Filologjiku, gati kurrikulat e reja pr Master pr kt vit. Rrokaj: Sistemi i Bolonjs, baras me 4-vjearin vetm nse bhet Masteri

Jonida Tashi

Studentt e Fakultetit Histori-Filologji, q prfundojn kt vit sistemin 3-vjear sipas Bolonjs, do t prballen me nj testim ndryshe pr marrjen e diploms s nivelit t par. Kshtu, atyre do tu duhet t prgatisin nj tem t veant, gati 30 faqe punim. Ndryshe nga sistemi i mparshm, ai katrvjear, kur studentt i nnshtroheshin nj provimi, tani do t jen vet ata q do t prgatisin nj tem, t ciln do ta prezantojn prpara nj auditori pedagogsh. Dekani i Fakultetit Histori-Filologji, Shezai Rrokaj, propozon edhe nj test t veant pr studentt q nuk e prgatisin dot temn prej 30 faqesh. Sipas tij, diploma e ktyre studentve mund t jet e njjt me ata t sistemit katrvjear vetm n rast se studentt do t vazhdojn studimet pr Master. Prsa u prket kundrshtimeve t ditve t fundit pr tarifn e shkollimit, Rrokaj shprehet se sht detyr e qeveris t ndryshoj kuotn e regjistrimit, fakultetet vetm paraqesin propozimet e tyre. Sistemi Bolonjs ka filluar t vihet n zbatim n shum fakultete t universiteteve tona.
Fakultetet
Aktualisht, t gjitha fakultetet n vend kan hartuar programet e reja pr Masterat e Bolonjs, t cilt, pas rishikimit nga universitetet prkatse, do t drgohen n Ministrin e Arsimit pr tu miratuar m pas nga Kshilli i Ministrave. Fakulteti i Histori-Filologjis sht nj ndr fakultetet q i ka hartuar kurrikulat dhe sht n pritje q t miratohen ato q jan hartuar. Sipas Rrokajt, Fakulteti i Histori-Filologjis i ka gati kurrikulat e reja pr ata q do t vazhdojn studimet pr Master, pas mbarimit t sistemit 3-vjear. Dekani i Fakultetit t Historis dhe Filologjis, Shezai Rrokaj, sqaron se kt vit jan duke prgatitur sistemin e diplomave t nivelit t dyt dhe Masterat e nivelit t par dhe t dyt. T gjitha kto, sipas tij, kan kaluar jo vetm n Kshillin dhe Senatin e Fakultetit, por edhe n Kshillin e Arsimit t Lart dhe Shkencs pr miratim.
Kurrikulat
Rrokaj sqaron se n kto kurrikula studentt kan disa mundsi zgjedhjeje, sipas profileve q ata i gjykojn si t prshtatshme. Larmia e ktyre kurrikulave, sipas dekanit t Filologjikut, do tu jap mundsi studentve q tu prgjigjen krkesave q ka tregu pr pun. Por megjithse sht folur shum pr sistemin e Bolonjs, ende n radht e studentve gjen student q nuk jan t mirinformuar pr kt sistem. Madje, jo vetm kaq, por shum prej tyre nuk din as se far duhet t bjn pasi t mbarojn studimin 3-vjear dhe as se sa mundsi punsimi ka diploma e nivelit t par t Bolonjs. Studentt q mbarojn sistemin trevjear dhe pajisen me diplomn Bachelor mund t vazhdojn Masterin e nivelit t par dhe t zgjedhin midis disa profileve. Brenda Masterit t nivelit t par do t ket: Msuesi, Redaktori, Arkivistik, Arkeologji, Menaxhim territori, Turizm etj.
Kriteret
Pr t vazhduar Masterin n Fakultetin e Histori-Filologjis kriteret e pranimit do t jen t prgjithshme. Ky fakultet nuk ka prcaktuar kritere specifike si mesatarja, kreditet etj., pr t ndjekur studimet specializuese q ofron ai, por do gj do t varet nga krkesa dhe oferta. Kshtu, pr t ndjekur Masterin e nivelit t par (plus dyshin), nevojitet vetm diploma e nivelit t par. Ndrsa pr t vazhduar Masterin e nivelit t dyt, duhet t kesh fituar diplomn e nivelit t dyt. Ndrkoh q numri i pranimit t studentve pr Master do t varet nga mundsit akademike dhe infrastrukturore. Kurse t rinjt q e kan marr diplomn para vitit 2008, do t regjistrohen n Doktoratur. Kjo e fundit prfshin Master t nivelit t dyt dhe jo m pak se dy vjet koh t nevojshme pr prgatitjen e doktoraturs. Studentt q kan mbaruar studimet e larta sipas sistemit katrvjear, ekuivalentohen me Masterin e nivelit t par dhe diplomn e nivelit t dyt.

Kreditet pr diplomat e studimit
Pr t fituar nj diplom t nivelit t par (DNP) studenti duhet t ket grumbulluar 180 kredite.
Pr t fituar nj diplom t nivelit t dyt (DND) studenti duhet t ket grumbulluar 120 kredite.
Pr t fituar nj diplom t integruar t nivelit t dyt (DIND) studenti duhet t ket grumbulluar s paku 300 kredite.
Pr t fituar nj diplom t Masterit t nivelit t par (MNP) studenti duhet t ket grumbulluar 60 kredite.
Pr t fituar nj diplom t Masterit t nivelit t dyt (MND) studenti duhet t ket grumbulluar t paktn 60 kredite.
Pr t fituar nj diplom t nj programi studimi jo universitar, studenti duhet t ket grumbulluar 120 kredite.
Pr t fituar nj certifikat n prfundim t nj programi studimi t formimit t vazhduar, studenti duhet t ket grumbulluar numrin e nevojshm t krediteve, t prcaktuar nga institucioni respektiv i arsimit t lart pr at program studimi.


Kushtet e pranimit n programet e ndryshme t studimit
1. Pr tu pranuar n nj program studimi t ciklit t par, apo program t integruar t studimit t ciklit t dyt, kandidati duhet t ket prfunduar me sukses Maturn Shtetrore, t zotroj nj diplom tjetr studimi t fituar jasht vendit, t vlersuar ekuivalente me t ose t zotroj nj diplom t lshuar nga nj Institucion i Arsimit t Lart. Institucionet publike t Arsimit t Lart mund t prcaktojn n prputhje me aktet ligjore n fuqi edhe kritere t veanta pranimi pr kandidatt, t cilt kan mbaruar Maturn Shtetrore, t cilat i bjn publike t paktn nj vit para fillimit t pranimeve tё radhs n institucion.
2. Pr tu pranuar n nj program studimi t ciklit t dyt kandidati duhet t zotroj diplom t nivelit t par, ose diplom tjetr studimi t fituar jasht vendit, t vlersuar ekuivalente me t. Institucionet publike t Arsimit t Lart prcaktojn n rregulloret msimore prkatse kritere specifike pr pranimin e studentve n do program studimi t ciklit t dyt, q lidhen me drejtimin e formimit t tyre n ciklin e par dhe kualitetin e prgatitjes individuale t studentve, bazuar dhe n rekomandimet e Kshillit t Arsimit t Lart dhe Shkencs. Kto kritere specifike bhen publike para fillimit t pranimeve tё radhs n institucion.
3. Pr tu pranuar n nj program studimi t Doktorats, kandidati duhet t zotroj diplom t nivelit t dyt, diplom t integruar t nivelit t dyt apo diplom tjetr studimi t fituar jasht vendit, ekuivalente me to. Institucionet publike t Arsimit t Lart prcaktojn kritere specifike t pranimit n programet e doktorats, bazuar dhe n rekomandimet e Kshillit t Arsimit t Lart dhe Shkencs. Kto kritere bhen publike para fillimit t pranimeve tё radhs n institucion.
4. Pr tu pranuar n nj program studimi specializimi afatgjat, kandidati duhet t zotroj diplom t nivelit t dyt, diplom t integruar t nivelit t dyt, apo diplom tjetr studimi t fituar jasht vendit, ekuivalente me to, dhe t plotsoj standardet akademike t kritereve t pranimit t institucionit respektiv. Institucionet publike t Arsimit t Lart prcaktojn kritere specifike t pranimit n kto programe studimi, bazuar dhe n rekomandimet e Kshillit t Arsimit t Lart dhe Shkencs, t cilat bhen publike para fillimit t pranimeve tё radhs n institucion.
5. Pr tu pranuar n nj program studimi Master i Nivelit t Par (MNP), kandidati duhet t ket prfunduar s paku nj program studimi t ciklit t par, si dhe t plotsoj standardet akademike t kritereve t pranimit t institucionit respektiv pr kto programe studimi, t cilat bhen publike para fillimit t pranimeve tё radhs n institucion.
6. Pr tu pranuar n nj program studimi Master i Nivelit t Dyt (MND), kandidati duhet t ket prfunduar s paku nj program studimi t ciklit t dyt apo program t integruar t studimi t ciklit t dyt, si dhe t plotsoj standardet akademike t kritereve t pranimit t institucionit respektiv pr kto programe studimi, t cilat bhen publike para fillimit t pranimeve tё radhs n institucion.
7. Pr tu pranuar n nj program studimi jo universitar, t natyrs profesionale, kandidati duhet t ket prfunduar me sukses Maturn Shtetrore ose t zotroj nj diplom tjetr studimi t fituar jasht vendit, t vlersuar ekuivalente me t, si dhe t plotsoj standardet akademike t kritereve t pranimit t institucionit respektiv pr kto programe studimi, t cilat bhen publike t paktn nj vit para fillimit t pranimeve tё radhs n institucion.
8. Ekuivalentimi i titujve t studimit t fituar jasht vendit me qllim pranimin n programet e ndryshme t studimit t ciklit t dyt dhe t tret, bhet nga Institucionet e Arsimit t Lart, duke respektuar aktet ligjore e nnligjore n fuqi, si dhe marrveshjet ndrkombtare.


Albania