Close
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 7 prej 7
  1. #1
    i/e regjistruar Maska e Faik
    Antarsuar
    27-03-2003
    Vendndodhja
    Australi
    Mosha
    37
    Postime
    694
    Faleminderit
    0
    6 falenderime n 6 postime

    S`sht leht me qen shqiptar n Manastir ..!!

    S`sht leht me qen shqiptar n Manastir

    23/02/2010 10:31:10


    Frgim Demiri

    Shqiptart sot n qytetin e Alfabetit kan mbetur t mjer dhe t prar mes veti. Ata jan t prbuzur nga pushteti lokal, nga institucionet qendrore qeveritare, t cilt dekada t tra ndjekin trendin e vajtje-ardhjeve zyrtare pr prerjen e ndonj shiriti dhe menjher ikin drejt Shkupit a Tetovs.

    Edhe pse vetm mbi 4 mij shqiptar apo 4 pr qind q sot rrojn n Manastir, ata vuajn nga ndjenja e unitetit, jan prar deri n palc dhe kjo u b pikrisht nga politika ditore. Nj nga shtyllat kye t shqiptarve n kt kryeqendr t dikurshme, pra arsimi, sht n gjendje t mjerueshme.

    Kan mbetur edhe disa paralele me msim n gjuhn shqipe, dhe gjysmat e lndve po ligjrohen nga arsimtar maqedonas, edhe pse ka t till t diplomuar n mesin e shqiptarve ktu.

    Me decentralizimin, kompetencat n kt sfer i takuan pushtetit lokal, e atje skemi asknd q ti mbroj interesat e nxnsve shqiptar. Ka edhe disa paralele me msim n gjuhn Shqipe edhe n fshatin Kshav, por edhe atje ka gjasa t mbetet shkolla pa nxns nga migrimi pr n mrgim, Australi, Kanada, SHBA, e gjetk.

    N mandatin e kaluar ishte nj shqiptar i vetm n kshillin e qytetit, mirpo edhe ai sikur mos t ishte. Prarja jon na kushtoi rnd n zgjedhjet e fundit lokale, kur nga tre listat e partive politike, t gjith dolm humbs, sepse nuk u humb e drejta e prfaqsimit n kshillin komunal, ngase nuk fitoi asnj parti politike.

    Edhe n kt prarje, si zakonisht tjetri prfiton. Prarja i kushtoi shum ksaj toke, duke shuar dalngadal gjithka q kishte nj vler dhe q i kishte hije shqiptarve t muar manastiras. Pas disa viteve funksionimi, Shoqria Kulturo-Artistike Bashkimi e themeluar pas vitit 1990, me ndrhyrjen e partive politike, rreth vitit 1997 pushoi s ekzistuari. Edhe pas ktij dshtimi, u ngrit nisma pr themelimin e shoqats pr kultur Kongresi i Bashkimit, q ruan vlerat e klubit legjendar t Bashkimit, si vatr e shtetformsis dhe vlerave kombtar e letrare shqiptare.

    Por, edhe prkundr ktyre aktiviteteve vullnetare dhe me shum sfida, gjeneratat e reja po vijojn akoma t shohin si shptim vetm braktisjen e toks s tyre, prderisa nuk i kthen askush syt nga jugu. Duke par kt situat, po shkojm drejt faktit se nj dit do t mbeten vetm kujtimet e historis s bukur dhe t bujshme t ksaj kryeqendre shqiptare, q dikur planifikohej t jet edhe kryeqyteti i Shqiptaris.

    Shqiptart e Manastirit as sot e ksaj dite nuk jan t prfaqsuar ashtu si duhet, as n administratn shtetrore ktu n Manastir, e as n administratn e komuns, pra n pushtetin lokal. U bn ca lvizje minore duke filluar nga koha e PPD-s e deri tani, por megjithat akoma shifrat jan mbi minimalen.

    Prfaqsimi i shqiptarve npr institucionet gjegjse nuk arin numrin as n 0,2 pr qind t numrit ekzistues t shqiptarve n komunn e Manastirit, kurse n administratn e pushtetit lokal shqiptart jan t prfaqsuar me 0,02 pr qind. Shqiptart n Manastir, jo vetm q kan zhvilluar nj prparim ekonomik dhe tregtar, por ata kan zhvilluar dhe nj pozit tepr t rndsishme kulturore, historike dhe arsimore.


    Qyteti q dha m shum pr lvizjen kombtare, sot n harres


    sht fakt i pamohuar se territori i Pellagonis s sotme ka qen nj vatr e banuar me popullat iliroshqiptare. Aty ka jetuar fisi Ilir i Pellazgve. Kt fakt e dshmojn shum vendbanime dhe dshmi historike q sot jan future n xhepin e dikujt, t harress.

    Manastiri si vendbanim, nuk qndron nga koha e re historike, por ai njihet si vendbanim me emra t tjer.

    M konkretisht njihet qysh n kohrat ilire, si nj vendbanim me nj emr tjetr q i ka takuar nj fisi t vjett Ilir (Linkestve), dhe prandaj sht quajtur dhe Herakleja Linkestis, q do t thot Herakleja e Linkestve.

    Manastiri si vendbanim ka filluar q t formohej q me ardhjen e Osmanlinjve n kto an. Aty, Sulltani ka patur bazat e mdha ushtarake nga ku ushtrit osmane jan prgatitur pr t pushtuar territore t tjera pr tu zgjeruar mtej.

    Nj ndr rrolet pr ngritjen e tije ne vendbanim, ka patur dhe Gjergj Kastrioti Sknderbeu, shkaku i t cilit ushtrit turke kan qen t detyruara q t stacionoheshin ktu, sepse ushtria e Sknderbeut ishte shum afr ktij vendi.

    Konkretisht, Manastiri si vendbanim formohet dhe zhvillohet n shekullin e 15-t kur fillon dhe ndrtimi i infrastrukturs t qytetit si t xhamive, kazermave ushtarake dhe banjove, apo hamameve si njihen n popull. M von aty nga shekulli i 18 dhe 19, Manastiri shndrrohet n nj kryeqendr gravituese e Vilajetit t Manastirit, i cili ka prfshir nj siprfaqe prej 22 000 Kilometra katror, ku shtriheshin deri n Elbasan. Aty kan hyr dhe territore t tjera deri afr Janins dhe m gjer. Manastiri si vend strategjik, nuk ka qen i pushtuar jo vetm nga osmanlinjt, por dhe nga mbretri e pushtete t tjera si: nga Perandoria e Nikes, Perandoria Bizantine, Perandoria Bullgare e mbretit Asen, dhe nga shteti i Car Dushanit.(INA)


    (Vijon ditn e nesrme: Sa ishin shqiptart dikur n Manastir, si shqiptart dominonin n ekonomi dhe kultur, si u zhvillua eksodi dhe u zhdukn vlerat arsimore dhe kulturore, etj)
    HISTORI E KESAJ TOKE
    LARRE ME GJAKUN E SHOKEVE

  2. #2
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    06-09-2009
    Postime
    181
    Faleminderit
    0
    2 falenderime n 2 postime
    Faleminderit per hapjen e kesaj teme.Edhe pse jetoj ne Mal te Zi e kam shume interesante kete teme dhe ne qofte se keni mundesi dhe dijeni kishte me qene shume mire qe ju apo ndokush tjeter te shkruaj edhe per vise,qytete dhe fshatra te tjere ku Shqipetaret sot ndoshta kane mbetur ne pakice ose vetem jane lane ne harrese.
    Kishe me dashte me dite per shqipetare ne Veles,Zelenikove,Dolneni,Resnje,etj,etj...
    Une po me qellim te njoftimit per gjendjen dhe shperndarjen teritorijale te shqipetareve ne Maqedoni edhe e kam hap nje teme ku i lutem anetareve te forumit te bejne postime te hartave te shpernarjes teritorijale te shqipetareve sipas vendbanimeve dhe keto ditet e fundit edhe i kam fitu do informata.
    Eshte shume per te ardhur keqe qe edhe ne keto kushte te veshtira qe kane mbetur shqiptaret ne vende qe jane ne pakice,ekziston nje percarje aq e madhe,ku fajtore jane patjeter partite politike shqiptare ne Maqedoni,ku si duket ato vijne vetem per te marre ndonje vote dhe prape i lajne ne harrese.

  3. #3
    i/e regjistruar Maska e Faik
    Antarsuar
    27-03-2003
    Vendndodhja
    Australi
    Mosha
    37
    Postime
    694
    Faleminderit
    0
    6 falenderime n 6 postime
    Si u dbuan shqiptart e Manastirit




    Kryeqendra e Vilajetit t Manastirit (II)

    Si u dbuan shqiptart e Manastirit


    Nga Frgim Demiri


    N Vilajetin e Manastirit ka jetuar nj numr tepr i madh i popullats shqiptare gjat gjith periudhave historike, por ata kan jetuar dhe n vet kryeqendrn e tij, n qytetin e Manastirit. Me rnien e Perandoris Osmane, por dhe m par ka patur lvizje dhe dyndje t popullats shqiptare nga Manastiri, por dhe nga gjith rrethina e saj, duke e marr parasysh si Vilajet n trsi. Sidomos gjat luftrave Ballkanike, asaj t Pars dhe t Dyts, por edhe gjat lufts s Par botrore, askush nuk e din numrin e sakt t t dbuarve dhe t dyndurve shqiptar q kan lvizur pr nga Turqia dhe Rumania, por dhe pr n Itali, Bullgari, e deri n Ukrain.

    Pas Lufts s Dyt Botrore, edhe pas ksaj periudhe vazhdon spastrimi etnik dhe dyndjet e mdha t shqiptarve nga Manastiri dhe rrethina e tij. Ata, gjat viteve t paslufts hasin n shtypje t mdha duke ua uzurpuar pronat dhe pasurit e patundshme, por edhe arin, duke ua ndaluar veshjen tradicionale, dhe m pas me planin dhe marrveshjen e Titos dhe Menderezit nga pala turke, shqiptart u shprnguln pr n Anadoll, duke i detyruar ata q t deklaroheshin turq.

    Q nga viti 1951 e deri vitin 1968, nga Manastiri dhe rrethi i tij jan shprngulur pr n Turqi, SHBA, Itali, Kanada, Australi dhe Evrop, mbi 38 000 shqiptar. Por nuk mbeti me kaq. Shqiptart nga kto an vazhduan t emigronin n vendet e lartprmendura akoma, prmes martesave, dhe mnyrave t ndryshme.

    Nga kto dyndje, pasojat jan t parapara dhe tronditse. Disa fshatra nuk ekzistojn m dhe si struktura urbanistike. I ka ngrn dhmbi i kohs. Fshatrat Snegov, Armatush, Drevenik, Zllakuqan nuk kan m asnj banor.

    Tani, Manastiri ka nj numr t konsiderueshm t popullats shqiptare, dhe at numri m i madh jeton npr fshatrat prreth. Kurse n brendin e qytetit, ka nj numr t konsiderueshm t shqiptarve, dhe ata jan ardhacak nga shum treva t tjera, si nga Struga dhe rrethi i saj, nga rrethi i Krushevs, Prilepit dhe Presps. Qytetar t vjetr Shqiptar t Manastirit m s’ka. Ata jetojn tanim n Stamboll t Turqis, nj numr shum i madh i tyre.

    N fillim Manastiri ka qen nj qytez e vogl dhe kshtu ka vazhduar deri n vitet 1800 – 1850. Zhvillimi i qytezs n nj qytet t zhvilluar me nj ekonomi t rndsishme pr Vilajetin e athershm fillon pas ksaj periudhe, dhe shqiptart ktu japin kontributin e rndsishm ekonomik.

    Manastiri ishte nj udhkryq ku grshetoheshin rrugt e tr Ballkanit, apo Rumelis si quhej ather. Akoma dhe asaj kohe po funksiononte rruga Antike “Via Egnatia”, e cila lidhte t gjitha Vilajetet e Rumelis me Stambollin, kryeqendrn e Perandoris Osmane. Sidomos lidhja me Selanikun dhe bregdetin shqiptar ka qen nj rrug arterie kryesore q ka shrbyer pr tregtin dhe kmbimin e mallrave t ndryshme. Ather fillon dhe ringjallja e shqiptarve si n aspektin frymor, ashtu dhe at ekonomik. Shqiptart fillojn t participojn n ekonomin e qytetit. Bhen pronar t objekteve t ndryshme, si t tregjeve, haneve (hoteleve t asaj kohe), hamameve (banjave publike), zejtarin e marrin n dor, merren me tregti, dhe me shum veprimtari t tjera t kohs. Ndrtohet hani i Dibrs, ai i Krovs, hoteli “Liria”, shtypshkronja e Qiriazve, ngritja e Bezistanit gjithashtu ndihmohet nga shqiptart, etj.

    Jan disa familje t njohura e t ngritura n nivelin aristokrat t kohs si ajo e Grmenjve, Qirjazve, familja Topulli, Zavalant, etj. Shqiptart n Manastir ishin gati t dytit sipas dominimit ekonomik pas hebrenjve dhe grekve. Shqiptart ishin t prfshir edhe n administratn e pushtetit osman ktu n selin e Vilajetit t Manastirit, e njri nga valit e Vilajetit, ishte me prejardhje shqiptare. Por kjo e gjith shkatrrohet gjat luftrave Ballkanike, asaj t Par Botrore, t Dyts dhe pas saj. Pronat e shqiptarve bien n duart e okupatorve dhe dhunuesve sllav dhe u merren gati pa pages, pasi shqiptart iknin pr n Anadoll. Pas lufts s Dyt Botrore, ata q mbetn t jetojn n Manastirin e Jugosllavis, ishin vetm krah pune npr fabrikat q hapeshin pr ardhacakt nga fshatrat sllave. Asnj prej tyre nuk ishte n pozit drejtuese, as npr fabrikat e kombinatet, e as nuk ishin t prfaqsuar n administratn shtetrore t athershme. (INA)
    HISTORI E KESAJ TOKE
    LARRE ME GJAKUN E SHOKEVE

  4. #4
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    03-10-2009
    Vendndodhja
    larg
    Postime
    1,018
    Faleminderit
    7
    23 falenderime n 21 postime
    Eshte e dhimbeshme historia e ketij qyteti ,por ske cte besh ,te till jemi lem token ton e behemi argat ne tok te huaj!
    nuk eshte e rendesishme nganjeher se sa jemi po cfar jemi .po ti ishin 4000 ebrej jo manastirin por do te sundonin ter maqedonin !!

  5. #5
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    18,892
    Faleminderit
    59
    119 falenderime n 109 postime
    shume e cuditshme psikologjia e shqiptareve te maqedonise.

    gjithmone temat e tyre i hapin vec tjereve.

    ky forum i ka vendet e posacme per ceshtjet politike qe trajtohen ne mesin e shqiptareve.

    dhe si shqiptaret e kosoves si te shqiperise i trajtojne ceshtjet tek vendi qe kan caktuar administratoret.

    mirpo keta te maqedonise gjithmone gjejne qoshka tjera per temat e tyre.

    ku e kan keta hallin nuk e kuptoj.

    qindra here u a kam bere kte vrejtje.

    or shoqa.. gjeni vendin e duhur.



    .

  6. #6
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    06-09-2009
    Postime
    181
    Faleminderit
    0
    2 falenderime n 2 postime
    A di ndokush per fatin e shqipetareve te fshatit Pesocan?

  7. #7
    Perjashtuar
    Antarsuar
    10-06-2012
    Postime
    200
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    Citim Postuar m par nga tias Lexo Postimin
    A di ndokush per fatin e shqipetareve te fshatit Pesocan?
    http://vimeo.com/24137523

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •