Close
Faqja 1 prej 2 12 FunditFundit
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 20 prej 25

Tema: Bujar Muaj

  1. #1
    i/e regjistruar Maska e mondishall
    Antarsuar
    28-11-2006
    Vendndodhja
    Ne Selanik te Greqise
    Mosha
    60
    Postime
    2,692
    Faleminderit
    0
    53 falenderime n 45 postime

    Bujar Muaj

    Fabula dhe poezi SATIRO-HUMORISTIKE

    Parathenie

    Kjo eshte permbledhja e dyte me fabula e poezi satirike e autorit nga Mallakastra, Bujar Mucaj, i cili me nje gjuhe te thjeshte e te kendshme, perpiqet dhe thote fjalen e tij ne kete fushe, krahas autoreve te tjere.
    Ne vargun e tij eshte aroma e gjuhes se popullit, ndikimi i tradites poetike nga Cajupi deri tek autoret bashkekohore, por natyrisht, shtrati ku gjallon eshte Ezopi me urtesine dhe menyren e tij klasike te pasqyrimit te realitetit.
    Foto Malo

  2. #2
    i/e regjistruar Maska e mondishall
    Antarsuar
    28-11-2006
    Vendndodhja
    Ne Selanik te Greqise
    Mosha
    60
    Postime
    2,692
    Faleminderit
    0
    53 falenderime n 45 postime
    Bujar Mucaj


    Drejt Evropes

    Tek po lahej te govata:
    -Drejt Evropes!-thirri pata.
    Prapa ferres nje iriq:
    -Ne Bruksel kam shok' e miq!
    Ne zinxhir baloja ham-ham:
    -Per Evrope isha e jam!

    Beh porsi ortek ariu:
    -Valle nga lista kush me fshiu!?
    Derri nga lera ne grope,
    Zerin ngrevrope! Evrope!

    Pa degjoni c'pall gomari:
    -Mes te pareve jam i pari!

    Cirret sorra mbi nje dru:
    -Evropa te vije ketu!
    * * *

    Pas perplasjes me makine

    -Te kam thene, o zoti Nure,
    Gjithe jeten ngele kobure.
    Mbaj nje hudher, o koke gdhe,
    se e liga vend nuk ze!
    -T'u rrit ndera, te lumte llapa!
    Plasi syte e shih c'ka prapa!
    Hudher Korce, me c'kerkon
    Dje ngarkova plot pese ton.
    * * *

    KUVENDI

    Ngrihen krahet ne tribune:
    Tash te lehte duam pune!
    Dalin kembet-duartrokitje,
    S'duam asgje, vetem shetitje!
    Qan stomaku, -pune dua,
    S'me jep kush qe te bluaj mua!
    Prapanica qe matane:
    Ua them troc, me nuk ma mban.
    Te flase koka!-dikush shton.
    Na falni, koka ... mungon.
    * * *

  3. #3
    i/e regjistruar Maska e mondishall
    Antarsuar
    28-11-2006
    Vendndodhja
    Ne Selanik te Greqise
    Mosha
    60
    Postime
    2,692
    Faleminderit
    0
    53 falenderime n 45 postime
    Bujar Muaj



    Nezimi i Frakulls





    “N kufi t saj (Apollonis) gjendet Nymfeu* i famshm, ku banojn barbart amant dhe bylion”.

    Ndrsa konsulli romak n Dalmaci, q ishte dhe shkrimtar Dion Kasi rreth viteve 200 mbrapa Krishtit ka shkruajtur midis t tjerave duke ln dika pr Nymfeun:

    “Ajo q m uditi m shum sht nj zjarr i madh q del pran lumit Ana(Vjosa)...

    ...ky vend quhet Nymfe dhe madje ktu ka pasur edhe nj orakull.”



    Pikrisht pran atij vendi Nimfeut, ku para Plinit dhe Dion Kasit q t dy romak u kishte knduar Aristoteli dhe Straboni, atje ku ishte djegur zjarri i dikurshm legjendar do t vinte n jet n vitin 1685 Nezim Frakulla, nj nga poett m t njohur t rryms s bejtexhinjve. Nj pjes t mir t jets e kaloi n Berat ndaj dhe njihet dhe me mbiemrin Berati. Mbiemri Berati ka ngatrruar disa studius letrsie e akademik t ngulnin kmb e n studimet e tyre t thoshin se kishte lindur n Mbrakull t Beratit duke mar kshtu Frakulln pr Mrakull. Dihet q kta profesort se kishin lexuar librin me kujtime t “Babait” nj prej mendjeve t ndritura t familjes Vlora, Eqerem bej Vlors i lindur n vitin 1885, q n faqet e ktij libri bn pak a shum dhe nj histori t shkurtr t familjes Frakulla, shum e shum vite para se kta t mernin penn e mundimin pr t shkruar. Patjetr se kishin lexuar pasi n radh t par vet beu i Vlors ishte i nemur nga regjimi, ose ndoshta kan br dhe t paditurin nse u ka rn n dor. Megjithat dhe n fjalorin enciklopedik shqiptar t vitit 85, si vendlindje e tij sht qartsuar Frakulla n Mallakastr t poshtme dhe thuhet pikrisht kshtu:

    Frakulla. Fshat i Mallakastrs n rrethin e Fierit (J P),n J t Levanit. Qendr e fshatit t bashkuar Frakull e madhe, q prfshin edhe fshatrat: Ada (Ad bunaca), Bregasi, Frakulla e Vogl...Kafaraj...

    N shek.XVI-XVII u b qendr administrative dhe lulzuan mjeshtrit, tregtia,kultura.Nga Frakulla ishte Nezim Frakulla, dhe udhheqsi i kryengritjes fshatare kundr refomave turke m 1835 Ali Frakulla.



    Eqeremi thot se: Nezim sht pseudonimi i Ibrahim Nezim Frakulls.Lindur m 1680 dhe vdekur n Stamboll m 1760. faqe 245-246.



    “Abdyl beu (Frakulla) rrithte nga nj bij e bejlerve t Pahtosit( sot Patosi fshat.BM.). Por edhe kta nga ana e tyre jan nj deg e familjes Vlora. N vitin 1671, me strgjyshin e saj, Xhaferr pash Vlora(m 1685 sanxhakbe i Vlors,1689 bejlerbe i Rumelis,1697 vritet n betej e Zents) ndahet nga dega e Vlors, ku mbeti vllai i tij Kapllan Mehmet pasha. Dega e Pahtosve sht shuar. Ali beu -themelues i familjes Pahtos(shih 9 ).Bejlert e Pahtosit n shek e 18-t qen shum t pasur. Varret i kan n Pahtos dhe n xhamin Mbret. Poeti Nesim (mesi i shek t 18-t) t cilit i prkiste gjysma e Frakulls) ishte i ksaj familje.

    9.Ali pasha, sanxhakbej i Elbasanit. Mbahet si themelues i familjes Pahtos.

    faqe 604-609.

    Do t pyes ndokush se ku i dinte gjith kto t dhna beu i Vlors!? N radh t par duhet t njihet prej t gjithve se kush ishte Eqerem bej Vlora, ky pinjoll i familjes s famshme, ky eurodit, politikan, historian dhe nj lufttar i shquar i eshtjes kombtare, i cili u largua nga Shqipria kur po merrte frenat e pushtetit komunizmi, duke e mbyllur kariern e tij n politik si ministr i trojeve shqiptare t mbetura jasht kufijve n 1913 e t ribashkuara n kohn e pushtimit italian e gjerman.E dyta vet Eqeremi si del nga t dhnat i prkiste nj trungu familje si me Pahtost dhe me Frakulln. E treta nj pjes t ifliqeve t familjes s tij prve se i kishte n Myzeqe i kishte dhe n Mallakastr t poshtme, n Levan e Frakull... Si studius e historian Vlora ka sjell ndrmjet kujtimeve e shkrimeve t tjera t tij shum t vrteta historike qofshin dhe t hidhura. Edhe me rastin e vjershtorve t vjetr ai i ka kushtuar vmndje jo vetm Nezimit, por edhe t tjerve:

    “sht e vrtet q disa kronist dhe poet vendor, si Nezimi, Sulejman Naipi vdekur m 1772, kronisti Mehmet Abdyl efendiu nga Gjrokastra, pak m von, Muhamet ami, Kruku 1784-1844 dhe disa dervish bektashinj shkruan kronika, kng dashurie, psalme, ditirambe pr ditlindjen e Muhametit, nj elegji pr martirizimin e imam Hasanit dhe imam Hysenit n Qerbela, n alfabetin arab”

    Eqerem Vlora shkon e dhe m tej kur sjell n kt libr se pr kontributin e bejtexhinjve dhe n veanti t Frakulls ka folur e shkruar Ernest Koliqi nj personalitet me pesh i kulturs dhe i letrsis shqipe, (N vitet dyzet mbahej n opinion nj elit poetsh si: Fishta, Asdreni, Koliqi dhe Lasgush Poradeci) duke treguar pr ndikimin e letrsis orientale n letrsin shqipe.

    Koliqi,Ernestnfluence orientali sulla literatura albanese. N :Oriente moderno Rom,vllim.34.(1954)25-42.rosi.Etore, Notike su un manosckrito del canzonieri di Nesim.(sec.xvII –xvIII)



    Teki Sadiku Msues i Popullit bashkpatriotas (fshatrat i kan pran e pran) e ka par figurn e Nezimit si nj shtje m vete, duke par veantit e tij e evidetuar tek ky njeri i shquar vullnetin dhe dshirn pr tu msuar fshehurazi shkrim dhe kndim shqip, duke prdoruar grmat turke e arabe. Duke folur e duke e cilsuar kt figur t madhe Sadiku na jep dhe nj ndryshim datlindje (1690-1760) n krahsim me beun e Vlors q jep(1680-1760) dhe fjalorin enciklopedik (1685-1760).N studimin e Sadikut gjjm t dhna interesante ku msojm se i ati ishte i ardhur nga Kreshpani, fshat ky q ndodhet n kumunn e e sotme t Cakranit. Thnien e Frakulls se “Shkrova shqip pr t’i hapur rrugn gjuhs shqipe” dhe mburrjet se shptoi gjuhn shqipe nga prishja zn vend n studimin dhe analizn e Sadikut. Dika tjetr me vler sht dhe fakti q sjell ky studius, se patrioti Zef Jubani ishte i pari shqiptar q studioi dhe shkroi pr Nezim Frakulln i ndjekur m pas nga vllezrit Naim e Sami Frashri e vite e vite m pas Dhimitr Shyteriqi, Osman Myterizi. Lists s Teki Sadikut un do t’i shtoja Kristaq Shtembarin, Moikom Zeqon, Anton Paplekn, dhe mbi t gjitha Vath Koreshi q na e dha aq bukur n noveln “Haxhiu i Frakulls”. Specialisti i muzeut t Fierit, historiani Nuri Plaku ka npr duar nj monografi pr jetn dhe veprn e Nezimit, ku dhe ai do t nxjerr n drit e do t pasqyroj t dhna t tjera t panjohura.

    Formimi i Nezimit kaloi nga fshati i tij i cili lulzonte n ato kohra, ku skishte as Fier* e qytete e tjera rreth tij, npr oborret e familjeve t srs s lart e t kamur feudale si ishte dhe vet, shkollave ku mori dije si n Berat e Stamboll, npr mejhanet e sallonet e Beratit ku poett grindeshin e lvdonin deri n qiell njri-tjetrin. Jo m kot kronikani turk Evlia elebiu do t shkruante pr Beratin kur e vizitoi at n ato kohra (1670).

    “Poett, shkrimtart dhe oratort e ktij vendi jan njerz me kultur t lart e me studime t plota”

    Aty n ato ambjente do t vinte vite m pas Nezimi q do t niste ndryshe nga t tjert t vjershroj shqip.Pasi rri disa vjet e shklqen n vjershrime merr prap rrugt pr Stamboll dhe gjat qndrimit ktu thuhet n Fjalorin Enciklopedik pr shkaqe t paqarta e internojn n Besarabi dhe pas lirimit u kthye srish n atdhe ku fillimisht ndejti n Elbasan. Ndoshta e mbas kthimit nga Besaarabia mund t jet vjersha ku Nezimi thot se “fund e krye botn shtita, zemra mu b tr gjak”. M von vjen n Berat, por ktu nuk e lan t qet pasi dituria dhe aftsia e tij e komunikimit e afronte me masn, bri q cmirzinjt rival t tij pa prjashtuar dhe sundonjsin e qytetit ta kishin hal n sy e ta luftonin vazhdimisht. Srish e internojn e m pas vdes n nj nga burgjet e errta e t lagshta t Stambollit.



    Me vdekjen e Nezim Frakulls opinioni shoqror i kohs reagoi ashpr. Poeti Feiziu n kronogramin e tij preks do t tregonte dhe fundin tragjik t poetit:

    “ I par ndr shum dijetar, krye ndr faltart, mbiemri i dashur Nesim, emri Ibrahim bej, i zoti n fushn e diturive , njohs i holl i kuptimeve dhe dijetar i lart.Fati e burgosi pa faj n dhe t huaj. I turturuar vdiq dshmor dhe u nis pr parajs”.

    N shum pika studiusit e veprs s tij kan piktakime, duke arritur se Nezim Frakulla ishte i pari q vjershroi shqip, ishte i pari q futi dialogun n nj bashkbisedim t quajtur “Zemra e shpirtit” e cila ndodhet tek “Divani”, q mund t thuhet me plot goj se sht hapja e shtegut pr dramn. Ishte i pari q solli nj vepr t plot me 110 vjersha si ishte “Divani”, ku futi elemente t panjohura m par n brendi. Vepra e Nezimit gjithmon do t ngelet me rndsi historike n letrsi si pr kohn q u shkruajt ashtu dhe pr rrymn e pasur letrare q pruri, ku u trajtuan s pari temat laike, duke qndruar edhe lart nga ana artistike. Nj rrug n qytetin e Fierit nderon emrin dhe veprn e ktij vjershtori t kohve t largta.



    *Plini(23-?mbas lindjes s Krishtit) “Historia e natyrs”vepra e tret.



    **Fieri del si fshat pr her t par n shnimet e udhtarve t huaj n vitin 1783

  4. #4
    i/e regjistruar Maska e mondishall
    Antarsuar
    28-11-2006
    Vendndodhja
    Ne Selanik te Greqise
    Mosha
    60
    Postime
    2,692
    Faleminderit
    0
    53 falenderime n 45 postime
    Bujar Muaj







    Nafta dhe ulliri





    Mund t harrosh gjra t tjera pa prmendur, por binomin naft-ulli kurrsesi, se pa kt binom nuk mund ta njohsh Mallakastrn e sotme. Jo m kot e prmndm n fillimet e librit Nimfeun e famshm, por duhet t prmndim edhe nj nga emblemat e Muzakve q kishin t gdhendur dhe dy rrkeza nafte, duke na treguar q qysh n ato koh banori i ktyre trojeve, bylyni apo mallakastrioti e myzeqari i mpasm e dinte se jetonte mbi kt xhevair t muar. Ndrsa pr ullirin kt hyrje do t doja ta ilustroja me disa vargje t poetit Xhevahir Spahiu.



    Raport lufte



    I perndishmi Padishah!

    Zjarri i xhehnemit

    mbi Arbrin ra.

    Dhjet mij frym

    I drguam n at bot:

    Shtat mij arnaut,

    Tre mij ullinj t mom.

    T paudht

    I shkuam me shpat,

    Drurt

    I dogjm t gjith t gjall.

    Tre dit e tre net: ’arom profetike

    E nj flake ylberore,

    Ve t ishe aty.

    Zoti im!

    Shrbtori yt i prunjur

    Ibrahim



    E kundrta ka ndodhur me nj pushtues tjetr, me gjermant e pikrisht n Mallakastr diku midis Hekalit e Kashit ku ishte disklotuar nj repart. U ishin mbaruar drurt apo qymyri dhe nuk dinin me far t gatuanin. Nj “mik” ideali i tyre nga ant tona e mori vesh se krkonin, i paprtuar rrmben sopatn dhe nisi t pres ullirin m t afrm. Nga adra ku pushonte i madhi i tyre doli nj britm, e cila sa nuk e rrzoi nga pema mikun shqiptar.

    -Nein!

    Ulliri i shptoi ndshkimit t egr, nuk u pre dhe guzhina prdori pr gatim ca arka t boshatisura municioni nga Ruhri i largt.

    Dy shmbuj diametralisht t kundrt q flasin shum nga koh t ndryshme, nga pushtues q vinin njri nga lindja e tjetri nga perndimi, t dy superfuqi t kohs s tyre. Diku kam lexuar se ullinjt e Hekalit jan ndr m t vjetrit e Shqipris e t Ballkanit. Ullinjt e mom mund t’i shohsh n do fshat t tejendan Mallakastrs. sht gj e rrall ose e pamundur t gjesh shtpi n kt krahin q t mos kultivoj ullirin. Me nam t mir jan ullinjt e Cakranit, Hekalit, Kashit, Greshics, Ruzhdies, Gjinoqars, Siqecs, Visoks, Kuqarit, Marglliit, Aranitasit, Dukasit, Rrersit, Kashit, Fratarit etj.

    N librin austriakut Voith “Lufta e Durrsit midis Qezarit dhe Pompeit”na tregon m s miri sipas studimeve t tij se:

    “N kohn e Qezarit Mallakastra merrej me blektori dhe me kultivimin e ullinjve...”

    N fillim nafta sikur i prishi qetsin shekullore ullirit, por m pas pema e lasht u msua, duke e pranuar e duke patur dashur pa dashur nj lloj armonie me t. Nga koh e vjetr e m pas na kan arritur disa toponime edhe pr ullinjt:

    Ullinjt e Kols, Ulliri i Kuq, Ullinjt e Menxarakut, Lagja e Ullinjve, Ulliri i Rrapo Hekalit, Pes Ullinjt, Ullinjt e Toskve, Ullinjt e Qarrishts, Ullinjt e Gjeneralit (Mbjell kta n vitet tridhjet nga Xhemal Aranitasi ish ministr i mbrojtjes i Zogut 25-39),Ullinjt e Hajredinit (Fratarit) n Bejar, Ullinjt e Topave n Hekal etj.

    Nuk mund t shikosh nj pejsazh me ullinj pa nj sond nafte midis tyre apo anasjelltas. At ekollogji q “dogji”pakujdesia e t nxjerrit t “arit t zi” i lashti ulli prpiqet ta oj n vend pak nga pak, me durim e kmbngulje.

    Po citoj prsri Xhevair Spahiun poetin e dashuruar marrzisht pas ullinjve n poezin e shkurtr por t dhimbshme “Mallakastra” n librin “Ferrparajsa” n faqen 84.



    Valzim i valzuar

    i nj shkretimi t shkretuar-

    kto brigje.

    Pikllimin kullosin kopet e ullinjve.



    Burimi i par i nafts n kt zon u el m 19 korrik 1926 nga shoqria “Anglo-Persiane” n Patos, e cila kishte marr me konension pr t krkuar naft 220 000 ha dhe pr t shfrytzuar 60 000 ha . Nj shoqri tjetr amerikane q kishte futur kthetrat n naftn shqiptare ishte dhe “Standart Oil”, e cila kishte marr me konension 51 000 ha . M pas kjo zon u shfrytzua nga italiant t cilt blen konensionet e shoqris “Anglo-Persiane”. Shoqrit italiane ishin “Agip”dhe “Aipa”. Duke folur n librin e tij “Politika e Italis n Shqipri” mkmbsi i mbretit n Shqipri Jakomoni kur flet pr prparimin teknik n trugun e lasht t traditave perndimore ndrmjet t tjerave shkruan:

    “...Berati, n kmbt e malit t Tomorrit, vendbanimi legjendar i perndive, n truallin e t cilit gjenden shtresmbajtset e nafts s Devollit e t Patosit ...”

    Pr nxjerrjen e nafts jan mbajtur statistika t rregullta nga viti 1929 e ktej. N vitin q tham sht nxjerr vetm 100 ton. Viti rekord i nxjerrjes s nafts mbahet viti 1974 me shifrn 2 248 227 ton. Rezervat e llogaritura n zonn Patos-Marinz dhe asaj t Visoks t mara s bashku jan 280 270 219 ton, duke nxjerr prej tyre 24 662 296 ton. Edhe rra bituminoze q gjendet n zonn e Patos-Kasnics n nj territor prej disa hektarsh sht nj pasuri q mendohet deri 15 000 000 m3 . N ditt e sotme kapaciteti nxjerrs ka arritur deri n 50 000 ton n vit. Venburimi i gazit metan n Frakull i zbuluar n vitin 72 sht shfrytzuar deri n vitin 88-t dhe mendohet se sasia e prgjithshme e vendburimit arrin n 107 233 893 N. m3. Nga vendndodhja e dikurshme e zjarrit t famshm t Nimfeut sht nxjerr sasia 101 841 158 N.m3. N prfytyrimin popullor nafta mendohet se sht nj lum ku nj degz e tij kalon edhe ndr ne dhe po t ecsh me magjinatn popullore pak a shum bindesh sikur je para nj t vrtete. Naft ka n rrethinat e Kuovs, ndjekim rrugn duke zbritur n Myzeqe t Beratit n zonn e Kozare - Arrzs, kalojm n Myzeqe t Lushnjs n Divjak ku ka gaz hidhemi n t Fierit drejt Povels, bjm nj kthes gjarprushe si lumi i Semanit, por n t kundrt drejt Frakulls, sulemi disa grad kthes pr n Kallm -Verri, n bregun tjetr pastaj duke filluar nga Jakodina, Belina, Marinza, Sheqishta, Zharrza, marrim prpjet Kuqarit, Patosit, Dukasit, Banajt, Rusinjs, Marglliit, Rrersit, Gjorgozit, Visoks, Patosit-Fshat, Belishovs, Ballshit, Drenovs, Kashit, Hekalit, Mollajt, Poemit, hidhemi pastaj matan Vjoss drejt Labris, n Karbunar, Gorisht, Amonic, duke ju shtuar lumit dhe “rrkeza” e Drashovics q na kujton se pusi i par i puar pr naft n Shqipri sht pikrisht aty, n vitin 1916 nga italiant. N Amonic prpara na del masivi shkmbor i maleve duke e prfunduar prfytyrimin popullor n Finiq t Sarands. Ndrsa pr specialistt sht krejt ndryshe dhe shkencrisht kan prcaktuar thellsit e shtresave t ndryeshme, llojin e nafts q nxirret n do vendburim, katet e tyre etj. Pr naft sht shpuar gjithandej Mallakastrs edhe n Aranitas, Panahor, Kalenj, Metoh e gjetk, por pa dhn ndonj rezultat. Pr kuriozitet po shtojm se pr dekada me radh n linjat tona detare dhe ndrkombtare ishte nj anije istern me emrin “Patosi”. Uzina e prpunimit t thell t Nafts n Ballsh, e cila bn pjes sot n shoqrin aksionere ARMO, sht nj uzin ndr t paktat e m cilsoret q i rezistoi ekonomis s tregut dhe furis vetvrasse t nntdhjet e shtats. Si prfundim, Nafta dhe Ulliri jan dhe mbeten dy nga pasurit m t muara t krahins e t vendit. Dhe pr t dyja kto pasuri Mallakastra mban kreun paka se n ndonj shkrim ose studim shkencor e ndonj “shkenctar” flokthinjur e sup rn nga pesha e gradave t marra koht e fundit e quan me t pa drejt krahin e prapambetur.

    Figura t shquara n vite n naft mund t prmndim:

    Lipe Nashi*, Kapllan Hajdari, Sotir Skorovoti, Hysni Ajasllari, Uani apo, Avni Liaj, Zarif Saliaj, Barjam Shehu, Qemal Rrapushi, Kio Kasapi, Sokrat Pitushi,**Myrteza Kepi, Muhamet Shehu, Sheme Mara, Napolon Mrtiri, Sabri Hoxha, Nexhip Xhuveli, Haki Fejzo, Adil Zotaj, Pjetr Leka, Feruze Nepravishta, Beqir Alia, Ramiz Xhabia, Miti Dhamo, Petro Olldashi, Ilia Karaduni, Piro Bozdo, Bahri Shanaj, Protoko Murati, Nebi Sulkaj, Enriko Veizi***, Abib Pasha, Koo Plaku****, Milto Gjikopulli*****, Kamber Brezhani, Sulo Kamberi, Nikodhim Shtrepi, Skender Elbasani, Belul Kamberi, Fatmir Shehu etj. Ndrsa nga t huajt q i dhan aq shum nxjerrjes s nafts n vendin ton e veanrisht n Mallakastr sht inxhinieri polak Zuberi****** i cili sht i pari q bri hartn gjeologjike t Shqipris dhe njihet si zbulues i vendburimit t Patosit. U eksekutua nga rregjimi komunist si sabotator n zonn e nafts Kuov. Kan dhn kontributin e tyre plot specialist nga Italia, Anglia, Jugosllavia, Hungaria, ekia, Bashkimi Sovjetik, Rumania, Kina etj. N koh t komunizmit n Patos dilte nj revist shkencore e titulluar “Nafta dhe Gazi”(1972-1991) e cila ishte e nj cilsie t lart.



    *Emrat me t zeza jan Heronj t Puns Socialiste. Lipe Nashi ish drejtor i prgjithshm i nafts. Me rastin e festave t lirimit nntor 1974 merr titullin Hero i Puns Socialiste. Pak muaj m pas n mars t vitit 75 arrestohet dhe dnohet si armik i popullit, si sabotator n naft. Pas daljes nga burgu n nj intervist dhn gazets “Nimfeu” 1 tetor 1991, Lipe Nashi do t shprehej:

    “Nga regjimi 46-vjear, ndr t tjera u cilsova si shum shok t mi, si armik dhe sabotator n naft. Kt akuz ma bri Enver Hoxha, t cilit t mos ja ham hakun, ishte i zgjuar ...pr poshtrsi, por jo si shkenctar, si mundohej t t paraqitej nprmjet nj matriali t gjer q la t shkruar dhe q un s’di se sa ju shrbeu pasardhsve. E vrteta sht se veanrisht n fushn e nafts padituria e tij ishte totale pr t mbuluar kt padituri e mndjemadhsi q pasqyrohej rrnqethshm n ekonomi, ai fabrikoi armiq e sabotator sipas cikleve t prcaktuar vetm nga nj mndje e mendur.”

    Mbas vdekjes s Lipe Nashit nj nga sheshet kryesore t Patosit mban emrin e tij.

    Emrat e nnvizuar u akuzuan n vitin 75 si sabotator n naft, duke u shpallur armiq t popullit e t Partis.

    **Myrteza Kepi nga Preza e Tirans dhe Muhamet Shehu nga Bicaj i Kuksit ran n krye t detyrs n Linas t Elbasanit pas nj shprthimi t nj nnstacioni pompimi q drgonte naftn n rafinerin e Crrikut. Emrin e Myrtezait e mban nj shkoll e mesme n Kuov, ndrsa t Muhametit nj shkoll n Patos. Pr kujtim t dy heronjve rruga pr nga qendra e Patosit, deri n Stadiumin e futbollit mban emrin “Heronjt e Linasit”

    ***Enriko Veizi specialist i mirfillt n insitutin e krkimeve t nafts, nj nga karikaturistt m t mdhenj q ka nxjerr Shqipria.U dnua me grupin e prfolur sabotator n naft duke par lirin me ardhjen e demokaracis. Pa ju gzuar mir liris ndrroi jet m 1992. Nga njerz t ndryshm t artit e t kulturs sht propozuar q t’i ngrihet nj monument n Patos, Fier apo dhe Himar q ishte vendlindja e tij.

    ****Koo Plaku nj nga specialistt gjeolog m t mir q kishte nafta, vllai i t njohurit Panajot Plaku, u dnua me vdekje, kur s’kishte as tre muaj q ishte martuar. Kishte zbuluar vendburimin e Gorishtit dhe at t Cakranit. Para se t arrestohej kam punuar me t n Pusin Verria 33 n zonn e pimit Kallm –Verri.

    *****Milto Gjikopulli nj nga specialistt m t mir q kish gjeologjia shqiptare dhe ajo e nafts n veanti. U dnua me vdekje si sabotator n sektorin e nafts.

    ******Zuberi, inxhinier polak, nj nga gjeologt m t mdhenj t bots. Kishte zbuluar venburimin e Bakus n Bashkimin Sovjetik n koh t Leninit. M von u angazhua me Shoqrin Anglo – Persiane n Gjirin Persik e m pas erdhi n Shqipri. Kudo ku shkeli hartoi dhe prpiloi me saktsi hartat gjeologjike. Dha nj kontribut t madh n zonn e Kuovs dhe sht zbuluesi i zons naftmbajtse t Patosit. N nj nga bormbadimet e aviacionit Anglo - Amerikan i vritet gruaja n Kuov. N Shqipri si para lufte e m pas punoi me prkushtim. Hartat gjeologjike t Zuberit referohen edhe sot n shum vende t bots.



    Kjo pjes sht shkputur nga libri i pabotuar “Aranitasi dhe Mallakastra midis legjends dhe t vrtets” t Bujar Mus.

  5. #5
    i/e regjistruar Maska e mondishall
    Antarsuar
    28-11-2006
    Vendndodhja
    Ne Selanik te Greqise
    Mosha
    60
    Postime
    2,692
    Faleminderit
    0
    53 falenderime n 45 postime
    Bujar Muaj





    Jehona e kryengritjeve shqiptare kundr tanzimatit n Greqin fqinje.

    “ ...Bukuria e tyre trondit burrat, ndrsa eleganca shtang femrat.Kurr guximi i tyre strgjyshor nuk ka psuar zhgnjim”

    Camille Paganel.



    Puquville do t shkruante kshtu n at koh pr kryengritsit tosk:*

    “…nj rac burrrore, lufarake, mikprits, kmbnguls deri n pikn ku rrezikohen me kok, besnik ndaj miqve. Nuk jan t ashpr pr luft sa amt. Jan t dobt, por aq t fort sa vshtir t’i lvizsh nga vendi…dialekti i tyre sht i ngjashm me t lebrve”



    Vitet 1835-47 jan nj trmet i fuqishm n krejt truallin arbror, jehona e t cilit u ndje dhe n Greqin fqinje, ku nj pjes e saj ajo kontinetale kishte vite q kishte fituar lirin. Shkrimtar, historian, poet hodhn n letr prpjekjet titanike t vllait verior pr tu shkputur zinxhirve t rnd t otomanizmit.Figura shqiptarsh krer kryengrits u bn aq t njohur n opinion grek sa edhe sot rrojn shprehje t tilla ku n mnyr t qart lartsohen. “Mos m fol sikur je elo icari”. E till shprehje ekziston dhe pr Ali Pashn e Gjolekn. N nj kng popullore greke n librin “Arvanitt” t Kosta Birit, Gjolekn arrijn sa e quajn nj tjetr Skenderbe.

    Γχιων Λεχας, Σχεντερμπεης άλλος,



    N sofrn e kngs mike, do t uleshin pothuajse gjith figurat kryesore t kryengritjeve t jugut, ku me nota prekse e me nj qndrim shpesh qortues pr ata q ngren fukaran n kmb kto kng jan dshmi e qart se fqinji i dhimte vuajtja dhe derdhja e gjakut.Shum kng jan t shkruara n form ballade dhe i kan t rralla shoqet nga prsomria e realizimit.



    Bilbila mos kndoni dhe ju qyqe t heshtni,

    dhe ti mjerane Shqipri, n t zeza t vishesh,

    me t lign q bt ju n kt stin vere!

    sht vrar ky Hasan Bej me Tasim Efendin,

    dhe Emin Pashaj kur e mson shum shqetsohet;

    thrriti bimbasht n vend me Shishkon Mirallain,

    t shkoni t godisni t gjith ata shqiptar.

    Natn e bjn dit, krejt natn e bjn dit

    gdhihen n Piskopi, n dy burime akull.

    Dhe nj frat i luajtur mndsh u ka dhn lajmin,

    “Jemin Pasha, prse qndron, o djal i sadrazemit!”

    Sapo e dgjon Emin Pasha dhe lajmin sapo merr,

    fillojn marshimin kmbsor, kalors,

    t shkojn t takojn tej ushtrin shqiptare.

    Dhe takohen tej n Bogaz dhe luftimi fillon,

    morn shum koka t teprta si dhe shum robr...

    Arrin nj dervish n ast e fshehtas bisedon:

    “Ngrehu dhe ik, bre pasha, se skllav do t zn.”**



    Ja si jepet n rreshtat e librit t Kosta Birit, “Arvanitt”, kryengritja e Alush Frakulls (i cili sht thirrur me dy emra Alush dhe Ali) me pak fjal n faqen 357 t botimit t saj t katrt, t 97-ts.

    Το 1837 επανασττατουν οι μωαμεθανοι τοσκηδες, της Μουζακιας, του Βερατιου και του Αυλωνος με αρχηγο τους τον Αλη μπεη Φραγκυλα .



    N vitin 1837 ngrihen muhamedant e Toskris, t Myzeqes, t Beratit dhe t Vlors me kapedan Ali bej Frakulln.



    N librin e tij voluminos Epiri ( HΠΕΙΡΟΣ ) Kostandin A. Bakalopulu i kushton edhe ai disa radh kryengritjes s Alush Frakulls n faqen 444, ku pak a shum shprehet pr kt kryengritje si bashkpatrioti i tij Biri, a n mos i sht referuar atij.



    N burimet greke Kryengritja kundr tanzimatit e Mallakastrs sipas Kosta Biri (1899-1980) prshkruhet kshtu:

    “Pak dit m von kryengritsit n Mallakastr midis Vlors dhe Beratit me lufttarin Rrapo Hekali me 1000 muhamedan pushton Beratin dhe rrethon n kshtjelln e tij nj fuqi t kosidorueshme t ushtris turke q prbnin mbrojtjen e vendit.”

    Λιγες μερες αγροτερα, επαναστατει στιν Μαλακαστρα,*** μετακσυ Αυλωνος και Μπερατιυ ο οπλολαρχηγος Ραπο Χαικκαλης με 1000 μωαμθανος, κυριευι το Μπερατι και πολιρκει στο καστρο του ένα ταγμα τουρκικου σρατου πον αποτελουσε την τοπικη φρουρα.



    "Ushtria e drguar,- thot n kronikat e tij n faqen 408 n "Kronografia e Epirit" Aravanitos,- u godit n pozicione t ndryshme t marshimi t saj prej rrebelve t Hekalit... "

    Po n kt faqe kronika flet pr betejn e zhvilluar n Dholiana nga Gjoleka.

    "Pas ksaj ngjarjeje, arritn n datn 29 n qytetin e Janins t shpartalluarit, t strlodhur e t trembur. Thuhet se n at luft t trbuar m shum se 600 vet u vran nga t dyja palt, dhe fshati i madh i Dholians u dogj krejt..."

    M tej prshkruhet frika q u ka hyr turqve se mos Gjoleka vendos dhe i sulet Janins e cila sipas tij do t dorzohet pa rezistenc, por... thot kronikani:

    " ..ose nga zoti ose nga lajmet e rndsishme , q merrte nga Berati, Gjoleka vendosi pas betejs s Dholians t largohet duke zn grykat e ngushta n Labri pr t penguar bashkimin ... e ushtris. (turke) "

    Kryengritja kundr reformave t quajtura Tanzimat n mbar toskrin pati jehon t gjer edhe popullsit e tjera jo shqiptare t cilt si dhe m par e shprehn me kngt e tyre si do ta shohim m posht t mbledhura nga vepra me titull “Prmbledhje kngsh folkrorike t Epirit„ t P.Aravantinos, botuar nga bijt e tij pas vdekjes, m 1880.



    24, Kryengritja e Shqiptarve****



    Doni t ndjeni thirrjet ju dhe vajtimet e zeza?

    Kaloni nga Berati dhe n Delvin t shkoni,

    n Toskri dhe Labri t dgjoni mnxyrat

    dhe grat ame vajtonjse q po thon vajtimet,

    q qajn ato pr burrat, pr fmijt e tyre.

    I thrrasin t dalin vrap nga brnda varrit t zi,

    disa nga Tarsanaja tej dhe t tjerat nga Konja .

    I mallkuar qoft ky moment edhe ky ast i hidhur

    q morn nj vendim t lig bejlert, agallart,

    Shqiprin’e mjer sakaq t’a ojn npr kmb;

    T part e kan t fsheht, t dytt hapur, fora;

    Hodo ka ngritur lebrit s bashku me Gjolekn,

    Dhe gjith amrit i nis ky Hamit apari,

    Edhe ka ngritur toskrit Rrapo Hekali,

    Dhe zun kullat fshatrave dhe rrugt e kalimit

    Dhe goditn dhe shkatruan t sulltanit ushtri;

    Sapo sulltani ka dgjuar shum’i prishet qejfi

    Dhe drgon forca dhe armatim, t toks dhe t detit.

    Kalon me serasqer pashai dhe hyri n Berat,

    Fshatrat myslimane i djeg n t gjith sanxhakun;

    Kaloi dhe n Delvinn tej djegur dhe shkatrruar,

    Dhe n amri drgon at Hysen Vrionin...

    Dhe grumbullohen n Janin lebr e vlonjat

    Beratas dhe gjirokastrit dhe emr t lidhur.





    Nj kng e ngjashme me kt gjendet edhe n librin e Zebeliut edhe ky mbledhs i kngve folkrorike greke, por me mjaft mungesa.

    N librin e Kosta Birit “Arvanitt” faqe 361-363 sht dhe letra e 89 prijsve t jugut, nga Kazat e Vlors, Delvins, Kurveleshi, Mallakastra e siprme dhe e poshtme, Berati dhe Tepelena, Tomorrica, Toplltia, Rrethi i Myzeqes, Skrapari, shumica bejler e agallar drguar mbretit Oton t Greqis.N letrn drguar mbretit e firmosur nga krert bien n sy emrat legjendar t Zenel Gjoleks, Rrapo Hekalit, elo Picarit (Xhelil Aga), Abdyl Koks, Dervish Ali Dukatit, Hodo Nivics...q & nbsp; & nbsp; prve asaj q i krkonin ndihm, i bnin edhe elozhe gati t tepruara, duke prdorur edhe shprehje q sot sikur s‘do t na plqenin t‘i prsrisnim. Por sido q t ishte puna firmossit e asaj letre t 15 gushti t 1847-ts kan arritur n nj prfundim se:



    Nqoftse shpresa dhe shptimi s’sht pr ne, athere do t vdesim nga

    shpata. Nqoftse kshtu e ka thn zoti, kshtu le t bhet.



    Otoni nuk e prkrahu dhe nuk e ndihmoi kt kryengritje, pasi midis Greqis dhe Ports s Lart kishte filluar nj klim afrimi.



    Kosta Biri n prfundim t librit “Arvanitt” duke ju referuar dhe krejt kryengritjes n Toskri do t shkruante:





    “Συγκεκριμενως***** ενώ ο Γκιολεκας εθριαμβευε στην Ηπειρο, ο στραταρχης της Θεσσαλιας Μεχμετ πασας με δεκα ταγματα πεζικου ειχε υπερφαλαγγισει τους επαναστατες, ειχε φθασει στην Μαλακαστρα, και προσεβαλε από πισω τον οπλαρχηγο Χαικαλη, ο οποιος πολιορκουσε την τουρκικη φρουρα στο καστρο του Μπερατιου. Γινεται εκει μια φοβερη μαχη, κατά την οποιαν οι Τοσκηδες, κλεισμενοι μεσα σε λαβιδα στρατηγικη, επολεμησαν μεν ηρωικα, αλλα εδεκατισθηκαν. Λιγοι κατωρθωσαν υα σωθουν και εσκορπισθηκαν στα γυρω βαυνα”.



    “Pikrisht n kohn kur Gjoleka triumfonte n Epir, udhheqsi i Thesalis Mehmet pashai me dhjet batalione kmbsorsh kishte arritur n Mallakastr, rrethuan kryengritsit duke u dal nga pas prijsit Hekali, i cili godiste vazhdimisht mbrojtjen turke n kshtjelln e Beratit. Atje bhet nj betej e tmerrshme n t ciln toskt t mbyllur n nj ark luftuan me t vrtet heroikisht, por u prgjysmuan. Pak arritn t shptojn dhe ata q shptuan u shprndan n malet prreth.”

    Fundin e kryengritjeve Aravantinos e jep duke njoftuar se:



    "U kapn disa nga paria e Vlors e nga t Beratit, Rrapo dhe Hamit Hekali bashk me familje t tjera t rndsishme, prej Vlors t dy bijt e Ismail beut dhe dy niprit e tij, nga t Tepelens Veiz Vasiari dhe tre bijt e Tair Abazit, nga t Gjirokastrs nipi i Kapllan pashait Tahir beu, nga t Delvins Abdyl bej Koka, elo Picari, Sulo Kallapodhi, nga t Filatit Alizoti dhe Ahmet Dino, nga t Marglliit Tahir apari...kta t arrestuar, disa nprmjet detit dhe disa nprmjet Bitols u drguan t lidhur me pranga n Stamboll, ku t arrestuarit me faje t lehta u mbajtn t burgosur aty, ndrsa kokat e kryengritjeve u drguan n internim n Konj..."

    Panajot Aravantinos e mbyll kronikn e tij pr fundin e ktij rrebelimi “Kronografia e Epirit” me kto fjal q jan dhe mbyllja e ktij shkrimi:



    “Kshtu mori fund ai rebelim, nga i cili u dobsuan ekonomikisht shqiptart npr prpjekjet luftarake, por dhe arka e Ports s lart jo pak u dmtua ...”









    *Puquville”Voyage de la Grec ”, N librin “Arvanitt” t I.Koollarit, .faqe,222.

    ** Aravantinos “prmbledhje folkrorike t Epirit”.1880, faqe19-20.

    ***Kosta Biri “Arvanitt” faqe 357.

    ****Aravantinos”Prmbledhje ........” faqe 21-22.

    *****Aravantinos “Kronologjia e Epirit”. faqe 384









    Tanzimati ishte trsia e rregullave dhe ligjeve reformuese t qeveris turke t shpallura n nntor 1839. Tanzimati n Shqipri u prit me kryengritje t fuqishme pasi me ligjet e reja shqiptart e msuar me nj far autonomie, humbisnin shum.

  6. #6
    i/e regjistruar Maska e GeoF
    Antarsuar
    01-07-2008
    Vendndodhja
    Fier, ku nje kile tru shitet sa nje filxhan me fara
    Postime
    188
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    U kenaqa me fabulat dhe thumbat e Bujarit ! Rrofsh Edmond qe i ke transportuar ne kete faqe.
    Une e njoh dhe ekam lexuar me kohe kete autor dhe bashkeqytetar timin , por sidoqofte sonte kisha nevoj per fabula.
    Nese e ke afer Bujarin dhe s`eshte nisur me pushime ne Shqiperi , percilli shume te fala nga Gentjan Banaj.
    JUu pershendews te gjitheve dhe ate poetin tjeter dhe aktorin Bedri Hoxha .
    Shume pershendetje nga Genti !

  7. #7
    i/e regjistruar Maska e mondishall
    Antarsuar
    28-11-2006
    Vendndodhja
    Ne Selanik te Greqise
    Mosha
    60
    Postime
    2,692
    Faleminderit
    0
    53 falenderime n 45 postime
    Bujar Muaj





    Traketuku i harruar i brigjeve t mia...





    Ispenxha 775; taksa e iftit, e benakut dhe e beqarve (mysliman) 856; grur: himil 150, mimi 6450; elb : himil 50, mimi 140;mel : himil, 10, mimi 280; bath dhe thjerrza; himil 4, mimi166; kokulla : himil 1 mimi28; tagji : himil l10, mimi 280; musht : medre 500, mimi 5000; e dhjeta e lirit 138; taksa e bletve 140; e dhjeta e pemve 100; mullinj 5, punojn gjysmn e vitit, taksa 75; mullinj shajaku 5, taksa 75; taksa bidatit 95; taks kullote 125; taks e perimores 170, shpend 340; taksa e qoqelit 68; taks mollsh 44; badiavaja, gjobat, taksa e martess dhe polains: 445. Shuma : 17000 (ake)
    Si prolog t ktij shkrimi dhash pasqyrn e taksave q paguante Aranitasi, fshati im i lindjes n vitin 1570 dhe me q qllimi i ktij shkrimi jan mullinjt, i nnvizova q t dukeshin midis taksave t tjera.

    sht interesante pr mullinjt e blojs q t till edhe n numr erdhn deri n vitet shtatdhjet ku u shkallmuan e u zvndsuan n disa raste nga makinat e blojs. Pr kuriozitet t lexuesve po ju prmend t pes mullinjt q mbaj mend dhe q erdhn me traketukun e trokashkave deri n ditt tona, ndrsa pr pes mullinjt e shajakut as q bhet fjal e as ka mbetur gjurm.
    1-Mulliri i Myrto Mesutit n Lumar (Lagje e Aranitasit e ngritur n dy ant e lumit)
    2-Mulliri i Sade Elmazit
    3-Mulliri i Hoxhajve
    4-Mulliri i Zenel Xhafos (Zeneli ishte nj nga kapedant kryesor t Rrapo Hekalit)
    5-Mulliri i Veizit i cili quhet dhe i Levanit, por q asnjher s’u b i tyre edhe pse toka prreth mullirit me gjith pemt ju dha Levanit n koh t monizmit, ndaj dhe numrohet ndr pes mullinjt q ka patur Aranitasi.
    Dikush t thot se kan qn gjasht mullinj bloje dhe prmndin se ka qn dhe nj diku pran Metohut. N rrethinat e pjess s siprme t Gjanics e t prrenjve q ushqenin at, n fshatrat Aranitas, Cfir, Metoh, Kalenj, Panahor... gjmonin trokashkat e m tepr se tridhjet mullinjve, kur n nj kng t veriut rapsodi qahet kur thot nprmjet vargjeve:


    Jan t ngrat e jan dertli;
    Gjasht pllamb’ tok pr do shtpi,
    Dhjet katunde me n j mulli....

    sht pr tu theksuar se si zon jo shum e pasur n ujra prsri krahina e Mallakastrs duke qn nikoqire s’linte t’i vinte dm nj pik uj. N grykat e prrenjve dhe pran lumenjve kishte n tridhjetvitshin e fundit t shekullit 16-t afrsisht 200 mullinj. Mendoni sot nj Mallakastr q shtyhej npr shekuj nn trokun “e 200 a m tepr mullinjve! E veant sht se n t gjith Mallakastrn e athershme e cila shtrihej n nj territor gati dhe njher m i madh se ky i sotmi, vetm n fshatin Aranitas figurojn mullinjt e shajakut t quajtur dhe dirstile. Prve mullinjve t fshatit mbaj mnd n fminin time dhe mullinjt e famshm t Shkarps n Visok, mullirin prfund lajthive t Visoks q i takonte Kasnics dhe athere e punonin Shemja me Mersinin, t dy nga Kasnica, q kur i shihnim ashtu t br kok e kmb me pluhurin e bardh na dukeshin sikur kishin dal nga prralla, mullirin legjend t Kashts n Poem, n koh t socializmit ishte nj nga mullinjt e rrall q me urdhr t Mehmet Shehut, si thuhej athere u mbajt n gjndje t mir pr rast lufte, por i shkatrruar me pas bashk me 300 pllaka prkujtimore q mbanin t gdhendur emrin e poliagjentit, mullirin e Shaqos n Visok ngritur mbi prrua i mbytur nga shpendrat e fieri. Mulliri i Kumit edhe ky n Visok, gjithashtu n lagjen Heqimaj kishte nj t till me t njjtin emr me lagjen. Rreth dyqind metra posht lisave t ashtuquajtur t Kalenjs (pasi sot vendi i takon Panahorit) mbaj mnd q ka patur nj mulli i cili erdhi deri n ditt tona dhe pushoi s ekzistuari athere kur zuri t piketohej rafineria e ardhshme e nafts. I veant ka mbetur pr mua Mulliri i Kubes n Patos – Fshat q sado fmij na trhiqte me at emr t uditshm. Aty punonte xha Aliu nj plak hokatar, dikur fisi i tij i zbritur nga Peshtani i Madh kishte qn me prona t mdha deri n bregdetin e Vlors. Aliu ishte nj mjeshtr i rrall n ngjitjen e kockave t thyera. Si mjek popullor kt trazhgimi e kishin prej andej nga kishin ardhur pasi peshtanakt jan shquar dhe shquhen edhe n ditt e sotme jo vetm n Mallakastr, Labri e Myzeqe, por gati gati n gjith Shqiprin. Xha Aliu n kok mbante qylaf t bardh me thumb si t lebrve. Nn duart e tij kam kaluar disa dit kur m doli gjuri i kmbs s majt. Mbaj mnd q pregatiti nj ila me pjesn e bardh t vezve(jaki m duket se quhej) ndrsa t verdhat m’i dha mua t skuqura t’i haja para se t fillonte frkimet e gjurit, duke m mar kshtu edhe me t mir. Ndonse vitet m t shumta t jets i kaloi si mullixhi, kt zanat s’do tua linte trazhgimi t tjerve, djemve e niprve t tij. Ai ishte arsimdashs ndonse vet mund t ishte analfabet. Bijt dhe niprit e tij prqafuan majat e dijes dhe njri prej tyre Fatmiri, u b doktor prof, nj gjuhtar i dgjuar n vend e e deri n fund t jets s tij fatkeqsisht t shkurtr mbeti i prkushtuar pas studimeve t gjuhs shqipe. T kthehemi tek emrtimi Kube, t cilin mulliri e kishte mar nga nj cop kodrinz mbi shoqet e tjera q binte n sy dhe t bnte t mendoje q s’ishte natyrale. Pr kt vend kukumale si thash ekziston edhe nj legjend t ciln e kisha dgjuar nga goja e shum pleqve t mom. Legjenda thot se aty ishin vrar dy pal krushqish s bashku me nuset, sepse nuk kishin ndrruar sipas zakonit nga nj shami, si ishte rregulli n ato koh t vjetra. Kur e kam dgjuar pr her t par isha fmij dhe kam ndejtur pa gjum at nat. Nj pal krushqish i mendoja se kishin zbritur nga Gurt e Zes t Cakranit dhe tjetrn pal nga Margllii. Njerzit e afrm i kishin mbuluar aty n rrz t malit t Merks, ku kishin rn pran njri tjetrit s bashku me kuajt duke krijuar kshtu nj malth t vogl. Me kalimin e kohs era duke ngritur shtufin nga kodrat e Zirks apo rrn e lumit q rrjedh disa metra m posht kishte krijuar kt kube, kt kokojk q t kujtonte dunat e rrs n Sahara. M vinte keq sidomos pr nuset se pr dhndurt s’bhej fjal athere se dhndrit ja onin t tjert nusen n shtpi dhe skenn e ngrija n imagjinatn time n mes t pluhurit, thirrjeve dhe gjakut. Disa vite m pas do t shkruaja edhe nj ballad t titulluar “Ballada e Nuseve”. N vitet shtatdhjet e katr apo shtatdhjet e pes, at kube e hapn arkiologt, duke nxjerr n shesh nj varrez q kishte shrbyer pr nj koh relativisht t gjat nga ilirt (shek.VII para Kr). Varret e Tums s Patosit gjithsej 76 i prkasin dy riteve t varrimit asaj me vendosje t trupit dhe me djegje. Zbulimi i ktyre varreve, invetari i pasur i gjetjeve n t, prve se solli t dhna mbi prkatsin ilire t ksaj treve, por edhe nivelin e lart t zhvillimit q ka njohur lugina e Gjanics, duke nxjerr n shesh nj t vrtet, por pa zbehur aspak legjendn e prhapur. Do t gjeja n nj libr balladash se nj legjend t ngjashme do t kishte edhe n Kamenic t Kosovs me nj ndryshim q nuset nuk vriteshin dhe se krushqit e vrar numroheshin me mijra. Mullinjt e brigjeve t Gjanics q prmenda do t prisheshin pothuajse n t njjtn koh se mbi ta do t kalonte transeja e hekurudhs Fier – Ballsh, a ndofta, ndofta sipas mendsis s asaj epoke, koha e trokashkave kishte ikur e pernduar njher e prgjithmon. T gjith mullinjt e Lugins s Gjanics ishin t lidhur me njri tjetrin me an t vijave. Mbaj mnd mir q nga mulliri i Shkarps uji zbriste duke kaluar mbi kanionet e Visoks t quajtur nga vendasit “Shtyllat”, aty vijs kryesore i bashkngjitej nj vij ndimse nga Gjanica duke br m posht tek mulliri q ishte prfund lajthive e ky ia prcillte atij t Kubes e kshtu me radh duke shfrytzuar relievin e pjerrt ja prcillnin ujin njri-tjetrit, pr bloje e pr ujitje. Lugina e Gjanics sht mbajtur n lashtsi si nj zonat m t lulzuara t vendit. T gjith mullinjt e ksaj lugine ishin ngritur n krahun lindor t saj. Pr kuriozitet n krahinn e Mallakastrs e disa t tjera rreth saj nuk prdoret fjala millona, mullis si n zona e krahina t tjera m t largta. Aty thuhet mullixhi, dhe minolla.Mullinjt ishin strumbullari i jets pr shekuj e shekuj me radh. Pr t n dasma do kndohej knga e n raste lufte do t ishte i pari q synohej t merrej nga “t paftuarit”. Fjala e urt pr ndonj q nuk zbatonte radhn pikrisht do t kishte bazament mullirin: A ke qn ndonj her n mulli!? Se radha e mullirit nuk cnohej leht sa do hundlesh q t ishe. Por edhe betejat nuk kan munguar pran tyre duke skuqur gurt e lasht.


    Lule Zenel Xhafoja,

    Mbi mulli bre hata

    Suvaria m su pa
    Ulrijn allah allah!
    Se derman pr ta nuk ka...



    N kryengritjen zullumqare t Haxhi Qamilit duke ju referuar Neshat Hamitajt n librin e tij “Hekali dhe Mallakastra n thellsi t shekujve” nj betej jo e leht pr tu harruar sht br n Gadurov t Fratarit (Mallakastr)n mbrojtje t buks s gojs, t jets s fmijve, n mbrojtje t mullirit, ku kishin ln kokn gjasht rebel.

    “Nga forcat tona u vran Jonuz Zae Salo nga Ninshi brenda n mulli, Ago Zeneli nga Saliajt e Gjerbsit n grykn e korits s mullirit....

    T gjith rebelt e vrar i varrosn tek ara pran mullirit (sot nuk u dihen varret).

    Edhe n vitet e lufts s dyt do t gjejm shembuj t gjall ku flasin pr njerzit e bots s trokashkave, t jazit e t korits, t sfratit e t .... S’kishte si t ndodhte ndryshe, ata s’mund t ndaheshin nga fakir – fukaraja, populli i tyre, t cilit i shrbenin n dasma e gzime, n t mir e n t keq. Nga filmi “Kshilltart” i cili u kushtohet kshilltarve t Hekalit, ku fatmirsisht luajn dhe dy mallakatriot t mdhenj Kadri Roshi dhe Luftar Paja m kan mbetur n kujtes fjalt e mullixhiut kshilltar (n film Mitro Guri) thn n astin e largimit para kohe nga dasma, e n pritjen e orve t fundit para ekzekutimit:

    “Edhe mua do t m jepni leje se m pret misri n mulli.”

    Edhe n pranga i mbrthyer atje n plevicn e lagsht me shokt do gj do ta lidhte me mullirin, ai ishte vet jeta, ishte ajo bota e tij n dukje e vogl, por q futej me at trakatukun e kndshm n do skut e qoshe shtpie e kasolleje, mhalle, fshati e m tej, ku kishte jet duke dhn shpres. Ishte pra nj nga ata q thirreshin me emrin e thjesht mullixhi, (ndokush mund tu kishte harruar dhe emrin), q e dinte se, kush kishte pr t lvizur dhmbt tri her n dit, kush nj her e kush flinte me barkun bosh. Fjalt e tij, “Bot e ndyr, q duhet coptuar n gurt e mullirit” i vijn m pr shtat dhe jan tepr t besueshme pr kdo.

    N momentet e fundit, pak para pushkatimit edhe pse me minuta t numruara nga goja e tij dalin fjal “t peshura” q jan nj detaj q on do knd n vegime optimiste, duke i thn jets t jetova. Jo se si vinte keq q po ndahej nga jeta, por q jetn e kishte jetuar nga mizerja deri prtej endrrs ku trokashkat ishin natyrisht ninulla e sinfonia q s’mund t’ia zvndsoje.

    “Mngjezi i fundit, tani do t dgjoja trokashkn e mullirit. Do t thithja afshin e verdh t miellit q ka nj er aq t mir, aq t mir.”

    Rrugtojm n pak aste n koh paqe, ku mullixhinjt bluanin pr qejf “pr petulla e bakllava”. Nj kng e vjetr e anve tona na vjen n kt rast n ndim me nj satir shpotitse, ku fshikullohen n mnyr jo shum miqsore i zoti i dasms, i cili sipas kngs rri hund e buz si t’i jen mbytur gjemit. Fjalt e kngs ktu i ngjajn asaj thike me dy presa, q nse i ruhesh njrs nuk mund t’i ruhesh tjetrs:

    Pse m mban hund e buz lshuar,

    O i zoti dasms?

    Neve buk s’duam shum,

    Sa t bluajn tre mullinj,

    Sa t pjekin tre furrxhinj!



    Nj kng tjetr edhe kjo e gatuar jo me miell, por me “thumba” na tregon dhe begenisjen e djemve mullixhinj nga vashzat e asaj kohe:

    Shkonte plaka malit-o

    Me t tri t bijat-o

    Thot e madhja: m marto

    Thot nna :’burr do?

    -Burrin minolla e dua

    Tr ditn minolla

    Tr natn krcen mbi zjarr...



    Shtys pr kt shkrim u b nj emision televiziv i ET-3 q pr mse nj or dha pr zonn e Akarnanis se si shfrytzoheshin akoma mullinjt me uj.Vet kam par n zonn e Kilkizit edhe atje ku nuk shfrytzohen mullinj uji t kthyer n lokale e n muze si relike t nj kohe tjetr, e cila vjen n ditt e sotme t modernizmit jo vetm nprmjet tregimeve gojore e t shkruara, nprmjet legjendave t shumta , por t shihet edhe me sy duke qn sa m e prekshme. Desha t thosha n fundin e ktij shkrimi se kjo “industri-art” e mullinjve n do popull ka zn vend n gjitha gjenit e fushat e artit bashk me fjalorin e larmishm q u prdor shekuj me radh q sot kan gjetur streh n fondin e arkaizmave, si fjalt karroqe, ok, brok, jaz, trokashk, etj. Nuk mund t ket folkror n da t nj fshati, t nj krahine e gjer e m gjer ku t mos flitet pr bmat e mullixhinjve, brengat e dertet e tyre. Agolli e ka patur nj nga temat e tij t dashura kur vjershron pr Rembrandin si bir mullixhinjsh, apo tek fabula e njohur e tij “Mullixhiu dhe pula”, Kadare po ashtu tek “Gjenerali i ushtris s vdekur” e sidomos tek “Knga e millonait”, e cili humb dashurin e nj vajz, pasi n ato kohra pinin m tepr uj mblest xhambaz, mirpo mullixhiu edhe pas ksaj humbje nuk mund t humb dashurin njerzore, duke mos u trazuar me ligsit e mundshme q mund t ojn ndrydhjet, goditjet e jets jo vetm at, por do njeri n nj situat t ndezur.
    Derdhet mielli,/ miell i bardh, oh,/ martohet n fshat/ vajza q ti do./ do t bjn me t/ pite, bakllava./ ndaj tek pragu ti/ heshte millona./ kng e mokrrave/ sonte mbrmjen mbush./ ’t kujtohet vall/ me kokn n grusht.... dor e bardh e saj/ do holloj byrek./ zemra jote e madhe/ shtrir n ato pet/ por tek sofra ajo/ s’do dyshoj aspak,/ mos n miell ti/ ke hedhur farmak./ ta njeh zemrn ty,/ o mor millona,/ ndaj nga helmi yt/ ajo frik s’ka.../ djalo, millona.

    Traketuku i harruar i brigjeve t mia! do plag koha di vet t gjej ilain e t mbyll, pr mos tu hapur t tjera, pr t mos ln t harrohet edhe traketuku gati tridhjet e pes vjear i trenave q zvndsuan karvanet e mallakastriotve lugins s Gjanics. Q nesr njerzit mos t pyesin t uditur se n vendin e dikurshm ku gjmonin mullinjt na paska kaluar kndej nj hekurudh paralel me kt lum.Q kazmn nj nga t pandart e trinomit t famshm (pushk-kazm –libr) mos ta prdorim vetm pr t shkallmuar, pr t nxjerr dhe gurin e fundit t themelit. Nse do t ishin n kmb disa prej tyre, ata do t ishin kujtesa e gurt, gjuha e dshmia asaj kohe t mjegullt, q do tu flas brezave t tjer t mvonshm. E n munges t tyre duhet t flasin t paktn fotografit e zverdhura, zbardhllyera nga muzet, nga stendat e tyre, por kur dhe muzet nse vn bark nga pluhuri e u vihen nga pes-gjasht pal kye athere....parrulln e famshme q prmnda pes rreshta m lart e kemi zvndsuar me “Kazm - kazm – kazm” ose e thn ndryshe kazm n fuqi t tret.








    Detyrimi kryesor q vilej n koh t turkut fshatarve t krishter, zakonisht 25 ake (monedh argjendi)pr njeri. Akea qarkulloi nga shek 15-19-t.


    “Shtyllat”, toponim n Visok, aty arkiologt kan gjetur mbetje t nj dige t vjetr q mundsonte ujitjen e nj pjese t Lugins s Gjanics. Ndoshta dikur muret e digs kan qn t prforcuara me shtylla e q athere ka gjasa t’i ket mbetur emri.

  8. #8
    i/e regjistruar Maska e mondishall
    Antarsuar
    28-11-2006
    Vendndodhja
    Ne Selanik te Greqise
    Mosha
    60
    Postime
    2,692
    Faleminderit
    0
    53 falenderime n 45 postime
    Lindja dhe shklqimi i nj qyteti-Fieri



    Nga Bujar Muaj





    “Grat e Myzeqes dhe t rrafshit t Tomorrit jan thesare me vlera t vrteta bukurie pr kurorn e dashuris. Me sy t mdhenj, t kaltr e t ndriuar me flak qiellore, me flok gshtnj n t verdh apo gshtnj t errta, hund t holl, goj t mbl dhe elegante – kto jan dhuratat q japin grat toske.

    Me lkundjet e tyre trupore, elegante dhe t ndjeshme, me finesn e kmbve t tyre, dokush mund t’i marr pr perndesha t lashtsis, apo pr nimfa, me t cilat Profeti zbukuroi parajsn ku priste miqt e tij m t nderuar... t gjitha faqen si prototipe t prkryera t bukuris”.*

    Kto fjal shnoi dhe i shkonin pr shtat kur i pa dhe u magjeps prej bukuris s tyre gjat udhtimeve t tij npr Toskri, Pouqueville n vitin 1806, t cilat do t’i hidhte n librin e tij “Voyage de la Grece ” botuar n vitin 1827. N shnimet e tij konsulli frances pran Ali pash Tepelens do t shkruante edhe pr fshatin e athershm t Fierit “nj fshat i madh me 200 shtpi”. Udhtar dhe kronikan t tjer kt shifr do ta ulnin si sht rasti i Aravantinos(1809-1870) i cili pas 50 vjetsh na thot tek “Kronollogjia e Epirit” botuar n Athin n vitet 1856-57, se “(Φιερι Μεγα) Fieri i Madh sht nj fshat me 36 shtpi 24 shtpi muslimane dhe 12 t krishtera” dhe me shnimin anash, “t ardhur” domethn jo vendalinj q sht i veant n krejt Myzeqen s bashku me Topojn .

    S bashku me rrethinat e tij si Sheqi, Bishtanaka, eligradi, Mbrostari, Qenasi, Dhimajt, Shkoza, Griza, Mbyeti, Portza...mbase, mbase vente deri 200 shtpi, kur krejt Myzeqeja e vogl athere arrinte afrsisht n 1300. Duket pra q popullsia ishte tepr e rrall sa po t bsh nj krahsim me fshatrat e Mallakastrs del se, sa kan popullsi 5 fshatra t Mallakastrs s siprme aq kan 104 fshatra t Myzeqes. Ma merr mendja se shifra q ka dhn konsulli sht e hiperbolizuar ose ndryshe e marr s bashku me rrethinat. N librin e Teki Selenics “Shqipria n vitin 1927” vetm n kt vit Fieri do t arrinte n 270 shtpi me nj popullsi prej 1510 banor. N dy harta greke q m kan rn n duar, shkputur nga libri voluminoz “Epiri” Bakopulos dhe “APBANITEΣ” t Kosta Birit, t cilat “flasin” pr Kryengritjet e Tanzimatit si qendra t njohura n Mallakastrn fqinje dalin Osmnzeza (sot e Beratit) 260 shtpi, Fratari 266, Hekali 232,Gjerbsi 221, Aranitasi 196...ndrsa n Myzeqe sht Pojani, Apollonia me 32 shtpi e njohur q mbahej n kmb akoma nga hija dhe emri i vjetr, Lushnja q athere numronte 118 shtpi, uditrisht dhe Frashri (jo i Prmetit) vetm me... 13 shtpi. Sa pr kuriozitet n t dy ja hartat sht shnuar dhe Lumi i Vdekur si degz e Semanit, gj q su ka vajtur ndrmnd hartografve tan. Po t ishte nj fshat i madh me 200 shtpi Fieri do t kishte ndikim e do t ishte prfshir dukshm n flakt e kryengritjeve t njohura si t Alush bej Frakulls ashtu dhe t Rrapo aga Hekalit e diku, diku do t’i kishte dal emri ashtu sikurse u fut n analet e historis i athershm i Lushnjs q nxori nj prej kapedanve kryesor t 1837 Abaz aga Lushnjn. Me kt rast nuk e di se kush duhet besuar m tepr konsulli q shkruante prshtypjet e udhtimit, pra jo studim, apo kronikani i cili e kishte n thua kt zanat. Pr tu mar n konsiderat jan t dhnat q sjell kronikani tjetr Dhimitr Vasioti n “Premomorie dhe komente, Rrethi i Epirit nga viti 1874- 1879” faqe 55 dhe 144, ku nuk jep ndonj gj t veant pr Fierin, i cili n kt koh ishte n zhvillimet e para, por pa rn shum n sy, ndrsa flet pr krahinn e Beratit ku bjn pjes dhe dy Myzeqet s bashku me qytetin e Beratit pr t cilin flet me imtsi. Ky shkrim i tij gjendet n Enciklopedin “Papirus” dhe sht e shkruar n dy gjuh greqisht dhe frngjisht. Myzeqeja e vogl ku bn pjes dhe Fieri del athere me 106 fshatra.

    Pata rastin t shihja para ca kohsh ekspozitn e hartave vjetra t Ballkanit dhe Evrops qendrore n Selanik me nj iventar mbi 180 hartash n punime t ndryshme, duke filluar nga druri gjer tek lkura. Aty do t shihja ekzemplar q nga ripunimi i harts s njrit prej korifejve t gjeografis Ptolemaiass Klaudis (Ptolemeut) (90-160) i cili ishte i pari q na ka sjell nj hart ku del dhe emri i fisit t albanve dhe qyteti i tyre Albanopolis, deri n vitet e lufttrave botrore. Harta m e vjetr n kt ekspozit ishte e vitit 1482. U prpoqa t gjeja se kur ishte shnuar s pari n hart Mallakastra, Myzeqeja, Pirgu, Fieri... dhe me q po flasim pr Fierin datimi i tij sht n vitin 1860 n hartn e shtypur n Londr nga T.Ettling me prmasa 43 x 30,5cm, E 4318. Harta prfshinte m shum se gjysmn e Shqipris, Greqin jo t plot me ishujt jonian. M pas Fieri do t ishte i pranishm n hartat e vitit 1864 q mbahet dhe si viti i krijimit t tij si qytet, nxjerr n Paris nga Guliam Henri Dufour me prmas 75,4 x 55,3cm E 4172, n vitet 1876, 77, 81, 97.... Megjithat kam nj far dyshimi pr dy harta nj t vitit 1797 dhe nj t vitit 1821 ku emrtimi i vendit nuk shquhet qart, por duket q sht me katr germa, po aq sa sht dhe Fier pa -i. N kto harta nuk shnohet m Spinarica e grykderdhjes s Vjoss, por Poro e cila sht edhe ajo me katr grma duke patur nj afrsi si n vendndodhje ashtu dhe n numrin e grmave me Fierin. S’sht e thn se hartat e ruajtuara t Selanikut mund t jen t parat dhe i vn vuln prfundimtare. Nuk i dihet mbase na del gjetk n muzet e tjer t Stambollit, Athins, Roms, Venedikut... emri i Fierit qoft edhe disa vite m par, por duhet t kihet parasysh se Selaniku sht ndr qytetet m lashta t mesdheut e t bots q ruan visare tepr t muara dhe hartat n fjal t cilat jan dhuruar muzeut pr tu ruajtur nga familje t vjetra vendase. Pirgu del s pari n kto harta n vitin 1651 e e mund ta prcaktosh mir se flitet pr Pirgun e Muzakajve t ndrtuar n fund t shekullit t katrmbdhjet e jo pr kshtjelln fushore t Bashtovs pran Shkumbinit se n hartat e tjera emrtimi Pirg del her mbi Shkumbin e her mbi Seman. N hartn e vitit 1651 t Pierre Mariette del pikrisht mbi Seman, mbi t n rrjedhn e Shkumbinit sht Klodiana (Peqini) dhe n grykderdhjen e Vjoss, Spinarica q sht m e pranishme q nga harta e ripunuar e Ptolemeut m 1555. E veanta sht se dalin njkohsisht n hartn e vitit 1784, 78... si Bashtova ashtu dhe Pirgu i Muzakajve. Dikur dhe Bashtova kaloi n dor t Muzakajve duke qn m par n dor t Matrngve e m pas t turqve me kt rast duke ngatrruar dhe vendodhjen nga shum studius edhe t njohur t pirgjeve t athershme si n Shkumbin e Seman. udia tjetr e hartave sht tek fakti se me daljen n drit t Fierit m 1860 nuk duken m as Bashtova e as Pirgu i Semanit i cili ndoshta u braktis me ndryshimin e rrjedhs s Semanit dhe forcimin e porteve t tjera t Adriatikut. M von do t ngrihej Skela e Semanit q ishte nj nga shtysat pr zhvillimin tregtis s ndrsjellt t rrethinave dhe t vet Fierit. Bashtova del si emr n hartn e vitit 1855 e cila flet pr shekullin e XI me e mrin Basti, n hartn e vitit 1774, Bastova. Pr Bashtovn ka t dhna t tjera t vitit 1521 ku del si Pashtova n nj hart t punuar n gjermanisht si almanak pr detart nga Pir Reiz. Pr Bashtovn ka ln dhe prshtypjet e tij elebiu n udhtimin e tij m 1670-72 gj q se ka br pr Pirgun e Semanit apo pr Fierin, e thn ndryshe se Fieri athere nuk ka ekzistuar as si fshat dhe se Pirgu i Semanit nuk kishte rndsin q kishte kshtjella fushore e Bashtovs apo skela e saj.

    Zhvillimin e krijimin e Fierit do ta ndihte shkputja e njrit prej djemve t Omer Vrionit, Karemanit ndr t paktt q shptoi nga hakmarrja e kryengritjes m 1847 ndonse mori pjes n t e sipas burimeve greke ishte ai q prgjigjej pr qetsin n qytetin e Beratit. Kahremani u largua nga Berati nga trungu i vjetr duke ardhur e ngritur sarajet n pronat e familjes s tij apo t Sulltanit si thuhet. Vet vendi q zgjodhi ishte n kryqzim t rrugve pr n jug dhe lindje, apo n brendsi. Ndoshta si piknisje e ktij vendbanimi q quhej Fier, Fiera, Ferka, Florika ishte ndrtimi i urs s gurt m 1777 q bri m t leht komunikimin nprjet dy brigjeve, nga Rrapushja e bija e Ahmet Pash Ngurzs, prishja nga turqit e Voskopojs m 1769 dhe vendosja e t ikurve aty, ndrtimi i kishs s Shn Gjergjit m 1781.Ura dhe kisha e Shn Gjergjit ishin dy dshmi monumentale q e meritonin t ishin n kmb dhe n ditt e sotme. Prsa i prket emrit pr t cilin ka shum supozime dhe un do isha i mendimit q rrjedh nga bimt n trsi e jo nga bima q njihet nga t gjith fieri. Ka mundsi q fillimisht mundet t jet quajtur nga veneciant apo t tjer q flasin kt gjuh fiorita, i lulzuar sepse vetm ktu vendi ishte i larguar m s miri ujrave t knets, pasi kuata e lartsis varion nga 19- 23 m duke br t kishte nj flor t t harlisur e tejet t pasur n t gjitha stint. Jo m kot rumunt q kan nj rrnj gjuhe me latint i kan thn Florika** q nnkupton ky emrtim dika t gjelbruar, t lulzuar. sht dika e ngjashme me emrin e qytetit Florina n Greqi, q pr preardhjen e emrit t saj merret prkthimi nga italishtja i gjebruar. Ndoshta fillimisht vendin mund ta ken quajtur Fiorita, m pas Fiori... dhe dihet si evolon fjala me dekada e shekuj, duke e uar atje ku ta do m mir veshi dhe gjuha, dhe shembuj t till n tokn arbrore s’jan t pakt. sht pranuar q Fier i ka mbetur nga panairet e shumta q zhvillonin romakt, veneciant. M 1385 kto vende bien nn sundimin turk e smund t kishin m pun venedikasit apo italiant n prgjithsi, por edhe nse i ka mbetur m par romakt e lasht apo veneciant e kishin zakon q kudo ku shkelnin si miq apo si pushtues t ngrinin dika t mermert, t gurt, do tu zinte m pas n koh t Bizantit dora lla e tulla si sht e vertetuar n shum vende bregdetare e ishuj ku kan sunduar, t cilat sot jan monumente q vizitohen pr dit nga qindra turist. Vendi i panaireve romake n Selanik sht disa dynymsh dhe qndron n nj nga vendet m t vizituara t qytetit. Un sdi deri m sot t jet gjetur nj tull, nj kollon, nj gur kandari, nj poe, nj banj, nj monedh... n tokn ku sht ngritur Fieri. Vendgjetjet m t afrta me t jan Mbyeti ku sht gjetur nj vendbanim dhe n ish knetn e Mbrostarit ku sht gjetur nj thesar me monedha austriake!?

    Mbreslnse mbetet Emblema e Bashkis s Fierit e krahsuar me shum emblema gjithandej Shqipris. Paraqitja e saj q n shikimin e par t l prshtypjen e nj zgjedhjeje tepr t kujdesshme ku nuk ka asgj t teprt. Monumeti i Agonotetve n qendr i rrethuar nga dy degza fier ma merr mendja, duke patur sipr disa bedena kshtjelle sht m tepr se kuptimlote e gjithprfaqsuese pr krahinat (Myzeqe-Mallakastr) q bjn at q quhet rrethi i Fierit. Disa do t thon se monumentin e kan br romakt prandaj t ojm dika q t ishte plotsisht e jona, me vlera t spikatura arkitektonike, kombtare. Mbrekulli do t ishte, por Fieri si qytet i ri n krahsim me t tjert i mungojn monumentet e tilla, dhe ato pak q kishte i zhdukn “qorrat” pa u ln nam e nishan. Pr mua do t ishte e pranueshme t ohej n qendr nj nga monedhat e argjenda t Monunit mbretit ilir q e kishte rezidencn e tij n Gurzez, Cakran, o ajo q ka portetin e tij ose tjetra q ka nj lop duke e pir vii, si simbol t bollkut e mbarsis... q Fierit si kan munguar. Nj simbol i till do t ishte identik me simbolin e krijimit t Roms, por t kahut t kundrt... Pastaj edhe qytete t tjera t bots kan si simbole monumente t ngritura nga t tjert e krenohen me to. Do t prmendja statujn e liris n Amerik vepr Ejfelit, dhuruar nga Franca, Lefkopirgo n Selanik simboli i ktij qyteti, Kremlini n Mosk, apo Shn Sofia n Stamboll q arkitekt s’kan qen vendasit, po jan simbole t pazvdsueshme t kulturs botrore q prcjellin mesazhe t asaj kohe n ditt e sotme.

    Manin e e Fierit pr tu rritur e modernizuar n dekada e vite t njpasnjshme e ndiqte jo pa zili simotra e saj myzeqare Lushnja dhe m tej vllai... ai q kishte patur vulat dhe kalat duke qn dhe qyteti m i madh i ksaj ultsire q quhet Myzeqe, Berati. Po t shihet popullsia e tre qyteteve si tham n dekada, vihet re nj gar n heshtje e t treve q vinte n ball plakun 2500 vjear Berat. Nse Fieri unak n vitet e para pas lirimit do t kishte 5000 banor, Lushnja do t kishte 500 m pak ndrsa Berati kishte di m tepr. Edhe kur Fieri arriti tek 17 000 apo 30 000, Lushnja prsri do t kishte 500 banor m pak. Sot Fieri qndron i shkputur pak si dukshm nga simotra e sivllai, duke u br nj qytet me nj shikim t largt e t qart, hap t pandalshm pr t ardhmen, duke shtrir kraht drejt Apollonis s lasht, pse jo dhe drejt Adriatikut, mbase pr t’i vn ndopak fre, pasi prvit deti glltit ndonj cop nga trupi i but Myzeqes. N mbyllje t ktyre radhve m’u kujtua se afrsisht nj shekull m par nj revist shqiptare dy javore q dilte n Natick t Shteteve t Bashkuara t Ameriks “The Morning Star”, “Ylli i Mgjezit” mbas shpalljes s pavarsis e n vigjilje t lufts s par botrore, ku botuese ishte nj nga motrat Qirjazi, Parashqevia, u kujtonte bashkombasve t lindur e t vajtur n Amerik “Se Fieri bie n Myzeqe”. M par m 1904 edhe Editi Durham ishte “magjepsur” me qytetin “q ishte ngritur me nj arkitektur uditrisht moderne”. Dhe t dyja kan patur t drejt si Durhami dhe “Ylli i Mngjesit”, por sot duhet thn e shkruar paks m ndryshe, se nse Fieri binte e bie n Myzeqe dhe ishte nj lule q sapo kishte elur e shprthyer m von “si kopshti i Edenit*** ...mes dy lumenjve, Semanit e Vjoss, aty ku “Perndia ngriti ....punishten e balts”,**** sot sht kryeqendra e Myzeqes, nj nga qytetet m t mdha e m t njohura t Shqipris dhe po kaq hijernd po t bnim t barazvleshme fjalt e Ciceronit pr Apollonin thn shekuj e shekuj m par.







    *Shkputur nga libri “APBANITEΣ” t Kosta Birit faqe 28.

    **Shih “Vlleht...” t Kopi Kuukut dhe Anastase Hociu “Aromanu”

    ***Luljeta Dano mar nga kopertina e librit “Qyteti pa statuja” i N.Plakut.

    ****Thnie e Jakov Xoxs sipas L.Danos, “Qyteti pa statuja”.







    Selanik 16 shtator 2008.

  9. #9
    i/e regjistruar Maska e mondishall
    Antarsuar
    28-11-2006
    Vendndodhja
    Ne Selanik te Greqise
    Mosha
    60
    Postime
    2,692
    Faleminderit
    0
    53 falenderime n 45 postime
    Po vazhdoj me nje shkrim interesant te shkrimtarit Bujar Mucaj, qe shkeputur perkohesisht nga krijimet e tij me humor, po na sjell shkrime me vlere studimore historike. Mbase duhej t'i paraqitja keto hulumtime te autorit ne tjeter teme te forumit, por nisur nga larmishmeria e ketyre shkrimeve, te them te drejten e pashe te arsyeshme t'i ve te permbledhura ketu, ne temen e hapur me emrin e tij. I uroj me kete rast autorit krijimtari te mbare dhe na sjellte sa me pare librin e porsa mbaruar(por ende te pabotuar) me shume te reja interesante nga vendlindja e tij dhe zonat perreth.

    Bujar Muaj



    N gjurm t Gjurms s Shnjt...



    ( Shnime pr disa toponime q zgjojn interes)



    Emrtimet e ndryshme t maleve, kodrave, fushave, brigjeve i trheqin vmndjen ’do njeriu, i cili do t dij kush e ka vn kt emr dhe sa i vjetr sht ai. Vite e vite m par nj malsor m tregoi nj ngjarje t vrtet pr dy eksplorator t huaj t cilt donin t ndiqnin me nj bark rrugn q bnte Drini, duke u nisur nga Ohri. N nj fshat t Kuksit malsort u than t kishin kujdes "Atje ku thyen qafn Drini ". T huajt kishin qeshur nga e thna e tyre dhe u kishin prmndur disa ujvara si Viktoria, Niagara etj, q malsort s’ua kishin dgjuar ndonjher emrin. T huajt ikn dhe pas disa ditsh u gjetn t mbytur pikrisht atje ku u than t kishin kujdes, “Atje ku thyen qafn Drini”. M kishte trhequr e tmerruar njkohsisht kjo histori e trisht q m von do t m nxiste t hidhja n letr disa toponime q i ndeshim prdit duke na treguar dika. N vendlindjen time n Aranitas dhe n krejt Mallakastrn m kan trhequr nj sr toponimesh dhe un dua t ndalem vetm n disa prej tyre dhe do t prpiqem sa mundem t jap shpjegimet. Po e nis nga “Gjurma e Shnjt” e cila nuk do shum shpjegim se t’a jep vet. N vegim t kohrave Gjurma e t Shnjtit sht ngurtsuar aty e lum kush e ka kaq pran e prek dhe e ledhaton. Ndofta ka qn apostuli Pavl ku thuhet se ka kaluar ktyre anve midis Bylisit e Beratit n vitin 58 pas Krishtit, apo vet profeti Ilia n rrugt pr tu prjetsuar n Shndlli i la gjurmt aty. Ndodhet n Ninsh.

    Fusha e Tunit Aranitas. I ka mbetur qysh athere kur fshati ruante fen ortodokse dhe Tuni duhet t ket qn i zoti i toks.

    Begaj, lagje n Aranitas. N kt lagje kam lindur n mars t vitit 1959. sht interesant emrtimi i i ksaj lagje pasi sht i rrall pr zonn ton. Beg gegrisht do t thot bej dhe ky emr sht i zakonshn n veri e sidomos n Kosov e n viset shqiptare n Maqedoni. T part e mi kur zbritn nga Dibra e Madhe, pasi kryen nj vrasje. Kan qn tre vllezr, nj u vendos n nj fshat t Kors dhe dy t tjert n Mallakastr, n Aranitas q jemi ne dhe n Visok q jan Heqimt. Pleqt venin e vinin deri von me Heqimt se thoshin q jemi nj zjarr, nj gjak. M kan thn se n koh t Zogut lidhjet e vjetra i kishin ruajtur edhe me “vllan” e Kors. Lidhjet me Heqimt e Visoks jan par edhe n nj drejtim tjetr. Vet emri Heqim turqisht do t thot doktor. Heqimt e Visoks jan shquar pr kt profesion dhe kan mar pjes n shum luftra si shronjs gj q sht shkruar n gazeta t kohve t ndryshme, fakt q ka qn ekspozuar edhe n muzeun e Fierit. Edhe pleqt tan, them brezi i gjyshit e m par e kan trashguar kt profesion. Nga brezi i mvonshm ishte vetm xhaxhai im Axhemi q sht marr me kt zanat pa ua trazhguar t tjerve. Pra t kthehemi prsri tek zanafilla e emrit Begaj. Mund t ket qn i pari i fisit q ka ardhur duke i vn emrin dhe lagjes. Mund t ken ardhur me kt mbiemr dhe kjo sht m e sigurta, gj q pr popullsin e kthyer n fen islame rrall se ndoth, pasi emri i babait prdoret pr mbiemr pr t birin. Kur kan ardhur mund t ken qn bej t rn nga vakti, por sidoqoft e ruajtn relike si ka ndodhur n shum raste t tjera q gzojn emra e ofiqe, por pa qn t till. Sido q t jet puna e sigurt sht q kemi zbritur nga Dibra e Madhe e quajtur ndryshe Shehri i Dibrs n fundin e shekullit tetmbdhjet apo n fillim t nntmbdhjets dhe se si apo qysh vet emri i lagjes sht i lidhur pazgjithshmrisht me prejardhjen. Sot n Dibrn e vjetr t banuar nga shqiptart pran xhamis s madhe t qytetit n pikat m t larta t tij shtrihet lagja e begve prball atyre t krifsve.

    Bozhajt lagje n Aranitas posht Begajt. E njohur pr lisin e mom q gjer pa u djegur nga "rrufet" shnohej n do hart topografike. Kam pyetur n fminin time Rabushen, gegen e babait tim q rrojti m se nj shekull, e cila ishte bij nga kjo lagje dhe Selon t bijn e kaakut t njohur n tr krahinn, Hajredin Arifit edhe kjo gati shekullore, nuse n kt lagje, e m kan thn se t part e ksaj lagje kan zbritur nga malsia e Skraparit. T tjer pleq t mom t ksaj lagje i kan kundrshtuar duke thn se kishin ardhur nga fshatrat e Tepelens. Nj mendim tjetr sht ai i nj studiusi t mirnjohur, albanologut Z.Valentini i cili emrat Bozhaj, Bozhejt, Bozhia i merr si emra fisesh shqiptare t veriut. Ndofta nj degz e tyre ka zbritur n Skrapar, Tepelen e m pas n Aranitas, lvizje kto t diktuara nga kushtet e asaj kohe, gjendja ekonomike, luftrat, hasmrit etj. N lindje t Podgorics, n luginn e Cemit, n fshatrat Drinush, Lofk, Bozhaj...t fisit Gruda q sot gjenden n Mal t Zi ka br nj sr udhtimesh e krkimesh albanologu austriak Maksimilian Lambrec(1882-1963) i cili ka ln nj varg kujtimesh t hedhura n librat e tij. Mundet q emri i vendit t ket mbetur edhe n kohn e pushtimit bullgar pasi n sllavisht ky emrtim do t thot -zot,- perndi. Raste t tilla n Mallakastr pr emrtime vendesh me origjin fetare ka plot si Ngjeqari,(Shn Gjergji) Shndllia, (Profiti Ilia) Gjorgoz, (Shn Gjergji) Metoh (pron manastiri) etj.

    Toskt, lagje n lartsin 250 metra n Visok, por mbiemri i banorve s’sht i till. Mendohet t ken ardhur hert nga sipr, ndoshta nga fshatrat prktej Tepelens q jan thirrur fillimisht Toskri. M pas q ktej kt emrtim do ta merrte krejt jugu i Shqipris. Mbiemri Toska, tosku, sht i prhapur n disa fshatra t Mallakastrs e m tej. N Mallakastr do ta gjejm n fshatrat Gjerbs, Hekal, Luar, Zharrs...Toskt e Hekalit pr mos t humbur fen kristiane zbritn n Myzeqe, ku pinjoll t tyre rrojn sot n qytetin e Fierit.

    Levani Plak. Ka nj legjend pr t q e kam dgjuar n fmini, por q sht e gjall edhe tregohet n ditt e sotme. Nj plaku me emr t nderuar i vdiq gruaja n koh t pleqris. Kaluan muaj dhe nj dit ju mbush mndja t martohej dhe i kishte vn syrin nj vajze t bukur t sojme, se edhe plaku ishte n gjndje sa dhe cjeprve u vishte patkonj. U hipn kuajve dasmort t armatosur dhe u nisn. Deshi s’deshi i jati i vajzs me hir apo me pahir e dha vajzn se si tham plaku qe me emr t madh n krahin. S’deshi fati t rronin gjat bashk se plaku pas tre muajve vdiq. Kur mbaroi zia shkuan njerzit e ksaj nuses pr ta mar. Jo kundrshtoi ajo nuk lvis nga kjo der, do t rri ktu t mbaj ndezur zjarrin e vatrs s burrit. Nusja kishte rn shtatzn me plakun dhe pas disa muajsh do t lindte nj djal q do ta quante Leven. Mirpo njerzit kur vinin miq n at shtpi nuk do thonin se do t venin tek shtpia e Marts po i vm nj emr, por tek Leveni i plakut. Me kalimin e kohs njihen ndryshime t tilla n gjuh nj nga e-t ra, ajo e pasmja, duke u zvndsuar me a dhe kemi sot Levanin Plak. Varianti tjetr i njohur sht q me q jan tre emra fshatrash njlloj ky sht babai i tyre nga ku lindn t tjert, pra sht m i vjetri m plaku.

    Hekal, n librin e Kosta Birit "Arvanitt " shpejgohet se ky emr ka mbetur nga kali. Nj legjend e till ekziston n Mallakastr dhe ndoshta i ka rn n vesh Birit, i cili n librin e tij i referohet sivllait t Hekalit ton, Hekalit pran Athins ku midis emrit Hekal dhe Alogo (kal) ka vn shnjn e barazimit. Nj hipotez tjetr pr emrin Hekal vjen s largu dhe m larg se sa mendohet. sht nj legjend e vjetr e prmendur nga Plutarku t ciln po e jap shkurtimisht.

    Hekale ishte nj grua plak q priti Thiseun, t birin e Athins, hero mitologjik, kur ky duke iu falur Zeusit q ta ndihmonte shkonte n Maraton pr t vrar demin e egrsuar. Plaka Hekale vdiq para se t kthehej Thiseu, por ai nga mirnjohja i vuri emrin fests q bn me kt rast banort prreth duke e quajtur Hekaline. Pr kt legjend sht shkruar dhe nj poem epike Hekale nga Kalimak. Ndoshta n rast fitoreje dhe n ant tona sht festuar ngjashmrisht si n Maraton duke u marr dhe emrin festimeve. A ndoshta, ndoshta, kjo legjend sht e njjt ose ajo q prmend Franc Babinger apo Eqerem Vlora kur flet n librin "I fundit Arianitve" .

    Variboba emr fshati n Mallakastr t Poshtme, q shum studius t huaj e shqiptar e shpjegojn me Varri i Bobos. Ka nj fshat t till me kt emr n Prmet dhe nj n Greqi . Variboba mbahet si vendi i origjins s Jul Varibobs

    Dukas(Patos)(Ballsh)etj. Emr i mbetur n koh t bizantinve kur tokat u ndan feudalve t quajtur "Duk".

    Sojkova. Sa e dgjon si emr t jep prshtypjen e nj emri sllav, por s’sht ashtu. Ta shikosh me vmndje nga lartsia e Bregut t Beshos n Visok apo nga Shkoza, Belishov, sht tamam nj kov n breg t Gjanics q pret radhn pr tu mbushur me uj n lum. Sojkova sht nj rrip toke disa hektarshe pjellore ndan lumit Gjanica aty merr dy kthesa t forta duke krijuar kt cop toke si gadishull n formn e kovs. Mesprmes saj kalon hekurudha pr n Ballsh duke e ndar n dy pjes pothuajse t barabarta. N dy skajet e Sojkovs jan dy ura q t japin prshtypjen e vegjave, apo dorzave. I prket Belishovs.

    Mali i Priftit n Hekal. N koh q vendi po islamizohej me shpejtsi nj prift nuk lviste vendit deri sa dha frymn e fundit n kishn e ndrtuar n at kodr duke i vn dhe emrin kodrs q e till quhet dhe sot

    Porta e Kaurit ose e Kalas n Hekal. Nuk sht as njra dhe as tjetra, por masivi shkmbor tek Shkmbi i Kuq i gdhndur me shkronja latine q t jep prshtypjen nga pamja si nj port.

    Kalamatrng: Ka nj mendim se i ka ngelur nga Lek Matrnga apo nga ndonj pinjoll nga principata e Matrngve q ishin n ato kohra n kufi me Muzakt e Arianitt. Megjithat pr kt toponim mendimi mbetet n kufijt e hipotezs.

    Varret e Lebrve, ka mbetur ky emr nga q shum lebr erdhn n ndihm t Rrapo Hekalit, dhan jetn dhe u varrosn n Mallakastr.Historikisht njihet se ran n Mallakastr 300 lebr kryesisht t Lumit t Vlors, trima t Tatar Memush Smokthins. Mbi varret e tyre n Greshic sot ngrihet nj pllak e mermert prkujtimore. Nga brigjet labe u ngrit e erdhi athere pa u mpiksur gjaku i t rnve knga-klithm, knga - amanet, knga... O ju nna greshiciote, qani djemt e smokthinjotve...

    Varret e arixhinjve n Dukas (Patos)

    Ky emrtim sht nga m t uditshmit, pasi dihet se arixhinjt q kan n gjak shtegtimin nuk kan patur varre t caktuara, por i varrosin ku t’i zr udha. Kur e kam pyetur nj arixhi m ka thn se t ndjerin e varros m i moshuari i fisit, ndrsa t tjert ikin prpara pr ta mos ditur kurr at varr, pr mos t’u rikthyer prsri n at vend. Kshtu ka mbetur q s lashti, ndryshe s’do t ishim shtegtar, por do t nguleshim si jemi ngulur sot. Nj miku im q vdiq n tetor t 2005 n moshn 82 vjeare, m pat thn se pr kt emr i kishte folur dhe gjyshi dhe babai i tij i datlindjes 1885. Nj epidemi shfarosse goditi nj fisi arixhinjsh, koh e koh m par, t cilt m pas i varrosi fshati. Kshtu dhe erdhi deri n ditt tona ky emrtim jo vetm interesant.

    Prroi i Kols, Bregu i Toskve i quajtur ndryshe dhe “Kisha”n Visok apo Shkmbi i Koit n Ninsh, jan ndr emrat m t vjetr, dshmitar t hershm q tregojn edhe kta se dikur para pushtimit osman banort e ksaj treve ishin kristian.

    Qafa e Lalarit dhe vet emri i Fshatit Lalar tregojn braktisjen, lnien e ktij fshati nga banort e saj t par, q u quajtn prej t tjerve “Lalarak” t ikur n kohn e konvertimit t fes.

    Qafa e Stefanit. Ndonse qyteti lasht me kt emr (Stefanfana) humbi, pa i mbetur gjurm, n kujtesn e njerzve troket dhe pikrisht na thot:

    Se jam i gjall e do t jem tek ajo qaf edhe pas mijra vitesh. Qyteti ka qn ngritur midis Novosels(Zharrz) e Sheqishts. Deri n vitet e para t shekullit t njzet dukeshin themelet e muret e tij t rrnuara. Qafa e Stefanit ndodhet n rrugn nacionale pr n Berat midis Patosit e Rroskovecit.

    Qafa e Sinjs. Shteg kalimi. Qaf historike q ndodhet n lartsin 720 metra dhe lidh luginn e Osumit me Mallakastrn. Mendohet se nj nga kryqzatat t ket kaluar pikrisht ktu, e katrta m 1207-t, gj q solli dhe shkatrrimin e Beratit dhe zons prreth. Kjo qaf ka par t shkojn aty princr e kontr,( Arianitt, Muzakt, Kastriott etj.), sulltan e pashallar,( Borisi, Bajaziti, Sinan Pasha, Ali Bej Vrenozi, Kurt Pash Berati, Ali Pash Tepelena) prijs kryengritjesh, ( Rrapo Hekali, elo Picari, Zenel Gjoleka, Tafil Buzi, Hodo Aliu, Stefan Cali Qeparioti, Ali Ajani, Mehmet Shehu, Hysni Kapo, Gjin Marku etj.) shnjtor si Shn Pali, Shn Kozmai e njerz t thjesht deri tek e mbetura bonjake Miro Trbai. N kt qaf u krye dhe ekzekutimi i bejlerve vrionas m 1847. N korrik t 1912 u mbajt Kuvendi i Sinjs, nj nga kuvendet me pesh q i parapriu pamvarsis s Shqipris. Gjat lufts Nac-l. forcat partizane kryen beteja t prgjakshme disa her pr t ndalur turrin ndshkues t falangave fashiste ndaj Mallakastrs.

    Udha e Qezarit n Drizar. Emrtim m se njzet shekullor. sht nj toponim i ardhur goj m goj nga populli qkurse Qezari zbarkoi n viset tona pr t mposhtur armikun dhe kundrshtarin e tij Pompeun.

    Plashnik dikur ky fshat i Beratit ka qn i Mallakastrs s vjetr. Sipas biseds q kam br me shum plashnikas ktu e njzet e pes vite t shkuara, por edhe n ditt e sotme n emigracion, ekziston nj legjend nga koha e pushtimit turk, pr emrin e ktij fshati malor. Legjenda thot se kur turqit i rrethuan banort e atij fshati t cilt u mbylln n kshtjell, nj far Nike u tregoi shtegun e nndheshm turqve t cilt bn krdin ndr kshtjellart dhe ata q mbetn i muarn t lidhur kmb e kok me zinxhir pr n vendet e largta t Anadollit. Ashtu t lidhur me kokn mbrapa ata pshtynin e mallkonin at q i tradhtoi me shprehjen q i mbeti emr fshatit “Pla or Nik!”

    Romsi, sipas gojdhnave i ka mbetur n koh t romakve t cilt ngritn kampin aty (ata romasit) pr t sulmuar e pushtuar m pas kryeqndrn bylynase, Bylysin.

    Gjorgoz pasardhs i fshatit t vjetr i quajtur m par Shn Gjergji. Gjithashtu dhe Ngjeqari ka t njjtin zanafill me emrin e par.

    Metohu. Metohet kan qn prona t manastireve, prona t kishave. Kshtu kan qn dhe tokat ku m pas u ngrit fshati Metoh.

    Frakulla, emr i mbetur nga Orakulli i dikurshm i lashtsis

    Shpatt, lagje n Kuqar dhe n Manekaj. Dikur t t njjtit fis t ardhur nga Shpati i Elbasanit shekuj m par. Nga Shpatt e Manekajt ishte Hekuran Maneku komit i vjetr, pjesmarrs i Kuvendit t Sinjs dhe t atij t pavarsis, varur si nj nga organizatort kryesor t Kryengritjes s Fierit m 1935, i akuzuar edhe pr vrasjen e gjeneral Gjilardit.

    Patos, emri i qytetit nafttar dhe i fshatit nga ka mar emrin ky qytet. Emr shum i vjetr kur zjarre nga rrufet ndizeshin prreth, pasi aty jan gjendur e gjendet sasira t mdha nafte n siprfaqe.Rrrat e sotme bituminoze. Ashtu sikurse edhe njeriu kur sht i mbushur me ndjenja t zjarrta i thuhet:

    “Ai foli plot patos”, “ai ishte plot patos”, duke “e shpirtzuar” banort e asaj kohe quajtn vendin e tyre dhe na lan nj emr shum domthns. S’ma merr mndja q ky emr ta ket prejardhjen nga tok e rrahur, apo e ngjeshur, tok e argjilt shtypur nga t ecurit, q n popull thirret patoz.

    Tre gurt e sait. Shum e shum vite t shkuara kam dgjuar prej t vjetrve pr kt emrtim t uditshm q prfshin sipas tyre nj hapsir t konsidorushme midis Aranitasit, Hekalit dhe Greshics si fshatra baz pr formimin e Mallakastrs si krahin.Dikush m hiqte Greshicn duke shtuar Fratarin e dikush tjetr shtonte dhe Cakranin duke br katr “gur” themeli sipas tij. Sido qoft vet emrtimi tre gurt e sait sht tepr, tepr interesant.

    Po kshtu kemi toponime t tjera q i ndeshim prdit si ezma e Shn Gjonit n Hekal, Prroi Marushs, Shpella e Lakuriqit t Nats n Kremenar, Koria e Katundit n Aranitas, Qafa e Veshasit, Kuqulina n Aranitas, Shkmbi i Larashit, Qafa e Sykuqit, Ullinjt e Topave n Hekal e Greshic, Qafa e Fikut n Ninsh, Mali e Zirks n Patos - Fshat, Maja e Lasit n Siqec, Maja e Maguls n Kremenar, “Vetrent e Kuq”, Prroi i Ladovs, Kodra e Veterikut, Shpella e Ajdinajve, Pusi i obanve dhe Varri i obanit n Greshic, Buzmadhja n Aranitas, Mali i Bufjes midis Visoks e Marglliit, Prroi i Salcs n Belishov, Bregu i Beshos, Kojtrozha, Skalima n Visok, Vadhi i Pelave, Kulare e Binjakut, Udha e Trungut, Bregu i Kishs, Bregu i Rrodhes, Yrti i Kozmait, Ara e Premtes, Gryka e Zhumit, Lipoteni, Bregu i Fngut n Varibop, Bregu i Ndreut, Lmi i Duks n Hekal, Prroi i Krcks, Sheshi i obankave n Drizar, ezma e Plaks n Plyg, Gryka e Ylynecit n Vjos q lidh Mallakastrn me Labrin, Gurt e Zes n Cakran, q flitet se aty ka qn rezidenca e mbretit ilir Munon. Pr emrin Cakran disa pleq para disa vitesh m kan thn se i ka mbetur nga q jan t mbledhur ca nga ca. Nj toponim si Varret e Turqve gjendet gjithandej npr Mallakastr, gj q tregon se turqit se kan patur t leht qndresn aty. Kto ishin vetm disa grimca shnimesh n gjurm t “Gjurms s Shnjt” e toponimeve t tjera q s’kan t mbaruar n tokn e lasht t vendlindjes sime.

  10. #10
    i/e regjistruar Maska e mondishall
    Antarsuar
    28-11-2006
    Vendndodhja
    Ne Selanik te Greqise
    Mosha
    60
    Postime
    2,692
    Faleminderit
    0
    53 falenderime n 45 postime
    Bujar Muaj





    Medalioni





    Tregim satirik





    Medailoni! Gjithmon ky emr ka patur cilsin e magnetit brenda meje. Pse thoja mos t kem edhe un nj t till!? Njck vetm, t shisja dhe un nj ik dngla si Vlashi shoku im i fminis, t cilit ia solli xhaxhai nga Kina apo Vietnami, me ca pata q fluturonin n form e grms V. Tr ditn e dits Lashi (emri i tij i shkurtuar) fryhej m keq se gjeli jo vetm n mhalln tn, por n tr qytetin. Pra si ju thash pasja e nj medailoni ishte endra ime e kahershme, e cila zuri pak nga pak kore pr tu hapur srish pas disa viteve, ku puna e medaljeve medajloneve e m the e t thash mori nj vrap si t gomarit. Mua m kujtohet se pr t mar nj t till bja ca sakrifica q pr kohn e sotme do t duken si t teprta. Kur isha i ri e shrbeja si ujar gjat shrbimit ushtarak (si me mik q isha), sa her q shihja komandantin e hiqja bidonin 50 kilosh nga samari i gomarit dhe e hidhja hop mbi supin tim. Q t m shihte mir i ndrituri drgoja kolln prpara si sinjal, pastaj merja drejtqndrim, vetm trupin, me nj dor mbaja bidonin e me tjetrn e nderoja.

    -Qetsohu ushtar Xhaferri! – m thoshte komandanti duke vn paks buzn n gas,- se kuptoj kt veprim tnd kaq humanitar, lehtson nj hajvan q e ka arratisur zoti pr kto pun e ngarkohesh vet m keq se hajvani...Shiko more djall se mos m bhesh si ai adashi yt, si Xhaferri q humbi simiten. Ishte hera e par q dgjoja pr nj Xhaferr q bashk me vuln kishte humbur edhe simiten...

    -Ja si t them o shoku komandant, m vjen keq, gj pa goj sht, m dhimbset, pastaj ti e di q un si kafshar jam shum i dhn pas hajvanave,...nderoj koventn nderkombtare pr mbrojtjen e kafshve.

    -Shiko, shiko Xhaferri deri ku i paska vajtur mndja! Shiko njher o Xhaf t drejtat e njeriut,- ma ktheu komandanti e tek fjalt q prmendte t drejtat e njeriut e uli zrin, se shteti yn se kishte nnshkruar akoma Kartn e Helsinkit. M dhjet korrik pas ngrenjes s hallvs prisja t m jepnin ndonj pusull a ndonj medailon si ushtar i dalluar. Hi ata t komads, bile dhe lejn q m takonte at muaj ma shtytn dy muaj m pas.

    -Na duhesh o Xhaf!- thoshin, -je i pazvendsueshm, Xhaferr s’bn m nna.

    Shpresoja se nj dit mbase do t ma jepnin at t shkret medailon, pasi vet komisarin kisha dgjuar njher kur m pa ashtu ngarkuar n vend t gomarit:

    -Opo ky qnka pr tu ngritur n detyr, qnka pr tu dekuruar!

    M kot prita se mbase komisari e kishte patur fjaln pr veshgjatin sepse mbas ca muajsh e “graduan” m lart duke e uar t shrbente n nj pik kundrajrorsh n maj t malit e n vend t tij m solln nj mushk xanxare, prej t cils di un i gjori se hoqa nga vicklat e ...... Megjithat bosh nuk dola, nga kati i poshtm i krevatit ku flija u ngjita katin e lartm, pasi shoku q kisha nuk shihte mir nga njri sy dhe i ruhej rnies s lir, sipas Njutonit thoshte ai. Sa pr dekoratat dhe medailonet ato i morn ca q ishin familje me biografi t kulluar, q kishin baballar q u priste shpata sa majtas djathtas e mamaka q kur kalonin rrugve tundej vendi, kishin patur gjyshrit e katragjyshrit me lvizjet. Pr mua flitej se do t m dekuronin me sot e me nesr, deri sa erdhi lirimi e ne ikm nga ishim nisur dy vjet e kusur m par. N jetn civile u futa e garova n sa e sa konkurse, maratona, lajmsira (lajmsit pr mua kan qn aty afr sportit) e medalioni s’po e nxirrte kokn gjkundi. Me lajmsit fitova nja dy pal opinga numur 45 sa vishja dy pal orape leshi e prap m rrinin t lira. E po kpuc t mbetura stok q shiteshin n dyqanet e demodes m dhan, t ujdisura me lkur derri e er derri kundrmonin nj kilometr larg. Nga lajmsi e dyt kam dhe nj kujtim t hidhur, pasi hngra nj kopae t mir, kur njri prej ifteve q mpleksa u nda, sepse o pula o kaposhi se mora vesh kush prej tyre dilte t ishte shterp. Se ’faj kisha un n kt mes as sot se kam mar vesh!.

    Me ardhjen e demokracis ia thera dhe un vrapit me shokt, kaluam telat me gjmba e u gdhim n perndimin e dshiruar. N fakt pr inerci e prdorim fjaln perndim se kmbt tona jugun zun, Greqin. Pak nga pak gjetm pun t rregullt, msuam gjuhn e vendit e ca nga ca dhe xhepat po na rendoheshin. Medailonin e kisha harruar fare. Aty tek viti i dyt i kurbetllkut fillim maji m kujtohet q ish, duke kositur bar me kos n nj lulishten e fshatit ku rrija n majn e koss mbeti varur nj medailon roz me rreh gjysm metri zinxhir. Mendoheni se ’gzim m zuri n at ast. Vuajta me pun e sport, harxhova gjith energjit e mia e smora dot nj t till n kaq e kaq vite. Ktu e mira uku-uku duke u rrokollisur si rrot qerreje m erdhi e m gjeti vet. Kaluan disa dit e un me medailonin n qaf ndjehesha si s’ka m mir. Pa m hipi nj mendjemadhsi si t kisha kapur gjith qiejt e bots me dor. Por ai gzim sdo t kishte jetn t gjat. N mngjesin e pest pas gjetjes s tij, pikrisht n at vnd ku kisha kositur me kos e kisha gjetur ekzemplarin, do t hapja nj kanal pr t futur kabllin e telefonave, aty do t m ndodhte udia, q kur e kujtoj m vjen t qesh e t qaj, si i thon ata kalemdhenjt, hem tragjedi hem komedi. Kur kisha hapur pothuajse gjysmn e isha br kmb e kok me djers e me balt mbi kokn time pash dy qenr q fillimisht po m prshndesnin miqsisht me nxerrjen e gjuhs dhe tundjen e bishtit, por pastaj filluan t lehnin egr, duke u sjell rreth grops. Mora pran vetes antn n t ciln mbaja teshat, kafen dhe bukn e dreks. Mos kishin nuhatur q n at ant fshihej ndonj thel!? U tremba duke u strukur prkohsisht n kanalin e hapur prej meje, i cili t paktn ishte nj metr i thell, sa mund t m fshihte n barkun e saj pa m prekur dhmbt e tyre. M shum u trembesha edhe syve t ca kureshtarve t bezdishm pleq q ndaluan apet e po shikonin pa ndrhyr krejt skenn, live e pa paguar asnj cent. ’t kishin kta qnr me mua!? Un isha n radhn e par e gjithmon i gatshm n mbrojte t tyre, n mbrojtje t kafshve si u thash n fillim. Mora guxim e srish u ngrita n kmb. Zbrtheva antn dhe mora theln me dy gishtat e lerosur br pinc brenda vazos me fasule, duke ia hequr rskun gojs sime e zemruar stomakun q filloi t demostroj papajtushmri me “nderin” tim t teprt. E ndava n dysh e ua hodha tej, pr t’i pasur sa m larg, disa pash nn kurorn e blert nj pishe. Veprimin tim t paqm as q e prfilln fare. Prsri e njjta gj. Ngrita duart lart plotsisht i mundur pr faktin dhe udin q sgjeja dot arsyen e egrsis s tyre. Kur ngrita duart njri prej tyre ai m i madhi e pushoi t lehurn, erdhi pran dhe ksaj here miqsisht lehtas me dhmb mbrtheu medajlonin e varur n qaf, duke sprkatur me kt rast qafn time me nj val t nxeht jargsh. Vura re se medailoni q zbukuronte qafn time t trash ishte i ngjashm me at t qenit, q deri athere se kisha pikasur. E ndiha zullapin qen n zbrthimin me mirsjellje, me duart q mezi m bindeshin dhe e ia lash. N kt ast m shkoi mendja tek qeni tjetr q ndoshta mund t ishte gruaja, e dashura apo motra e atij q ekzekutoi marjen e medailonit. Qeni tjetr q dhe ky e kishte pushuar s ekuekutuari himnin qenror n ato aste, nuk kishte medailon. Kshtu q medailoni q mbajta un ca koh n qaf kishte qn pron e patjetrsueshme e tyre, t ciln nguln kmb e ma morn n mnyrn q u plqente atyre. E ngushllova veten, vetm me mendimin q gjersa qent i (edhe macet) kan mbushur zverqet me lloj - lloj medailonesh, vlera e tyre pr njeriun ka mar tatpjet rrokullimn, duke vajtur aty pran... zeros.





    Qershor 2008















    Bujar Muaj





    Besa mbi gur





    Ngjarje e vrtet





    -Pothuajse gjith at jav gjumi s’mu qas syve- nisi t tregoj m s fundi Fatmira mbas pyetjes sime kmbngulse pr t ditur se kur kishte shkelur s pari tokn shqiptare.

    -Lajmi se do t shkonim me shokt e klass dhe msuesin e shqipes n vendin am, si e quanim ndryshe n “Mekn e Bekuar” m kishte shdruar me flatra e kurrsesi nuk mund t bj gjumin rehat. Ani vargjet e dashtuna magjiplote t Naim begut “ O ju malet e Shqipnis e ju o lisat e gjat” apo “Nata atje sht tjetr nat dhe dita tjetr dit, n pyjet e gjelbruara atje rrin perndit” i recitoja ngado q shkoja vetvetiu rruginave, kalldrmave t qytetit, shkallve ku ngjitesha pr n shkoll gjithandej. Shqipni ishim dhe ne, t asaj Shqipnie t prer e t cunguar keq, q s’guxonim kurrsesi ta thoshim, por vendi am ishte i “privilegjuar”e mbante emnin dhe ai emn ishte magneti ku na trhiqte, ishte qendra e gravitetit e shqiptarve ku ishin e ku sishin. Telat me gjemba asnjher sm ndalnin n prfytyrmin tim q bridhte gjithandej npr krejt tokn arbnore. Shpesh mbrmbjeve von futesha n “pun” me ngut pr t gjetur e dgjuar Radio –Tirann prej t vetmit mjet nga ku msonim se bhej pr matan ndr vllaznit tan t gjakut.

    Kufinin e kaluam n ag, dhe sa u futm n Shqipni vendosm t bnim nj cop rruge n kmb n at “Tok t premtuar”. Male gjith bokrrima, ca tela me gjemba, disa bunker sa po t prfunduar, disa shtpi t vogla t fshehura q tumosnin mes arave me grun... “Ti paske ken Zoj e Rand, burrat e dheut t thirrshin nan!” Vargjet e poetve i sillja ndr mnd dhe ajo Zoja e Rand e dikurshme po m shndrohej n nj loke t mjer, t krrusur e tr zhele, e braktisur, dyerve t Ballkanit e t Evrops. Dikush lshoi nj ah, por sa u ndesh me shikimin qortues t profesorit q na shoqronte u step dhe ahu i tij u kthye n buzqeshje t shtirur, t venitur. N autobuz me ne si shoqronjs u “qepn” dy burra rreth t 30-35 t cilt pa na e thn kush e dinim dhe e mendonim se ishin t sigurimit si ndodhte rndom n gjith vendet e lindjes. Fusha e Domosdovs e vjetr sa vet bota na u shfaq sa kaprxyem Qafn e Thans. Aty kishte zhvilluar nj betej t madhe Gjerg Kastrioti dhe kureshtja na bri t ngriheshim si vorbull, pak rrmujshm n kmb para ksaj fushe historike duke lshue gjithsecili pasthirrma gzimi e habie bashk. Pejsazhet prreth sa flisnin pr trimrit e Skenderbeut, Gjorg Golemit, Vrana Kontit ...aq flisnin dhe pr pasardhsit e tjetrsuar q kishin vn dor ligsht pr lulzimin e natyrs sipas disa mendjeve t ndritura. Rrugs hasm fshatra t baltosur deri n fyt, disa qytete t vogla q s’ta mbushinn mndjen pr t till dhe njerz t hutuar q dukeshin sikur vinin nga nj planet tjetr. M zuri nj ngashrim. Gjoksi sa s’po m hapej prej dhimbjes. Se kisha prfytyruar kaq t varfr Shqipnin, radioja m kishte thn se aty gjendej mbrekullia e bots, por vshtrimi i egr i njrit prej sigurimsave q gjendej dy radh pas meje dhe fjalt e Mitrosh Kutelit se Atdheun edhe kur t vret duaje, aq m keq kur e sheh dhe t varfr, m qetsuan prkohsisht duke braktisur lott. “Boll q sjan nn shkjah”, m erdhi ngushllimi tjetr q m bri t prqndrohem m tepr duke soditur jasht. Elbasani na prshndeti nga larg me nj shami t strmadhe laramane tymi vn kres. Ishte n prfundim apo kishte prfunduar metalurgjiku t cilin kupola n Tiran e kishte quajtur lirim t dyt t Shqipnis, nj vepr e madhe kjo si u thash lundronte mes tymit.Mes atij tymi i merrej fryma edhe ullishtave, hurmave dhe portokajve t njohur t Elbasanit. Me njqind t lutuna munda t takoj nj kushrinin e babs dhe ky takim nn vshtrimin vigjilues t sigurimsit, i cili rrinte dy hapa m tej. Kushrini i babs n treqind fjal q kmbeu me mua dyqind e pesdhjet i kishte pr partin.

    “Kemi Partin, e di Partia dhe Enveri, t rroj Partia, me n krye Partin hedhim vallen n goj t ujkut” etj.

    Mu dhimbs fort mixha i gjor, por se dhash veten, nuk mund t hyja n jetn dhe bindjet e tija. Vet potreti i tij i jashtm, i mbshtjell me mistere frike dhe prsritja vend pa vend e fjalve pr partin tregonin se dhe ai kishte kaluar ndonj “kurs specializimi” me ndonj zyr nn krcllim dhmbsh para se t vinte t m takonte.

    -Po ndonj dhurat i lat kushrit apo ai juve?-ndrhyra un n momentin e nj pauze t saj.

    -Q mos t rrej, kisha sjell dika, por s’begenisi t’i marr, kemi plot m tha, t rroj partia! N her n sy nuk pati guximin t m shoh. Opo deshta me e pa n i ngjante ndopak babs tem!? I ruhej fjalve dhe shikimit tim, por m tepr i ruhej vshtrimit t hafijes q me siguri digjej eshk prmbrenda pr t ditur se fjal kishim shkmbyer. Shtitjet e “shoqruara” dhe kto n bulevard rreth kalas s mome e deri tek monumenti i Kristoforidhit n at mbrmje sikur na solln n rregull e na lodhur, pr tu mrzitur m pas hoteleve ku bujtm gjithandej si n Tiran, Durrs...Dramn q kaluam ato dit vizite u betuam se deri prtej vdekjes s’
    do ta merrte vesh kush. Kur u kthyem srish n kufi, u mblodhm grup dhe mbi mbi nj gur si dikur t part tan pellazgt, ilirt dardan shtrim duart n shnj bese pr mos t nxjerr kund ’pam e ndigjuam. E bm kt s pari, t mos fyenim nnn e cila skishte faj nga gjma e komunizmit q e kishte pllakosur. Si mund ta fyenin nnn kur gjithandej prej Struget deri n Malsi t Llapit, prej Mitrovice deri n Ulqin, prej Presheve.......ku kudo e kishin idhull, do t na quanin ndryshe dhe agjent t UDB-s!

    -Po me besn ’bt,?- ndrhyra un m tepr pr ta ngacmuar m tej n bised, ndonse e merja me mend se ishim n fund t saj.

    M priti sa mbarova pyetjen, t ciln ndoshta e priste, mori frym e lehtsuar sikur po shptonte prej nj nj barre tepr tepr t rnd q e kishte munduar me dekada, duke m thn:.

    -Ra muri Berlinit...skishte kuptim m ta mbanim, tash e tutje dshrojm ta shohim me gjithmand nann Zoj t Rand, ashtu sikunder ka ken dikur, ashtu sikurse kndoi dhe zemra e dhimsur e poetit.

  11. #11
    i/e regjistruar Maska e Ard
    Antarsuar
    09-05-2004
    Postime
    504
    Faleminderit
    0
    4 falenderime n 4 postime
    Mondi,te paska lodh Bujari sot...lol

  12. #12
    i/e regjistruar Maska e mondishall
    Antarsuar
    28-11-2006
    Vendndodhja
    Ne Selanik te Greqise
    Mosha
    60
    Postime
    2,692
    Faleminderit
    0
    53 falenderime n 45 postime
    Bujar Muaj







    Ministri i Lufts q u tret baltrave t Myzeqes









    Televizioni shqiptar ktu e dhjet vite m par kur po fliste pr fillimet e policis shqiptare e xhandarmris, midis t tjerave prmndi se nj nga drejtuesit kryesor t caktuar nga qeveria e Vlors ka qn dhe Mustafa Aranitasi*, pr t cilin athere s’dija shum t dhna, pr t mos thn fare, se pluhuri i shumt q kishte hedhur diktatura mbi t kishte qn tepr i trash. U interesova duke krkuar npr biblioteka e librari pr figurn e tij dhe di msova, duke thn se jeta e tij mund t ket shum mistere t tjera krejt t panjohura nga ne.

    Sipas librit t Profesor Doktor Proletar Hasanit mbshtetur ky n arkivin qendror t shtetit dhe t ushtris, Aranitasi ka lindur n fund t viteve 1800-t. Menjher pas prfundimit t shkolls s mesme ai ndoqi studimet n Akademin Ushtarake t Stambollit. N vigjilje t pamvarsis ai do t drejtonte disa eta t krahins, t cilat me msymjet e tyre t njpasnjshme pasi kishin koh q mbanin t lir krahinn e tyre liruan Beratin, Fierin. Pregatitn sulmin mbi Vlor, por nuk e bn realisht pasi forcat turke q mbronin qytetin ju bindn ultimatiumit t tyre, ngjarje kto t lna qllimisht n heshtje nga ata q shkruan historin. Me shpalljen e pavarsis si tham m lart ai mori prsipr detyra tepr t rndsishme n drejtimin e strukturave t ndryshme n ushtri, dhe n xhandarmrin shqiptare e cilat u bn sipas ides s organizatorve hollandez t misionit t kryesuar nga koloneli De Veer dhe majori Tomson. Ai u caktua n detashmentin e par, nga katr q ishin gjithsej. N kt koh mbante gradn major thuhet midis te tjerave n librin "Historia e Ushtris Shqiptare", vllimi i dyt, Tiran 2000.

    N koh t rrebelimit t Haxhi Qamilit, n Mallakastr u krijua Komiteti i Mbrojtjes s Krahins me kryetar Bektash Cakranin dhe zvnds Ismail Klosin i quajtur nga rebelt me emrin "Principata e Mallakastrs". Mustafa Aranitasi do t zgjidhej komandant i forcave t armatosura t krijuara me kt rast q ishin xhandarmria lokale dhe forcat vullnetare pr mbrojtjen e krahins. M von do t ishte n listn e bashibozukve, t cilt do ta arrestonin s bashku me qindra mallakastriot t tjer q u ndeshn me hordhit dhe midis tyre dhe Idris Isufi nga Aranitasi. sht pr tu theksuar se rrebelt kryen tre sulme kundr krahins duke filluar nga 25 korriku 1914, vazhduar n 20 janarin e 1915, deri n gushtin e 1915. Ja shkruhet n list-dokumentat e rrebelve t ruajtura nga arkivi i shtetit dhe t nxjera n drit nga Hajredin Elmazi, pr M.Aranitasin e I.Isufin e shum t tjer.

    ...

    5-Mustafa Aranitasi-asht nga partizant dhe majort e ish qeveris. N qeverin e formue nga Bektash Cakrani ka qn antar i komitetit dhe komandat i shtabit ushtarak.

    Arrestue m 30 kallnuer 1330.(janar 1915)

    6-Idriz Isufi –nga Aranitasi. Asht nga togert e qeveris s Vidit dhe kapitent e vullnetarve t rregjistrue nga qeveria e Bektash Cakranit...

    Arrestue m 3fruer 1330. (shkurt 1915)

    Enver Hoxha n nj nga fjalimet e tij n lidhje me rebelimin e Haxhi Qamilit, injoron jo pa nj qllim gjakun e derdhur t krahinave martire t Beratit, Mallakastrs, Tepelens...q u bn preh e egrsis, por pa u nnshtruar.

    "Ajo ishte nj luft klase e fshatarsis s varfr e t mesme kundr klass s feudalve, pashallarve e bejlerve dhe agallarve, pronar t tokave e privilegjesh n prgjithsi ...ishte nj luft klase, lufta e fshatarve kundr feudalve dhe bejlerve, natyrisht pr tokn..."

    Pas shkatrrimit t rrebelve nga ai q i nxiti fillimisht, Esat Pasha, n ato vite q ziente dhe lufta e par botrore, kur s‘bhej fjal m pr ushtri shqiptare Mustafa Aranitasi mori pjes dhe shrbeu si ushtarak i mirfillt n forcat e ushtris austro-hungareze n zonat veriore t vendit, ku ndoshta qysh athere u lidh m s miri me Ahmet Zogun udhheqsin, apo mbretin e mpasm t shqiptarve. Qnia e tij ushtarak i prer, kryerja e detyrave t ngarkuara me prpikmri e rregull bri q Perandoria sipas dokumentit Nr.2544, viti 1917 ta dekoronte me kurorn e art t meritave. Nuk ishte nj rastsi prfshirja e tij me ushtrin austro-hungareze dhe refuzimi n at italianen sido q e para ishte nj nga shtetet shkatare t lufts s par botrore q sfundi rezultoi e mundur. Italia fshihte e pregatiste pr shqiptart shum prapaskena, t cilat do t’i vertetonte koha nj nga nj, si traktati Titoni-Venizello i firmosur m 26 qershor 1919, i cili shihte dhe lshime t reja tokash n dm t Shqipris e n dobi fqinjve apo pushtimi i mpasm i Shqipris m 1939.

    Pas prfundimit t Lufts s Par Botrore Mustafai shihet n krye t 8500 mallakastriotve ku dhe ka firmosur i pari m 22 mars 1919 n mitingun e Ballshit kundr pazareve t dyshimta e matrapazllqeve t Esat Pashs, ku krkohet me kmbngulje mosnjohja e ktij renegati si prfaqsonjs i Shqipris. Menjhere mbas Kongresit t Lushnjs, kongres i cili denoncoi traktatin Titoni-Venizello dhe largimin e trupave italiane nga Vlora, i jepet detyra e Komandantit t Prgjithshm. M pas merr pr pak koh dhe drejtimin e xhandarmris dhe n qershor 1921 shihet t komandoj nj nga njsit e ushtris shqiptare, regjimentin e dyt n Tiran, nderkoh q mbante gradn nnkolonelit. Mustafa Aranitasi, kulmin e kariers s tij n ushtri e arriti n prbrjen e qeveris s Ahmet Zogut, n t ciln m 30 mars 1923 u caktua n drejtimin e Ministris s Lufts. Kt detyr e kreu edhe n qeverin e prkohshme t Shefqet Vrlacit dhe n at t Iliaz Vrionit n prag t triumfit t ashtuquajturit Revolucion Demokratik i Qershorit. N kt koh ndaj tij u muarr masa e internimit n Bari t Italis m korrik 1924, e pasqyruar edhe n "Soggiorno degli stranieri in Italia", Nr.732, Bari m 11korrik 1924. Internimi i tij n Itali na tregon se ai duhet t ket qn i krkuar apo dhe i dnuar edhe nga autoritet italiane pr pjesmarrje n radht e ushtris austro-hungareze, kur zona jon her kalonte n ndikim t njrs e her t tjetrs pal, dhe si kufi ndars fillimisht ishte lumi Vjos. N kt koh u thirrn pr rekrutim shum mallakastriot si n t gjitha zonat e tjera t vendit nga t dyja palt ndrluftuese dhe ushtarakt ishin t part q thirreshin nn arm. Kthyerja e arms ndaj italianve detyrimisht skish si tu pqente ndaj dhe mundsuan dhe internimin e tij, ndryshe ska si shpjegohet lidhjet e qeveris jetshkurtr t Nolit me Italin e atyre viteve ku po triumfonte prdit fashizmi (kishte ndodhur marshimi i kmishzinjve mbi Rom). Nj dnim t till po n Bari t Italis, por vite m par 1916-1918 kishte psuar edhe bashkpatrioti tjetr i quajturi "luani gjysm i zbutur" i Mallakastrs Hysni Toska si pro austro-hungarez. Rasti i internimit t Aranitasit tregon o guximin e tepruar t fqinjve pr t futur turinjt ku deshn ata, o servilizmin e pazotsin tejskajshme t nolistve kundrejt tyre ose si tham m lart, thjesht pazar.

    Eqerem bej Vlora n librin "Kujtime 1885-1925" ndrmjet t tjerave n faqen 511 shkruan pr zgjedhjen e Mustafa Aranitasit n detyrn e lart t Ministrit t Mbrojtjes:

    "Ministri i mbrojtjes n qeverin paraardhse t Ahmet Zogut pati qn Kolonel Ismail Tatzati. Meqnse ai nuk u zgjodh m n zonn e tij elektorale, Delvin, u lut Shefqet Vrlaci q t jepte dorheqjen nga posti; n vend t tij u emrua togeri Mustafa Aranitasi, nj ushtarak i ndershm dhe i zoti, me aftsi t mira teknike, por t dobta politike."

    Ktu kemi nj lajthitje t vogl t beut t Vlors prsa i prket grads s M.Aranitasit, pasi nuk mund t bhej nj kapter ministr. Mustafa Aranitasi n at koh ishte me gradn nnkolonel dhe drejtonte nj nga foramcionet m t mdha t ushtris shqiptare, si ishte regjimenti i dyt i Tirans. Megjithat na intereson m tepr ajo q Aranitasi gzonte respekt n gjirin e elits s ushtarakve e t inteligjencs s asaj kohe.

    Edhe n kujtimet e Sejfi Vllamasit, Mustafa Aranitasi del si nj njeri q rri larg intrigave e lojrave t dyshimta politike t kohs, duke i mshuar ashtu si duhej vetm detyrs s ngarkuar t ministrit.

    "Nj nat ora 22 m vjen n shtpi Avni Rustemi i shoqruar nga ministri i lufts Mustafa Aranitasi... Ishim vetm t tre. Avniu ia filloi nj bisedimi me nj parathnie t gjat rreth personit t Zogut dhe rrezikshmris s tij dhe pas shum fjalve prfundoi duke thn se: eleminimi i tij ishte nj detyr patriotike dhe nse do t plqehej nga ana ime vnia e tij n zbatim do t ishte nj pun e thjesht. Mustafa Aranitasi nuk foli asnj fjal dhe un nuk e pyeta pr mendimin e tij."

    Dhe m posht Vllamasi citon:

    "Avniu nuk mbeti i knaqur nga prgjigja ime... Mustafa Aranitasi nuk foli srish asnj fjal..."

    Fakti sht se Vllamasi ishte i prfshir n nj nga atentatet e shumta t kurdisura kundr Zogut, n at t Vjens, ku kurban i Zogut do t bhej roja besnike e tij, Llesh Topallaj.

    Rikthimi i zhurshm triumfal i Ahmet Zogollit n Shqipri do t bnte dhe rikthimin e tij n jetn politike e shtetrore t kohs, duke e emruar si Kryetar i Gjyqit t Prkohshm Ushtarak me nj dekret t Kryetarit t Republiks m 22 prill 1925. Prej ksaj detyr largohet me krkesn e tij dhe nxirret n lirim prsri me urdhr t Kryetarit t Republiks m 31 mars 1927, kur ishte vetm 45 vje. Kt dorheqje Mustafa Aranitasi e bri sepse nuk ishte dakort pr shum dnime t padrejta n kurris t kundrshtarve. Mustafa Aranitasi njihet edhe si nj nga vendossit e qetsis n zonn kryengritse t Mirdits e nxitur kjo nga qarqet shoviniste serbe. N kohn q u largua nga detyra ishte me gradn kolonel. Vdiq i harruar m 26 prill 1966 n moshn tetdhjet e ca vjeare n erm t Lushnjs, ku e kishin internuar q nga fillimi i vitit 1945, e thn m sakt q nga lirimi i vendit. Kishte qn dnuar e burgosur nga Haxhiqamilistt, nga italiant e fanolistt, por dnimi nga klika e Enver Hoxhs do qllonte m i egri e m fatali. Kalvarin e vuajtjeve t tij do tua linte "stafet" krejt familjes dhe n veanti djemve t tij, Mit’hatit, publicistit dhe satiristit t njohur t viteve tridhjet dhe Qemalit, t cilt slan pa provuar t gjitha burgjet politike deri n agim t demokracis. M.Aranitasi do t ngryste jetn "vilave" kasolle s bashku me gruan e tij turken nga Izmiri Naxhie Gjevgjeli, me t ciln kishin lindur e rritur katr fmij. Ndoshta, ndoshta i vetmi mkat i rnd q bri Mustafa Aranitasi mund t ishte se i shrbeu pa hile e me prkushtim Arms s Xhandarmris dhe Ushtris Kombtare Shqiptare dhe se (ai ndofta n heshtje) bashk me fmijt e t tij s’u pajtuan asnjher me komunizmin e egr t steps.



    *sht e vrtet se emrin e Aranitasit pr mbiemr e kan provuar shum pr ta mbajtur, por u mbeti vetm atyre q e vulosn me gjakun e derdhur, Zenel Xhafo Aranitasi kapedan i 1847-ts rn n marrjen e kalas s Beratit, Ramiz Aranitasi Hero i Popullit rn n Skrapar m 23 qershor 1943, Hysen Ali Aranitasi dshmor rn n Urn e Erzenit, Brzhit n tetor1943, dhe atyre q u dha vul pushteti t cilit i shrbyen ose ata q bnin vet pushtetin si dikur Arianitt, etj.

  13. #13
    i/e regjistruar Maska e mondishall
    Antarsuar
    28-11-2006
    Vendndodhja
    Ne Selanik te Greqise
    Mosha
    60
    Postime
    2,692
    Faleminderit
    0
    53 falenderime n 45 postime
    Vazhdojme me satiren dhe humorin e Bujarit...


    Bujar Muaj Marshi i tullacve* (Projekt marsh - humoristik)",
    Ka patur vite t mamuthve,
    Por koh t tyre s’pati kurr" Kadare

    Shtohen do dit si dikur pirgjet
    Q rriteshin gur mbi gur.
    Do ket t tullacve vite,
    Por koh t tyre s’do ket kurr.

    I sheh gjithkund, me qaf t trashur
    Rnduar nga zinxhir me ar
    Ku reflektojn mbi tull t majmur
    Si hna e brisht mbi bunar.

    Ky marrsh i tyre q po qndis
    N kt nat dimri kur veson
    M thot me ta do jesh n list
    Pr disa vjet, mbase m von

    N se do jem... me orgjinalt
    Q kan dy mnt n at kungull
    E mbi ata si gjeneralt
    T bj ca hije prmbi rruzull.

    Shtohen do dit, e sjellin fat
    Tullacmania gjith ajo shpur.
    Flitet pr vite t tullacve,
    Por koh t tyre s’do ket kurr!

    As prin gjer dje revolucione?
    E prijn dhe sot n rrok e xhas...
    Falangat e tyre apo legjionet
    Ve bjn prpara, asnj kmb pas.

    Po n legjenda, mitollogji,
    A s’jan pa-lesh-t kripa vet?
    Gjer botn mpleksin me orgji
    Sa zor e del nga ajo rrjet.

    Kjo mod e re tullacrie
    Dbor e rreme n vitrina
    Ashtu-kshtu, por ka dhe hije
    Alla Lenin, Due, Polina...

    Alla Beckham, Hrushov, Myslym...
    Q nga La Manshi n Jakoham
    Forxa tullaca, yxhym, yxhym
    Na dhnt tulla - lavdi dhe fam!

    Kjo tull e tyre, tempull dite
    Ku mbi t falen e mbahen shtete
    Simbol, hob, mod elite
    Npr stadiume, bursa, bankete...

    Zgjatet prdit vargan i tyre
    Nj kontinent n miniatur.
    Do ket ca vite t tullacve
    Por koh t tyre s’do ket kurr!


    *Ky marsh mund t shoqrohet me mjete rrethanore muzikore shtpiake si, kazan tunxhi alumini, bakri.., tepsi, tigan, lug, garuzhda, qebap...

    Bujar Muaj

  14. #14
    i/e regjistruar Maska e mondishall
    Antarsuar
    28-11-2006
    Vendndodhja
    Ne Selanik te Greqise
    Mosha
    60
    Postime
    2,692
    Faleminderit
    0
    53 falenderime n 45 postime
    Libr i ri historik i shkrimtarit Bujar Muaj, "Aranitasit dhe Mallakastra midis legjends dhe t vrtets".

    Nxitoj pr t patur privilegjin e lajmtarit t par, pr daljen kto dit nga botimi t librit t par me karakter historik t shkrimtarit t njohur, Bujar Muaj, "Aranitasit dhe Mallakastra midis legjends dhe t vrtets". Nuk jan pak, por 224 faqe t mbushura me fuqin trheqse, kt rradh jo t fjals s fabuls dhe humorit tipik t autorit, por t fjals q flet me gjuhn e historis, t arshivave t kohs, dokumentave adekuate t ngjarjeve, momenteve e kthesave epokale, deri n trashgimin e krijimtaris n proz e vargje me autor t njohur dhe anonim. Nuk kam qllim futjen n brendsi t faqeve dhe analizave t temave q trajton autori, gj q sht n dor t njohsve m kompetent t ksaj fushe hulumtive t pashtershme historike, por s'mund t rri pa theksuar meritn e pamohueshme t autorit n prdorimin e metods analizuese e deduktive, e ndrthurur kjo me aftsin bashkangjitse t krijimtaris letrare n proz e vargje. Autori i shpton me sukses rnies n grackn e bukuris dhe fuqis s vargut, q shpesh kthen n legjend dhe mistifikim nj ngjarje dhe heronjt e saj, kur sht fjala e ballafaqimit me t vrtetn historike. Por, me nuhatjen e krijuesit, di t thith prej thellsis s vargut, at q ai ka marr vrtet nga realiteti, pr t qn sa m afr ktij realiteti n trajtimin q i bn fenomenit t kohs n fjal.M duket se po m rrmben dhe mua brendsia e librit, duke mos mbajtur fjaln e fillimit, por kshtu ndodhka po t kesh n dor kt vepr vrtet trheqse t Bujarit.Pr pak harrova t them, q ky sht vllimi i par i librit, pra n vazhdim pritet i dyti, q si thot Bujari, prap mbetet port e hapur pr m tej, ashtu si vet historia shqiptare.
    Pr kuriozet po jap dhe disa t dhna t tjera. Libri ka pr recensues, dr.Luan Zyka dhe dr.Evis Qaja, redaktor z. Nuri Plaku, kurse kopertina nga Edlir Poda.Botimi u realizua n Entin Botues:"D.I.J.A.-Poradeci".Po e mbyll lajmrimin tim me nj pjes t shkputur nga parathnia e studjuesit, dr. Stavri Dajo."Nj gj do t them me bindje:sht nj libr q lexohet me endje, me dshir dhe me kureshtje deri n fund. T mson dhe t bn t mendosh. Libri i tij, pa dyshim, sht nj trajtes e thukt dhe, si e till, nj pik referimi n bibliografin pr Mallakastrn".

    Nga Edmond Shallvari, pr shtypin shqiptar n Greqi

  15. #15
    i/e regjistruar Maska e saura
    Antarsuar
    07-09-2008
    Vendndodhja
    Itali
    Postime
    3,505
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga mondishall Lexo Postimin
    Bujar Muaj







    Ministri i Lufts q u tret baltrave t Myzeqes









    Televizioni shqiptar ktu e dhjet vite m par kur po fliste pr fillimet e policis shqiptare e xhandarmris, midis t tjerave prmndi se nj nga drejtuesit kryesor t caktuar nga qeveria e Vlors ka qn dhe Mustafa Aranitasi*, pr t cilin athere sdija shum t dhna, pr t mos thn fare, se pluhuri i shumt q kishte hedhur diktatura mbi t kishte qn tepr i trash. U interesova duke krkuar npr biblioteka e librari pr figurn e tij dhe di msova, duke thn se jeta e tij mund t ket shum mistere t tjera krejt t panjohura nga ne.

    Sipas librit t Profesor Doktor Proletar Hasanit mbshtetur ky n arkivin qendror t shtetit dhe t ushtris, Aranitasi ka lindur n fund t viteve 1800-t. Menjher pas prfundimit t shkolls s mesme ai ndoqi studimet n Akademin Ushtarake t Stambollit. N vigjilje t pamvarsis ai do t drejtonte disa eta t krahins, t cilat me msymjet e tyre t njpasnjshme pasi kishin koh q mbanin t lir krahinn e tyre liruan Beratin, Fierin. Pregatitn sulmin mbi Vlor, por nuk e bn realisht pasi forcat turke q mbronin qytetin ju bindn ultimatiumit t tyre, ngjarje kto t lna qllimisht n heshtje nga ata q shkruan historin. Me shpalljen e pavarsis si tham m lart ai mori prsipr detyra tepr t rndsishme n drejtimin e strukturave t ndryshme n ushtri, dhe n xhandarmrin shqiptare e cilat u bn sipas ides s organizatorve hollandez t misionit t kryesuar nga koloneli De Veer dhe majori Tomson. Ai u caktua n detashmentin e par, nga katr q ishin gjithsej. N kt koh mbante gradn major thuhet midis te tjerave n librin "Historia e Ushtris Shqiptare", vllimi i dyt, Tiran 2000.

    N koh t rrebelimit t Haxhi Qamilit, n Mallakastr u krijua Komiteti i Mbrojtjes s Krahins me kryetar Bektash Cakranin dhe zvnds Ismail Klosin i quajtur nga rebelt me emrin "Principata e Mallakastrs". Mustafa Aranitasi do t zgjidhej komandant i forcave t armatosura t krijuara me kt rast q ishin xhandarmria lokale dhe forcat vullnetare pr mbrojtjen e krahins. M von do t ishte n listn e bashibozukve, t cilt do ta arrestonin s bashku me qindra mallakastriot t tjer q u ndeshn me hordhit dhe midis tyre dhe Idris Isufi nga Aranitasi. sht pr tu theksuar se rrebelt kryen tre sulme kundr krahins duke filluar nga 25 korriku 1914, vazhduar n 20 janarin e 1915, deri n gushtin e 1915. Ja shkruhet n list-dokumentat e rrebelve t ruajtura nga arkivi i shtetit dhe t nxjera n drit nga Hajredin Elmazi, pr M.Aranitasin e I.Isufin e shum t tjer.

    ...

    5-Mustafa Aranitasi-asht nga partizant dhe majort e ish qeveris. N qeverin e formue nga Bektash Cakrani ka qn antar i komitetit dhe komandat i shtabit ushtarak.

    Arrestue m 30 kallnuer 1330.(janar 1915)

    6-Idriz Isufi nga Aranitasi. Asht nga togert e qeveris s Vidit dhe kapitent e vullnetarve t rregjistrue nga qeveria e Bektash Cakranit...

    Arrestue m 3fruer 1330. (shkurt 1915)

    Enver Hoxha n nj nga fjalimet e tij n lidhje me rebelimin e Haxhi Qamilit, injoron jo pa nj qllim gjakun e derdhur t krahinave martire t Beratit, Mallakastrs, Tepelens...q u bn preh e egrsis, por pa u nnshtruar.

    "Ajo ishte nj luft klase e fshatarsis s varfr e t mesme kundr klass s feudalve, pashallarve e bejlerve dhe agallarve, pronar t tokave e privilegjesh n prgjithsi ...ishte nj luft klase, lufta e fshatarve kundr feudalve dhe bejlerve, natyrisht pr tokn..."

    Pas shkatrrimit t rrebelve nga ai q i nxiti fillimisht, Esat Pasha, n ato vite q ziente dhe lufta e par botrore, kur sbhej fjal m pr ushtri shqiptare Mustafa Aranitasi mori pjes dhe shrbeu si ushtarak i mirfillt n forcat e ushtris austro-hungareze n zonat veriore t vendit, ku ndoshta qysh athere u lidh m s miri me Ahmet Zogun udhheqsin, apo mbretin e mpasm t shqiptarve. Qnia e tij ushtarak i prer, kryerja e detyrave t ngarkuara me prpikmri e rregull bri q Perandoria sipas dokumentit Nr.2544, viti 1917 ta dekoronte me kurorn e art t meritave. Nuk ishte nj rastsi prfshirja e tij me ushtrin austro-hungareze dhe refuzimi n at italianen sido q e para ishte nj nga shtetet shkatare t lufts s par botrore q sfundi rezultoi e mundur. Italia fshihte e pregatiste pr shqiptart shum prapaskena, t cilat do ti vertetonte koha nj nga nj, si traktati Titoni-Venizello i firmosur m 26 qershor 1919, i cili shihte dhe lshime t reja tokash n dm t Shqipris e n dobi fqinjve apo pushtimi i mpasm i Shqipris m 1939.

    Pas prfundimit t Lufts s Par Botrore Mustafai shihet n krye t 8500 mallakastriotve ku dhe ka firmosur i pari m 22 mars 1919 n mitingun e Ballshit kundr pazareve t dyshimta e matrapazllqeve t Esat Pashs, ku krkohet me kmbngulje mosnjohja e ktij renegati si prfaqsonjs i Shqipris. Menjhere mbas Kongresit t Lushnjs, kongres i cili denoncoi traktatin Titoni-Venizello dhe largimin e trupave italiane nga Vlora, i jepet detyra e Komandantit t Prgjithshm. M pas merr pr pak koh dhe drejtimin e xhandarmris dhe n qershor 1921 shihet t komandoj nj nga njsit e ushtris shqiptare, regjimentin e dyt n Tiran, nderkoh q mbante gradn nnkolonelit. Mustafa Aranitasi, kulmin e kariers s tij n ushtri e arriti n prbrjen e qeveris s Ahmet Zogut, n t ciln m 30 mars 1923 u caktua n drejtimin e Ministris s Lufts. Kt detyr e kreu edhe n qeverin e prkohshme t Shefqet Vrlacit dhe n at t Iliaz Vrionit n prag t triumfit t ashtuquajturit Revolucion Demokratik i Qershorit. N kt koh ndaj tij u muarr masa e internimit n Bari t Italis m korrik 1924, e pasqyruar edhe n "Soggiorno degli stranieri in Italia", Nr.732, Bari m 11korrik 1924. Internimi i tij n Itali na tregon se ai duhet t ket qn i krkuar apo dhe i dnuar edhe nga autoritet italiane pr pjesmarrje n radht e ushtris austro-hungareze, kur zona jon her kalonte n ndikim t njrs e her t tjetrs pal, dhe si kufi ndars fillimisht ishte lumi Vjos. N kt koh u thirrn pr rekrutim shum mallakastriot si n t gjitha zonat e tjera t vendit nga t dyja palt ndrluftuese dhe ushtarakt ishin t part q thirreshin nn arm. Kthyerja e arms ndaj italianve detyrimisht skish si tu pqente ndaj dhe mundsuan dhe internimin e tij, ndryshe ska si shpjegohet lidhjet e qeveris jetshkurtr t Nolit me Italin e atyre viteve ku po triumfonte prdit fashizmi (kishte ndodhur marshimi i kmishzinjve mbi Rom). Nj dnim t till po n Bari t Italis, por vite m par 1916-1918 kishte psuar edhe bashkpatrioti tjetr i quajturi "luani gjysm i zbutur" i Mallakastrs Hysni Toska si pro austro-hungarez. Rasti i internimit t Aranitasit tregon o guximin e tepruar t fqinjve pr t futur turinjt ku deshn ata, o servilizmin e pazotsin tejskajshme t nolistve kundrejt tyre ose si tham m lart, thjesht pazar.

    Eqerem bej Vlora n librin "Kujtime 1885-1925" ndrmjet t tjerave n faqen 511 shkruan pr zgjedhjen e Mustafa Aranitasit n detyrn e lart t Ministrit t Mbrojtjes:

    "Ministri i mbrojtjes n qeverin paraardhse t Ahmet Zogut pati qn Kolonel Ismail Tatzati. Meqnse ai nuk u zgjodh m n zonn e tij elektorale, Delvin, u lut Shefqet Vrlaci q t jepte dorheqjen nga posti; n vend t tij u emrua togeri Mustafa Aranitasi, nj ushtarak i ndershm dhe i zoti, me aftsi t mira teknike, por t dobta politike."

    Ktu kemi nj lajthitje t vogl t beut t Vlors prsa i prket grads s M.Aranitasit, pasi nuk mund t bhej nj kapter ministr. Mustafa Aranitasi n at koh ishte me gradn nnkolonel dhe drejtonte nj nga foramcionet m t mdha t ushtris shqiptare, si ishte regjimenti i dyt i Tirans. Megjithat na intereson m tepr ajo q Aranitasi gzonte respekt n gjirin e elits s ushtarakve e t inteligjencs s asaj kohe.

    Edhe n kujtimet e Sejfi Vllamasit, Mustafa Aranitasi del si nj njeri q rri larg intrigave e lojrave t dyshimta politike t kohs, duke i mshuar ashtu si duhej vetm detyrs s ngarkuar t ministrit.

    "Nj nat ora 22 m vjen n shtpi Avni Rustemi i shoqruar nga ministri i lufts Mustafa Aranitasi... Ishim vetm t tre. Avniu ia filloi nj bisedimi me nj parathnie t gjat rreth personit t Zogut dhe rrezikshmris s tij dhe pas shum fjalve prfundoi duke thn se: eleminimi i tij ishte nj detyr patriotike dhe nse do t plqehej nga ana ime vnia e tij n zbatim do t ishte nj pun e thjesht. Mustafa Aranitasi nuk foli asnj fjal dhe un nuk e pyeta pr mendimin e tij."

    Dhe m posht Vllamasi citon:

    "Avniu nuk mbeti i knaqur nga prgjigja ime... Mustafa Aranitasi nuk foli srish asnj fjal..."

    Fakti sht se Vllamasi ishte i prfshir n nj nga atentatet e shumta t kurdisura kundr Zogut, n at t Vjens, ku kurban i Zogut do t bhej roja besnike e tij, Llesh Topallaj.

    Rikthimi i zhurshm triumfal i Ahmet Zogollit n Shqipri do t bnte dhe rikthimin e tij n jetn politike e shtetrore t kohs, duke e emruar si Kryetar i Gjyqit t Prkohshm Ushtarak me nj dekret t Kryetarit t Republiks m 22 prill 1925. Prej ksaj detyr largohet me krkesn e tij dhe nxirret n lirim prsri me urdhr t Kryetarit t Republiks m 31 mars 1927, kur ishte vetm 45 vje. Kt dorheqje Mustafa Aranitasi e bri sepse nuk ishte dakort pr shum dnime t padrejta n kurris t kundrshtarve. Mustafa Aranitasi njihet edhe si nj nga vendossit e qetsis n zonn kryengritse t Mirdits e nxitur kjo nga qarqet shoviniste serbe. N kohn q u largua nga detyra ishte me gradn kolonel. Vdiq i harruar m 26 prill 1966 n moshn tetdhjet e ca vjeare n erm t Lushnjs, ku e kishin internuar q nga fillimi i vitit 1945, e thn m sakt q nga lirimi i vendit. Kishte qn dnuar e burgosur nga Haxhiqamilistt, nga italiant e fanolistt, por dnimi nga klika e Enver Hoxhs do qllonte m i egri e m fatali. Kalvarin e vuajtjeve t tij do tua linte "stafet" krejt familjes dhe n veanti djemve t tij, Mithatit, publicistit dhe satiristit t njohur t viteve tridhjet dhe Qemalit, t cilt slan pa provuar t gjitha burgjet politike deri n agim t demokracis. M.Aranitasi do t ngryste jetn "vilave" kasolle s bashku me gruan e tij turken nga Izmiri Naxhie Gjevgjeli, me t ciln kishin lindur e rritur katr fmij. Ndoshta, ndoshta i vetmi mkat i rnd q bri Mustafa Aranitasi mund t ishte se i shrbeu pa hile e me prkushtim Arms s Xhandarmris dhe Ushtris Kombtare Shqiptare dhe se (ai ndofta n heshtje) bashk me fmijt e t tij su pajtuan asnjher me komunizmin e egr t steps.



    *sht e vrtet se emrin e Aranitasit pr mbiemr e kan provuar shum pr ta mbajtur, por u mbeti vetm atyre q e vulosn me gjakun e derdhur, Zenel Xhafo Aranitasi kapedan i 1847-ts rn n marrjen e kalas s Beratit, Ramiz Aranitasi Hero i Popullit rn n Skrapar m 23 qershor 1943, Hysen Ali Aranitasi dshmor rn n Urn e Erzenit, Brzhit n tetor1943, dhe atyre q u dha vul pushteti t cilit i shrbyen ose ata q bnin vet pushtetin si dikur Arianitt, etj.
    Me beri pershtypje keto dite ,se lexova diku qe Fieri nuk ka pasur njerez te degjuar ....dhe rastesisht lexova kete shkrim te zotit Bujar te sjelle nga Mondi (qe e pershendes dhe e falenderoj per kete punen e mire qe ben ne forum,si me informacionet qe sjell ashtu dhe me poezit e tija shume te bukura.
    Me beri pershtypje ne kete shkrim ,nje emer ne mes shume te tjereve HYSNI TOSKA ,Komandanti i Xhandarmerise se pare Shqiptare ,ne qeverin e se Ismail Qemalit ,ngritesi i flamurit te pavarsise ne Tepelen,luftetari i mbrojtjes se Vloret ne ditet e pavarsese qe me nje telegram nga Ismail Qemali i cili e urdheron per tu nisur ne Llogara ne mbrojtje te Vlores kunder forcave armike Greke qe ishin futur deri ne Vlore.
    Gazeta ''ATDHEU'' ne 14 gusht1914 shkruan :
    HYsni Toska niset me 500 vete ne zonen e Skraparit kunder nderhyrjes se andareve greke .
    E zuri luften me grekun tek varret e Zavalanit per ketej Permetit.,me tej shkoi ne Frasher dhe pas ca luftrash te rrepta qe beri ,i mori viset e Frasherit.
    Pas luftimeve ne Skrapar dhe Permet ,kthehet ne Fier me urdher te prefektit te Beratit per te luftuar kunder rebeleve te Haxhi Qamilit,qe tmerronin popullsine e MYzeqese me masakra te papara (Lef Nosi ,Jeta e Hysni Toskes)
    Lufton ne manastirin e Ardenices dhe Berat ( i ndjek rebelet pertej lumit dhe i detyron te marrin malin),ku populli i thurr dhe kenge .
    Ja nje nga strofat e saj
    ''AK sa shume o lum Berati
    Besa ty te ka prire fati
    Te drejton e ke nishan
    Komandantin Hysni Agan''

    Ne luftene Vlores ne 1920 eshte nje nga drejtuesit me aktiv te saj.
    ''Kamberi u shkarkua dhe vendin e tij e zuri Hysni Toska ,nje burre me trupin dhe fytyren e nje luani ,te zbutur pergjysem.
    Ky kishte rene shume here ne perpjekje armesh e kishte dale gjithnje me nder''
    (Ago Agai ''Lufta e Vlores'',fq 192)
    Deputeti i perhershem i Beratit ne kohen e Monarkis .
    ''Espulatat e tij si luftetar jane shume ,sepse eshte ndodhur ne te gjitha levizjet nacionaliste qysh prej 1912 e tehu,por ngushtica e vendit nuk na premton t'i kalojme me radhe sherbimet e tij ....'' keshtu shkruan gazeta ''Minerva '' nr 25 e 13 nentorit 1934 ne nje shkrim kushtuar deputetit.
    Me pushtimin e vendit nga Italia fashiste ,Hysni Toska ben thirje ne Berat per organizimin e rezistences antifashiste .
    Kuptimin me te qarte te kesaj thirje e tregon nje kenge tjeter popullore kushtuar figures se tij patriotike.
    ''Dole ne kaza Beratit
    Mbajte nje fjalim te ri
    Deputet ore Hysni
    Tradhetoi Zogu faqezi
    Deputet ore Hysni
    Shoke mbetem pa
    Shqiperi
    Deputet ore Hysni''
    L'invidia e la forma piu sincera di ammmmirazione.

  16. #16
    i/e regjistruar Maska e mondishall
    Antarsuar
    28-11-2006
    Vendndodhja
    Ne Selanik te Greqise
    Mosha
    60
    Postime
    2,692
    Faleminderit
    0
    53 falenderime n 45 postime
    Nga Bujar Muaj

    Bujar Muaj


    Me Stalinin dhe n…




    “Me Stalinin” ka shkruar m duket mua nj libr goxha t trash ai i madhi fare, por edhe un me q jam me nj kmb n varr po i l popullit ca tufza t shprndara kujtimesh, se aman ete s’kam ’t l,-nisi tregimin e tij xha omja.
    Q thua ti, ka qn pesdhjetenjshi kur i hipm anijes luftarake e shkuam n Sevastopul. Athere un isha kapiten anije. Shkoll nuk kisha, por ashtu vjedhurazi kisha mundur t msoja dhe gjer n at koh s’kisha ndjer ndonj penges serioze nga shkolla. Me q anija do t rrinte dy tre muaj sa t’i vinte radha pr rimont, ne bnim shpesh vizita npr fabrika e uzina t ndryshme n qytete t shum republikave sovjetike. I hipm trenit o vlla e ec e ec e s’ka t sosur me dit e me net mezi arritm n Mosk. Hajde Mosk pr kokn e Mosks. Nj dit futemi pr vizit n Kremlinin e veshur me mure e jeshillk n do cep, kur ’t shikoj, ulur n nj stol t drunjt , nn nj bredh , vet babai i proletarve Stalini po tumoste me ibuk, duke m kujtuar n ast t vetmin personazh q njihja nga letrsia ruse Taras Bulbn. Do t thoni ju, dhe ti krahsim gjete t bje more ome. Ku Stalini i madh dhe ku Taraz Bulba.
    -Do ta takoj, - i them shokut nga Lushnja q e kisha dhe zvnds kapiten, me t cilin ndodhesha at dit.
    -Mos se do t na marrsh m qaf, do t ham ndonj plumb nga rojet e tij, sht kok bote Stalini e s’sht do ku do.
    -Lushnjari iku, duke m humbur nga syt midis pemve t shumta ndrsa un u nisa balllart.
    Kur isha afruar rreth pes metra dy ushtar, shula t gjat kryqzuan pushkt e tyre prpara meje, pr t mos m ln q ecja m tej.
    -Lreni, tha Stalini, -dhe tundi t dyja duart drejt meje n shnj mikpritje.
    U prqafuam gjat sikur t njiheshim prej nj kohe t mome.
    -Nga je?-m pyeti.
    -E nga t jem a mos qofsha, nga vendi i shqiponjave jam, ome m quajn, me gjith opinga i gjat 157 -i thash.
    -Mos je nga fshati me tre grma, -m tha duke e shoqruar fjaln e tij me nj t qeshur t leht, gj q i nxori n pah disa dhmb t veshur me flori.
    -Jo! Un s’jam q andej, por afr e kam – i ktheva prgjigje jo pak i uditur.
    -N ant tuaja m kan thn more ome se e pin rakin me izme.
    Qesha dhe i thash aty pr aty:
    -Jo me izme more baba Stalin, por me oping! Megjithat po m udit se ku i dini ju gjith kto hollsira.
    -Ai i madhi, juaji, Verua, sa her takohemi kt pun bn. Do t bj, m thot nj ekspoze t shkurtr t historis s Shqipris dhe ja fut dy a tri or, sa mua shpesh, q m vjen turp ta them, m z gjumi.
    Pas disa minutash vjen nj bionde e bukue e gjith delikates na pyet se ’dshironim t pinim:






    -Mirserrini, ’dshroni t pini shoku Stalin dhe shoku...!?
    -ome-plotsova un fjalt e bukuroshes.
    -Mikun pyet t parin, -ndrhyri Stalini.
    -Nj dopio koimare,- i thash biondes duke i shkelur syrin.
    -’sht kjo koimare more ome!?-u b kureshtar Stalini duke lvizur paksa trupin.
    -Ja si them,-nisa shpjegimin,-sht nj pije kombtare shqiptare, q kur e tepron n t pir pas dy javsh t del pija, dhe kokn duhet ta lidhsh me peshqir se s’t lshon leht dhimbja.
    -Koomelo pr fat t keq nuk ka, ose mund t themi s’ia kemi dgjuar emrin,-qeshi n fund t asaj ligjrate e mbla bionde nga shqiptimi jo i drejt i pijes s famshme.
    Kshtu q desha s’desha pim t dy ’porositi Stalini , vermuth nga Skocia.
    Me q u bra i njohur n Kremlin, nj dit me katr shok ja morm si dim ne kngs q u tronditn njerzit dhe muret e lashta. Nj nga kokat e udhheqjes ruse m duket se Malenkovi vete me vrap drejt e tek Stalini dhe i thot ashtu i mbytur n djers:
    -Shqiptart i ka gjetur nj gjm e madhe dhe jan mbledhur kok m kok e po qajn aty posht nn hijen e bredhave. T’i dgjosh t kputet shpirti. Duhet t bjm dika q t’iu lehtsojm dhimbjen.
    Stalini q ndonjher m kishte pyetur edhe pr doket e zakonet tona, s’kishte harruar t m pyeste edhe pr kngt, kishte vn buzn n gaz dhe i qe drejtuar Malenkovit:
    -Di t’ia bsh eeeeeeee ti Malenkov! N di shko e bj iso me ta, pastaj sht mir t’i lsh n hall t tyre, se kshtu e kan ata, kur qajn duhet t mendosh t kundrtn, - m ka treguar omja shum t fshehta e t pafshehta t tyre, ndaj di nj ik m tepr se ty un.
    N nj takimet e shpeshta me t n nj kopshtet e vilave t tij n Krime, ku zakonisht kalonte vern, e dini ’m tha:
    -Kemi vendosur more ome q me rastin e festave t tetorit t dekorojm. Do t japim dy dekorata, at t lufttarit trim t lufts s par e t lufts s dyt.
    -Dakort jam –hyra n bised un, por at dekoratn e lufts s par nuk e dua, se at vit kam lindur.
    Stalini m pa n sy me qortim, pastaj vazhdoi qetsisht fillin e nisur t biseds s tij.
    -T takon o ome se je sua trimi, t takon e ta gzosh!
    -Po qe ashtu, - u hodha, -m jepni dhe dekoratn e lufts s tret botrore.
    Plasi e qeshura.
    -Dgjo!-m tha,-dekoratat do t’i ver n gjoks vet ai i madhi juaj n Tiran, dgjova thuaj, -dhe Stalini u ngrit dhe dy hapa m tej shkundi ibukun n trungun e nj peme q s’ia msova emrin ndonjher. Kur u kthye pa u ulur ende e pyes:
    -E vrtet sht se e ke goditur Nikita Krushovin me ibuk n kok?
    -Dgjo!- m tha se t kam si Leninin, ja kam frikn atij rrufjani Hrushov, nj e goditur me ibuk s’sht gj, ai meriton karamangjolln. I aprovova n heshtje gjith ato q tha pr Nikitn dhe pasi pash se at po e vinte gjumi posht ua bra me shnj rojeve ta merrnin brenda.
    Pasi u largova nga prfundimisht nga Rusia, shkmbyem nja dy-tre her letra e telograme, por vetm kaq. M pas ai vdiq dhe me dekoratat e mia nuk di se u b. M kan thn se njrn at m t madhen n pesh e mori Enveri yn dhe tjetrn ia dha shoferit t tij. Kur vdiq Stalini zia e madhe q pushtoi rruzullin hodhi flatrat edhe n fshatin ton. Nna ime e gjor Hafizeja e lidhi shaminin e zez koks, t ciln e mbajti pr dyzet dit dhe vuri kujn n shtpi sikur ta kishte djaln e saj:
    T keqen nna o Stalin.
    Shok i ngusht me omen tim.
    Me kto dy vargje shum domethnse e mbylli bisedn ome shekullori, duke m dhn dorn pr tu larguar n shtpin e tij. Dhe un s’
    kam ’t shtoj tjetr n letr. Ndonj dit t mir kur t jet “esll” do ta “kurdis” mbase m tregon ndonj ndodhi tjetr me krip e piper nga jeta e tij apo nga lidhjet e tij me t mdhenjt q shpesh nga kokat e tyre t mdha varej fati i kokave t vogla q nga stepat mongole deri n Adriatikun ton.



    ...Kin me Maon



    “Do t shkosh ome, do t shkosh, Partia ka besim t veant tek ty, e dim q s’ke haber nga kto pun, por me ndihmn e Partis do t’ia dalsh mban. Pastaj ke ke pak prvoj nga vizita q bre n Bashkimin Sovjetik ktu e vite t shkuara.”
    Kto m tha ministri pa portofol n zyrn e tij at dit shtatori t gjashtdhjetreshit.
    U nism me ballon. Q t mos kisha t prziera piva hapje pr gjum, kshtu q se ndjeva udhtimin. N Pekin na pritn nj lum i strmadh njerzish me banderola e lule t shumta dhe t gjith kndonin n kor, “Lindja sht e kuqe”. Midis mijra porttreteve t Babaxhanit ton e t Maos dallova dhe tre apo katr portete t mit.
    Eh, ome, ome i fola vetes, deri n Kin t vajti fama dhe nami. M von mora vesh se ato portrete i kishin mbajtur n dor pr t m br qejfin punonjsit e ambasads son n Pekin. Pas dy ditsh u rregullua t takoheshim me kryetarin Mao se ditn e ardhjes son kishte qn pr peshk.
    Erdhi dhe asti i shumpritur. U futa me ndrojtje pas shoqruesit en, nj kinez topolak q kishte mbaruar studimet n Tiran. ’t shikoj, Maoja qe shtrir mbi nj divan si i vdekur. Desha t jepja kujn, por gishti tregues i enit tek hunda m bn q t mos e merrja nj veprim t till. Pastaj Mao u ngrit, hapi t dyja kraht, lvizi kmbn e djatht si t godiste topin, m pas me t majtn, u hodh me t dyja kmbt mbledhur pupthi dhe n vazhdim u sul drejt nesh si t bnte luft me shpata. Un rrija si buf i ngrir n mes t dhoms dhe po prisja t merrja sinjal nga shoqruesi se do bja m tej. eni mu afrua duke m thn n rrz t veshit:
    -Tani me t vrtet mbaroi.
    -Si mbaroi!,-sa nuk ulrita un, -sot e gjeti pr t ma ln peng tr jetn.
    -Sht- ma bri me shnj eni, duke m pshpritur: -mbaroi gjimnastikn desha t them, ushtrimet marciale q bn shpesh her n dit.
    -Kt m thuaj o t pifsha dollin, ju ktheva duke i shtreguar dorn.
    Pasi u b ceromonia e njohjes e strnjohjes, ’ta zgjasim m tej, Maoja i tha enit:
    -Na lr vetm me omen.
    Un s’prita t fillonte ai, por i zgjata prpara nj list t madhe me krkesa, nga q se kisha palosur dot se ishte tepr e madhe e kisha br n form ruloni.
    -e kt,-u habit ai,-dacibao!
    Lista rulon u hap duke zn krejt tavolinn.
    -Ma dha qeveria, jepja kryetarit Mao kto krkesa.
    Maoja qeshi dhe m pas asaj qeshje ironike vazhdoi:
    -Nuk i lexoj fare o ome, se i di prmendsh q nga pesdhjetegjashta m duket, q jemi lidhur si mishi me kockn me ju, por kjo list q ke prur ti si shum e madhe dhe e fryr sht!
    -Deomos -ju prgjigja un, -prandaj jemi miq.Hallet me miqt do t’i qajm.
    -Do t’iua drgojm t gjitha o ome, do t’iu drgojm nj kombinat tekstili, por do t m’i thuash atij Cekes s Beratit, e de Ceke qerosit q kur t kem vdekur un mos ta kndoj at kngn me qesndi, “O Berat ’e pate fat, bre goxha kombinat”, jo vetm atij, por t gjithve ju, dhe ty o ome, se byn doku i atij kombinati do t’ua mbuloj.
    -’sht ky Cekja m qafsh,! -shpreha habin un,- ta kap e t’ia bj vesht si lpushka misri.
    -Lre, lre, -m qetsoi kryetari, -tani sht me baluke, por m von do t’i ket tull, t thash njher, kur t kem vdekur un, aty pas shtatdhjetetets.
    -Prap s’po t kuptoj! -ndrhyra, ku e di se ’do t ndoth m von?
    -I di o ome, i di kryetari, i di t gjitha, vrtet jam komunist, por jam edhe magjistar. Tek un kan fole t gjith q nga Konfuci e deri tek Stalini. E parashkoj t ardhmen un. Ja e shikon kt qelq si rruzull, ktu m dalin t gjitha. Edhe armiqt q ktu i zbuloj un. Edhe se’ ndihm do t’iu jap, ky rruzull do t m thot, sa dhe kur ose kurr!
    -Pr Fierin dhe Lushnjn se i bie t jem komshi me ta ’do t bsh? T lutem vr dorn n zemr o kryetar,- fillova un t qaesha dhe me kt rast t’i krkoja nj nga pikat q m kishte dhn qeveria n at listn rulon. Domosdo m takonte t kmbgulja si zvndsministr i industri - minierave q isha paraqitur(komanduar sa pr vizitn) ndrsa merresha me t vrtet pas ikjes nga kapitenllku i anijes, me shprndarjen e kuadrove t lart nga veriu n jug, atje ku kishte nevoj vendi, sa do q isha vetm me shkolln e dyfekut.
    -Dgjo ktu,-e mori fjaln ksaj here m but. -Pr Fierin t jap fjaln se do t’i drgojm kto dit Azotikun, ndrsa pr Lushnjn do t drgojm m von at t plasmasit. Me q kam dgjuar se jan puntor t mir po u oj nj vapor me kazma e lopata.
    -Dakord jam,-fola dhe u zgjata drejt tij pr ta puthur n ball.
    -Ndrsa krahins tnde o ome vllai do t’i drgojm nja dy vagona me stema me fytyrn time. Le t vr do njeri nga juve sa t doj. Do tu drgoj edhe ca kapota ushtarake e ca dyfeqe se kaq doni ju e bni prpara, tutje, por ama me nj kusht mos t’i mbani t gjitha pr vete. I jepni ca Mallakastrs e ca Skraparit se u bhet qejfi dhe atyre.
    -Aman o Mao!- ju luta, -plotsom edhe nj dshir tjetr se kemi ca shok t mir nga Prmeti, drgo ndonj edhe pr ta
    -Prmeti, Prmeti, Prmeti....ah po,-tha Mao duke e rrutulluar gjithandej rruzullin e qelt q mbante n dor. -Ah po!, -vazhdoi -jan ata q u bien qemaneve, jan qjfllinj t ahengut. Le tu drgojm ndonj grnet e ndonj def, u del e u tepron atyre .
    Sa mbaroi s foluri, u ngrita menjher n kmb e nisa t’i lexoja disa kng pr t, t bra nga populli yn. Pr njrn q e plqeu m ndrpreu e m tha:
    -Pa prsrite edhe njher kt t fundit .
    Dy luan q ka sot bota,
    Nj Azia nj Evropa...
    M ndali prsri duke m thn:
    -Mir nj luan jam un, po tjetri kush sht o ome?
    -Legjendari yn, i pagjumi yn, ditshumi yn-ia ktheva.
    -Pse ashtu thot ai , q sht luan, le q nejse, nejse. S’ka ndonj krahsim m t but se krahsimi me egrsira s’m plqen.
    ’t’i thoja! E mbylla gojn jo se nuk gjeja se me far kafshe ta krahsoja, por s’m dukeshin me vend zvndsimet n teks. S’ma nxinte dhembi psh, t thosha , dy buaj, dy derra, apo dy maok ka sot bota. Ndrkaq u hap njra der dhe brenda u futn pesmbdhjet vajza si yje, kshtu dhe muhabetin e luanve e harruam.
    Vajzat mbanin n duar shporta me lule dhe nisn t kndonin n dy gjuh, n shqip e kinese.
    Mao m goditi leht n sup. Ktheva kokn.
    -T plqejn?- m tha.
    -M plqejn sa s’ka, -u lpiva un si dhelpra para puls s majme dhe i them n vesh. -Amerikant shkruajn se ti ke arem dhe shkon me to kur t doj qejfi.
    Mao qeshi, por e qeshura e tij ishte tepr e hidhur.
    -Mos u beso prrallave t amerikanve.
    N ast grupi i vajzave yje nisi t kndoj internacionalen q me kt rast do t thoshte shkoqur se dhe takimi yn po merrte fund. U ngritm dhe un me kryetarin n kmb, me grushtin ngritur nism t kndonim sejcili n gjuhn e tij, apo t bnim sikur t kndonim, se shum her zrat tan stononin me ato t vajzave. Pr Maon nuk e di nse e dinte t plot teksin, por un pr vete dija vetm dy vargjet e para e rreth tyre sillesha si dielli rreth toks ose m shqip si kapaku rreth tenxheres. Ky ishte takimi i vetm me t, por edhe i paharrueshm pr mua, me t cilin nuk do t takohesha m fizikisht, por n nj mnyr tjetr shum enigmatike vite e vite m von -e mbylli tregimin e tij xha omja.
    __________________
    -Pasja e shpirtit sht privilegj pr trupin. (E SH)

  17. #17
    i/e regjistruar Maska e mondishall
    Antarsuar
    28-11-2006
    Vendndodhja
    Ne Selanik te Greqise
    Mosha
    60
    Postime
    2,692
    Faleminderit
    0
    53 falenderime n 45 postime
    --------------------------------------------------------------------------------

    Nga Bujar Muaj


    N zbritje





    o kishte ndodhur n udhheqjen e lart, atje n Tirann e kuqe. Tradhti e madhe thoshin, dhe vet ministri me shum portofole, dikur pa portofol q m kishte nisur n Kin koh m par m thirri urgjend n zyrn e tij.
    -Nuk i kemi punt mir, -u zbraz q n fillim. Ka marr t krisur, se ka dal nj grup komplotistsh nga radht e biros t lidhur me kinezt dhe kam frik se mos t kan futur n list edhe ty si bashkpuntor. Nuk e di far t them more ome, por vet ai i madhi m tha t vije dhe krkon t flas me ty. Dgjo! -se mos t thot goja nga frika emrin tim se na more m qaf pastaj. Tani shko, por me mnd n kok ama!
    Shkova me nj frym i shqetsuar se nuk ishte e pakt t vinin damkn e armikut e t tradhtarit t kombit.
    -Erdhe o ome?-m tha “Zeusi”dhe n kt koh goditi me vrassen plastike nj miz q zhurmonte mbi nj pjat me rrush n tavolinn q binte menjher n sy nga forma si yll.
    -Erdha, mos ardha -i ktheva prgjigje me kokn ulur, duke u dridhur e tri si ai qngji para ujkut.
    -Ata kinezt s’po na dalin burra t mir, dhe ti m duket si e kam shkruar edhe n ditarin tim, ke qn ca dit atje, gjoja si zvndsministr i industris, u takove atje edhe me “timonierin” e pagabueshm Mao. I thuaj tro Partis n ta mban, se mos ke shkelur mbi ndonj drras t kalbur, apo mbi ndonj bajg se t mori dreqi dhe e theve qafn pastaj, do t thiesh ashtu si e kan thyer qafn t tjer para teje.
    -Se ha omja at **** ulliri o komandant-iu prgjigja dhe nuk preferova t’i thoshja shoku Enver, pasi m dukej vetja si para nj gjyqi t vogl, t parakohshm dhe fjala shok mund vetm t prishte pun, ndaj e thirra si n koh t lufts q si do t ishte ai mbetej gjithmon n distancn e komandantit ndaj nj “dezerori” si mund t quhesha un.
    -Fol, fol!- e mori srish fjaln ai-ashtu t thom u, mos i mbaj t fsheht Partis, asnj gj se ndryshe do t ma hash at t gjatin se dhe Partis me t futur ia ke patur ti.
    -K t gjat?-ndrhyra un i br piperk e kuqe n fytyr
    -At more, ah q s’po n kujtohet tani.
    -Panxharin e Maliqit -fola me gjysm zri dhe prisja t m thoshteravo e gjete!
    -Jo more ome nuk e gjete, nuk sht panxhari dhe as sallatori, sht ca m i gjat dhe n krye sht i kthyer ashtu si krrab, padyshim q sht edhe m i holl.
    -Shkopin e policit -thirra si Arkimedi Eureka, i zhytur n thella, pr t gjetur enigmn q po mundonte aq shum komandantin. Vetja po m dukej n ato pak aste si t isha n nj konkurs dhe jo dosido, duke harruar se nga ai takim mund t dilja edhe si Ali pash Tepelena pa kok a m keq, pa varr, pa nam e nishan. T paktn tepelenasi i kishte dy varre.
    -Qafn e patokut o ome se tani m’u kujtua, por ajo sht lule e kaluar lules para atij q t merr drejt e n ball.
    -Partia e di, por ti komandant mar nga ditt tona e tu bft dita njmij-fola pa e vshtruar n sy. M hip nj e qar e lott nisn t binin sumbulla-sumbulla mbi tapetin e kuq.
    -E boll u prlote e ta dish se s’jam dakort me tia -vazhdoi i nxehur dialogun me mua, duke tundur dhe kokn n shnj mosaprovimi, -ti ditt e tua dhe un t miat, ashtu de, pastaj mos na del se i ke premtuar “Matufit Mao” pr ca dit se tani i duhen atij, se sht duke vdekur. Mir, mir o ome,-vazhdoi ai-do t ojm n baz, jo n baz anijesh si shive ca koh. Na ta bsh dhmbin! N balt, direkt n prodhim, q t nxr daulle e koks. N dal i prlyer e di se t pret, s’sht nevoja t ta them. N prodhim q thua ti, do t kalitesh se ke nevoj ca, se qafa t sht trashur e t sht br m e trash se e demave t kooperativs q i mbajn vetm pr t mbarsur lopt. Ndaj t falenderosh Partin dhe mua pesonalisht, q po t japin dorn dhe nesr t vesh q me nat atje ku t kemi uar na biroja. Nj ndjenj frike, por edhe gzimi ma prshkuan trupin n ato aste, por m shum ndjeja gzim se nuk ishte e leht t dilje pa u lagur nga ato listat, ndaj nj kng m doli vetiu nga goja, apo ishte prgjigja e falenderimit q ma krkoi komandanti vetm dy minuta m par, sot t them t drejtn s’jam n gjendje t’i ndaj:
    Rrofsh o komandanti in
    Doli fjala q na the.
    Mir po sa u nisa pr t dal nga studioja e tij, nj lmsh m’u mbshtoll n gryk e s’po flisja m. Provova t’i thosha mirupafshim “portierit”, por goja s’m’u bind.

    ’ m gjeti kshtu!-pyesja veten, tani n pleqri e gjei t mbetem gaga. N shtpi ishte vn kuja, por un plus hallit tjetr gagallkut ’t’i bja ?
    T nesrmen u paraqita pr t marr detyrn e re, drejtor n nj ndrrmaje ku shumicn e prbnin grat. Salla ishte mbushur plot, kuptohet me gra. E ndjeja veten si t isha ulur, mbi gjemba sepse i druhesha bindjes s gojs pa sa pr at t dnimit tim fundi- fundit puntort e mi qen
    Dgjoja grat q pshprisnin me njra-tjetrn:
    -Domethn ky na qenka shoku o-Ma-Nge o mos duroft! E mort vesh pse e solln ktu? E ka dashur t’i a fus partis ujin nn rrogos rrufjani, pa le pa le e kishte ca dorn t gjat me ato kinezkat.
    E bela me kto grat, mendoja duke dgjuar bisedat e tyre. Mir q m akuzojn pr t pandershmen, por edhe emrin ma kthyen si t isha kinez. Nj tjetr thoshte se n Kin, Maoja me un dhe Du Bi Un m kishin br pr vete, ndaj m kishin sjell ktu pr tu edukuar nn ekanin e kllass.
    U ngrita.
    Kam ardhur ktu t’ju drejtoooooj juve, ndaj nuk dua poooosht e lart fjal pa buk. Mos ma hani bbbbbesn. Dua bashk t qqqqqqqqqajm hallllet tona, ndryshe...
    -Duket qenka rac e zgjuar- m prqeshi nj bukuroshe q kisha prball, duke i zgjatur tamam si un rrokjet e fjals s fundit
    -Do biografin time ti shoqe? Gjyshi im ka qen mutttttttesarif n koh t B aba Qemos, babai i m ishte nj kaaaaaaarrocier i ndershm. Edhe un s’jam kaaaaaqol fare, jam njeri me nder e ssssssedr. T punosh mes grave e t dgjosh porooooosit e tyre, prap sht muuuuuuundsi pr t ecur para.
    Grat zun t qeshnin. Ika e lash salln q gumzhinte duke folur npr dhmb pr to: “Ju keni futur shejtanin n shishe e jo m nj ome”
    Kaluan ditt e para, javt, muajt dhe u bn tre vite n at kolektiv deri sa dola n pension. Goja sa vinte e m bindej sai puna e asaj mushks xanxare pak e nga pak. Me djers e mund ia ndryshova faqen ndrrmarjes, sa grat zun e betoheshin pr kokn time. Qafa e pastokut s’m doli dhe aq keq se pati nga shokt tan q hngrn tetdhjetlekshin(plumbin) koks. Kur iku komandanti nga kjo bot vajta dhe un e i ova nj tuf me lule mbi t. Po bhesha gati t ikja kur dgjoi nj z q po vinte posht mermerit.
    -ome,ome! Sa burr i mir q jeshe, por un dhe biroja kam br ca gabime me tija. Dekoratat q t dha Plaku i Mosks njrn e mbajta un e tjetrn ja dhash shoferit tim q t mburrej kur t vente n fshatin e tij. Edhe at t gjatin a t gjatn nga un e hngre, por ia shprbleve Partis.
    Amanet Partin se po ndjej q lvizin ca hije ashtu tinzisht n kurris t saj. Ngrita grushtin lart duke i thn:
    -T betohem o komandant se do t jem deri n vdekje me ju,. Kur zura fjaln vdekje n goj, dgjova prsri zrin e tij, por ksaj here m t largt:
    -Epo ditt ia fale Maos, s’m’i fale mua.
    -Hajde o burr boll u zgrlaqe, -dgjova t m thot ime shoqe n vesh(n vesh se kishte eua biak. Prreth npr varre silleshin kalecat). Nxito se ai ishte q t hoqi nga kolltuku e t vrviti baltrave t Myzeqes.
    -At e di Partia, komplotiste- i thash gruas(dhe un n vesh se eheeee biaku i eos ishte me dy presa) n kohn q ajo po m trhiqte prej kollares.
    -Jo moj jo, nuk iki un q ktej!
    N kt koh gjeta nj moment dobsie n duart e saj duke i ln hijen e duke u shtrir sa gjer gjat mbi varr t legjendarit.
    -Ej ti rrip!-dgjova nj z t ngjirrur mbi kokn time- do t ngrihesh t qerohesh q ktej apo si e ke hallin!? Dgjo! Aty posht sht nj varr bosh, nxorn nj t padshiruar para ca ditsh, meq ke dshir po t hedhim dhe ty atje, se sht gjunah t ngelet bosh.
    U ova, kapa gruan prej krahu e bra teposht Tirans. Q athere s’kam vajtur m n Tiran. Koh tjetr solli pas nntdhjeta, dhe ne se hedhim dot apin me ritmin e saj o tu bft pepja. Gjat ksaj kohe m ngarkuan me nj detyr goxha t rnd, at t kryetarit t prvuajturve politik. Ndejta ca koh e m pas ika. Pr kto do t dftenj ndonj dit tjetr. Ti -m’u drejtua mua -shkruaj kto se je kalemaxhi e do t’i duhen historis, si do q un omja s’isha ndonj figur kushedi se far, paka se ndonj thot pr mua se mos t kisha ngrn at qafn e patokut, ndoshta do t isha president i sotm.















    Erdhi dita t ngrihemi


    -ome, ome!-ngriu o derzi se rrmuj e madhe sht br n sheshin e qytetit tn.
    -’thua moj lugate se m trembe, gjakun uj ma bre- i fola gruas me inat dhe desha s’desha u ova nga krevati ku isha shtrir e po lexoja pr t perstn her nj libr pr fmij, “Lepurushi veshkaushi”.
    Hapa dritaren ku puhiza m solli deri aty thirrjetiri-Demokraci. U vesha e dola. Ora ishte rreth njmbdhjet. Sa hapa dern n fun d t shkallve m prisnin dy burra q s largu i njihja, por pa kmbyer nj fjal me ta. M kapt prej krahsh duke m thn:
    -Po ku je more ome, se s’kemi ln vend me t krkuar, vate dielli tre hosten e ti akoma fle. Brodhm gjithandej e mezi t gjetm. Je mbyllur n shtpi si ariu n shpell, ke frik se mos t rrmbejn.
    -’ju kam br un o t uruar!?-fola i friksuar.
    -Hajde na pri, po rrzojm at q na rrinte si hije e keqe kaq e kaq koh. Gjindja sht ngritur, do t bhet dhe nj miting ku do t flasim edhe na si t persekutuar. Para se t vemi atje, nuk do t na e prishsh, kemi nj mendje, duam t ngrem q sot shoqatn e t prvuajturve apo t persekutuarve si thuhet shpesh. E dim se ai qeratai n Tiran s’t kishte me sy t mir ndaj t degdisi baltrave t Trbufit.
    Desha ta kundrshtoja e t thosha se s’m takonte mua ai nder, por ma mbylln gojn.
    -Tjetr njeri prve teje s’vm, njeriu yn je, botn e ke par me sy, ne t paktn deri n Roskovec bie fjala e kemi hedhur apin.
    Ndrkoh n der u shfaq plaka ime, e cila duke m par n mes t dy burrave q si njihte ia dha ulrims:
    -Lreni omen e gjor, q ju lnt zoti pa sy, ’iu ka br ai q edhe breshks kur i del prpara i thot-kalo!
    -M marrin pr mir, po futu brenda se do ftohesh s’kam ku t gjej plak tjetr q t m ngroh krevatin- i thash duke buzqeshur.
    Rrugs vesht m gumzhinin dhe para syve her pas here m bheshin e m dilnin tr udhheqja me fytyr ufosh t lidhur dor pr dor dhe un mes tyre q doja t dlja e s’dilja dot. M bhej vetja si t isha kec e ve blegrija be, be, be.
    T gjith m nxirrnin gjuhn, ngrinin duart lart dhe n t njjtn koh m flisnin n kor:
    -E drodhe ome! T lumt kur s’t dham gjysmn e lekut athere.
    Nga kto vegime t mprapshta m trhoqi vemendjen Dulja q me shoqruesin tjetr dukeshn si t ishin vllezr, vetm se Dulja, kishte mustaqe t vogla si ato q mbante qmoti Hitleri.
    -Vllezr jeni? -I pyeta me kt rast.
    -Jo!-m’u prgjigj tjetri q quhej Rreme, -kushurinj, - por do t thosha edhe un si im kushri Dulja, e kemi pleqruar q t bjm njher at tonn, pastaj shkojm n miting ku pritet t vijn edhe zotrinj nga Tirana.
    -Ku do t mblidhemi? -pyeta - n ndonj shtpi a ku!?
    -Kam un elsat e kndit t kuq t ndrrmarjes sime, -u hodh e tha Rremja duke m tundur si tespie nj tuf elsash para syve.
    Shkuam. N hyrje t kndit t kuq ishte nj grup i shprdar njerzish, t njohur e t panjohur pr mua, t cilt sa na pan nisn t mblidhen dhe filluan pa ndonj komand t brohrisnin iri-Demokraci.
    U emocionova, ngrita grushtin t prshndesja, por Dulja q m gjindej gjithandej pran ma uli me zor, duke m thn me z t ult pa ndonj ngarkese inati:
    -Na turprove, ule grushtin e ngri dy gishtat!
    U futm brenda. E kuqja sundonte sendet gjithandej, duke filluar nga perdet deri tek karriket. N krye rrinte i paharruari n bronx i veshur si gjeneral.
    -Po me kt ’do t bhet? -i them Dules.
    -Sht!-ma bri, -ule zrin se nuk i dihet si gdhihet nesr, mir sht aty, prej bronxi sht, buk s’na krkon, t drejt vote s’ka.
    Askush s’u kujtua m pr t. T gjith rendn kush e kush m par t zinin vend n tribun. Pr mua q mendonin se isha “i madh” e do t isha udhheqsi i tyre i ardhshm e lan t lir kreun e nderit. Numroj t vertngjiturit n presidium, gjithsej bheshim katrmbdhjet s bashku me mua. I hedh nj sy shkarasi salls tejemban e m dalin gjashtmbdhjet. Qesha dhe mora fjaln:
    -Afrohuni, t gjith n rreshtat e para, t bjm si e bn Europa, tavolin t rrumbullakt, ndonse kjo e jona sht me cepa. Nga ana protokollare u ngrit Dulja, i cili pasi prshndeti pjesmarrsit dhe arsyen e ktij tubimi, me shum delikates e me dor n zemr ma dha srish fjaln mua.
    Ato dit kisha dgjuar n radio e televizion, kisha lexuar n revista e gazeta, se ktej e tutje ishte mir t’i thrrisnim njri-tjetrit me zotni, zonja e n veanti zonjushe pr t pamartuarat. Kshtu e nisa dhe un fjaln time. Do ti q t gjith u ngritn n kmb e filluan t duartrokisnin dhe t thrrisnin emrin tim:omja, omja,omja dhe m tej tre apo katr t tjervrop, Evrop,Evrop.
    -Jam shum i mallngjyer vllezr t m besoni- dhe m’u varn lott si breshr faqeve. Dikush u shkput nga mesi i salls e m dhuron nj tuf me lule t egra ku midis tyre bnte mu trfili dhe jonxha e livadheve. I mora dhe desha t shijoja n ast aromn e tyre, por si duket lulet m bn alergji dhe tshtiva aq fort sa q m shprthyen jargt shatrvan dhe disa strkala vajtn dhe iu ngjitn n tull njrit q kisha prball. Su ndje i gjori. Nxori shamin dhe e fshiu m nge “ciklonin” tim.
    -S’ka gj-m tha,-mos u prek nga ky ast, gjera q ndodhin!
    Fillova t flas prsri dhe nuk lash gj pa prmendur. Pas meje e mori fjaln nj ish shef dege, i cili kishte qn dnuar tre muaj me pun kolektonjse n tharjen e Knets s Trbufit, se kishte marr disa her rrshfete dhe se e kishin gjetur dy tri her me kmb t mpleksura me dshir me llogaritaren. Pas tij u ngrit nj shul i gjat me syze t errta i ngjashm me vllezrit bluz q s’foli, por ia mori kngss njohur:
    ’i uli supet kalaja,
    Ulet mali se vjen maja.
    -Mjaft!- i btirtn nja dy una t bhshm q u ngritn n kmb me dy gishtat prpjet duke vrshuar drejt tij arsenalin e mundshm t fjalve.
    -Provokator! Spiun i t kuqve! Lamash i kokkallukut! Legen materniteti!
    Shuli se prishi terezin fare, hoqi syzet, tundi kokn si t ndonj hajvani brenda n trastn e tagjis e doli atje ku donte ai.
    -Pse s’jemi mbledhur t mbrojm at burr atje,-dhe drejtoi gishtin drejt njeriut prej bronxi.
    Salla nisi t ulrij n ekstaz:?Jasht!jasht!jasht!
    Shuli iki nn vrshimin e t sharave q s’kishin t mbarur, q fillonin nga nna dhe prfundonin tek pulat e shtpis. Me ikjen e shulit u ngritn dhe tre pleq, t cilt kishin ngatrruar edhe ata vendin e mbledhjes s veteranve t qytetit.
    -Ama kshtu qenka puna-u shpreh i piklluar njri prej tyre-t na fani se n tjetr livadh kullosim ne.
    Pleqt nuk i shau njeri, por ra n sy shterja e tubuesve. Tani m shum ishin n presidium se sa n sall.
    -ohu ti!- po i thonin nj plaku q dukej m i vjetr se un n mosh,-ohu se ti ke vuajtur njzet vjet burgjeve t diktaturs. Plaku u ua, dhe sot m kujtohet mir emri i tij Sherif. Sherif i Nju Jorkut i thrrisnin t gjith, nofk kjo e mar nga nj film policor q kishte br buj, n ato kohra.
    -E ndjejm q po jep shpirt diktatura , por ne q kemi vuajtur nn thonjt e saj e ndjejm m tepr dhe e dgjojm rrukullimn e saj mijra kilometra larg.
    E pyes Rremn:
    -’shkoll ka mbaruar se foli bukur e me kultur Sherua?
    -Shkolln e hajdutit –m’u prgjigj.
    -Por ’far vithte krcuri?
    -’t’i zinte dora, pula,derra, gomer. Hern e fundit e kapn me nj der haleje n kurris, e kishte marr n nj shkoll. Kt pun ka br ai, sa dilte, rrinte nj jav qetsi e shkonte prap n shtpin pa qera.
    Sherifi u ul nn duartrokitjet frenetike, t zjarrta t salls q u ngrit e tra n kmb. N mndje m ka mbetur Sokrati, Sokrat Palloshi. Me mbiemrn jo t vrtet Palloshi njihet m tepr, pasi sht mbiemr i mar ose nj lloj mimi Gines i vogl pr shkak t hunds s madhe, m e madhe se e zakonshmja. Athere Lloshua ishte nj burr rreth t gjashtdhjetave, thinjosh vetm n tmthat, i cili pr arsye se i bnte keq klima atje ku kishte qn bujti nj mngjez t largt e t bukur n qytetin ton. Eh ’fjalim q ka mbajtur at dit! Bilbil e kaluar bilibilit ishte nga goja. Ai fliste dhe t pranishmit zun t lotonin t gjith.
    -Ta marrim n kryesi-i them Dules dhe Rremes tepr i emocionuar, dhe n vazhdim u krkova shkakun, ku kishte vuajtur i fatziu, i cili me shum e me shum modesti foli pr vuajtjet shokve se sa t tijat.
    -Drejtor burgu ka qen-erdhi prgjigja rrufe e Dules.
    -Domethn ka qen “Babai i t burgosurve”, iu ktheva un- kshtu i bie apo jo!
    Ndrkoh nj e trokitur n xham na bri t ngriheshim t gjith n kmb.
    -Policia -mundi t thot dikush dhe ja dha vrapit pas kories me plepa q vinte mbrapa Kndit t Kuq. Me at veprim djaloshi ishte pr ne si filli i Arians pr t dal nga ai lloj labirinti. N sall nisi rrmuja dhe njerzit filluan lvizjet pr t dal jasht pas gjurmve t djaloshit.
    -Vllezr!-brtita un-Mos lvizni vendit, dhe ju q dolt hajdeni brenda se ia gjej un ilain dhe telat ksaj meseleje!
    Ashtu u b. U nisa drejt bustit t bronxit me hap gati rreshtor, i hodha duart n qaf dhe nisa t kndoj drithrueshm me gryk:
    Pyesin popujt npr bot,
    Nj yll drite sht n Evrop
    T tjert n fillim u stepn, por pastaj e vazhduan krahas meje kngn. N pragun e e ders u dukn nj grup policsh me skafandra n kok e shkopinj gome npor duar, t cilt sapo u futn brenda u qeshi buza, knduan dhe ata me ne pa i hequr pajimet, e s fundi u larguan duke na krkuar t falur pr keqkuptimin dhe shqetsimin.
    M pas erdhi lajmi q miting nuk do t kishte dhe ne u shprndam me premtimin se do ta gjenim njri - tjetrin si do q t ishte puna. M von dihet se ndodhi tek ne e n tr lindjen. Pr pes vjet kryesova shoqatn, m von dhash dorheqjen dhe sot m kan ln si biim kryetar nderi si i thon. Ju do t pyesnit se kush t zvndsoii n at detyr t nderuar?! Flokthinjuri Sokrat, Sokrat Palloshi, legjenda e burgut, legjenda e hunds s madhe ose e thn me fjal m tinglluesee letrare, “Babai i t burgosurve”.
    __________________
    -Pasja e shpirtit sht privilegj pr trupin. (E SH)

  18. #18
    i/e regjistruar Maska e saura
    Antarsuar
    07-09-2008
    Vendndodhja
    Itali
    Postime
    3,505
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga mondishall Lexo Postimin
    Bujar Muaj







    Nafta dhe ulliri





    Mund t harrosh gjra t tjera pa prmendur, por binomin naft-ulli kurrsesi, se pa kt binom nuk mund ta njohsh Mallakastrn e sotme. Jo m kot e prmndm n fillimet e librit Nimfeun e famshm, por duhet t prmndim edhe nj nga emblemat e Muzakve q kishin t gdhendur dhe dy rrkeza nafte, duke na treguar q qysh n ato koh banori i ktyre trojeve, bylyni apo mallakastrioti e myzeqari i mpasm e dinte se jetonte mbi kt xhevair t muar. Ndrsa pr ullirin kt hyrje do t doja ta ilustroja me disa vargje t poetit Xhevahir Spahiu.



    Raport lufte



    I perndishmi Padishah!

    Zjarri i xhehnemit

    mbi Arbrin ra.

    Dhjet mij frym

    I drguam n at bot:

    Shtat mij arnaut,

    Tre mij ullinj t mom.

    T paudht

    I shkuam me shpat,

    Drurt

    I dogjm t gjith t gjall.

    Tre dit e tre net: arom profetike

    E nj flake ylberore,

    Ve t ishe aty.

    Zoti im!

    Shrbtori yt i prunjur

    Ibrahim



    E kundrta ka ndodhur me nj pushtues tjetr, me gjermant e pikrisht n Mallakastr diku midis Hekalit e Kashit ku ishte disklotuar nj repart. U ishin mbaruar drurt apo qymyri dhe nuk dinin me far t gatuanin. Nj mik ideali i tyre nga ant tona e mori vesh se krkonin, i paprtuar rrmben sopatn dhe nisi t pres ullirin m t afrm. Nga adra ku pushonte i madhi i tyre doli nj britm, e cila sa nuk e rrzoi nga pema mikun shqiptar.

    -Nein!

    Ulliri i shptoi ndshkimit t egr, nuk u pre dhe guzhina prdori pr gatim ca arka t boshatisura municioni nga Ruhri i largt.

    Dy shmbuj diametralisht t kundrt q flasin shum nga koh t ndryshme, nga pushtues q vinin njri nga lindja e tjetri nga perndimi, t dy superfuqi t kohs s tyre. Diku kam lexuar se ullinjt e Hekalit jan ndr m t vjetrit e Shqipris e t Ballkanit. Ullinjt e mom mund ti shohsh n do fshat t tejendan Mallakastrs. sht gj e rrall ose e pamundur t gjesh shtpi n kt krahin q t mos kultivoj ullirin. Me nam t mir jan ullinjt e Cakranit, Hekalit, Kashit, Greshics, Ruzhdies, Gjinoqars, Siqecs, Visoks, Kuqarit, Marglliit, Aranitasit, Dukasit, Rrersit, Kashit, Fratarit etj.

    N librin austriakut Voith Lufta e Durrsit midis Qezarit dhe Pompeitna tregon m s miri sipas studimeve t tij se:

    N kohn e Qezarit Mallakastra merrej me blektori dhe me kultivimin e ullinjve...

    N fillim nafta sikur i prishi qetsin shekullore ullirit, por m pas pema e lasht u msua, duke e pranuar e duke patur dashur pa dashur nj lloj armonie me t. Nga koh e vjetr e m pas na kan arritur disa toponime edhe pr ullinjt:

    http://<font color="Black">Ullinjt ...al etj.</font>
    Nuk mund t shikosh nj pejsazh me ullinj pa nj sond nafte midis tyre apo anasjelltas. At ekollogji q dogjipakujdesia e t nxjerrit t arit t zi i lashti ulli prpiqet ta oj n vend pak nga pak, me durim e kmbngulje.

    Po citoj prsri Xhevair Spahiun poetin e dashuruar marrzisht pas ullinjve n poezin e shkurtr por t dhimbshme Mallakastra n librin Ferrparajsa n faqen 84.



    Valzim i valzuar

    i nj shkretimi t shkretuar-

    kto brigje.

    Pikllimin kullosin kopet e ullinjve.



    Burimi i par i nafts n kt zon u el m 19 korrik 1926 nga shoqria Anglo-Persiane n Patos, e cila kishte marr me konension pr t krkuar naft 220 000 ha dhe pr t shfrytzuar 60 000 ha . Nj shoqri tjetr amerikane q kishte futur kthetrat n naftn shqiptare ishte dhe Standart Oil, e cila kishte marr me konension 51 000 ha . M pas kjo zon u shfrytzua nga italiant t cilt blen konensionet e shoqris Anglo-Persiane. Shoqrit italiane ishin Agipdhe Aipa. Duke folur n librin e tij Politika e Italis n Shqipri mkmbsi i mbretit n Shqipri Jakomoni kur flet pr prparimin teknik n trugun e lasht t traditave perndimore ndrmjet t tjerave shkruan:

    ...Berati, n kmbt e malit t Tomorrit, vendbanimi legjendar i perndive, n truallin e t cilit gjenden shtresmbajtset e nafts s Devollit e t Patosit ...

    Pr nxjerrjen e nafts jan mbajtur statistika t rregullta nga viti 1929 e ktej. N vitin q tham sht nxjerr vetm 100 ton. Viti rekord i nxjerrjes s nafts mbahet viti 1974 me shifrn 2 248 227 ton. Rezervat e llogaritura n zonn Patos-Marinz dhe asaj t Visoks t mara s bashku jan 280 270 219 ton, duke nxjerr prej tyre 24 662 296 ton. Edhe rra bituminoze q gjendet n zonn e Patos-Kasnics n nj territor prej disa hektarsh sht nj pasuri q mendohet deri 15 000 000 m3 . N ditt e sotme kapaciteti nxjerrs ka arritur deri n 50 000 ton n vit. Venburimi i gazit metan n Frakull i zbuluar n vitin 72 sht shfrytzuar deri n vitin 88-t dhe mendohet se sasia e prgjithshme e vendburimit arrin n 107 233 893 N. m3. Nga vendndodhja e dikurshme e zjarrit t famshm t Nimfeut sht nxjerr sasia 101 841 158 N.m3. N prfytyrimin popullor nafta mendohet se sht nj lum ku nj degz e tij kalon edhe ndr ne dhe po t ecsh me magjinatn popullore pak a shum bindesh sikur je para nj t vrtete. Naft ka n rrethinat e Kuovs, ndjekim rrugn duke zbritur n Myzeqe t Beratit n zonn e Kozare - Arrzs, kalojm n Myzeqe t Lushnjs n Divjak ku ka gaz hidhemi n t Fierit drejt Povels, bjm nj kthes gjarprushe si lumi i Semanit, por n t kundrt drejt Frakulls, sulemi disa grad kthes pr n Kallm -Verri, n bregun tjetr pastaj duke filluar nga Jakodina, Belina, Marinza, Sheqishta, Zharrza, marrim prpjet Kuqarit, Patosit, Dukasit, Banajt, Rusinjs, Marglliit, Rrersit, Gjorgozit, Visoks, Patosit-Fshat, Belishovs, Ballshit, Drenovs, Kashit, Hekalit, Mollajt, Poemit, hidhemi pastaj matan Vjoss drejt Labris, n Karbunar, Gorisht, Amonic, duke ju shtuar lumit dhe rrkeza e Drashovics q na kujton se pusi i par i puar pr naft n Shqipri sht pikrisht aty, n vitin 1916 nga italiant. N Amonic prpara na del masivi shkmbor i maleve duke e prfunduar prfytyrimin popullor n Finiq t Sarands. Ndrsa pr specialistt sht krejt ndryshe dhe shkencrisht kan prcaktuar thellsit e shtresave t ndryeshme, llojin e nafts q nxirret n do vendburim, katet e tyre etj. Pr naft sht shpuar gjithandej Mallakastrs edhe n Aranitas, Panahor, Kalenj, Metoh e gjetk, por pa dhn ndonj rezultat. Pr kuriozitet po shtojm se pr dekada me radh n linjat tona detare dhe ndrkombtare ishte nj anije istern me emrin Patosi. Uzina e prpunimit t thell t Nafts n Ballsh, e cila bn pjes sot n shoqrin aksionere ARMO, sht nj uzin ndr t paktat e m cilsoret q i rezistoi ekonomis s tregut dhe furis vetvrasse t nntdhjet e shtats. Si prfundim, Nafta dhe Ulliri jan dhe mbeten dy nga pasurit m t muara t krahins e t vendit. Dhe pr t dyja kto pasuri Mallakastra mban kreun paka se n ndonj shkrim ose studim shkencor e ndonj shkenctar flokthinjur e sup rn nga pesha e gradave t marra koht e fundit e quan me t pa drejt krahin e prapambetur.

    Figura t shquara n vite n naft mund t prmndim:

    Lipe Nashi*, Kapllan Hajdari, Sotir Skorovoti, Hysni Ajasllari, Uani apo, Avni Liaj, Zarif Saliaj, Barjam Shehu, Qemal Rrapushi, Kio Kasapi, Sokrat Pitushi,**Myrteza Kepi, Muhamet Shehu, Sheme Mara, Napolon Mrtiri, Sabri Hoxha, Nexhip Xhuveli, Haki Fejzo, Adil Zotaj, Pjetr Leka, Feruze Nepravishta, Beqir Alia, Ramiz Xhabia, Miti Dhamo, Petro Olldashi, Ilia Karaduni, Piro Bozdo, Bahri Shanaj, Protoko Murati, Nebi Sulkaj, Enriko Veizi***, Abib Pasha, Koo Plaku****, Milto Gjikopulli*****, Kamber Brezhani, Sulo Kamberi, Nikodhim Shtrepi, Skender Elbasani, Belul Kamberi, Fatmir Shehu etj. Ndrsa nga t huajt q i dhan aq shum nxjerrjes s nafts n vendin ton e veanrisht n Mallakastr sht inxhinieri polak Zuberi****** i cili sht i pari q bri hartn gjeologjike t Shqipris dhe njihet si zbulues i vendburimit t Patosit. U eksekutua nga rregjimi komunist si sabotator n zonn e nafts Kuov. Kan dhn kontributin e tyre plot specialist nga Italia, Anglia, Jugosllavia, Hungaria, ekia, Bashkimi Sovjetik, Rumania, Kina etj. N koh t komunizmit n Patos dilte nj revist shkencore e titulluar Nafta dhe Gazi(1972-1991) e cila ishte e nj cilsie t lart.



    *Emrat me t zeza jan Heronj t Puns Socialiste. Lipe Nashi ish drejtor i prgjithshm i nafts. Me rastin e festave t lirimit nntor 1974 merr titullin Hero i Puns Socialiste. Pak muaj m pas n mars t vitit 75 arrestohet dhe dnohet si armik i popullit, si sabotator n naft. Pas daljes nga burgu n nj intervist dhn gazets Nimfeu 1 tetor 1991, Lipe Nashi do t shprehej:

    Nga regjimi 46-vjear, ndr t tjera u cilsova si shum shok t mi, si armik dhe sabotator n naft. Kt akuz ma bri Enver Hoxha, t cilit t mos ja ham hakun, ishte i zgjuar ...pr poshtrsi, por jo si shkenctar, si mundohej t t paraqitej nprmjet nj matriali t gjer q la t shkruar dhe q un sdi se sa ju shrbeu pasardhsve. E vrteta sht se veanrisht n fushn e nafts padituria e tij ishte totale pr t mbuluar kt padituri e mndjemadhsi q pasqyrohej rrnqethshm n ekonomi, ai fabrikoi armiq e sabotator sipas cikleve t prcaktuar vetm nga nj mndje e mendur.

    Mbas vdekjes s Lipe Nashit nj nga sheshet kryesore t Patosit mban emrin e tij.

    Emrat e nnvizuar u akuzuan n vitin 75 si sabotator n naft, duke u shpallur armiq t popullit e t Partis.

    **Myrteza Kepi nga Preza e Tirans dhe Muhamet Shehu nga Bicaj i Kuksit ran n krye t detyrs n Linas t Elbasanit pas nj shprthimi t nj nnstacioni pompimi q drgonte naftn n rafinerin e Crrikut. Emrin e Myrtezait e mban nj shkoll e mesme n Kuov, ndrsa t Muhametit nj shkoll n Patos. Pr kujtim t dy heronjve rruga pr nga qendra e Patosit, deri n Stadiumin e futbollit mban emrin Heronjt e Linasit

    ***Enriko Veizi specialist i mirfillt n insitutin e krkimeve t nafts, nj nga karikaturistt m t mdhenj q ka nxjerr Shqipria.U dnua me grupin e prfolur sabotator n naft duke par lirin me ardhjen e demokaracis. Pa ju gzuar mir liris ndrroi jet m 1992. Nga njerz t ndryshm t artit e t kulturs sht propozuar q ti ngrihet nj monument n Patos, Fier apo dhe Himar q ishte vendlindja e tij.

    ****Koo Plaku nj nga specialistt gjeolog m t mir q kishte nafta, vllai i t njohurit Panajot Plaku, u dnua me vdekje, kur skishte as tre muaj q ishte martuar. Kishte zbuluar vendburimin e Gorishtit dhe at t Cakranit. Para se t arrestohej kam punuar me t n Pusin Verria 33 n zonn e pimit Kallm Verri.

    *****Milto Gjikopulli nj nga specialistt m t mir q kish gjeologjia shqiptare dhe ajo e nafts n veanti. U dnua me vdekje si sabotator n sektorin e nafts.

    ******Zuberi, inxhinier polak, nj nga gjeologt m t mdhenj t bots. Kishte zbuluar venburimin e Bakus n Bashkimin Sovjetik n koh t Leninit. M von u angazhua me Shoqrin Anglo Persiane n Gjirin Persik e m pas erdhi n Shqipri. Kudo ku shkeli hartoi dhe prpiloi me saktsi hartat gjeologjike. Dha nj kontribut t madh n zonn e Kuovs dhe sht zbuluesi i zons naftmbajtse t Patosit. N nj nga bormbadimet e aviacionit Anglo - Amerikan i vritet gruaja n Kuov. N Shqipri si para lufte e m pas punoi me prkushtim. Hartat gjeologjike t Zuberit referohen edhe sot n shum vende t bots.



    Kjo pjes sht shkputur nga libri i pabotuar Aranitasi dhe Mallakastra midis legjends dhe t vrtets t Bujar Mus.


    Kane ngelur me ullinj Mondi ,apo i kane prere te gjitha ? fare thote Bujari ?....
    L'invidia e la forma piu sincera di ammmmirazione.

  19. #19
    i/e regjistruar Maska e saura
    Antarsuar
    07-09-2008
    Vendndodhja
    Itali
    Postime
    3,505
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    [QUOTE=mondishall;1982509]Bujar Muaj







    Nafta dhe ulliri





    Mund t harrosh gjra t tjera pa prmendur, por binomin naft-ulli kurrsesi, se pa kt binom nuk mund ta njohsh Mallakastrn e sotme. Jo m kot e prmndm n fillimet e librit Nimfeun e famshm, por duhet t prmndim edhe nj nga emblemat e Muzakve q kishin t gdhendur dhe dy rrkeza nafte, duke na treguar q qysh n ato koh banori i ktyre trojeve, bylyni apo mallakastrioti e myzeqari i mpasm e dinte se jetonte mbi kt xhevair t muar. Ndrsa pr ullirin kt hyrje do t doja ta ilustroja me disa vargje t poetit Xhevahir Spahiu.



    Raport lufte



    I perndishmi Padishah!

    Zjarri i xhehnemit

    mbi Arbrin ra.

    Dhjet mij frym

    I drguam n at bot:

    Shtat mij arnaut,

    Tre mij ullinj t mom.

    T paudht

    I shkuam me shpat,

    Drurt

    I dogjm t gjith t gjall.

    Tre dit e tre net: ’arom profetike

    E nj flake ylberore,

    Ve t ishe aty.

    Zoti im!

    Shrbtori yt i prunjur

    Ibrahim



    E kundrta ka ndodhur me nj pushtues tjetr, me gjermant e pikrisht n Mallakastr diku midis Hekalit e Kashit ku ishte disklotuar nj repart. U ishin mbaruar drurt apo qymyri dhe nuk dinin me far t gatuanin. Nj “mik” ideali i tyre nga ant tona e mori vesh se krkonin, i paprtuar rrmben sopatn dhe nisi t pres ullirin m t afrm. Nga adra ku pushonte i madhi i tyre doli nj britm, e cila sa nuk e rrzoi nga pema mikun shqiptar.

    -Nein!

    Ulliri i shptoi ndshkimit t egr, nuk u pre dhe guzhina prdori pr gatim ca arka t boshatisura municioni nga Ruhri i largt.

    Dy shmbuj diametralisht t kundrt q flasin shum nga koh t ndryshme, nga pushtues q vinin njri nga lindja e tjetri nga perndimi, t dy superfuqi t kohs s tyre. Diku kam lexuar se ullinjt e Hekalit jan ndr m t vjetrit e Shqipris e t Ballkanit. Ullinjt e mom mund t’i shohsh n do fshat t tejendan Mallakastrs. sht gj e rrall ose e pamundur t gjesh shtpi n kt krahin q t mos kultivoj ullirin. Me nam t mir jan ullinjt e Cakranit, Hekalit, Kashit, Greshics, Ruzhdies, Gjinoqars, Siqecs, Visoks, Kuqarit, Marglliit, Aranitasit, Dukasit, Rrersit, Kashit, Fratarit etj.

    N librin austriakut Voith “Lufta e Durrsit midis Qezarit dhe Pompeit”na tregon m s miri sipas studimeve t tij se:

    “N kohn e Qezarit Mallakastra merrej me blektori dhe me kultivimin e ullinjve...”

    N fillim nafta sikur i prishi qetsin shekullore ullirit, por m pas pema e lasht u msua, duke e pranuar e duke patur dashur pa dashur nj lloj armonie me t. Nga koh e vjetr e m pas na kan arritur disa toponime edhe pr ullinjt:

    Ullinjt e Kols, Ulliri i Kuq, Ullinjt e Menxarakut, Lagja e Ullinjve, Ulliri i Rrapo Hekalit, Pes Ullinjt, Ullinjt e Toskve, Ullinjt e Qarrishts, Ullinjt e Gjeneralit (Mbjell kta n vitet tridhjet nga Xhemal Aranitasi ish ministr i mbrojtjes i Zogut 25-39),Ullinjt e Hajredinit (Fratarit) n Bejar, Ullinjt e Topave n Hekal etj.
    Nuk mund t shikosh nj pejsazh me ullinj pa nj sond nafte midis tyre apo anasjelltas. At ekollogji q “dogji”pakujdesia e t nxjerrit t “arit t zi” i lashti ulli prpiqet ta oj n vend pak nga pak, me durim e kmbngulje.

    Po citoj prsri Xhevair Spahiun poetin e dashuruar marrzisht pas ullinjve n poezin e shkurtr por t dhimbshme “Mallakastra” n librin “Ferrparajsa” n faqen 84.



    Valzim i valzuar

    i nj shkretimi t shkretuar-

    kto brigje.

    Pikllimin kullosin kopet e ullinjve.



    Burimi i par i nafts n kt zon u el m 19 korrik 1926 nga shoqria “Anglo-Persiane” n Patos, e cila kishte marr me konension pr t krkuar naft 220 000 ha dhe pr t shfrytzuar 60 000 ha . Nj shoqri tjetr amerikane q kishte futur kthetrat n naftn shqiptare ishte dhe “Standart Oil”, e cila kishte marr me konension 51 000 ha . M pas kjo zon u shfrytzua nga italiant t cilt blen konensionet e shoqris “Anglo-Persiane”. Shoqrit italiane ishin “Agip”dhe “Aipa”. Duke folur n librin e tij “Politika e Italis n Shqipri” mkmbsi i mbretit n Shqipri Jakomoni kur flet pr prparimin teknik n trugun e lasht t traditave perndimore ndrmjet t tjerave shkruan:

    “...Berati, n kmbt e malit t Tomorrit, vendbanimi legjendar i perndive, n truallin e t cilit gjenden shtresmbajtset e nafts s Devollit e t Patosit ...”

    Pr nxjerrjen e nafts jan mbajtur statistika t rregullta nga viti 1929 e ktej. N vitin q tham sht nxjerr vetm 100 ton. Viti rekord i nxjerrjes s nafts mbahet viti 1974 me shifrn 2 248 227 ton. Rezervat e llogaritura n zonn Patos-Marinz dhe asaj t Visoks t mara s bashku jan 280 270 219 ton, duke nxjerr prej tyre 24 662 296 ton. Edhe rra bituminoze q gjendet n zonn e Patos-Kasnics n nj territor prej disa hektarsh sht nj pasuri q mendohet deri 15 000 000 m3 . N ditt e sotme kapaciteti nxjerrs ka arritur deri n 50 000 ton n vit. Venburimi i gazit metan n Frakull i zbuluar n vitin 72 sht shfrytzuar deri n vitin 88-t dhe mendohet se sasia e prgjithshme e vendburimit arrin n 107 233 893 N. m3. Nga vendndodhja e dikurshme e zjarrit t famshm t Nimfeut sht nxjerr sasia 101 841 158 N.m3. N prfytyrimin popullor nafta mendohet se sht nj lum ku nj degz e tij kalon edhe ndr ne dhe po t ecsh me magjinatn popullore pak a shum bindesh sikur je para nj t vrtete. Naft ka n rrethinat e Kuovs, ndjekim rrugn duke zbritur n Myzeqe t Beratit n zonn e Kozare - Arrzs, kalojm n Myzeqe t Lushnjs n Divjak ku ka gaz hidhemi n t Fierit drejt Povels, bjm nj kthes gjarprushe si lumi i Semanit, por n t kundrt drejt Frakulls, sulemi disa grad kthes pr n Kallm -Verri, n bregun tjetr pastaj duke filluar nga Jakodina, Belina, Marinza, Sheqishta, Zharrza, marrim prpjet Kuqarit, Patosit, Dukasit, Banajt, Rusinjs, Marglliit, Rrersit, Gjorgozit, Visoks, Patosit-Fshat, Belishovs, Ballshit, Drenovs, Kashit, Hekalit, Mollajt, Poemit, hidhemi pastaj matan Vjoss drejt Labris, n Karbunar, Gorisht, Amonic, duke ju shtuar lumit dhe “rrkeza” e Drashovics q na kujton se pusi i par i puar pr naft n Shqipri sht pikrisht aty, n vitin 1916 nga italiant. N Amonic prpara na del masivi shkmbor i maleve duke e prfunduar prfytyrimin popullor n Finiq t Sarands. Ndrsa pr specialistt sht krejt ndryshe dhe shkencrisht kan prcaktuar thellsit e shtresave t ndryeshme, llojin e nafts q nxirret n do vendburim, katet e tyre etj. Pr naft sht shpuar gjithandej Mallakastrs edhe n Aranitas, Panahor, Kalenj, Metoh e gjetk, por pa dhn ndonj rezultat. Pr kuriozitet po shtojm se pr dekada me radh n linjat tona detare dhe ndrkombtare ishte nj anije istern me emrin “Patosi”. Uzina e prpunimit t thell t Nafts n Ballsh, e cila bn pjes sot n shoqrin aksionere ARMO, sht nj uzin ndr t paktat e m cilsoret q i rezistoi ekonomis s tregut dhe furis vetvrasse t nntdhjet e shtats. Si prfundim, Nafta dhe Ulliri jan dhe mbeten dy nga pasurit m t muara t krahins e t vendit. Dhe pr t dyja kto pasuri Mallakastra mban kreun paka se n ndonj shkrim ose studim shkencor e ndonj “shkenctar” flokthinjur e sup rn nga pesha e gradave t marra koht e fundit e quan me t pa drejt krahin e prapambetur.

    Figura t shquara n vite n naft mund t prmndim:

    Lipe Nashi*, Kapllan Hajdari, Sotir Skorovoti, Hysni Ajasllari, Uani apo, Avni Liaj, Zarif Saliaj, Barjam Shehu, Qemal Rrapushi, Kio Kasapi, Sokrat Pitushi,**Myrteza Kepi, Muhamet Shehu, Sheme Mara, Napolon Mrtiri, Sabri Hoxha, Nexhip Xhuveli, Haki Fejzo, Adil Zotaj, Pjetr Leka, Feruze Nepravishta, Beqir Alia, Ramiz Xhabia, Miti Dhamo, Petro Olldashi, Ilia Karaduni, Piro Bozdo, Bahri Shanaj, Protoko Murati, Nebi Sulkaj, Enriko Veizi***, Abib Pasha, Koo Plaku****, Milto Gjikopulli*****, Kamber Brezhani, Sulo Kamberi, Nikodhim Shtrepi, Skender Elbasani, Belul Kamberi, Fatmir Shehu etj. Ndrsa nga t huajt q i dhan aq shum nxjerrjes s nafts n vendin ton e veanrisht n Mallakastr sht inxhinieri polak Zuberi****** i cili sht i pari q bri hartn gjeologjike t Shqipris dhe njihet si zbulues i vendburimit t Patosit. U eksekutua nga rregjimi komunist si sabotator n zonn e nafts Kuov. Kan dhn kontributin e tyre plot specialist nga Italia, Anglia, Jugosllavia, Hungaria, ekia, Bashkimi Sovjetik, Rumania, Kina etj. N koh t komunizmit n Patos dilte nj revist shkencore e titulluar “Nafta dhe Gazi”(1972-1991) e cila ishte e nj cilsie t lart.



    *Emrat me t zeza jan Heronj t Puns Socialiste. Lipe Nashi ish drejtor i prgjithshm i nafts. Me rastin e festave t lirimit nntor 1974 merr titullin Hero i Puns Socialiste. Pak muaj m pas n mars t vitit 75 arrestohet dhe dnohet si armik i popullit, si sabotator n naft. Pas daljes nga burgu n nj intervist dhn gazets “Nimfeu” 1 tetor 1991, Lipe Nashi do t shprehej:

    “Nga regjimi 46-vjear, ndr t tjera u cilsova si shum shok t mi, si armik dhe sabotator n naft. Kt akuz ma bri Enver Hoxha, t cilit t mos ja ham hakun, ishte i zgjuar ...pr poshtrsi, por jo si shkenctar, si mundohej t t paraqitej nprmjet nj matriali t gjer q la t shkruar dhe q un s’di se sa ju shrbeu pasardhsve. E vrteta sht se veanrisht n fushn e nafts padituria e tij ishte totale pr t mbuluar kt padituri e mndjemadhsi q pasqyrohej rrnqethshm n ekonomi, ai fabrikoi armiq e sabotator sipas cikleve t prcaktuar vetm nga nj mndje e mendur.”

    Mbas vdekjes s Lipe Nashit nj nga sheshet kryesore t Patosit mban emrin e tij.

    Emrat e nnvizuar u akuzuan n vitin 75 si sabotator n naft, duke u shpallur armiq t popullit e t Partis.

    **Myrteza Kepi nga Preza e Tirans dhe Muhamet Shehu nga Bicaj i Kuksit ran n krye t detyrs n Linas t Elbasanit pas nj shprthimi t nj nnstacioni pompimi q drgonte naftn n rafinerin e Crrikut. Emrin e Myrtezait e mban nj shkoll e mesme n Kuov, ndrsa t Muhametit nj shkoll n Patos. Pr kujtim t dy heronjve rruga pr nga qendra e Patosit, deri n Stadiumin e futbollit mban emrin “Heronjt e Linasit”

    ***Enriko Veizi specialist i mirfillt n insitutin e krkimeve t nafts, nj nga karikaturistt m t mdhenj q ka nxjerr Shqipria.U dnua me grupin e prfolur sabotator n naft duke par lirin me ardhjen e demokaracis. Pa ju gzuar mir liris ndrroi jet m 1992. Nga njerz t ndryshm t artit e t kulturs sht propozuar q t’i ngrihet nj monument n Patos, Fier apo dhe Himar q ishte vendlindja e tij.

    ****Koo Plaku nj nga specialistt gjeolog m t mir q kishte nafta, vllai i t njohurit Panajot Plaku, u dnua me vdekje, kur s’kishte as tre muaj q ishte martuar. Kishte zbuluar vendburimin e Gorishtit dhe at t Cakranit. Para se t arrestohej kam punuar me t n Pusin Verria 33 n zonn e pimit Kallm –Verri.

    *****Milto Gjikopulli nj nga specialistt m t mir q kish gjeologjia shqiptare dhe ajo e nafts n veanti. U dnua me vdekje si sabotator n sektorin e nafts.

    ******Zuberi, inxhinier polak, nj nga gjeologt m t mdhenj t bots. Kishte zbuluar venburimin e Bakus n Bashkimin Sovjetik n koh t Leninit. M von u angazhua me Shoqrin Anglo – Persiane n Gjirin Persik e m pas erdhi n Shqipri. Kudo ku shkeli hartoi dhe prpiloi me saktsi hartat gjeologjike. Dha nj kontribut t madh n zonn e Kuovs dhe sht zbuluesi i zons naftmbajtse t Patosit. N nj nga bormbadimet e aviacionit Anglo - Amerikan i vritet gruaja n Kuov. N Shqipri si para lufte e m pas punoi me prkushtim. Hartat gjeologjike t Zuberit referohen edhe sot n shum vende t bots.



    Kjo pjes sht shkputur nga libri i pabotuar “Aranitasi dhe Mallakastra midis legjends dhe t vrtets” t Bujar Mus...



    Kane ngelur me ullinj Mondi ,apo i kane prere te gjitha ? fare thote Bujari ?....

    ahahah,hoqa pikerisht ate qe doja te nenvizoja ....
    Ndryshuar pr her t fundit nga saura : 18-10-2009 m 19:23
    L'invidia e la forma piu sincera di ammmmirazione.

  20. #20
    i/e regjistruar Maska e mondishall
    Antarsuar
    28-11-2006
    Vendndodhja
    Ne Selanik te Greqise
    Mosha
    60
    Postime
    2,692
    Faleminderit
    0
    53 falenderime n 45 postime
    E dashur Saura, te pershendet e falenderon Bujari qe e lexon dhe me tha qe ata ullinjte shekullore rezistojne akoma, te rinjte jane zhdukur, apo me sakte, i kane zhdukur.
    -Pasja e shpirtit sht privilegj pr trupin. (E SH)

Faqja 1 prej 2 12 FunditFundit

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •