Close
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 5 prej 5
  1. #1
    El-Letrsia Maska e macia_blu
    Antarsuar
    04-05-2002
    Vendndodhja
    michigan usa
    Mosha
    48
    Postime
    2,498
    Faleminderit
    0
    29 falenderime n 29 postime

    Nexhip Ejupi - Pshprima t mrguara

    "PSHERETIMA TE MERGUARA " ME LIBRIN ME TE RI TE NEXHIP EJUPIT

    Nga: P. J.

    Sapo t kesh mbaruar s lexuari librin m t ri t Ejupit, t vin vetiu n mendje Omar Kajami, Robert Bernsi, Esenini, Poradeci, Agolli dhe, m s shumti, poett e Elbasanit, kngt e ksaj treve, hajku i Milianovit, ndjeshmria e Musa Vyshks, gjetjet e Beatries dhe ekspresiviteti i Ilirjans. Pes vargshi original i Ejupit, pothuajse sht nj risi e tij. N qoft se rubairat e Khajamit u klasifikuan si m t mirat n bot n llojin e vet, edhe pse ai ka jetuar afro 900 vjet para nesh, shkolla poetike e Khajamit ka vijuesit e saj edhe ne ditt tona. Pa prmendur poett, q i prkasin shekullit q shkoi, jan t shumt dhe me shum emr perdoruesit e sukseshm t ktij lloji vjershrimi. Nexhipi, ndjenjn e lmon me mjeshtri, duke dhn shum lirizm dhe shum poezi edhe me vargun e rimuar, q sa vjen e po largohet nga tradita, prej krijuesve te rinj. Q ky lloj vargu t lexohet me endje dhe t t mos krijoj as m t voglen bezdi, nuk duhet t jet vetm mbarts i striktizmit metrik n rrojkje e rima, por i figuracionit, leksikut t zgjedhur, prdorimit me mas t dhimbjeve, pa kaluar n prlotje vend e pavend. Omar Khajami nuk vinte nga nj truall pa taban n kultur dhe zhvillim. N qoft se n Persi njihen shtat shekujt e art t zhvillimeve kulturore ( 9 -16 ), n Elbasan ka nj tradit t pdorimit t ktij vargu, q n kngt e Isuf Nezirit. As vet Nexhipi nuk do na lejonte t bnim paralelizma t till, por sht fakt, se autori i kti libri, vargjet i mori nga vuajtjet dhe vuatjtjet i mori pr vargjet. Nuk m ka ndodhur t njoh ndonj krijues, q t ket br jet luksi dhe njhersh poezi q u kan rezistuar kohve!.

    Muza poetike e Ejupit, ose t jetuarit poetik

    Poezin e Ejupit e shkruan koha, e skalit ndjenja dhe e mbyll mendimi. Nse poezia e vertet nuk i ka kto tre elemente sht vetm t shkruarit vertikal, q nuk mbart asgj, vese nj pirgu fjalsh, jo te sistemuara. Muza poetike e Ejupit sht e prhershme, si sht e prhershme dashuria dhe vuajtja pr vendin ku u rrit dhe burrnua, pr miqt dhe shokt q i mungojn e pr shum e shum mungesa t tjera, q i jan t pranishme prjetsisht n emigrim. Fati e solli, q Nexhipi t jet nj emigrant ( si mijra e mijra t tjer) i kohve moderne. Nj emigrant, jo si Naimi , q i kndoi mungess s Atdheut me mallin pr malet e qingjat, pr blegrimat e zogjt, por q si kishte mungesat ekonomike te emigrantit t sotm. Atdheu i Naimit , e przurni Nexhipin, e shum t tjer jo si poet dhe intelektual, por pr kushte m t mira ekonomike. Dhe kur? Njeqind vjet pas tij! Krahasuar me botn, Shqipria mbeti prher e fundit! Nexhipin e vret malli pr shokt, per rrugt e Elbasanit, pr qenin q kuis n vetmi, pr shum e shum element, q n emigrim prbjn munges tepr t ndjeshme. Ndaj, poeti i thrret hapsirs, sdisekujt, pr braktisjen e shtpis, mungesn e lexuesve, pr vetmin vrasse t nj kohe t vrant dhe pa shtigje drite , gati gati i mbytur ne pesimizm: Turp t ket kush m zhgnjeu,/ t braktisja nj shtpiz!/ Jo kot qeni im m lehu/ te kolibja pas avllis녔, duke e mbyllur poezin me vargun: Turp t kem, n qofsha un!... Poezia Turp!, fq.10. Autorit, me t drejt i ngjan se, edhe baladat i kan tretur, se gjithka ka merguar, bashk me t dhe, me t drejt pyet: ǒmu bn baladat pr kafazt?/ Po dashurit me nj veshtrim?/ Ktu gjith dita t tallazet,/Sikur t jet nj shkundullim.. Poezi pa titull, fq.12. Poetit asgj nuk i duket se sht n vendin dhe n kohn e duhur. Gjat gjith kohs ndjehet i braktisur, her her i mbyllur si zogu n kafazin e Mjeds. Ku t shkoj, me k t shkoj, pr far t shkoj, me k ta rrokullis nj got raki, i mungojn t tr, qoft edhe nj urim, pr botimin e nj cikli poetik. Shkruaj vjersha kot q shkruaj,/ kur ve Fizes ia lexoj. Poezia Turp! fq.10. N poezin Ah! poetit do ti mungoj edhe djegja e floknajs, s t dashurs n gjoksin e tij, duke menduar se, kot sht ti thot t dua!. Pshertima e poetit vazhdon faqe pas faqeje, nganjher me nj mosprmbajtje, gati klithse: Mi zhbt ca ndrra e ca shpresa,/ Tani, t mbahem, skam se ku./ Mbi to vershuat me rrmbesa/ e ma prmbytt qiellin blu. N vendin ku sht poeti, jo pr fajin e vendit, i ngjan se hna lind pas shpine, jo sikur i lindte ne Atdhe dhe krkon q Tajsoni, ( nickname i qenit q i ruan shtpin) , t mos e harroi. Ve gjrave m t njohura, poetit nuk do ti shqiten nga mndja gjith ka par e shijuar n vendlindjen e tij. N poezin Pragu fq. 65, si n gjith krijimtarin e tij, do takosh nj doz malli, si nj re t ngarkuar me stuhi, q pritet t shprthej nga asti n ast: Jam te kroi q i kam knduar,/ gjunjas pi dhe pas ksaj/shkoj te streha prmalluar,/ kokn ulursi me faj. Poetit i sht shembur strehza, ndaj i kujton me mall gjith ka pasur rreth e afr saj. Poezi t tilla dhe t arrira, ka disa ne librin poetik t Ejupit, si: Laguna fq.68, Prapa grilash fq.74, Pa titull fq 88, Paradhoma fq.113, Kur vilej vjeshta fq.148, Gjyshja ndrroi jet fq.161, Nn Selvis, fq 184 etj.. etj.

    Figuracioni teknikat poetike dhe gjuha

    N vllimin poetik Pshertima t mrguara jan plot 213 poezi, brenda 236 faqeve. Nga 213 poezit e ktij libri, 19 poezi jan trevargshe q prbjn hajkun japonez, q n stilistikn e letrsis njihet tashm, si nj model i formulimit t mendimeve dhe t shprehurit t ndjenjave me sa m pak fjal. Kjo poezi, sidomos n Elbasan, vitet e fundit sht shum e njohur ( kujtojm poetin Milianov Kallupi), 50 poezi jan 5 vargshe dhe vetm tri poeti i klasifikon si rubai. Pjesn tjetr t librit e zotron vargu i rregullt shum i matur, n prgjithsi tetrrokshi e, jo rrall dhjetrrokshi, me strofa 4 vargshe. N nj mas kaq t madhe bht m e vshtir analiza, sidomos e figuracionit, pa t cilin nuk mund t mbahet n kmb letrsia, veanrisht poezia. Metafora dhe krahasimi, i prdorur me vend e ngren poezin e Nexhipit n nivelin e artit q t sjell knaqsin e t lexuarit me endje. Ne po prmendim vetm disa: vettimat ngatrrohen/ me brirt e kapronjve, interneti i gjetheve t majit, Ti oj nj zile Shqipris, q fmij mi ka ngjyer syt me t kaltr ( Shkumbini ), trheq muajt porsi buaj, hna sqesh si mbi Shkumbin,/ ajo vesh ret si kombinoshe, pshrtijn yjet, i gdhend tingujt n mermer, brinjs s jets, prnat bisedoj me hnn, i fyem mitet, mendjen shtrydh, si ret shiun, Ve pasthirrma kam prkthyer, thinjat e shkmbinjve, shkundet vjeshta, blerojn emrat, u mrzit shtpia duke pritur, shkaku i lotit, thrrasin brigjet, etj etj.. N disa raste, krahasimi bht me mbiemra te emrzuar, ose emra te foljezuar si psh: trisht, yllt, nexhipt, erdhroj, fatakeqthi, qukapikt, trendafilt, larushuar, rrmbesa, ofshamt, prmallimthi, shejtanisur, tekatrillthi, dhembshurorja, xixllimthi, lulerimta, veshnikt ( rrushi ), shprgjumoj, zhegullore, fresktore etj
    Megjithat, n ndonj rast duhet patur kujdes me kto krijime, pasi n nj poezi nuk mund t prdoren me tepri. Pikrisht pr kt, kujdesi pr fjalformimin, n poezi duhet t jet shum m shum se n publicistik, ose proz. Si art i par i fjals, poezia nuk i duron teprit, ose krijimin e fjalve pr hir t rims. N m t shumtn e rasteve Ejupi, duke qn edhe njohs i gjuhs, arrin krijime t matura dhe t pranueshme nga gjuhsia, duke pasur pr baz normat krijuese t ksaj shkence. Ja disa: flokbanushe, heshtjeqeta, gjithkrkundi, lemzri, brengvuaj, mallimtare, prgjakosje, frfrimthi, verdhushur, e ndonj tjetr q e prmendem edhe m sipr te mbiemrat dhe foljet e perdorura si figura letrare. Le t marrim nj shembull q poeti duhet ta ket n kujdesin e tij n t ardhmn, pasi rndohet poezia, i merret fryma nga prdorimi i disa krijimeve t tilla n nj poezi. N poezin Emri im, n faqen 153 gjnden katr fjalformime , ndoshta t panevojshme si: larjeshplarje, vetvetshkretn, gushtovjeshtn, ciklemallet. Edhe pse ne morm nj shembull, jemi t bindur se poetit nuk i mbetet qejfi, pasi kohve t fundit po vihet re nj rendje e pakuptimt drejt krijimeve t fjalve, q nuk ln asnj gjurm n gjuhn shqipe.


    v.o
    Kjo nuk eshte parathenie as pasthenie e librit , eshte thjeshte ajo cfare ka percielle poezia dhe libri "pesheperima te merguara , tek nje prej lexuesve te tij (librit).
    Per bilushin dhe doktor Markun!
    Kur flasim per nje liber artistik , nuk mund te flasim vetem sa i mire , i vuajtur dhe i ndjeshem eshte autori....(sa i moralshem ,patriot etj ) duhet te flasim konkretisht cfare tha poezia dhe me cfare mejtesh te artit kjo poezi e percolli miresine e autorit, dhimbjen vuajtjen apo ku ta di une ...!
    "Shkolla nuk e ben njeriun me te mencur, e meson te duket i tille" (e.m)

  2. #2
    El-Letrsia Maska e macia_blu
    Antarsuar
    04-05-2002
    Vendndodhja
    michigan usa
    Mosha
    48
    Postime
    2,498
    Faleminderit
    0
    29 falenderime n 29 postime
    Poezi nga libri Psheretima te merguara qe u botua pa parathenie te graduarish.

    1.
    Turp

    Turp te kete kush me zhgenjeu
    Te braktisja nje shtepize
    Jo kot qeni im me lehu
    Te kolibja, pas avllise.

    Turp te kete, kur shesh me lule
    Me cairi pa e pare
    Tani ziej ca fasule
    Mbyllur brenda, vetmitar.


    Shkruaj vjersha, kot qe shkruaj
    Kur vec Fizes ia lexoj
    Terheq muajt porsi buaj
    Tepsi oresh numeroj.


    Turp te kete kush ma percmoji
    Jeten time rroge-pake!
    Krejt pa pritur me kafshoji
    Porsi qeni zgjebarak...

    Zemren time ma pershqeu
    tek po vauj i papune
    turp te kete kush me zhgenjeu
    Turp te kem ne qofsha une.

    04. 11. 2005


    2.

    ***
    E hu ha,
    Sa nenshtetesi
    Ka dielli i planetit tone!

    Siper ballkonit tim
    Ka kombesine time...


    3.

    ****


    Po shkojne dhe ditet e qershorit,
    E treta jave ne Amerike.
    U poc valle mani i oborrit?
    A mbledh trumcake e cukapike?

    C'm'u bene baladat per kafazet?
    Po dashurite me nje veshtrim?
    Ketu gjithe dita tallazet,
    Sikur te jete nje shkundullim...


    Lendina plot e plot baloshe,
    Po hena s'qesh si mbi Shkumbin.
    Ajo vesh rete si kominoshe,
    Perndryshe vdes si funderrine...



    4.

    Anet e horizontit

    Ne keto ane
    S'duan t'ia dine hic
    Per varken e te vdekurve te Karontit.

    As per pulebardhen
    e Anakreontit...

    ... Dhe une,
    (per cudi!)
    Ngaterroj anet e horizontit.

    Vetem
    Ne nje qytet
    nuk i ngaterroj
    keto ane...


    Atje ,
    ne Elbasan!


    5.


    Pragu

    Jam tek kroi qe i kam kenduar
    Gjunjas pi dhe pas kesaj
    Shkoj te streha, permalluar
    Koken ulur ... si me faj...

    Strehe, moj strehe... E gjore. Jetime.
    Te qesh larg ...Tani lotoj
    Ndjej rrenqethje, dritherime
    Tek te shoh te shembur, moj...


    Te vij rreth e qark me dhimbje,
    Pragun gjej e ulem pak.
    Kam nje therje midis brinje
    Dhe nuk kam per te ilac.

    Me bark mure-heshtje-gurtet
    Dhe kjo heshtje me bertet
    "Ku jane burrat, ku jane urtet,
    C'u bene shpresat te nenete?"


    Si purteka ze e dridhem
    Dhe ne duar koken mbaj.
    Te kelthas? Te qaj ? Te grindem?
    Kush me sheh tani qe qaj?...

    I them vetes ;"Mos prish gjakun!
    Fare shpejt do marresh vesh,
    Kur te vijne te puthin pragun,
    Gjithe c'kane ikur prapa nesh!..."


    Prapa grilash


    Kerkoj pune e pune nuk gjej
    S'kam veture e s'di anglisht.
    S'mundem as te fishkellej
    Si bilbil me ze te trishte.

    Ne kurriz te sime bije
    Frymen time e mbaj gjalle
    Vetem ujin kam si pije
    Une qe pija porsi djall...

    Si ta dija une i gjori
    Sa i lumtur n'atdhe qeshe.
    Nese qeshkam, qesh nga zori
    Nese flas nuk merrem vesh.

    Cka se paska net bilbilash
    Ata s'jane te llojit tone
    Rri i mbyllur prapa grilash
    Syte i ngul ne telefon....
    "Shkolla nuk e ben njeriun me te mencur, e meson te duket i tille" (e.m)

  3. #3
    special Maska e Lemon tea
    Antarsuar
    26-04-2006
    Vendndodhja
    andej-ktej
    Postime
    99
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    mire, mire po dhe kjo qe ke sjelle ti mace eshte parathenie, ndofta jo e publikuar brenda faqeve te librit por e servirur per per nje lexues me te gjere si eshte ky i i forumit psh...
    mua me vjen era parathenie ...
    pse do thuash ti...po sepse vetem ne parathenie i bihet kaq gjate dhe seriozisht psh..., vetem ne parathenie krihet kaq mire bishti i autorit (jo ne kuptim ters ), sepse vetem nje parathenie paraprin nje cikel (pasthenjet ose komentet e ndjekin me sa di une)...
    ti thua "eshte ajo 'ka percjell poezia tek lexuesi P J"...mua me duket si kritike dhe si ato kritikat tona alla shqiptarshe ne te cilat o te kemi shume xhan , o ta .....nenen krejt....
    kjo eshte e tipit te pare...ku ne te kemi shume xhan...
    Ndryshuar pr her t fundit nga Lemon tea : 09-10-2007 m 04:55
    ???

  4. #4
    Administratore Maska e Fiori
    Antarsuar
    27-03-2002
    Vendndodhja
    USA
    Postime
    3,012
    Faleminderit
    2
    111 falenderime n 101 postime
    Nexhip Ejupi, ka lindur n Elbasan m 1949. N botimet e tij mund t prmnden :

    - Pesha e duarve
    - Shqetsimet
    - Drithrima ere
    - Fyelli i Kamianit
    - Hna e vllehve
    - Lirika Elbansani
    - Pshprima t mrguara



    Eh, qershi, qershia ime

    Eh qershi qershia ime,
    Miturakja fminore,
    Se mi ele ca kujtime
    Porsi lulet bardhullore!

    Te ti vija hera-hers,
    Shoqe moj e voglis.
    Ti m ishe kng e ers,
    Knga e par e dashirus.

    Vera-vers ti m qeshje,
    M kuqloje kalavesh
    Sa t doja sa m deshje,
    Kur mi varje, prmbi vesh!

    Por nj dit u rrit unaku,
    T mrzitur se t la
    Iku larg e larg nga praku
    E mes lotsh gj st tha.

    Npr libra e leksione,
    Npr mjekra filozofsh,
    Ngrinte ura prmbi hone,
    Trembte ndrra prej gallofsh.

    Ve pr ty e merrte malli
    Miturakja apknore.
    Si n ethe i digjej balli
    pr ca lule bardhullore...

    Eh, qershi, qershia e vers,
    Mike moj, e voglis!
    Ti m ishe knga e ers,
    Knga e par e dashuris...

    2000-2006

  5. #5
    mall Maska e bili99
    Antarsuar
    05-04-2007
    Vendndodhja
    USA
    Mosha
    54
    Postime
    1,781
    Faleminderit
    235
    38 falenderime n 29 postime
    Sa keq me vije qe deri me sot nuk kam lexuar ndonje nga poezite e poetit te mrekullueshem Nexhip Ejupi, shpirtit te revoltuar dhe te ndieshem te tij.Nuk besoj qe ka ndonje njeri dhe sidomos ndonje shqiptar qe se paku njehere gjate jetes se vete nuk eshte ndjere ne rrethin jetesor te poezise "Turp". Rralle ka mergimtar qe nuk ka perjetuar mall si ne "Pragu"...dhe "Eh qershi, qershia ime", eshte puna tek mjeshteria e shprehjes per ate te gjite nuk jane poete...u kenaqa me vargjet e ketij poeti.I deshiroj me pak shqetsime , me pak motive poetit edhe ne demin tim qe te vuaj per vargje si keto me lart.
    Falenderoj nga zemra nismetaren macia blu dhe Fiori per vargjet qe kane sjelle per ne...sigurisht se kurre nuk do te pertoj te lexoj cdo poezi ketu nga poeti Nexhip Ejupi,
    Falemnderit!
    Me nderime,
    bili99

Tema t Ngjashme

  1. Nexhip Fazll Ksakyrek
    Nga Hyllien n forumin Shkrimtar t huaj
    Prgjigje: 3
    Postimi i Fundit: 18-07-2005, 17:06

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •