Close
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 8 prej 8
  1. #1
    e poshter! Maska e Sheqerka
    Antarsuar
    11-04-2003
    Vendndodhja
    Ne zemer te tokes!
    Postime
    66
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    Shtjefen Gjecovi ( 1874-1929)

    Jeteshkrimi e veprimtaria

    Ja dhe nji fytyre tjeter e ndritur atdhetari te flaket dhe shqiptari te paster, qi - si shoqi i tij i jugut Negovani – ra deshmuer i cashtjes shqiptare nga dora e anmiqvet te shqipnis.

    At Shtjefni lindi ne Janjeve te Kosoves me 12 Korrik 1874 dhe mesimet fillore i kreun e vendlindjen e vet, kurse ato gjymnazjare i bani ne Kolegjen Franceskane te Troshanit. Ne 1888 Gjecovi shkroi ne Boshnje ku muer udhen e meshtaris n’Urdhnin franceskan. Mesimet lyceale dhe te filozofise i kreun e Banjaluke dhe ato te teologjise ne Kresheve, ku n’ate kohe i kryejshin studimet franceskanet e rij shqiptare, e ku me pat rasen me u njoftun me epikun kroat Gege Martiq-in.

    Ne vjetin 1896 ktheu ne Shqipni dhe sherbeu si famullitar ne Peje, ne Lac te Kurbinit, ne Vlone, ne Gomsiqe, ku u dallue gjithmone per zell dhe per perhapjen e ndiesivet atdhetare, dhe ku me nji kujdes te jashtezakonshem mblodhi nga goja e popullit fjale, fraza, kange, zakone e sidomos Kanunin e Malevet t’ona. Mbas At Pashk Bardhit, qe mesues i gjuhes shqipe ne Borgo Erizzo, ku la pershtypje te mira ne popullsin e vendit e cila e cmoi dhe e nderoi.

    Veprimtarija e Gjecovit shtrihet sidomos ne fushen atdhetare: nuk u lodh kurre se punuemi per fatet e atdheut. Sa q ene Durres mblodh rreth vehtes Shqiptare nga viset e Shqipnis se mesme, tue i mesum e tue i keshilluem per bashkimin kombetar, qi ishte i vetmi shpetim i tokavet t’ona.

    Kerkoi me dore te kujdeseshme visaret e pacmueshme te nentokes se vjeter shqiptare; keshtu mujti te bashkonte me nji shije nder kolekcjonet ma te bukurat arheologjike dhe shkroi neper te perkoheshmet t’ona shume artikuj me nji vlefte te rralle mbi zakonet dhe mbi mbeturinat e kohvet historike shqiptare. Ne kete fushe asht per t’u theksuem ne nji menyre te posacme radha e studimit te tij me titullin “Trashigime thrako-ilirjane” i cili qe filluem te botohej ne fletoren “Populli” te Shkodres me pseudonymin “Komen Kanina” e qi ma vone qe vijuem rregullisht ne “Hylli i Drites”. Ndoshta aty-ketu shkencatari gjen shka te kritikoje ne keto studime por, po te mirret para sysh shka mund t’ishte bibljotheka e njij famulltari te vorfen malsije, i hjedhun tash ne nji vend e tash me nji vlefte shume te rralle.

    Si rremues i vjetersivet shqiptare qe cmuem dhe njoftun prej arheologevet te huej, si nga Prof. Marucchi n’ekspoziten e Vatikanit, prej Dr. Ugolinit, drejtuer i misjonit arheologjik italjan ne Shqipni, prej Nopces etj. Gjithnje e pa pushim botoi shkrime tjera te randsishme historije, arheologjike dhe folklore neper fletore dhe te perkoheshme gjithfaresh dhe bashkepunoi rregullisht me n’Albania me pseudonimin “Lkeni i Hasit”.

    Gjecovi botoi ne Shkoder ne vjetin 1910 vellimin e bukur me titullin “Agimi i Gjytetnis” kushtuem A. Fishtes, nder fletet e te cilit fryn gjithkund nji ere e paster ndiesish te flakta atdhetare. Asht per tu shenuem ne kete veper nji studim i holle mbi fjalorin e gjuhes shqipe, ku rrihet cashtja e pastrimit te fjaleve te hueja, te kujdesit ne te folum pa gabime dhe te menyres te mbledhjes se fjalvet nga goja e popullit. Pervec ketij libri, kemi nga penda e tij edhe perkthimin e dramit tri pamjesh te Pjeter Metastasit “Atil Reguli” (1912); “Shna Ndou i Padues” mbas Dal-Gal (1912); “Vajza e Arleans-it a Joana d’Ark” (1915) etj.

    Por mbi te gjitha veprat e Gjecovit naltohet dhe mbetet permendore e pavdekshme “Kanuni i Leke Dukagjinit”, rreshtuem ma pare ne “Hylli i Drites” dhe mbas vdekjes shtype ne vehte (1933) ne nji vellim madheshtuer e me nji parathanje te gjate e te peshueme mire te Fishtes mbi randsin e folklores kombtare, te ligjvet dokesore dhe sidomos mbi vleften juridike te Kanunit. Ne kete veper jane permbledhe nder 12 libra dhe nji shtojce parimet gjyqsore, me anen e te cilavet rregullohej nder male shqiptare administrata dhe tagri ndeshkimuer. Ky monument ligjuer u ven perpara te huejvet malsorin jurist dhe shlyen me dishmi te gjalle ne dore paragjykimet e kundershtarvet t’emnit t’one, tue i bam te kaperdijne titujt e leshuem falas se populli shqiptar asht barbar dhe i eger. Keta sidomos n’ato pjese qi i perkasin se drejtes familjare e civile dhe statutit te fisit ku ndrit nji drejtpeshim e nji shpirti dishipline i bashkuem me nji nderim te madh per te drejtat e personalitetit qi i kujtojne pjeset e kohet ma te bukurat e se drejtes romake. Zotsija e Gjecovit nder ligjet kanunore asht e dallueshme; “ askush - thote F. Konica – nuk mund t’i afrohet At Gjecovit ne diturine e ketij kanuni, qe esht nji studim i palodhur dhe i holle ku ka mbledhur, radhitur dhe ndritur te gjitha sa kane mbetur nga mendimet juridike te Shqiperise se Kohen e Mesme, mendime te cilat ngjan t’i kene rrenjet shume pertej Kohes se Mesme”.

    Pergjithesisht shkrimet e Gjecovit nuk kane vlefte te persosun letrare: nuk asht artist i ambel i fjales, dhe stylin shpesh here e ka te vrazhde per arsye te pastrimit te tepruem te fjalorit. Porse nji fuqi skulptorike vigane ngrehet prej periudhavet te tija lakonike e te rrebta. Ai i ngjan Salustit.

    At Gjecovi ashtu nji nder ata kreshnike, qi fushen e luftimit dhe flamurin shqiptar e njomen me gjakun e vet: 13 Tetuer 1929, mbasi qe thirre trathtisht nga auktoritet slaven e Prizrend, ndersa kthente ne Zymb, ku vepronte si famullitar dhe si mesues i gjuhes shqipe, qe vram prej Sebvet, te cilet shifshin ne te nji nder ma te rrezikshmit perhapes se bashkimit te Kosoves me nanen Shqini.

    Per keto te gjitha atdheu e deshti dhe rinija adhuroi mbas tij.

    Karl Gurakuqi

    (Marre nga Shkrimtare Shqiptare – 1941)
    Ndryshuar pr her t fundit nga shigjeta : 18-08-2007 m 05:43
    Nje zemer e madhe dashuron edhe nga keqardhja!

  2. Anetart m posht kan falenderuar Sheqerka pr postimin:

    bsdev (01-03-2017)

  3. #2
    Zoti sht Dashuri! Maska e NoName
    Antarsuar
    01-03-2006
    Vendndodhja
    In Your Mind!
    Mosha
    38
    Postime
    2,289
    Faleminderit
    0
    5 falenderime n 5 postime
    Ca Kujtime Mbi At Gjeovin Sicilid prej nesh, miq dhe admironjs t tij, do t kishim nevoj q n gjalls pr nga nj lotore ku t mbledhim lott t'ona pr At Gjeovin.




    Faik KONICA


    At Gjeovin e pata njohur me an letrash disa vjet prpara lufts Ballkanike. M 1913 shkova n Shkodr dhe atj, n Kuvnt t Francisknve, nji dit u-njohm me sy e me fjal t gjalla. Mendimet nderimi q kisha patur pr At Gjeovin pr s largu, m'u-shtuan ca m tepr q kur u-poqm. I mesm nga gjatsia e trupit, pak si i that, me nj pal sy t zeza ku klqente mendia po dhe zmrmirsia, At Gjeovi fitonte menjher besimin dhe dashurin. Fjalt i kish t pakta po kurdoher n vnt. Vetm kur n t kuvnduar e sipr takohej nonj pik mi t ciln kish dituri t veant - si pr shembll Kanuni i Lek Dukagjinit ose vjetrit greko-romane - At Gjeovi elej ca m gjat, dhe ahere ish gzim t'a dgjonte njeriu. As kohe At Gjeovi ish "famullitar", domethn prift i ngarkuar me shrbimin e nj fshati ose rrethi, dhe rronte n Gomsiqe, i pari katnt i Mirdits mb'udh nga Shkodra n'Orosh. A i vemi musafir At Gjeovit nonj dit t ksj jave? M pyeti nj her At Fishta, me t cilin pqesha do dit n Shkodr. Mendimi i nj vizite At Gjeovit m plqeu pa mas. Asht, pa humbur koh, u-nism. Nj gj pr t vn r, dhe q m mbushi me hab dhe trishtm, sht se nga Shkodra gjer n Gomsiqe, nj udhtm shtat' a tet' orsh me kal, nuk gjetm as katnt as shtp; ve nj hani t varfr, ku qndruam pr t pir kaf, s'pam gjkundi nonj shnj gjallsie: nj vnt i zbrazur e i shkret, si i harruar nga Perndia dhe nga njrzit. Po mrzia e udhtimit na u-prblye prtj shpress posa arrijtm n Gomsiqe, ose, q t flasim me drjt, n famull t Gomsiqes, - se katundi vet i shprndar tutje-th, nj shtp kt, nj shtp nj' a dy mile m tej, as q dukej.



    Famullia - nj bin prej guri, e ndritur dhe e pastr, gjysm' e zbrazur nga plaka po e mbushur dhe e zbukuruar nga zmra e madhe dhe nga buzqeshja e t zotit shtpis - qndronte, mirpritse dhe e qet ans nj lumi. Kt ronte At Gjeovi. Kt e shkonte jetn, n mes t lutjes e msimeve, nj nga njrzit m t lart q ka patur Shqipria: nj larts e prulur, n munt t'afrj e t lith dy fjal aq t perkndrta; nj larts shpirti dhe mendjeje e panjohur nga njeriu vet, i cili, bir i vrtet i t Vrfrit t' Assisit, n pastr e n vobs t zmrs tij e dinte veten t vogl. Famullia, shkoll dhe vnt kshillash t mira, u jipte fmijve themelet e strvitjes, u prndante fjalt e urta dhe ngushllimet njrsve n nevoj. Kohn q i tepronte, At Gjeovi j' a kushtonte studimit.



    Merej ahere me institutat e vjtra t Shqipris, nga t cilat nj q arriu gjer n ditt t'ona sht Kanuni i Lek Dukagjinit. Asksh nuk munt t'i afrohej At Gjeovit n diturn' e ktj Kanuni. Na tregj nj dorshkrm nj'a dy-mij faqesh, sudim i palodhur e i holl ku kish mbledhur, radhitur e ndritur t gjitha sa kan mbetur nga mendimet juridike t Shqipris n Kohn e Mesme, mendime t cilat ngjan t'i ken rrnjt shum prtj Kohs s Mesme.



    N kat t siprm t famullis, permi nj tryez t madhe, ishin shtruar nj tok vjetrsirash greko-romane, t zbulara e t mbldhura nj nga nj, me nj fatbardhs t rrall dhe me nj shie t mbaruar, nga dora vet e At Gjeovit. Mbaj mnt, ven, nj en t vogl t qojtur "lacrumatorium" lotore, assh q t vjtrit, n besim se t vdkurit qajn t shkarit e jets tyre, i mbulojin n varr bashk me t vdkurin q ky t kish se k t'i mblithte lott. Nuk m shkonte ahere kurr nr mnt se pas ca vjet sicilid prej nesh, miq dhe admironjs t tij, do t kishim nevoj qi n gjalls pr nga nj lotore ku t mbledhim lott t'ona pr At Gjeovin



    Bir i prult i Shn Franciskut, e ditur me nj ditur pa tingllm, po dhe Shqiptr i kthiellt, At Gjeovit, q prkiste do mirs, nuk i mungj asnj hidhrim, asnj pifje, m e udtshmia e t cilave ndoshta sht t moharit se ay ish Shqiptr. Seps ish lindur n nj kuf gjhrash, n nj kuf ku sot mbarn shqpia dhe nis nj tjatr, ca mndje t klass katrt, t pazonjat t kuptojn se flsit e shqipes n vijn me t prparuara jan strnprit e atreve q me qndrimin e tyre n Kohn e Mesme dhe pastaj ndaluan t mbrpsurit e vijs m teh, ca mndje t klass katrt e prmbysin t vrtetn dhe e kthejn n t shar at q sht nj lavd.



    Po At Gjeovi sht prmi do sharje. Emri i ktj njeriu t rrall do t vej duke u-ritur - dhe nj dit famullia e Gomsiqes do t jet nj nga gurt e shntruar t Shqiptarsis.



    (Marr nga "Dielli" 18 Mars 1930, nr. 5156, fq. 2.)

  4. Anetart m posht kan falenderuar NoName pr postimin:

    bsdev (01-03-2017)

  5. #3
    Zoti sht Dashuri! Maska e NoName
    Antarsuar
    01-03-2006
    Vendndodhja
    In Your Mind!
    Mosha
    38
    Postime
    2,289
    Faleminderit
    0
    5 falenderime n 5 postime
    Mhill Kostandin Gjei-Kryeziu



    Shtjefn Gjeovi (1873 - 1929)


    Veprimtar i shquar i lvizjes atdhetare, etnograf (kombprshkrues), arkeolog dhe shkrimtar. Lindi n Janiev t Kosovs, n nj familje me prejardhje nga Kryeziu i Puks. Vazhdoi msimet n kolegjin fetar t Troshanit (Lezh) e m pas n Bosnj. Zhguni i fratit dhe detyrimet ndaj kishs nuk ia ndrruan dot natyrn e nj malsori luftarak, me dashuri t flakt pr atdheun, pr popullin dhe pr kulturn e tij t lasht. N Kurbin m 1906 u ngrit me forc n mbrojtje t lufttarve t liris, kur shrbente n Gomsiqe t Mirdits, m 1909-1912 mori pjes gjallrisht n organizimin e kryengritjes antiosmane n ato an dhe vet u radhit n etat e lufttarve t liris; u ngrit m 1914 me guxim kundr grabitjeve, prdhunimeve e padrejtsive q bnte n popull ushtria pushtuese austro-hungareze; m 1920 mori pjes n luftn pr lirimin e Vlors nga pushtuesit italian. N Zara t Dalmacis, n Pej, n Gjakov luftoi kundr synimeve shkombtarizuese t serbomdhenjve ndaj popullsis e kulturs shqiptare. Pr kt arsye e vran serbomdhenjt n Zym t Gjakovs. Shkrimet letrare e shkencore t Shtjefn Gjeovit i prshkojn ndjenjat e atdhetaris, idet e prparimit t vendit nprmjet dijes e kulturs. M 1910 botoi veprn morale-didaktike "Agimi i Gjytetnis". sht ndr autort e par t drams shqipe me Dashtunia e Atdheut (1901). N shkrimet e mbetura t pabotuara, ndihen shqetsimet e autorit pr problemet kombtare e shoqrore.(Shqiptari ngadhnjyes 1904, Princi i Dibrave apo Mojs Golemi 1904, Mnera e Prezs 1902, Prkrenarja e Sknderbeut, etj).

    Ndihmesn m t rndsishme Shtjefn Gjeovi e dha n fushn e etnografis. Me nj pun shumvjeare prgatiti pr botim veprn madhore "Kanuni i Lek Dukagjinit" (Shkodr, 1933), q e bri t njohur n botn shkencore. Ka ln gjithashtu shkrime t shumta, t botuara e t pabotuara, pr doke e zakone t lindjes, t martess e t vdekjes, pr gjmn, pr mikpritjen e besn shqiptare, pr prshndetje e fjal t urta, por m s shumti u mor me t drejtn zakonore t popullit ton. N punimet e tij bri prpjekje t'i lidhte mitet e besimet e lashta vendase t popullit ton me ato trako-ilire e pellazge.



    At Shtjefn Gjeovi n 132-vjetorin e ditlindjes (1874-1929)


    Sapo kujton emrin e tij, edhe m t fundmit t shqiptarve q ka pasur rastin t bj qoft edhe dy klas shkoll, do t'i vej menjher mendja te "Kanuni i Lek Dukagjinit", mbledhur e kodifikuar nga Frati i Madh. Po At Shtjefini ishte shum m tepr se kaq. Nj nga figurat m poliedrike q njeh historia e kulturs shqiptare, ai pati etjen e pashuar t grmonte ngapak n t gjitha fushat e dituris. Mahniti me kulturn e tij Faik Konicn, i cili e prshkruan me nderim e simpati t thell n parathnien e Kanunit; la pa mend shkrimtarin e ri modern t Shkolls letrare t Veriut, Dom Lazr Shantojn, edhe ky martir i krishterimit gjat diktaturs, i cili i kushtoi portretin m t bukur q sht shkruar pr t, duke e radhitur prkrah Fishts e Harapit. Ai mbeti n kujtesn e t gjithve si nj nga historiant, etnograft dhe arkeologt e par shqiptar.
    Lindi 132 vjet m par, m 12 korrik 1874, n Janjev t Kosovs n nj familje thellsisht katolike. N pagzim ia vun emrin Mhill e shkurtimisht e thirrn Hil. Q i vogl shfaqi shenja jo t zakonshme zgjuarsie, prandaj famullitari franeskan, me leje t prindrve, e mori nj dit pr dore dhe u nis bashk me t pr n Shkodr, n Kolegjn franeskane. Gjeovi ishte vetm 10 vje kur veshi zhgunin e murrm, t lavdishm, t fratit. Vijoi msimet n Troshan, Fojnic, Drvent, Kreshev, prgjithsisht n Bonj-Hercegovin, ku sht prgatitur nj pjes e mir e franeskanve shqiptar, ndrmjet t cilve, Fishta. M von franeskant e rinj do t merrnin rrugat drejt Austris e Italis.
    Nisi t interesohej pr gjithka kishte t bnte me historin e popullit t vet: pr fillimet e krishterimit, pr arkelologji, etnografi, gjuhsi, letrsi e natyrisht edhe t hidhte n letr shkrimet e para, pa harruar kurr se detyra e tij kryesore do t ishte predikimi i Ungjillit t Krishtit.
    U kthye n Troshan m 1896, 22 vjear, famullitar i ri me fe t gjall e kultur t thell. Predikoi Ungjillin n Rubik, Pej, La-Sebaste, Zar, Sap, Theth, Prekal, Vlor, Shkodr, Gjakov e Zym, ku u ndal pr pushimin e mbram!
    Kulmin e krijimtaris e arriti n vitet 1900, kur u b i pranishm n t gjitha fushat e kulturs e t arsimit. Shkroi n t trija gjinit letrare, mblodhi kng, prralla, mite, doke e zakone popullore e, mbi t gjitha, at q do ta pavdeksonte, "Kanunin e Lek Dukagjinit" monumet i gjuhs e i kulturs s Kombit Shqiptar, pr t cilin Universiteti i Lajpcigut i dha titullin "Doktor i shkencave in honoris causa".
    Lista e veprave t tij sht shum e gjat, prandaj po kujtojm vetm ndonj vepr me karakter hagjiografik, q meriton t njihet m shum, si Shprblyesi i bots ase Jeta e Jezu Krishtit. Shumica e veprave i mbetn n dorshkrim. Madje edhe "Kanuja" u botua pas asaj dite ogurzez t vitit 1929, kur ra nn plumbat serbe, duke shuguruar me gjakun e vet bucat e asaj toke, pr t ciln kishte shkrir jetn, t cilat nuk lageshin pr her t par me gjak frati. Ai vet pati mbledhur, sipas t gjitha kritereve, t dhnat pr t lartuar n elter nj tjetr frat shqiptar, At Luigjin Paliq, martir i fes e i atdheut.
    Ndrmjet shkrimeve t shumta kushtuar At Gjeovit, po kujtojm se pr t sht shkruar edhe nj monografi me titull "Shtjefn Gjeovi: Jeta , vepra me autor Ruzhdi Matn. Gjithsesi shkrimet m t besueshme pr t jan ata q mbajn nnshkrimin e sivllaznve t tij franeskan, t cilt e njohn nga afr, sidomos At Pashk Bardhit, historianit t fretrve.Duke prkujtuar sot At Gjeovin, bm vetm nj skic t shpejt t nj figure q i ngriti vetvetes nj monument t pashkatrrueshm nga koha!



    NoName

  6. Anetart m posht kan falenderuar NoName pr postimin:

    bsdev (01-03-2017)

  7. #4
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    10-11-2006
    Postime
    16
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    Me vjen shume mire qe jeni te interesuar per At Shttjefen Gjecovin, por me vjen edhe me mire qe paskan dergu nje biografi te gjere te At Shtjefnit. Une desha te shtoj edhe dicka. At Shtjefen Gjecovi punoi gjashte muajt e fundit ne Zym te Hasit si famullitar prej prillit te vitit 1929 deri me 14 tetor 1929, kur u vra nga dora serbomadhe, sepse mesonte gjuhen shqipe femijve dhe te rriturve pa marre parasysh cilit besim i takonin. Nje e vertet eshte se i kishte ra shuplake mesuesit serb, te cilit emrin ja kam harruar. Meqenese ishte e shpallur Diktatura e 6 Janarit-ashtu quhej ligji qe solli mbreti i Serbise, kjo shuplake mund te ishte vetem katalizator i vrasjes se tij. Eshte vorruar ne Shengjergj afer Zymit te Hasit, dhe cdo vit mbahen takimet e Gjecovit ne Zym dhe kete rast vizitohet varri i tij. Ne Zym gjendet edhe qendra memorijale e posandertuar per nder te tij.
    P.S. Varri i tij gjendet perbri varrit te Luigj Palit, per te cilin u mundua te nxjerr sa me shum te dhena per jeten e tij me qellim qe ta ngrisi ne nder te leterit.
    Ndryshuar pr her t fundit nga shigjeta : 18-08-2007 m 04:45

  8. Anetart m posht kan falenderuar zef kajtazi pr postimin:

    bsdev (01-03-2017)

  9. #5
    Super Moderatore Maska e shigjeta
    Antarsuar
    16-04-2002
    Postime
    4,779
    Faleminderit
    108
    177 falenderime n 153 postime
    E drejta

    ~Fragmente~

    T'bijt e pelazgve, o shqyptart jena,
    Nipat e Leks, t'Burrit, t'Kastriotit,
    N'gjum me ndjet, a thue, marre s'kena
    Na, qi t'part patm, t'cilt atij motit
    .....Prej Lindjet n'Prendim i shtuen dhena?

    Atyne Hyji, i dha Shqypnien
    Me nder e rujten n'jet sa jetuen
    Vdiqn ata, por e lan nipnien
    E n'trashigim nipnis i prdoruen
    .....Qi kush ta msyn, m'u diftue fuqien

    Msimin ata na lan me luftue
    Vendin, ku, lem me kujdes me rujtun
    Ket gjuh t'hijshme me shpirt m'e lulzue
    Prej ferrash m'e dlir, s'zezash m'e prujtun
    .....Pr gjuh e Atdhe, jet'n ton me shtrue.

    E tash, a thue, jena verbue
    E vendin ku lem ma nuk e njofim?
    Gjuhen ton, a po kena harrue
    Krajatn e Mams sot a s'e shohim?
    .....'me emn e dokje aq n' poshtnue?

    E Shqipnis ndera, ku ? o shqyptar
    Lumni' e saj ku, e ku dashtnia?
    Ku flamur i jon, o atdhetar
    E djathta ku, e ku trimnia?
    .....Ku prunjim, q'do ta ken nej t'par?

    Kush na leu, o vlla, kush na rriti
    Kush si foshnj n prehen na majti
    Kush na ngiu, vajin kush na priti
    Ne dhimt ton pr ne fshajti,
    .....A s'kje Atdheu, ah! Tash zem'r shkruti?!

    Kush na mkami, kush gjuhen na liroj
    Kush kje qi na fali, gjith ket hyri?
    Kush me folun, e menden kush na msoj
    N'kujds kush pr ne, u shkri e n'dashtni?
    ..... A s'kje Atdheu, qi aq na hjeshoj?!

    Nuk vyn, vllazn, sod sysh m'u verbue
    Se q'thot goj' e huj, n'zemer s'e mendon;
    T'lam've e t'lym've, s'ban m'u besue
    Se amel t'ligjiron, por nden kam t'rrmon
    .....Pr rpile t'prun, me u dob me t'rrxue!...

    Mos n'u vetja, e nder' e ftyrs son
    N'gjum t'pritess dit me i kalue
    N't'shamet mos u kuqshim, q'bota n'i lshon
    T'ndez na n'dashtni, q't'part j'a pa'n diftue
    .....Atdheut e gjuhs, q'n'goj ton sod shungullon!

    *****

    Dheu i shqypes t'cilin e leu
    E gjuhn shqype, gjithkush qi e flet
    M'kam, ata burra, i thrret Atdheu
    Shqyptaria t'gjith k'kam i thret
    .....M'kam, shka shqyptar, m'kam burr ktij dheu!

    M'kam, se Atdheu don qi t'vllaznohi
    E njihni n't'bame t'keni e n'fjal
    M'kam, se Atdheu don qi t'bashkohi
    Hovin hujliut, vllaznisht me j'a ndal
    .....M'kam, shqyptart, m'kam, e n'zemrat trimnohi!

    M'kam, flamurin e Shqypnis qit-e ndrit
    Emnin tand, pa frig e marre rrfeje
    Gjuhn tande, n't'ciln Mama t'ka rrit
    N'drit me qitun, prej Zotit ke leje
    .....Ngrehu prej gjumit, se mjeft t'ka topit!

    25.5.1902

    "Vepra -2 ", "Rilindja", Prishtine, 1985


    Nje tjeter informacion te zgjeruar per Shtjefen Gjeovin mund te lexoni tek "Historia e Letersise Shqiptare" nga Robert Elsie

    http://www.forumishqiptar.com/showpo...6&postcount=52
    Ndryshuar pr her t fundit nga shigjeta : 21-08-2007 m 00:25
    Mos shkruaj gj kur je me nerva, sepse, ndrsa plaga e gjuhs sht m e keqe se e shpats, mendo ka mund t jet ajo e pends

  10. Anetart m posht kan falenderuar shigjeta pr postimin:

    bsdev (01-03-2017)

  11. #6
    i/e regjistruar Maska e Labeati
    Antarsuar
    31-07-2003
    Vendndodhja
    North America
    Postime
    1,233
    Faleminderit
    0
    18 falenderime n 18 postime
    marre prej www.albanovaonline.com


    Ndoc Kamsi


    Shtjefen Konstantin Gjeov*

    Ndoc Kamsi

    Tue qen Shtjefen K. Gjeov i njoftun si shkrimtar e atdhetar i vlefshm dhe i pari intelektual shqiptar, q i fali popullit nj vepr t mueshme si asht Kanuni i Lek Dukagjinit, kushtuem vetm s drejts kanonore t vendit ton, po i rreshtojm ktu pak fjal prmbi jetn e tij.
    Ky lindi n Janjev t Kosovs me 12 korrik 1874. Msimet fillore i kreu n vendlindjen e tij. Aty u dallue si nxansi ma i mir e pr nj zgjuetsi t rrall, prandaj qe ue prej Krye-Ipeshkvit t Shkupit n kolegjin franiskan n Troshan, ku kreu klast e para t gjimnazit. N vitin 1888 qe ue n Bosnj, ku vijoi msimet liceale, e nn msim e drejtim profesorsh t prmendun, kreu teologjin.
    Mbasi mbaroi msimet (1896) kthei menjher n Shqipni, ku sherbeu si famullitar n Pej, n La t Kurbinit, n Gomsiqe t Mirdits, pra jetoi n afrsi t vazhdueshme me shtresa t vorfna malsore, ku u nda n shej gjithher pr zell e msime patriotike q i jepte popullit, i cili i ishte lan n kujdes e tue i dal zot kundrejt padrejtsive t pushtuesve.
    Qysh ndr vitet e para ai e kuptoi ma s miri programin e misionit t vet e pa humb koh, nuk la rast as t prpjekun pa kap dika prej visarit t pashkruem t popullit, si prsa i prket gjuhs si edhe gojdhanave, zakoneve, kanunit e folklors n prgjithsi. Ktu fillon veprimtaria e tij kulturale e kombtare.
    Gjeovi qe ai, i cili nga viti 1900 oi zanin pr me krkue lirin me nj thirrje t fort Ngreu Shqypni! Ngrehuni burra, onju trima! Pr Shqypni ta derdhim gjakun! N luft shqyptar porsi vetima, liri t lypim, t lypim hakun!
    Nga Lai u transferua n Durrs, ku i ra rasa me u prpjek me atdhetar t Tosknis, me t cilt muejti me shndrrue e me zhdrivillue mendimet e veta kombtare pr nj Shqipni t prbashkt e t pamvarun.
    (Mjaftonte nj her me fol me te, pse t bante pr vehte. Miqsia e tij ishte e njmendt dhe e qndrueshme. Kjo shifet edhe ma qart prej korespondencs q mbante me njerz t ndryshm t viseve t largta t Shqipnis. N do shkrim a letr nuk lente pa e shti nj mendim, nj nxitje, nj lavdi pr atdhe.)
    N kohn e Xhemijetit u gjet n Gomsiqe dhe ai i kuptoi planet e turqve t ri, po ashtu edhe konsitucionin e Sulltanit e quejti si mask pr t shtyp ma shum popullin ton. Ai qe nj ndr ma t mirt kshilltar t komits, aq sa shpesh vuni edhe kryet e vet n rrezik, pse donte ma fort popullin e atdheun se sa jetn e vet.
    N kohn e lufts ballkanike, n at periudh t vshtir t lufts pr vendin e popullin ton, Gjeovi qndroi krah pr krah malsorve lufttar t liris n kryengritjen e madhe n Veri m 1912. Pas shpalljes s pamvarsis ai trajtohet keq prej serbve, italjanve, austrijakve.
    M 1920 drgohet famullitar n Vlon, ku vihet menjher n opozicion me forcat italjane. Ata ban shpifje t ndryshme pr ta mnjanue, por i patundun bashk me priftin tjetr patriot Mark Vasa, ndihmuen lufttart e liris pr dbimin e italjanve. N lamn e veprimtaris pr me prhap iden e pamvarsis e t dashunis pr atdhe ka ba prtej fuqive e mjeteve q kishte pr dorsh. Ka qen i palodhn e smund t paraqitet me pak fjal ashtu si duhet n nj biografi t shkurt si asht kjo e jona.
    Gjeovi asht i njoftun edhe n lamn e letrsis. Si intelektual u vu me zell me studiue gjuhn shqipe, tue mbledh nga goja e popullit fjal e fraza, shprehi popullore dhe sidomos ligj t pashkrueme. Pra n kt koh literatura e gjuhs son ishte n fillim t vet. Gjeovi qe nder ata shkrimtar q ma s miri me shkrime t veta indihmuen letrsis.
    M 1905 prfundoi tragjikomedin Mark Kuli Kryeqitas po at vit, kur Esat Toptani si komandant i forcave turke sulmoi krahinat e Veriut pr ti armatos, por populli i kundrshtoi. Asht nj vepr e rrall me nj frym t lart patriotike. Nj nga kryeveprat e tij asht Agimi i Gjytetnis (1910). Botimi i saj pati nj jehon si mbrenda dhe jasht shtetit. Aleksander Xhuvani nga Aleksandria i uronte me gjith zemr pr dobin, q po i sillte gjuhs e literaturs son.
    Atil Reguli (1912) dram tri pamjesh, i prpunue prej Gjeovit, tue vune n dukje ma tepr ann patriotike.
    Joana dArk (1915) mbas A.P. prej Bergamos. Qllimi i ktij libri asht me e msue popullin me e dasht atdheun.
    N kto koh t vshtira ai shkroi dramn mbi Skenderbeun, Mojsi Golemi etj.
    Pas veprave origjinale e t prkthyeme, Gjeovi shkroi edhe shum artikuj n Albania t Brukselit e t Londonit, n Hylli i Drits etj.
    Por vepra ma e mueshme e Gjeovit asht Kanuni i Lek Dukagjinit, t cilin Gjeovi me shum cen e dures t pashoqe e mblodhi prej gojs s popullit.
    Nj pjes e ktyne dorshkrmeve u botue pr t parn her n Hylli i Drits (1913). Materiali mbi kanunin qe aq i randsishm dhe interesant sa shkrimtar t huej e prdorn pr studime n veprat e veta si Thaloscy etj., por kanuni shfrytzohet edhe nga juristat vendas.
    Mbas vdekjes s Gjeovit dorshkrimet e tij u mblodhn, u rradhitn dhe u shtypn nga shtypshkronja franeskane ose n shtyqpshkronjn e Shkodrs (1933) n nj vllim t vetm s bashku me shum ndodhje, q jan porsi kazuistika e kanunit, me titull Lek Dukagjini.
    Claudius Schwering, profesori i fakultetit t drejtsis n Universitetin e Mynenit ka dhan gjykimin e vet mbi kanunin si tagre zakonesh. Ai i konsideron si ligj krejt t interesantshme, ndoshta ma t vjetrat n Europ, dhe Europa le ta njoh se ka ka prftue kombi i vogl shqiptar pr veprimet e mdha t kulturs.
    Me kto fjal t bukura q u shpreh ai mbi kanunin i ban nj nder krejt t veant kombit ton shqiptar dhe auktorit t kryeveprs.
    Gjeovi u muer edhe me arkeologji q n koh t sundimit turk (1900). Ai hapi (zbuloi) tumula ilire, mblidhte objekte t lashta, ka mbledh monedha t periudhs ilire me nj shije e kujdes t posam eruditi. Vjetrsit q ai mblodh nepr Shqipni, qen mue fort prej arkeologve si Ugolini, Marucchi, Nopska etj.
    Merit e posame e tija asht gdhnja n dru, se shkopi i tij asht i njoftun si punim artistik i jashtzakonshm e gjindet n Muzeumin e qyetit t Shkodrs.
    Q nga 1926 Gjeovin e gjejm n vende t ndryshme t Jugosllavis, i ndjekun jo vetm nga shovinistt serb, por edhe nga tradhtart shqiptar. M s fundi Gjeovin e ojn prift n fshatin Zymb, ku ai nuk la pa shftrytzue kohn tue punue pr mbledhjen e folklorit e tue vertetue lashtsin e popullsive shqiptare n ato krahina.
    Gjeovi u vra me 14 tetor 1929 pr shkak t veprimtaris s tij patriotike. Lajmi i vrasjes s Gjeovit theku zemrat e gjith shqiptarve, pse t gjith e patn dasht e mue si letrar t vlefshm e atdhetar t flakt.
    Por i miri nuk vdes kurr. Kujtimet q len mbas vedi marrin hapt e prcillen goj m goj. Ftyra e Gjeovit, ftyr burrit e puntorit, ftyr e atdhetarit t flakt, asht edhe sot e gjall e terheqse pr t gjith njata q e duen atdheun q skursehen pr me i vleft. Sa ma fort t studiohet veprimtaria e Gjeovit, aq ma shpesh na mbushet mendja se ai mund t jet shembull punet e vetmohimit e nj nxits i palodhun n do deg q synon madhnin e naltsimin e atdheut, tue qit n drit visaret e panjoftuna t folklors, t etnografis, t arkeologjis e t historis son t lasht.



    * shkputur nga revista Shkodra (1965)

  12. #7
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    12-10-2009
    Postime
    7
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim

    ju lumte per punen qe beni, pershendetje forumi shqipetar

    isha ne jubileun e 38 ne zym dhe u entuziazmova nga puna e ati burri te madh te shqiptarise i cili eshte per tu mburrur me te
    Citim Postuar m par nga Labeati Lexo Postimin
    marre prej www.albanovaonline.com


    Ndoc Kamsi


    Shtjefen Konstantin Gjeov*

    Ndoc Kamsi

    Tue qen Shtjefen K. Gjeov i njoftun si shkrimtar e atdhetar i vlefshm dhe i pari intelektual shqiptar, q i fali popullit nj vepr t mueshme si asht Kanuni i Lek Dukagjinit, kushtuem vetm s drejts kanonore t vendit ton, po i rreshtojm ktu pak fjal prmbi jetn e tij.
    Ky lindi n Janjev t Kosovs me 12 korrik 1874. Msimet fillore i kreu n vendlindjen e tij. Aty u dallue si nxansi ma i mir e pr nj zgjuetsi t rrall, prandaj qe ue prej Krye-Ipeshkvit t Shkupit n kolegjin franiskan n Troshan, ku kreu klast e para t gjimnazit. N vitin 1888 qe ue n Bosnj, ku vijoi msimet liceale, e nn msim e drejtim profesorsh t prmendun, kreu teologjin.
    Mbasi mbaroi msimet (1896) kthei menjher n Shqipni, ku sherbeu si famullitar n Pej, n La t Kurbinit, n Gomsiqe t Mirdits, pra jetoi n afrsi t vazhdueshme me shtresa t vorfna malsore, ku u nda n shej gjithher pr zell e msime patriotike q i jepte popullit, i cili i ishte lan n kujdes e tue i dal zot kundrejt padrejtsive t pushtuesve.
    Qysh ndr vitet e para ai e kuptoi ma s miri programin e misionit t vet e pa humb koh, nuk la rast as t prpjekun pa kap dika prej visarit t pashkruem t popullit, si prsa i prket gjuhs si edhe gojdhanave, zakoneve, kanunit e folklors n prgjithsi. Ktu fillon veprimtaria e tij kulturale e kombtare.
    Gjeovi qe ai, i cili nga viti 1900 oi zanin pr me krkue lirin me nj thirrje t fort Ngreu Shqypni! Ngrehuni burra, onju trima! Pr Shqypni ta derdhim gjakun! N luft shqyptar porsi vetima, liri t lypim, t lypim hakun!
    Nga Lai u transferua n Durrs, ku i ra rasa me u prpjek me atdhetar t Tosknis, me t cilt muejti me shndrrue e me zhdrivillue mendimet e veta kombtare pr nj Shqipni t prbashkt e t pamvarun.
    (Mjaftonte nj her me fol me te, pse t bante pr vehte. Miqsia e tij ishte e njmendt dhe e qndrueshme. Kjo shifet edhe ma qart prej korespondencs q mbante me njerz t ndryshm t viseve t largta t Shqipnis. N do shkrim a letr nuk lente pa e shti nj mendim, nj nxitje, nj lavdi pr atdhe.)
    N kohn e Xhemijetit u gjet n Gomsiqe dhe ai i kuptoi planet e turqve t ri, po ashtu edhe konsitucionin e Sulltanit e quejti si mask pr t shtyp ma shum popullin ton. Ai qe nj ndr ma t mirt kshilltar t komits, aq sa shpesh vuni edhe kryet e vet n rrezik, pse donte ma fort popullin e atdheun se sa jetn e vet.
    N kohn e lufts ballkanike, n at periudh t vshtir t lufts pr vendin e popullin ton, Gjeovi qndroi krah pr krah malsorve lufttar t liris n kryengritjen e madhe n Veri m 1912. Pas shpalljes s pamvarsis ai trajtohet keq prej serbve, italjanve, austrijakve.
    M 1920 drgohet famullitar n Vlon, ku vihet menjher n opozicion me forcat italjane. Ata ban shpifje t ndryshme pr ta mnjanue, por i patundun bashk me priftin tjetr patriot Mark Vasa, ndihmuen lufttart e liris pr dbimin e italjanve. N lamn e veprimtaris pr me prhap iden e pamvarsis e t dashunis pr atdhe ka ba prtej fuqive e mjeteve q kishte pr dorsh. Ka qen i palodhn e smund t paraqitet me pak fjal ashtu si duhet n nj biografi t shkurt si asht kjo e jona.
    Gjeovi asht i njoftun edhe n lamn e letrsis. Si intelektual u vu me zell me studiue gjuhn shqipe, tue mbledh nga goja e popullit fjal e fraza, shprehi popullore dhe sidomos ligj t pashkrueme. Pra n kt koh literatura e gjuhs son ishte n fillim t vet. Gjeovi qe nder ata shkrimtar q ma s miri me shkrime t veta indihmuen letrsis.
    M 1905 prfundoi tragjikomedin Mark Kuli Kryeqitas po at vit, kur Esat Toptani si komandant i forcave turke sulmoi krahinat e Veriut pr ti armatos, por populli i kundrshtoi. Asht nj vepr e rrall me nj frym t lart patriotike. Nj nga kryeveprat e tij asht Agimi i Gjytetnis (1910). Botimi i saj pati nj jehon si mbrenda dhe jasht shtetit. Aleksander Xhuvani nga Aleksandria i uronte me gjith zemr pr dobin, q po i sillte gjuhs e literaturs son.
    Atil Reguli (1912) dram tri pamjesh, i prpunue prej Gjeovit, tue vune n dukje ma tepr ann patriotike.
    Joana dArk (1915) mbas A.P. prej Bergamos. Qllimi i ktij libri asht me e msue popullin me e dasht atdheun.
    N kto koh t vshtira ai shkroi dramn mbi Skenderbeun, Mojsi Golemi etj.
    Pas veprave origjinale e t prkthyeme, Gjeovi shkroi edhe shum artikuj n Albania t Brukselit e t Londonit, n Hylli i Drits etj.
    Por vepra ma e mueshme e Gjeovit asht Kanuni i Lek Dukagjinit, t cilin Gjeovi me shum cen e dures t pashoqe e mblodhi prej gojs s popullit.
    Nj pjes e ktyne dorshkrmeve u botue pr t parn her n Hylli i Drits (1913). Materiali mbi kanunin qe aq i randsishm dhe interesant sa shkrimtar t huej e prdorn pr studime n veprat e veta si Thaloscy etj., por kanuni shfrytzohet edhe nga juristat vendas.
    Mbas vdekjes s Gjeovit dorshkrimet e tij u mblodhn, u rradhitn dhe u shtypn nga shtypshkronja franeskane ose n shtyqpshkronjn e Shkodrs (1933) n nj vllim t vetm s bashku me shum ndodhje, q jan porsi kazuistika e kanunit, me titull Lek Dukagjini.
    Claudius Schwering, profesori i fakultetit t drejtsis n Universitetin e Mynenit ka dhan gjykimin e vet mbi kanunin si tagre zakonesh. Ai i konsideron si ligj krejt t interesantshme, ndoshta ma t vjetrat n Europ, dhe Europa le ta njoh se ka ka prftue kombi i vogl shqiptar pr veprimet e mdha t kulturs.
    Me kto fjal t bukura q u shpreh ai mbi kanunin i ban nj nder krejt t veant kombit ton shqiptar dhe auktorit t kryeveprs.
    Gjeovi u muer edhe me arkeologji q n koh t sundimit turk (1900). Ai hapi (zbuloi) tumula ilire, mblidhte objekte t lashta, ka mbledh monedha t periudhs ilire me nj shije e kujdes t posam eruditi. Vjetrsit q ai mblodh nepr Shqipni, qen mue fort prej arkeologve si Ugolini, Marucchi, Nopska etj.
    Merit e posame e tija asht gdhnja n dru, se shkopi i tij asht i njoftun si punim artistik i jashtzakonshm e gjindet n Muzeumin e qyetit t Shkodrs.
    Q nga 1926 Gjeovin e gjejm n vende t ndryshme t Jugosllavis, i ndjekun jo vetm nga shovinistt serb, por edhe nga tradhtart shqiptar. M s fundi Gjeovin e ojn prift n fshatin Zymb, ku ai nuk la pa shftrytzue kohn tue punue pr mbledhjen e folklorit e tue vertetue lashtsin e popullsive shqiptare n ato krahina.
    Gjeovi u vra me 14 tetor 1929 pr shkak t veprimtaris s tij patriotike. Lajmi i vrasjes s Gjeovit theku zemrat e gjith shqiptarve, pse t gjith e patn dasht e mue si letrar t vlefshm e atdhetar t flakt.
    Por i miri nuk vdes kurr. Kujtimet q len mbas vedi marrin hapt e prcillen goj m goj. Ftyra e Gjeovit, ftyr burrit e puntorit, ftyr e atdhetarit t flakt, asht edhe sot e gjall e terheqse pr t gjith njata q e duen atdheun q skursehen pr me i vleft. Sa ma fort t studiohet veprimtaria e Gjeovit, aq ma shpesh na mbushet mendja se ai mund t jet shembull punet e vetmohimit e nj nxits i palodhun n do deg q synon madhnin e naltsimin e atdheut, tue qit n drit visaret e panjoftuna t folklors, t etnografis, t arkeologjis e t historis son t lasht.



    * shkputur nga revista Shkodra (1965)

  13. Anetart m posht kan falenderuar xhe.rysha pr postimin:

    bsdev (01-03-2017)

  14. #8
    i/e regjistruar Maska e Xhuxhumaku
    Antarsuar
    19-11-2003
    Vendndodhja
    sopr'un'curva
    Postime
    13,460
    Faleminderit
    18
    254 falenderime n 229 postime

    Letrat e At Gjeovit, kur do njihen?!

    Letrat e At Gjeovit, kur do njihen?!

    JAHO BRAHAJ


    80 vjet nga vrasja e priftit franeskan At Shtjefn Gjeovit zbulohen letrkmbimet e albanologut, shkrimtarit, studiuesit, mbledhsit t Kanunit t Lek Dukagjinit. Nj sesion jubilar i bn jehon jets dhe veprs s franeskanit, organizuar n Kryezi. Ndrsa pr her t par gazeta standard publikon nj nga letrat e Gjeovit shkruar n vitin 1914, dhe nga hulumtimet e bra n vitet e fundit sht arritur t mblidhet letrkmbimi i plot q njihet dhe ka dal nga dora e Gjeovit. Letra e mposhtme u dha pr botim nga historiani Jaho Brahaj, i cili n kt ceremoni postmortum promovoi edhe librin Veprimtaria e At Shtjefn Gjeovit n dritn e letrkmbimit







    Trashgimia q na la Shtjefn Gjegjov Kryeziu sht e pasur dhe shumplanshe; studime shkencore e krijimtari letrare. Letrkmbimi fal prkujdesjes t vet Gjeovit pjesrisht sht ruajtur, nj pjes humbi e u seleksionua n kushtet q dihen. Kjo trashgimi sht e rndsishme pr periudhn e historis s popullit shqiptar dhe pr ndriimin shumplansh t Gjeovit n t gjitha fushat ku kontribuoi.

    Gjeovi si pjestar me arm n dor dhe organizator i lufts pr liri dhe personalitet i shkencave albanologjike prmes letrkmbimit na ndrion shum aspekte historike dhe t etnokulturs shqiptare. Ky material shum i vlefshm dhe pr disa ngjarje historike e lvizje e veprimtari kulturore sht i pazvendsueshm dhe vetm vitet e fundi ka trhequr vmendjen e studiuesve dhe jan br shpalosje pr aspekte t veanta me publikime. Letrkmbimi i ktij personaliteti ka trhequr vmendjen e studiuesve qysh n mesin e dy luftrave botrore ku kemi edhe botim t korrespodencs s tij nga studiuesi F. Fishta. N vitet e fundit njoftime prshkruese e analiz t ksaj trashgimie kemi nga Thoma Murzaku, Ruzhdi Mata, Jup Kastrati, Bardhosh Gae, Nikoll Lleshi dhe nga autori i ksaj kumtese.

    Nga hulumtimet sistematike t bra n vitet e fundit sht arritur t mblidhet letrkmbimi i plot q njihet dhe ka dal nga dora e Gjeovit (vetm letrat q ka nisur ai) nga ku lexuesi, besojm, n nj t ardhme t afrt do t ket mundsin t gjykoj vet mbi rndsin dokumentare-historike e shkencore q ky zhanr i pens s janjevasit t madh i sjell historis e shkencs albanologjike n vshtrimin lokal, kombtar e shkencs evropiane.

    Letrat q njihen prfshijn periudhn 1894 deri n 1928. Kemi t dhna t trthorta t sigurta, q ai kishte korrespodenc edhe me shum personalitete, por q letrat e Gjeovit drejtuar atyre nuk i njohim, ku mund t prmendim letrkmbime me: Ahmet Zogu, Xhemal Vlora, Luigj Gurakuqi, Luigji Ugolini etj. Nuk njohim letrat drguar Mithat Frashrit, por prgjigjet e tij drejtuar Gjeovit njihen, po kshtu ka ndodhur edhe me disa letra drguar Faik Konics, Fan Nolit e t tjerve.

    Nga tematika, letrkmbimi i Gjeovit mundet ta klasifikojm n katr grupe: a) Letra t karakterit personal e familjar, b). Letra q shpalosin veprimtarin patriotike e ushtarake pr lirimin e mbrojtjen e kombit ton, c). T bashkpunimit dhe veprimtaris albanologjike e hulumtuese e mbrojtse t pasuris kulturore e historike kombtare dhe d). Administrative e veprimtaris fetare.

    Letrat i kemi m t dendura n koh trazimesh e periudha t vshtira, ku tematik e tyre jan qndresa e armatosur e forcimi i unitetit dhe m t rralla n periudha t stabiliteti t vendit, ku tematik kryesore jan veprimtaria shkencore, hulumtuese e botuese.

    Letrat q njohim, t dala nga penda e tij, rrokin pothuajse gjith plejadn e lvizjes kombtare e kulturore t shqiptarve. Ka letra drguar figurave historike si

    Ismail Qemalit, Bajram Currit, Preng Bib Dods, Prend Doit, Mithat Frashrit, Luigj Bumqit, Nikoll Kaorri, Ahmet Dakli, figurave t shquara t kulturs e artit; Gjergj Fishta, Lef Nosi, Aleksandr Xhuvani, Simon Shuteriqi, Mark Vaso, Ibrahim Shyti, Zef Skiroi, Pal Matranga, Zoi Xaxe, Kel Marubi, Ali Asllani, Faik Konica, Ndoc Nikaj, Gjon oba, Gasper Gurakuqi, Murat Toptani, me personalitete t hierarkis kishtare; Pal Dodaj, Ernesto Koi, Pashk Trokshi, Pal Dodaj, Lorenc Mitrovii, Gjon Bisaku, Hoxhn e Milotit, Gjergj Gjermanojn, Agustin Zuba e shum t tjer. Nga studiuesit e huaj, Baron Nopa, Konti Kiatkovski, Ugolini, Teodor Ippen, Dr. Miller (Franc) etj.

    N letrat q kemi n fjal Gjeovi sht nj personalitet i shpjegueshm qart, me respekt, stili i tij sht lakonik, kur kundrshton, dhe n rrethet shoqrore sht i kursyer, e i hapur kurse me kundrshtart sht i prer dhe i pakursyer n argumente, por gjithmon me etikn e nj njeriu q ruan dinjitetin.

    N aspektin atdhetar e lufttar sht ndr ata t paktt patriot q mbajti korrespodenc me kryetarin e qeveris s Vlors, Ismail Qemalin, ku i krkon kshilla se si t veproj pr t organizuar vetqeverimin e krahins s Vaut t Dejs sipas ligjeve t qeveris shqiptare t sapoformuar. Q kishte nj autoritet e simpati n Kosov na e shpalos prgjigjja e nj letre nga Prizreni pr problemin e msimit n gjuh t huaj t fmijve prizrenas nga disa murgesha janjevase. Letra i thot: "... ndera e kombit ton kaq t prbuzun po fillon me dal n'drit. E un gjithkuej i kam diftue punn e z. Tuej (punn e Gjeovit), e tan po gzohen qi n'Shqipni mu gjet ksi gjinsh t menshem e atdhetar ... ".

    Shpesh n letra nuk shprehet qart pr veprimtarin e tij atdhetare si p.sh., n letrn-relacion t nisur nga Elbasani eprorit t tij, ai nuk e prmend gjllimin dhe misionin e udhtimit pr bashkimin e kishave shqiptare duke u shprehur, se i ruhet posts s pasigurt e censurs q "biramilote do letr".

    Ka edhe letra q pr studiuesin dalin detyra q tjua gjej kuptimin si sht p.sh., letra e dats 21.1.1910 nisur Fishts nga Gomsiqja. Ndr t tjera Gjeovi shkruan se: po rimbylli ktu do letra, porse me kt shteg m'i kthe pr rrogtarin. Pos P. Ambrozit (Marlaskaj), pash mue e ty mos i kalzo kuejt. Se rreziku na rrin mbi krye. Letra mbyllet: "Aman gajret pash Shna Nduen e pash Shqipnin". Nuk dim pr far do t bhej ky takim me disa persona n Shkodr, ku t fshehtn para asaj ngjarjeje duhej ta ruanin kta t tre, me rrezik koke.

    Letrkmbimi pr do person sht nj burim njohje. Por pr Gjeovin si nj personalitet ajo (korrespodenca) na shpalos veprime t rndsishme q nuk i dim nga informacione t tjera. Pr shembull nga letra q i nis P. Pal Dodajt, marrim vesh se Gjeovi shkoi me dshirn e tij n Vlor n vitin 1920, kur aty po zhvillohej lufta kundr pushtuesit italian dhe si e dim Gjeovi u b nj nga organizatort dhe ideologt e saj.

    Shum letra kan edhe karakter t mirfillt dokumentar pr shembull letra e 17 shtatorit 1913, q i nis Fishts. Gjeovi ishte njri nga drejtuesit e mbledhjes, t organizuar n Lezh me parsin e Mirdits, Puks, Lezhs e Zadrims. Dy ishin orientimet; nj krah pr ndarjen e Shqipris me nj Republik t Mirdits, t ciln e prkrahte hapur kapedan Marka Gjoni dhe me dorashka dhe Preng Bib Doda, me t tjer. Dhe krahu tjetr q kishte mbshtetjen e shumics s pjestarve t Kuvendit me n krye Imzot Kolecin e At Gjeovin, q ishin n mnyr t prer pr tu prfshir n Qeverin Shqiptare t Vlors me nj organizim t brendshm sipas kushteve, por nn shembullin dhe n hullin e ligjeve e udhzimeve t qeveris s ligjshme shqiptare, me qendr n Vlor.

    Kjo letr jo vetm na shpalos patriotizmin e personalitetin politik t Gjeovit, por sht nj faqe e dokumentuar e nj evenimenti historik n kto kohra t vshtira. Po kshtu nga letrat e shumta pr Kosovn nga ky personalitet mund t veojm natyrn dhe karakterin dokumentar n evidentimin e dmtimeve q bri pushtuesi serb n vitin 1912-1913.

    Por, letrat na paraqesin dhe karakterin individual t njeriut Shtjefn. N konfliktin q shkaktoi me disa fshatar t Gomsiqes, disa pasanik t Shkodrs q kishin edhe mbshtetjen e eprorit t Gjeovit - ky nuk lshon pe n asnj rrethan, karshi kanuneve t kishs e t drejts s kishs mbi pasurit e saj, deri sa armiqsohet, duke kaluar dhe me pasoja. Po kshtu njihet simpatia e Gjeovit prkundrejt Perandoris Austro-Hungareze, por ai sht n mbrojtje t fshatarve t Prekalit dhe akuzon Komandn kur shikon padrejtsi dhe nprkmbje t malsorve. Edhe pr kt transferohet, po ashtu si ishte shkarkuar nga drejtor i shkolls n Shkodr pasi nuk lejoi q nj mjek i Austris t sillej si i plotfuqishm n shkoll. sht vet Gjeovi q vazhdimisht ka krkesa pr ndihm nga Austria pr arsimin shqiptar, por nuk pranon n asnj mnyr q ata t sillen si zot shtpie n atdheun e tij.

    N letrat q ka me koleg albanolog vendas dhe t huaj bie n sy mbrojtja e lashtsis s popullit ton, euridicioni dhe njohja q ka mbi kulturn e historin e popullit ton dhe t vendeve t Ballkanit. N t gjitha mnyrat sht prkrah nismave t studimeve e t botimeve shqiptare. sht nismtar pr botimin e "Mesharit t Gjon Buzukut dhe krkon me insistim q ai t botohet n variantin shqip, sht Gjeovi q udhhoqi e ka kontributin e nj pjes t madhe t prgatitjes s vllimit "Visaret Kombtare", t botuar n vitin 1911, nn emrin e prgatitsit V. Prendushi. N letrat familjare m shum jan t pasqyruara problemet e hallet e jets, gjendja shndetsore, malli pr tu takuar, emigracioni etj. Por, na dalin dhe fakte q i kundrvihen dashakqijve si ato q na prshkruan Konica, n portretin e Gjeovit pas vdekjes: "... At Gjeovit nuk i mungoj asnji hidhrim, asnj shpifje, m e uditshmja e t cilavet ndoshta sht t mohuarit se ay ishte shqiptar ...". Megjithse nuk ka asnj dyshim n prkatsin etnike shqiptare t familjes Gjeov Kryeziu t Janjevs, meqense jemi tek letrkmbimi i tij mundet t prmendim letrn q i drgon i kushriri n emr t vllait dhe t nj kushriri tjetr n vitin 1911 nga Ploeshti, ku shprehimisht i shkruan: "...T lutem letrat tia drgosh n adresn ... Gasper M. Geov Albanez ... ". Kjo sht shprehje e krenaris s vetdijes si shqiptar edhe n dherat e huaja ku i kishte degdis kurbeti t pinjojve t Gjeovajve dhe t t gjith janjevavesve.





    At Gjeovi dhe shqiptart

    80 vjet nga vrasja e Shtjefn Gjeovit mbahet nj sesion jubilar kushtuar jets dhe veprs, organizuar n Kryezi. Ndrsa pr her t par gazeta standard publikon nj nga letrat e Gjeovit shkruar n vitin 1914, ku si shihet problematika e trajtuar vazhdon t jet aktuale. N kt jubile merrnin pjes studiues dhe arkivist q kan ndjekur nga afr letrat, dhe veprimtarin e At Shtjefn Gjeovit. N program u prfshin: referati "Shtjefn Gjeov Kryeziu figure e shquar e albanologjis dhe e atdhetarizmit shqiptar", t mbajtur nga Drita Palushi dhe Jaho Brahaj; kumtesa

    "Shtjefn Gjeov Kryeziu n Arkivin Kombtar", nga Prof.As.Dr. Nevila Nika dhe Ylber Ramaj; Humanizmi i Shtjefn Gjeovit n veprn "Agimet e Gjytetnis", Dr. Moikom Zeqo; Veorit kanunore n Puk dhe Mirdit, n vazhdn e Gjeovit", nga Xhemal Mei; Kontributi i Shtjefn Gjeovi, n arkeologjin shqiptare", Dr. Muhamet Bela; "Patronimi "Kryeziu" dhe prhapja e tij n trojet shqiptare", Prof. Dr. Shaban Sinani; "Tradita etnokulturore t Kryeziut", nga Bilbil Dervishi; "Vlera dhe prespektiva t ekoturizmit n Kryezi", Gjovalin Alia. Gjithashtu u b dhe promovimi i librit Shkrime pr Sh. Gjeov-Kryeziun", me autor Jaho Brahaj. Ky simpozium sht shoqruar dhe dhnien e titullit Qytetar Nderi pr At Shtjefn Gjeovi, nga Kshilli i Komuns Qaf-Mali. Po ashtu n kt prvjetor edhe n Prizren t shtunn sht mbajtur edicioni i 38-t i manifestimit tradicional letrar, kulturor e shkencor "Takimet e Gjeovit.





    Vjetrsorja



    Shtjefn Gjeov Kryeziu



    Gomsiqe 1914.

    Nuk kishte me ken per mue me u kapun nder do deg dituniet, tcillvet nuk jam ken vue me u kerkue as me u hetue skain, porse nuk mrrihet pa i il ket goj e pa i priskue dy fjal mbi ato sende tvjetra tcillat i kam edhe i ruej nen kulm tshpis seme, e tcillat a i kam gjet vet a mi kan prum - me pak mim disa njerz tkombit tem me nji tpakeqsi sikurse i gjeshin a nder vorre a nder rrenime tvjetra.

    Ma i madhi mjerim per vendin ton asht vorfnimi prej nji visarit ma tmueshm e ma tvlershm si jan vjetrsinat. Kto qi kan ndej nen dhe kush e din sa mija vjet, qi kan ba gjumin e ambl nder eshtra tatyne burrave qi jan ken ndera e faqja e bardh e vendit ton, e sod, lene si ato sende pushojn nder Vjetersore thueja, por deri eshtra e atyne burrave qi pushoishin ngji ttoks Shqyptare u jan shpernda e i ka hjedh era si ja tek me fry e me koc e me rrasht jan marr neper kamb!

    Ma i madhi e ma i pa perdllyeshmi faj i shqyptarvet ton asht, qi ato sende tvjetra tgjetme ntok nder vorre tlashta i lshojm dursh tuj ja shitun thujve, e kta, per do mime tngrata faret.

    Ky faj smund tju shkruhet malsorvet a katundarvet, per arsye qi ktyne su kupton mendja ma larg e sdin me i peshue ato hollime e imtime historiet si i dim e do tdim na qi kena kalue disa mot nder msojtore. Pernjimend se tpa regjun jena edhe na qi kena xan dije nder msojtore, porse n u rrejshim nji her, mendja na piqet per tjera her: Gabojm nji her, por nji tjetr shteg sdo tgabojm.

    Po qes vedin per tregim tuj ju rrfye hutimin tem e ndai edhe marrien teme tbame, por nji her tvetme n vjetin 1900.

    Ishe nLa - Sebaste t Kurbinit si i par famulliet, si gjejshe tknaqun nkerkim t vjetrsinave - permi tcillat tash flas, -mu beh n qel. Dr. Paal Traeger prej Zehlendorf-it tBerlinit. I vlerti anthropolog e arkeolog, i cili atbot pat fillue dishka me belbue taljanisht, e un si burr i madh (!) xuna me ju levdue per do sende tvjetra tcillat i pata gjet mun nat koh mnji vorr n vend tqujtun Koder Bogz n katund t Lait - Sebaste.

    Dr. Traegeri mu lut me ja diftue visarin tem, edhe un me njerzie ja qita perpara. E pvetshe her per nji send her pr nji tjetr, e ky rrap -ap me me at gjuh taljane, u mundote me mi kallxue do pun permbi ato vjetersina. Nder kto sende kishe edhe nji unaz-arit tcilln e pata gjet nvorr t vendit t permendun, e pveta Dr. Traeger-in, qi tm diftote kohen e vjetersins ssaj, e ky mu pergjegj: Kohen e vlern smund ta kallxoj, se na arkeologt jena t betuem me mos kallxue as kohen as mimin e vjetersivet, por po deshte me e shit, un po t nap mje m7 (shtat) napolana per at unaz! T falem nderes i tha Dr. Traeger-it, me m dhan 400 napolana se shes, por ve deshta me dit kohen e mimin e vjetersis...



    *Ky shkrim i Shtjefn Gjeovit, q ruhet n Arkivin Qendror t Shtetit, Tiran, jo i plot, sht shkruar n vitin 1914. Megjithse periudh tepr e vshtir pr kombin ton, Gjeovi i kushtoi nj rndsi t madhe trashgimis kulturore shqiptare. Shkrimi botohet pr her t par pas 89 vjetsh


    15/10/2009

    standart.
    --- La Madre dei IMBECILI e sempre in cinta...

    ---voudou.. ---

  15. Anetart m posht kan falenderuar Xhuxhumaku pr postimin:

    bsdev (01-03-2017)

Tema t Ngjashme

  1. K. Frasheri: Ismail Kadare, i subvencionuari i diktaturs
    Nga Xhuxh Xhumaku n forumin Tema e shtypit t dits
    Prgjigje: 130
    Postimi i Fundit: 16-10-2011, 08:32
  2. Prgjigje: 109
    Postimi i Fundit: 30-11-2009, 04:18
  3. 14 Nentor: Shen Shtjefen Kyen
    Nga NoName n forumin Komuniteti katolik
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 14-11-2006, 17:03
  4. Lek Dukagjini
    Nga Lek Rezniqi n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 11
    Postimi i Fundit: 25-02-2006, 08:37
  5. Shqipri-Greqi, pakt pr histori t re
    Nga Dr Rieux n forumin shtja kombtare
    Prgjigje: 57
    Postimi i Fundit: 23-01-2005, 16:56

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •