yells `aziz! light!` Maska e AsgjSikurDielli
    Antarsuar
    12-09-2002
    Vendndodhja
    the black light
    Postime
    1,787

    Gjuha e Perndive!

    Pershendetje. :)

    Marre nga "Gjuha e Perendive" e te madhit arvanitas A.Kolia

    (Kerkoj ndjese nese shkronjat greke te perdorura nuk dalin te plota...)

    Shpjegim i emrtimit t t dhnave t Kozmogonis.



    XAOΣ (Haos-Khaos-Kaos:CHAOS): Fjal e cila edhe sot mban t njjtin kuptim dhe do t thot vend i pafund, hapsire boshe, por edhe vend i madh etj.(N greqisht X=H ose KH n shqip).
    Vjen nga XFoς (HFos-KhFos) dhe supozohet si rrnj i.e.Ghv-es.
    N shqipen e vjetr ekziston folja Hap = hap dika,zgjeroj por edhe hapja e nj luleje, fillimi i dikaje, krijim i dikaje. Fjal t dala nga e njjta rrnj:
    Hap = largsia e nj hapi t njeriut, nj Hap ose nj Pash.
    Hapt = hapur etj.
    Menjfjal shikojm q folja Hap dhe fjalt q dalin prej s njjts rrnj kan t njjtin kuptim me t mitologjis s Hesidotit Xouς (Hus-Khus), d.m.th distanc, vend, hapje, fillim i krijimit. Pra rrnja e fjals Xoς sht Hap-(Haph) ose HaF n se preferoni dhe nuk ndryshon asgj dhe n nj faz t mvonshme shtohet prapashtesa greke oς.
    Ekziston gjithashtu n shqipen e vjetr edhe folja Ha (Xa) = me ngrn, e cila nuk duket si pa lidhje me fjalen Xoς (Hos), por fjal q s pari sht :
    1) shum m e prpara lindur e Xaπ (Hap) dhe
    2) dhe s dyti, si pasoj e tingllimit ose eko e veprimit q njeriu i lasht bnte n momentin kur hante, glltiste apo prpinte ushqimin e tij. Kur hapte gojn e tij njeriu i lasht dgjohet Ha (Xa) dhe n vazhdim kur e mbyll dgjohet Hap (Xaπ ose HaF (XaF).
    Interesante sht q kur dgjohet Hap (Xaπ do t thot q dikush m par kishte hapur gojn e tij, kishte menjfjal krijuar HF(XF)-oς.
    Fjal t dala prej ksaj rrnje jan :
    Kapsh, kapshiore.
    N greqisht xaψi, xπι, xaτω etj.
    Kam mendimin se edhe fjala δης (Adhis, Adis) ka si t par rrnjn Ha (Xa)-HaF (XaF) dhe t dytn fjaln Dhe.(Perndia e bots s prtejme, t nndheshme.)

    NYXTA dhe EPEBOΣ (Nhta dhe revos) . Fjala Nuξ-νuktς (Niks-nikts) sht nj fjal e prdorur pothuajse n t gjitha gjuht e quajtura indo-europiane.
    N ship sht Nat-Nat.
    Fjala peβoς (revos) ka fjaln q i pergjigjet n shqip rret = nxihet kur vjen darka, u rr, e errt , errsohet.

    AIΘHP (Ethr) : Duke u bazuar n thniet e lashta quhet mbulesa ose pjesa e siprme e atmosfers, ajri i pastr ku banojn Zotat, por kjo fjal e ndryshuar do t thot
    o kauτς αγρας (Ajri i nxeht), sepse formohet nga αθω (tho) = καίω-μαι (ko-me = digjem)etj., dhe αήρ (ar).
    N shqip Ethe = kur ke temperatur.
    Aήρ, αέρας = Er, Er = Aιθέρ>Aιθήρ (Ethr>Ethr).
    Duke vn n dukje kt pik krijohet nj problem q na shtyn drejt ri-analizimit t ndryshimit ndrmjet Kozmogonis dhe Theogonis s kndvshtrimit n filozofin pellazge.
    Theogonia kemi Er-Αέρας d.m.th. Hρα (Ira), kurse tek Kozmogonia kemi Ethra(αιθέρα dhe jo vetm por edhe si e dhna baz e krijimit t universit,gjithsis. ǒfar sht pra Aιθέρ,Aιθήρ : N Kaos,Haos-in (Xάος e errt me ndrhyrjen, influencn e ρωτος(-έλξη=trheqje) aktivizohet lnda-materia e shprndar dhe jo-aktive, krijohet Lvizja (Kίνηση-gr.) Ra, Reja, Reia (Pέα dhe n prplasje me lnden-materien, Aθήρ Aιθέρ Aιθήρ(Athr-Ethr-Ethr) [veprimi, energjia] dhe Drita (= Dita).
    Por kt nuk e ka vertetuar sot fizika berthamore ?

    OYPANOΣ (Urans=Qiell): Hesidoti prmend si perndi t par Oupav (Uran). Pra me Urans Isiodos hyn tashm n Theogoni, duke u larguar nga Kozmogonia. Por kam prshtypjen se edhe dinastia e Urans, edhe dinastia e dyt e Kronos, bjn pjes n Kozmogoni, n mythologjin kozmogonike t nj faze t mvonshme. Urans nuk sht asgj tjetr vese prkuesi, korresponduesi i Hos-Khos-Chos,- lindsi, babai i krijimit,- me pak llogjik dhe me shum fantazi. Krijesat e tij jan t shumta dhe fantastike por trashgimtari, pasardhsi i tij Krnos do ta shfronsoj, prderisa m par me nj drapr gjigant do ti presi organet gjenetike. M t shumtt e mythologve e konsiderojn Krnon personifikim i nocionit KOH dhe ky perceptim fillon nga t lashtt dhe hymnet Orfike ku sikurse thote Prklos (Πρόκλος n shkollat e tija mbi veprat e Hesidoti dhe theologjin e Platonit, ku prshkruhet Krnos gjithnj me mjekr te zez prderisa sht e pakonceptueshme sensi i plakjes s kohs.
    N hymnin Orfik kushtuar Krnos ai emrtohet Pangjenitori shekullor.
    N vitin 1854 tek Albanesischen studien J.G.Hahn lidh emrin e Krnos me foljen n shqip KRON, KRUA, KROJ = burim, rrjedhje uji. T njjtin mendim ka edhe S.Konda tek Shqiptart dhe shtja pellazge.
    J.Vreto mbshtet mendimin q fjala shqipe KOH sht rrnja e par e fjals Krnos. Decharme nuk pranon barazin e Krnos me KOH dhe duke mos u dukur t shpreh nje mendim tjetr t ndryshm, citon mendimin e Breal nga Hercules et Cacus , dhe e nxjerr fjaln nga rrnja ***, nga e cila vjen edhe fjala Kραίνειν (Krnin) n greqisht, dhe v n dukje q te Veddet-Beddet e Indusve Krnan sht perndi krijuese. Natyrisht, t gjitha perndit pak a shum jan krijuese dhe pa prfillur q Krnan me Krno nuk ka t bj, nnvizoj q Kραίνειν (Krnin) nuk do t thot ποιείν sic mendon Breal, por mbarim, ekzekutim, prmbushje(shih I.Stamataku) ose me pas principin, fillimin d.m.th.sundimin, mbretrimin dhe fjala vjen nga lvizja e koks s sovranit (kra, krano, kr, kre n arvanitase-shqip) ku zakonisht nuk shprdoron shum fjal por me nj lvizje t koks ekzekutohen t gjitha nga organet e tij ekzekutuese. Sot n sllavishte ekziston fjala Krli-Mbret dhe n arvanitase - shqip Krietar, Kryetar.
    Kam prshtypjen q fjala Krnos vjen nga greqishtja Kruns dhe shqipja Kronje-Kroi-Krua, n qoft se keto fjal vijn nga rrnja Kre, q do t thot Krej, Kok. Kjo do t duket m mir n se ecim m tej n shpjegimin e gruas s madhe t Krnos, Ras (Pέας . Nga analiza e emrit Ras do t shohim q kto dy perndi t dinastis s dyt nuk jan perndi q personifikojn t dhna t krijimit t universit, gjithsis, por disa kontribues t tjer t tij. Krnos personifikon Kohn dhe Ra personifikon Lvizjen. Dhe sigurisht duket analogjia e dogms s lasht filozofike t francezit Berxon Gjithcka n koh lviz ose tek fraza shqip Redh - rrjedh Kronjza.
    Decharme e konsideron Ra-n, perndi e ardhur nga lindja n Greqi, nga Azia e Vogl pas Homerit dhe pr kt nuk jep arsyen, nuk e justifikon. N kundrshtim me shkrimtart e lasht q nxjerrin emrin e perndis nga folja Pέω(Ro=Rdh) dhe himnet qe e identifikojn at me ret udhtare, lvizse, - e quan perndin si personifikim i
    Toks : Fjala Ra duket thjesht nj kundrzhvendosje e fjals Era, rrnja e s cils ndodhet tek sanskritishtja Ira, latinisht Terra dhe gjermanisht Erde.... Ra dallohet nga Γαία (Ga,Gja) s pari prej prejardhjes s adhurimit t saj q nuk i prket n mnyr t veant Greqis. Ndodhet natyrisht emri i saj tek Iliada por Homeri ndoshta e mori nga tradicionaliteti besimtar i Azis s Vogl -Decharme : Mythologjia greke, faqja 352.
    Natyrisht kto supozime nuk dokumentohen nga asgjkundi dhe me asgj, por le t vijm tek ethymologjia q jep Decharme : Latinisht Terra = tok, e that, ka rrnjn Terr q n shqip prbn nj rrnj vet-thlbsore me u tha, me u terr. Pra Terra quhet e that, trup toke kundrejt me detin e ujshm. Tek Homeri ndeshim rrnjn korresponduese Tέρσομαι (Trsome). Por le t verifikojm me arvanitasen-shqipen tek pellazgjishtja e lasht dhe tek e mvonshmja greke perceptimin sipas s cils Ra personifikon lvizjen dhe n vitet, kohrat e mvonshme ekzistencn e lvizshmris, n hapsirn e qiellit. Sikurse ndeshim gjithashtu tek hymni XIV Orfik ndaj Ras, epitete : Filo-udhtare, Bukuri ajrore.
    N shqip kemi RE- REA-REJA. Edhe t gjinis femrore... .
    N greqisht nuk gjejm fjal korresponduese me Ren (n gr. Σύννεφο-Snefo), por pr lvizjen ekziston folja Ρέω, ρούς, ροή (Ro, rs, ro) dhe n shqip korresponduesen REDH, dhe q t dyja i referohen kryesisht t lngshmes, lagshtirs.
    N shqip qielli i mbushur me re thuhet VRERT. N greqishten e lasht shohim fjalt βρέμων (vrmon), υψηβρεμέτης (ipsivremtis) etj. q do t thon bubullon, gjmon etj. por sepse bubullojn dhe gjmojn ret me vettimat, aludojme se mos n kt fjal shqip VRERT VRANT = qiell me re , i ngarkuar, i rnd gjendet elsi i ethymologjis s ktyre fjalve t lashta.
    Le ti rikthehemi babait t Krnos, Oupavs (Urans) ku si tham korrespondon me Haos,Khaos-in e Kozmogonis pellazge. Ambjenti rrethues i toks, kupol kshtu duket t paktn n vshtrimin e par, ambjent rrethues i toks Haos,Khaos,Kaos quhet kupol qiellore (Ουρανός, Ωρανός θόλος Urans, Orans thlos).
    Fjaln mythologt e ethymologojn nga sanskritishtja Varunah, perndi e qiellit te nats, errsirs. Perndia e dits-drits quhet Diaus dhe sht m se e dallueshme q fjalt Varunah dhe Diaus jan mbiemra prcaktues cilsor t Urans (qiellit) dhe jo vet Urans (qielli). Fjala sanskrite Varunah sht korresponduese me fjaln arvanitase-shqipe Vrant = me re i zn, i ngarkuar. N shqip ekziston fjala Urz (n gr. Shkruhet
    Oύpεζ ) d.m.th. kupol, nga pamja vizuale. z n fund sht mbares zvogluese dhe kemi urz q do t thot kupol e vogl. Kupola e madhe quhet Ur. Natyrisht ekziston an, ku n qoft se pranojm t thnat e S.Konds do t thot prejardhje topike, pra vendore (p.sh. Shkodr-an =prej Shkodre, Dibr-an = prej Dibre etj.).Dhe n qofte se pra gjrat jan kshtu ather Urans (Oυρανός do t thot ai q ndodhet sipr kupols q mbulon tokn. URAN > URANOS (OΥΡΑΝ > ΟΥΡΑΝΟΣ .
    Q t kthehemi prsri tek mythologjia, Urans dhe mbretria e tij kishin perfundim t keq sepse djali i tij Krnos me nj kose, drapr gjigant i preu organet gjenetike dhe i mori pushtetin gjithkaje, gjithsis. Sakrilegj, krim apo fantazi e smur e t lashtve ?
    Decharme thot q pamundsia pr t dnuar Urans, korrespondon me iden e madhe t shkundjes, tundjes hutuese, por nuk shpjegon se cila mund t jet ajo. Mendoj se Urans q sikurse tham korrespondon me Haos, Khaos, Kaos pas nj proedure q analizuam, krijoi trupat e njohur qiellor dhe pas nj periode, faze jo t qndrueshme n zhvillimin e ktij krijimi (Urans shkatrron femijt e tij) ndrpritet, ndalon krijimi i mtejshm dhe stabilizohet universi - gjithsia me ndrhyrjen e Kohs (Krnos). Koha pra sht q vendos tashm pamundsine, impotencn pr krijesa t mtejshme t Hos, Kos (Urans). Ky mendoj se sht shpjegimi llogjik i ktij mythi.

    N nj faz shum t mvonshme , n epokn e Homerit prafrsisht (sepse prej tij e kemi informacionin) Ωκεανός (Okeans = Oqeani) konsiderohet genitori, lindsi i perndive dhe njeriut (Iliada : D,201, 246).
    Ethymologjin e fjals Okeans (Ωκεανός mythologt dhe gjuhtart e nxjerrin ose nga Ωκύς(Oks) = i shpejt dhe Nάω (No) = vrapoj, rend, rrjedh, ose nga sanskritishtja A-cayana-h = ambjent rrethues. Dhe natyrisht nuk prjashtohet t ket lidhje ndrmjet greqishtes Okeans dhe sanskritishtes A-cayana-h, por prjashtohet kategorikisht prejardhja nga kjo fjal sanskrite. N fjalorin e njeriut vijn prpara, prijn pra emrat e t dhnave baz t bots q e rrethon dhe shum m von ndjekin mbiemrat prcaktues, idet etj. Le t shohim tani interpretimin, versionin q del nga gjuha shqipe. N shqip kemi UJ (n gr. Shkruhet Oύγj). Prej ksaj dalin fjalt ύδωρ (dhor) dhe υγρός (igrs) q do t thon i lngesht, i lagsht (u greqisht lexohet i, dhe ou lexohet u). [Natyrisht, gjuhtart konsiderojn t tjera pr rrnj t ktyre fjalve dhe jo vetm por i konsiderojn t ndryshme, paka se n fjalorin ethymologjik t Stamatakut shohim q sht e mundshme fjala uγρός(igros) nga rrnja iapetike Ugy]. Me shqipen Uj(n gr. shkruhet Oγj) shikojm m se qart se far do t thot uγρός. Rrnja sht ouγj(uj) dhe mbaresa -pς (rs) do t thot tendenc ndaj dikaje n gr.
    Kshtu q :
    uγρός < ouγ-ρός (igrs < ug-rs). Ndoshta sht e teprt sot por nesr jo, t theksojm q greqishtja e lasht (u) shprehej si anglishtja (w), pra (u) n shqip.
    [Prsa i prket identifikimit n rrnj t fjals uγ-ρός dhe δωρ shiko transformimin e (γ n (δ dhe n t kundrt t grmave n fjalort ethymologjik (p.sh. δα np vedt te γα γη, gr. , dhe latinisht: Uvidus, Uvor )].
    Por natyrisht, fjala qe na intereson nuk eshte uκεανός (Ikeans) por Ωκεανός (Okeans). Asgje nuk ndryshon perderisa germa (Ω,ω = O,o) eshte shume me e mevoneshme se germa (u) dhe ne dialektin eolik dhe dorik (ω vendosej ne vent te
    (u-ou). Keshtu qe : Ωκεανός (Okeans) < Οuγεανός (Ugeans) < οuγεάν (ugen) = me te lengshem, ujesor. Shiko Οuρανός (Urans), Ωρανός (Orans). Per ta mbeshtetur kete mendim duhet te marrim parasysh qe fjala Ωκεανός (Okeans) pergjigjet edhe si Ωγήν (Ogn). [Γ,γ, e gr. shqiptohet si g+j ose g e zbutur].
    Te njejten rrenje ka edhe fjala Ωγuγία (Ogiga) dhe Ώγuγος (gigos) ai mbret, ne epoken e te cilit ndodhi permbytja e madhe. Me ndryshimin qe ketu kemi perseritjen e fjales Ογj (g-j) = Uje ku deklaron pikerisht permbytjen (κατακλuσμός kataklisms ne gr.), d.m.th. uje me teprice. Οuγj οuγj-oς > Ογοu-oς > Ώγuγος .
    Ne dialektin e Viotise, γγα (gga) = Uje [shiko kapitullin e Athin Tritognia, shiko portat Ωγγαία (Ogga) ose Ωγuγίαι (Ogige)].
    Okeans Oqeani, lind shume femije te gjithe liqene dhe lumenj prej gruas se tij Τηθν (Tithn) dhe vajza me e njohur e tyre eshte personifikimi i detit Θέτις (θάλασσα thlasa ne gr.), e jema e perendise lumore, Αχιλλέα (Achila-Akhila = Akili), ku rrenja e tij Akh-, Ach- (Aχ-) do te thote gjithashtu uje (shih edhe Aχελώος Akhelos, Achelos). S.Konda i konsideron te identifikuara perendite Τηθ (Tith) dhe Θέτις, Θετίδα (Thtis, Thetdha) prej rrenjes DET-. Per tu theksuar eshte se ne as edhe nje nga te quajturat gjuhe indoeuropiane nuk ka rrenje te ngjashme. E zakonshme eshte
    Mar-, Mor- . Kurse ne te kundert ne shqip kemi DET dhe ne Greqine e epokes se Homerit do ta ndeshim vetem nje here kete rrenje ne emrin e perendeshes se detit
    Det-id-os (mbaresat : -os, -is, -a, -or etj. jane te shtuara shume me vone dhe te cilat mund te shpjegohen kenaqshem nepermjet gjuhes arvanitase-shqipe). Qe te justifikojme parambaresen -id themi se ajo eshte nyja qe ne shqip sikurse edhe ne epoken para-Homerike (edhe ne Homerike) pasonte fjalen. Me vone nyja u fut perpara fjales por u mbajt edhe ne fund te saj, keshtu qe fjalet prej asaj epoke dhe deri me sot kane dy nyje. DET DETI DETIT. Keshtu pra nyja gjinore -IT eshte para-mbaresa ID ne gjinore e DET-IT-os (ΘΕΤΙΔΟΣ . Mbaresa -os eshte krijim shume me i mevonshem.
    Qe te kthehemi tek gruaja e Ωκεανός (Okeans), Τηθν (Tithn), themi se sjo ishte e njohur si ushqyesja e madhe, me gjinj te medhenj (ne hymnin XXII Orfik, rr.6) dhe natyrisht qe eshte perderisa ka per te ushqyer mbi 3.000 femije, por kryesisht te ushqeje mbreterine e qenieve te detit. Shumica e nxjerrin emrin e saj nga Τήθη ose Τηθή
    (Tthi ose Tith)[fjalor Homerik I. Pantazidhu, fjalor I.Stamataku, B. Hoffman] = γιαγιά (jiaji), τροφός (trofs) = ushqim, dhe nga rrenja e supozuar Dhe- sikurse edhe fjalet θείος (thos), θεία (tha) etj. ne greqisht.
    Kurse ne shqip Thethij, Thith qumesht apo cfaredo lloj tjeter.





    (po mundohem ti zevendesoj germat ne greqisht me ato latine...)

    Dias

    Dias (Dhas, Das) dhe Zeus (Zeus), Sdevs ose Deus dhe Zas e Das eshte Zoti i mbi te gjitheve i pantheut Olimpik dhe me heret akoma i tempullit te lashte qe ndodhej ne Dodon (Dhodhni). Edhe Ai sikurse Zotat e tjere eshte Zot Pellazg.

    Therritet Zot-Ati i Zotave dhe njerezve, por ndoshta kjo eshte nje shprehje poetike e hiperbolizuar sepse Dias eshte i pari nga te tjeret dhe bir i Krnos (Kronos-Kroj-Krua) dhe Dmitra (Dhimitra), Hpa (Ira), Poseidn (Poseidon), Esta (Esta), Plton(Pluton) jane vellezer e motra te tij.

    Eshte i plotfuqishmi i qiellit dhe prej andej leshon rrufete e tija te tmerrshme kunder kundershtareve te tij ose nga maja e Olimpit ku ka thronin e tij shekullor. Ne Greqine klasike Dias merr ne mendimet e filozofeve dhe poeteve nje hapesire tjeter dhe behet fjala (logos-gr.) e gjithesise, mendja qe ka menduar e renditur te gjitha.
    Esklos tek Prometeu thote se Zeus kushdo qe te jete eshte forca qe vepron ne harmoni me llogjiken dhe drejtesine.

    Analiza e emertimit te Dias do te na tregoje si ai, shume me perpara se Eskilos, barazohej me mendimin me te larte me cfaredo qe me vone filozofet do ta quanin vou
    (lexo: nu = mendje) ose me vone lgo (logo = fjale) dhe shume me heret akoma me Diellin.

    Hipoteza ekzistuese e deritanishme mbi prejardhjen e emertimit ka si rrenje Div
    (lexo: Din) nga e cila vjen edhe ne sanskritisht emri i qiellit Dyaus. Gjithashtu supozohet se eshte e njejta rrenje edhe per emrat latin Jovis dhe Jupiter sikurse edhe te dialekteve greke qe permendem me siper dhe te emertimit te shumenjohur Zeus me arsyen se Z eshte germe pasardhese e bashkimit S dhe D (D ne gr. = Dh ne shqip).
    Keto nuk mund te jene te drejta dhe nuk mund te ndricojne problemin tone dhe nuk na japin pergjigjet e nje sere pyetjesh qe dalin.

    Me pak fjale qe te mos zgjatemi, sipas kesaj teorie Dias vjen nga rrenja Din qe do te thote oupavs (lexo: urans = Qiell) ne nje gjuhe i.e. te sterlashte te supozuar dhe ne sanskritisht qe quhet gjuha me e vjeter i.e.. Ne te njejten kohe mundohen qe te besojme se Dias ne nje kohe shume te vjeter do te ishte shembellimi i qiellit.

    Por ne mendojme se gjerat jane ndryshe. Ne asnje gjuhe i.e. qielli nuk ka rrenjen Din dhe sanskritisht Dyaus nuk eshte asgje tjeter pervec Zot i Drites qiellore (Φωτεινού ουρανου-gr.) ne te kundert me Varuna-h qe eshte Zot i Erresirres nates.
    Fjalet Dyaus dhe Varuna-h jane mbiemra qe rrjedhin nga qiell i ndritur ; i erret.

    Ne greqisht fjala Dias = lamprs (lampros= i shkelqyeshem), foteins (fotin=-i ndritshem) dhe euda (efdhia,efdia=ndricim, me drite) = lampr, fotein imra (=dite e shkelqyeshme, e ndritshme). Por edhe ketu nuk njohim nga vjen kjo rrenje Di qe do te thote foteintita (lexo: fotintia = ndricim).

    Ne greqishten e lashte fjalet e formuara :
    edios = galnios (prehje e qete), kahtars (i paster), lamprs, kalkardhos (zemermire) nuk kane ndonje lidhje te drejtperdrejte me emrin Dias sic mbeshtetet (p.sh. prej Stamatakos).


    Ketu sipas mendimit tim kemi te bejme me nje fjale qe eshte zevendesuar me kalimin e kohes nga fjala Hmpa (imra=dite), sipas Homerit mar, mar - dialekt dorian. Kjo fjale, duhet te kete qene Dia, qe gjendet si rrenje e fjaleve Eudios, Euda dhe ndiosqe permenda me siper. Ne te vertete dhe ne qofte se biem dakord qe Edios-α kane lidhje me Dia, fjala ndios qe do te thote mesi i dites, na e ndryshon drejtimin llogjik.
    Gjithashtu edhe ne latinisht kemi Dies, ne spanjisht Dia, ne anglisht Day dhe ne shqip Dit-a.

    Do te paraqes nje rradhe fjalesh ne shqip me rrenjen Di :
    Dit = pjese kohore qe ka drite.
    Dihet = zbardh,agon dita. U di = u zbardh.
    Dieg ,Digjet = d.m.thene ndricon.
    Di = njohje e dickaje, ndricim i mendjes. Ketu behet bashkimi i Zotit me njohjen e plote te gjithckaje etj. Merret gjithashtu parasysh kendveshtrimi me i ri sipas te cilit dituria eshte shembelltyre e drites, ndricimit dhe mos dituria me erresiren.
    Peredi-a = Zot ku fjala Di perben pjesen e dyte te bashkimit.
    Djale.

    Cila pra mund te jete burimi i fjales Di, ku cdo gje qe ndricon ka pikerisht kete per rrenje? Qielli qe supozohet nga gjithe ata qe e mbajne sanskritishten si gjuhen me te vjeter?Por qielli nuk eshte gjithmone i ndritshem dhe si mund ta justifikojme rrenjen Di ne fjalet qe kane rendesine e dites, te se ndritshmes, te Zotit te drites? Cdonjeri mund ta kuptoje pra se burimi i madh i Di (dite) eshte Dielli, Zoti i pare i njerezimit qe nga Myias deri tek Europianet, Egjyptianet dhe Japonezet dhe sigurisht Zoti i pare bashke me Nenen-Dhe , Dhe-Miter te pellazgeve.

    Duke vazhduar tabelen e fjaleve ne shqip me rrenjen Di- po i referohemi dites se pare te javes qe ne greqishten e re eshte Kupiaki (kiriak),d.m.th. dita e Zotit (Kpios, lexo Krios=Zot) e perendise, kurse ne shqip eshte E Diel E Dias E Diellit.
    Dhe fjalet qe perkojne ne gjuhet e ndryshme europiane : Sunday (Ang.), Sontag (Ger.) etj.
    Per mendimin tim edhe Zeus eshte nje tingellim i ndryshem rrenje qe perfaqeson vetine e dyte baze te Diellit qe eshte i nxehte, qe djeg menjefjale pervecese ndricon.
    Zien
    Ziarm ose Zjarr
    Tzeht
    Zeshk
    Zi
    Zez.

    Athna - Athin

    Adhurimi i urtsis dhe mencuris njerzore sht m se i pranishm n nj besimtari llogjike sic sht ajo e Pellazgo-Ilire. Kshzu pra, ajo perndi q personifikonte urtsin, mncurin dhe zgjuarsin njerzore, Athin( sipas Athina- dhe shum m prpara Athena-) ka nj vend t vecant ne Pantheon e Olimpit dhe prderisa shum-adhurohej n qytetin e ndritshm t Greqis klasike, n Athin, merr nj veti dhe shkelqim t vecant.

    Tipa t tjer t emrtimit t Athins jan : Athna, Athana, dhe n dialektin dorian Athana. Pervec mytheve n vende t ndryshme dhe cilsive t ndryshme (puntore, shptimtare e popullit , e virgjr, largpamse, e palodhshme etj.) n krahina t ndryshme, mythi mbizotrues sht q : U lind nga koka e Dias, e armatosur dhe gjithmon e virgjr mbeti. Personifikon urtsin, mencurin, zgjuarsin, largpamsin. Por para se t zbrthejme mythin e urtsis dhe mencuris njerzore t lartsuar n figurn e nj perndie, t Athins, le t shohim se si e analizojn dhe shpjegojn mythologet e famshm europian.

    Max Mller sht i mendimit se fjala Athin, sht fjale paksa e ndryshuar e sanskritishtes Ahan, Akan, q do t thot e djegshmja. Kjo fjal vetm nj her haset tek Veddes, Vedde sikurse i trheq vmendjen vet Mller-it n veprn e prkthyer nga ai n frngjisht te G. Perrot Sciencse du Langage. (T. II, faqja 252.)

    Schwartz sht i mendimit q Athin sht perndi e Astraps=Rruf. (Shiko Der ursprung de mythologie, faqja 83)

    Decharme duke marr parasysh lidhjen e Athins me perndin e detit Poseidna dhe specifikn agresive t Tritogjnia, bn disa lidhje te cuditshme q t verifikoi edhe Mller edhe Schwartz.
    Supozon epitetin Tritogjnia relativ me perndine detare Trtona dhe me perendin Amfitrti, dhe meqnse keshtu jan gjrat, ..... tritogjnia Athin e ashtuquajtura, dhe prej gjuhs s detarve t lasht t Greqis dhe n mnyr t vecant t Minin Minet (transportuan nga Biotia n Libi adhurimin e Tritogjnias Athin), ose prej ujit e ardhur kjo perndi, menjfjal e perflakshmja Is, humbte mngjeseve n siprfaqe prej dallgve, dhe sic duket prej tyre e lindur (faqja 98 ). Kshtu konfirmon edhe teorin e Mller q sipas te cilit Athin= Akan,Ahan = e djegshmja (Is), e prflakshme, e prvelueshmja .

    N vazhdim duke gjetur pretekst n prshkrimet e Homerit, q me hapjen e koks s
    Dias dhe me shfaqjen e Athins, surpriz e perndive dhe natyrs ndoqi, bashkon ndjenjn e surprizs me Rrufn dhe me kt rast i jep t drejt edhe Schwartz q mbeshtet mendimin se Athin = Astrap Rruf, sipas fjals sanskrishte te mythologjis Veddike dhe n mnyr t vecant emrit te perndis Athrva = Astrap = Rruf.

    Kto pra na thon mythologt e menur, por ne do t shpjegojm dhe mendoj shum m besueshm edhe far do t thot Athin edhe far do t thot Tritogjnia dhe pse ekziston lidhja ndrmjet fjals Trton, Tritogjnia, Atritni, Amfitrti me ujin n prgjithsi etj.

    Kur Arvanitasit e vjetr dgjonin ndonj fjal t menur, me pesh, q zakonisht ishte ajo q sot thuhet fjal e urt, proverb, thoshin pr at fjal dhe n mbshtetje t saj :
    ajo sht E Thn . Do me thn q sht fjal e kohs s motshme, s vjetr, dhe sht e menur dhe e respektuar. E Thna pra, do t thot urtsi, mendim i menur, q dominon n bashkin shoqrore si kanun, ligj, profeci. E Thna n mnyr t veant vjen nga folja Them ose Thom dhe prej t cils vjen edhe folja n greqisht Fim, Thim( =me pas Fame-Fama) dhe fjala Thmis dhe fjala Thmistes ku me dominimin e Fim, u quajtn t pazbrthyeshme, t paspjegueshme.

    Q t bhem me i kuptueshm gjuha arvanitase sikurse gjith dialektet e lashta sht gjuhe bashktinglloresh. Menjfjale ka kryesisht bashktingellore dhe rrall zanore. Por bashktinglloret jan ato q konstatojn rrnjn e fjaleve t mvonshme. Zanoret i perkasin nj epoke t mvonshme dhe mbaresat akoma m t mvonshme. N qoft se heqim zanoret dhe mbaresat n m t shumtat fjal homerike, greke t vjetr dhe latine t vjetr do t shohim se ato q mbesin jan ekzakt fjal arvanitase ilire shqiptare.
    P.sh. fjala arvanitase Plm, n t ciln theksohet L ndoshta nuk ju thot asgj. Po t shtojm ndrmjet bashktinglloreve zanoret ather kemi :
    Palma (n dialekt dorian) dhe Palmi (n dialekt ionian). Vm re gjithashtu q theksi i bashktingellores prcillet tek zanoria q vjen pas.

    Problemi i t shkruajturit t gjuhs shqipe ishte i madh dhe i problematizonte te menurit e kohrave ndr te cilt disa gjykonin pr alfabetin grek ( si ishte Ali Pasha dhe Kunduriott q prdornin alfabetin grek pr t shkruajtur) dhe disa t tjer pr ate latin i cili sht sot e ksaj dite n Shqipri. Vshtirsi gjithashtu paraqiste ndrhyrja, zgjedhja ose vendosja e disa gjysmzanoreve me qllim q fjala e folur t ekzekutohej sa m mir.
    N. q. se themi fjaln Plm pa frymarrje, nuk na thot asgj sepse me t vrtet ndrmjet bashktinglloreve sht m se e krkueshme, e domosdoshme ndrhyrja ose vendosja e zanoreve, por cila nga zanoret e njohura mund t jet? Inteligjenca shqiptare zgjodhi e pazshme dhe shkruhet : pllm.

    T njjtin problem duket kan ndeshur edhe fjalt n Greqin e lasht, por dhan tjetr zgjidhje: Palma dhe me von Palmi dhe latinisht Palma. Prandaj them q t arrijm tek shkrimi i drejt i shqipes s vjetr, duhet t studiojm mir dhe t krahasojm shqipen me greqishten dhe latinishten e lasht. Mendoj se n m t shumtn e rasteve duhet t mbshtetemi ose t marrim shembull zgjidhjet e lashta pr nj arsye t thjesht : Ather shkrimi i gjuhs ndoqi nj stad n koh t gjat, dhe studimi dhe vmendja mbi t ekzistonin t lira dhe t pangutura, kurse n 1911 dua t them, kur u vendos zgjedhja e alfabetit t t shkruajturit t shqipes, nuk kishte koh per tu menduar dhe studiuar n mnyr serioze pr shum arsye. Populli duhej t kishte patjetr nj alfabet. Lidhjet me Greqin ishin t tendosura deri n armiqsore pr arsye t njohura dhe shum t panjohura t cilat duhet ti ristudiojm etj. etj. .

    Pas ksaj linje informative mundemi shum thjesht t kuptojm se si fjala fillestare
    Ethna u b Ethna dhe Athna. Sikrse edhe Mma, Mma dhe Mam.
    Ky version gjuhsor mbshtet rndesishm prderisa E Thna dhe n mnyr metaforike paraqet t shprehurit, t folurit e fjals s urt e t menur ku me t vrtet sht dhe duket e pamposhtur.

    Por le ta mbeshtesim kt teori tonn duke e vrtetuar edhe me t tjera dokumenta.
    Ethna Athin , sipas mythit, lind nga koka e perndis supreme, me kt mnyr hulumtuese, apokaliptike : Dias, duke pasur parasysh fjalt e nj preofecie q sipas s cils nga gruaja e tij Mti ( gruaja e ligjshme e Dias, para Hpas-ras), pasardhsi q do t lind do vr n pikpyetje pushtetin e tij deri ketu mythi na jep imazhin e prvojave shoqrore keshtu qe e glltit Mitin dhe papritur nga koka e tij
    hop-krcen, del grua dhe e armatosur Ethna - Athin . Nuk ishte asnjher fmij ! Urtsia, menuria nuk ka mosh fminore ! Kur lind fjala e urt, kur del nga koka e njeriut urtsia, menuria, sht e plot dhe e fort. Nuk prshkon stad rritjeje, adoleshence drejt integrimit n pjekuri.

    Por far do t thot Mtis ? Mtis do t thot mendim i plot, i pjekur.
    Mits ishte kshilltaria e urt, e menur gruaja e Dias. Vm re se sa m shum kthehemi mbrapsht n shoqrin pellazge, gruaja kishte nj vend dhe rol te vecant, sikurse edhe vet perndit e Olimpit ishin 6 burra dhe 6 gra. Ethymologjia mbi interpretimin e Mtios nuk vihet n dyshim.

    N sanskritisht Matih (= Mat), n greqisht Metr, Mt - ro (= Mat), kurse n shqip kemi pikrisht rrnjn Mat si folje q do t thot me mat. As Mt - ron dhe as Mat-ih q sht n sanskritisht, dhe prsri duhet t krkojm falje se cila gjuh sht m e paralindur se cila

    Kshtu pra Dias glltit Mtis = mendimin e plot dhe t pjekur, dhe nga koka e tij lind Urtsia. Nuk mendoj se ka nevoj pr analiz ky myth i bukur ku na jep imazhin e autorsise se vet pellazgve paragrek, ku me mendimin e plot, t pjekur, t llogjikshm lind fjala e urt, e menur, Urtsia.

    Por Athin ka ne gjoksin e saj, n t gjitha prezantimet, Sirenn (Gorgonn) e tmerrshme, d.m.th. Sirenn Meduza . ǒfar lidhje mund t ket Meduza e tmerrshme (ku kundrshtimi ndaj s cils mund te kthente cilindo n gur) me perndin e Urtsis?

    Decharme duke menduar q konfirmon Meduzn rreth identifikimit t Athins me versionin Astrap (Rruf), thot q Meduza sht e mundur, banuesja e res s nmur q mbulon dritn e dits. Prbindsh i tmerrshm t cilin vetm heroi diellor Persfs-Persus ose perndesha e Rrufes (Athin) mund ta mposhtin.

    Athinasit e epoks klasike morn imazhin e lasht t Athins , t zbukuruar me kokn e Meduzs, dhe vazhduan ta vendosnin n t mvonshmet statujat e tyre t mrekullueshme prej mermeri, Meduzn ne gjoks t Athins . Paralelisht morn edhe mythin e Persas ku duket vrass i Meduzs.
    Q t shpjegojn tradicionalitetin e Sirens n gjoks t Athins , modifikuan mythin e Persas duke thn se Athin prej tij mori si perfundim kokn e Meduzs dhe q prej ather e vendosi n gjoksin e saj me qllim pr ta patur si struktur, sistem fuqie kundr armiqve t saj.

    N fakt sht e pashpjegueshme lidhja e Urtsise me Sirenn Meduza, por mendoj se diku do tia gjejm fillin me ndihmn e gjuhs arvanitase shqipe t lasht.

    Rrnja Med e fjals Meduza n shqip do t thot mendje, intelekt. Latinisht Mens-ntis.
    Por edhe n greqishten e vjetr do t shohim foljen Mdh-ome dhe Mdh-ome = mendoj. Tek Homeri do t shohim kshilltarin e urt t Odises, te quajtur Mntora Mndora .

    Mduza, do t thot e menduara, intelekte prej Med = mend (Ne fjaloret shqip eshte Mend por relativiteti absolut me Mens-ntis latin. dhe Mdhome ose Mntor
    greqisht na thot q shkrimi i drejt sht Med ose Ment. N disa vende t Attiks Greqi, shqiptohet edhe Mnt-Mnd, n dialektin paragrek, pra n at pellazg. Gjejm pra kt fjal pellazge ekzakt me arvanitasen shqipen, e kombinuar n greqishten e vjetr dhe pothuajse pak t ndryshuar n latinisht (Mens mentis).

    Por grekt gjithmon harrojn historin. E tmerrshmja pra Siren, Mduza n gjoks t Athins , nuk ishte Rrufeja, Vettima shkatrruese, sic besonin grekt klasik, por e prhershme kshilltare e perndis s Urtsis.
    Athin ishte Mduza = mendimtaria, inteligjentia, e menura. Por n epokn e strlasht Urtsia ishte arma m e madhe pr t prballuar armikun dhe pr t mbijetuar.

    Prezantimin ton e konfirmon e shkruajtura n rezoluten q iu sygjeroi Athinasve Themistokls gjat invazionit t Persve :
    Qytetin lerjani Athins ,meduza e Athinasve q do t thot tia besojn qytetin Athins, mbrojtses, protektores s Athinasve.
    Menjfjal meduza ka kuptimin e siguris prej foljes mdo-mdho = drejtoj, mbroj, kujdesem, q korrespondon me
    mdhome-mdome = prono = paramendoj, parashikoj,
    frontzo =kujdesem,
    skptome per tinos = mendohem pr at, dhe jo kuptimin e emrit paragrek t perndis inferiore, si predikon Nik. Papahaxhs (shiko Besimi n Greqin e lasht , Athin 1987, faqja 120).


    Athin-Ethna si perndi lufte dhe perndi e mjeksis


    Mythologt e lartprmendur predikojn identifikimin e Athins me rrufn dhe n mythet e duan shum t armatosur dhe pothuajse luftarake t ekzagjeruar dhe prezente n t gjitha konfliktet. Ajo sht kryesoria n konfliktin e Gjigantve me Titant, n luftn e Trojs duke marr n mnyr konstante ann e Akeneve, dhe ajo si perfundim edhe at perndi t lufts dhe shkatrrimit, ri , e mund dhe e mposht. ǒpo ndodh pra ? Vrtetohen versionet rreth identifikimit t Athins me rrufn ?

    Shumicn e perndive t dymbdhjetshes s Olimpit i shikoj si personifikim n etapn fillestare, t sapolindur t specifiks natyrale t virtyteve, por kam mendimin se Athin personifikon fenomenin shoqror dhe jo natyror , dhe astet mythologjike q prmendm m sipr t cilat e shfaqin si perndi lufte, por edhe si perndi t mjeksis, t shrimit dhe akoma me epitetet Peoni dhe Shndet, nuk e permbysin por e konfirmojn prezantimin, relativitetin q Athin n t gjitha versionet dhe me gjith epitetet nuk perfaqson asgj tjetr prvese mendjes njerzore, urtsis njerzore q e drejton me efekt n fitim te njeriut, por edhe pr mbijetesn e tij q nuk konsiston vetm n gjetjen e ushqimit por kryesisht n prballimin e rreziqeve.

    T t qenurit i Urt, pra URTESIA n shoqrin e sotshme nuk mund te jet thjesht nj kulturiar por ai i cili gjen, krijon, fabrikon mnyra q t mnjanoj, neutralizoj, armikun q v n rrezik lirin, jetn dhe dinjitetin e shoqrise dhe shtetasve. Ai sht q siguron edhe paqen edhe okupimet paqsore dhe t paqllimta t popullit t tij. Koht e fundit, paqja nnkuptohet si nj fenomen emocional dhe kur paqedashsi thot Paqe, do t thot abstenim i armve dhe ushtrive, i armatimeve dhe t do gjje q kujton luft.

    Kurse n lashtsi Paqja kishte nje karakter t thell aktiv dhe si e pafajshme, naive vinte pas liris. Paqe pa liri ishte paturpsi. Por q t mbahet liria dhe me t bashk paqja duhej gatishmri luftarake, duhej t ishte n veprim prgatitja luftarake e nnkuptueshme pr ti br ball do sulmi t mundshm armiqsor. Ja pra pse Urtsia (Athin) ka karakter luftarak n Greqin e lasht. Dhe shum sakt nga lashtsia dftohet q n.q.se ri personifikon luftn e padrejt, mendurin njerzore dhe jollogjikn q on n prplasje, gjakderdhje t padrejta, Athin personifikon prpjekjen e drejt, luftn e drejt dhe vepra paqsore (N mbshtetje t vrtetimit t ktij mendimi, opinioni, dhe n prgjithsi t mendimeve dhe opinioneve q kam parashtruar edhe n veprn time Arvanitasit dhe prejardhja e grekve v n dukje faktin q ekzistonte perndi Ilire e lufts me emrin Mntor Mndor. S.Pollo-A.Puto Historia e Shqipris shih.

    Si prfundim, t marrim parasysh q kur perndia Athin donte t shfaqej tek
    Tilmako-Tilmaho dhe ta informonte pr fatin e atit t vet, transformohet si mbreti i varreve Mnti.

    M t shumtat e epiteteve t Athins referohen veprave paqsore (endje plhurash, qeramik, bujqsi etj.), por si tham referohen edhe si prkrahse dhe mbrojtse e artit t mjeksis dhe lidhjeve t saj me Asklipi perndia e prhershme e mjeksis. Gjarprinjt q jan nga simbolet baz t Askliput i shikojm edhe tek Athin , por n nj grad t till q vshtir do t arrijm n nj prfundim t sigurt n qofte se nuk krkojm thell dhe analizojm temn e gjarpr-adhurimit n Greqin e lasht e cila nuk sht tabu, por ka prejardhje t ndryshme.

    M tepr se 100 prshkrime, epitete t Athins ekzistojn sikurse ekzistojne sot mbi 100 prshkrime, epitete t Madonna (Maria e virgjr) dhe natyrisht n asnj lloj mundsie kjo nuk do t thot ekzistencn e 100 Madonnave q duhet t krkojme prejardhjen e secils.

    Epiteti i Athins si Tritogjnia e lidh me elementin uj, konsideruar nga rrnja TPIT (lexo: Trit)- personifikon elementin uj i lngshm(sikurse perndia detare Trtona, kurse gneia gjnia = me u linde), shkakton udin se si lidhet perndia e urtsis me elementin uj.
    Tritogjnia zakonisht thrritet n Libi, ndrsa n Arkadi Greqi quhet Tpitons
    (lexo: Tritons). Prderisa thrritet Tritogjnitos gjithashtu i zakonshm sht edhe epiteti i saj Atritni.
    Adhurimi i Athins n Libi sht transportuar nga Mines q vendoseshin rreth Orkids s Viotis (Greqi), por n.q.se lexojm Argonaftikt do t shohim se Mines thrriteshin pothuajse gjith banort e hapsirs Helene.
    Tritons Athin adhurohet n Arkad ngjitur me liqenin Tritondha ku ka pas qen tempulli i Lehetu Dis. Ktu sht m se e dukshme q nga liqeni Tritondha mori epitetin e saj Athin (shih Panagji Sumel, Tiniak etj.), por tempulli i Lehetu Dis sht nj fakt i pathyeshm q lidh adhurimin e Athins me at myth t ciln e do t lind nga koka e Dias. Dhe kjo del nga epiteti Lehetu e Dis. Lhem n shqip do t thot me u lind.
    Greqisht e lasht Leh, Loxea(lexo: Loha) etj.
    Ather Lehetu do t thot Genitor ai q lind. (Shih revisten Besa, botimi 3, faqja 97).

    Ktu Athin nuk lidhet fare me elementin i lngshm, por thjesht epiteti Tritons ka prejardhje topike, vendore.

    Epiteti i saj si Titogjnias kryesisht n Libi, n qoft se me t vrtet ka lidhje me elementin i lngshm, n qofte se me t vertet do t thot ajo q sht lindur nga Trtona (det, uj), ather mund t referohet n epokn kur statuja e gdhendur e perndis u transportua nga Greqia n Libi dhe n tempullin e ngritur pr t. Minet prshkuan drejt Mesdheun duke ln brigjet e Peloponezit ose t Siilis, mbritn ne Libi, mbartn adhurimin e perndis dhe statujn e gdhendur t saj. sht e pranueshme prej ktij fakti pra q Athin u quajt Tritogjnia d.m.th. ajo q erdhi nga deti.

    Por kjo sht thjesht nj shtje llogjike dhe n asnj mundsi si e dhn vrtetuese. Nj version tjetr shum i mundshm sht ai q mbshtetet n fjaln e dialektit eolik Tpit (lexo: Trit) q do t thot kok dhe sipas saj Tritogjnia do t thot Koklindura
    -e lindur nga koka, gj q prputhet plotsisht me versionin baz t mythologjis, sipas s cils Athin u lind nga koka e Dias.

    Ky version sht shum m i mundshm dhe mbi kt kemi pr t shtuar:
    N shqip Trut = pjesa e brndshme e koks. Nuk njoh n se n dialektin eolik fjala Tpit (Trit) t ciln e prmend Ishios-Iskios n fjalorin e tij, shkruhet edhe me u (u-ne greqisht lexohet i) q t dim n se identifikohet plotsisht eolikia Trit me shqipen Trut. Por sht kaq i parndsishm ndryshimi n tingllim, n kumbim, ku duhet t pranohet identifikimi. Analiza e mposhtme jo vetm, por do t na e konsolidoj edhe me relativitetin.

    N qofte se pohet kafka, koka, derdhen trut sikurse prej kroit. Kjo sht nj vrejtje q t drejton n formimin e fjalve Kefalbpuso (lexo: kefalvriso = kokezm), Kefalpi(lexo: Kefalri), caput aqua n latinisht etj. q referohen n uj q gufon, q rrjedh nga shkmbi. Diku sht puar shkmbi dhe rrjedh uji.

    N shqip Krua, n greqisht Kpouvs (lexo: Kruns), Kpiv (lexo: Krni) etj.
    Por fjala Krua identifikohet rrnjsisht me fjaln Kre, Krye q do t thot kok
    (shih tek Homeri Kpdemvov = Kefaldesmos Krdhemnon =Koklidhuri, Kr = Kok,
    dhesms-dhemnn = lidhur). Ja pra si lidhet Athin me elementin i lngt, pa pasur asnj kundrshtim me mythin baz q e do perndin e Urtsis t lindur nga koka e Dias si trut q derdhen n se pohet kafka. Dhe si vazhdim fjal pr fjal Tritogjnia ose Tritogjnitos ose Atritni do t thot e lindur nga truri dhe jo nga uji.



    ---------------Athin dhe Athna---------------------

    E vshtir sht pr tu prcaktuar n se perndia Athin i dha emrin e saj qytetit apo qyteti perndis, apo n fund t fundtit tjetr do t thot njra dhe tjetr tjetra ose konsonanca, bashktingllimi i thjesht i shtyu Athinasit ta quajn mbrojtse dhe pajtore, predikuese t qytetit t tyre dhe t krijohet pikrisht sepse ishte perndi e urtsis tradicionaliteti i kndshem i kultivimit t mendjes, t arteve dhe t qytetrimit civilizimit.

    Mythi thot q m prpara Athna quhej Kpana-n, pols (Krana-n, plis) dhe Akropoli thjesht Kpana (lexo: Krana) dhe keto emrtime jan vendosur me mbretin e dyt Kpana (Krana) t Attiks (prfshin Athinn bashk me periferit e saj) pas mbretit t par Kkropa.

    Krana jetoi gjat epoks s Deukalon (lexo: Defkalon-Dhefkalon) n t ciln ndodhi edhe prmbytja me t njjtin emr. Ai kishte tre vajza : Kpana (Krana), Kpanaxmi (Kranhmi) dhe Atthda (Atthda-Atthdha). Pr nder t Atthda, e cila vdiq e re, u emrtua m von Atths (Atths) Attika, ose Krana. Kto thot mythi dhe brenda tij n mnyr t veant prej analizs ethymologjike t emrit del e vrteta sipas s cils tregon lidhjen q kan emrat me morfologjin e terrenit t Attiks dhe flors s saj.

    Krana sipas fjalorit s greqishtes s lasht ( shih Stamatku) do t thot terren i ashpr, i vrazhd, i gurt, shkmbor. Por Krnon dhe Krnia (sot Krani, n greqisht) sht nj lloj bime n t paktn 50 lloje, nga shkurre deri n pem dhe ka dru shum t fort.
    Thuhet q m prpara Attika ka pas qen mbushur me Kranis. Druri i ksaj peme si tham sht shum i fort dhe n qoft se ekziston lidhje ndrmjet Krana dhe Kranis nuk mund t dim kush vjen prej kujt.

    Ajo q ka rndsi pr krkimet, hulumtimet tona sht q n shqip Krani = Than, Thana. Duke ditur prezencn e theksuar pellazgjike n Attik (shih Irdotos - Hrodoti) nuk mund t injorojm apo nnvleftsojm at q nnkupton lidhjen e emrtimit t vjetr t Athins (Krana) me t mvonshmin ku si zbulohet sipas gjuhs shqipe sht i t njjtit kuptim. Kt mendim e mbshtet edhe S.Konda n veprn e tij Shqiptart dhe problemi Pellazg , Tiran 1962, faqja 143.

    N qoft se ky sht versioni i vrtet ather Athin u b pajtore, predikuese e Athinasve nga rastsia, konsonanca e emrit t qytetit dhe perndis n fjal ; Ethna = urtsia nga njra an dhe E Thans = (qyteti) i Thans, Kranas nga ana tjetr.

    Por n qofte se supozojm se emri i vjetr ishte Krana dhe prej Pellazgeve u emrtua Athna q do t thot e njjta gj n gjuh tjetr, ather duhet gjithashtu t supozojm q Pellazgt jan t mvonshm se Helent.

    Konda duke dashur t diferencoj Pellazgt t cilt i quan ekskluzivisht paraardhs vetm t Shqiptarve nga Helent, n kt rast sht i detyruar t vrtetoj q Helent jan t vendosur m von se Pellazgt n Attik prderisa pranon fjaln Krana si greke dhe fjaln Athna si pellazge. Por kt asnj nga t lashtt dhe t rinjt nuk guxoi ta mbeshtes. Kt kundrshtim e zgjith vet Konda duke pranuar q emrtimi Krana ose Krana sht i mvonshm nga emrtimi Athna dhe u dha prej pushtuesve Helen * (faqja 147),t cilt si prfundim pranuan emrtimin e vjetr pellazg Athn sepse lidhej me emrin e Athins, mbrojtses s qytetit.

    * Autori A. Kolia sht i mendimit q Shqiptar dhe Grek, Ilir dhe Helen kan nj prejardhje t prbashkt pasi vijn nga i njjti trung, nga trungu Pellazg. Dhe gjuha Pellazge eshte gjuha baz, gjuha mm prej s cils u krijuan dialektet e mvonshme si : ilir, geg, tosk, dorian, eolian, makedon e kshtu me radh. (shnim i prkthyesit).


    Por ky vazhdon t jet nj supozim q nis gjithmon nga qndrimi konstant i Konds q t diferencoi Helent nga Pellazgt duke besuar q fjala Kranas, Krana greke kurse fjaln Thana pellazge.
    (N qoft se pranojm mendimin e S.Konds dhe t Irodotos (Hirodoti), sikurse dhe shum hulumtuesve t sotshm q duan t diferencojn Helent nga Pellazgt dhe n se supozojm q prej epoks s Erektos-Erekthos dhe t Thisas kemi prezenc Helene dhe emrtim t mvonshm t qytetit, ather si shpjegohet fakti qe vet Thisas, Flaros, Kronos dhe shum fisnik t djepit Athin, e kan prejardhjen nga Veri-Perndimi i Ballkanit (Shqipria), ku Erektos-Erekthos sht hero Dardhan, do me thn origjin Pellazge ose Ilire n se preferoni ?)

    Mendoj se fjalt Krnos, Kranas, Krano por edhe fjalt Krni, Kruns sikurse analizuam me par kan t njjtn rrnj me fjaln e lashtlindur Kre, Krye = Kok n arvanitase-arbrisht-shqip, Kri tek homerikt, Kra e mvonshme etj.

    Koka (Kefli ne greqisht) sht vendi m i fort i trupit njerzor dhe morfologjia e terrenit jep shkas t paralelizmit tek Pellazgt pr t emrtuar vendet e ashpra, t gurta me emrin Kok-Kefals (Kefals =Kokgur, Kokshkmb), d.m.th. pjesn m t fort t trupit njerzor dhe t siprmen q sht Ball (ose Bu ose Bas).
    Kshtu kur themi N ball t malit = me pjesn e siprme t malit. Le t mos harrojm q toka personifikohej nga t lashtt. Do t shohim pra, q fjala Kranas nuk sht vetm fjal greke por edhe paksa e variuar n shqip.

    Krande, do t thot druri q prdorim n sendet, mobiliet shtpiake ose nj trung i prer me gjith deg ose edhe nj cop druri (shih fjalor Kristoforidhi). Karp = mal i gurt, shkmbor dhe Karm = gur, shkmb. Karthi-a = dru i thar, i djegur dhe si perfundim Shkarp q do t thot e njjta gj.

    do gj pra, e that dhe e fort merr emr q kujton kokn njerzore.
    Prej fjals Karp = mal i gurt, shkmbor morn emrtimin Karpatet thot Kristoforidhi. Karpatet pra do t thot male t gurta, shkmbore dhe ndoshta ka shume t drejt.

    Dhe ishulli Krpathos do t thot ishull me shkmbinj t fort dhe mendoj se ata prbjn njohjen karakteristike t tij.

    Krana Athin adhurohej n Fokidh (Greqi) n t ciln ekzistonte tempull i madhrishm i saj n shtrat t nj kodre ku sot quhet Kalaja e Lakthit.

    Q ta mbyllim temn e Athins dhe far personifikonte fillimisht dhe m von, mund t themi si perfundim q, gjith mythet q duken nga ana e jashtme t ndryshm e kan fillin nga baza q e do si:
    Mendjen, mendimin njerzor q del nga koka e njeriut.
    Prej ketu dhe tutje versionet e mythit nga Rodo dhe Kreta q e duan Dia-n t poj ret dhe prej tyre t lind Athin ose gjat lindjes s saj t bjer shi i art dhe bri t frytshme fushat e Rodos, jan versione t mvonshme ku piknisjet jan pikrisht bashklidhjet e Athins me
    elementin i lngshm sikurse m sipr analizuam.
    Menjfjal nuk sht llogjike t ket piknisje si perndi e elementit t lngshm, ujor dhe t prfundoj perndi e Urtsis dhe inelektit njerzor, kurse e kundrta shpjegohet me paraethymologjin e fjalve dhe perkatsin tek Kefal = Kok : Krano, Krnos, Krnos, Krni = Kafk, Kok.

    Si perndi q ka lidhje me elementin i lngshm, prmendet n Vioti-Bioti me epitetin gga (lexo: gja) ose Oggaa (lexo: Ogja) sikurse edhe prej Pafsanas dhe hulumtuesve m t rinj t cilt e konsiderojn rrnj Fenikase.
    Por n shqip kemi Uji,Uj. Pra fjala sht pellazge e huazuar tek fenikasit. Prej kesaj fjale mendoj se krijohen fjalt
    Okeans, gugos (lexo: iijos-gijos).
    E para do t thot Ougeans =Ugjeans=Uieans = Ujior (ou ne greqisht shqiptohet
    u ne shqip) dhe e dyta riprsritjen e fjals Ougj = Uij = Uj q do t thot pikrisht at q nnkuptojm me kataklusms (lexo: kataklisms = prmbytje) dhe sigurisht sikurse sht e njohur si prmbytja m e madhe e lashtsis ,
    ajo e Oggou Ogiju - Ugjiu Ugju = Uju .
    N greqisht gjithashtu i lngshm sht ug-ps (lexo: ig-rs), oug-ps (lexo: ug-rs),
    [ig-rs, ug-rs ; u = i dhe ou = u].



    Per fat te keq jane te shkruara vetem ne greqisht.

    Me respekt ,
    "Gjuha e Perendive" ; Athna - Athin

    .......vazhdimi dhe mbyllja e kapitullit mbi "Athna-Ethena".

    ------------Athin dhe Gjarper adhurimi-----------------

    Kemi theksuar qe besimi pellazg kishte dy akse baze rreth se cileve rrutulloheshin te gjitha : Diellin dhe Token. Da dhe Dhmitra Dh+mitra.
    Shumica e adhurimeve, besimeve kane si aks Memen dhe ushqimdhenien e tokes dhe prej tyre sigurisht me e rendesishmja eshte ajo e Mistereve Elefsinian : te vdekjes dhe lindjes shekullore te jetes (Teme e trajtuar ne kapitull tjeter te ketij libri).

    Gjarperi ka dy virtyte, karakteristika, qe ku vemendja pellazge i lidh me mrekulline e rilindjes se natyres :
    Se pari, sikurse fara, bima (sipas mythologjise eshte Persefni) bie, mbulohet, groposet ne toke dhe me ardhjen e pranveres, e ngjashme me te, rikthehet ne siperfaqje duke dhene pershtypjen e ringjalljes.
    Se dyti, karakteristika e vecante, e vetme, qe lidhet me jeten dhe zhvillimin e tij eshte nderrimi i lekures se vet. Gjarpri qe nuk mund te nderroj lekuren e vet, ngordh. (Gjarpri i plagosur rigjeneron komplet plagen e tij me ndryshimin e lekures). Karakteristikat mjekuese te helmit te tij mendoj se perkojne me nje epoke te mevonshme.

    Adhurimet ndaj vdekjes si te dhena proporcionale me ato te banoreve te Polinisas nuk ekzistojne ne Greqi, megjithe hipotezat e kunderta te Thomson (G. Thomson Egjeu i sterlashte).

    Vet gjarper adhurimi mund te kete disa rrethana, te dhena analoge por shkakun e kane komplet ndryshe dhe perbejne shtrirje te thjeshte te sistemit baze te adhurimit pellazg. Neper shekuj, natyrisht, shkaku fillestar ndoshta u harrua dhe bestytnia, supersticioziteti dhe fanatizmi dhane dimensione te tjera. Por ne pergjithesi gjarperi u quajt simbol i ringjalljes shekullore, ajo krijese e tokes qe packa se nuk eshte fare apo bime, e ngjashme me to ringjallet cdo vit dhe rijeton me ndryshimin e lekures se tij.
    Keshtu pra nje gjarper qe ka fole ngjitur shtepise ose ne ndonje cep te shtepise u quajt shenje miresie, shendeti dhe jetegjatesie per gjithe familjen dhe vet shtepine dhe jo vetem nuk debohej por edhe mbrohej.

    Dhe ky perceptim ekziston kudo ku u vendosen pellazget por ia vlen te permendim dy nga vendet me karakteristike : Kreta ku sipas Homerit u vendosen Perendite Pellazge
    ( Odisea, b. 177) dhe hapesira pellazge ne Attike. Ne Krete statuja e mrekullueshme e perendise Athin me gjarperinj na vertetojne jo vetem prezencen pellazge qe thote Homeri por edhe gjarper adhurimin. Per tu nenvizuar eshte fakti qe tek statuja, veshja e perendise Athin eshte e njellojte me veshjen grave te Shqiperise se veriut (Mirdites), gje qe shume e kane vene ne dukje (shih S. Konda faqja 201, Mozafer Xhazhiu Drita 1340).

    Ne Greqin e lashte, ne pergjithesi ekzistonte imazhi i autoktonise se Pellazgeve me plote kuptimin e fjales, menjefjale te vetlindjes prej tokes.Ky perceptim shpreh fillin baze te besimit pellazg qe njerezit linden prej tokes dhe prej saj ushqehen. Dhurimi dhe ngrohja e jetes nga Ati dhe jetedhenesi Diell, sikurse dhe elementet baze te personifikuara ne perendite :
    Hpa ( lexo: ra = Era), Poseidn(Poseidn = Uji), Esta(Esta = Zjarri) etj.

    Perceptimi i autoktonise dhe gjarper adhurimi ekziston edhe ne Attike sikurse shohim mythet per krijimin e qytetit nga Krkopa qe ishte gjysem njeri dhe nga mesi dhe poshte gjarper. Si perfundim shohim Athin-n te rrethoje veshjen e saj dhe te mbaj gjithashtu ne duar gjarperinj. Ne epoken e re ku vendbanimet e Arvanitasve jane te grumbulluara do te gjejme mbetje te ketij gjarper adhurimi. Thone qe cdo shtepi ka gjarperin e saj mbrojtes,
    Gjarper shtepie .
    Ne Shqiperi, - thote profesor Muzafer Xhazhiu ( Drita 1340) ,- ekziston gojedhena popullore qe cdo shtepi ka gjarperin e vet i cili therritet me emra te ndryshem : Vitorez, Bolla e shtepise ose Ora e shtepise .

    Theksohet gjithashtu qe nje tjeter gojedhene popullore ne Shqiperi thote qe gjithe fuqia e ekzistences se gjarperit gjendet tek lekura e tij. Kur heq lekuren duket sikur rilind dhe keshtu jep shkas ne mbajtjen si simbol i perjetesise. Kete deklaron edhe kenga e njohur popullore atje, Femija gjarper sipas se ciles nje femije shnderrohej diten ne gjarper dhe ne mbremje ne nje djal te bukur. Gjyshja e tij, qe te ndaloje shnderrimin e femijes ne gjarper, merr dhe djeg lekuren e tij qe e kishte hequr para se te flinte dhe femija menjhere vdes.

    Nje nga versionet e famshme te fabules E bukura e dheut thote qe ajo fshehej brenda ne nje lekure gjarperi. Vitoreza, nje gjarper me pika te verdha, quhet edhe E bukura e
    dheut (shih fjalor Kristoforidhi) dhe ia vlen ketu te theksojme qe keto versione te fabules qe nga Gegeria deri ne Mor jane te shumta dhe me vlera. Por mendoj qe motivi baze fillon ne vitet e sterlashta pellazge dhe ne menyre te vecante prej mythit te Dhemitres dhe Persefonit .

    Ne variantin e G. Hahn tek Albanesischen Studien , E bukura e dheut ka shume te dhena mga mythi i Dhmitres dhe Persefonit. Persefoni ketu eshte e bukura e dheut dhe qe paralelizohet me gjarperin e shtepise dhe gjen vazhdimesine e saj tek
    gjarper adhurimi, qe prej atehere e deri me sot tek Arvanitasit. Dhe kjo eshte akoma nje
    e dhene tjeter e besueshme e relativitetit te tyre.

    Duke bere nje permbledhje rreth Athins, mund te themi qe ishte perendi e jetes shoqerore shume e mevonshme se babai Diell Dia dhe te 5 elementeve te natyres. Eshte fjala e perendise sikurse shume drejt thote dhe analizon Konda ethymologjine e emertimit te saj.
    Eshte perendia Amin-e, vajza e Dias, menjfjale e njohjes supreme (Di = njohjen universale, gjigante) dhe simbolizon gjithesine mendore te njeriut qe lartesohet ne qyteterim, civilizim.

    Qe Athin personifikon arsyen ishte ne pergjithesi mendim i pranueshem ne lashtesi, por le ti referohemi kendveshtrimit te te madhit Dimkritu : Athin eshte arsyeja nga e cila burojne tre miresi : te mendosh drejte, te flasesh drejte dhe te besh ato qe duhet .
    E tepert te ritheksojme qe nje perendi me nje identitet te tille te dukshem dhe te percaktuar nuk ka nevoje te te binde qe ta pranosh dhe ta adhurosh.




    ------------Iliret dhe Dias Dielli----------------------------


    Thame pra qe forcat natyrore perendite e sistemit te adhurimit tek pellazget te vjeter, me zhvillimin e shoqerise pellazge marrin tashme forme sociale. Formimi njerezor kalon tashme ne stade te tjera zhvillimi dhe ne nje grade te tille ku pas disa shekujsh vetem te URTIT e asokohe njohin e mundeshme nga trashgimnia hierarkike qe perendite perfaqesonin forcat natyrore, krijuese te jetes ne fillim.

    Dias do te ndjeke zhvillimin politiko shoqerore dhe ndryshimet ne terren. Keshtu, ne epoken e regjimit mbreteror te Akejve Ahejve, nga ana ikonike vizuale dhe cdo lloj ngjashmerie, Dias do te jete mbreti i Olimpit sikuse edhe vet mbreteria e Akejve Ahejve. (Kjo gje ndodh me te gjitha perendite qe popujt adhuruan. Merrni per shembull formen e Krishtit. Ne epoken Bizantit Mesjetar, Krishti personifikohet si krye-orakulli I madh me veshje mbreterore te arte, steme dhe pamje te rrepte.
    Eshte sovrani dhe perendia denuese sipas cdo ikone dhe cdo lloj ngjashmerie te perandorit bizant. Ne epoken tone populli e koncepton ndryshe Krishtin. E konsideron perendi te dashur dhe humanitare me te dhena te thjeshta dhe popullore, dhe ne kete menyre e ikonizon.)

    Ne epoken e Demokracise keshilli i perendive te tjera do te jete i rendesise vendimtare dhe perceptimi i monarkut Dias jo vetem qe nuk theksohet, por duket hapur perpjekja per ti dhene atij nje dimension tjeter.
    Behet perpjekja per tu identifikuar me forcen llogjike, drejtesine dhe harmonine universale. Po edhe I diturise supreme.

    Keshtu pra ne prosperitetin e Demokracise Athinease do te degjojme nga goja e Eskilit te madh: Dias, kushdo me qene, eshte Forca qe harmonizohet me llogjiken dhe vepron me Drejtesi.
    Kjo pra, edhe ne se nuk eshte realiteti, eshte e kerkuara dhe deshira per sistemin, regjimin e ri dhe eshte deshire kaq e forte saqe emertohet si realitet.

    Me vone kur Demokracia do te shperbehet, sepse Athineasit jo gjithmone e mbajten elegancen e mendimit ne stadet e duhura dhe shume here filozofonin ne kuadrin e ankandit te masturbimit, dhe kur qendra e mendimit dhe e reflektimit te tyre nuk ishte me bashkesia sociale por qellimet individuale personale, do te shfaqen ide te reja dhe Dias do te marri kryesisht nje status Orfike. Ketu, ne vend te shoqerise, individi futet ne qender te gjithckaje, te botes, ne qender te interesit dhe tendenca per ngjashmeri me perendi eshte e theksuar. (Entusiazem).

    Por me renien e Demokracise Helene dhe me pushtimet e Aleksandrit te Madh ne Azi, rikthehet perseri statusi i vjeter i Dias. Dias ribehet dhe rinjihet si perendia Diell. Pse? Sepse cfare ndodhi me Helenet, ndodhi edhe me popujt e tjere nga ku kishin kaluar dhe vendosur Pellazget e sterlashte. Besimi mbi diellin si qender besimi, pothuajse eshte harruar. Cdo besim tjeter futet ne sherbim te pushtetit ekzistues dhe ne varesi modulohet. Cila eshte arsyea pra, qe ne nje faze te tille, qe do te prisnim sipas ndryshimeve nen te cilat vuante ne kohen e atehershme pushtimi Aleksandrik nje forme tjeter besimi pra, kemi risjellje te besimit te sterlashte te diellit si qender?

    Pergjigja ndodhet ne trupat e Aleksandrit te Madh, ne popullin menjefjale qe jo vetem pushtoi Azine, por edhe u vendos ne vendet e pushtuara si nje klase dhe force drejtuese. Dhe ky popull ishin Maqedonet dhe Iliret, menjefjale populli vendas burimi i popullit pellazg, qe nuk ndoqi zhvillimet politiko shoqerore te Jugut dhe ruajti, mbajti rregullat baze politiko shoqerore dhe te besimit pellazg dhe natyrisht kur ne gjuhen e tij thoshte Diaw (Dias), nenkuptonte ate qe nenkuptonin stergjysherit e sterlashte te tij, pra DIELL.

    Sipas arkeologeve me serioz Maqedonet ishin nje fis Ilire qe do te thote prejardhje pellazge, qe si perfundim do te thote patjeter lidhje relative, farefisnore me pellazget jugor, Helenet.
    Hirodoti Irodhoti (A-56, th-43) I konsideron fis Dorian, qe mua me duket e drejte dhe nuk bie aspak ne kundershtim me cfare supozoj per pellazget.

    G. Finlei tek Historia e revolucionit grek (f.32, perkth. Kotzia), thote duke u mbeshtetur ne te dhenat e arkeologeve: Aleksandri I Madh ne simpoziumet me oficeret e tij, duhej te fliste nje dialekt te lashte arvanitas shqip.

    Por perpara se Finlei te shkruante keto dhe me perpara se arkeologet dhe gjuhetaret te benin kerkimet e tyre, te paditurit dhe te diturit Arvanitas, kishin jashtezakonisht te ndezur sensing e besimit dhe sigurine e trasheguar qe jane niper te Aleksandrit te Madh, dhe heroi kombetar I Shqiperise qe ishte dhe hero kombetar per heronjte e 1821 (revolucioni grek), I madhi Gjergj Kastrioti Skenderbeu jo vetem qe e vertetonte kete gje , por dhe emri I tij nuk do te thote asgje tjeter pervecese Aleksandri I Madh ne arabisht.

    Ushtria pra e Aleksandrit te Madh, qe ishte kryesisht dhe e bazuar Ilire, dhe gjeneralet me te rendesishem te tij qe mbreteruan ne vendet e lindjes, sollen identifikimin patrimonial te Dias me Diellin qe mbajti deri ne vitet e para te bizantit pasi edhe ne perandorine Romake edhe ne ate Bizantine shumica e trupave efektive, gjenerale dhe mjaft perandore ishin me origjine Ilire, sikurse Dkio, Klaudio B, Auriliano, Dioklitiano, Anastasio A, Juliani I Madh etj.

    Qe nga epoka e Romes, Dias Diell do te zhvillohet, nese jo me ne sistemin e vjeter te besimit te popujve europian, te pakten ne fjalorin e tyre qe te na sjell ne drite sot kete realitet.


    (Vazhdon)

  2. #2
    yells `aziz! light!` Maska e AsgjSikurDielli
    Antarsuar
    12-09-2002
    Vendndodhja
    the black light
    Postime
    1,787
    ...

    Keshtu kemi ne frengjisht: Jour = dite shih Jupiter, Zeus, por edhe rrenjen Di- ne emrat e diteve te javes p.sh. Lundi,Mardi dhe Dieu = Perendi, Zot.

    Ne anglisht kemi: Day = dite dhe Sunday = E diele, dita e Diellit.

    Ne gjermanisht kemi gjithashtu: Gott = Perendi, Zot dhe Sonne (lexo: Zne) = Diell dhe Sonntag = E diele, d.m.th. dita e Diellit.

    Ne spanjisht kemi: Dia = dite dhe Dios = perendi, Zot dhe Sol = Diell sikurse edhe latinisht.
    Ceshtja qendron tek qe asnje nga gjuhet e njohura nuk ekziston forma, vazhdimesia, linja e plote e fjaleve me rrenjen Di- dhe Ze-, por te palidhura jetime dhe eshte me se e dukshme qe jane te huazuara ose nga te sterlashtet Pellazg, ose nga Iliret apo Romaket.

    AMALTHEA (lexo: Amalta) Briri i Amaltias.

    Sipas mythologjise, kur Dias foshnje u fsheh nga ana e se jemes se tij Ra ne mallet e Kretes me qellim qe ti shpetoje vemendjes se babait te tij Krno, ushqehej me qumeshtin e nje dhie qe quhej Amltheia (lexo: Amltia).
    Sipas nje tjeter interpretimi nimphi Amltheia dhe motra e saj Mlissa (lexo: Mlisa = Blete) ishin ato te cilat ushqyen Dias me Qumesht dhe Mjalte.

    Ne vitet e mevoneshme nje thrill I marre nga ky version mythologjik do te jap besimin e ekzistences se bririt te dhise Amltia, qe kushdo qe do ta kishte kete brire siguronte cdo te mire. Briri I Amaltias u be symbol I pasurise dhe I miresis dhe Amaltheein
    (lexo: Amalthvin) do te thoshte pasurim, mireqenie etj.

    Ne Dhiaten e vjeter shikojme e mundeshme nga Kreta e prejardhur konsiderimin e Tokes se premtuar si nje toke ku rrjedh mjalte dhe qumesht.
    Te njejti percaktim sikurse ai I mireqenies, pasurise etj. me mjaltin dhe qumeshtin do ta shohim tek greket e rinj dhe tek shqiptaret.

    Nuk e di se ne cilat te dhena mythologjike Ilire mbeshtetet koka e dhise qe kishte ne perkrenare Gjergj Kastrioti Skenderbej , por ajo qe eshte per tu vene ne dukje ne muzeun e artit popullor ne Tirane ishte qe veglat popullore te artisteve cobenj kishin te skalitur gjithmone koken e nje dhie.

    Profesori I filologjise greke ne Tirane Myzafer Xhazhiu me kujtoi ne nje takim, qe ne Shqiperin e veriut qumeshtit I thone Amlt (Amlt, i Amblt sipas Kristoforidhit ne botimin e Tiranes, 1961, nga prof. Aleksander Xhuvani). Ja se cdel prej kesaj:

    1- Kjo rrenje fillestare MLT- e fjales Amaltia (Amalt-)ndodhet pervecse ne fjalen e mesiperme qe ne Shqiperine e veriut do te thote qumesht, gjithashtu edhe ne fjalet arvanitase: Mjalt dhe Mplit (lexo: Blit = Blet. Nga greqishtja MP = B).Kjo na rikthen tek versioni I mythologjise se Amaltias dhe Melttis (lexo. Meltis = Blete) qe ushqyen me mjalte dhe qumesht Dias dhe keshtu pra na jep nje rrenje te perbashket fillestare te qumeshtit dhe mjaltit ose te pakten nje tingellim te njellojte, qe eshte edhe e mundeshme. Menjfjale tingellimi I njellojte I ketyre dy miresive ndoshta ishte kjo qe I lidhi. Dhe sigurisht shikojme kete tingellim te njejte ne kete fjale te Shqiperise veriore Amlt = qumesht dhe Mialt te lidhura me ushqimin e Dias Amaltia, Amalthia.

    2- Mbaj mend nga vitet e femijerise qe dhite me shume qumesht dhe me gjinj te medhaja i quanim Malteze dhe isha I sigurt qe kjo fjale vinte nga Malta, ishullin e njohur te mesdheut. Ceshtja eshte qe, qofte se me te vertete vijne nga Malta ose qofte se quhen keshtu pikerisht sepse kane Amlt d.m.th. jane shume qumeshtore duket qe realisht ekziston lidhje ne emrin e Maltes dhe prodhimit te qumeshtit dhe mjaltit, gje e cila nuk shpjegohet vecse perciptas ne qofte se nuk kerkojme ndihmen e gjuhes pellazge ne te cilen identifikohet nga ana tingullore qumeshti dhe mjalti. Malta menjefjale quhet dhe Melti (= blete/mjalt)(Mjalta do ti thoshim ne arvanitase) por edhe njihet per llojin e dhive me shume qumesht (dhite malteze).

    Briri I Amaltias pra eshte ai nga I cili rrjedh Mjalt dhe Amlt = qumesht, dhe ne menyre metaforike pasuri, miresi dhe mireqenie.

    Duke permbyllur persa I perket Dias dhe identifikimin e tij me shqipen Diaw = Diell, edhe fjalet Diwe dhe Diwo si lakime te se njejtes fjale tashme jane njohur si perkatesi te fjales DIA.

    Pas kesaj eshte me se e dukshme qe sanskritja Dyaus nuk eshte asgje tjeter pervecse mbiemer percaktues I qiellit te ndricuar, me dite. Dhe me te vertete perendia e qiellit te erret ne sanskritisht eshte Varuna-h ( nga shqipja eshte percaktues i qiellit me re Vrane ose Vrer).

    Dhe perseri mund te veme ne pah fare mire nese ishte e vertete ajo qe thane pastoret Indian Aleksandrit te Madh, qe menjfjale kishin kryesuar para pushtimit te tij, te tjere te se njejtes rrace nga e njejta zone dhe jo vetem nje por dy here (shih pushtimet e Herkulit dhe Dionisit).

    Me teorine pellazge kjo vetekuptohet plotesisht dhe shpjegohet. Duke ndjekur drejtimin drejt lindjes te nje populli te madh Ilir, Dardhaneve e mbeshtesim akoma me teper kete version. Nga veri-perendimi i Ballkanit nje pjese arrin deri ne liqenin Dardanida dhe ne Dardanele.
    I biri i Dardhanit, Ilos behet krijuesi i Iliut (Trojes) dhe tjetri Epextheus (lexo: Erekteus) ose Epixthnios (lexo: Eriktnios) vjen ne Athine dhe fut perpunimin e metalit. (Dardhanet ishin te njohur pikerisht ne perpunimin e metalit).
    Ne luften e Trojes Peonet Ilire komshij te Dardhaneve, do marrin anen e trojaneve me kryesus Puraxmi (lexo: Pirkmi - emer tregues i perpunimit te armeve nga zjarri).

    Duke ecur ne vazhdimesi shikojme Dardhania ndermjet Sirise se sotshme dhe Turqias dhe duke shkuar akoma me ne lindje shikojme Dardhanistan ne ane te Indise dhe Tibetit me karakteristike kryesore te popullit, perpunimin e metalit.

    Por sic thame pellazget mergimtare (shume-levizesh, udhetare) riktheheshin shpesh dhe keshtu duhet te shpjegojme shume evidenca te vendosjes ne Greqi heronj nga lindja qe vinin jo si te huaj (shih Persa, Dana), por si pretendues fronesh dhe treshgimtare.

    Po e mbyllim referencen tone mbi Dia Diell me nje te vjeter came kushtuar Diellit:

    diell-o, diell-o
    ama bucke miell-o
    sa t ham prm
    bashk me time m
    sa t ham prap bashk me tim att

    Ne mbyllje te kapitullit Dia dhe perpjekjen ne besimin tim per te shpjeguar sa me mire dhe qarte qe Dias dhe Zeus nuk do te thote oupanos (lexo: urans = qiell) sic ketu dhe nje shekull besohet por DIELL, ve ne dukje dhe hymnin e VIII orfik drejtuar Diellit, I cili therritet si Zeusi I pavdekshem (rr. 13).

    Kete besim timin e botova per here te pare me 1983 ne vepren time Arvanitet dhe prejardhja e grekeve, faqja 115-9, por ketu u mundova ta dokumentoj duke sjelle pervec te dhenave gjuhesore, nje sere te tjerash te dhenash sikurse mythologjike, historike, arkeologjike, akoma edhe gjeografike, gjeologjike, laografike etj. dhe ne menyre te tille qe nje e dhene te vertetoje te tjerat dhe te vertetohet nga ato.



    -----------------Hpa (lexo: ra)----------------------------

    Hpa (lexo: ra) eshte bashkeshortja legjitime e Dias nga epoka e Homerit dhe
    Hesiodit Isidos. Peripecite erotike te Dias kane kontrast dhe kufi, por struktura e formes se shoqerise sociale te botes Pellazge specifikon lidhjen monogamike edhe ne Olimp.
    Nje eshte bashkeshortja legjitime packa se me perpara Dias kishte bashkeshorte te tjera, packa se te dashurat e tij asnjehere nuk numerohen. (Edhe ketu duket lidhja primare ne barazine perballe gruas, qe eshte e respektuar dhe ne baraspeshe ne shoqerine sociale, por reaksioni nen urdhrave te burrit nuk mund ti kaojne disa permasa te caktuara).

    Mythet e kapricove dhe shperthimeve inatcore te Hpas (ras) ndaj skandaleve erotike te Dias, jane te njohura. Keto mythe japin imazhin real te shoqerise sociale helene te atehershme dhe jane te mevonshme ne krahasim me epoken kuHpa (ra) si perendi perfaqeson te dhenen e Ers, sikurse duket nga ethymologjia e emrit te saj.

    Te vjetrit ethymologojne emrin nga fjala ap (lexo: ar), e anagramatizuar sipas cdo germe (shih ethymologjine qe jep Platoni tek Kratlo). I drejte ky version por nuk eshte i anagramatizuar emri i Hpas (ras) nga ar.

    E kunderta, fjala Hpa (ra) eshte domethenia fillestare e ara sikurse na tregon gjuha arvanitase shqipe ku ara = ra, gjinia femerore (ara ne greqisht eshte gjinia mashkullore), por ne arvanitase dhe sic duket me teper ne te sterlashten pellazge dhe parahelene, ku anagramatizimi u be jo vetem ar dhe ar, por dhe gjinia mashkullore qe te modifikohet nga perendesha.

    Per tu nenvizuar eshte fakti qe fillestarja H (H = I ne shqip) eshte germe e mevonshme dhe korrespondon drejt nje tingulli te folur, nuance e E, e lidhur tek fjala Hpa (ra) Epa (Era). Por ne fjalen arvanitase Era, (e) eshte pothuajse siper, larte ose perceptohet plotesisht lidhja. Ne qofte se perceptimi i kesaj lidhje eshte i madh, atehere do te thote run up(ang) - her, orn, dimensionin kohor (Hra, nje her).

    Nuancat e tingujve ne greqishten e lashte dhe paraklasike ishin padiskutim te shumta dhe me kalimin e kohes u thjeshtezuan dhe u perkufizuan ndjeshem.

    Duke iu rikthyer ethymolojise se emrit te Hpas (ras), Empedokls (lexo: Embedhokls) mbeshtet prejardhjen nga fjala Ar = apas (= Era) dhe kete mendim e pranonte edhe Plton (shih Kratlo 404,) Stoiko (lexo: Stoik).

    Ky mendim ishte me I mbizoterueshmi ne lashtesi, meqenese edhe identifikimi alegorik I Hpas (ras) me ern ishte i pranuar ne menyre universale.
    Ne te kundert te tjere ( p.sh. Diogjnis Lartios) mbeshtet prejardhjen e emrit nga fjala eolike ra = Tok . Kete mendim e perqafon studiuesi I mevonshem Welcker, por duke vene ne dukje qe Decharme (faq 88 ) eshte jo i sakte dhe arbitrarisht dhe nuk bie dakord me karakterin mythologjik dhe vetite e `Hpas (ras), e cila vetem me tokn qe nuk identifikohet.

    Decharme fikson nje version tjeter ethymologjik dhe prejardhjen nga fjala sanskrite Svar qe do te thote qiell. Eshte epoka ku mythologet dhe indologet kerkojne rrenjet e popujve europiane dhe gjuhet ne Indi pas zbulimit te lidhjes sanskrite me gjuhet europiane.
    Por per kete lidhje dhe kundershtimet tona do te flasim ne kapitull tjeter.


    Keshtu qe Svar, ndoshta do te thote qiell dhe shoh disa te dhena korresponduese ne fjalet Ourans (= qiell) dhe Svar, por emertimi I Hpas (ras) , nje perendesh e epokes se mevonshme e primarit - Dodonit supreme dhe Dias pellazge, do te thote dhe perfaqeson te dhenen e ers.

    Ne qendren e sterlashte te besimit pellazg, ne DODON, Dias ka bashkeshorte fillimisht Gaia (lexo: Ga Gja = Token) dhe me vone Dini (lexo: Dini). Shqiptohej edhe Diani dhe sipas mendimit tim do te thote dite, e ndriteshme, prej rrenjes Di- .
    Vereni gjithashtu emertimin latin te rtemis Hns , Diana prej se njejtes rrenje dhe rendesi me Diani Dini.

    Hpa (ra) sipas nje versioni tjeter eshte perendi dhe symbol I fortunes. . Eshte perendi e majave te qyteteve, e lartesive, atje ku krijohen ciklonet....

    Pas ketyre mytheve te lashte ku korrespondohet Hpa (ra) me ern, furtunen etj. dhe sipas prej arvanitases , shqipes parahelene pellazges, vertetohet identifikimin i ers me
    Hpa (ra) ra, pa anagramatizim dhe na shpreh shqiptimin e lashte qe ishte R dhe e artikuluar RA para se te dilte dhe te mesohej ar.

    Ne vitet homeriane Ira dominon si bashkshortja legjitime e Dias, te cilit here ia veshtireson jeten me xhelozite shperthyese dhe here I jep kenaqesine femerore bashkshortore.

    Shume alegorike e fuqishme bashkimi i Dias (Diellit) me ras (Ern). Pak vemendje dhe fantazi duhet qe te perceptojme kuptimin ketij ciftezimi te bukur alegorik, ne qofte se reflektojme perceptimin e ers ne formen e saj te embel, ku ledhaton me butesi dhe kenaqesi ose ne formen e saj te eger, ku si furtune permbys dhe shkaterron gjithcka, edhe ne se dielli shkelqen... .

    Persa i perket fjales eolike pa (lexo: ra) ku si krijim i vetem i tipit folje raze (lexo: raze = n, mbi tok, toks), mendoj se eshte korresponduese e latinishtes
    Terra = Tok, vend i thate dhe gjermanishtes se vjeter, irlandishtes dhe armenishtes Erda, Ert dhe Erkir, me heqjen e filleses T.
    Mendoj qe te gjitha e kane prejardhjen nga rrenja arvanitase shqipe
    Ter- Terem = thahem, thaj. Shihni korresponduesen homerike
    Tpsomai (lexo: Trsome) dhe Tpso (lexo: Trso) = thaj, thahem, me u tha. Prej kesaj edhe latinishtja Terra = toke e thate, do me thene pjesa e thate e tokes e kunderta me te ujshmen (detin).

    Per prejardhjen pellazgjike te ras, i referohemi shkrimeve te lashta sikurse p.sh. tek Apgonautik (lexo: Argonaftik) e Apollonit ( 8 ), Dionysiou tou Perigitou (lexo: Dionisu tu Perigito), vell B, faq. 147, rr.534 (botim 1808, Viene).

    Shihni gjithashtu edhe tek Apkadik (lexo: Arkadhik) te Pausana (lexo: Pafsana), ku ra lidhet me gjenitorin, patriarkun pellazg (libri 8, 22-23).

    -------Dhmitra dhe Persefoni Misteret Elefsnase-----------

    Qe ne fillim theksuam qe cifti fillestar I perndive qe adhuruan paraardhesit tane ishin Babai Dielli dhe Nena Toke.

    Ne epoken klasike shikojme perendine Toke (Gi Gji ne greqisht) te konsiderohet si nje perendi ndryshe nga Dhmitra dhe akoma edhe ne botekuptimin e besimit Hesiodik duket ky ndryshim.
    Keqkuptimet dhe keqshpjegimet mbi temat e besimeve ishte dicka llogjike dhe predikuese ne klasiken e lashte dhe ne Greqine paraklasike, perderisa nuk kemi atje nje kaste pastoresh ne sekuence te trashegueshme, nuk kemi pastorate qe te perdor pushtetin ndaj pushtetit politik, nuk kemi bile as ate qe quhet besimin zyrtar ne mund te thuhet , as bile dogmatike dhe teologji.
    Pastoret trashegohen ose zgjidhen nga populli dhe shume filozofe dhe poet kohe pas kohe u bene pastor (p.sh. Euripidi, Sofokls, Pitagora). Me keto te dhena, besueshmeria fetare nuk eshte vecse tradicionaliteti popullore qe ruhet neper shekuj, dhe pastertia e tij dhe origjinaliteti varet sipas kohes, ne rritje apo ne ulje te interesave te grekeve ku fantasia fluturuese e tyre gjithmone shton dicka, gjithmone nderthur mbi mythin baze te trasheguar pelhure te re, keshtu qe me te vertete eshte e veshtire te gjesh fillimin e ketij
    system adhurimi.

    Por duke analizuar adhurimin e Dhmitres, cilesite dhe karakterin e saj, mythin baze dhe duke shpjeguar edhe vete emrin e saj, shikojme qe ndryshimi I Gs ose Gaas (lexo: Gs - Gjs ose Gas - Gjas = Toke) nga Dhmitra eshte produkt I mosnjohjes se trashegimit pellazg ose keqshpjegimit te tij.

    Natyrisht, deri ne epoken klasike greket pervec filozofeve qe kishin tjeter opinion besonin se G eshte nga te parat perendi dhe nena e jetes (Ga perendi e gjithckaje e therret Sofokliu, Antigoni, rr. 338 ). Athineasit ( Per te saktesuar, Athineasit e Demokracise, konsideronin veten e tyre pasardhes te pellazgeve dhe te lindur nga toka bij te dheut sipas Pafsana, 1, 38, 3 ndersa Aristokratet konsideronin solucion dhe pasardhes te herojve Thisa, Krono, Flaro, Vti etj, te cilet ishin lap lab qe zbriten nga veriu.
    Ky fakt shtyu G. Thomson te mbeshtesi qe gjuhen greke e futen ne Attike lapet labet (shih G.Thomson: Egjeu i parahistorik, perkthim Vitsaki, Athine 1959, faqja 118 dhe 184. ) dhe Arkadet mbeshtesin qe jane autoktone, menjefjale stergjysherit e tyre ishin lindur nag toka. Pellazget qe konsiderohen gjenitoret e fisit helen, konsiderohen autokton ose te lindur prej tokes.

    Ne nje poezi te tij, ligjvenesi (atehere udheheqes, governatore ishin filozofet dhe
    poetet... ) Slon thote: E zeza Toka Nene, e para dhe e madhja e perendive te Olimpit. Por Ga qe banon ne Olimp dhe eshte e respektuar nga perendite sa asnje tjeter, eshte ajo, Dhmitra.

    Ne kete qender adhurimi te sterlashte te Dias pellazg, DODONI, nena G ( Gj = Toka) adhurohej bashke me Dias ne vitet e sterlashta. Ne Delfs, qe nuk perben tjeter gje vecse transferimin e kesaj qendre pellazge nga Veriu (DODONI) ne Greqine e jugut, adhurohej ne lashtesi nena G, sikurse duket tek Eumenidet e Eskilit. Ketu bile duket qe Ga nuk identifikohet me Dhmitren dhe Eskili ka parasysh nje tradicionalitet te vjeter qe i kushtohet orakullit te pare Gaa (lexo: Ga - Gja) qe eshte paraadhuruar ne Delfs
    sikurse nje thenie e lashte thote (rr. 4 ). Eshte me se e dukshme qe keto thenie te lashta , do me thene traditen, diku e kane keqkuptuar ne epoken klasike, sikurse ndodh ne cdo epoke dhe akoma sot. Ne rreshtin e 19-te bile tek Eumenidon, Eskili na sjell nje thenie tjeter te lashte: Apllon ne Delfs nuk eshte tjeter vecse profeti i te atit te tij Dias, domethene kemi nje deshmi te adhurimit te pare te ciftit fillestar Dielli (Dias) dhe Gs (Gjs = Token) ne Delfs.

    Decharme tek Mythologjia greke thote qe G u emertua sipas epokave dhe sipas vendeve ku u adhurua me emrat: Gaa (Ga Gja) e konsideron me te lashten, Pa (lexo: Ra) te cilen e supozon me prejardhje te huaj, Kuli (lexo: Kivli) dhe si perfundim Dhimtir Dhmitra, emer tashme i zakonshemi dhe i perdorshem i perendise kesaj (faqja 348 ).

    Si perfundim, ne te ashtuquajturit hymne Olimpike shikojme pervecse pershkrimit dhe atij skeleti te gjate te hymnit ndaj Dhmitres (II) edhe hymn te vecante per Gaan Pammitra (Nena e gjithckaje, hymni XXX ) pa asnje referim absolutisht ndaj Dhmitres ose moment identifikimi Gaas, Dhmitras.

    Por ne qofte se analizojme emrin e Dhmitres dhe ne se i kushtojme vemendje te vecante hymnit dhe mythit te saj, do te shohim qe ajo saktesisht eshte Mitra G (Nena Toke) dhe tek mythi isaj nuk pershkruhet tjeter gje vecse fakti i mrekullueshem dhe i shenjte
    i vdekje ringjalljes shekullore te kercejve bimore ( te Krit = vajzes, Persefonit). Ne asnje aspekt nuk shikoj identifikim te Ras me G Token ose Dhmitren. E kunderta, Ra therritet ne te gjithe mythet dhe ne te gjithe versionet si nena e Dhmitres dhe e pese te pareve vllezerve perendi te Olimpit.

    Emri Dhimtir, e pranuar sipas opinionit te pergjithshem eshte bashkim, kompozim nga Da (lexo: Dha) = toke dhe Mtip (lexo: Mtir). Do te thote menjefjale Toka Nene .
    Tipi D (lexo: Dh) eshte arkaik I Gi (Dor. Dha).

    Ne arvanitase shqip kemi Dhe = Toke. Ne hymnin e 11 homerik Dhmitra therritet te pakten dy here (rreshti 47, 211) Di (lexo: Dhi). Gjinore Dios (lexo. Dhis). Por edhe ne shqip e artikuluar eshte Dhu. Arkaiku Di (lexo: Dhi) shqiptohej Dhe.

    Kompozita e dyte Mtir, dorian Mtir dhe sanskritisht Matr, latinisht Mater etj, anglisht Mather, gjermanisht Muter, Sllavisht Mati, nuk ekziston ose te pakten nuk ekziston ne kete sens ne shqip.

    Ne shqip kemi Mm dhe mendoj se kjo eshte fjala e sterlashte kushtuar nenes. Greqishte e re Mam, indisht Mma etj. Eshte nje tingellim i kerkeses foshnjore per ushqim, e perseritur.

    Por ne shqip ekziston fjala Motr (Motr) ku identifikohet si e njejta rrenje me Mtir, Mter etj. I. Satamatakos ( shih Mtir ) mbeshtet qe fjala Motr do te thote motra e madhe ne moshe qe ze vendin e nenes.

    K. Kristoforidhi ne fjalorin e tij paralelizon kete gjale me greqishten e vjeter Mtir.

    Per adhurimin e saj dhe ne menyre te vecante per Misteret Elefsnase qe konsiderohen te perkushtuara dhe drejtuara Dhmitres dhe vajzes se saj Persefnit ose thjesht Kpi
    (lexo: Kri = vajze) , jane shkruajtur shume ne menyre jo te qendrueshme, kontradiktore sepse asnje nuk guxonte te thoshte ose te pershkruante cfare ndodhte ( veprohej ), cfare thuhej (predikohej), dhe cfare demonstrohej ne ritet ( tregohej ).

    Ne raste te tilla fantazia egersohet dhe me shume merr flake nga fakti qe ne nje kohe qe ekzistojne pershkrime te pastra dhe referenca poetike elegante ne dramen sublime te Dhmitras dhe Persefnit ( sikurse edhe ritet e jashteme), asgje nga te nenkuptuarat ekziston qe ti referohet se cfare ndodhte, thuhej dhe demonstrohej ne ritet qe kaq respekt dhe admirim e frike krijon.

    Skajet e misteret dhe vendosja e rregullave politike te heshtjes, i ben akoma me shume misterioze Shenjtoret Elefsiniane. Ne nuk do te futemi ne te tilla detaje, aq me shume qe sic thame jane shkruar kaq shume dhe interesante, edhe ne qofte se kurre nuk do te mesojme perberien e Mistereve.


    ----------Dhmitra dhe Persefni - Misteret Elefsnase--------

    Ate qe do te analizojme eshte arsyeja, shkaku qe udhehoqi Pellazget ne adhurimin e Dhmitres dhe Persefnit, konkretisht cfare perfaqesonin fillimisht keto dy perendi dhe si arriti ne mister ky adhurim ne nje vend dhe nga nje popull qe i shmangej misterit, joqartesise, mjegulles dhe papercaktimit.

    Thame qe Dhmitra simbolizon Nenen Toke, qe vetkuptohet dhe eshte Mma dhe Ushqimi i jetes dhe i njerezimit.

    Por me Token ndodh dicka qe mendja e njeriut nuk mund ta perceptoje dhe shpjegoje me lehtesi. Toka ha, zhduk femijet e saj ne brendesi te vet, dhe disa i ringjall dhe disa jo.
    Bota bimore eshte ajo qe ringjallet cdo vit. Fara bimore bie ne toke, varroset, mbulohet me dh, vdes, por ne pranvere ringjallet.
    Per fat te keq nuk ndodh e njejta gje me boten frymore dhe me e keqja qe udheheq pesimizmi nuk ringjallet me njeriu ne se vdes. Apo lind ne menyre te tille qe nuk eshte ne gjendje ta perceptoi dhe shpjegoi ose si perfundim cfare dhe pse ndodh me fatin e njeriut? Prej ketyre pyetjeve lind peripecia e Misterit.

    Natyrisht, Pellazget adhuruan fillimisht ate qe llogjika e paster I drejtoj te adhuronin: Nenen Toke (Dhmitra) si gjenitore dhe ushqim dhe mrekulline per mbijetesen njerezore, dhe ringjalljen shekullore te pervitshme te natyres. Kjo e dhene dhe ky fakt, kjo e vertete permbledh bukurine e mythit. Mythi eshte poezi, krijimtari e bukur mbi te verteten. Nuk e ndryshon, nuk e modifikon, nuk e thyen por e zbukuron.

    Mythi thote qe Dhmitra ka nje vajze, Persefnin, virgjereshe e bukur ku nje dite duke luajtur ne nje lendine, u ul per ti marre ere nje luleje, Narcissul Jonquil (lulekuqes). Papritur u hap Toka dhe Mbreti i botes se poshteme, dis (lexo: dhis) ose Plton del dhe e rremben Persefonin dhe kunder deshires se saj e mban ne bodrumet e pallatit te tij. Kur e meson kete gje Dhmitra shperthen ne lote, ulerima te vajtueshme dhe deshperimi, por edhe egersi sa qe u renqethen malet dhe fundet e detrave.
    Por nuk e humbet kurajon e saj, as shpresen per ta rigjetur vajzen e saj te humbur. Ndjekin peripeci kerkimesh dhe mundimesh te nenes derisa si perfundim e meson se kush eshte rrembyesi i vajzes se saj, i cili kishte arritur ne kete veprim me dijenine e Dias.

    E inatosur Dhmitra shperthen egersine e saj. Asgje nuk le me te mbije mbi Toke. Por le tia leme me mire fjalen e perkthyer poetit:

    Per ata, banues te Tokes ushqimdhenese
    kohe e veshtire dhe e tmerrshme pritej,
    asnje fare nuk mbiu me mbi Dhe
    turrma te heshtura prej qeve tzvarritura
    ne lendinat e te keqit
    sr e tere prej drithrave te bardhe
    pafatesisht hidheshin me kot mbi Dhe....
    Hymni homerian 11, 305

    Gjithcka do te shkaterrohej dhe do te shuhej geni njerezor nga deshperimi I egersuar I Dhmitres. Dias I madh u merakos dhe u detyrua te bente mbrapa. Dergon korrierin e tij Erm tek dhi qe te risjelle vajzen tek nena e vet. Por dhis Plton i keshilluar, i jep vajzes te haje nje fare lulekuqeje (qe prej atehere dhe deri edhe sot presupozon lidhjen e ciftit te ri por edhe te vdekjes).
    Sapo e pa vajzen e saj Dhmitra turret per ta perqafuar dhe e frikesuar e pyet nese provoi dhe hengri gje ne boten e poshteme, dhe kur mori pergjigjen fytyra e saj qe deri ne ate moment shkelqente nga gezimi , u vrenjt perseri. Por fjala e Dias u be ligj: Vajza do te rri 3 muaj me bashkeshortin tashme legjitim te saj, dhis Pltona poshte nen Toke dhe muajt e tjere te vitit do te jetoje prane nenes se saj. Rane dakord dy perendite dhe Dhmitra pranoi perseri te hypi ne Olimp.

    Mythosi nuk eshte tjeter gje vecse investim, investim i bukur dhe i mrekullueshem i se vertetes natyrore qe e do Natyren te vdes ne dimer dhe ringjallet ne pranvere, qe e do faren nen token e erret ne vjeshte, dhe ne pranvere te mbije dhe te lulezoi e me pas te degezohet. Toka mbushet nga bimet, lulezim aromash dhe bukuri pranverore dhe kur vjen vjeshta dhe dimri, gjethet vyshken, thahen dhe bien bashke me lulezimet ne toke dhe gjithe natyra mbeshtillet me nje lakuriqesi.
    Por ja, ne pranvere celin perseri lulet, dalin perseri dhe jeshilojne gjethet, rizbukurohet perseri toka dhe mbushet me gezim. Ky fakt i natyrshem dhe i mrekullueshem i vene re nga te gjithe njerezit, nga gjithe popujt e botes, u be objekt, bosht adhurimi dhe pjesmarrjeje ne joharete dhe gezimet e Tokes. Njerezit qanin dhe vajtonin vdekjen, vyshkjen e natyres qofte te fytyra e Persefnit, qofte tek e dhonit, qofte tek e Dinisit, qofte tek e siri, qofte tek e Krishtit. Dhe gezoheshin ne pranvere me ringjalljen e tyre.

    Dhmitra per helenet eshte ajo e njejta, nena toke, dhe adhurimi dhe pathosi ne te cilet jane pjesmarres, i perket pikerisht tokes dhe fenomenit shekullore te ringjalljes se natyres. Natyrisht ne rastin e heleneve kjo ndodhte pas njohjes se arsyeshme, ndersa ne rastet e tjera p.sh. te Krishtit ose te siri prej mosnjohjes ose sherbim i tjera mendimeve, refleksion.

    Por sikurse thame, mbi kete adhurim qe llogjika e prek, ekziston dicka e paqarte qe nuk gjen pergjigje llogjike, qe rreshket nga kontrolli i llogjikes se paster dhe qe do te mundte te qendronte si nje paqartesi e thjeshte ne qofte se nuk e problematizonte pesimizmi njerezor dhe fati i dukshem i ulet i njeriut perballe ringjalljes shekullore te natyres.
    Apo ekziston ndonje menyre, ndonje sekret Zotash qe mund te ndricoje njeriun te zbuloje rrugen e bashkecjes dhe te vete fatit, me natyren e ringjallshme? Pse disa nga farat mbijne dhe disa jo?

    Pastoret e urte me shume kokecarje u munduan te japin nje pergjigje qe te satisfaksionojne edhe paqartesine e tyre edhe pesimizmin njerezor. Dhe me misteret, packa se jepnin pergjigje te vertete ose jo, arriten qe me nje te qelluar dy zogj.

    Si fillim satisfaksionuan pesimizmin njerezor dhe lehtesuan ankthin e vdekjes se pashmangeshme dhe pastaj qetesuan, civilizuan, i lemuan njerezit me m miresi, m tolerance, sa me pake egersi dhe gjaknxehtesi. Sekreti per te ndjekur njeriu fatin e ringjalljes se natyres ishte nje: Te behet me i mire, me i drejte, i dobishem ne shoqeri ose me mire te mos jete i keq, i padrejte, gjaknxehte dhe brutal. Atehere ekzistonte mundesia te ndiqte pra fatin e shume lakmuar.

    Nje pra misteri dhe i padiskutuar! I padiskutuar sepse thjesht fjala nuk mjafton qe te besojne njerezit. Duhet nje parapergatitje metodike, menyra te stermenduara,
    vet sygjestionim, shpelarje truri, besim si perfundim qe te pranosh qe llogjika nuk te prek.

    Sepse perfundimisht asnje nuk u ringjall, asnje nuk erdhi nga bota e poshteme dhe te thote:
    Po, ndoqa kete recete dhe u ringjalla. Do te vdes perseri dhe ringjallem vazhdimisht. Ne se dicka e tille ndodhte nuk do te ekzistonte nevojshmeria e mistereve.

    Thame qe ne fillim qe besimi me te tille sens ishte komplet i huaj tek pellazget, tek helenet. Vecanerisht do ta ndeshnim tek Misteret Elefsnase me nje ndryshim: Eshte ceshtje personale dhe zgjedhje e njeriut dhe natyrisht nuk ka formen dhe permbajtjen e besimit dhe perceptimit te popujve te Lindjes.
    Me te miret beheshin me te drejte, me tolerante dhe ankthi i vdekjes behej me i lehte sepse bashkekzistonin me nenen Dhmitra, merrnin pjese bashke ne dramen dhe gezimin e zbulimit, ringjalljes se vajzes se saj.
    Deri diku u mbushej mendja se ne fund te fundit jeta e njeriut vazhdon ne jeten e pasardhesve te vet, se femijet e tyre merrnin nje pjese nga jeta e tyre dhe e permbushnin, plotesonin kur ata vet do te kishin vdekur, se nje pjese tjeter e jetes se tyre si nje kujtim i mire do te qendronte tek femijet e tyre dhe natyrisht nuk mbajme mend te keqen, te vdekurin e keq, por te mirin, te drejtin.

    Ja pra pothuajse njelloj si natyra qe trashegon te mirat dhe te keqijat, cilesite e mira dhe jo te mira, keshtu dhe njeriu do te trashegoi, do te transmetoi cilesite e mira dhe te keqija, jeten e tij si perfundim tek krijesat e tij dhe natyrisht qe te transmetoi dhe te percoi kujtimin e tij duhet te jete i mire, i drejte, i kendshem dhe natyrisht te kete pasardhes. Ja pra pse tek Misteret Elefsinase kemi dhe simbolet e fekondimit, dhe levizjet analoge imitative.
    Ja pra pse Dekretet e sterlashta pellazgjike sipas Herodotit, ne menyre te vecante festa femerore, nuk kishin tjeter kuptim dhe permbajtje vecse fekondimit dhe eugjenizmit.

    I pavdekshem behesh 1 ne se siguron vazhdimesine e jetes tende brenda pasardhesve te tu dhe 2 ne se le kujtim dhe jehone te mire. Qe te arrish te paren duhet fekondim. Qe te arrish te dyten te jesh i pelqyeshem, i mire me njerezit e tu dhe i drejte.

    Shume thjesht pra dhame arsyet e Mistereve Elefsnase, por ato te verteta sociale ishin mbeshtjellur me bukuri te tille, shenjtor dhe madheshti ku vetem nje shkence letrare serioze, me vlera te merituara dhe ne te njejten kohe studim historik do te mundte te jap te pakten shembull se si ndodhte saktesisht dhe cfare veprime shoqerore sherbenin ne epoken e prosperitetit te tyre.

    Ne vitet e mepas klasikeve, me hyrjen e Barbareve ne Greqi dhe te ideve anatolike lindore, dhe kur tashme Misteret Elefsnase gjendeshin ne majat e madheshtise se tyre dhe shume dshironin ti imitonin, perceptimi popullor per Misteret Elefsnase mori me te vertete nje forme lindore.
    Shume fantazonin qe imitimet do ti siguronin me ndonje menyre a recete pavdekshmerine ose nje fat te pakrahasueshem me te mire pas vdekjes se tyre. Nje perceptim te tille degjoi dhe filozofi Diogjnis Kiniks nga nje bashkefoles I tij dhe e mori duke u tallur: Po cpo me thua; Fat me te mire do te kete Patekon hajduti nga Epaminndha ne se vdes, sepse ka imituar (misteret) ? (Plutrku Ithik faqja 22a. Diogjni Larti, faqja 39 ).

    Natyrisht, mistere kryenin dhe popujt e lindjes, por nuk do te ishte ekzagjerim ne se thoshim qe ishin imitacione te trasha te mistereve te pellazgeve te sterlashte dhe e vetmja gje qe mbeti tek misteret dhe orgjite (e ekzekutuara) ishte nocioni i shumezimit dhe bile si ekzaltim, kenaqesi trupore, menjefjale komplet jashte sensit baze dhe shenjterise se Mistereve Elefsnase dhe orgjive (Fjala orgji eshte sinonime e fjales veper dhe me kete nenshkuheshin ritet e adhurimit elefsinian. Por sikurse thame imitimet e trasha anatolike dhe ekzekutimet seksuale ne ato te supozuara rite qe ishin pothuajse te vetqellimshme seksuale, e bastardizuan edhe kete fjale te shenjte, keshtu qe prej atehere dhe deri me sot me orgji nenkuptojme cfare nenkuptojme).

    Dhe natyrisht ne kete pike ndoshta do te duhej te theksonim pikpamjen dhe besimin tone qe Pellazget pasi fillimisht ju mesuan perendite dhe adhurimet shume popujve anatolike, si perfundim keto adhurime pas shekujve vetem njohje siperfaqesore dhe minimum nga thelbi dhe permbajtja e tyre ruajten. U mbyten ne brigje te ndryshme te perceptimeve anatolike.


    Vepra e A.Kolias vleresohet ne te gjithe Greqine, nga njerez qe kane tru ne koke dhe nga intelektuale greke te cilet e paraqesin historine e vendit te tyre me fakte.Per ta A.Kolia eshte nje nga studiuesit me te medhenj te helenizmit, te vjeter ose atij te ri.Eshte luftuar dhe vazhdon te luftohet akoma dhe mbas vdekjes nga qarqet shoviniste greke, per te cilat Greqia eshte fillimi dhe fundi i botes.Keta "pseudostudiues" nuk bejne gje tjeter vecse te behen qesharake ne syte e botes akademike greke dhe te bindin ca injorante greke se eshte ashtu si thone ata.Kane arritur te shkruajne se Greket e lashte jane popull i ardhur nga kozmosi!!!! Nga te tille debile, vepra e A.Kolias nuk rrezikon te poshterohet, perkundrazi, qendron nga te vetmet te bazuara mbi fakte historike.Ironi e fatit, disa prej ketyre pseudoshkencetareve jane...Arvanitas .Dhe te mos shkojme kaq larg deri ne Athine.Brenda Atdheut tone, ekzistojne te njejtet "pseudostudiues"(ana tjeter e monedhes) te cilet injorojne vepren e madhe te Aristidh Kolias( me qellim do te thosha une).Ndryshe nuk ka si shpjegohet qe asnje veper me karakter gjuhesoro-historik te Kolias nuk eshte perkthyer ne shqip.Ndofta nuk u interesojne ato te cilat shkruan i ndrituri Aristidh ne epilogun e librit te tij "Arvanitasit dhe origjina e grekeve":"Greqi pa Arvanitizem(Shqiptarizem) dhe Shqiptarizem pa Greqine, nuk behet...Qe te vertetosh se je Grek, duhet ne rradhe te pare te vertetosh qe je Arvanitas(Shqiptar)".




    ---------------------------------------------------------

    Dhmitra pervec si perendi e lindjes dhe krijimit te jetes tokesore, u adhurua edhe si perendi e mbrojtjes se familjes. Eshte perendesha e madhe qe fekondohet prej Dias qe te lindi bimet, deget e tokes, dhe thirrja e adhuruesit ne Elefsnia e, ke (lexo: e, ke-qe) ndaj perendise supreme bashke me imazhin e ketij bashkimi, e vendos tashme jo vetem si bashkeshorte sic eshte Hpa (lexo: ra), por kryesisht dhe ne menyre vecante MITRA = NN.
    Keshtu, Dhmitra ne te kundert me ra qe eshte perendi e mbrojtjes se harmonise familjare eshte mbrojtese dhe simbol i eugjenizmit familjar, Maternity (nn-izmit ne qofte se do te quhej).
    Thirrja e, ke (lexo: e, ke-qe) do te thote lage, fekondoe. Fjala `Ye (lexo: e) eshte imperative e `Yo (lexo: o) qe do te thote lag, dergoj shi.
    Shikoni formimin Yets (lexo. Iets) = shi. Sipas versionit ekzistues vjen nga rrenja indoeuropiane Su- (lexo: Si. Suv-etos dhe folja Su-jo = `Yo (lexo: o).
    Ne arvanitase-shqip kemi ekzakt Su- (lexo: Si) = Shi. Ne fjalorin e shqiperise shkruhet Shi.

    Folja e dyte e thirrjes elefsnase Ke (lexo: Ke-Qe) eshte imperative e Ko
    (lexo: Ko-Qo) = me barre, me pas, permbledh, jam me barre, mbars dike.
    Ne arvanitase-shqip kemi pereri ekzakt rrenjen Ku- (lexo: Ki-Qi) qe perben edhe foljen qe do te thote me fekondu. Ke (lexo. Ke-Qe) = fekondoe ate, veta e trete. Ne fjalorin shqip shkruhet Qij.

    Prej kesaj ide fillestare te Dhmitras, gjenitores, u krijua pra adhurimi pro-elefsinian dhe festa e Thesmoforon ku sikurse thame merrnin pjese vetem grate e martuara. Arsyeja pra dhe qellimi; eugjenizmi I grave.
    Eshte me se e dukshme se Pellazget e sterlashte kishin si bosht mbeshtetjeje te tyre natyren, kundrejt se ciles mundoheshin gjithmone te pershtateshin dhe harmonizoheshin, dhe prej se ciles te mesonin dhe te merrnin shembull.

    Llogjika e tyre ishte llogjika e natyres. Ekzistonte pra nje baze e qendrueshme dhe e padiskutueshme prej se ciles fillonin kerkesat e jashteme dhe te brendeshme dhe keshtu qe nuk humbnin ne labirinthe nocionesh absurde. Vepronte pra ky lloj kreu, kjo qendrueshmeri, kjo baze sikurse Ariadnes clue Vital lead ne kerkimet e pashtershme te mendjes.

    Mijera vjet kane kaluar prej atehere dhe kjo baze mbeti solide dhe e padiskutueshme. Vetem ne qofte se njeriu do te iki nga konturet tokesore dhe pushtoi planete te tjere, vetem atehere do te ndryshoje kjo baze.

    Ky kre pra i llogjikes qe mbeshtetej ne Toke per tu ngjitur ne lartesi, karakterizonte Pellazget (Helenet, Romaket, Iliret dhe Ionet deri ne nje fare grade), ne kundershtim me popujt anatolike ku baza e llogjikes se referimit te tyre gjendej ne ndonje konstrukt perendie te papercaktuar. Kjo kishte si rezultat mjegullimin e mendimeve te tyre dhe te nocionit te tyre kerkesor.
    Me pak fjale ne kete rast boshti i referimit ne analize perfundimtare ishte llogjika e burrit me te forte ose te urte, qe perendine e priste dhe e qepte sipas permasave te veta. Duke mos pasur pra nje baze referimi te qarte dhe te dukshme te nocioneve dhe perceptimeve te tyre, te besimeve te tyre, arrinin ne krijimin e vazhdueshem te kulteve, feve te reja dhe ne te njejten kohe ne shpelarje truri te vazhdueshem ne popull per ti pranuar si te verteta idete e tyre sepse menyre tjeter pranimi nuk kishte.
    Keshtu, Besimi (me kuptimin e thjeshte Beso!) u be guri baze, esencial i filozofise dhe perceptimit fetar te ketyre popujve, te ndihmuar edhe nga bimet narkotike qe deri edhe sot i perdorin sikurse ne pjeshket.

    Ndoshta do te duhej te theksonim ketu qe ne perceptimin e adhurimit pellazg njeriu eshte element i natyres qe harmonizohet me ligjet e saj. E kunderta, ne kultet e tjera njeriu eshte element qe destinohet te persekutoje natyren dhe te persekutohet nga i padukshmi dhe i panjohuri perendi. Ky nocion mbizoteron deri sot dhe kemi arritur deri ne ate pike qe e kemi anashkaluar Nnn Tok dhe boten natyrore. Kemi arritur deri ne ate pike saqe jane pjekur tashme kushtet qe njeriu te rimendoj dhe te llogarisi perseri identitetin e tij ne lidhje me ambjetin natyral perpara zhdukjes. Jane pjekur tashme kushtet qe njeriu i sotem te kuptoje me plote kuptimin e fjales madheshtine dhe urtesine e sistem adhurimit te sterlashte pellazg , te adhuroj perseri me vetedije Nnn Tok (Dhmitra), Babn Diell (Dias), Ern (ra), Ujin (Poseidna), Urtsin (Athin), te dashuroje te bukuren dhe te adhuroje Dashurine dhe jo ta degradoje ate.

    Kjo tendence do te mund te thoshim qe shprehet me te ashtuquajturat levizjet ikologjike sot ne Europe. Por te dalin rezultative me sensin e vetkuptimit nga njerezit dhe jo thjesht frikes se shkaterrimit, por dashurise dhe adhurimit te ketyre elementeve prej te cileve varet jeta ne kuptimin teresor te saj, do te duhet te studiojne pikerisht perceptimet e sterlashta pellazge dhe krejet baze te civilizimit heleno-pellazg qe te lirohen nga depozitat idiote shumevjecare qe kane trasheguar profete te ndryshem dhe messies ketu e mijra vjete.
    Njeriu do te kete nevoje per Messie, Shpetues dhe Profete perderisa nuk vendose vet ne mendjen e tij te mendoje lirshem dhe pa imponim, dhe te ndjeke me vemendje boten e brendeshme dhe te jashteme, lidhjen njeri me natyre, lidhjen njeri me njeri.

    Persefni


    Bimet narkotike ishin te njohura edhe tek adhuruesit e Mistereve Elefsnase, ku shume e mundeshme ishte ti perdornin, me prezencen e efekteve te forta nuhatesore te tyre, per arritjen e qellimt objektiv qe ishte te bindnin pjesmarresit qe nje forme e pavdekshmerise ose nje fat me I mire I pasvdekjes mund te arrihej me nje menyre jetese dhe me pjesmarrjen ne keto mistere. Ky supozim I imi nuk eshte ekzagjerim, I referohemi skenes se prezantuar edhe tek misteret, ku Persefni I merr ere Narcissus dhe fati I saj eshte te vdes dhe jo te vdes ose te vere ne gjume vdekjen.
    Por Narcissus do te thote pikerisht bime narkotike. Keshtu qe narkotika si element baze imponimi te nje besimi, kulti ishte I njohur ne Greqine e lashte., por ndryshimi nga popujt anatolike eshte jashtezakonisht i madh. Besimi ketu ne menyre plotesisht te vecante perqendrohet dhe qendron element I tere i huaj me botekuptimin Helen. Kjo natyrisht nuk do te thote qe nuk ekzistonte ndjenja e thelle dhe origjinale e kultit, e besimit dhe respekti I thelle ndaj perceptimeve fetare dhe riteve. Bile bile ky kult dhe ky respekt ishte ne menyre te vecante I madh sepse dinin cfare adhuronin dhe pse adhuronin.

    Sikurse thame Mythi permbledh me nje pelhure te mrekullueshme te verteta dhe reale. Me vone, meqenese civilizimi njohu nje ngritje kaq te rendesishme, mythet beheshin gjithmone e me shume te pakuptueshem, gjithmone e me shume fantazoheshin si paramithe, me rezultat krijimin e reaksioneve pozitive.
    Te adhurosh nje nn Dhmitra qe humbi nje vajze Persefnin, si fakt apo paramith nuk do te thote ndonje gje dhe as nuk mund te krijoi ose te mbaje adhurimin tend.
    Por ne qofte se ke njohje qe mythi i Dhmitres dhe Persefnit eshte e verteta e madhe reale, e verteta e madhe e jetes mbi Toke, qe prej ringjalljes se Persefnit (lulezimi, karpoforizmi I tokes) varet ekzistenca jote, atehere jo vetem adhuron Dhmitren (nnn toke), por edhe nuk pranon, reflekton ne qofte se nuk te lene, te ndalojne kete adhurim.

    Dhe packa se ne vitet e pas-romake helenet kishin harruar ne grade te larte rendesine e thelle te mytheve, ekzistonin shume te tjere qe I kuptonin teresisht ato, dhe reaguan ndaj furise kristiane te Bizantit anatolik me rezultat zhdukjen e tyre perfundimtare, genocidin dhe shkaterrimin e tempujve dhe statujave te mrekullueshme.

    Ne vitet klasike, Orfizmi, sekt me tendence mistikopathie, u ngaterrua me Misteret Elefsnase dhe mythet u modifikuam mjaft derisa dhe Persefni u quajt grua e Dionisit ose Dionisin si element I ringjalljes se natyres etj. Te gjitha keto jane te mevoneshme, ndryshe nga elementet e adhurimit te sterlashte Elefsnas.

    Ate qe duhet te kuptojme me perceptimin e kultit ne Greqine e lashte eshte kjo:
    Njerezit adhuruan cfare llogjikisht meritonte te adhurohej.
    Kjo do te thote qe kishin deren e hapur, mendjen dhe zemren te adhuronin edhe dicka te re, dicka qe nuk perfshinte sistemi fillestar i adhurimit te tyre, por llogjika tashme e lejoi dhe sistemi ekzistues i adhurimit natyrshem e pranoi dhe e futi brenda tij.
    Keshtu p.sh. nuk do te kishin kundershtim te fusnin ne sistemin e tyre te adhurimit nje perendi te dashurise njerezore si Krishti le te themi, ose nje perendi e se permbajtshmes ose nje perendi e paqes etj. Por patjeter keto perendi te reja do te ishin sekondare, do ishin perendi te forces normale shoqerore dhe asgje me teper.
    Qe te ekzistoje dashuria, permbajtja, paqja, do te duhet te ekzistoj ne fillim babi dielli (Dias), nna toke (Dhmitra) elementet baze te jetes sikurse edhe uji (Poseidni), era (ra) dhe ato elemente qe nga thellesia e tokes specifikojne ringjalljen e natyres dhe japin frytet dhe ushqimin tek njerezit: Persefnin dhe dhin ose Pltonin. Menjefjale te pese perendite fillestare te pantheut helenopellazg, pese vellezrit perendi te pare qe i jati i tyre Krnos nuk mundi si perfundim ti zhdukte.

    Duke iu rikthyer Dhmitres do te thoshim, qe prej epokes ku njeriu nuk mjaftohej nga cfare kishte vet toka, por me kultivimin, bujqesine rrit te kamjen e tij, ky adhurim merr nje karakter te vecante. Tokes (Dhmitra) i shtohet perkujdesi, lutja qe te jape gjithmone e me shume fryt, gjithmone e me shume kamje.
    Nuk eshte pa vend edhe atributi ofensiv thelbesor I dhit si Plutoni. Atribut ofensiv qe zbulon tendencen perkujdesor te njerezve ndaj elementeve qe ruan brenda thellesise se saj toka, farat (Persefnin), dhe duhet ti lejoi te vijne, dalin ne siperfaqe (te japin fytet) dhe ne vazhdim disa te kthehen, dua te them qe shumica te qendrojne tek njerezit. Menjefjale Plton therritet dhi, d.m.thene brendesia e tokes qe jep, cliron floren, sepse merr nje fare dhe jep shumfishin, jep shumicen.

    Pleion (lexo: Plon = shumicen, shumfishin, plurale) eshte relative me foljen Pmplimi (lexo: Pmplimi = plot, I mbushur) dhe Pltho = mbush.
    Ne arvanitase Plit Plot = mbushur teresisht, dhe Mplij (mp = B) Bloj = mbush plote, grum+bloj. Ekziston gjithashtu edhe folja Mplanj Bluanj = Bluaj.

    Me se e perdorshme tek Arvanitasit e Greqise eshte folja Mplionj Bljonj = mbush, plotesisht, nuk e gjej ne fjaloret e Kristoforidhit dhe Gjinit, por ekziston ne to folja
    Bliroj = perplot.

    Ne Mitologjia greke e J. Richepin dhe vecanerisht ne kapitujt qe flasin per Dhmitren dhe Persefnin, referohet shpesh tek Foucart ku mbeshtet qe adhurimi I Dhmitres dhe Misteret Elefsnase kane ardhur ne Greqi nga Egjypti, dhe se Dhmitren e ndeshim ne Egjypt me emrin sidos sidhos. Por keto sigurisht I thote Herodoti, qe sikurse thame nuk mundte te kuptonte se kush ishin keta Pellazg qe edhe ne Egjypt dhane sikurse edhe tek helenet perendi dhe adhurime (Herodotis, B , 50 ) .

    Nuk do ti rekthehem ketyre lloj perplasjesh, mjaftohem vetem te them qe : Nje kult I paster llogjik, vetem prej nje populli te paster filo llogjik mund ta kete prejardhjen dhe jo nga nje popull qe guri baze i mendimit te tij eshte Besimi jollogjik, absurd.
    E dyta: Adhurimi I Dhmitres eshte plotesisht pjese perberese e llogjikes se kultit pellazg ndersa ne Egjypt p.sh. Toka quhet Zeb dhe eshte I gjinise mashkullore.
    Perendine-toke egjyptianet e imagjinonin si burre I shtrire I pafundshem ku prej shtreses mbuluese te tij, lekures mbinte e gjithe flora sikurse qimet.
    E treta: E gjithe mythologjia e sidas sidhas verteton padiskutim ate qe e kemi rithene tashme, menjefjale Pellazget iu mesuan perendite dhe adhurimet Egjyptianeve dhe popujve te tjere anatolike por keto mesime u mbyten ne besimet e kunderta, bindjet dhe tradicionalitetet e ketyre popujve ne pike te tille qe vetem shume pak njohje siperfaqesore dhe shume rralle thelbi mbeti.
    Keshtu qe duke dale jashte asaj qe Toka tek mythologjia egjyptiane eshte burre, sis eshte bashkeshortja e tij dhe nena e perndise diellore ru. Tjeter gje qe sa nga disa greke u bashkangjit me Dhmitren, nga te tjere me Afroditen, nga te tjere me ra dhe nga te tjere me Henen! Pse? Sepse I kishte te ngaterruara, pak nga te gjitha keto elemente, absolutisht pa asnje rradhe llogjike dhe shpjegim.

    Por le te shohim cilat ishin te dhenat e perbashketa te sidas me Dhmitren sikuse na thote Plutrku qe mori pjese ne misteret e saj.
    Eshte vajza e Zeb = Toke. Instruktoi perpunimin e drithit (ndersa Dhmitra kultivimin). Krijoi lidhjen martesore dhe sikurse Dhmitra eshte mbrojtese e jetes familjare. Ketu bile ngjan me teper me ra por ra eshte mbrojtese e jetes BASHKESHORTORE, ndersa Dhmitra e Familjares, tamam ne analogji te plote gjendet kjo ide sociale me realitetin natyror sikurse me siper analizuam.

    Por ngjashmeria eshte tashme lidhja e sidas me Persefnin, perderisa edhe ajo sillet si Mbreteresha e te Vdekurve dhe si perfundim ngjashmeria dhe ndryshimi thelbesor ne temen e saj te gjendjes njerezore te pasvdekjes; sis eshte ajo qe mori copat e bashkeshortit te masakruar dhe te vellait te saj siri pa te Falo qe e hengri nje peshk, Oksringkhos dhe i rregulloi, balsamosi trupin dhe ne kete menyre e ebri te pavdekshem siri.

    Ne vazhdim Egjyptianet ose pesimizmi i ekzagjeruar i Faraoneve dhe sikofandia analoge e predikuesve fetar, deri ne pike te tille do ta keqshpjegojne adhurimin pellazg Dhmitrian, ku do te erresohen nga gjuetia manjake e jetes se pasvdekjes dhe metempsikozes, rilindjes.

    Balsamosen Faraonet e vdekur me bindjen se dikur do te ringjallen dhe do te ri-mbreterojne. Keto ide ishin krejtesisht te huaja per helenet te cilet besonin qe jeta tek dhi eshte me e keqe se jeta e skllavit me te stermunduar ( Homeri Odisea, XI, 489-490, ku hija e Akilit thote Odises qe do te preferonte me mire jeten e nje sherbetori mbi Toke sesa jeten e mbretit ne boten e poshteme) , por qe ne nje jete te tille boshe te drejtet gjenden ne fat me te mire dhe jo te drejtet dhe te keqinjte mundohen vazhdimesisht.
    Menjfjale ne asnje menyre kulti pellazg nuk parashikon ringjallje dhe rikthim ne jete, edhe ne se pranon qe jeta vazhdon pas vdekjes nepermjet pasardhesve dhe ne forma te ndryshme, ku ne asnje menyre nuk mund te imitojne ose te arrijne kete jete nen Diell (Dias) (Le te marrim parasysh edhe ate qe prezantohet nga Argonaftik, kete veper te sterlashte, dy here bile 44 deri 46 dhe 103 - , qe menjefjale Orfas vizitoi Egjyptin dhe prezantoi atje mendimet e tij teologjike, gje qe sigurisht duhet te shpjegohet si vertetim poetik i faktit te heleno-pellazgeve banues ne Egjypt qe fillojne qe nga vitet paramemoriale pellazge dhe arrijne tek arvanitasit modern te Mohamet Ali nga Kavalla, qe formuan Egjyptin e ri) .




    Natyrisht helenet shpirterisht te shqetesuar dhe ne menyre te vecante filozofet nuk ngelen te paprekur nga elozhet, nga fryriet, lavdite rreth metempsikozez rilindjes dhe mistereve ndjellese, dhe shume prej tyre dhe ne menyre te vecante Pitagora, i perqafuan me xhelozi te madhe. Pra asnje nuk mund te specifikoi me saktesi fazat e zhvillimit te Mistereve Elefsnase dhe te perkufizoi me saktesi cfare dhane keto mistere tek popujt e tjere dhe cfare huazuan nepermjet filozofeve pjesemarres qe kishin vizituar Lindjen.

    Papritur, nderkohe qe te gjitha ishin mistike dhe tabu ne te fshehtat Elefsnase, mesojme nje urdher trinal te predikuesve: Vlerso prinderit e tu, ofroi perendive frytet e para te prodhimtarise dhe mos mundo kafshet. Sa i mevonshem duhet te jete ky urdher i trete tek nje popull qe kurre, as qe mund te imagjinonte nje mbivleresim te tille ngritje ne piedestal perendish te kafsheve, ose tu rezervonin nje fat si ai qe ruanin egjyptianet dhe Indianet e sotshem?

    Nuk do te ishte aspak jashte reales ne qofte se do te thoshim qe vecanerisht filozofet helene ishin ata qe ndryshuan nocionin fillestar te Mistereve Elefsnase. Shume prej tyre u bene hierophant (shpjegues) dhe hierophant-et vetem merrnin pjese ne tashme mesimdhenien e fshehte te ketij adhurimi.
    Bile nje shkrimtar klerik i shekullit te 5-te pas Krishtit, Theodhritos, aludon qe vec turmes qe ndjek thjesht aktivitetin dhe adhuruesve qe ekzekutojne orgjite (ritet), vetem hierophant-i njeh nocionin e thelle te mistereve, i cili gjendej ne libra te vecante me permbajtje kulto-filozofike. Theodhritos pretendon (shih referencen Decharme, faqja 384 ) qe ka njohuri mbi te tille libra, te cilat permblidhnin shpjegimin natyral te te gjithe mythologjise.
    Per fat te keq asgje nga ato nuk shpetoi. Kristianet e Lindjes me Bizantet dhe kryesisht Theodhsion, te cilet kembengules te monotono-Bizantit vazhdojne te na e imponojne si Mega (Bizantin), I mbyllen te shenjtat Elefsnase me 381-in , dhe gjithashtu kristianet e Europes veriore me Allrion, pas 15 vjetesh kaluan ne teh te thikes cdo kundershtues ndaj fese se dashurise etj. etj. helen ose adhurues te Elefsnases.

    Packa se nuk kemi nga Theodhrito njohjen e shpjegimit natyral te mythologjise,
    nuk eshte e veshtire te arrijme ne perfundime te drejta persa i perket shpjegimit te mythologjise greke, mjafton te vendosim ne fillim llogjiken dhe te shpjegojme emrat e perendive dhe te adhurimeve, gje qe mendoj se ia arrijme me ndihmen e gjuhes arvanito pellazge.

    Vendosja e tempullit te pare te Nns Tok ne Elefsine (qytet ne Greqi) nuk eshte pa lidhje me emrin e qytetit dhe natyrisht nuk mundemi te dime ne se per shkak te emrit te qytetit u be qytet i adhurimit Dhimitriak ose e kunderta.

    Emri Eleuss (lexo: Elefss), Eleuthera (lexo: Elefthera = liri ) dhe emri i perendise mam Eileithuias (lexo: Ilithias) kane rrenje te njejte dhe jane relative me lindjen, te lindurit (shih Elftheros ne fjalorin Stamataku. Eltheros ne Krete) .

    Ne arvanitase eshte Lij Lej = lind. Ljhem Lehem = lindem,
    por Eljitura E lejtura = e lindura, ajo qe tashme eshte lindur dhe nga kjo ka ardhur sipas mendimit tim fjala ELEYTHEPIA ne greqisht (lexo: elefthera = liri ) qe do te thote e lindura, ajo qe erdhi ne bote, duke e liruar ate qe ishte M bar = me barr, me peshe nga barra, duke liruar ne te njejten kohe dhe te porsalindurin nga burgu gastrik dhe erresira qe ndodhej, dhe duke i dhene atij liri dhe drite.
    Bar = peshe dhe ne greqishte kemi Bros (ne greqishte lexohet Vros) ,
    bar > bar-os > Bar-os.

    Ne greqishten e lashte kemi fjalet loxea (lexo: loha), lex (lexo: leh) = krevat bashkeshortor ose edhe vdekje bile, por dhe bashkeshort.
    Ethymologjikisht gjuhetaret (shih Stamataku Lhos ) I nxjerrin keto fjale nga e supozuara rrenja indo-europiane Legh- qe do te thote fle, fle gjume.

    Por fonetika passive e lej = lind eshte lehem, ljehem = me u lind ne arvanitase dhe mendoj se prej ketej e ka prejardhjen fjala Lex (lexo: Leh), loxea (lexo: Loha), Lexna (lexo: Lehna), etj.

    Foljet arvanitase Flas, Fljas dhe Fle, Flje ndoshta japin pergjigje foljes Lgo ne greqisht ( = flas) qe ka rendesine e me fjete, ose ve dike te fleje, ta rregulloje, ta llogarit, dhe ta drejtoj.

    Ne vazhdim ndoshta do te duhet te thoshim qe edhe fjala Lej = lind,
    Lehem Ljehem = me u linde e kane prejardhjen nga fjala Lje Le I Lehte.
    Le te kujtojme ketu qe M Bar = me peshe, gruaja qe mban brenda saj nje barre, peshe, femijen.

    Por edhe kjo fjale e ka prejardhjen nga folja Lj L qe do te thote me e ln dicka,
    me u liru, relative e foljes Homeriane Lo (lexo: Lo) = l, liroj.
    Lehem = lindem = lirohem.

    ------
    nb: ky punim nuk sht i imi, por pr lexuesit e forumit t gjuhs shqipe t forumishqiptar.com u kujdesa ta gjej. Teza, se Zotrat grek ishin pellazgo-ilir ashtu si ishin shum perandor t Roms me origjin Ilire t cilt kt perandori e shtrin deri thell n Afrik, sa vjen e prforcohet.

  3. #3
    i/e regjistruar Maska e ChuChu
    Antarsuar
    03-06-2002
    Vendndodhja
    nyc
    Postime
    3,402
    Gjuha arvanitase, gjuha e perendive

    Gjuha e Perndive
    Autori: Aristidh Kola
    Shqiproi: Spiro Xhai
    Numri i faqeve: 326
    mimi: 800 lek
    Shtpia Botuese Plejad
    ISBN 99927-924-7-7

    T dymbdhjet perndit e Olimpit dhe kultet shum t lashta pellazgjik, prbjn jo vetm sistemin m t bukur t adhurimit, por edhe t vetmin q mbshtetet n logjikn e pastr, n kundrshtim me fet e njohura tek ne q mbshteten tek besimi

    "Arvanitasit jan sot prfaqsuesit m t pastr t racs s madhe pellazgjike", kjo sht pikpamja q autori Aristidh Kola pasqyron n libr. "Paraardhs t prbashkt t grekrve, ilirve dhe arvanitasve t sotm jan pellazgt; kta t fundit e ruajn trungun themelor t gjuhs pellazge dhe parimet e tyre baz qytetruese", thekson autori, i cili ka dshiruar gjithnj q radht e ktij botmi t lexohen edhe n shqip. Ky studim, q sipas autorit "tenton t provoj identifikimin e gjuhs pellazgjike me at arvanitase", prbn nj faktor t rndsishm ndalimi pr teorit e pabazuara, si i quan ai, "t identifikimit t pellazgve, paraardhs t grekve me popujt e lindjes". Dhe pr t provuar tezn e tij, autori nuk mjaftohet vetm me krahasimin e elementeve gjuhsore, por duke vn n fushn e krkimit t gjith elementt krahasues q ekzistojn. Megjithse si objekt studimi sht nj fjalor, q kufizohet n emrat e perndive dhe ceremonive fetare, paralelisht, n libr preken edhe elemente t tjera krahasuese, si: pikpamjet fetare, paragjykimet dhe supersticionet, karakteri shoqroro-individual i dy popujve (pellazgt dhe arvanitasit) dhe elemente t tjera.

    Nuk sht vetm gjuha e perndive
    Botuesi Ndriim Kulla thot: Intelektuali arvanitas, prej Italis s Poshtme, Dhimitrios Kamardas ishte i pari q i entuziazmuar nga afrimi i fjalve avanitase me ato homerike dhe parahomerike tha se Gjuha arvanitase sht gjuha e perndive, sht pikrisht ajo gjuh q prmend Homeri, dhe si t till ai nnkuptonte gjuhn shum t vjetr pellazgjike, gjuhn e atyre njerzve q u dhan emra perndive dhe mnyrave t adhurimit. Ky konstatim i Kamards i dha titullin ktij libri.
    Nuk sht vetm gjuha e perndive t Homerit, si tha Dhimitr Kamarda, por edhe gjuha e heronjve t Greqis. Do tju thosha se ajo nuk sht vetm gjuha e heronjve t 1821, por edhe e atyre heronjve mitik q jetuan n periudhn para-Homerike, d.m.th. n nj periudh kur gjuha jon nuk ishte shtjelluar n veantin e njohur gjuhsore t Homerit dhe ruante fazat fillestare karakteristike t saj, ashtu si ato ekzistojn n gjuhn shqipe. Por shum t dhna dshmojn se kjo gjuh ishte dhe gjuha e Aleksandrit t Madh dhe e strategve t tij .

    @SPEKTRI
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura  

  4. #4
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    20-03-2004
    Postime
    1

    Korigjim ...

    Pershendetje te gjitheve!

    Thjesht per te korigjuar nje keq-informim:

    "Gjuha e Perendive" - si perkthim i mesiperm, i nxjerre prej arkivave te Forumishqiptar.com nga AsgjeSikurDielli nuk i perket Spiro Xhait.
    Perkthimi i mesiperm eshte shkruar gati mbi dy vjete me pare
    dhe eshte publikuar per here te pare ne Forumishqiptar.com

    Gjithe te mirat te gjitheve!

  5. #5
    Perjashtuar Maska e Ryder
    Antarsuar
    24-06-2002
    Postime
    1,160
    Sa i pranuar esht ky autor nga opinioni i pergjithshem?
    Pyes sepse kam lexuar shum pretendime greke e serbe per mungesen e provave dhe kredibilitetit lidhur me origjinen e shqiptareve.

    Ne "Mitet Greke" te Robert Graves (liber qe shpjegon komplet mitologjine me gjuhen greke), flitet per Centauret si fise totemike, pjese e nje race neolitike para-helene, dhe per gjurme te gjuhes se tyre antike qe mund te gjenden ne Shqiperine e sotshme.
    U habita sepse s'kisha pare lidhje kaq te hershme (1955) qe i ben nje studiues i celebruar i helenizmit shqiptareve me para-iliret dhe para-helenet, megjithese nuk permendet lidhja me pellazget...

  6. #6
    nuk ka rendesi se sa i pranuar eshte ky autor [Aristidh Kola] nga qarqe shoviniste greke apo serbe,rendesi ka politika asimiluse e ketyre qarqeve gjate gjithe kohes per te bere ghithcka shqiptare te tyren,kete e shohim edhe tani si me rasti e sportistave shqipetare qe perfaqesojne greqine ashtu edhe me Skenderbeun,te cilin greket e bejne grek dhe serbet serb.

  7. #7
    R[love]ution Maska e Hyllien
    Antarsuar
    28-11-2003
    Vendndodhja
    Mobil Ave.
    Postime
    7,708
    Rendesi ka qe te filloj perseri ai bum qe ekzistonte ne kohen e Enverit, me mijera studime. Vetem per ket fakt duhet me i ul kapelen ati, qe financoi zbulimin e origjinave tona, coi akademine ne kosove etj etj. Seminaret organizoheshin qysh 10 vjet para ne ate kohe, ishim qendra e albanologjise, dhe kshu duhet te kthehemi perseri. Eshte ne doren tone te gjejme te kaluaren dhe jo ne doren e te huajve qe sna duan.
    "The true history of mankind will be written only when Albanians participate in it's writing." -ML

  8. #8
    i/e regjistruar Maska e pagan
    Antarsuar
    15-02-2004
    Postime
    227


    ja nje liber i ri, i botuar ne france dhe qe sipas te thenave ka shkatuar nje "chock" ne rrethet e specializuara. autori tij e shikon eshtjen akoma me larg se Aristidh Kolias. ne fund te librit jepet nje fjalor prej dhjetra fjalesh te perbashketa me gjuhen Baske.

    ja dhe teksi ne kapak te mbrapen te tij :

    Grce sa langue, issue du plasgique ancien, et aux dcouvertes archeologiques (seconde moiti du XXe s) L'Albanie nous livre, ici, sa face cache. en effet, cas unique en Europe, un seul et mme peuple vit dans ses terres ancestrales depuis au mois le Nolithique : la continuit archologique, anthropologique, culturelle et ethnolinguistique y est remarquable.

    Ce pays a t maintes fois harcel, envahi et morcel mais son peuple n'a jamais t soumis : grce sa pugnacit, son courage lgendaire et ses montaignes inexpugnables il a pu conserver, pratiquement intactes, sa langue et ses traditions millenaires.

    L'on retrouve la trace des plasges (anctres des Albanais) du pays basque au Caucase en passant par l'Auvergne, les Alpes, l'Europe centrale, les Balkans, l'Ege, l'Asie Mineure, l'Armenie... voire en Asie. Mathieu AREF dcouvre de trublantes corrlations et analogies entre les noms de la Mythologie, dite grecque, de nombreux toponymes et la langue albanaise.

    En outre les Pelasgo-Etrusques sont l'origine des deux plus clbres civilisations occidentales : grecque (via les Pelasgues) et romaine (via les Etrusques).

    Mais les seuls vrais monuments que ces Pelasgues nous ont lgus sont leur culture (mythologie, fondation d'Athenes avec le plargicon, constuctions dites cyclopennes, fortifications dont celles de Mycnes, Tirynthe, Argos ou Pylos, introduction de la mtallurgie en Europe, etc) et surtout leur langue (l'albanais en est en vritable fossile vivant) perptue en Europe et Asie Mineure par leurs congnres Etrusques, Troyens, Ligures, Lydiens, Philistins, Phrygiens, Thraces, Illyriens, Liburnes, Vntes ou Messapiens.....

    L'on peut dire, l'heure o l'Europe est en train de s'unifier, que le peuple albanais peut se targuer d'tre ethniquement, culturellement et historiquement europen.

    Franais, issu de parents albanais, Mathieu AREF est n en Egypte o il trmina ses tudes suprieures (Lettres et Architecture). Pendant plus de trente ans il s'est pench sur la langue plasgo-albanaise. Les tudes et recherches consernant cette langue confrent cet ouvrage de rfrence un caractre exceptionnel.

  9. #9
    R[love]ution Maska e Hyllien
    Antarsuar
    28-11-2003
    Vendndodhja
    Mobil Ave.
    Postime
    7,708
    Perkthimi:

    Ne saje te gjuhes se saj, rrjedhoje e pellasgjishtes se vjeter dhe te zbulimeve
    arkeologjike (gjysma e dyte e shekullit te XX), Shqiperia ne tregon ketu, faqen
    e saj te fshehur. Ne fakt, nje rast i vetem ne Europe, nje popull i vetem dhe i
    njejte, jeton ne tokat e tij stergjyshore te pakten qe prej kohes se Neolitikut:
    vazhdueshmeria arkeologjike, antropologjike, kulturore dhe etnolingustike eshte
    shume e shquar.
    Ky vend eshte mbajtur i kercenuar, pushtuar, shternguar, por populli i tij kurre
    nuk eshte neneshtruar: ne saje te vendosmerise se tij, te kurajos se tij
    legjendare dhe te maleve te pashkeleshme, ai ka mundur te konservoje,
    praktikisht te pacenueshme, gjuhen dhe traditat e tij mijevjecare.
    Gjinden gjurme te pelasgeve (paraardhesve te Shqipetareve), te vendit te baskeve
    ne Kaukas duke kaluar nga Overnja(bie ne Francen qendrore) , neper Alpe, ne
    Europen Qendrore, ne Balkan, ne Egje, ne Azine e Vogel. Mathieu Aref zbulon
    korelacionet (lidhjet) turbulluese dhe analogjite ndermjet emrave te
    Mitologjise, qe thuhen greke dhe te shume toponimeve te gjuhes shqipe.
    Pervec kesaj, Pelasgo-Etrusket jane origjina e dy prej civilizimeve me te
    fameshme perendimore: grek (nepermjet Pelasgeve) dhe romak(nepermjet etruskeve).
    Por, monumentet e vetme te verteta qe na lidhin me kulturen e Pelasgeve dhe
    kulturen e tyre (mitologjia, themelimi i Athines me Pelargjikonin, ndertimet qe
    quhen ciklopike, fortifikimet, prej te cilave ato te Micenes, Tirintit, Argos
    ose Pylos, futja e metalurgjise ne Europe, etj) dhe mbi te gjitha gjuha e tyre
    (shqipja eshte ne te vertete nje fosil i gjalle), e perhapur ne Europe dhe ne
    Azine e Vogel nepermjet fiseve te tyre Etruske, Trojane, Ligure, Lidiane,
    Philistine, Phirgiene, Thrakeze, Ilirie, Liburne, Venete ose Messapiense.....
    Mund te thuhet, ne momentin qe Europa eshte ne udhe e siper te unifikohet, qe
    populli shqiptar mund te vuloset apo shenjohet qe eshte etnikisht, kulturalisht
    dhe historikisht europian.
    Frances, i dale nga prinder shqiptare, Mathieu Aref ka lindur ne Egjypt, ku ai
    mbaroi studimet e larta (letersi dhe Arkitekture). Gjate me shume se 30 vjetesh
    ai eshte marre duke u zhytur ne gjuhen pellasgo-ilirie. Studimet dhe kerkimet
    qe kane te bejne me kete gjuhe, i japin kesaj vepre nje reference me karakter te
    jashtezakoneshem.
    "The true history of mankind will be written only when Albanians participate in it's writing." -ML

  10. #10
    R[love]ution Maska e Hyllien
    Antarsuar
    28-11-2003
    Vendndodhja
    Mobil Ave.
    Postime
    7,708
    Dje pata fatin te takoj nje Shqiptar qe e paska takuar Mathieu Aref ne Konferencen e Rambujese. Nuk e disha qe ky person kishte marre pjese ne ket konference. Gjithashtu fola goxha rreth tij, dhe morra vesh qe paska rreth 30 vjet qe studion vetem per ket pune, dhe ka bere shpjegime te kalibri shume te larte, duke shpjeguar gati te gjithe perendite e olimpit me gjuhen shqipe.
    "The true history of mankind will be written only when Albanians participate in it's writing." -ML

  11. #11
    kush ishte ky robi?
    Who am I to judge a vowel more alluring than the words it generates ?

  12. #12
    i/e regjistruar Maska e pagan
    Antarsuar
    15-02-2004
    Postime
    227
    per ta "njohur" AREF me nga afer, kerkoni tek google n'emer t'tij, dhe do te gjeni sitin e tij, si dhe nje pjese se biografise.

  13. #13
    kunder racizmit
    Antarsuar
    29-04-2002
    Vendndodhja
    Tirane
    Mosha
    45
    Postime
    215

    Shqipria - Atdheu I Elefantve

    SHQIPRIA - ATDHEU I ELEFANTVE
    /Mbi profanizmin shkencor/

    S'besoj se ka gj m t trishtueshme sesa ather kur n vend t ndrrs realitet bhet jermia. Dhe msymja e shtjellave t saj ka si zanafill dyndjen e asaj stihie t errt e t paarsye q lirohet nga bodrumet e nj vetdijeje molepsse, s pari duke pushtuar sfern e personales e mandej rrezatohet n marrzin kolektive t sociumit. Jermia duke mos pasur arsye sht e kundrta diametrale e dijes. Ajo si t thuash, sht vet shkak, vet pasoj, gjithnj e vetmjaftueshme pr t'u ndjer e sigurt n verbrin e vet, - sht sendi n vetvete, monad e mbyllur hermetikisht, absurd ku thyen kokn do arsyetim i shndosh. E megjithat, jermia sht fakt dhe si e till - e pakapcyeshme. Duke qen se ndodhet, pr vet natyrn e saj, jasht sferave t dijes dhe arsyes s shndosh, jermia shtrohet megjithat si shtje e madje, si shtje q krkon gjithsesi njfar zgjidhjeje, prderisa sht pjes e pandar e prjetimit ton t prditshm. Jermia nuk pranon kontenstim: ajo t imponohet ta pranosh si teorem pa vrtetim, ose, sikundrse bjn shumica e njerzve t esllt, - ta injorosh, t tallesh me t. Por prderisa tham se jermia sht molepsse, domosdo do t pranojm se njeriu normal nuk i shmanget prjetueshmris s saj, aq m tepr kur efekti i saj negativ bhet kanosje serioze me pasoja shoqrore. Askush, besoj, nuk dshiron t'i dal vetja duarsh. Andaj, nisur nga shqetsimi i madh i jermis gjithnj n rritje, sht mir t flasim hapur pr sindromn e saj shqiptare gjithprfshirse. Por sot propozoj t ndalemi e t meditojm mbi njrn nga sindromat e shumta t jermis son, - sindromn e jermis q pretendon pr status shkencor.
    Rrnjt e ktij jermi jan t vjetra. Un nuk do t merrem me katalogjizimin dhe klasifikimin tipologjik t tyre, pasi krkohet pun e durimtari e rrept, ka nuk bn pjes n cilsit me t cilat mund t krenohej autori i ktij shkrimi. Prandaj, m e mira sht t flasim pr raste t veanta t bashkkohsis e t gjith s bashku t nnkuptojm t trn. Ja pr shembull, fjala vjen, nj rast i freskt, si ai i gazets "Shekulli" dt. 08.11.2002, n rubrikn "Posta". Letrshkruesi nga Italia (!) jep sihariqin se gjoja n maj t malit Olymp sht gjetur nj mbishkrim n shkmb, shprehja e transliteruar e t cilit nuk thoshte gj n greqishten e vjetr dhe n asnjrn prej gjuhve t vjetra, dhe se t vetmin kuptim kjo shprehje na e pasksh n shqip. Si na e kumton letrdrguesi, gjith dalldi e rravgime zemre pr krenarin e t parve, kjo fraz u lexuaksh: "Ape dern!". Mandej letrdrguesi vazhdon t mahnitet me fjalt shqipe q jan ngjitur gjer n fronin e zotave, Zeusit vet (Zeusi fliste shqip!), e po kshtu, jehona e mahnis nuk po i lshonte as disa poet n mosh t thinjur, teksa diskutonin gjith pathos patriotik n ambientet e "Shtpis s Librit dhe Komunikimit". Nuk desha t'ua prish haren e asaj krenarie fiktive dhe dola, duke ndrmendur nj bised t disa viteve m par me etnografin dhe antropologun e ditur e urtak, Mark Tirtja. Asokohe kisha marr nj tem pr mitologjin shqiptare dhe m'u desh patjetr t kosultohesha me t. Kisha n dor nj libr mbi mitologjin ilire shkruar nga nj poet dhe po e pyesja se sa t besueshme ishin t dhnat. Buzqeshi dhe, duke iu shmangur prgjigjes s drejtprdrejt, m tha: "Pun e uditshm me kta poett... Ne kemi nj jet t tr q rrekemi t vrtetojm prejardhjen e shqiptarve nga ilirt dhe nuk gjejm dot prova bindse, gjuhsore, pr shembull, a ndonj gj t till... pra jemi ende n nivelin e hipotezave, e hipotezat jan pr t'i br vetes qejfin, por gjithsesi, nuk prfillen pr shkenc... Ndrsa poett, at q nuk vrtetojm ne pr dhjetravjear t tr, ulen dhe e shkruajn t mirqen brenda nj dite". Un do ta quaj cektsi mistrece e jo naive, at gatishmri grabitqare n zgrip, me t ciln e presin shqiptart do pallavr, dhe mistrece e quaj se, prkundr ngrefosjes profane, jermi t fardolloji glltiten dhe prcillen t mirqena tejprtej opinionit, pa vrtetim, pa dyshimin as m t vogl, duke prhapur gjithkund nj ndjeshmri derdimene. N jo pak raste kjo na ka br qesharak, kur kjo krenari tyryfyle, ky fiktivitet dhe pathos marrzie del n selamet jasht kufijve amtar, n botn shkencore europiane, procedurat e s cils edhe vet dyshimin dhe pandehmn e ndajn n disa momente principiale nndyshimesh dhe nnpandehmash. Nse t tilla gjrave bhet zakon t'u japim zgjidhje t tilla, ather do t vij nj dit, kur kokngjeshur e krenar t dshmojm para gjith bots se Shqipria sht sidomos Atdheu i Elefantve.
    Ka kaluar mse nj muaj nga dita kur fraza e Olympit e transliteruar n shqip "Ape dern" ka kryer itinerarin e gnjeshtarit proverbial t asaj anekdots, kur njri gnjeu n fillim t pazarit dhe kur e dgjoi gnjeshtrn e vet n t dal t pazarit - e besoi. Nuk e dija q fraza e gjetur "n fronin e perndive" do t shumohej kaq shpejt dhe do t "apte" dyert e budallallkut shqiptar. Dam, thash me vete, se sikur t'u kisha thn at mbrmje dy poetve t moshuar q antikiteti i fjals "der" nuk sht dhe aq antik, e sidomos, nuk sht shqiptar, se kt fjal e kemi peshqesh nga sllavishtja dver (rusisht: dvjer), ather mbase dyert e marrzis nuk do t ishin hapur kanatash dhe se Zeusi n kt rast, s paku, nuk ka folur shqip, sikundrse nuk ka folur as sllavisht.
    N mos vetvetiu, po e shtroj thjesht naivisht pyetjen: pse kjo dyndje e madhe librash q krkojn n mnyr aq profane t vrtetojn tabanin dhe themelet e bots medoemos prmjet shqipes? Dhe akoma m keq, pse merren me kt pun idiott shqeto dhe pse ngjit me kaq saktsi idiotizmi i tyre? Rndom autort q marrin prsipr misione t tilla, vijn nga fusha komplet incognito, veteriner a mjek, njerz q nuk kan kaluar t paktn fakultet a institut gjuhsie. Efekti q japin kto libra (gjithkush besoj i ka par), sht m shum se negativ, diskreditues, sikundrse po kaq t paglltitshme vijn prpjekjet e autorve q nnshkruajn me tituj t lart shkencor monologjet e tyre n jermi. N rastin e fundit, profanizmi akademik bhet edhe m i neveritshm, edhe m beterr, pasi monologjet e tyre n gjendje kome jan t pajisur mir edhe me shenja diakritike. Ather, nj Zot e di se n 'asosacione bredh mendja e parehatshme e kakademikut: prroska e ligjrimit t pavetdijshm nxjerr xhevahire q t shkulesh gazit apo t tilla turpri sa t vjen ta struksh kokn ngutazi diku si struci. Marrim, pr shembull, artikullin e gjat t studiuesit Nezir Myrta me titull "Etimologjia e emrit - Makedonia", revista "Vlera", nr. 66-67, 2002, Tetov. Autori, pasi bn nj sr zbulimesh "etimologjike" me an prsiatjesh t tipit Kirill & Medod (shpiksit e alfabetit cirilik), del n prfundimin se gjoja emrat e dy vllezrve jan shqip. Dhe ja se si e shpjegon shkenctari yn: emri i par, Kirill-i, sht dypjessh, ku pjesa e par do t thot Kir-i (cir-i, ir-i, qiri), pra qiri - dhe pjesa e dyt - ill-i (ylli); demek kemi t bjm me qiri-yllin, qiririn q lshon dritn si yll: Kirill! Po me kt procedur shkenctari shpjegon emrin tjetr dypjessh, Metod-it, ku pjesa e par sht premri pavetor m (mua m), ndrsa pjesa e dyt - Thot, ka do t thot: Mua m thot, ngase si na siguron shkenctari, sllavishtja nuk e shqipton dot bashktinglloren dh, andaj ka mbetur trajta Metod. Mandej shkenctari lshohet n origjinn historiko-mitologjike (pranash filozofis s emrit) dhe e lidh at me emrin e perndis egjiptiane Toti/Thoti (ama nuk na e thot n e prdornin egjiptiant e vjetr fonemn dh), q gjithashtu ka qen shqiptaro-iliro-pellazg. Inkursionin m t rndsishm autori e ndrmerr me shpjegimin etimologjik t toponimit Makedonia. Pasi na ka sqaruar m par pr pamundsin e sllavve n artikulimin e fonems dh, shkenctari i turret fjals me hanxhar pr ta prer n copa e pr ta ngjitur si di vet, se nuk i thon kot demonstrim metode (m thot de!?). Dhe punt i shkojn mbroth. E kshtu, pjesa e par - MA (mua m = ma), pjesa e dyt - KE (mua ma ke), pjesa e tret - DO/DHO (mua ma ke dho) ndrsa mbaresa I - sht trajt e shquar, ose mbares substancivi. Pra, MAKEDONIA do t thot: mua ma ke dhon ti. Shih ku i ka shkue mendja burrit t bots!
    Dhe i v kapak floriri shkenctari yn me shpjegimin e emrit t filozofit t lasht grek, Aristoteli. Ai shkruan se Aleksandrin e Madh e uan t msoj tek AristoTeli. Dhe shkenctari i jep goditje asgjsuese edhe ktij misteri t fundit kur shpjegon, duke e coptuar fjaln me hanxhar, si t ishte ndonj cop mishi n kasphan. Aristo - thot shkenctari - do t thot zotri (vese heziton t na thot ase t na shpjegoj nse kjo fjal vjen nga shqipja: ktu shkenctari sht fjalkursyer). Dhe meqense Aristo do t thot zotri, gjysma e dyt e fjals, do t thot Tel, q n t folurn shqiptare sht idiom e njeriut t menur, pra: i menur - tel; ZotriTeli/ zotria mendjetel.
    Pas zbavitjes nga kjo piramid mendjeleshtsie, t pushton trishtimi kur mendon se kto dokrra merren seriozisht dhe ia serviren si argumente pals nacionale maqedonase. Nj perceptim t till metafiziko-infantil e kam ndeshur m par kur im nip tetvjear kmbngulte n mendimin e tij se marka e makins "Opel", do t thoshte "O si pel, n vend t pels" dhe se susta e magnetofoni ku shkruhet eighet, n fakt do t thot "e et/ e qet, e nxjerr". Vese n rastin e shkenctarit-etimolog fmija ishte tetdhjetvjear.
    Rasti m sprasm ndodhi me prgjigjen apraze q nj tjetr fmij tetdhjetvjear i drgoi shtojcs son "FjalA", si reagim ndaj nj shkrimi t A. Qazimit, pr simbolet e flamurit t Rugovs. Shkrimi i tij i gjat, prpos repliks, prmbante hulumtime t hollsishm heraldike me rrnj n er, mbi yllin e Davidit. Autori shtron me imtsi (pa asnj referim) se si njri nga djemt e Davidit paska migruar n Kosov dhe ka themeluar Dardhanin, vendin e dardhave, e se si mandej gjith popullsia e ktij Davidi q thirrej Davut ose Daut, paska prcjell 'prej moti simbolin hebre. Pr vrtetim, autori rrfen pr strehimin q iu bn shqiptart hebrejve n kohn e prndjekjes naziste, gj q qeveria izraelite nuk e harroi dhe i strehoi kosovart n kohn e lufts s Kosovs 1999. Por gjithka, kmbngul ky autor, fillon me bijt e Davidit, Davutit ose Dautit. Zaten, dihet, ka dhe asi njerzish q e nisin dhe e mbarojn jetn pa ardhur njher n vete.
    Ndaj po ecm, them, me logjikn shkencore t Davidit, Davutit ase Dautit, - kjo sht mnyra m e sigurt me ia hy rrugs s m...!

    _____________________________

    Shpresoj qe gjithe ky shkrim dhe sidomos prejardhja e fjales OPEL te na bej me realist ne ate qe shkruajme

  14. #14
    R[love]ution Maska e Hyllien
    Antarsuar
    28-11-2003
    Vendndodhja
    Mobil Ave.
    Postime
    7,708
    Perse nuk ka autor ky artikull ? Apo po na flet zeri i subkoshiences kshu ?

    Stil Plaku me duket ky shkrim mua. Shkrim te tipit "obsesion me origjinat" edhe pse nese hapim cdo lloj libri per historine e lashte, obsesionin e kane te tjeret, qe per hir te se vertetes se veprave te rishkruara(sepse nuk ka asnje origjinale) na nxjerrin nga india e siria me origjine te gjitheve. Nese historia qenka bere shkence, atehere shkenca qenka fantashkence me kete lloj llogjike. Historine fatkeqsisht e kane bere ata qe kane pasur me fuqi mediatike per ta perhapur. Mbishkrimet ilire ne: Varia doctoru piorumque virorum, de corrupto Ecclesi statu, poemata : ante nostram aetatem cscripta : ex quibus multa historica quoqz utiliter, ac summa cum uoluptate cognosci possunt / cum prfatione Mathi Flacii Illyrici. De corrupto Ecclesi statu, poemata
    Inscriptiones Asiae, provinciarum Europae graecarum, Illyrici latinae / consilio et auctoritate Academiae Litterarum Regiae Borussicae

    qe kane me vellime te tera shumica shpjegohen vecse ne Shqip. Mbase autori i keti shkrimi, qe akademikeve i referohet si kakademike(duket qe paska disa doktorrata) duhet te hapi historine multivoluminoze te Venezias ku banoret e pare na dalin gjithashtu keta Ilire te mistershem. Kushdo qe ka nxjerre etimologjine e Thot-it, eshte bazuar ne punen 35 vjecare te Giuseppe Catapanos, i cili i ka dedikuar nje jete te tere ketij subjekti, ashtu si dhe Dr. Rizaj i ka dedikuar jeten inskripsioneve ne Azine e vogel. Historine Romaket e ben mbi Etrusket, qe ishin nje popullate komplet tjeter nga ajo kelte, Greket moderne e ben mbi ato te lashte, perse Shqiptari, mos ta bej mbi paraardhesit e vet? Po autori i keti shkrimi pikerisht kesaj i trembet, nje levizjeje masive drejt gjetjes se origjinave te kombit shqiptar, qe nuk po ngec ekonomine e ngecur shqiptare, por vecse, edhe sikur hulumtimet te mos provojne tezen tashme te provuar(Shqipja faktikisht nga Instituti Mbreteror i Gjuheve ne Suedi, qe eshte dhe me prestigjozi eshte gjuha me e vjeter) perseri ajo kulture e lashte do jete nje element pasurimi kulturor per Shqiptarin qe vecse ka luftuar ne cdo kohe e me kedo qe ka ardhur ta pushtoj e sundoj. Apo mos valle duhet te hedhim ne kosh te plerave Aristidh Kolen. Un di qe budallenjte dhe te marret(sidomos parabla e dyqanit) nuk vriten nga qeverite, por tallen. Rasti me kete te fundit qe krejt ndryshe... kush e di perse... mbasi do ket ofenduar ndonje pasardhes te Aristotelit ose Thotit dhe siduket shpirti hakmarres akilian i nje fare poeti(keta jane te poshter shume kur flitet per Shqiperine) Homer do kete vibruar sustat e ndonje gjaku blu ne magna grecia. Nuk e di gjithashtu pse merzitet me ndarjen e fjaleve ky autor, ku ato jane baza e etimologjise bashke me rrenjet e foljeve. Me rrenjet e foljeve shqipja arriti qe ne keto 50 vitet e fundit, nga nje dege e vjeter e greqishtes(sic konsideroheshe), apo nga nje dege e gjuheve Sllave, arriti te dale ne nje trung me armenet, e me pas vec, pasi gjithmone e me shume po vertetohet se nuk jane shqiptaret qe kane huazuar por te tjeret qe kane huazuar fjale nga shqiptaret. Ne nje studim qe kam pare te botuar nga Slavonica Publishing, autori(profesor ne Los Angelos State University) me lloj lloj kaperdimesh, ne fund ngrejti flamurin dhe tha, se kjo gjuhe ka shume elementa "te panjohur" megjithate nuk do ishte fantazi te thonim se ka "huazuar" nga sllavishtja dhe greqishtja. Pra perfundime te paperfunduara.


    Jam dakort qe ka ardhur koha qe shkrimet te renditen dhe te kritikohen me standarte akademike nga akademiket, por jo kakademiket.
    Ndryshuar pr her t fundit nga Hyllien : 04-02-2005 m 16:35
    "The true history of mankind will be written only when Albanians participate in it's writing." -ML

  15. #15
    Restaurator Orbis Maska e Baptist
    Antarsuar
    20-11-2004
    Postime
    8,680
    E mo Cyclo edhe ti, eshte pe nga acedemku i shequar Agron Tufa.

    http://www.trepca.net/2003/0903/0309...elefanteve.htm

    Keta realiste jane mburrja e kombit. Nuk mbushen hambaret e shtepise pe librave dhe ideve, por pe realizmes.

  16. #16
    your incubus
    Antarsuar
    24-04-2002
    Vendndodhja
    Londer
    Postime
    456
    i vetmi profanitet qe ishte tek eseja me lart, (meqenese edhe ishte permendur diku ne ese ideja e profanitetit) ishte ndaj shqipes si gjuhe dhe nje fare jeremie qe s'e morra dhe s'e morra vesh kush ishte po qe e paska pasur inatin sa nje zot.
    gjuha jote eshte blu blu blu blu blu ne portokalli

  17. #17
    Warranted Maska e Qerim
    Antarsuar
    06-12-2003
    Vendndodhja
    Home
    Postime
    1,641

    re.Darkman

    Fjala "djer" mund te jete ne rusisht , por eshte edhe ne anglisht "door" , dhe eshte nje fjale indoeuropjane , dhe duke ditur se shqipja eshte nje nga gjuhet me te vjetra indoeuropjane, mund te konsiderohet nje fjale shqip. Kjo fjale eshte ne te njejten familie si fjala "dru" edhe kjo nje fjale indoeuropjane.

  18. #18
    kunder racizmit
    Antarsuar
    29-04-2002
    Vendndodhja
    Tirane
    Mosha
    45
    Postime
    215
    te dashur miq

    Etimologjia eshte nje shkence gjuhesore dhe un mund te shpreh se kam njohuri shume shume modeste per kete fushe.
    Per te arritur te kuptosh prejardhjen e nje fjale apo si ka qene the ne ajo me perpara nga ana etimologjike duhen rregulla te caktuara. Eshte vertetuar se ne periudhe te nbdryshme kohe ne vende te ndryshme ka ndodhur procese gjuhesore te trasformimit te rrokjeve , zanoreve apo bashtingelloreve. Keto transformime jane fikse (nje shembull: tranformimi i n-->r ne dialektin tosk rere --> rane etj) dhe per te shpjeguar prejardhjen e ketyre fjaleve duhen shoqeruar edhe me trasformimet perkatese.
    Ndoshta kemi vertet te gjithe te kemi nje gjuhe sa me te ndritur por keshtu vetem sa i rrisim mendjen vetes.
    Diku kam lexuar dhe nuk e di sa e vertete eshte, qe fjalori i gjuhes shqipe nga ana etimologjike perbehet nga 25% nga fjale me prejardhje latine , 18% greke, 17% turke, 15 % sllave, 8% nga nje gjuhe nga e cila rrjedh dhe pjesa tjeter e papercaktuar.
    Gjuhetaret shqiptar deri sot kane veshtiresi te vertetojne prejardhjen e shqipesh nga ilirishtja, afirmim i cili ne ambjektet linguistike euvropiane eshte vetem nje hipoteze e forte.
    Do ishte vertet bukur nese fjala portugali mund te shpjegohet shqip pertej galise, por keto gjera duhen vertetuar. Nese jo s'bejne gje tjeter vetem sa na rrisin veshet neve forumisve.

  19. #19
    R[love]ution Maska e Hyllien
    Antarsuar
    28-11-2003
    Vendndodhja
    Mobil Ave.
    Postime
    7,708
    Un kam lexuar qe vetem 30 % eshte shqip aktualisht, qe se cfare gjuhe eshte prap nuk po ja del njeri te hedhi poshte te kunderten, dmth qe nuk perputhet me Ilirishten. Nese ti lexon libra sllave po, me librat e sllaveve del qe jemi gjuhe me influenca, por as dhe me ato libra nuk arrihet dot te ulet poshte si gjuhe.

    Etimologjia ka rregulla, por dhe rregullat nuk jane rregulla kaq shkencore. Po te ishin, nuk do kishim nevoje per decifrime te nje greqishteje arkaike, por me ato rregulla qe qenkan formula jone shkencore do ishim ne gjendje qe shkrimet greke te shekullit te VIII para Krishtit psh ti kuptonim normalisht apo jo ?

    Ke hap ndonje liber etimologjie apo ke lexu Tufen edhe i eshte pershtatur ideve te tua ? Hap 2 libra te ndryshem e do shohesh se car behet, nese bien dakort apo jo. Njeri e nxjerr nje fjale nga India tjetri nga Israeli etj etj.
    "The true history of mankind will be written only when Albanians participate in it's writing." -ML

  20. #20
    R[love]ution Maska e Hyllien
    Antarsuar
    28-11-2003
    Vendndodhja
    Mobil Ave.
    Postime
    7,708
    PS: Un e di qe je kundra rracizmit e per nje bote sa me globale me i llaf, kshu qe mos mi merr per ters shkrimet. Vecse ato 18.6% e 20.4 %, 30%(probabiliteti se ato perqindjet e tjera jane te drejta) jane shifra metereologesh nese bie apo nuk bie shi neser, edhe ajo shkence eshte. Gjuha arbereshe, sa perqind sllavishte e greqishte ka? Se mos shkojne ne kah te kundert ato gjerat...
    "The true history of mankind will be written only when Albanians participate in it's writing." -ML

Faqja 0 prej 5 FillimFillim 12 ... FunditFundit

Tema t Ngjashme

  1. Për paganët dhe paganizmin
    Nga Tannhauser n forumin Agnosticizm dhe ateizm
    Prgjigje: 18
    Postimi i Fundit: 14-09-2015, 10:52
  2. Kritika e veprs s Aristidh Kols
    Nga Tannhauser n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 127
    Postimi i Fundit: 06-01-2010, 05:40
  3. Gjuha e Perndive
    Nga [A-SHKODRANI] n forumin Enciklopedia letrare
    Prgjigje: 1
    Postimi i Fundit: 10-01-2006, 11:16
  4. Gjuha e Perndive
    Nga dodoni n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 2
    Postimi i Fundit: 29-08-2004, 03:32
  5. Bekimi i Perndive!...
    Nga Agim Doi n forumin Letrsia shqiptare
    Prgjigje: 3
    Postimi i Fundit: 08-08-2003, 16:51

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •