Close
Duke shfaqur rezultatin -19 deri 0 prej 7
  1. #1
    Evidenca Maska e RaPSouL
    Antarsuar
    09-03-2006
    Vendndodhja
    Gjermani
    Postime
    17,464

    Shkatrrimi i Bashkimit Sovjetik, fazat historike npr t cilat kaloi

    Ekspertt, n vitin 1975, parashikuan shkatrrimin e Bashkimit Sovjetik

    Lindja komuniste sipas arkivave sekrete t Shteteve t Bashkuara. Publikohet takimi sekret i ekspertve amerikan pr shtjet e Lindjes

    Perandoria Sovjetike do t shkrmoqet shum shpejt. Ky fakt sht konstatuar q n vitin 1975. N nj dokument t deklasifikuar disa muaj pr par tregohet qart ekspertiza dhe parashikimi q kan br ekspertt 35 vjet m par pr shprbrjen e Republikave t Bashkimit Sovjetik dhe shkputjen e vendeve komuniste t Lindjes nga influenca sovjetike. M posht jepen diskutimet e ekspertve amerikan, t bra m 4 dhjetor t vitit 1975, ku kan qen t pranishm edhe dy ambasador nga vendet e Lindjes.
    Diskutimi
    Zoti Hartman: Un kam krkuar q Hal t drejtoj diskutimin ton kt mngjes pr shtjet e Europs Lindore.
    Zoti Sonnenfeldt: Un dshiroj t shpreh konstatimet e mia kt mngjes, n nj perspektiv shum t gjer, sepse shum prej jush, nga pozicionet q keni n Europn Lindore, do t keni mundsi t takoni nj grup m t vogl personash q kan lidhje me shtje specifike. Un e parashtrova nga fakti historik se ne jemi duke u prballur me Bashkimit Sovjetik si nj superfuqi n nivel botror. Ky do t jet n nj proces afatgjat. Ai sht nj proces q tashm sht duke ecur n kushtet globale, ashtu si sovjetikt, tashm, kan shkatrruar modelin e tyre kontinental. Tani ata jan duke zhvilluar modalitetet pr br nj politik t till globale.
    Arsyeja se prse kjo sht e mundshme pr Shtetet e Bashkuara dhe aleatt e saj europiano-perndimor pr t zhvilluar politikat q do t na lejojn t prballemi me kt situat, sht se fuqia sovjetike sht duke u rritur n mnyr t rregullt. Tani shtja sht te krisjet dhe nevojat, t cilat, n disa raste, mund t shihen vetm n nj pamje t jashtme. Besimi i tyre si nj fuqi perandorake vjen n nj koh t mir, pas asaj periudhe kur fuqia e fundit perandorake, Gjermania, u mbyt; dhe ajo, q prej asaj kohe, vjen tani kur po aplikon perceptime dhe rregulla t ndryshme.
    Gabimet e sovjetikve
    Sovjetikt kan qen t ngatht. Ata nuk kan qen n gjendje t sjellin rndesat e perandoris s dikurshme te t nnshtruarit e tyre. Ata nuk kan nxitur vlerat dhe aftsit e tyre ideologjike, ligjore, kulturore, arkitekturore, organizative, etj., q i karakterizoi zhvillimet britanike, franceze dhe gjermane. Asnj prej ktyre gjrave nuk ka qen shenj dalluese e shfaqjes s sovjetikve si nj fuqi perandorake. Ve ksaj, ekzistojn presione dhe tensione serioze n vet sistemin sovjetik. Terreni mbi t ciln imperializmi vlerson veten e tij ka probleme serioze n sektort ekonomik dhe social. Gjithashtu, ekzistojn grupe t brendshme nacionaliste, t cilat jan duke u rritur. Grupet nacionaliste joruse jan rritur me nj ritm t shpejt dhe n mnyr t pabarabart, t cilave do tu shtohen edhe ato tensione q burojn nga vet sistemi i imperializmit sovjetik. Sovjetikt kan qen t paaft veanrisht n ndrtimin e strukturave t shndetshme ndrkombtare. Ata nuk jan duke u afruar me Komunitetin Europian apo shum institucione t tjera t suksesshme perndimore. Veanrisht n Europn Lindore, e vetmja forc m e rndsishme unifikuese, sht prania e fuqis absolute ushtarake sovjetike. Kjo nuk sht zhvilluar si nj struktur gjithnj e m organike dhe m e zbatueshme; nse gjithka, gjat 30 viteve t fundit ka nxitur n mnyr tensionuese vendet e Europs Lindore pr autonomi dhe pr identitet. Atje ka pasur nj rritje t dshirs pr tu shkputur nga forca trheqse sovjetike. Kjo ka ndodhur n do vend t Europs Lindore, nga nj nivel n tjetrin. Pothuajse nuk ekzistojn miqt e vrtet t sovjetikve n Europn Lindore, me nj prjashtim t mundshm, rastin e Bullgaris.
    Paaftsia e sovjetikve q t sigurojn besnikrin e saj n Europn Lindore sht nj dshtim fatkeq historik sepse Europa Lindore sht brenda sfers dhe hapsirs s interesit t saj natyral.
    Ajo q sht dyfish tragjike n kt hapsir t interesave thelbsore dhe t rndsis kruciale, sht se nuk ka qen e mundur pr Bashkimin Sovjetik q t vendos qarqet e interesave q shkojn prtej pushtetit t plot. Pr kt sht e rndsishme t kujtojm at q sht kryesore, nse jo, vetm mjeti i imperializmit sovjetik ka qen i fuqishm.
    Arsyeja q ne mund t flasim dhe mendojm sot n kushtet e lidhjeve me imperializmin sovjetik, jasht dhe ve prballjes s thjesht, sht e qart, sepse fuqia sovjetike sht duke u shfaqur n nj mnyr t till t al. Kjo na jep koh t zhvillohemi dhe t reagojm. Nuk ekziston nj mnyr q t shmangim shfaqjen e Bashkimit Sovjetik si nj superfuqi. Kur e shikon n kushtet e rrjedhave historike q jan duke bashkshoqruar natyrn e Bashkimit Sovjetik si nj superfuqi, kjo sht e pashmangshme se do t ndodh. Ajo far ne mund t bjm sht t kuptojm rrugn n t ciln fuqia sht zhvilluar dhe mnyrn sesi po e prdor. Ne jo vetm mund ta ekuilibrojm at n sensin tradicional, por mund t godasim trajtn e saj dhe kjo ka t bj me uljen e tensioneve kudo.
    Planet pr Lindjen
    Prsa i prket Europs Lindore, sipas meje, ajo duket se duhet t jet n interesat tona afatgjata, sidomos te ngjarjet me ndikim n kt hapsir, sepse marrdhniet e uditshme q ekzistojn tani me Bashkimin Sovjetik nuk do t vazhdojn gjat apo do t shprthejn m von, duke shkaktuar Luftn e Tret Botrore. Un konsideroj se kjo marrdhnie jo e natyrshme dhe e uditshme do t prbj nj rrezik m t madh m von pr paqen botrore, sesa konflikti midis Lindjes dhe Perndimit. Ekziston nj kufizim te ky qndrim. Nse Europa Perndimore tregohet e interesuar pr problemet e saj ekonomike dhe sociale, kjo sjell munges t ekuilibrave, pastaj ndoshta krcnimet pr interesat e Shteteve t Bashkuara do t jen m pak t rrezikuara nga ndryshimi i thjesht n ekuilibrin e fuqis. Gjithashtu, duhet t jet politika jon q t luftojm pr nj evoluim q bn t mundur marrdhniet midis europiano-lindorve dhe bashkimit sovjetik n nj njsi t koordinuar. Politika jon duhet t jet finlandizimi i Europs Lindore. do teprim i zellit nga ana jon sht nj cak q prodhon rezultate, t cilat mund t prmbysin procesin e dshiruar pr nj periudh kohore; madje, sipas pikpamjes time, procesi do t vazhdoj t mbetet i pashmangshm brenda 100 viteve t ardhshme. Sigurisht, pr ne sht nj koh shum e gjat pr t pritur.
    Gjithashtu, politika jon duhet t jet nj politik q u prgjigjet qartsisht aspiratave t Europs Lindore pr m tepr ekzistenc autonomie, brenda kontekstit t ndikimit t fort gjeopolitik rus. Pr kt politik sht punuar shum n Poloni. Ata kan qen t aft t kaprcejn tendencat e tyre romantike politike, t cilat i uan te katastrofat e tyre n t kaluarn. Ata kan qen t aft plotsisht n zhvillimin e nj politike q sht e knaqshme pr nevojat e tyre, pr identitetin kombtar, pa shkaktuar kundrveprimin e sovjetikve. Ai sht nj proces i gjat dhe n t cilin un jam i gzuar t them se ne kemi qen t aft, pjesrisht prmes ndihms s dy ambasadorve q morn pjes n kt tavolin gjat dits s sotme.
    Sui generis

  2. #2
    I vete perjashtuar! Maska e GeNi_25
    Antarsuar
    25-05-2005
    Vendndodhja
    Ne Shqiperi
    Postime
    562
    Nje nder gabimet qe benin amerikanet (CIA) ishte tek fuqia ekonomike e BRSS. Ata llogarisnin se % per ushtrine ishte diku tek 20 - 25 % e GDP, ku realisht ajo ishte 40 % e GDP. Kjo ishte arsyeja pse renia e BRSS erdhi me shpejt se pritesh.
    Shyqyr qe filo-greket nuk administrojne dhe kete nen-forum te Forumit Shqiptar!

  3. #3
    Evidenca Maska e RaPSouL
    Antarsuar
    09-03-2006
    Vendndodhja
    Gjermani
    Postime
    17,464
    Skemat amerikane pr t shkputur Lindjen nga Bashkimi Sovjetik

    Procesi i finlandizimit t vendeve t Europs Lindore sht nj model i mir pr t shkputur lidhjet e tyre me Bashkimin Sovjetik. Ky sht ndr propozimet e hedhura nga ekspertt amerikan n dhjetor t vitit 1975. Sipas arkivave t deklasifikuara nga Departamenti Amerikan i Shtetit, mekanizmat e integrimit t vendeve lindore n organizatat ndrkombtare do t sjellin m shum mundsi pr t dobsuar rolin e sovjetikve n arenn e politiks botrore. Por specialistt amerikan tregohen skeptik pr rolin e Komisionit pr Sigurin dhe Bashkpunimin n Europ (sot OSBE-ja). Madje, disa pohojn se ky organizm nuk do t jet n gjendje q t kryej si duhet misionin e tij. M posht po publikojm pjesn e dyt t materialit sekret n takimin e mbajtur nga ekspertt amerikan pr shtjet e lindjes n dhjetor t vitit 1975.
    Situata n Hungari dhe Rumani
    N nj proces t ngjashm tani sht duke u prfshir edhe Hungaria. Shfaqja e Janosh Kadar-it ka qen e mrekullueshme n gjetjen e mnyrave, q jan t pranueshme pr Bashkimin Sovjetik, q po nxisin rrnjt hungareze dhe aspiratat natyrale t popullit.
    Ai ka udhhequr nj sr eksperimentesh n sektort social dhe ekonomik n vend. N nj nivel m t lart, ai ishte n gjendje ta bnte kt pr shkak se sovjetikt kan katr divizione n Hungari dhe pr shkak se ata nuk kan qen rastsisht t shqetsuar.
    Ai ka aftsin t prdor pranin e tyre si nj mburoj sigurie pr sovjetikt n nj mnyr q t ket prparsi pr t zhvilluar vendin e tij. Panorama rumune sht ndryshe si nj vend q pret nga ndryshimi i historis s saj. Rumunt kan luftuar pr autonomi, por ata kan qen m pak t guximshm dhe novator n sistemet e tyre t brendshme. Ata mbahen n radhn e vendeve m t ashpra n organizimin e brendshm t sistemit t tyre.
    Politikat amerikane
    Pa e ndrmarr nj tur t gjer n kto vende, un jam duke u prpjekur q t ilustroj mnyrn n t ciln ne shohim politikat tona. Ne krkojm t ndikojm n shfaqjen e fuqis perandorake ruse, duke vendosur nj themel m natyral dhe organik; kshtu q kjo do t vazhdoj t jet e bazuar n pushtetin e saj absolut. Un pranoj argumentet se jemi duke ndihmuar n mbajtjen e kontrollit nga Bashkimi Sovjetik n Europn Lindore. Un do t argumentoj srish se nuk ka nj alternativ tjetr hapjeje pr ne sesa t ndikojm n mnyrn se si po prdoret fuqia sovjetike.
    Zoti Hartman: Faleminderit Hal. Un mendoj se kjo ka qen nj nga analizat m t plota q un kam dgjuar rreth ksaj situate. Un dshiroj t bj nj koment, nse mundet, rreth fuqis sovjetike n bot. Ekziston nj udi, sipas s cils sistemi i tyre duket m joshs n tr botn. Kur populli adapton forma autoritare t qeveris, pr shembull si n rastin e Afriks, kjo lloj qeverisjeje mund t jet nj far perdeje n gjuhn e ideologjis.
    Justifikimet pr sistemin sovjetik mund t mbshtesin prirjet natyrale t disa prej ktyre qeverive t tjera. Dhe nuk ekziston asnj udi tjetr. N Europn Perndimore ekzistojn nga ata q mendojn se ka prfitime n zhvillimin e komunizmit n shoqrit e tyre, t cilat jan ndryshe nga Lindja, ku ata kan par sistemin q funksionon dhe pr kt ata jan prpjekur t prshtatin disa mnyra t gjrave q jan br n Perndim. Un mendoj se kjo sht nj gj q ia vlen t vzhgohet dhe se ne nuk na duhet t jemi kaq agresiv.
    Dobsit e sovjetikve
    Ambasadori Richardson: Hal, un po ju pyes nse sht e mundur q ju t m qartsoni dika. sht e dukshme se sistemi sovjetik sht i paaft n shprndarjen e pushtetit, q nuk mund ta decentralizoj dhe se i mungon siguria e brendshme apo aftsia pr t kontrolluar transferimin e pushtetit. Si mundet q nj shoqri apo nj regjim si ky t bhet organik nse ata kan dshtuar s brendshmi? Dhe un nuk shoh se si ata mund t lejojn shtete n kufi me ta q t zhvillohen m shpejt se sa vet ata. Si e parashikoni ecurin e procesit q ju parashtruat m natyrshm?
    Zoti Sonnenfeldt: T gjitha kto varen nga sovjetikt. Ata kan marr disa novacione, megjith rebelimin e shum prej europiano-lindorve, q kan qen n disa raste m tepr t guximshm se sa Bashkimi Sovjetik; pr shembull n Poloni dhe Hungari. Por ju keni t drejt. elsi sht n Mosk. Pse un duhet t rrah ekanin n disa shtje si ato q diskutuam dje. Nse ne vazhdojm t jemi t preokupuar me zhurmat, si bm n vitet ‘40 dhe ‘50, dhe injorojm sistemin e levave q kapet prej nesh, ather ne do t jemi n nj shteg t gabuar.
    Bashkimi Sovjetik nuk sht m i mbyllur kaq hermetikisht si duket. Ata pranojn nevojn pr nj sistem botror dhe nevojn e shteteve t industrializuara pr t prdorur kt mundsi q t ndikojn n kt zhvillim. Un nuk e kam fjaln se ne duhet t prfshihemi n politikat e Kremlinit, por ekzistojn dritare t tjera dhe ne duhet t’i krkojm dhe t nxisim zhvillimin e kompeksitetit n sistem.
    Finlandizimi i Europs Lindore
    Si e kam thn edhe m par, argumenti n Uashington sht se si ju mund t lejoni veten t ndihmoni at popull q ndihmon armikun tuaj? Ju pikrisht jeni duke ngritur fuqin e tyre. Mir. Por nse ju mbani at pozicion, ju jeni t humbur. Por nse ju nuk e prdorni at, pastaj ekziston nj mundsi historike q t godisni kt gjigant n disa mnyra; ashtu si ai shfaqet n skenn ndrkombtare. Kshtu q un jam dakord me paraqitjen tuaj. Ekziston mundsia e “finlandizimit” n Europn Lindore; kshtu q ne kemi nevoj t’u afrohemi ktyre problemeve me kujdes dhe prgjegjsi t jashtzakonshme, pr t qen pran shumics s europiano-lindorve. Dhe ktu duhet t jemi t rezervuar me Perndimin.
    Un mund t them nj fjal n kt drejtim, rreth Komisionit pr Sigurin dhe Bashkpunimin n Europ (OSBE-ja sot, - shn. red.). Ktu sht nj shtje n t ciln ne kemi br pr veten ton nj padrejtsi t tmerrshme. Ju e dini se un nuk isha optimist rreth tr procesit t OSBE-s; gjithashtu sekretariati ishte i dyshimt. Por, ne u prfshim pr nj numr arsyesh, por jo se kt e dshironin europiano-lindort.
    Por, n qoft se fjalt mund t bjn dika, OSBE-ja e pranoi nevojn pr ndryshim. Ajo nuk njohu hegjemonin sovjetike. Nuk ekziston asgj n dokumente rreth hegjemonis dhe sovjetikt jan duke e zbuluar me ngadal nj gj t till. Pse shtypi amerikan dshiron q presidenti Ford t provoj nj platform; t predikoj dhe shpall zotimin amerikan pr nj evoluim t natyrshm. Un nuk e di. Nuk e kam kuptuar kurr at, apo pse kjo gj sht konsideruar nj koncesion pr Brezhnjevin. Un nuk e kuptoj. Kjo sht vetplagosje q sht totalisht e panevojshme. Kshtu q OSBE-ja dhe mbshtetsit e saj duhet ta shohin n nj kontekst m t gjer, t cilin un e kam planifikuar dhe duhet aplikuar te vende t veanta n mnyra t veanta. Kjo krkon kuptimin e ngjyrimeve. Dean Rusk na thot se ne duhet t trajtojm vendet komuniste n mnyra t ndryshme. Krejt pa interes, ne duhet t kuptojm se n far mnyre ata jan t ndryshm. Dhe q prej andej, a jan t aft ata t aplikojn pr t’u antarsuar n OSBE?


    Vazhdon t nesrmen.
    Sui generis

  4. #4
    Evidenca Maska e RaPSouL
    Antarsuar
    09-03-2006
    Vendndodhja
    Gjermani
    Postime
    17,464
    Planet amerikane dhe gjermane pr t hyr n bllokun komunist lindor

    Vijon publikimi i arkivave sekrete t vitit 1977 n SHBA. Ekspertt diskutojm skemat e dobsimit t sovjetikve

    Gazeta vijon me publikimin e biseds s regjistruar mes ekspertve amerikan n janar t vitit 1977, dokument i cili sht deklasifikuar n qershor t ktij viti. N bisedn mes ambasadorve dhe specialistve t shtjeve lindore n Uashington shtrohet problemi i fuqis s Bashkimit Sovjetik dhe ndikimit t Mosks n vendet e bllokut komunist n Lindje. Pas propozimit pr “finlandizimin” e Lindjes, disa prej pjesmarrsve n takim shprehen kundr prdorimit t ktij koncepti. Ata interpretojn reagimet e Bashkimit Sovjetik pas shtrirjes s Kshillit t Siguris dhe Bashkpunimit Europian n vendet komuniste.

    Ambasador Stoessel: Un kam vetm pak komente t momentit, q i perceptova nga paraqitja e Halit. S pari, rreth vet sistemit sovjetik mendoj se ai sht n rregull, sepse atje ka pasur nj zhvillim dhe rritje besimi. Sigurisht, un e kam nj gjykim pr kt zhvillim. Ai sht i qart pr mua q prej detyrs time t par q kam pasur atje n vitin 1947; pasi atje ndodhi nj ndryshim i jashtzakonshm. Ndonse n mnyr t ngadalt, shoqria sht liruar dhe sovjetikt nuk kan nj vetbesim t pakaprcyeshm pr arsye t dukshme; por arritjet e tyre kan qen t rndsishme dhe ata jan duke fituar ndjesin e besimit. Ata akoma kan nj kompleks nnshtrimi t inferioritetit pr Perndimin. Gjithashtu, un u mahnita me ndikimin n Bashkimin Sovjetik t ngjarjeve dhe kushteve n Europn Lindore. Ky ndikim sht i qart pr ata q vizitojn Polonin, Gjermanin Lindore apo Hungarin, pasi ata shohin atje standarde m t larta, dhe n planin krahasues, jan m t lir. Ata shkojn atje me ndjesin e madhe dhe kthehen pas me kto prshtypje. Rreth imperializmit sovjetik mendoj se konstatimet e Halit ishin t shklqyera. Manifestimi m i madh i ktij imperializmi sht n vet Bashkimin Sovjetik. Ata kan probleme me nacionalitetet e ndryshme brenda Bashkimit Sovjetik, por ata kan br shum atje, aq sa kan mundur pr t br. Kur ju vizitoni t njjtat republika t Azis Qendrore, shpesh ju kuptoni se gjendja atje sht m e mir sesa prgjat kufijve n Iran apo Afganistan. N fakt, ajo mund t jet madhshtore. Ne nuk kemi nj gjykim shum t mir pr lvizjen nacionaliste n Bashkimin Sovjetik, pasi un nuk shoh atje aktivitete serioze separatiste. Ndoshta ata mund t prqendrohen rreth shtjeve ekonomike apo kulturore, por jo rreth probleme serioze politike, t cilat nuk jan n do mnyr t mprehta, n nj shkall kaq alarmante.
    Kontrolli rus n Lindje
    Hali trhoqi vmendjen pr rndsin e fuqis sovjetike dhe mbizotrimit n Europn Lindore. Sovjetikt jan duke u br m t sigurt n veten e tyre; ashtu si ata po industrializohen dhe europianolindort jan duke par mundsin pr t’u mbshtetur te Bashkimi Sovjetik pr lnd t para, ndrsa Bashkimi Sovjetik sht duke rritur pozicionin e tij pr t’i kontrolluar kto vende n kt mnyr. N Mosk ka t dhna t disa synimeve n rritje pr shtrngimin e marrdhnieve me europianolindor, veanrisht pas krijimit t Kshillit t Siguris dhe Bashkpunimi Europian (sot OSBE-ja), q t eliminojn presionet e ksaj organizate ndaj ktyre vendeve. N t njjtn koh vendet e Europs Lindore jan duke u zgjatur drejt Perndimit, proces t cilin sovjetikt nuk po e kundrshtojn aq shum sa ’mund ta kishim menduar. Kjo nuk sht domosdoshmrisht nj kontradikt; prderisa kontrolli sovjetik synon bllokimin e kontaktit t Europs Lindore me Perndimin. N fakt ata jan m t sigurt n kontrollin e tyre, madje mund t’i shohin kontaktet si nj prparsi.
    Projekti i “finlandizimit”
    Ambasadori Austad: Un e di se kjo sht br dika si nj klishe, por mua nuk m plqen prdorimi i fjals “finlandizim”. Ai sht i tejprdorur. Un nuk mund ta lidh demokracin q kam par n Finland me autoritarizmin socialist, ashtu si un nuk mendoj se fjala sht prdorur n rregull.
    Zoti Sonnenfeldt: Un e prdora vetm n mjediset e brendshme t ksaj dhome.
    Zoti Harman: Jam dakord se ajo sht nj fjal q ne nuk mund ta prdorim kaq shpesh.
    Ambasadori Austad: Kjo prdoret pikrisht pr faktin se atje ka nj demokraci shum t mir.
    Ambasadori Davies: Mund t na plqej t’i shohim tani si Finlandn, edhe t tjert, por ndoshta pas 30 apo 40 viteve. Popujt n Europn Lindore nuk kan bezdi marrdhniet e tyre t siguris me Bashkimin Sovjetik, por ata e kan zt etiketimin e tyre si komunist.
    Ambasadori Hollenbrand: Kjo sht e qlluar n mnyr t ngjashme, n prezantimin e Halit dhe justifikimi prligjet te marrveshjet e vjetra t Ostpolitiks (koncepti gjerman q ndryshimi t bhet prmes vendosjes s marrdhnieve mes palve (shn. red.).
    Zoti Sonnenfeldt: Marti, a ishin ata m t sofistikuar?
    Ambasadori Hillenbrand: Ata jan njsoj t sofistikuar. Argumenti n Ostpolitik ishte t krijonte kushte atraktive pr zgjerimin tradicional t ndikimit gjerman n Europn Lindore. Pr nxitjen e ktij ndryshimi gradual n Europn Lindore ne duhet t punojm n mnyr t ngusht me europianoperndimort; atje ekzistojn prirje t sigurta pr ta shmangur nj gj t till; pr shembull, me gjermant. Ekziston nj ndjesi se ata vetm mund t ndikojn n kto rrethana n Europn Lindore. Un mendoj se racionaliteti dhe analizat tuaja jan t ngjashme me ato q realisht po bn vet Europa Lindore.
    Zoti Sonnenfeldt: Un jam dakord me konstatimin tuaj pr nevojn e nj harmonizimi lvizjesh midis Shteteve t Bashkuara dhe vendeve t tjera t industrializuara. Nuk ka asgj t keqe tek iluzionet gjermane se bujaria e tyre do ta bj nj gj t till. Nj parakusht te ndonj gj t saj sht fuqia e bazuar n ann ton. Dobsia e Ostpolitik ishte se nuk u vendosn n nj sistem aleance. Nse ne jemi t paaft, e pr pasoj, po shkojn pr t qen humbs, nuk ka asnj problem se si mund t’i sofistikojn arsyetimet tona. Baza e nj pushteti t fuqishm sht nj kusht i domosdoshm dhe ne duhet t jemi n gjendje t ekuilibrojm fizikisht fuqin sovjetike. Pa at kritikat jan t drejta dhe pa at politika mund t’i jap koh kundrveprimit t ndershm sovjetik n rrugn e saj pr fuqizim dhe vetm fuqizim.
    Por un nuk jam dakord se disa mendime n Ostpolitik nuk jan t pangjashme. sht pikrisht ajo q “ne e bjm kt m mir sesa kur do ta bjn ata t njjtn gj”.
    Sui generis

  5. #5
    Evidenca Maska e RaPSouL
    Antarsuar
    09-03-2006
    Vendndodhja
    Gjermani
    Postime
    17,464
    Arkivat sekrete: Loja amerikane pr ta mbajtur Titon larg sovjetikve

    Gazeta publikon materialet e deklasifikuara nga Shtetet e Bashkuara. Debati mes ekspertve t Uashingtonit pr shtjet e Lindjes komuniste

    Rikthimi i Titos drejt Bashkimit Sovjetik do t jet nj dshtim i madh pr Perndimin. Kshtu shprehen ekspertt amerikan gjat nj takimi t zhvilluar n janar t vitit 1977 pr shtjet e Lindjes. Sipas arkivave sekrete t Departamentit Amerikan t Shtetit, t cilat jan deklasifikuar m 19 qershor t ktij viti, e gjith prpjekja sht q t mos lejohet Beogradi pr t rihyr n orbitn e sundimit sovjetik. N ann tjetr, specialistt debatojn edhe mnyrn se si duhet t ndrtohen marrdhniet diplomatike me kreun e shtetit jugosllav, Josif Broz Tito. N shkrimin q sjellim sot pr lexuesit shtrohet edhe shtja e nj prplasjeje t mundshme mes Lindjes dhe Perndimit prmes ndonj sulmi q mund t ndrmarrin sovjetikt.


    Ambasadori Davies: Un mendoj se sht tejet e rndsishme t ngulisim n mendje se ne nuk jemi iniciues t asaj q sht duke ndodhur n Europn Lindore. Ne duhet t jemi n gjendje t reagojm pr zhvillimet atje dhe t bjm at q udhheqsit lindor mendojn s sht m e mundshme. Ne nuk mund t’i nxisim ata. Ne duhet t’i referohemi udhheqjes m t mir europiano-lindore, pr t prllogaritur at q sht e mundur dhe q sht n interesin ton. Ata duhet ta din m mir se sa larg mund t shkojn dhe ne duhet t jemi orientues pr kt.

    Ambasadori Strausz-Hupe: Koht e fundit kam br nj bised n kmb me kolegun tim kinez. Analiza e tij sht se struktura e Bashkimit Sovjetik sht e rregulluar tashm, dhe pr kt nuk mund t transformohet brenda gjith organiks s saj. Konkretisht, tani po citoj frazn e tij n mnyr t sakt: “Nj sulm sovjetik mbi Europn Perndimore sht i pashmangshm”. Un konsideroj se pas ksaj teorie, t shprehur nga kolegu im kinez, ka m shum detaje brenda saj. Ambasadori Bruce, un do t isha i interesuar nse ju mund t na tregonit se si e sheh kt proces nga kndvshtrimi kinez, jo vetm n Europn Perndimore, por edhe n Europn Lindore gjithashtu.

    Ambasadori Bruce: Un nuk mendoj se mund t shtoj m shum n at q ju ka thn kolegu juaj kinez. Kinezt nuk ia lejojn vetes asnjher pamaturin e zyrtarve t tyre npr bot dhe vetm n ndonj rast shum t rrall tolerojn brenda n vendin e tyre. Mesazhi thelbsor i tyre sht i qart; ata duan t nxisin, sa m shum t jet e mundur, vmendjen e Shteteve t Bashkuara q t ndrtoj mbrojtjen e saj kundr nj sulmi potencial prej Bashkimit Sovjetik. Ata jan t shqetsuar rreth rritjes s fuqis s sovjetikve dhe kan realisht arsye t jen t shqetsuar.
    Por shqetsimi i tyre, ndonse pjesrisht ideologjik, parimisht sht i lidhur pas interesave kombtare kineze. Kto interesa jan q t ndryshojn orientimin e vmendjes s Bashkimit Sovjetik nga Lindja drejt Perndimit.

    Zoti Hartman: A ka ndonj koment tjetr? Un jam m tepr i habitur se kolegt tan europiano-lindor nuk i jan prgjigjur diferencimit t politiks ton, por kjo mund t jet m pak problem n situatn ton post-Helsinki (pas krijimit t OSBE-s). Ne mund ta marrim vesh at gjat dreks.

    Ambasadori Silberman: Un dua t pyes se si i shikon ai marrdhniet me Jugosllavin n t ardhmen.

    Zoti Sonmenfeldt: Un mendoj se ne dhe europiano-perndimort, n t vrtet, edhe europiano-lindort, kan nj interes; kufijt e s cils jan thelbsor pr ne n vazhdimin e pavarsis s Jugosllavis prej dominimit rus.
    Sigurisht, ne shpresojm q sjellja jugosllave do t vazhdoj t jet e till, si ka qen edhe n t kaluarn; e prmbajtur nga fuqia sovjetike, por do kthim pas i Jugosllavis brenda orbits sovjetike mund t paraqes nj penges madhore strategjike pr Perndimin. Un mund t them ktu se nuk ka argument q pr ndonj arsye, mundsisht t jet e nevojshme q t rivitalizohen forcat jokomuniste n Itali.
    Un e mendoj se kjo mund t ket ekzaktsisht efekt t kundrt. Po ashtu, ne jemi t interesuar rreth asaj se far do t ndodh kur t largohet Titoja dhe meraku yn sht q ne t kemi lidhje t mira. Ne kemi br diskutime rreth ksaj, ku n njrin prej tyre, me natyr informale, me disa miqt tan t NATO-s, kemi rn dakord q politikat tona duhet t jen t drejtuara pr t pasur sa m shum koh q t jet e mundur n t ardhmen. Gjithashtu theksoj se ndonj ide e tanishme, q ka t bj me synimin e prbashkt perndimor pr ta orientuar Jugosllavin drejt Perndimit pas largimit t Titos, kjo mund t shikohet nga Bashkimi Sovjetik si ngacmim i interesave jetike t tij dhe mund t krkoj nj prgjigje t fort.
    Kshtu, politika jon vazhdon t jet ajo q kemi ndjekur q prej viteve 1948-1949, duke e mbajtur Jugosllavin nj pozicion t pavarsis thelbsore prej Bashkimit Sovjetik. Tani, n t njjtn koh, ne duam q ata t jen m pak t padurueshm dhe mund t’i lejojm q t distancohen vetm shum pak prej nesh.
    Veanrisht duhet t’u heqim atyre iluzionin e ndonj koncepti se interesat tona n pavarsin e tyre relative jan m t mdha se sa t tyret, dhe pr kt ata kan nj shteg t lir. Un jam i sigurt se ju, Larry, do t gjeni mnyra t’ua rikujtoni atyre kt gj n kt aspekt. Un kam parasysh Porto Rikon, Panaman dhe ndonj tjetr t ngjashm.

    Ambasadori Cooper: Ky sht takimi i par i ktij lloji q un kam ndjekur dhe kam dgjuar me kujdes konceptet politike dhe ekonomike q u skicuan ktu. Pr mua duket se ulja e tensioneve mes Lindjes dhe Perndimit do t varet nga koha. Sot, shikojeni kt nga jasht; duket se ne kemi arritur disa suksese gjat disa viteve t kaluara. Por ktu ka pasur edhe pengesa. Un shoh ndjesin n rritje t besimit prsa i prket Bashkimit Sovjetik dhe kjo sht reflektuar edhe n Gjermanin Lindore. Sigurisht, rreziku ekziston edhe n at pjes. Por, nse ka nj ndonj kthim prapa n uljen e tensioneve, far do t bjm ne tani, - veanrisht n lidhje me Europn Lindore.
    Zoti Hartman: Ne do t vazhdojm t diskutojm edhe gjat dreks pr mjetet q kemi n dor. Si kan thn sekretari i Shtetit dhe Hali, ne jemi t al nga mungesa e nj instrumentalizimi tregtar, por ne kemi mnyra t tjera; qoft shtetrore apo private q t ndikojm n disa nivele t sjelljes s tyre.
    Sui generis

  6. #6
    Evidenca Maska e RaPSouL
    Antarsuar
    09-03-2006
    Vendndodhja
    Gjermani
    Postime
    17,464
    Arkivat sekrete: Si do t mbetet Amerika superfuqi botrore

    Vijon publikimi i arkivave t deklasifikuara 40 vjet m pas nga SHBA-t. Debatet e specialistve pr skemat se si do t sfidohet Bashkimi Sovjetik


    Zoti Sonnenfeldt: Gjon, un dua t bj nj koment, nse sht e mundur, n lidhje me shtjen tuaj; pra se si po bhet ulja e tensioneve. Sinqerisht, un pranoj se nuk e plqej shtjen n vetvete sepse mendoj se ajo kthehet n problem qendror dhe se ne jemi duke u prpjekur t pozicionohemi. shtja sht se far do t bni ju prball rritjes s fuqis sovjetike. Ne do t jemi prball ksaj fuqie n rritje, qoft nse marrdhniet tona me rust do t jen t buta, apo edhe t hidhura.
    Si ka thn sekretari, ka kaluar dita kur Shtetet e Bashkuara mund t’i zgjedhin preferencat prej ktyre dy alternativave. Ky sht kthimi yn prapa, - zakonisht prapa mbrojtjes s nj tjetr fuqie, si sht Marina Britanike, - apo t joshim botn. Kshtu q kjo alternativ nuk ekziston gjat pr ne. Gjithashtu ekziston nj fuqi shum e madhe n bot, q ne nuk po e marrim n konsiderat; jo vetm sovjetikt, por edhe fuqit e tjera t industrializuara, prodhuesit e lndve t para, madje edhe fuqia e kombinuar politike e shteteve q nuk t ln t rritesh. Sot askush nuk do t ket fuqi t mjaftueshme q thjesht t’i trondit kto probleme. Gjithashtu, sovjetikt do t shikojn dhe dgjojn rreth skens botrore, jo vetm pr gjrat q bjm ne. Pr kt, shtja n trsi, apo ulja dhe ngritja e tensioneve n nj moment t caktuar, sht thuajse e paprcaktuar. Ne amerikant plqejm t mbajm kartat e lojs, por sfida historike e Bashkimit Sovjetik nuk do t ik. Gjithashtu nuk do t largohet as problemi i t imituarit me efektet e asaj fuqie rritse.
    Strategjia amerikane
    Si ka thn sekretari i Shtetit, ne nuk shpresojm t kemi ndonj alternativ q t vijm te mbajtja e fuqis q kemi npr bot me forma t ndryshme. Ne duhet t largohemi nga shikimi i uljes s tensioneve si nj proces i cili paqton apo zbut fuqin sovjetike. Ne duhet t shikojm detyrat tona si menaxhues apo zbuts t ksaj fuqie. Ai q sht problemi qendror i yni n vitet n vijim, nuk sht t gjeturit e marrveshjeve apo prmirsimi i atmosfers, ndonse ato kan disa efekte pozitive. Sfida jon tani sht se si t jetojm n nj bot me nj tjetr superfuqi dhe t tejkalojm mbrritjen e nj superfuqie t tret, q mund t jet Kina n 20 vitet e ardhshme, apo m tej.
    Zoti Hartman: Nj konkluzion prfundimtar. Hal, edhe te disa aspekte sekretari ka shprehur gjetk paknaqsi rreth kriticizmit t politikave tona n drejtim t Bashkimit Sovjetik. Ajo q sht arsyeja kryesore pr lkundjet e sekretarit, t cilat jan shprehur n nj seri fjalimet q ai ka mbajtur npr SHBA. N mos ekziston nj mbshtetje thelbsore pr kto politika n Shtetet e Bashkuara, pa llogaritur analizat bindse t intelektualve, q do t jen t mjaftueshme pr t. Kjo nuk do t zhvendos mbshtetjen e gjer t publikut. Pr kt un shpresoj se t gjith ju, kur t ktheheni n SHBA, kur t shikoni miqt tuaj n Kongres, do t prpiqeni t’i ndiqni kto linja t argumentit q dgjuat kt fundjav dhe analizat t cilat mbshtesin ato q prvijuam.
    Mbyllja e takimit
    Prfundimisht, n mbyllje, un dshiroj t’ju falnderoj t gjithve pr pjesmarrjen n kt konferenc dhe pr punn dhe kontributin tuaj n suksesin e saj. Un e kam par me interes dhe kemi br gjn e duhur. Gjithashtu, dua t falnderoj ambasadorin Riardson dhe stafin e tij pr punn e mrekullueshme q ata kan br n organizimin e qndrimit ton ktu. Ata kan br at aq t dobishm sa ’ka qen. Amen.

    Shkrimi i sotm shnon edhe fundin e seris s artikujve rreth materialit sekret t mbajtur m janar t vitit 1977 dhe t deklasifikuar m 19 qershor t ktij viti.
    Sui generis

  7. #7
    Evidenca Maska e RaPSouL
    Antarsuar
    09-03-2006
    Vendndodhja
    Gjermani
    Postime
    17,464
    Amerikant: Luft europiane nse Moska sulmon Jugosllavin

    Raporti sekret i 9 marsit t vitit 1976 pr raportet Mosk-Beograd. Ekspertt parashikojn situatat pas largimit t Titos nga skena politike

    Studimet e vlersimit t situats s rrezikut t EUCOM (Komanda e Shteteve t Bashkuara n Europ), provojn analiza t kufizuara t mundsis s reagimit t Shteteve t Bashkuara dhe t aleatve ndaj sovjetikve n rast t nj lvizjeje t saj kundr Jugosllavis. Ky dokument ka nj numr boshllqesh konceptuale dhe supozimesh t pasigurta. Ai paraqet synimet sovjetike dhe veprimet e mundshme perndimore, q jan t paplota. Nj studim i sakt dhe komentet tona rreth shtjeve thelbsore jan parashtruar si vijon. (Pr parantez, ju e dini se nj studim i qart, i br n bashkrendim me disa agjenci rreth Jugosllavis, sht prfunduar m 28 gusht 1975 dhe sht duke pritur vlersimin e Kshillit t Siguris Kombtare. Ky studim i ndrmarr nga shteti fokusohet rreth mundsis s disintegrimit t brendshm t Jugosllavis pas vdekjes s Titos, proces q pritet t jet pa presione t jashtme dhe m pas, kalimin te risqet, duke prfshir forma t ndryshme t ndrhyrjes nga jasht.)
    Prmbledhje
    Studimi i EUCOM vlerson se nj objektiv madhor i politiks sovjetike do t jet pr t marr kontrollin e saj n Jugosllavi pas largimit t Titos nga skema dhe se sovjetikt do t jen t prgatitur t aplikojn presion apo t ndrhyjn n rast se do t jet e nevojshme nj gj e till. Skenart q konsiderohen t mundshm prmblidhen:
    - Presioni diplomatik rus dhe ofrimi i ndihms ndaj disidentve kryesor t larguar nga Titoja. - Prshkallzimin e presioneve t tilla dhe asistencs q do t vij pas vdekjes s Titos, duke prfshir vnien n sken t manovrave t rndsishme pran kufijve jugosllav.
    - Ndrhyrje t kufizuar t rritjes tek 10 divizionet e forcave t Bashkimit Sovjetik dhe Traktatit t Varshavs pr t mbshtetur lvizjet separatiste ose palt n luftn civile.
    - Pushtim t gjer t sovjetikve dhe Traktatit t Varshavs, q prfshin ngritjen e 36 divizioneve n dy fronte: Pr secilin nga kto rreziqe, studimi skicon nj nivel t mundshm t prgjigjeve t amerikanve dhe forcat aleate q planifikojn t frenojn sovjetikt n prshkallzimin e presioneve apo ndrhyrjeve t tyre n do faz.
    Duke nisur me konsultimet e brendshme t Aleancs dhe deklarimet publike t mbshtetjes pr pavarsin jugosllave; kto opsione ecin prmes mbshtetjeve t kufizuara ekonomike dhe me pajisje ushtarake; asistenc pr luftimet jokonvencionale, logjistik t mundshme dhe mbshtetje ajrore, demonstrime detare, rikthimin njhersh t Shteteve t Bashkuara, qoft prmes ajrit apo forcave toksore t Europs; pushtimin e plot ose t pjesshm t Austris nga Shtetet e Bashkuara apo NATO-ja dhe prgatitjet pr nj luft t prgjithshme europiane. Avantazhet dhe dizavantazhet relative t secilit aksion jan diskutuar n tabeln e nnvizuar.
    Studimi vlerson se Ushtria Jugosllave mund t’i rezistoj fuqishm nj pushtimi sovjetik, por shum shpejt mund t humb kontrollin e qendrave kryesore t populluara. Pastaj, fushata mund t zhvendoset te luftimet jokonvencionale n hapsirat malore, sipas konceptit kombtar jugosllav “n arm”, i cili siguron mundsit pr asistenc ndaj forcave jugosllave nga amerikant dhe aleatt; por nuk prfshin futjen n loj t forcave kryesore luftuese amerikane apo aleate. N rast t nj pushtimi sovjetik, studimi vlerson se Hungaria dhe Bullgaria mund t jen dakord q t marrin pjes dhe t kontribuojn me forca, por ndoshta Rumania nuk do t prfshihet n loj.
    Objektivat sovjetike
    Ne jemi dakord rreth supozimit t dokumentit se sovjetikt kan objektiva afatgjata pr kthimin e Jugosllavis brenda orbits s tyre. Por ne besojm se dokumenti mbivlerson mundsin e ndrhyrjes ushtarake sovjetike dhe minimizon mundsit afatshkurtra pr nj pushtim t plot prej tyre.
    N nj numr rastesh, studimi sugjeron nj analogji me rastin e ekosllovakis, n vitin 1968 apo Hungaris n vitin 1956. Megjithat, rasti jugosllav sht i ndryshm nga ekosllovakia dhe Hungaria, pasi Jugosllavia nuk ka qen ndonjher nn kontrollin sovjetik. Zhvillimet e brendshme n Jugosllavi vshtir se mund t jen t fiksuara tek nj rrezik i drejtprdrejt n sistemin e siguris sovjetike dhe t nj shumllojshmrie rezultatesh q mund t jen t pranueshme apo t tolerueshme nga Moska. Gjithashtu, sovjetikt mund t ken llogaritur lvizjen n rast t ndrhyrjes s SHBA-ve dhe NATO-s pr t’iu prgjigjur msymjes kundr Jugosllavis.
    Kshtu q ndrhyrja sovjetike n Jugosllavi mund t jet nj prgjigje ndaj nj mundsie q nuhatet m tepr sesa nj lvizje mbrojtse pr t mbajtur “status kuon” (gjendjen) si n krizat eke dhe hungareze. Ndrhyrja mund t jet n prballimin n nj situat t rregullt apo konflikti t brendshm q do t ndodh me tranzicionin pas largimit t Titos.


    Informacioni i prmbledhur q Hartmani ia drgon sekretarit t Shtetit, Henri Kisinger ka datn 9 mars 1976 dhe sht deklasifikuar nga arkivat sekrete m 19 qershor 2008
    * * * *

    Marrdhniet Beograd-Uashington sipas arkivave sekrete

    Duke filluar q nga ky numr, gazeta do t sjell nj sr dokumentesh t marra nga arkivat sekrete t Uashingtonit pr marrdhniet mes Shteteve t Bashkuara t Ameriks dhe Jugosllavis. Kto dokumente jan deklasifikuar vetm pak muaj m par dhe nxjerrin n drit raportet e SHBA-ve me nj ndr t vetmet vende t bllokut lindor, q kishte marrdhnie me Perndimin gjat kohs s Lufts s Ftoht. N numrin e sotm do t sjellim nj informacion t klasifikuar “sekret” pr kohn, t cilin asistentsekretari pr shtjet Europiane pran Departamentit Amerikan t Shtetit, Artur Hartman, ia drgonte sekretarit Amerikan, Henri Kisinger m 9 mars 1976. Informacioni i prmbledhur bazohet edhe mbi studimin e prgatitur nga EUCOM (Zyrat Qendrore t Komands s Shteteve t Bashkuara n Europ) pr Jugosllavin n rast t nj lufte t mundshme.
    Sui generis

Tema t Ngjashme

  1. Si u grabit ari nga pushteti komunist ne Shqiperi.
    Nga DYDRINAS n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 20
    Postimi i Fundit: 03-04-2015, 10:52
  2. Pasqyra e temave historike
    Nga Fiori n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 4
    Postimi i Fundit: 31-05-2011, 15:43
  3. Si e rrzuam monumentin e Enver Hoxhs
    Nga Albo n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 2
    Postimi i Fundit: 16-05-2005, 12:44
  4. Logjika historike dhe prmasa tejhistorike
    Nga ORIONI n forumin Komuniteti musliman
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 04-12-2004, 16:40
  5. Cili sht synimi i AKSH-s?
    Nga Faik n forumin shtja kombtare
    Prgjigje: 65
    Postimi i Fundit: 04-12-2003, 04:22

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •