A ndihmon muzika n edukimin e fmijve?
Stiv Mort
30-03-2007



Nxns t mbledhur n nj klas t Universitetit t Florids Qendrore, megjithse mund t duken nxns t zakonshm ata nuk jan t till. T gjith jan nn moshn 2 vje. Doktoresha Mary Palmer u ve fmijve muzik pr t dgjuar, duke besuar se muzika ndihmon n zhvillimin e trurit t tyre.

Duke dgjuar muzik, fmijt zhvillojn mndjen dhe zhvillojn lidhje t caktuara n tru, q pa nj ngacmim si muzika nuk zhvillohen, kjo u jep atyre aftsi m t madhe pr t msuar gjat gjith jets.

Zonja Palmer beson se fmijt e edukuar me muzik q n mosh t hershme, ia dalin m mire n jet- nj teori kjo e quajtur Efekti Mozart.

Studjuesit e Universitetit t Kalifornis thon se fmijt nn tre vje q merren me muzik, dalin m mir n rezultatet e provimeve t ndryshme.

Krkimet e zhvilluara n Institutin MIND t ktij Universiteti treguan se t rinjt q kishin marr msime pianoje, arritn rezultate 30 pr qind m t larta n provimin e matematiks.

Ja thot instrumentisti Carl Rendek i Filarmonis s Orlandos.

Matematika ishte shum e thjesht pr mua. E kisha t leht t bja do gj q lidhej me kalkulime apo matematik. Kshtu edhe me lndt e tjera. Isha nxns i mir dhe mendoj se kjo pr shkak t muziks.

Shkenctart filluan ti studiojn t mirat mjeksore dhe edukative t muziks q n vitet 40.

Universiteti shtetror i Michiganit paraqiti programin e par shkollor pr terapin muzikore.

Por skeptikt gjithsesi thon se Efekti Moxart sht shpesh i ekzagjeruar dhe bazohet pak n shkencn neurotike.

Nj libr i ri i quajtur Miti i tre viteve t para, madje kritikon shtypin pr publicitetin q i jep rndsis s ksaj teorie.

Zonja Palmer i pranon kritikat por thot se shkenca sht e fort.

Njerzit jan duke msuar gjithnj e m shum pr rndsin e muziks n jetn e nj fmije, jo vetm n vitet e para, por madje q n ditt e para t jets. Skeptikt e teoris s ndrveprimit tek bebet jan m t pakt n numr. S fundi, jan kryer mjaft krkime pr ndikimin e muziks te t msuarit n prgjithsi si dhe tek arritjet e njerzve n jet.

N leksionet e doktoreshs Palmer, ka muzik nga e gjith bota, duke prfshir Afrikn dhe Amerikn Latine. Dhe pr Jennifer Castillon dhe burrin e saj meksikan Luis, kjo ishte nj shtys pr t regjistruar vajzn e tyre n kt program.

N Meksik, si n do vend t Ameriks Latine, e gjen muzikn si pjes t jets s prditshme, muzik n shtpi, n shkoll, kudo q shkon. sht pak a shum nj natyr e dyt. do gj nis t lidhet me muzikn, momentet e bukara, ato t mrzitshme, momentet e lumtura lidhen me muzikn. Duke u rritur n Meksik, un jam i interesuar pr muzikn.

Ekspertt thon se vetm duke dgjuar muzik, nuk mund t zhvillohen prirjet akademike tek fmijt dhe se kjo krkon pjesmarrjen n lndt e ndryshme. Por pr prindrit do t duhet t kalojn disa vite prpara se t zbulojn nse ia vleu apo jo pjesmarrja e fmijve t tyre n kt program.