Close
Faqja 1 prej 2 12 FunditFundit
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 20 prej 34
  1. #1
    Shpirt i Lir
    Antarsuar
    15-04-2002
    Postime
    898
    Faleminderit
    0
    11 falenderime n 11 postime

    Studiues t gjuhs shqipe



    GOTFRID VlLHELM LAJBNIC ( 1 646- 1717)

    N historin e studimeve rreth gjuhs dhe popullit shqiptar, ndoshta filozofi i njohur Lajbnic ishte i pari qe u mor me lidhjen e shqipes me gjuht e tjera. N letrn e tij t 10 dhjetorit 1709, e cituar me 1897 n revisten rumune Albania, deklarohet se studiinet e tij te librave shqip, midis t cilve edhe nje fjalor, e bindn se "shqipja shte gjuha e ilireve t lasht".

    HANS ERIK TUNMAN (1746-1778)

    Ky historian suedez, profesor n Universitetin e Halles, Gjermani, ishte nj nga albanologt e pare, q studioi shkencrisht origjinn e gjuhs dhe te popullit shqiptar. I cuditur nga prania e nj populli jogrek e josllav n Gadishullin Ballkanik, ai bri krkime n burimet greke, latine e bizantine dhe studioi fjalorin trigjuhesh t Theodhor Kavaljotit (greqisht, sllavisht e shqip) t botuar me 1770. N veprn e tij "Hulumtime per historin e popujve te Evropes Lindore" (1774) arriti n prfundimin se shqiptart jan vazhdues autokton t popullsis s lasht ilire, t cilt as u romanizuan e as u asimiluan nga dyndjet e mevonshme.


    JOHAN GEORG FON HAN (1811-1869)

    Ky austriak, i diplomuar per drejtsi n Universitetin e Haidelbergut, shrbeu si gjykates n shtetin e sapo cliruar grek, ku arvanitt shqiptaro-grek e mahniten me gjuhn e tyre shqipe, q ishte aq e ndryshme nga greqishtja. N vitin 1847 u emrua si nnkonsull i Austrise n Janin, ku iu fut edhe studimit t gjuhs shqipe, se bashku me gjuhtarin Kostandin Kristoforidhi, dhe bri udhetime t shumta anekend Shqipris. Me 1854 ai botoi veprn e tij themelore, me tre vllime, "Studimet Shqiptare", mbi kulturn, gjuhn dhe historin shqiptare. Burimet antike e bindn se ilirt, epirott dhe maqedonasit nuk ishin grek, por ishin me t vjetr se ata dhe e kishin prejardhjen nga pellazgt e lashte.
    Ai ishte, ndoshta, i pari qe studioi fjalorin e ilirishtes s vjetr. Ai vrtetoi se shume emra vendesh t viseve shqiptare ishin vazhdlm i drejtprdrejt i emrtimeve t dikurshme ilire dhe hartoi rregulla per shpjegimin e ndryshimeve fonetike, q kishin ndodhur tek emrat e vendeve me kalimin e shekujve. Kjo bri q t arrinte n prfundimin se gjuha shqipe ishte vazhduese e drejtprdrejt e ilirishtes, kurse vet ilirishtja rridhte nga pellazgjishtja.


    FRANC BOP (1791-1867)

    Gjuhtari i shquar Frane Bop ishte profesor ne Universitetin e Berlinit dhe themeluesi kryesor i gjuhsise krahasuese historike indoevropiane. Ne moshn 25 vjecare ai botoi veprn e tij t pare "Mbi sistemin e zgjedhimit t sanskritishtes n krahasim me greqishten, latinishten, persishten dhe gjermanishten".
    Kur u njoh me shqipen, ai vuri re nj ngjashmri midis saj dhe sanskritishtes n gramatik, n rrnjt e fjaleve, si edhe ne tingujt e diftongjet. Ai analizoi numrort dhe premrat e shqipes dhe, me pas, bri nj analiz t strukturs se saj gramatikore dhe t fjalorit. Ai vrejti ngjashmri midis fjalorit t shqipes, nga njra an: dhe atij te armenishtes ose t gjuhve balltlke, letonishtes dhe lituanishtes, nga ana tjetr, vecanrisht ne kto fusha: pylltari, bujqsi, punim druri, prodhime blegtorale, ekonomi shtpiake, emrtimet e bimve, t kohs, kafshve, bagtis, smundjeve, pjesve t trupit, si edhe termat sociale e juridike.
    Bopi e botoi veprn e tij me 1854, duke vrtetuar prfundimlsht se shqipja ben pjese n familjen e gjuhve indoevropiane dhe nuk rrjedh nga ndonj gjuh tjetr simotr n kontinent, si edhe greqishtja.


    DHIMITER KAMARDA

    Kamarda, nj filolog italian me origjin shqiptare, ne librin e tij "Nj ese e gramatiks krahasuese rreth gjuhs shqipe", t botuar ne Livorno me 1864, vrtetoi me dokumente lashtsin e gjuhs shqipe. Duke ecur ne gjurmt e Hanit, ai bri, gjithashtu, edhe nj krahasim t rendsishm filologjik te rrenjve n sanskritisht, persisht, latinisht, greqishten klasike dhe shqip. Nga analiza kritike e dhjetra burimeve shkeneore ai arriti n prfundimin se gjuha e popullit shqiptar ishte nder me te vjetrat e t gjith popujve t Evrops.


    GUSTAV MAJER (1850-1900)

    Majeri, nj profesor austriak ne Universitetin e Gracit dhe antar i Akademis s Shkencave t Vjens, u specializua n fushn e studimeve historike t gjuhve indoevropiane, greke, turke e shqipe. Botimi i tij thernelor "Mbi pozlten e gjuhs shqipe ne rrethin e gjuhve indoevropiane", i vitit 1883, u pasua nga tet a me shum punime shkencore, si ai mbi formimin e shumsit t emrave, studimet krahasuese rreth numrorve t shqipes dhe t gjuhve t tjera indoevropiane, si edhe ato rreth historis s Shqipris, gramatiks, fonetiks historike, gojdhnave, poezls dhe proverbave popullore, te mbledhura n dialektet e krahinave t Shqipris dhe n ngulimet arbreshe n Itali e Greqi. Ai njihet vecanrisht per hartlmin e Fjalorit etimologjik te gjuhs shqipe, me 1891. Ne saj t studimeve t thella shkencore ky albanolog i shquar arriti n prfundimin se gjuha shqipe rridhte nga ilirishtja dhe prbnte nj deg me vete n familjen e gjuhve indoevropiane.


    EDUARD SHNAJDER (187-19?)

    Shnajderi, nj studiues francez qe shrbente n qeverine osmane t Shkodrs, shtoi n librln e tij mbi "Pellazgt dhe pasardhesit e tyre" (1894) nj lekslon t hollsishm teknik, ku gjuha shqipe paraqitet sl "tingllimi me i pastr e me besnik l gjuhs pellazge".


    HOLGER PEDERSEN (1867-1953)

    Gjuhtarl i shquar danez, Pedersen, punoi 35 vjet si profesor i gjuhsise krahasuese indoevropiane ne Universitetin e Kopenhags. Intereslmi i tij pr gjuht indoevropiane bri q, fillimisht, t prqendrohej te shqipja e, me pas, edhe te keltishtja e armenishtja. Pas vizits q bri ne riviern shqiptare, me 1893, per 15 vjet me radhe ai botoi nj varg punimesh shkencore mbi gjuhn shqipe, duke dhn analiza t vlefshme rreth aspekteve t vshtira t gramatiks historike te shqipes, si: problemet fonetike me gjinin asnjanse, tingujt grykore dhe struktura gramatikore. Gjithashtu, ai mblodhl e botoi folklorin shqiptar. Nj studim i till shkencor e bindi at se gjuha shqipe rridhte nga pararendsh e saj indoevropiane e ilire.


    KRISTIAN SANDFELD-JENSEN (1873-1942)

    Ky nxns i Pedersenit i mbaroi studimet n Universitetin e Kopenhags dhe ne saj te talentlt t tij n fushn e gjuhsise u emrua si profesor i romanistiks, pun q e bri deri sa vdiq. Ai ishte ndr t part q shpjegoi afrit midis gjuheve ballkanike, pjestare te grupeve t ndryshme gjuhsore, si rrjedhoj e bashkjetess s ktyre popujve q n koht me t lashta, por vecanrisht gjate pushtimeve romake, bizantine dhe osmane. Ai e prcaktoi shqipen si nje nga gjuhet me te vjetra te Ballkanit dhe burimi i nje vargu tiparesh t pastra gramatikore e sintaksore n Ballkan, si: pozicioni prapashtesor i nyjs, zhdukja e paskajores dhe zvendsimi i saj me lidhoren, formimi i kohs s ardhme me foljen ndihmse dua etj. Gjithashtu, ai pranoi mundsin e prejardhjes se shqipes nga ilirishtja.


    NORBERT JOKLI (1877-1942)

    Jokli, gjuhtar austriak me origjin gjermano-cifute, bibliotekar n Universitetin e Vjens dhe studiues i shquar i gjuheve indoevropiane, ia kushtoi gjithe jetn e tij studimit t gjuhs shqipe. Ai shquhet per lvrimin e fushave t ndryshme, si ajo e etimologjis dhe e fjalformimit, e marrdhnieve t shqipes me gjuhet e tjera t lashta jogreke n Ballkan, e fonetikes dhe e morfologjis historike t gjuhs shqipe, t ciln e prcaktoi si gjuh indoevropiane. Para se t shprthente Lufta II Botrore at e ftuan tu msonte albanologji studiuesve t talentuar shqiptar, mirpo vdekja e tij n nje kamp prqndrimi nazist e privoi Shqiprin nga shrbimet e ktij studiuesi t madh.


    MAKSIMILIAN LAMBERC (1882-1963)

    Gjate nje udhtimi neper Greqi, Lamberci dgjoi disa barinj shqiptar duke folur n gjuhn e tyre amtare, e cila i ngjalli kureshtjen shkencore per t hulumtuar dialektin e arbreshve t Italis s Jugut. Pas vizites q bri n Shqipri si emisar i Akademis s Shkencave t Vjens, ai menjher u shqua si studiues i folklorit dhe i mitologjis shqiptare. Si u vendos n Laipcig, i vazhdoi studimet n fushn e albanologjis, mbajti leksione rreth saj n universitet dhe ne vitet 1954-59 hartoi dhe botoi Kursin e gjuhs shqipe, n tre vllime. Studimi i tij per emrat e prvecm dhe besimet popullore mbshteti tezn e prejardhjes se shqiptarve nga ilirt dhe t gjuhs shqipe nga ilirishtja.


    ZEF SKIROI (1865-1927)

    Ky filolog i shquar italian, ashtu si Kamarda, ishte me origjin shqiptare dhe, s bashku me mikun e tij t ngusht, Joklin, ishin frymzuar nga Gustav Majeri. Ndr studiuesit e huaj t ktij shekulli, Skiroi, Jokli dhe danezi Pedersen jan konsideruar si tri albanologt me t shquar. Hulumtimet e profesor Skiroit nxorn n drit librin e tij Gjuha Shqipe, botuar n Rome me 1932.


    TE TJERE

    Nje varg studiuesish arbresh, duke prfshir edhe Jeronim De Radn (1814-1903), pohuan origjinn e shqipes si nje gjuh indoevropiane me prejardhje nga pellazgjishtja prmes ilirishtes. Disa shkrimtar t hershm shqiptare ishin shum krenare per lashtesine e gjuhs s strgjyshrve t tyre. Vaso Pasha, gjuhtar katolik, i emruar guvernator i Libanit nn perandorin osmane, shkroi studimin e tij t njohur "E vrteta mbi Shqiprin dhe shqiptaret", botuar n Londr me 1879. Ai argumentoi se perndit e lashta greke ishin huazuar nga strgjyshrit pellazg t shqiptarve dhe tregoi se emrat e tyre nuk rridhnin nga greqishtja, por nga shqipja. Ky pohim sht mbshtetur nga studiues t mevonshm shqiptare si Kostandin Qekrezi dhe Kristo Dako.

    Gjuha shqipe sht prcaktuar si nje nga pjestaret me t vjetra t familjes indoevropiane edhe nga filolog t tjer t njohur. Njri prej tyre ishte francezi Antuan Meje, i cili botoi n Paris, me 1918, "Gjuhet ne Evropen e re". Nje tjetr sht anglezi Jozef Suajer, i cili me 1929, pas pese vjet krkimesh t gjithanshme n Shqipri e gjetk, botoi librin e tij Shqipria: Lindja e nje mbretrie. Ai arriti n prfundimin se raca shqiptare e ka prejardhjen nga emigrantt e hershm ariane dhe gjate kohs historike sht prfaqsuar nga trako-ilirt dhe epirott ose pellazgt, t cilt dikur patn populluar t gjithe Gadishullin e Ballkanit, q nga Danubi deri n detin Egje. Ai vuri ne dukje se shkrimtart e vjetr grek i cilsonin epirott si johelen dhe se banort e Maqedonis, Iliris dhe Epirit flisnin gjuh t njjt dhe kishin zakonte t ngjashme.
    Me tej, gjuhtari shqiptar Leonidha Ndrenika hulumtoi rreth 60 burime historike, filologjike e letrare n bibliotekn e Vatikanit dhe gjetk ne Itali. Me 1936 ai botoi n Shkodr rezultatet e krkimeve t tij n librin / Pelasgi e la Loro Lingua (Pellazgt dhe gjuha e tyre). N te ai hartoi, ndoshta, t parin fjalor krahasues n llojin e vet, i cili vrteton pranin e fjaleve pellazge-shqipe ne greqishten dhe latinishten klasike.

    Vetm n vitet pas lirimit u b e mundur q gjuhtart shqiptare ti prqndronin studimet dhe krkimet e tyre n kto cshtje gjuhsore dhe ti prdornin ato si mjet per zgjidhjen e misterit t origjins parahistorike t gjuhs dhe t popullit shqiptar.


    EQREM CABEJ (1908-1980)

    Profesori shqiptar Eqrem Cabej, pa dyshim, sht figura me e shquar n fushn e gjuhsis. Studimet e larta i mbaroi n Austri, ku u specializua per gjuhsi krahasuese indoevropiane. Per gati gjysm shekulli ai bri studime, botoi e dha msim n fushn e gjuhsis shqiptare, ndonse bri hulumtime edhe n lmin e etnografls, folklorit dhe historis s letrsis. Ndihmesa t shquara ishin studimet historike n fushn e etimologjis dhe te leksikologjis. Gjithashtu, ai bri nje pun t vyer per fonetikn dhe gramatikn shqipe, per origjinn e gjuhs shqipe, marrdhniet e saj me gjuhet e tjera indoevropiane dhe njsimin e norms latrare. Ai ishte nj specialist ne vrtetimin e faktit se emrat e lashte te vendeve, te lumenjve dhe te maleve ndryshojn nga emrat e sotem shqiptar ne perputhje te plote me ndryshimet fonetike qe ka pesuar gjuha shqipe gjat shekujve. Ky fakt zinte nje vend qndror ne zhvillimin e tezs se tij se shqiptaret jan pasardhesit e sotem t ilirve dhe te banorve t pare indoevropian ne Ballkan. Kumtesa e tij gjuhsore ne Kolokuiumin e Pare mbi Studiniet Ilire (15-20 shtator 1972) dhe shkrime te tjera te shumta "vertetuan ne mnyr bindse origjinn ilire te gjuhes shqipe dhe
    autoktonin e popullit shqiptar"
    .


    ANDROKLI KOSTALLARI DHE KOLEGET E TIJ

    Profesor Kostallari, ish-drejtor i Institutit te Gjuhsis dhe te Letrsis, arriti po t njjtin prfundim si edhe kolegu i tij abej. Gjithashtu, ai ishte specialist ne fushn e onomastiks. Prof. Aleks Buda, ish-kryetar i Akademis se Shkencave n Tirane, n nje konferenc qe drejtoi, me 2-4 korrik 1982, theksoi "vazhdimsin iliro-shqiptare dhe autoktonine e shqiptarve ne trevat e tyre". Kto trova historike, rastsisht, shtrihen thell n ish-Jugosllavi e n Greqi, prandaj odo diskutim i ksaj natyre i nervozon fqinjt. Nje tjeter pjesemarrs ishte prof. Mahir Domi, i cili foli mbi origjinn ilire dhe zhvillimin e gjuhes shqipe.


    SHABAN DEMIRAJ

    Pa dyshim, trajtimi me i plote i origjines s gjuhes shqipe sht Gramatika historike e gjuhes shqipe, botuar koht e fundit nga prof. Shaban Demiraj. Ky vllim prej 1200 faqesh ndahet n 27 kapituj. Duke hulumtuar tekstet me t vjetra shqipe, si edhe te gjitha dialektet, Demiraj vrtetoi se kontaktet e shumta t shqipes me gjuht e tjera gjat shekujve patn ndikim n fjalorin e saj, por nuk e prekn strukturn e saj gramatikore. N mnyr shkencore autori prpiqet t kaprcej problemet e shumta, t ndrlikuara, t gjuhsis historike dhe arrin n prfundimin se struktura gramatikore e shqipes e prcakton kt gjuh si nje deg me vete n familjen e gjuhve indoevropian. Studiuesit e huaj, me siguri, do t cmojn prmbledhjet e gjera te autorit n anglisht. Demiraj trajton me hollesi domethnien e te ashtuquajturave ballkanizma, q gjenden ne shqipe dhe n disa gjuhe t tjera fqinje. Keto ballkanizma prfshijn prdorimin e nyjs s shquar si prapashtes, prdorimin e foljes ndihmse "dua" n" formimin e kohs s ardhme, zvendsimin e paskajores me lidhoren, prsritjen e kundrins se drejt e t zhdrejt nprmjet trajtave te shkurtra t premrave vetor etj. Gjithashtu, ai vuri ne dukje se te gjith studiuesit e gjuhsis historike pajtohen me mendimin se fjalt greke n shqipe jan huazuar nga dialekti dorik dhe, me siguri, kan deprtuar n gjuhen ilire gjat shek. VII deri IV p.e.s. nprmjet ngulimeve korintase prgjat bregdetit Adriatik dhe Jon. Po kshtu, huazimet nga latinishtja u prfshin n gjuhen ilire gjat shekujve t pushtimit romak. Keto huazime t fjalorit, q gjurmohen fare mire n shqipen e sotme, dshmojn per pranin e vazhdueshme te folsve shqiptare n te njejtat treva q nga lashtsia deri me sot.
    Ndryshuar pr her t fundit nga Eni : 19-02-2003 m 11:54

  2. #2
    i/e regjistruar Maska e EDilo
    Antarsuar
    02-04-2007
    Postime
    405
    Faleminderit
    0
    2 falenderime n 2 postime

    Ilia Dilo Sheperi, Nje Gjuhetar I Shquar

    [QUOTE=Eni;184408]
    Studjues dhe deri me sot hartuesi me i mire i Gramatikes Se Gjuhes Shqipe, esht pa dyshim ILIA DILO SHEPERI, qe cuditerisht ju nuk e permendeni!?Gramatiken e ka botuar per te paren here ne Vlore me 1927, u ribotua ne Rome , me 1972 dhe perseri u ribotua ne Tirane me 2001.Ne kohen e diktatures u la ne harrese edhe pse ne universitete Profesoret punonin me te, DIKTATURA U MUNDUA QE VEPREN TA VARROSE , NDERKOHE QE AUTORIN E TIJ E C'VARROSEN E ESHTRAT JA HODHEN KU MUNDEN!Libri i Gramatikes se tij , kjo perle e Gramatologjise Shqiptare, esht vleresuar nga studjues te huaj e vendes, qe nga Jokli, Mejer, Vajgan, Pettrota, Cabej, Skendo, Demiraj, Kastrati, R.Pernaska etj, dhe esht cilesuar"libri i shenjte qe i rezistoi kohes dhe i parapriu gjuhes letrare". Esht i pari ky autor Erudit, qe ngre me te madhe krijimin e gjuhes se perbashket Gegenishte e Toskezuar, ose Toskerishte e Gegezuar!

    GOTFRID VlLHELM LAJBNIC ( 1 646- 1717)

    N historin e studimeve rreth gjuhs dhe popullit shqiptar, ndoshta filozofi i njohur Lajbnic ishte i pari qe u mor me lidhjen e shqipes me gjuht e tjera. N letrn e tij t 10 dhjetorit 1709, e cituar me 1897 n revisten rumune Albania, deklarohet se studiinet e tij te librave shqip, midis t cilve edhe nje fjalor, e bindn se "shqipja shte gjuha e ilireve t lasht".

    HANS ERIK TUNMAN (1746-1778)

    Ky historian suedez, profesor n Universitetin e Halles, Gjermani, ishte nj nga albanologt e pare, q studioi shkencrisht origjinn e gjuhs dhe te popullit shqiptar. I cuditur nga prania e nj populli jogrek e josllav n Gadishullin Ballkanik, ai bri krkime n burimet greke, latine e bizantine dhe studioi fjalorin trigjuhesh t Theodhor Kavaljotit (greqisht, sllavisht e shqip) t botuar me 1770. N veprn e tij "Hulumtime per historin e popujve te Evropes Lindore" (1774) arriti n prfundimin se shqiptart jan vazhdues autokton t popullsis s lasht ilire, t cilt as u romanizuan e as u asimiluan nga dyndjet e mevonshme.


    JOHAN GEORG FON HAN (1811-1869)

    Ky austriak, i diplomuar per drejtsi n Universitetin e Haidelbergut, shrbeu si gjykates n shtetin e sapo cliruar grek, ku arvanitt shqiptaro-grek e mahniten me gjuhn e tyre shqipe, q ishte aq e ndryshme nga greqishtja. N vitin 1847 u emrua si nnkonsull i Austrise n Janin, ku iu fut edhe studimit t gjuhs shqipe, se bashku me gjuhtarin Kostandin Kristoforidhi, dhe bri udhetime t shumta anekend Shqipris. Me 1854 ai botoi veprn e tij themelore, me tre vllime, "Studimet Shqiptare", mbi kulturn, gjuhn dhe historin shqiptare. Burimet antike e bindn se ilirt, epirott dhe maqedonasit nuk ishin grek, por ishin me t vjetr se ata dhe e kishin prejardhjen nga pellazgt e lashte.
    Ai ishte, ndoshta, i pari qe studioi fjalorin e ilirishtes s vjetr. Ai vrtetoi se shume emra vendesh t viseve shqiptare ishin vazhdlm i drejtprdrejt i emrtimeve t dikurshme ilire dhe hartoi rregulla per shpjegimin e ndryshimeve fonetike, q kishin ndodhur tek emrat e vendeve me kalimin e shekujve. Kjo bri q t arrinte n prfundimin se gjuha shqipe ishte vazhduese e drejtprdrejt e ilirishtes, kurse vet ilirishtja rridhte nga pellazgjishtja.


    FRANC BOP (1791-1867)

    Gjuhtari i shquar Frane Bop ishte profesor ne Universitetin e Berlinit dhe themeluesi kryesor i gjuhsise krahasuese historike indoevropiane. Ne moshn 25 vjecare ai botoi veprn e tij t pare "Mbi sistemin e zgjedhimit t sanskritishtes n krahasim me greqishten, latinishten, persishten dhe gjermanishten".
    Kur u njoh me shqipen, ai vuri re nj ngjashmri midis saj dhe sanskritishtes n gramatik, n rrnjt e fjaleve, si edhe ne tingujt e diftongjet. Ai analizoi numrort dhe premrat e shqipes dhe, me pas, bri nj analiz t strukturs se saj gramatikore dhe t fjalorit. Ai vrejti ngjashmri midis fjalorit t shqipes, nga njra an: dhe atij te armenishtes ose t gjuhve balltlke, letonishtes dhe lituanishtes, nga ana tjetr, vecanrisht ne kto fusha: pylltari, bujqsi, punim druri, prodhime blegtorale, ekonomi shtpiake, emrtimet e bimve, t kohs, kafshve, bagtis, smundjeve, pjesve t trupit, si edhe termat sociale e juridike.
    Bopi e botoi veprn e tij me 1854, duke vrtetuar prfundimlsht se shqipja ben pjese n familjen e gjuhve indoevropiane dhe nuk rrjedh nga ndonj gjuh tjetr simotr n kontinent, si edhe greqishtja.


    DHIMITER KAMARDA

    Kamarda, nj filolog italian me origjin shqiptare, ne librin e tij "Nj ese e gramatiks krahasuese rreth gjuhs shqipe", t botuar ne Livorno me 1864, vrtetoi me dokumente lashtsin e gjuhs shqipe. Duke ecur ne gjurmt e Hanit, ai bri, gjithashtu, edhe nj krahasim t rendsishm filologjik te rrenjve n sanskritisht, persisht, latinisht, greqishten klasike dhe shqip. Nga analiza kritike e dhjetra burimeve shkeneore ai arriti n prfundimin se gjuha e popullit shqiptar ishte nder me te vjetrat e t gjith popujve t Evrops.


    GUSTAV MAJER (1850-1900)

    Majeri, nj profesor austriak ne Universitetin e Gracit dhe antar i Akademis s Shkencave t Vjens, u specializua n fushn e studimeve historike t gjuhve indoevropiane, greke, turke e shqipe. Botimi i tij thernelor "Mbi pozlten e gjuhs shqipe ne rrethin e gjuhve indoevropiane", i vitit 1883, u pasua nga tet a me shum punime shkencore, si ai mbi formimin e shumsit t emrave, studimet krahasuese rreth numrorve t shqipes dhe t gjuhve t tjera indoevropiane, si edhe ato rreth historis s Shqipris, gramatiks, fonetiks historike, gojdhnave, poezls dhe proverbave popullore, te mbledhura n dialektet e krahinave t Shqipris dhe n ngulimet arbreshe n Itali e Greqi. Ai njihet vecanrisht per hartlmin e Fjalorit etimologjik te gjuhs shqipe, me 1891. Ne saj t studimeve t thella shkencore ky albanolog i shquar arriti n prfundimin se gjuha shqipe rridhte nga ilirishtja dhe prbnte nj deg me vete n familjen e gjuhve indoevropiane.


    EDUARD SHNAJDER (187-19?)

    Shnajderi, nj studiues francez qe shrbente n qeverine osmane t Shkodrs, shtoi n librln e tij mbi "Pellazgt dhe pasardhesit e tyre" (1894) nj lekslon t hollsishm teknik, ku gjuha shqipe paraqitet sl "tingllimi me i pastr e me besnik l gjuhs pellazge".


    HOLGER PEDERSEN (1867-1953)

    Gjuhtarl i shquar danez, Pedersen, punoi 35 vjet si profesor i gjuhsise krahasuese indoevropiane ne Universitetin e Kopenhags. Intereslmi i tij pr gjuht indoevropiane bri q, fillimisht, t prqendrohej te shqipja e, me pas, edhe te keltishtja e armenishtja. Pas vizits q bri ne riviern shqiptare, me 1893, per 15 vjet me radhe ai botoi nj varg punimesh shkencore mbi gjuhn shqipe, duke dhn analiza t vlefshme rreth aspekteve t vshtira t gramatiks historike te shqipes, si: problemet fonetike me gjinin asnjanse, tingujt grykore dhe struktura gramatikore. Gjithashtu, ai mblodhl e botoi folklorin shqiptar. Nj studim i till shkencor e bindi at se gjuha shqipe rridhte nga pararendsh e saj indoevropiane e ilire.


    KRISTIAN SANDFELD-JENSEN (1873-1942)

    Ky nxns i Pedersenit i mbaroi studimet n Universitetin e Kopenhags dhe ne saj te talentlt t tij n fushn e gjuhsise u emrua si profesor i romanistiks, pun q e bri deri sa vdiq. Ai ishte ndr t part q shpjegoi afrit midis gjuheve ballkanike, pjestare te grupeve t ndryshme gjuhsore, si rrjedhoj e bashkjetess s ktyre popujve q n koht me t lashta, por vecanrisht gjate pushtimeve romake, bizantine dhe osmane. Ai e prcaktoi shqipen si nje nga gjuhet me te vjetra te Ballkanit dhe burimi i nje vargu tiparesh t pastra gramatikore e sintaksore n Ballkan, si: pozicioni prapashtesor i nyjs, zhdukja e paskajores dhe zvendsimi i saj me lidhoren, formimi i kohs s ardhme me foljen ndihmse dua etj. Gjithashtu, ai pranoi mundsin e prejardhjes se shqipes nga ilirishtja.


    NORBERT JOKLI (1877-1942)

    Jokli, gjuhtar austriak me origjin gjermano-cifute, bibliotekar n Universitetin e Vjens dhe studiues i shquar i gjuheve indoevropiane, ia kushtoi gjithe jetn e tij studimit t gjuhs shqipe. Ai shquhet per lvrimin e fushave t ndryshme, si ajo e etimologjis dhe e fjalformimit, e marrdhnieve t shqipes me gjuhet e tjera t lashta jogreke n Ballkan, e fonetikes dhe e morfologjis historike t gjuhs shqipe, t ciln e prcaktoi si gjuh indoevropiane. Para se t shprthente Lufta II Botrore at e ftuan tu msonte albanologji studiuesve t talentuar shqiptar, mirpo vdekja e tij n nje kamp prqndrimi nazist e privoi Shqiprin nga shrbimet e ktij studiuesi t madh.


    MAKSIMILIAN LAMBERC (1882-1963)

    Gjate nje udhtimi neper Greqi, Lamberci dgjoi disa barinj shqiptar duke folur n gjuhn e tyre amtare, e cila i ngjalli kureshtjen shkencore per t hulumtuar dialektin e arbreshve t Italis s Jugut. Pas vizites q bri n Shqipri si emisar i Akademis s Shkencave t Vjens, ai menjher u shqua si studiues i folklorit dhe i mitologjis shqiptare. Si u vendos n Laipcig, i vazhdoi studimet n fushn e albanologjis, mbajti leksione rreth saj n universitet dhe ne vitet 1954-59 hartoi dhe botoi Kursin e gjuhs shqipe, n tre vllime. Studimi i tij per emrat e prvecm dhe besimet popullore mbshteti tezn e prejardhjes se shqiptarve nga ilirt dhe t gjuhs shqipe nga ilirishtja.


    ZEF SKIROI (1865-1927)

    Ky filolog i shquar italian, ashtu si Kamarda, ishte me origjin shqiptare dhe, s bashku me mikun e tij t ngusht, Joklin, ishin frymzuar nga Gustav Majeri. Ndr studiuesit e huaj t ktij shekulli, Skiroi, Jokli dhe danezi Pedersen jan konsideruar si tri albanologt me t shquar. Hulumtimet e profesor Skiroit nxorn n drit librin e tij Gjuha Shqipe, botuar n Rome me 1932.


    TE TJERE

    Nje varg studiuesish arbresh, duke prfshir edhe Jeronim De Radn (1814-1903), pohuan origjinn e shqipes si nje gjuh indoevropiane me prejardhje nga pellazgjishtja prmes ilirishtes. Disa shkrimtar t hershm shqiptare ishin shum krenare per lashtesine e gjuhs s strgjyshrve t tyre. Vaso Pasha, gjuhtar katolik, i emruar guvernator i Libanit nn perandorin osmane, shkroi studimin e tij t njohur "E vrteta mbi Shqiprin dhe shqiptaret", botuar n Londr me 1879. Ai argumentoi se perndit e lashta greke ishin huazuar nga strgjyshrit pellazg t shqiptarve dhe tregoi se emrat e tyre nuk rridhnin nga greqishtja, por nga shqipja. Ky pohim sht mbshtetur nga studiues t mevonshm shqiptare si Kostandin Qekrezi dhe Kristo Dako.

    Gjuha shqipe sht prcaktuar si nje nga pjestaret me t vjetra t familjes indoevropiane edhe nga filolog t tjer t njohur. Njri prej tyre ishte francezi Antuan Meje, i cili botoi n Paris, me 1918, "Gjuhet ne Evropen e re". Nje tjetr sht anglezi Jozef Suajer, i cili me 1929, pas pese vjet krkimesh t gjithanshme n Shqipri e gjetk, botoi librin e tij Shqipria: Lindja e nje mbretrie. Ai arriti n prfundimin se raca shqiptare e ka prejardhjen nga emigrantt e hershm ariane dhe gjate kohs historike sht prfaqsuar nga trako-ilirt dhe epirott ose pellazgt, t cilt dikur patn populluar t gjithe Gadishullin e Ballkanit, q nga Danubi deri n detin Egje. Ai vuri ne dukje se shkrimtart e vjetr grek i cilsonin epirott si johelen dhe se banort e Maqedonis, Iliris dhe Epirit flisnin gjuh t njjt dhe kishin zakonte t ngjashme.
    Me tej, gjuhtari shqiptar Leonidha Ndrenika hulumtoi rreth 60 burime historike, filologjike e letrare n bibliotekn e Vatikanit dhe gjetk ne Itali. Me 1936 ai botoi n Shkodr rezultatet e krkimeve t tij n librin / Pelasgi e la Loro Lingua (Pellazgt dhe gjuha e tyre). N te ai hartoi, ndoshta, t parin fjalor krahasues n llojin e vet, i cili vrteton pranin e fjaleve pellazge-shqipe ne greqishten dhe latinishten klasike.

    Vetm n vitet pas lirimit u b e mundur q gjuhtart shqiptare ti prqndronin studimet dhe krkimet e tyre n kto cshtje gjuhsore dhe ti prdornin ato si mjet per zgjidhjen e misterit t origjins parahistorike t gjuhs dhe t popullit shqiptar.


    EQREM CABEJ (1908-1980)

    Profesori shqiptar Eqrem Cabej, pa dyshim, sht figura me e shquar n fushn e gjuhsis. Studimet e larta i mbaroi n Austri, ku u specializua per gjuhsi krahasuese indoevropiane. Per gati gjysm shekulli ai bri studime, botoi e dha msim n fushn e gjuhsis shqiptare, ndonse bri hulumtime edhe n lmin e etnografls, folklorit dhe historis s letrsis. Ndihmesa t shquara ishin studimet historike n fushn e etimologjis dhe te leksikologjis. Gjithashtu, ai bri nje pun t vyer per fonetikn dhe gramatikn shqipe, per origjinn e gjuhs shqipe, marrdhniet e saj me gjuhet e tjera indoevropiane dhe njsimin e norms latrare. Ai ishte nj specialist ne vrtetimin e faktit se emrat e lashte te vendeve, te lumenjve dhe te maleve ndryshojn nga emrat e sotem shqiptar ne perputhje te plote me ndryshimet fonetike qe ka pesuar gjuha shqipe gjat shekujve. Ky fakt zinte nje vend qndror ne zhvillimin e tezs se tij se shqiptaret jan pasardhesit e sotem t ilirve dhe te banorve t pare indoevropian ne Ballkan. Kumtesa e tij gjuhsore ne Kolokuiumin e Pare mbi Studiniet Ilire (15-20 shtator 1972) dhe shkrime te tjera te shumta "vertetuan ne mnyr bindse origjinn ilire te gjuhes shqipe dhe
    autoktonin e popullit shqiptar"
    .


    ANDROKLI KOSTALLARI DHE KOLEGET E TIJ

    Profesor Kostallari, ish-drejtor i Institutit te Gjuhsis dhe te Letrsis, arriti po t njjtin prfundim si edhe kolegu i tij abej. Gjithashtu, ai ishte specialist ne fushn e onomastiks. Prof. Aleks Buda, ish-kryetar i Akademis se Shkencave n Tirane, n nje konferenc qe drejtoi, me 2-4 korrik 1982, theksoi "vazhdimsin iliro-shqiptare dhe autoktonine e shqiptarve ne trevat e tyre". Kto trova historike, rastsisht, shtrihen thell n ish-Jugosllavi e n Greqi, prandaj odo diskutim i ksaj natyre i nervozon fqinjt. Nje tjeter pjesemarrs ishte prof. Mahir Domi, i cili foli mbi origjinn ilire dhe zhvillimin e gjuhes shqipe.


    SHABAN DEMIRAJ

    Pa dyshim, trajtimi me i plote i origjines s gjuhes shqipe sht Gramatika historike e gjuhes shqipe, botuar koht e fundit nga prof. Shaban Demiraj. Ky vllim prej 1200 faqesh ndahet n 27 kapituj. Duke hulumtuar tekstet me t vjetra shqipe, si edhe te gjitha dialektet, Demiraj vrtetoi se kontaktet e shumta t shqipes me gjuht e tjera gjat shekujve patn ndikim n fjalorin e saj, por nuk e prekn strukturn e saj gramatikore. N mnyr shkencore autori prpiqet t kaprcej problemet e shumta, t ndrlikuara, t gjuhsis historike dhe arrin n prfundimin se struktura gramatikore e shqipes e prcakton kt gjuh si nje deg me vete n familjen e gjuhve indoevropian. Studiuesit e huaj, me siguri, do t cmojn prmbledhjet e gjera te autorit n anglisht. Demiraj trajton me hollesi domethnien e te ashtuquajturave ballkanizma, q gjenden ne shqipe dhe n disa gjuhe t tjera fqinje. Keto ballkanizma prfshijn prdorimin e nyjs s shquar si prapashtes, prdorimin e foljes ndihmse "dua" n" formimin e kohs s ardhme, zvendsimin e paskajores me lidhoren, prsritjen e kundrins se drejt e t zhdrejt nprmjet trajtave te shkurtra t premrave vetor etj. Gjithashtu, ai vuri ne dukje se te gjith studiuesit e gjuhsis historike pajtohen me mendimin se fjalt greke n shqipe jan huazuar nga dialekti dorik dhe, me siguri, kan deprtuar n gjuhen ilire gjat shek. VII deri IV p.e.s. nprmjet ngulimeve korintase prgjat bregdetit Adriatik dhe Jon. Po kshtu, huazimet nga latinishtja u prfshin n gjuhen ilire gjat shekujve t pushtimit romak. Keto huazime t fjalorit, q gjurmohen fare mire n shqipen e sotme, dshmojn per pranin e vazhdueshme te folsve shqiptare n te njejtat treva q nga lashtsia deri me sot.
    [/QUOTE]

  3. Anetart m posht kan falenderuar EDilo pr postimin:

    Kreksi (24-08-2014)

  4. #3
    i/e regjistruar Maska e Kreksi
    Antarsuar
    20-11-2004
    Vendndodhja
    Franc
    Postime
    5,618
    Faleminderit
    339
    44 falenderime n 43 postime
    Mepelqeu ky tekst i shkurter shum, do te isha i knaqur qe ndonjeri prej anrave do beje te mundeshme qe te perktheje edhe ne dy gjuhet e rendesishme; anglishte, frengjishte dhe italishte, a tha a ka mundesi ?
    Askush nuk te pyt: 'ka bere atedheu per ty por 'ke bere ti per Atedheun ! - JFK

  5. #4
    i/e regjistruar Maska e Kreksi
    Antarsuar
    20-11-2004
    Vendndodhja
    Franc
    Postime
    5,618
    Faleminderit
    339
    44 falenderime n 43 postime
    Me vjen pr tu habitur perse nuk gjindet ne mesin e ketyre studiusve te huaj edhe August Dozon ?
    Ndryshuar pr her t fundit nga Kreksi : 23-03-2009 m 17:09
    Askush nuk te pyt: 'ka bere atedheu per ty por 'ke bere ti per Atedheun ! - JFK

  6. #5
    i/e regjistruar Maska e Bamba
    Antarsuar
    22-12-2006
    Postime
    3,411
    Faleminderit
    0
    21 falenderime n 21 postime
    Citim Postuar m par nga Kreksi Lexo Postimin
    Me vjen pr tu habitur perse nuk gjindet ne mesin e ketyre studiusve te huaj edhe August Dozon ?
    Nuk besoj se autori i temes ka lene jashte ndonje me qellim. Seicili mund ta pasuroje temen me autore te tjere.

  7. #6
    Arberor Maska e dias10
    Antarsuar
    12-05-2008
    Postime
    1,025
    Faleminderit
    1
    0 falenderime n 0 postime
    ilirt, epirott dhe maqedonasit nuk ishin grek, por ishin me t vjetr se ata dhe e kishin prejardhjen nga pellazgt e lashte.
    Kjo fjali ka nje gabim te madh. Ajo ben nje prerje me thike midis iliro-epiroroto-maqedonasve dhe grekeve. Vete greket ishin ilire me nje dialekt specifik te evoluar ne nje territor pak me te ndryshem se masa e madhe e ilireve(ne doni quajini pellazge a cfare te deshironi).
    Mos i veconi greket e lashte nga tre te paret, sepse beni nje gabim thelbesor dhe do te vuani shume pasoja ne provimin e historise:

    1. Ju ngjisni nje paraardhes te pamerituar grekeve moderne.
    2. Do perpeliteni qe te provoni se maqedonasit dhe epirotet ishin ilire dhe jo greke, nderkohe qe ka shume prova qe ata ishin greke po aq sa dhe ilire.
    3. Trajta etnike e vjeter ndryshon thelbesisht nga e sotmtja, e perbashketa e vetme eshte qe shqiptaret ruajten te gjalle dhe natyrale gjuhen e atij populli te madh.
    Ndryshuar pr her t fundit nga dias10 : 24-03-2009 m 09:31
    e verteta dhe e drejta jane miq me te mire se edhe vete Platoni, miku im

  8. #7
    i/e regjistruar Maska e ZANOR
    Antarsuar
    25-09-2002
    Postime
    1,121
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga dias10 Lexo Postimin
    Kjo fjali ka nje gabim te madh. Ajo ben nje prerje me thike midis iliro-epiroroto-maqedonasve dhe grekeve. Vete greket ishin ilire me nje dialekt specifik te evoluar ne nje territor pak me te ndryshem se masa e madhe e ilireve(ne doni quajini pellazge a cfare te deshironi).
    Mos i veconi greket e lashte nga tre te paret, sepse beni nje gabim thelbesor dhe do te vuani shume pasoja ne provimin e historise:

    1. Ju ngjisni nje paraardhes te pamerituar grekeve moderne.
    2. Do perpeliteni qe te provoni se maqedonasit dhe epirotet ishin ilire dhe jo greke, nderkohe qe ka shume prova qe ata ishin greke po aq sa dhe ilire.
    3. Trajta etnike e vjeter ndryshon thelbesisht nga e sotmtja, e perbashketa e vetme eshte qe shqiptaret ruajten te gjalle dhe natyrale gjuhen e atij populli te madh.

    Emri - illir sht mbiepirot, mbimakadhonas (jo maqedonas, se ky emrtim iu prshtat nj popullit sllav) dhe emri grek sht larg emrit illirian, sepse ti po i bn pasardhs t njejt me shqiptart dhe po bn gabim fatal! Sipas teje, apo atyre ''shum provave'' shqiptart e grekt paskan t njejtin paraardhs?

    Emri illir sht paraardhsi epirot, dardhan, mollos, makedhon etj...dhe t gjitha kto jan fise illiriane (dhe nuk bn quaj si t duash: illir a pellgas, sepse pellgasit jan paraardhsit e illirve) edhe ktu bn gabim fatal!

    Emri illir si etninom, sht toponomi Hilliria, emrtimi i gjith gadishullit ballkanik, q quhej gadishulli hillirik (illirik, Hilliricus, Hillirikum)!

    Emri illir sht i ndar pa thik hi nga epirott, makedhonasit e t gjitha fiset tjera illire, sepse sht emri i prbashkt paraardhs, i t gjitha fiseve t t njejtit gjak, gjuh, kultur, e historiografi - ndrsa emri grek sht emr i shpifur, duke aluduar n hellent e lasht hillirian, ndrsa emri pellgas sht mbi t gjith popujt e lashtsis s bots, e ma s afrti, drejtprdrejt, lidhen illirt dhe na shqiptart!

  9. #8
    Lazaratas Maska e Bel ami
    Antarsuar
    17-04-2002
    Vendndodhja
    Lazarat
    Mosha
    41
    Postime
    1,187
    Faleminderit
    0
    2 falenderime n 2 postime
    Citim Postuar m par nga dias10 Lexo Postimin
    Kjo fjali ka nje gabim te madh. Ajo ben nje prerje me thike midis iliro-epiroroto-maqedonasve dhe grekeve. Vete greket ishin ilire me nje dialekt specifik te evoluar ne nje territor pak me te ndryshem se masa e madhe e ilireve(ne doni quajini pellazge a cfare te deshironi).
    Mos i veconi greket e lashte nga tre te paret, sepse beni nje gabim thelbesor dhe do te vuani shume pasoja ne provimin e historise:

    1. Ju ngjisni nje paraardhes te pamerituar grekeve moderne.
    2. Do perpeliteni qe te provoni se maqedonasit dhe epirotet ishin ilire dhe jo greke, nderkohe qe ka shume prova qe ata ishin greke po aq sa dhe ilire.
    3. Trajta etnike e vjeter ndryshon thelbesisht nga e sotmtja, e perbashketa e vetme eshte qe shqiptaret ruajten te gjalle dhe natyrale gjuhen e atij populli te madh.
    Djepi i Ilireve dhe ai i Grekeve kane qene afer me njer-tjetrin por kure ska qene i njejte.Historianet antike i cilesojne si jo greke popullsite e Epirit dhe te Ilirise, pra ska sesi te jene i njejti popull. Gjithashtu edhe gjuha Greke paraqitet si gjuhe Kentum, ndersa Ilirishtja edhe pse disa gjuhetare e klasifikojne si gjuhe Kentum, per shumicen e guhetareve klasifikohet e tipit Satem.
    ... E ku thuhene ne karte
    Fjalet e Gjuhes se Zjarrte!

  10. #9
    i/e regjistruar Maska e ZANOR
    Antarsuar
    25-09-2002
    Postime
    1,121
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    ILLIRI - BANORI I PAR I BALLKANIT ILLIRIK PASPELLGASIK



    Djepi illirik, sht djepi ballkanik - gjith Ballkani illirik - Hilliria! Djepi grek u formua brnda djepit illirik, si djep falls gjoja hellenik, kur hillirt e hellent ishin i njejti popull, ishin shum paragrek, ashtu sikurse Hillirt ishin mbi t gjith popujt ballkanik t sotm, q u asimiluan dhunshm, me prjashtim t Arbanasve (Shqiptarve) dhe mbi t gjitha fiset: epirot, dardhan, makedhon, e Thaulant e Henhellej. Djepi grek u formua brnda djepit arbanit, duke prvehtsuar e falsifikuar historin, e deri kur vet arbanitt themeluan vet djepin e shtetin grek, deri tek i sotmi shtet modern grek!

    T krahasosh grekun me illirin, sht sikur t krahasosh sot grekun, me gjith popujt ballkanik!

    T krahasohet djepi grek me djepin illirian, sht sikur t krahasosh sot Greqin me gjith Ballkanin - far sht sot greku n krahasim me gjith Ballkanin?. Asgj! E t krahasosh djepin shqiptar me at grek, mund t thohet se jan dy popuj t ndryshm.

    As nuk krahasohen illirt me epirott, mollost, dakt e dardhant etj., se jan paraardhsit e t gjitha ktyre fiseve, kto jan vetm fise illire, q m von u formuan si shtete, deri tek albant e Albania e sotme, e Kosova sot.

    Gjuha greke askund nuk paraqitet si gjuh Kentum, por Shqipja sht ajo q ka elementet e t dy grupeve: satem e kentum dhe nuk sht prcaktuar definitivisht n asnjerin grup edhe e t dy grupeve.

    Pr Illirin dhe Epirin, flitet n koh kur ra perandoria illiriane dhe tentohej q Epiri t mbetet grek, deri me sot, nga pretendimet greke pr Vorio-Epirin - duke iu ndar Illiris dhe duke u rrudhur Hilliria nga pushtimet e prgjakshme, nga Kaspiku, deri rreth Adriatikut, n Ballkanin Perndimor!

    Ta krahasosh illirin me epirotin, sht sikur krahason gjyshin a babain, me t bijt!

    Hartat historike nga messhekulli i kaluar, ku tregojn shtetin illirik ve nj pjes t Ballkanit Perndimor, gjoja kufizohet me shtetin epirot - jan pas pushtimeve romake, e grekobizantino-sllave, deri n shek. VII e.r. - qendresa e fundit perandorake illiriane! Ato harta t politizuara, gjoja historike, tregojn asgj, ve pr nj pjes illirike, n krahasim sa ishte Hilliria Kaspik e Adriatik!

    Illirt duhet kuptuar T Part: dak, liburn e tej mollosve, epirotve, e makedhonve egjean dhe brnda atij territori, shtrirjen e t gjitha fiseve tjera illire!

    shkurtimisht
    HISTORIA NUK SHKRUHET ME SHKROLA E SHKOKLA!

  11. #10
    Canna-log Maska e Artson
    Antarsuar
    24-07-2007
    Vendndodhja
    Loading...
    Mosha
    13
    Postime
    416
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Aristidh Kola - Gjuha e Perendive !
    Kur jam rrethuar nga njerz t vegjl s'ndjej madhshti, por mjerim! M.Roi

  12. #11
    MusLiman El-Hamduli-Lah
    Antarsuar
    16-10-2007
    Vendndodhja
    Kur'an 19:32 Muhammedi: Me ka bere te miresjellshem ndaj nenes sime, e nuk me ka bere krye larte e as te padegjueshem.||Bible Gjoni 2:4 Jezui iu pergjegj Marise: Grua, se cdo bej une, eshte puna ime jo e puna jote?
    Postime
    111
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    nese me lejohet te bej nje pyetje, pasi emri i TEMES eshe "Studiues te gjuhes shqipe":

    cfare do te thote fjala APARENCE.... me detajisht ju lutem...
    Jezusi:
    "Un jam i drguar vetm te delet e humbura t shtpis s Izraelit."(Mateu15:24)

  13. #12
    i/e regjistruar Maska e Kreksi
    Antarsuar
    20-11-2004
    Vendndodhja
    Franc
    Postime
    5,618
    Faleminderit
    339
    44 falenderime n 43 postime

    Shqiptart, kombi m i vjetr i kontinentit

    Louis Benloew: Shqiptart, kombi m i vjetr i kontinentit


    Admirina Pei

    N vitin 1877 filologu i shquar francez Louis Benloew shkrujati nj vepr q tronditi rangjet shkencore e historike. Ky
    libr i titulluar Greqia prpara grekve sapo sht sjell n shqip prmes botimeve Plejad. Benloew, na intrigon q n krye t librit, ndrsa shkruan: Duke filluar punn time, kam besuar se trajtoj thjesht nj shtje gjuhsore dhe etnografike, gjithashtu m duket se kam prekur edhe nj shtje t qensishme, madje drithruese, nj shtje kombsie. Dhe far kombsie! Kombsia m e vjetr e kontinentit ton, s bashku me at t Baskve. Benloew flet pwr kombin shqiptar.
    Greqia prpara grekve sht nj studim linguistik dhe etnografik i shkruar prpara nj shekulli. Autor t shumt t huaj e kan trajtuar shtjen pellazge dhe shqiptare dhe njkohsisht kan komunikuar midis tyre, por edhe me intelektualt shqiptar t kohs, kudo q ata ndodheshin npr bot si andej edhe ktej Adriatikut.
    Benloew shkruan: prej shum vitesh kam besuar se n nj numr emrash gjeografik dhe historik apo parahistorik t Greqis s lasht, kam hasur tregues t nj popullsie zanafillore m t hershme se Helent. Nj dit, ndrsa shihja fjalorin e shqipes t Xylanderit hamendsimet e mia, sipas mendimit tim, arritn nj far shkalle gjase, pr t mos thn edhe m shum. Gjuha shqipe dukej se i jepte kuptim disa emrave t prvem, t cilt nprmjet rrugsh t tjera ishin t pashpjegueshm, t till si Male, Pilos, Andani, Olimpi. Sipas tij pista q mendonte se kishte zbuluar, kishte qen ndjekur edhe nga t tjer dhe se nj ndihm t madhe i dha Dora d`Istria, duke e njoftuar pr punimet e bashkatdhetarve t saj, me vendbanim n Itali, t shoqrurar me kshillat, t dhnat, botimet filologjike dhe historike si dhe broshurat e t gjitha llojeve. Gjithashtu arriti t njihej edhe me gramatologjin shqipe t Demetrio Camardas, t gramatiks s De Rads dhe t shkrimeve t Vincenzo Dorsa.
    Mendimi i autorit sht se tashm kishte ardhur momenti pr t sakatosurit e historis, pr t harruarit e familjes s madhe europiane, pr ti br t ditura ankesat e tyre, pr t vlersuar meritat e tyre n interes dhe madje pr mirnjohje nga popujt e qytetruar, se duhej admiruar forca e gjakut t fisit q triumfon edhe mbi urrejtjet fetare dhe jep msime tolerance pr t gjith antart e t njjts rac.
    Iden qendrore t ktij libri apo boshtin i tij, autori e paraqit qart dhe me prova nprmjet thnies: Sot ka dal sheshit se n nj epok q nuk mbahet mend, Greqia nuk ka qen e banuar nga grekt; kur kta t fundit deprtuan n vendin, t cilin ata duhej ta paraqisnin me emrin e tyre, ky vend nuk ka qen shkretin. N tokn e Greqis ka gjurm t shumta t nj qytetrimi m t hershm n koh sesa qytetrimi i grekve. Stralli, veglat dhe spatat e nj form krejt zanafillore, t cilat gjenden aty me shumic e provojn kt, ndrkoh q Grekt nuk kan pasur asnj kujtim t zanafills s tyre dhe se n periudhn m t bukur t historis s tyre ata nuk ngurruan q ta shpallin veten autokton.
    Autori shprehet se grekt ishin t trett n rradh, t mbrritn n kt tok dhe se emrat e vendeve, maleve, lumenjve, personazheve legjendar, t cilt nuk shpjegohen nprmjet mitologjis greke dhe q duket se bjn pjes n fjalorin e nj idiome t huaj. Shum nga kto qytete u prkisnin Pellazgve, Lelegve, Kaukonve dhe Dardanve. Deri m sot nj gjuh e vetme duket se arrin t na i bj t kuptueshm emrat e ktyre viseve: kjo sht gjuha shqipe. Prandaj autori i veprs sht i prirur t mbshtes tezn se shqiptart e ditve t sotme jan pasardhsit e popullsive, t cilat prpara mbrritjes s grekve, zinin viset q shtrihen nga deti Adriatik deri n Halis.

    Admirina Peci

    Gazeta Shqiptare
    Askush nuk te pyt: 'ka bere atedheu per ty por 'ke bere ti per Atedheun ! - JFK

  14. #13
    Iliro-Thrakas Maska e Sturmgewehr
    Antarsuar
    12-03-2008
    Postime
    317
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga Eni Lexo Postimin


    GOTFRID VlLHELM LAJBNIC ( 1 646- 1717)

    N historin e studimeve rreth gjuhs dhe popullit shqiptar, ndoshta filozofi i njohur Lajbnic ishte i pari qe u mor me lidhjen e shqipes me gjuht e tjera. N letrn e tij t 10 dhjetorit 1709, e cituar me 1897 n revisten rumune Albania, deklarohet se studiinet e tij te librave shqip, midis t cilve edhe nje fjalor, e bindn se "shqipja shte gjuha e ilireve t lasht".

    Pse ne Internet nuk gjej dot as nje gje per kete SHkencetar ku ka folur mbi gjuhen Shqipe apo eshte ndonje trillim edhe ky?????
    Mia San Mia

  15. #14
    i/e regjistruar Maska e gjergani
    Antarsuar
    09-01-2009
    Postime
    132
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga rrezon Lexo Postimin
    ILLIRI - BANORI I PAR I BALLKANIT ILLIRIK PASPELLGASIK



    Djepi illirik, sht djepi ballkanik - gjith Ballkani illirik - Hilliria! Djepi grek u formua brnda djepit illirik, si djep falls gjoja hellenik, kur hillirt e hellent ishin i njejti popull, ishin shum paragrek, ashtu sikurse Hillirt ishin mbi t gjith popujt ballkanik t sotm, q u asimiluan dhunshm, me prjashtim t Arbanasve (Shqiptarve) dhe mbi t gjitha fiset: epirot, dardhan, makedhon, e Thaulant e Henhellej. Djepi grek u formua brnda djepit arbanit, duke prvehtsuar e falsifikuar historin, e deri kur vet arbanitt themeluan vet djepin e shtetin grek, deri tek i sotmi shtet modern grek!

    T krahasosh grekun me illirin, sht sikur t krahasosh sot grekun, me gjith popujt ballkanik!

    T krahasohet djepi grek me djepin illirian, sht sikur t krahasosh sot Greqin me gjith Ballkanin - far sht sot greku n krahasim me gjith Ballkanin?. Asgj! E t krahasosh djepin shqiptar me at grek, mund t thohet se jan dy popuj t ndryshm.

    As nuk krahasohen illirt me epirott, mollost, dakt e dardhant etj., se jan paraardhsit e t gjitha ktyre fiseve, kto jan vetm fise illire, q m von u formuan si shtete, deri tek albant e Albania e sotme, e Kosova sot.

    Gjuha greke askund nuk paraqitet si gjuh Kentum, por Shqipja sht ajo q ka elementet e t dy grupeve: satem e kentum dhe nuk sht prcaktuar definitivisht n asnjerin grup edhe e t dy grupeve.

    Pr Illirin dhe Epirin, flitet n koh kur ra perandoria illiriane dhe tentohej q Epiri t mbetet grek, deri me sot, nga pretendimet greke pr Vorio-Epirin - duke iu ndar Illiris dhe duke u rrudhur Hilliria nga pushtimet e prgjakshme, nga Kaspiku, deri rreth Adriatikut, n Ballkanin Perndimor!

    Ta krahasosh illirin me epirotin, sht sikur krahason gjyshin a babain, me t bijt!

    Hartat historike nga messhekulli i kaluar, ku tregojn shtetin illirik ve nj pjes t Ballkanit Perndimor, gjoja kufizohet me shtetin epirot - jan pas pushtimeve romake, e grekobizantino-sllave, deri n shek. VII e.r. - qendresa e fundit perandorake illiriane! Ato harta t politizuara, gjoja historike, tregojn asgj, ve pr nj pjes illirike, n krahasim sa ishte Hilliria Kaspik e Adriatik!

    Illirt duhet kuptuar T Part: dak, liburn e tej mollosve, epirotve, e makedhonve egjean dhe brnda atij territori, shtrirjen e t gjitha fiseve tjera illire!

    shkurtimisht
    Urime zotmi e paske mbaruar detyren nuk ka nevoje per me shume PERCARJE.Kujdes kjo lloj menyre e te pari te problemeve te heq te drejten civile per te marre pergjegje dhe do te ngelesh duke degjuar vetem jehonen e zerit tend dhe te gjitoneve qe them se kane filluar te te respektojne
    Jam shqiptar se kesh ler un i par, pa bra gjuh e bra perndin e m pas Perndia bri njerin.

  16. #15
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-05-2009
    Postime
    7
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Pershendetje te gjitheve!
    N.q.s. dikujt i intereson me gjithmend problemi i gjuheve ne Europe, do sygjeroja nje autor italian, Giacomo Devoto. Libri titullohet: " Origini indoeuropee".
    hidhni nje sy ketu, persa i perket autorit: http://it.wikipedia.org/wiki/Giacomo_Devoto
    f.l.m.

  17. #16
    Restaurator Orbis Maska e Baptist
    Antarsuar
    20-11-2004
    Postime
    8,699
    Faleminderit
    0
    5 falenderime n 5 postime
    Citim Postuar m par nga Besi3 Lexo Postimin
    nese me lejohet te bej nje pyetje, pasi emri i TEMES eshe "Studiues te gjuhes shqipe": cfare do te thote fjala APARENCE.... me detajisht ju lutem...
    E c'lidhje ka pyetja jote me prezentimin e studiuesve te gjuhes shqipe ne kete teme nje here?!

    Shih mos po e gjen ne kuran diku.
    Por nese nuk e gjen atje, e gjen ketu ne gjuhen e perendise me siguri te plote.

    Apar/a; ~ent\e; ~enc\, a, at.

    A para; Qe e ke perpara hundeve.

    Aparente; 1. E dukshme; /krah.: "e pajshme"/; 2. Qe e ke perball; 3. Qe te rri karshi, 4. Qe s'ka mundesi te mos e shohesh; 5. Qe e ke para syve; 6. Qe rri ne pah;

    Aparenc; 1. Dukje; 2. Paraqitje; 3. Fanitje.
    p.s.: Duke qene se shprehja "aparence" nuk eshte perdorur askund ne kete teme, mund te themi se eshte fare aparente dhe krejtesisht e qarte se qellimet tua jane te uleta, ndersa pyetja jote reflektim i urrjejtjes ndaj interesimit te madh qe shprehen studiuesit e huaj per gjuhen tone, e akoma me aparente ndaj shqiptareve qe shkruajne per gjuhen shqipe ketu.
    Aeneas Dardanus
    Lavdi, pasthirrme fosilesh, germadhash e rrenojash vershelluese. -Eja pas meje!...

  18. #17
    i/e regjistruar Maska e ZANOR
    Antarsuar
    25-09-2002
    Postime
    1,121
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga gjergani Lexo Postimin
    Urime zotmi e paske mbaruar detyren nuk ka nevoje per me shume PERCARJE.Kujdes kjo lloj menyre e te pari te problemeve te heq te drejten civile per te marre pergjegje dhe do te ngelesh duke degjuar vetem jehonen e zerit tend dhe te gjitoneve qe them se kane filluar te te respektojne

    e kush na qenke ti gjerqani, ti paske percarje ne koke, po kush lodhet per pergjegjen tende se? Kush?
    HISTORIA NUK SHKRUHET ME SHKROLA E SHKOKLA!

  19. #18
    Perjashtuar
    Antarsuar
    10-05-2009
    Vendndodhja
    ........
    Postime
    314
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga Sturmgewehr Lexo Postimin
    Pse ne Internet nuk gjej dot as nje gje per kete SHkencetar ku ka folur mbi gjuhen Shqipe apo eshte ndonje trillim edhe ky?????
    edhe une pyes njejte ?

  20. #19
    Perjashtuar
    Antarsuar
    11-11-2008
    Postime
    2,926
    Faleminderit
    3
    3 falenderime n 3 postime

    Gottfried Wilhelm Leibniz, Opera Philologica (Hildesheim: Georg Olms, 1989)

    1705-1715

    Gottfried Wilhelm Leibniz:
    Correspondence on the Albanian Language
    The German philosopher and mathematician Gottfried Wilhelm Leibniz (1646-1716) was a major figure in Western thought. Born in Leipzig, he served as a diplomat and lived for much of his life in Paris. He later served the Duke of Brunswick in Hanover and became the first president of the Prussian Academy of Science. His wide-ranging works on philosophy, mathematics, science, history and jurisprudence were written in French and Latin. Leibniz was a man of many interests and even devoted himself to the Albanian language, which was very little known at the time. Here are extracts from his correspondence.


    I. On some medication, II. On the death of the Count of Schwerin, III. The Albanian-Illyrian language, IV. Chinese, V. On Wales, etc., VI. On the old Spanish alphabet.



    I. I would like to thank you for informing me about the remedy of the Prior of Cabrires. Such proven remedies ought to be published with details of experience with them. You mentioned some others.

    II. I am grieved by the death of the Count of Schwerin. He was a man of knowledge and curiosity and helped promote studies and learning. I somewhat suspect that Mr Brand will now be given the position as head of the King's Library.

    III. I have no doubt, Sir, that your merits will be taken into consideration more and more as I note that those with positions of authority are persuaded of them. I also see that I am in aere tuo since I owe you the Lord's Prayer in Hottentot. I still cannot find it, but as I am sure that I have it somewhere, you will receive it one day without fail. As to the language of the Albanians, I have the impression that it may be a sort of Slavic since this tongue is spoken along the Adriatic Sea. It is commonly known as Linguam Illiricam, but I believe that the language of the ancient Illyrians was something quite different. If there were any remnants of it in the mountains of Epirus, it would certainly be very odd, and most worthy as a subject of research. I have thought about it more than once, but it did not occur to me when I was in Rome, where I know Mr Pastritio (if I am not mistaken), professor at the College della propaganda (for the Propagation of the Faith), who was himself from Dalmatia. I do not know if he is still alive. That could be found out in Ragusa (Dubrovnik) or even in Venice since the territories of the Republic are quite near to Albania.

    IV. If I might, Sir, I would like to encourage you to learn the Chinese language. I believe, as you do, that the late Mr Muller, a gentleman of learning, saw something of interest in it. I hope that we will get a copy of the Tartar-Chinese Dictionary which the Emperor of China is having prepared, and I have written to the Jesuits telling them that it would be good to have some explanations in a European language. Father Grimaldi did not believe that there was a key to Chinese characters. But there must be some reason what they were made that way, even though the passage of time may have rendered them difficult to decipher and caused irregularities in them.

    V. I received two dictionaries of the language of Wales. The older one by Davies was published in London in 1632 in fol. and was sent to me with a grammar published in 12 in 1621. The second Welsh dictionary is by Thom. Jones, published in 12 in 1688. It gives Welsh to English, though not vice versa. But Davies gives Welsh to Latin and Latin to Welsh. I am still persuaded that at least half of Welsh corresponds to Germanic, and that it is rather like Greek is to Latin. Old Germanic contained quite a few words we do not understand today. I rather believe that the ancient Britons came from Germany, and that the Gauls etc. have something of the language of the ancient Cimbrians and Germans of which little is left, and that the Irish are the reflection of an earlier migration of older Britons, who also crossed the sea. Thus, Irish is an even older form of Celtic. There are people in England working at the moment on explaining the Irish language and I would be curious to know what they come up with. Davies quotes a Dictionarium Britannico-Aremoricum, published in Paris impensis Yvonis Quillevere in 1521. But enough of this.

    VI. I asked for the Chinese inscription from Mr Cuper, but I have not yet received it. He spoke to me about a Dutchman who spent much time in Spain and hoped to be able to decipher the ancient Spanish alphabet.

    (Hanover, 24 June 1705)



    I. On the Albanian language, II. On the Armenian, Coptic and Georgian languages, etc., III. On the language of the countries under Czarist rule.



    I. Since Mr Hubener is passing through here on his return from Holland, I asked him to get hold of a manuscript in the King's Library, which I am sending back to you with thanks, and I have the honour of writing to you at the same time. I was very pleased to hear that you have received a book and a Dictionary of the Albanian Language. By it we see what the language of the ancient Illyrians was like. I nonetheless notice that there is much Latin in it. Attiyne for "our father" corresponds to the Scythian languages. It would also seem that there are small traces of words which are like German, such as seet for "earth," Enandeyene "to pardon," and ndetekech "in temptation."

    II. You will soon be universal in linguistics, Sir, since you are even enhancing your knowledge of Armenian, which is quite different from other languages. You know that the late Mr Acoluthus thought he had found a link between Armenian and Coptic, but I believe he was mistaken, at least I received no persuasive evidence from him when he talked to me in Berlin. You will be able to make a better judgment now. The Georgian language seemed to me more unusual than Armenian because of the multitude of moods it has. Your explanation of the Armenian medals will be suitable as part of our Miscellanea.

    III. There is a gentleman from Moscow here, an envoy of the Czar, who intends perhaps to spend a couple of weeks here. He calls himself a prince or knjaz and is of the old Kurakin family. I will endeavour to get him to write to the Chancery in Moscow to get us samples of the languages of the countries under Czarist rule, and of the neighbouring countries. And if you have any request, I would beg you, Sir, to inform me of it as soon as possible. As he is a native of the country, he can more easily write to get things than can foreigners in the employment of the Czar, to whom I have written and spoken, but to no avail. For the rest, I am yours, etc.

    (Hanover, 10 December 1709)



    I. On the Albanian language, II. The Georgian language, III. The work of Nestor of Kiev, IV. The rebaptism of the Latins among the Russians, etc., V. The origin of the word Cossack.



    I. It would be a good idea in Albanian to distinguish between what is native to the language and what has been borrowed. No one could do this better than you, Sir. Nevertheless, I would like to give you my opinion on several words in this language. Hunde pro naso, an dicemus antiquum Celticum esse? (hunde for "nose," may we call this old Celtic?) and the German word "Hund" (dog) got its name from the nose because it excels in the use of this organ, just as Truye "troia" (sow)derives differently from trogue or truyn, meaning "nose" in ancient Gaulish and among the modern Gauls, too. "Hunting" is one thing in English, yet "hint" is a trace or indication, which modern Germans would call Spuhr. Therefore it is possible that all of this comes from the root in Kunde "knowledge," from which the French connotre (to know) and Greek gnoskein (to know)derive. I would come to a similar conclusion with craha "brachium (arm)" in Albanian because Krebs or crabbe (crab) is an animal with arms, and Krallen (claws), krazzen "to scratch," kriechen "to crawl," Krte "bufo" (toad) would seem related to this, too. The letter "k" in roots often signifies a bending, and the letter "r" a movement, whereas arms are often expressed with a "cr." Massa would seem to me to mean "meat" in Slavic. This has become mix in Albanian and mis in Armenian, both meaning "meat." Burri "maritus" (husband) could be related to Braut (bride), Brutigam (groom), Freia is the Germanic goddess Venus. As to the crab, Albanian gaforreia, I suspect there may be a relation with Gafel, i.e. furca "fork." Boots as the Hungarians are wont to wear them are called citmes in Vienna in Italian pronunciation, i.e. tschismes. One must also see whether ocrea is not the same thing as tschisme in Hungarian or some other neighbouring country, as it is in Albanian. The Albanian words for numbers have nothing that can be derived from the neighbouring languages, but, knowing all the languages you do, you will be able to figure out why the Albanians call an ox chau, and the sea deet, and "mulier (woman)" crue and "good" emir. Perhaps deet derives from delt, i.e. thlassa, etc. …

    (Hanover, 26 December 1709)

    II. On this occasion, I would beg you, Sir, to send me the Lord's Prayer in the Epirotic (Albanian) language in an interlinear version and would be obliged to you if you could add the Credo, if possible. Please also send me the titles of the two books in this idiom, their size and the date and place of publication, for this language, being little known, is worthy of being investigated. I will endeavour to find these books in Rome. With them, ancient monuments have been dug up from the foundations of Notre Dame in Paris.

    (Hanover, 28 December 1711)

    … The modern European alphabets are derived from Latin, with the exception of the two Slavic ones: Cyrillic and so-called Glagolitic. Some authors later attributed these to Saint Jerome who was of Illyrian origin, but falsely so, as if the ancient Illyrian language were some sort of Slavic. But the Slavs were late to arrive in Illyria, not before the age of Justinian. The ancient Illyrians were of Celtic origin. They used a language closely related to Germanic and Gaulish. It is evident that relics of this are preserved in the modern language, in particular in that of the Epirots, of which I have seen specimens published. Nowadays they generally call the Slavic language Illyrian because the Slavs settled in Illyria. …

    (Vienna, 13 January 1714)

    II. …One day in Berlin you gave me a book in the language of the Epirots, printed in Rome by the Propaganda Fide. I believe it had the Lord's Prayer in that language and I took it out. But I cannot easily find it in my letters. Would you be so kind, Sir, as to send it to me once more?

    (Hanover, 24 March 1715)

  21. #20
    Prenku i Dalmatve
    Antarsuar
    12-12-2008
    Vendndodhja
    N dritn fosforike q lshojn varrezat gjat nats
    Postime
    1,025
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Kjo fjali ka nje gabim te madh. Ajo ben nje prerje me thike midis iliro-epiroroto-maqedonasve dhe grekeve. Vete greket ishin ilire me nje dialekt specifik te evoluar ne nje territor pak me te ndryshem se masa e madhe e ilireve(ne doni quajini pellazge a cfare te deshironi).
    Grekt si ai popull q njihet n shek 6 deri n pushtimin romak, nuk ka ekzistu para shek. 7 ose 6.

    Vazhdimisht ka pasur dyndje t ilirve n Greqi, ndrsa jevgjit e sotm n Greqi kan ardhur n vitin 1920 me traktatin e Lozans.

    Mirpo grekt e periudhs klasike e kan korruptu gjuhn me shum fjal semitike, egjyptase dhe gjeorgjiane, dhe nga gjuh tjera

Faqja 1 prej 2 12 FunditFundit

Tema t Ngjashme

  1. Gjuha Shqipe - Kisha dhe Kleri Katolik
    Nga toni77_toni n forumin Komuniteti katolik
    Prgjigje: 14
    Postimi i Fundit: 02-10-2011, 15:48
  2. Dshtimi i gjuhs standarde shqipe te gegt!
    Nga Davius n forumin Gjuha shqipe
    Prgjigje: 460
    Postimi i Fundit: 31-01-2010, 20:27
  3. Armiqt e gjuhs shqipe dhe triumfi i saj
    Nga brooklyn2007 n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 24-11-2008, 11:35
  4. A vihet ne diskutim Sovraniteti Kombit?
    Nga Dito n forumin shtja kombtare
    Prgjigje: 12
    Postimi i Fundit: 06-10-2006, 21:17
  5. Armiqte e Gjuhes Shqipe?
    Nga Tastiera n forumin Gjuha shqipe
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 10-10-2005, 11:57

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •