Close
Faqja 1 prej 12 12311 ... FunditFundit
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 20 prej 226
  1. #1
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    11-12-2005
    Postime
    14
    Faleminderit
    0
    2 falenderime n 2 postime

    Sknder P. Luarasi

    Pershendetje te gjithve, ju lutem ata qe kan mundesi dhe kan njohuri, se kush ka qene Skender P. Luarasi, cfare ka bere, nga ka qene, d.m.th. thjesht nje material per jeten dhe veprat e tij, te Postoj ketu, se me duhet shume!

    Ju flm

    Me respekt
    XllokumiX

  2. #2
    Self Confidence Maska e Gimi3
    Antarsuar
    24-10-2006
    Vendndodhja
    Atje ku Fati i prcjell Guximtart !
    Mosha
    31
    Postime
    1,030
    Faleminderit
    0
    9 falenderime n 9 postime
    Citim Postuar m par nga XllokumiX
    Pershendetje te gjithve, ju lutem ata qe kan mundesi dhe kan njohuri, se kush ka qene Skender P. Luarasi, cfare ka bere, nga ka qene, d.m.th. thjesht nje material per jeten dhe veprat e tij, te Postoj ketu, se me duhet shume!

    Ju flm

    Me respekt
    XllokumiX
    Sknder P. Luarasi (19.1.1900-27.4.1982)

    Sknder Petro Luarasi u lind n Luaras t Kolonjs m 19 janar 1900.Ka kryer arsimin fillor shqip n Kor e Negovan (1909-1911) dhe m pas studjoi n Robert Kolegj, Stamboll -Turqi (1912-13), Internacional Kolegj-Springfield Mass etj, n Sh.B.A (1916-1920), kreu Gjimnazin Klasik, Fraishtadt-Austri (1922-1926) dhe u diplomuar n Fakultetin e Filologjis,Vjen-Austri m 1930.
    Sknder P.Luarasi e ka nisur aktivitetin letrar q n moshn 17-vjeare.Brezi prparimtar i viteve 30-t e dallon si arsimtar, publicist, gazetar, prkthyes, dramaturg dhe si drejtues e bashkpuntor i disa organeve t shtypit prparimtar.Ai ka qen editor-prgjegjs n revistat: Studenti (Sh.B.A,1920), Djalria (Austri,1927-28) dhe kryeredaktor i revists Vullnetari i Liris (Spanj,1937), organ i vullnetarve shqiptar n luftn antifashiste t Spanjs.
    Mbas lirimit t vendit, sht nismtar n themelimin e Lidhjes s Shkrimtarve dhe antar i Kryesis deri n nntor 1949, kur u prjashtua pr disa vjet nga Lidhja pr qndrimin e tij antikonformist ndaj metodave e qndrimeve jodemokratike q ndiqte Kryesis e Lidhjes n fushn e letrsis e t arteve e nnshtruar ndaj diktatit t partis n pushtet.Deri n vitin 1992 krijimtaria e tij (monografi , publicistik, drama, studime dhe kritik letrare e historike) botohej pjesrisht (kryesisht prkthimet) dhe nuk analizohej nga pikpamja shkencore.
    Pr veprimtarin e tij t shquar patriotike- antifashiste-demokratike, edukative e letrare sht nderuar me urdhrat e lart:''Urdhri i Flamurit(1960) dhe ''Nderi i Kombit''(1996).
    U nda nga jeta m 27 prill 1982.
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura  
    Ndryshuar pr her t fundit nga Gimi3 : 17-02-2007 m 13:28
    Fitorja Vjen Me Durim , Gzimi Vjen Pas Dshprimit Dhe Pas do Veshtirsie Ka Lehtsim .

  3. Anetart m posht kan falenderuar Gimi3 pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  4. #3
    Self Confidence Maska e Gimi3
    Antarsuar
    24-10-2006
    Vendndodhja
    Atje ku Fati i prcjell Guximtart !
    Mosha
    31
    Postime
    1,030
    Faleminderit
    0
    9 falenderime n 9 postime
    Sknder Luarasi: ''Edhe un qesh n Brigadat Internacionale!''

    Zemra e njerzimit, e asaj pjese t tij q e nxjerr bukn e prditshme me djersn e ballit, gjithmon ka rrahur pr nj rrojtje t qet e paqsore, me dhimsuri pr fmijt e vet e pr gjith ata njerz e popuj, t ndershm e puntor, por q hasin vshtirsira n jet. Q t zhduken vshtirsit e t bhet jeta e njerzve dhe e popujve m e bukur dhe m e dashur, njerzit e mir, ata q njohin vlern e nderit, t liris e t drejtsis, punojn e luftojn sa bjn theror edhe jetn e vet.

    Spanjollt patriot u prpoqn ta kthenin Eldoradon e tyre n pron t popullit. dhe Spanjn e shpalln Republik. Porse kjo nuk u plqeu diktatorve fashist, Hitlerit e Musolinit, q po pregatiteshin t skllavronin t gjith botn. Prandaj pr ata Republika Spanjolle duhej t shkatrrohej.
    Me sulmin barbar kundr Republiks Spanjolle, diktatort fashist bn nj prov t fuqis s tyre pr luftn q do t’i shpallnin gjith njerzimit. Dhe Frankoja simbas shembullit t Herostratit, i vuri zjarrin mmdheut. N krye t mercenarve maroken t kmishzinjve italian dhe t hordhive naziste, gjeneralt tradhtar iu vrsuln Madridit. Lufta rreth kryeqytetit t republiks spanjolle qe prova n do t fitonte fashizmi apo demokraciaja.
    Mercenart q u sjellin vdekjen popujve, luftuan n rradht e fashizmit. Porse bijt m t mir t bots, ata q donin lirin e jetn, rendn vullnetar n ndihm t Republiks, duke u rradhitur n Brigadat Internacionale…

    Le t'ia lem Historis do t thot pr epopen e Madridit Pasi ne sot do t prsritim: ’’Q kuledra fashiste t mos ngrer m krye, dhe njerzimit t mos i shohin m syt nj katastrof si at t lufts s dyt botrore, popujt e bots tua msojn mir dritshkurtve ngjarjen e hidhur t Spanjs. Dhe kurr t mos harojn a t heshtin
    T momit mburreshin duke thn: ’’Et in Arkadia ego!’’ (Un kaam qen n Arkadia!) T sotmit mburren duke thn: ’’Edhe un qesh n Brigadat Internacionale!’’
    (Nga libri ‘’Sknder Luarasi :N brigadat Internacionale’’)
    Fitorja Vjen Me Durim , Gzimi Vjen Pas Dshprimit Dhe Pas do Veshtirsie Ka Lehtsim .

  5. Anetart m posht kan falenderuar Gimi3 pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  6. #4
    Self Confidence Maska e Gimi3
    Antarsuar
    24-10-2006
    Vendndodhja
    Atje ku Fati i prcjell Guximtart !
    Mosha
    31
    Postime
    1,030
    Faleminderit
    0
    9 falenderime n 9 postime
    Petro Luarasi rrfen sulmin e Hoxhs ndaj t atit, kur u prpoq ta bindte se at se kish nisur ai n Spanj


    Konfliktet e Sknder Luarasit me Enverin

    Profesori: Udhheqsi, mjeshtr i madh i kula-krbait

    Luan Kondi
    Kastriot Koton

    Deri m tash, Petro Luarasi, i biri i personalitetit t shquar, Sknder Luarasi, na ka prshkruar aspekte t rndsishme mbi personalitetin e lufttarve shqiptar n Luftn Antifashiste t Spanjs dhe aktivitetin e tyre, q me t drejt jan cilsuar nga mbar bota progresiste si Bijt e Liris.

    M pas, ai ka dshmuar me fakte peripecit e jets dhe fundin e tyre tragjik. Shum prej vullnetarve, q doln gjall nga Lufta e Dyt Botrore, u prndoqn e u sakatuan nga nj luft e re, akoma dhe m e tmerrshme, nga e ashtuquajtura luft ideologjike midis shoksh me t njjtit ideal antifashist. N vazhdim t intervists shpjegohet takimi i vetm i zhvilluar midis Hoxhs e Luarasit, dhe pse ishte kaq e rndsishme pr Hoxhn q t siguronte dshmin, se e kishte drguar ai profesorin n Luftn Antifashiste t Spanjs. N vijim tregohet se si diktatori, i paknaqur nga qndrimi i paprkulur i Luarasit, drejtprdrejt ose nprmjet levave t tij, filloi prndjekjen, pavarsishte se Luarasi kishte nj kontribut t madh si atdhetar dhe ishte shquar si pjesmarrs n Luftn Antifashiste t Spanjs. Petro Luarasi e konkretizon rrfimin e tij me peripecit q ndoqn jetn e t atit. Vetm pse nuk iu nnshtrua teks s diktatorit, psoi mnjanimin, kritikn, prgojimin, prjashtimin nga Lidhja e Shkrimtarve dhe deri krcnimet n vepra. Vazhdojm me t tjera episode interesante.

    Pse Enver Hoxha e luftonte Sknder Luarasin?
    Nga sa kam kuptuar, n marrdhniet e ndrlikuara midis tyre Enver Hoxha e vlersonte personalitetin e Sknder Luarasit, pasi ia njihte mir tabanin, lidhjet dhe veprimtarin e shumanshme patriotike e revolucionare. Prandaj, q n fillim, m 1945, u prpoq ta kishte n krahun e tij. Enveri ishte nj psikolog i jashtzakonshm, nj politikan i kalibrit t lart, por edhe mjeshtr i madh i akrobatllqeve pa princip. E njihte mir artin e kula-krbait. Bukuria fizike dhe oratoria natyrale i hipnotizonte ata q nuk e njihnin mir. Megjithse Enver Hoxha nuk kishte shkollim t lart e kultur t gjer t rrnjosur, jeta n terren i dha prakticitetin, q duke e ndrthurur me amoralitetin pa princip, e bnte n m t shumtn e rasteve, superior ndaj profesorve erudit. Veanrisht, nn drejtimin e Miladin Popoviit ai prsosi mjeshtrin e kulisave, q pr fat t keq, arriti ta injektonte edhe te bashklufttart e t njjtit ideal, duke i shkaktuar nj dm t tmerrshm lvizjes komuniste shqiptare. Sknder Luarasi kishte tjetr stof. Ishte patriot revolucionar idealist; nuk kishte tjetr ambicje, ve prpjekjen pr mbarvajtjen e vendit dhe ruajtjen e nderit t familjes dhe dinjitetit personal. Ai nuk ia shiste lkurn askujt.

    Ngjarjet, mesa di, rrodhn kshtu: Pas biseds s tyre t przemrt n qershor 1945, Enveri, n baz t principit O me mua, o kundr meje!, ia gafurri Sknder Luarasit taborrin e jenierve. Enver Hoxha, krahas policis sekrete, keqprdorte pr qllimet e tij t njohurit e vjetr, njerz me cene, informatort e regjimeve t shkuara dhe tr lukunin e frikacakve e qelepirxhinjve, q bjn hije n do shtet. Por prdorte edhe nj taktik tjetr: N t njjtn koh q i thurrte citate madhshtore shqiponjs s gjuhs shqipe, Petro Nini Luarasit, idhtart e tij ia tkurrnin shtatin n histori.

    Kush ishte Sknder Luarasi?
    Ai ishte djali i vogl i Petro Nini Luarasit, familja e t cilit kishte nj emr t madh e lidhje t gjera, jo vetm n Kolonj, por n t gjth Toskrin dhe n kolonit shqiptare t Stambollit, Bukureshtit, Sofjes, SHBA-s e Vjens. Djali tjetr, Dhimitri (Nini), ka nj veprimtari t shquar n SHBA, si atdhetar fanolist,ndrsa e bija, Shega Luarasi-Ui, sht dalluar si arsimtare, e ndr t parat femra pjesmarrse n veprimtarin antifashiste.

    Fisi Luarasi, mbi bazn e aspiratave kombtare, kishte lidhje me familjet e shquara Butka, Ypi, Frashri, Qiriazi-Dako, Xoxe-Negovani, Topulli, Kosturi, Zavalani, por edhe me individ si Fan Noli, Spiro Ballkameni, Themistokli Grmenji etj.

    Q n mosh t vogl, Sknderi u brumos me hallet e popullit dhe historin e vendit. Pa djegien e Kolonjs nga andartt e vrasje atdhetarsh, shtegtoi si refugjat e jetoi barbarizmat e rebelve esadist e turkoshakve t Haxhi Qamilit. Jeta e degdisi n Stamboll(1911-12), SHBA (1916-1920), Austri (1922-1930), ku krahas arsimimit u aktivizua n lvizjen kombtare, duke qen ndr aktivistt m t shquar t lvizjes demokratike fanoliste. N vitet 1930-1936 punon si arsimtar n Shkolln Teknike, Tiran, Tregtaren e Vlors, Gjimnazin e Tirans e at t Shkodrs, duke edukuar nj brez t rinjsh me pikpamje prparimtare. Nxns dhe m pas bashklufttar t tij kan qen: Qemal Stafa, Emin Duraku, Nazmi Rushiti, Xheladin Hana, Elez Braha, Vojo Kushi, Sadik Stavaleci, Ali Demi, Asim Zeneli, Nexhat Agolli, Teufik anga, Kristo Isak, Murat Paci, Sknder ai, Hajdar Dushi, Reshit ollaku, Bardhok Biba, por edhe Mehmet Shehu, Hysni Kapo, Sadik Bekteshi, Xhemal Broja, Arshi Pipa, Petro Marko, Muhedin Dino etj. N veprimtarin e tij publicistike e politike, krijoi lidhje me nj sr personalitetesh si Tajar Zavalani, Branko Merxhani, Lasgush Poradeci, Milto Sotir Gura, Ibrahim Shyti, Migjeni dhe Selim Shpuza, Esat Dishnica, Mustafa Gjinishi, Gjergj Kokoshi, Koo Tashko etj.

    Duke iu referuar dokumenteve t fundit, rezulton se Sknder Luarasi, q n vitin 1930 sht nj nga aktivistt e shquar t lvizjes s majt n Shqipri, t cilin regjimi i Zogut e cilsonte komunist i rrezikshm dhe pr ta dnuar, n munges t provave, i inskenonte provokacione nga m t ndryshmet. Rast tipik sht inskenimi n Gjyqin e komunistve korar, janar-prill 1931, ku Sknder Luarasi, edhe n saj t profesionalizmit t avokatit Terenc Toi, fitoi pafajsin. Edhe n rastin e Kryengritjes s Fierit, at e arestuan si i implikuar, por pr fat, shptoi edhe kt her. Sknder Luarasi kishte nj ndikim t madh n radht e rinis iniciatore n themelimin e celulave t para revolucionare n Shkodr e Tiran, q m pas u shndrruan n Grupin Komunist t Shkodrs dhe t t Rinjve. Mbi bazn e fakteve q disponohen, Sknder Luarasi nuk ishte komunist, t paktn, sipas botkuptimit t sotm. Idealin e veprimtaris s tij ai e prmblidhte kshtu: S pari, e kam ndjer veten t lidhur me atdhen gjith jetn time. Them kshtu, q t mos prdor fjaln patriotizm, me t ciln jan br aq shum spekulime. S dyti, kam dashur q n kt atdhe, populli t bnte nj jet t njerzishme, me drejtsi dhe barazi shoqrore, q secili t gzonte frutet e puns s vet, t nderohej si qytetar i plot e t mos rronte njeri n kurriz t tjetrit. Them kshtu, q t mos prdor fjaln socializm, me t ciln nuk jan br m pak spekulime. Sipas ksaj, ai ishte pr nj Shqipri demokratike. Pr t, parsore nuk ishin bindjet ideologjike, por shtja kombtare. Ai i respektonte mendimet e kundrshtarve deri n masn kur ato, nuk prbnin tradhti t shtjes kombtare apo t pranin popullin. Nj vmendje t madhe ai i kushtonte zhvillimit t arsimit e kulturs, prandaj n pamundsi t botonte artikuj e studime, prkthente ose shkruante e shfaqte drama si Agimi i Liris e Vilhelm Teli, t cilat ndikuan shum n edukimin e rinis s viteve 30.

    A mund t na i konkretizoni me shembuj prplasjet Hoxha-Luarasi?
    Prplasja e par e madhe ndodhi n nntor 1949, kur Sknder Luarasi doli kundr thyerjes s normave demoktatike n Lidhjen e Shkrimtarve; mbrojti principin e liris s fjals dhe personalitetin e Sejfulla Malshovs, duke u prballur edhe me disa miq t vjetr t Kryesis, q kishin lidhje t forta me Enver Hoxhn dhe m pas, doli q ata zbatonin kryekput strategjin e tij, t prcaktuar q n mbledhjen prkatse t Byros Politike. Si pasoj, Luarasin e prjashtuan nga Lidhja e Shkrimtarve dhe nuk i lejohej m botimi. Udhheqsi i qndisi edhe nj paragraf n Veprn e tij t 6-t ku Luarasi cilsohej Avokat i Sejfulla Malshovs, arrivist pa princip etj., etj.. Me ta marr vesh kt, Luarasi i shkroi nj letr ku e sqaronte se kush ishte n t vrtet patrioti dhe arrivisti paprincip.

    Pas disa vjetsh, e ripranuan n Lidhje dhe me rastin e 60-vjetorit t lindjes, i dhan Urdhrin e Flamurit pr veprimtari t shquar. Ja q fati e solli q Enver Hoxhs i lipsej glorifikimi i lvizjes fshatare t Haxhi Qamilit. Luarasi e dinte nn lkurn e tij historin e ksaj lvizjeje anadollake. Q 13-vjear, rrebelt e kishin ln pa rroba e ushqime, i kishin vrar pabesisht dhjetra lufttar kolonjar, kishin luftuar kundr shtetit shqiptar, q mbrohej krahas t tjerve, nga dy idhujt e tij, Isa Boletini e Kolonel Thomsoni. Pr m tepr, po t pranoheshin tezat e falsifikimit t ksaj historie, turprohej Fan Noli dhe e tr plejada e lufttarve progresist; minohej historia e konsolidimit t shtetit t ri shqiptar. Doli me kurajo, s bashku me historianin e nderuar, Qamil ela, kundr rrjedhs s Hoxhs e lukunis s tij. Pasojat ishin: Qamil eln e internuan, ndrsa Luarasit ia filluan avazin e mosbotimeve e prfoljes. Dhe, udhheqsi prsri ia qndisi dacibaon me 50 faqe, n Veprn e 29-t, por me inicialet S.L....
    Fitorja Vjen Me Durim , Gzimi Vjen Pas Dshprimit Dhe Pas do Veshtirsie Ka Lehtsim .

  7. Anetart m posht kan falenderuar Gimi3 pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  8. #5
    Self Confidence Maska e Gimi3
    Antarsuar
    24-10-2006
    Vendndodhja
    Atje ku Fati i prcjell Guximtart !
    Mosha
    31
    Postime
    1,030
    Faleminderit
    0
    9 falenderime n 9 postime
    Sknder Luarasi: Me vdekjen e Hysni Kapos, u prish ekuilibri n Byron Politike. Mendimi i profesorit ishte se pas ksaj ndryshuan konjukturat n instacat e larta qeveritare dhe partiake

    Marrdhniet e Sknder Luarasit me Mehmetin

    Raportet mes Enver Hoxhs dhe Mehmet Shehut, n lidhje me shtjen e Kosovs

    Luan Kondi
    Kastriot Kotoni

    Petro Luarasi ka treguar momente t rndsishme mbi personalitetin e lufttarve shqiptar n Luftn Antifashiste t Spanjs (1936-1939), si dhe kontributin e tyre atje. Duke folur dhe nderuar kta lufttar, pinjolli i Luarasve, familje me tradita t shquara patriotike, me t drejt thot s kta jan cilsuar nga bota mbar si Bijt e Liris.

    M pas, ai ka dshmuar pr peripecit dhe fundin tragjik t nj pjese t mir t tyre. Dihet, q shum prej vullnetarve, q doln gjall nga Lufta e Dyt Botrore, u prndoqn, u sakatuan nga nj luft e re, akoma dhe m e tmerrshme, nga ajo ideologjike. Petro Luarasi shpjegoi takimin e vetm mes Enver Hoxhs e Sknder Luarasit, dhe pse ishte kaq e rndsishme pr udhheqsin q t siguronte dshmin se gjoja ai e kishte drguar profesorin n Luftn Antifashiste t Spanjs. Ai foli gjithashtu, edhe pr faktin se si diktatori, i paknaqur nga qndrimi i paprkulur i Luarasit, drejtprdrejt ose nprmjet t tretve leva t tij, filloi prndjekjen, pavarsisht se Sknder Luarasi kishte nj kontribut t madh si atdhetar dhe ishte shquar si pjesmarrs n Luftn Antifashiste t Spanjs. Petro e konkretizoi rrfimin e tij me peripecit q ndoqn jetn e t atit, vetm e vetm pse nuk iu nnshtrua teks s diktatorit, ku ndrmjet t tjerave, spikaste mnjanimi, kritika, prgojimi, prjashtimi nga Lidhja e Shkrimtarve dhe deri te krcnimet. N numrin e sotm, Petro Luarasi rrfen marrdhniet e t atit me Mehmet Shehun, kryeministr i Shqipris dhe bashklufttar i tij n Spanj. Nprmjet bisedave me baban, 40-vjeari hedh drit mbi disa gjra t pathn deri m tani, ku vendin kryesor e zn marrdhniet Enver-Mehmet-Hysni. Prse Sknder Luarasi mendonte q pas vdekjes s Hysni Kapos, u prish eluilibri n Byron Politike. far u kuptua nga fjalimi q Mehmet Shehu mbajti n ceremonin mortore t Hysniut. Cilat ishin t tjera mosmarrveshje ndrmjet Enverit dhe Sknder Luarasit pr Kosovn dhe prse Sknderit i qante shpirti pr at pjes shqiptare. Prse Enver Hoxha nuk e priti delegacionin e kosovarve, cili ishte qllimi i vizits s tyre. A ka pasur t tjera raste t shigjetimeve t Enver Hoxhs ndaj Sknder Luarasit dhe pse pengohej botimi i veprave t tij Gjerasim Qeriazi dhe Motrat Qiriazi. Vizita e Sknder Luarasit n shtpin e Mehmet Shehut dhe far u diskutua mes tyre. Ǵdonte ti thoshte Sknderi Mehmetit me fjalt: Ruaje veten! dhe si reagoi ky i fundit. Si duhet t vlrsohen vullnetart shqiptar t Lufts Antifashiste t Spanjs dhe far pret shoqata e familjeve t tyre. Pr m tepr, lexoni n vazhdim t tjera episode interesante.

    Po t tjera mosmarrveshje?
    Por, krahas ktyre, ka pasur mjaft shtje t tjera t rndsishme nga lmi i historis e letrsis, ku kan pasur shigjetime n distanc. Pr ta konkretizuar, po prmend historin e botimit t monografis Isa Boletini. Babai e kishte prgatitur pr botim me rastin e 50-vjetorit t Pavarsis q tia bashkngjiste edhe botimit t monografis s Ismail Qemali, si simbol uniteti i dy shqiponjave t kombit. Veprn e par ia botuan pas shum sakatimesh e sorrollatjesh, ndrsa veprs s dyt iu mundsua drita vetm pas dhjet vjetsh. Libri niste me kt dedikim: Nans Kosov, q e lindi, e rriti dhe e mban n gji birin e saj besnik, me zemr q rrahu gjer n fund pr Shqiprin. N faqen e par, nn fotografin e Isa Boletinit, shkruheshin vargjet: Tokn ton, q e thau osmanllia/Lott tan nuk mundn me e njom/E tash na kena me e vadit/Me gjak t shqyptarit!

    Krahas fotografive t tjera historike, ishte edhe njra, ku nn staturn e Isa Boletinit shkruhej: Me nder, ia dhuroj Isa beg Boletinit, Thomson. Ndrkoh, sipas Hoxhs dhe kalemxhinjve t historis, kolonel Thomson konsiderohej tradhtar. sht kjo, nj fotografi me vlera t mdha historike, e fiksuar nga aparati fotografik i kolonelit Thomson, gj q provon lidhjen e tyre. Redaksia, sigurisht me urdhr nga lart, kmbngulte q kjo foto t hiqej. Luarasi kundrshtonte dhe krkonte shpjegime. Me gjith krasitjet e herpashershme, sipas krkesave t redaksis, libri prsri nuk lejohej t botohej. E prsri fillonin ecejaket autor-redaksi-ankesa. Botimi i ksaj monografie t par pr heroin e Kosovs, Isa Boletini, kishte rndsi t madhe pr Kosovn, e cila n at periudh po jetonte nj situat t ndezur. N vitin 1970, pasi i kishte br t tra prpjekjet, Luarasi i drgon nj letr Mehmet Shehut ku i shkruan se kishte vite q po punonte pr monografin e Isa Boletinit, t ciln i kishte premtuar tia dhuronte pr ditlindje. Por, ja q nuk mund tia mbante fjaln, pasi redaksia nuk ia mundsonte botimin. Mehmet Shehu thirri kompetentin dhe i krkoi shkaqet e mosbotimit. Kompetenti i shpjegoi porosin nga lart. Dhe udia ndodhi. Mehmeti urdhroi: T botohet! T tilla libra i duhen Shqipris!

    I gjith tirazhi i Isa Boletinit u prpi n pak koh nga lexuesit. Sknder Luarasi drgoi shum libra n Kosov, ku bri buj t madhe dhe m pas u botua.

    N librin Shpalime historike, historiani i shquar kosovar, Zekerie Cana, kujton se kur e takoi nj her Sknder Luarasin, biseduan edhe mbi temn historike, dezertori dhe dshmori, pr t ciln profesor Luarasi theksoi se mund t shtjellohet nj libr i tr. Fjal pas fjale, dolm te Isa Boletini. E prgzova pr librin q kishte nxjerr, q shpalosej me prkushtimin ndaj Nans Kosov. Sakaq u mrrol: Si historian q je, duhet ta dish se Isa u vra dy her. S pari nga dora e malazezve dhe s dyti, nga dora e vet shqiptarve. Kjo e dyta, sht nj magna crimen. E kishte fjaln pr shkurtimin, cungimin dhe censurimin e dorshkrimit t tij.

    Me kt rast, dua t shpjegoj nj shtje mbi t ciln spekullohet shum. Babait i qante shpirti pr Kosovn. Shpesh, n at koh, ohej nga gjumi dhe kndonte me zrin e tij, q m kumbon ende dhe sot: oju Shqipni, mos u baj horre/Hajd nKosov, o me tabor/Bini ju, shqiptar, ore/Tan Evropa t na njoh! Dhe nuk donte tia dinte nga vesht e lepujve. Mos t harrojm q ishte koha kur t tjert i plasnin n burg pr t tilla gjra. Nga sa m ka treguar babai, dhe bazuar n shnimet q ka ln, bindem q edhe Mehmet Shehu ishte kokkrisur n kt drejtim. Ai e kishte lidhur besn pr shtjen kosovare dhe ishte gati pr ta mbajtur at, qoft edhe duke u sakrifikuar. Nuk e di se si kan rrjedhur ngjarjet atje lart, por nj nga shtjet, ku jan ballafaquar Mehmeti me Enverin, me siguri sht ajo e bess ndaj Kosovs. Pr kt kam dgjuar me vesht e mi bisedn e Sknder Luarasit me nj prfaqsues t rndsishm kosovar, q tha se ishte pritur vetm nga Mehmet Shehu kur n fakt, diskutimi ishte pr shtje politike, gj q normalisht i takonte aparatit t Komitetit Qendror dhe n baz t rndsis s shtjes, vet Enver Hoxhs. Shpresoj se me hapjen e arkivave do t zbardhet m s miri shtja e qndrimit privat dhe zyrtar t Hoxhs e Shehut n lidhje me Kosovn. Nj tjetr rast i shigjetimeve t Enver Hoxhs, sht ai kur Luarasit i pengohej botimi i veprave t Gjerasim Qeriazit dhe Motrat Qiriazi. Q kur erdhi n Shqipri, babai bri sht e mundur pr ta rehabilituar kt familje t shquar atdhetare. Pjestart e gjith n bllok, cilsoheshin borgjez e agjent anglez. Atyre ua kishin marr gjithka dhe i kishin futur t jetonin n nj plevic. Dy djemt e Sevasti Qiriaz-Dakos, i kishin futur n burg. Njri prej tyre vdiq dhe tjetri, Sknderi, pas burgut dhe vdekjes s Sevastis, u internua, duke i marr edhe shtpin e prindrve. Me prpjekje t mdha, ku ndihmoi drejtprdrejt Hysni Kapo, ata u rehabilituan dhe shtpia iu kthye t zotit. Me kt rast, edhe librat u botuan.

    ǒdinte Sknder Luarasi pr Mehmet Shehun?
    Sknderi e Mehmeti njiheshin dhe kuptoheshin mir me njri-tjetrin. Veanrisht, Lufta Antifashiste e Spanjs dhe kampi i prqndrimit, ishte kudhra ku u farktua nj miqsi e thell, q nuk mund ta thyente as koniuktura politike dhe interesi. Nga sa kam kuptuar, ata mund t mos kishin domosdoshmrisht t njjtat pikpamje pr shtje t caktuara, por prap e toleronin njri-tjetrin, n saj t idealizmit t tyre. Pr shembull, Sknder Luarasi i kishte ndrhyr Mehmetit q t ndihmonte lirimin e Mirash Ivanait, t cilin e nderonin q t dy. Disa koh pas vdekjes s tij n burg, n nj bised Mehmeti i kishte thn se Pushteti Popullor vepronte drejt. Babai i ishte prgjigjur: Por jan br edhe gabime t rnda. ǒdo t thuash me kt?, ia kishte kthyer rrept Mehmeti. Sknderi i kujtoi vdekjen tragjike t Mirash Ivanait n burg, gj t ciln, sipas tij, nuk e meritonte. Ndr t tjera, Sknder Luarasi shkruan: Mehmeti ktheu kokn rrmbyeshm dhe heshti. Nga sa kam dgjuar e msuar nga bisedat me baban, n shkrimet e tij dhe nga bisedat me lufttar t tjer t Spanjs, si Petro Marko e Zef Prela, shprehem se Mehmet Shehu ishte i bindur n idealin e tij revolucionar, por ishte me karakter t rrmbyer dhe n ekuipazhin e nj anijeje q komandohej nga Enver Hoxha. Ndaj, edhe ai, si shokt, bri gabime t rnda. Po t kishte qen nj Enver idealist timonier, Mehmeti mund t kishte br mrekullira si kryeministr. Mes thashethemeve t shumta qarkullon ideja se Mehmeti e adhuronte Enverin dhe se krisja dhe ngjarjet deri n vdekjen dramatike t tij, rrodhn papritur.

    Un di kt gj: Babai nuk e mbante portretin e askujt, n t gjall, n shtpi; as t Enver Hoxhs. Vazhdimisht lepujt ia vinin n dukje kt herezi, por ai u sht prgjigjur: Un kam parimin q sa jan gjall, nuk ua var portretin, sepse rrofshim shum e vdekshim me vaft, sa pa br ndonj mkat! Kur vdiq Hysni Kapo, ai vari n dhomn e pritjes nj portet t madh, me nj shirit t zi n cep. Dukej shum i piklluar. Kur u njoftua vdekja e Kapos, qlloi q po vija nga shkolla. Rrugs shihja njerz q dukeshin t qeshur, ndaj e pyeta baban se pse ai duhej t pikllohej kaq shum. Mor bir, kjo sht nj humbje e madhe pr Shqiprin! U prishn ekuilibrat, mu prgjigj ai. N at koh, nuk e kuptova thelbin e ksaj prgjigjeje. M pas, isha prezent n sheshin Sknderbej ku u zhvillua ceremonia e varrimit. Kur dgjova n fjalimin mortor zrin e Mehmet Shehut, u trondita. M kujtohet se pas ksaj ngjarjeje, babai, s bashku me vllan e Heroit t Popullit Qemal Stafa, Alaudinin, shkuan pr ti uruar ditlindjen Mehmet Shehut. Nuk u futn pr urim s bashku me grupin e vullnetarve t Lufts s Spanjs, por me grupin pasardhs. Babai m ka thn se dhoma e pritjes s Mehmetit ishte e mobiluar thjesht. N mes ishin vendosur dy kolltuk t rrethuar me karrike. N bised me grupin, Mehmet Shehu iu drejtua nj personaliteti t kulturs shqiptare, i cili sapo kishte dal n pension. E pyeti se pun kishte npr duar. Ai iu prgjigj se, meq kishte dal n pension, nuk po merrej me asgj. Mehmeti iu drejtua se prse nuk merrte shembull nga profesori Sknder Luarasi, i cili, megjithse n pension, vazhdimisht krijonte.

    Ky personalitet vazhdimishte shquhej pr krasitjet dhe pengesat q nxirrte pr botimin e veprave t babait. M kujtohet, me daljen e monografis s Isa Boletinit, ai nxitoi t botonte nj artikull ku shkruante: Kur Isa Boletini vajti n Vlor, e takoi Ismail Qemalin, u ul n gjunj prpara flamurit, e puthi dhe i tha: Tani e kuptoj prse kam luftuar. Shprehja e fundit, e shtuar nga personaliteti, e ulte shum Isa Boletinin. Le t kthehemi te takimi me Mehmetin. Kur grupi u ngrit pr tu larguar, Mehmeti e kapi baban nga krahu dhe i tha q t qndronte edhe ca. Fiqreti doli dhe ata mbetn vetm. N bised e sipr, babai i tha: Mehmet, ruaje veten!. Mehmeti u zbeh. Ktheu kokn. Ndrsa syt i shkreptinin mes reflektimit t drits nga syzet, tha: Derisa kam arritur ktu, do t di ta ruaj. Koha tregoi t kundrtn.

    Ky sht nderim pr lufttart e Spanjs?
    Jetojm kohn e hapjes s kufijve, ballafaqimin e pikpamjeve dhe ekspansionin pa cak ekonomik, politik e kulturor. N kto kushte, nj problem t madh pr popujt e vegjl e t varfr prbn identiteti e mbijetesa. N kt ballafaqim demokratik, nj nga mjetet m t fuqishme sht studimi e mbrojtja me prkushtim i vlerave kombtare dhe ekspozimi i tyre n sistemit e vlerave universale botrore.

    Nj nga veprat m t mdha t popullit shqiptar, liridashs e human, sht pjesmarrja e gjer n Luftn Antifashiste, jo vetm pr lirimin e territoreve shtetrore, por edhe m gjer.

    do harres apo prmim i ktij fakti, sht i pamoralshm e i dnueshm. Atdhetarizmi sht etaloni i vlers parsore t individit ndaj shoqris dhe t nj kombi ndaj bots demokratike. Duke analizuar tezn spekulative t kolaboracionistve, t cilt shfajsohen u bashkuam me fashizmin q t luftonim komunizmin, theksojm faktin se lufta botrore zhvillohej midis koalicionit antifashist dhe atij fashist ku forcat komuniste ishin vetm pjesz e aleancs s vendeve demokratike, duke u shpallur bashkrisht fitimtar t lufts.

    Kombi shqiptar e ka treguar ndr shekuj fytyrn e shpirtin e tij progresiv,human e t qytetruar. Jan t shumta rastet kur prfaqsues t tij kan investuar n historin e kombeve t tjera (n Turqi, Egjipt, Greqi etj) me burra shteti dhe ndihm vullnetarsh. Pr periudhn antifashiste vlersoj se Lufta Antifashiste e Spanjs sht prova m domethnse.

    Por si pasoj e rrethanave, kjo vler kombtare u zbeh nga ambicja personale e nj personi, q nuk i interesonte asgj, prve pushtetit t tij. Pr dik q nuk gzon njohurit e mjaftueshme mbi kto shtje, do t dukej e pabesueshme q n nj vend me ideologji t majt, t mos vlersohen si duhet lufttart antifashist t Lufts s Spanjs. Por ky sht nj fakt i padiskutueshm. Nga viti 1945 e deri m sot, her sht penguar e her sht neglizhuar n mbledhjen e t dhnave mbi kt shtje. Si mund t shpjegohet ndryshe, q ndrsa po punohet me kmbngulje pr prcaktimin e sakt t t rnve nga turli lloj ushtrish t huaja, po u vendosen pllaka prkujtimore, u ngrihen monumente e varreza madhshtore, madje u bhen edhe homazhe artistike me shpenzime maramendse, edhe armiqve t dashur. Pr bijt e liris t kombit shqiptar, lufttart e par antifashist, nuk kryhet asgj. sht tragjike q n Varrezat e Dshmorve t Atdheut nuk ka, qoft edhe nj pllak prkujtimore pr heronjt e njohur e t panjohur t Spanjs. Por m tragjike, e q na korit n syt e bots, sht mungesa e nj simboli prkujtimor pr heronjt antifashist shqiptar, q nuk dihet se ku ju tretn eshtrat anemban Spanjs. Lre pastaj, q dikush nga shteti shqiptar t interesohet zyrtarisht pr hulumtimin e tyre.

    N vitin 1996, familjet e vullnetarve t Lufts Antifashiste t Spanjs dhe disa simpatizant t pakt, krijuan nj shoqat modeste pr t mbajtur gjall emrin dhe veprn e Bijve t Liris t kombit shqiptar. N kuadr t 60- vjetorit t fillimit t Lufts Antifashiste, nj delegacion i shoqats, me shpenzimet e veta, u takua me shoqatat simotra nga e tr bota. Kshtu na u dha mundsia t vendosim nj kuror me lule, nj grimc mirnjohjeje n nderim t heronjve tan. Jetojm me bidjen se s shpejti, n at vend t shenjt, mes simbolesh madhshtore nga kombet e tjera, do t bashkohet edhe i 53-ti, ai i kombit shqiptar. Shoqata e Vullnetarve n Luftn Antifashiste t Spanjs po mbledh dshmi dhe dokumante pr prcaktimin e pjesmarrsve n kt ngjarje t rndsishme...
    Fitorja Vjen Me Durim , Gzimi Vjen Pas Dshprimit Dhe Pas do Veshtirsie Ka Lehtsim .

  9. Anetart m posht kan falenderuar Gimi3 pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  10. #6
    Self Confidence Maska e Gimi3
    Antarsuar
    24-10-2006
    Vendndodhja
    Atje ku Fati i prcjell Guximtart !
    Mosha
    31
    Postime
    1,030
    Faleminderit
    0
    9 falenderime n 9 postime
    Rrfimi i Petro Luarasit, djalit t personalitetit t shquar Sknder Luarasi


    Ja si shptoi nga diktatura im at

    Censurimi i veprave e detyroi profesorin q ti futej prkthimit

    Luan Kondi
    Kastriot Kotoni
    Ai nuk harroi t prmend se shum prej vullnetarve, q doln gjall nga Lufta e Dyt Botrore, u prndoqn, u sakatuan nga nj luft e re, ajo ideologjike. Duke zbardhur marrdhniet e babait t tij me personalitete t larta t sistemit t kaluar, Petro Luarasi shpjegoi takimin e vetm mes Enver Hoxhs e Sknder Luarasit, si dhe lidhjet me Mehmet Shehun, kryeministr i Shqipris e bashklufttar i tij n Spanj. Mbi t gjitha, 40-vjeari hedh drit mbi disa gjra t pathna deri m tani, ku vendin kryesor e zn marrdhniet Enver Mehmet - Hysni. N numrin e sotm ai tregon se pse nuk u eliminua Sknder Luarasi nga diktatura, si dhe pr letrkmbimin e tij me familjen e Asim Vokshit. Pr m tepr lexoni intervistn.

    Pse diktatura nuk e eliminoi Sknder Luarasin?
    Pr kt ka disa versione. Disa mendojn se ai arriti t mbijetoj, sepse ishte djali i Petro Nini Luarasit. T tjer thon se shptoi gjall n saj t veprimtaris s tij n Shqipri e Spanj, dhe se kishte mbrojtje nga brenda e jasht vendit. Apo se e mbronte Mehmet Shehu dhe Hysni Kapo e nuk merrej me politik.

    Sknder Luarasi lindi n Luaras t Kolonjs m 19.01.1900. n familjen e Petro Nini Luarasit, i cili megjithse ishte ortodoks i vuri t birit emrin Sknder n nderim t Heroit Kombtar, Sknderbeut dhe kumbarit, Naim Frashrit, q e kishte rilindur heroin n poemn Istori e Sknderbeut. Naimi e bekoi foshnjn: Sknderi u bft njqind vjet dhe i ngjaft tet. Dhe vrtet jeta 82-vjeare e Sknder Luarasit eshte ajo e nj atdhetari t kulluar t cilit iu plotsua dshira kur thoshte: Rrofsha shum e vdeksha me vakt, sa pa br ndonj mkat.

    Cila ishte veprimtaria e Sknder Luarasit nga vitit 1945 deri n vitin 1982?
    Periudha 1945 - 1982 sht etapa e dyt e veprimtaris s demokratit t madh Sknder Luarasi, kur atij iu desh t prleshej me diktaturn totalitariste dhe qndrimet antikombtare n histori e politik. Shembujt jan t shumt q kur u zgjodh deputet n legjislaturn e par dhe u kritikua pr oportunizm n luftn e klasave. Kur nj ish-nxns i tij komunist, me pozit t madhe, e kshilloi me dashamirsi t kishte kujdes, meq kishte mbledhur t gjitha shtresat kolonjare n kuvend, pr hir t unitetit kombtar e ndrtimit bashkrisht t Republiks s Popullit, profesori iu prgjigj: Po ku do ta fussh at nn kolonjare q burri iu vra me Ballin dhe i biri me partizant, te populli apo tek armiku i popullit. Shembujt jan t shumt:

    N Konferencn e Tret t Lidhjes s Shkrimtarve, ku doli n mbrojtje t liris s fjals, respektimit t institucioneve kolegjiale dhe demokratike dhe u debua nga Lidhja si avokat i S. Malshovs, kur kundrshtoi tezat haxhiqamiliste t diktatorit, u etiketua shkrimtar borgjez, arrivist, etj. Ai doli n ruajtje e konsolidim t gjuhs s njsuar shqipe, nxori nga pluhuri i harress dhjetra figura t shquara t kombit, t njollosura si borgjeze, ngjarje historike madhore t trajtuara me objektivitet shkencor n luft me apault e kalemxhinjt e porositur. Ka shkruar dhjetra libra, monografi, drama e prkthime brilante, ku dallohet vepra madhore ǒkam par e kam dgjuar (e pa botuar). Kto veprimtari e radhisin Sknder Luarasin, sipas studiuesit kosovar Ali Aliu, si nj ndr personalitetet m t fuqishme t historis e kulturs s ktij fundshekulli, q Kosovn e kishte shqetsim t par. Jup Kastrati e krahason me Nolin e Konicn, ndrsa Aleks Buda thekson se Sknder Luarasi ishte i fundmi i rilindasve, njeriu i Fjals s Lir, q gojn ia mbylli vetm vdekja. Nafiz Bezhani, kryetar i Komisionit t Verifikimit t Figurave, n librin e tij Mkatart thekson se Sknder Luarasi ishte nj personalitet i madh kundr diktaturs, q shfaqte hapur e pa u trembur pikpamjet e tij demokratike.

    Shum shkrimtar e kan trajtuar Sknder Luarasin si personazh kryesor n libra, si te: Burgu i Haki Strmillit, Astrit Larinasi n N valt e jets t Vedat Kokons, Profesor Tomorri n Hasta la Vista e Petro Markos, msuesi i letrsis s Qemal Stafs n filmin Qortimet e vjeshts, n dokumentarin Njeriu i fjals s lir etj.

    Ai sht vleresuar me dekoratat; Msues i Merituar, Punonjs i shquar i shkencs, Urdhri e Flamurit dhe Nderi i Kombit

    Thuhet se babai juaj ishte mik i Lasgush Poradecit. A mund t na thoni dika m shum rreth ksaj?
    Un po ju tregoj nj artikull t botuar te Shqipria e Re m 6 janar 1929, ku shkruhet: Poeti Lasgush Poradeci u nis pr n Shqipri. Gjndja e tij shndetsore vazhdon t jet e keqe.

    Grac. 1 janar: Poeti Lasgush Poradeci, pas dy vjet vojtjeje, tue qen se smundi t shoh as nj prmirsim n shndetin e tij, u nis dje pr n atdhe, pas rekomandimeve t mjeksit universitar Profesor Heinrich di Gaspero. Lasgushi do vej n shtpin e tij prindrore n Poradec, pr ti rn pas shndetit t tronditur. Shpresohet se ndryshimi i klims, dieta dhe shrbimi q do t gjej poeti pran familjes s vet do tia ristabilizojn krejt shndetin.

    Gjith studentt shqiptar n Grac u mblodhn ta prcjellin Lasgushin. Poeti shoqrohet n kt udhtim prej kolegut t tij t Vjens, Sknder Luarasi, i cili mori leje nga inspektoria e studentve ta prcjell Lasgushin gjer n Poradec.

    Sknder Luarasi nj nga m eminentt student shqiptar, sht i bir i Petro Nini Luarasit, i ati ylli t ndritur qu doq me aq zjarr n qjellin e veteranris shqiptare: gjesti fisnik i studentit Sknder Luarasi na mbush me mallngjim.

    Po ashtu, n nj tjetr artikull shkruhet: Sknder P. Luarasi, studenti enthusiast i Vjens, qish nisur pr t shoqruar Lasgushin n Poradec, masi poeti u kthye prap n Grac, vazhdoi vet udhtimin dhe arriti n Kor. Atje autoritetet e zun dhe drguan nn vrejtje, me aeroplan n Tiran.

    Nuk kuptohej kjo sjellje e autoriteteve t Kors: N Shqipri simpathia e prgjithshme pr vjershtorin Lasgush Poradeci sa vjen po shtohet. Nga t gjitha ant ndihmat rrjedhin pa kursim. Shenja t mira se zum t mojm artin.

    sht folur shpesh pr nj censur t veprave t Sknder Luarasit. A u ndalua ndonj vepr e tij?
    Sknder Luarasit shpesh nuk ia botonin shkrimet e librat. Veanrisht t ashpr u treguan me dramn Stuhi n prill, q S. Luarasi kishte shum dshir t botohej. Kjo dram ishte n vargje me rim dhe portetizonte personazhe historike gjat periudhs pak prpara e pas pushtimit t Shqipris nga Italia. Atje prshkruheshin edhe disa detaje nga lvizja revolucionare e komuniste duke prmendur kalimthi luftn e Spanjs. Me gjith insistimin e S. Luarasit mbi rndsin e ksaj vepre, t shkruar n prag t 60-vjetorit t Pavarsis, recensat e ekspertve t redaksis s botimeve ishin njra m e egr se tjetra. P.sh., n njrn recens, midis t tjerave theksohet: shtja e vullnetarve t Lufts s Spanjs, q prshkojn dramn dhe Zri i Madridit, e kan errsuar t vrtetn historike q do aksion patriotik e revolucionar mbshtetjen kryesore e ka pasur tek lvizja revolucionare e vendit, e cila n ato momente ishte mjaft e gjall Ndrsa pr t njjtn vepr dashamirsi, Mark Dodani, privatisht shkruan: Pr Spanjn (luftn e asaj kohe) pr sa sht trajtuar n vepr nuk shoh asnj shqetsim.

    Nuk e di se n rrethana teatri A. Z. ajupi i Kors, pranoi ta shfaq m 1972-shin (m duket se n prill). Regjia ishte e Dhimitr Orgocks, dekori nga Niko Progri, ndrsa n rolet kryesore luanin: Pandi Raidhi, Dhimitr Orgocka, Dhork Orgocka, Minella Borova, Jani Riza etj. Pr dy dit Kora ziente. Mbaj mend se ditn e dyt para shfaqjes u b edhe nj mbledhje me podium t gjer. Babai fluturonte nga gzimi. Lajmi pr suksesin e madh t shfaqjes u dha edhe n Radio Tirana. Ditn e tret shfaqja u ndalua me urdhr nga lart. Sm shlyhet nga mendja pikllimi i aktorve dhe i regjisorit t nderuar.


    Letr vllait t Asim Vokshit

    Albacete, 2 dhjetor 1937

    I dashur Myftar!

    Nga shqiptart q kan ardhur vullnetar n Spanj, marrim pr shembull dy karaktere t kundrta: njri syresh, i trembur nga rreziqet e lufts, u kthye prapa, u shpall dezertor, dhe sot rron, as q duam ta dim se ku, i prbuzur nga t gjith ata q e kan njohur. Tjetri, prher edhe m i fort, sa m e rrept q t ishte lufta, qndroi i patundur n krye t batalionit t vet, luftoi si hero i vrtet, dhe, i pari ndr t part, ra dshmor.
    I dashur Myftar, prej ktyre t dyve, duke zgjedhur midis t gjallit dezertor dhe t vdekurit dshmor, cilin do t dshiroje t kishe pasur pr vlla?
    T mojm pr mbi t gjitha t tjerat se je vllai i Asimit. I paharruari, si shqiptar q ishte, qe bashklufttari yn, por n zjarrin e prpjekjeve u bm ca m tepr, u bm miq e shok. Dhe tani ai q ishte m i riu, ka qen m i miri ndr t gjith. Mbase humbi jetn q n fillim t lufts m i riu, m i miri, m i dashuri ndr ne t gjith, q ta kuptojn t tjer t rinj shqiptar, q therori e madhe u dashka q t shptoj nga mnxyrat e jets faqezez, q po durojn kafshrisht. N kt kuptim, Asimi nuk ka vdekur. N kujtimin e shokve italian garibaldinas, q dshmojn pr vdekjen heroike t tij, n kujtimin e shokve shqiptar, q e din se djaloshi kosovar ka ditur jo vetm t vdes, por edhe t rroj heroikisht, fytyra e tij fisnike do t mbetet e paharruar. Jan t dyja, bukuria e jets dhe bukuria e vdekjes s tij, q na bjn ti jemi m pran ksaj figure, q ta mbajm t skalitur n mendje n t gjith madhshtin e saj. Kjo vetdije na mbushi me mburrje q heroi, vllai yt Asimi, ishte edhe bashkatdhetari yn, miku dhe shoku yn, vllai yn.
    T shkruaj ty, nxnsit tim t njhershm, se ty t kam njohur, prndryshe kt letr ngushllimi ua kam detyr t gjith antarve t familjes s Asimit, e, n radh t par, me t vrtet, asaj q i dhuroi jetn heroit ton t ri. Ajo vet sht e dashur dhe trime, por, natyrisht, zemra e nns, sado e madhe, preket gjithnj e m tepr prej humbjes s dajlit t saj. E ke detyr ti japsh ngushllimin e duhur. N kt mes, t shoqrojm me simpatin m t thell, ne shokt e tu e tAsimit.
    Fitorja Vjen Me Durim , Gzimi Vjen Pas Dshprimit Dhe Pas do Veshtirsie Ka Lehtsim .

  11. Anetart m posht kan falenderuar Gimi3 pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  12. #7
    Self Confidence Maska e Gimi3
    Antarsuar
    24-10-2006
    Vendndodhja
    Atje ku Fati i prcjell Guximtart !
    Mosha
    31
    Postime
    1,030
    Faleminderit
    0
    9 falenderime n 9 postime
    Krijimtaria e Sknder Luarasit



    A.Shqiprime
    1) Johan Volfgang Gte (Johann Wolfgang von Goethe)
    1.Faust (Faust)
    2.Gci i Berlihingenit (Go''tz von Berlichingen)
    2)Uiliam Shekspir (William Shakespeare),
    1.Rikardi II (Richard II)
    2.Rikardi III (Richard III),
    3.Tregtari i Venedikut (Merchant of Venice)
    4.Komedia e gabimeve (Comedy of Errors)
    5.Mbreti Lir (King Lear)
    6.Si ta doni (As You Like It) (i pa botuar)
    3)Fridrih Shiler (Johann Christoph Friedrich von Schiller)
    1.Cubat (The Robbers)
    2.Fiesko (Fiesco)
    3.Intrig e dashuri (Intrigue and Love),
    4.Vilhelm Tel (William Tell)
    5.Don Karlos (Don Carlos). (i pa botuar)
    6.Vajza e Orleanit (Die jungfrau von Orleans),( ipa botuar).
    4)Ualt Uitman (Walt Whitman)
    1.Fije bari (Leaves of Grass),
    5)Xhorxh Bajron (George Byron)
    1.ajld Harold (Childe Harold's Pilgrimage)
    6)Aleksandr Pushkin (Aleksander Sergejevi Pushkin)
    1.Boris Godunov
    7)Alfred Tenison (Lord Alfred Tennyson).
    1.Enoh Arden (Enoch Arden)
    8)Gotold Lesing (Gotthold Ephraim Lessing)
    1.Emilia Galoti (Emilia Galotti)
    9)Aleksandr Ostrovski
    1.Shtrngata
    10)Lope de Vega (Lope Felix de Vega Carpio)
    1.Fuente Ovehuna
    11)Oskar Uaild (Oscar Wilde)
    1.Prralla t zgjedhura
    12)arls Dikens (Charles Dickens)
    1.Oliver Tuist
    13)Kalidasa
    1.Sakuntala
    14)Xhon Milton (John Milton)
    1.Samson Agonites,
    15)Tomas Uinkop
    1.Sknderbeu
    16) Rodriguez
    1.Ktu fjeti nj perndi ( ipa botuar)
    17)Henri Uodsurth Longfellou (Henry Wadsworth Longfellou)
    1.Knga e Hajavaths
    18)Gribojedov
    1. Mjer kush ka mend ( i pa botuar)-etj


    Krijime letrare
    1.Isa Boletini, monografi,
    2.Ismail Qemali,monografi.
    3.Motrat Qiriazi,monografi
    4.Kolonel Thomson
    5.Petro N.Luarasi,jeta dhe vepra
    6.Migjeni,jeta dhe vepra
    7.Gjerasim Qiriazi,jeta dhe vepra
    8.Sevasti Qiriazi,vepra
    9.N Brigadat internacionale
    10.Agimi i Liris-dram(e shfaqur me 1932)
    11.Stuhi n prill-dram(e shfaqur me 1971)
    12.Fjala shqipe-publicistik
    13.Fjala e lir shqipe (publicistik e studime)
    14.Kujtime historike
    15.Kujtime autobiografike('kam par e 'kam dgjuar),etj
    Fitorja Vjen Me Durim , Gzimi Vjen Pas Dshprimit Dhe Pas do Veshtirsie Ka Lehtsim .

  13. Anetart m posht kan falenderuar Gimi3 pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  14. #8
    Self Confidence Maska e Gimi3
    Antarsuar
    24-10-2006
    Vendndodhja
    Atje ku Fati i prcjell Guximtart !
    Mosha
    31
    Postime
    1,030
    Faleminderit
    0
    9 falenderime n 9 postime
    Shqiprime t Sknder Luarasit:

    Sknder Luarasi njihet nga lexuesi i gjer kryesisht si prkthyes. Po publikojm disa nga shqiprimet e tij, t marra nga libri ''Visare poetike'' q do t botohet s afrmi.

    Edmund Spenser
    Sonet pr Sknderbeun (*)

    Pse mburret kot e Lashta kaq fort
    Me monumentet e mom burrash trima,
    Heronj q prmes veprave pa mort
    Mahnitn botn, dhe n prrall e rima
    do foshnj i nxn? Njerzim i admiron
    Statujat e tyre, kolose t larta
    E beret triumfore qi prshkon
    E bukura me madhshtit e narta.

    Ja Nj, q koha vone nxor n drit,
    Ndr t mdhenjt krah m t madhit shkon:
    I madh n z, pushtet e n vetit,
    Triumfe t vrtet meriton.
    Kamzhik pr turqit, pr armiqt rrufe -
    Ky libr flet pr Ty, o Sknderbe!

    ------------
    Edmund Spenser (1552-1599) shquhet ndr m t mdhenjt poet epik t Rilindjes Angleze. Ai cilsohet ''poeti m i madh anglez i eres Elisabetiane''.(The world book encyclopedy,1993)
    (*) Ky sonet u permend m 1596 nga Zachary Jones kur botoi anglisht prkthimin e historianit frng J.Lavardin Historia e Gjergj Kastriotit, t mbiemruar Sknderbe. Botimin anglisht t ktij libri, Jones e prcolli me nj sonet pr Sknderben prej Edmund Spenser i cili edhe n kryeveprn e tij Faerie Queene(''Mbretresha e zanave''), n kngn e tret, kreu XII, vargu i 10-t, e vesh mbretreshn Elisabeta me fustan q mngt i varen n mnyr arbreshe'' (''Sleeves dependant albanese iyse'').
    Kt sonet t vyer mbi Heroin Kombtar S.Luarasi e ka prmendur n studimin e tij ''Sknderbeu ne letrsine angleze'' dhe e publikoi m 16 janar 1977 (Gazeta ''Drita'', f.12)


    Nj nga vlersimet e albanologut t shquar M. Lambertz
    pr shqiprimin e Faustit nga S. Luarasi






    Johan V. Gte
    Nga Fausti(*)


    Kushtim

    Srish mafrohi, hije luhatore,
    Q n rini iu shfaqt syrit tim.
    A t prpiqem tash tju ndal prdore?
    Prap m qan zemra pr at vegim?
    Po grahni! Mir! Me fore urdhrore
    Rreth meje ohi tymit nagullim;
    Dhe ma trondit si n krthi krahrorin
    Fryma magjike q ju ndrion korin.

    Sillni fytyra motesh t gzuar,
    Hije t dhmshura me mallin syn;
    Si nj prrall e vjetr gjysm e shuar,
    Vjen dashuri e par me miqsin.
    Prtrihet dhimbja, ngjallet gjm e shkuar
    E jets npr shteg plot labirinte
    Dhe grish t mirt q, pr aq or hareje
    T rrejtur fatit, van para meje.

    Shpirtrat, qu kam knduar m s pari,
    Kngt e ra spo mi dgjojn dot;
    Sa miq q pata tash i mbulon varri,
    Jehon e tyre ushton e mekur sot;
    Turms s huaj i ligjroj s qari,
    Edhe lvdat e saj m duket kot;
    Dhe sish q knga mi gzoi m par,
    Nd rrojn, harbojn bots s prndar.

    Nj mall q e pata zvjerdhur m z prap
    Pr shpirtrat q po heshtin namshim,
    Piptim e kngs sime, si nga njarp
    Eljane, e shkretz endet pa caktim.
    M rrjedhin lot e drithma m ka kap,
    E rrepta zemr rreh me mallngjim:
    At qe kam e shoh si n prrall,
    Dhe ishte e zhdukur po m del e gjall.

    ----------------
    Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832) poet, novelist , dramaturg e dijetar, figur qndrore e letrsis klasike e romantike gjermane.Ai rradhitet ndr shkrimtart m t rndsishm e m ndikues n letrsin moderne evropiane. (The world book encyclopedy,1993)

    (*) Fausti, kryevepra botrore e Gtes u shkrua gjat periudhs (1808-1832) duke u prfunduar
    pak muaj para se ai t ndahej nga jeta. Fausti konsiderohet si nj nga veprat dramatike m t vshtira pr tu kuptuar e prkthyer.
    Shqiprimi i Faustit nga S.Luarasi pr ''konjuktura politike'' u botua i copzuar (Pjesa e par m 1957, vepra e plot ''me redaktime'' m 1987)
    Botimi i plot i shqiprimit t Faustit sipas dorshkrimit t Sknder Luarasit u realizua m 1999 nga Shtpia Botuese Argeta LMG, prbn nj ngjarje t shnuar pr kulturn shqiptare dhe kurorzon vlerat e shqipruesit.



    Knga e pleshtit

    Dikur nj mbret jetonte
    Q kish nj goxha plesht;
    T birin sa e donte,
    Dhe pleshtin aq e desht.
    Prestarit i dha urdhr
    Ti bnte n jelek,
    Ta vishte pleshtin bukur
    Me setre benevrek.

    Dhe pleshti bukur veshur,
    Me kadife e kaftan,
    Me jetullat i ngjeshur,
    N gjoks var nj nishan.
    Na u b kryeministr,
    Vllezr e motra ftoi;
    Gjith erdhn varg e vistr,
    Nofiq t larti oi.

    Mbretresha dhe princeshat,
    Zotrinjt politikan
    Pickoheshin nga pleshtat -
    Ti vrasin, frik kan!
    Kruheshin, po si kapnin,
    Su bnin dot asgj.
    Por ne me vrap e vrasim,
    Kur na pickon ndonj.



    Fridrih Shiler
    Nga Vilhelm Teli(*)

    Antinghauseni

    A paska pasur aq guxim fshatari,
    Me mjet t vet, pa ndihm t bujarve?
    Kur paska kaq besim n vetvete,
    Nuk ka nevoj, jo, pr forcn ton;
    Shkujdesur mund t zbresim ne n varr,
    Duke menduar q fuqi t ra
    Do rritin madhrin e njerzis.
    (V duart mbi krye t djalit, i cili qndron m gjunj para tij.)
    Prej ksaj koke, ku vendosn molln,
    Liri e re m e mir do bleroj;
    E vjetra shembet, koht po ndryshojn,
    Nj jet e re po lulzon grmadhash.



    Antinghauseni

    Djal' njihe mir' kt' popull prej barinjsh!
    E njoh un q'e udhheq n'luft;
    Un e kam par qysh luftoi n Favenc.
    Po le t vijn e t na vn zgjedh;
    Ne s'do ta mbajm kurr at zgjedh.
    - Im nip, mso t dish prej 'fisi je!
    Mos flak margaritart e vrtet
    Pr hir t nj shklqimi t gnjeshtrt.
    Ji prijs i nj populli t lir,
    Q t bn veten fli nga dashuria
    Dhe qndron tok me ty n luft' e vdekje;
    Kjo qoft bujaria q t mburr.
    Forco cilsit' e trashguara t'gjakut;
    Atdheut besnik shiko t'i rrish m pran
    E ta pushtosh me gjith zemrn tnde;
    Ktu sht' e forta rrnj e forcs sate;
    Atje, n vend t huaj, qndron vetm,
    Si i dobti kallam q'e thyen shqota

    ----------
    Johann Christoph Friedrich von Schiller (1759-1805) cilsohet si dramaturgu m i shquar gjerman dhe i dyti pas Gtes si figur udhheqse e letrsis gjermane.(The world book encyclopedy,1993)
    (*)Vilhelm Teli u botua m 1804 dhe dramatizon luftn e popullit zvicerian pr liri.
    Shqiprimi u botua m 1934 e u prit me entuziazm. Drama u shfaq nga rinia progresiste edhe gjat lufts nacionallirimtare.
    Fragmentet ''E vjetra shembet,koht po ndryshojn'', ''Atdheut, besnik shiko ti rrish m pran'',etj. msuesi i shqipes S.Luarasi i dha si tem hartimi n gjimnazin e Shkodrs m 1935, ku shum nxnsit Qemal Stafa, Vasil Llazari, Arshi Pipa, Xhemal Broja, etj. shkruan hartime t shquara.
    Sknder Luarasi sht cilsuar si themelues i shilerizmit dhe njohsi m i thell i tij n Shqipri. Ai ka shqipruar nga dramaturgu i shquar veprat : Vilhelm Teli (1934), Intrig e dashuri (1955), Hajdutt (1958), Fiesko(1958), Don Karlos (e pa botuar), Vajza e Orleansit (e pa botuar).


    Xhorxh Gordon Bajron
    Nga ''Shtegtimi i ajld Haroldit''(*)

    Lamtumir, Atdheu im

    O lamtumir! Atdheu im
    Po zhduket dalngadal:
    Gjmon stuhia me trbim,
    ari grhet mbi val;
    Pas diellit q po flakron,
    Po nisemi t lir;
    Dhe ty, si atij q perndon,
    Atdhe, Natn e Mir!


    Kur nesr rishtaz ai diell
    Do lind me shklqim,
    Do prshndesim det e qiell
    Po jo atdhen tim,
    N vatrn time nuk ka zjarr,
    Npr avllit' e forta
    T kulls sime rritet bar,
    Im qen po leh te porta.

    "Ti pazh i vogl, pa m'u qas!
    Pse qan e po vajton?
    Mos t tremb deti me tallaz,
    A shqota t tmerron?
    Pa fshiji lott; anija jon
    E shpejt sht dhe e fort:
    Nuk ka skifter q fluturon
    M shpejt e m gazplot".


    "Le t kanosen er e det,
    Nuk trembem nga asnj shqot;
    Po, zoti ajld, mos u udit
    Q po m rrjedhin lot;
    Prej babs e prej nns ik,
    U ndava prej shtpis;
    Tani s'm mbetet asnj mik,
    Ve teje e perndis.

    T'im at' e pash q duron,
    Kur m bekoi me mall;
    Po nnn kush m'a ngushullon
    Gjer sa t kthehem gjall!"-
    "Pusho, pusho ti djal' i mir!
    T kan hije lott;
    Po t isha vet zemrdlir,
    Nuk do t'i mbaja dot.

    "M'u qas, m'u qas, ti trim besnik;
    Prse m qenke zverdhur?
    Mos trembesh nga nj frng armik,
    Apo nga det' i ndezur?" -
    "Sr ajld, nuk jam aq frikacak.
    As zverdhur jam prej frike;
    Po kur kujtova gruan larg
    M'u zbeh faqja besnike.

    Rron ime shoqe me tim bij
    N kull te kneta:
    Nd'e pyein 'u b babai,
    't'u thot nn-shkreta?" -
    "Pusho, trimi im, t mora vesh,
    Ta njoha brengn tnde;
    Por un zemrlehti qesh
    Q shkoj nga kta vnde".

    Kush u beson pshertimave
    T femrs q mbush syt?
    Ia than lott qepallave
    Ndonj dashnor i dyt.
    S'qaj pr gzimet q humbas,
    Rrezikun q m vjen;
    Po vetm qaj se nuk l pas
    Asnj q lotn' e vlen.

    N bot mbeta fill i mjer,
    N detin pa kufi;
    Prse t qaj pra pr t tjer-
    Pr mua s'qau njeri.
    Do t'angullij ndoshta sot
    Im qen gjer sa t gjej
    Ushqim nga ndonj tjetr zot;
    N' u kthefsha do m shqej.

    Pra, merm, o lundr, dhe vrapo
    N detin plot buim;
    Dhe shpjerm n do vend q do,
    Ve jo n vendin tim!
    T falem det i kaltr' i zi!
    Dhe kur t shkel i lir
    N dh, t falem, shkretti!
    Atdhe, Natn e Mir!


    ---------
    George Gordon Byron(1788-1824) cilsohet si poeti romantik anglez m i larmishm. (The world book encyclopedy,1993).
    Ai nderohet ndr shqiptart si nj nga miqt m t sinqert.
    (*) Shtegtimi i ajld Haroldit u botua i plot n katr vllime gjat periudhs 1812-18. Atje prshkruhen mbresat e udhrtimeve t Bajronit n Greqi, Shqipri, Spanj, Itali e Zvicr. N t skaliten edhe vlerat e shqiptarve: traditat, trimria, fisnikria e mikpritja.
    Shqiprimi u botua m 1956. Sknder Luarasi sht cilsuar si themelues i bajronizmit n Shqipri.


    Mihail Lermontov
    Vdekja e Poetit(*)

    U vra poeti! - Rob i nderit -
    E mposhtn shpifja e thashethemet,
    Me plumb n gjoks, me et pr shpag,
    E uli kokn e lavdishme
    Shpirti i poetit nuk duroi
    Njolln e njerzve cipplasur.
    U ua kundr bots keqe
    I vetm, si m parE u vra!

    .
    .

    Dhe vdiq me et t kot pr shpagim,
    Me ankth t fsheht shpresash t dshtuara.
    Pushuan tingujt e magjepsur,
    Sdo ti dgjojm kurr m.
    Streh e poetit mbeti shkret,
    Te buzt e tij po lodhet heshtja.
    Po ju, trashgimtar faqenxir,
    Pjell etrsh famkqinj pr poshtrsit e tyre,
    Me duf skllavi kini shkelur drudhet
    E fiseve t varfruar nga lodrat e fatit -
    Ju krrusi rrotull fronit me epshe t pangopur,
    Xhelat t Liris, Gjenis e t Lavdis!
    Po, fshihuni nn hijen e kanunit,
    Prpara jush e drejta smund t flas!
    Por ka nj gjyq hyjnor, o band e zvetnuar!
    Gjyqtari i rrept po ju pret:
    Ai nuk blihet me flori.
    Dhe jua paranjeh si veprat dhe mendimet
    Ahere kot do ta prdorni ju gnjeshtrn;
    Ajo nuk ju ndihmon dot m,
    Ju nuk e lani dot me gjakun tuaj pis
    Gjakun e shenjt t poetit!

    ------------
    Mikhail Jurevi Lermontov (1814-1841) shkrimtar i shquar rus i shek. t 19-t.
    (*)Kjo vjersh (vetm fillimi e fundi shptoi nga censura) e cila qarkulloi e kopjuar dor m dor n t gjith Petersburgun prnjhersh pas vdekjes s Pushkinit , shprehu m s miri zemrimin e prgjithshm t popullit kundr xhelatve t gjeniut kombtar rus. Me t'u zbuluar autori i saj, Mihal Lermontovi, u hodh n gjyq.Vetm pr hir t ndrhyrjes s miqve t fort u dnua ve me internim n Kaukaz.
    Shqiprimi (mbi bazn e tekstit t censuruar) u botua m 1949 n prmbledhjen ''Lirikat''-A.S.Pushkin


    Uollt Uitman
    Nga ''Fije Bari'' (*)

    Veten kndoj

    Veten kndoj - do Njeri t veant, t thjesht;
    Po them dhe fjaln Demokratike, fjaln En - masse,
    Kndoj Fiziologjin nga koka gjer te thmbrat;
    Jo vetm fytyra dhe jo vetm truri qenkan t denj pr muzn
    them se gjith Trupi sht m i denj;
    Kndoj Femrn n barazi me Mashkullin.
    Jetn pa fund, me dshira, damar e fuqi,
    Gazmoren - e cila, nn ligjet hyjnore, u gatua pr veprat
    m t lira,
    Kndoj Njeriun e Kohs s Re!


    Shteteve

    U flas Shteteve, a njerit nga ata, a do qyteti n Shtetet:
    Kundrshtoni shum, binduni pak;
    Se bindja e verbr t shpie n skllavri t plot;
    Prej skllavris s plot asnj popull i bots
    Nuk e fitoi dot prsri lirin.
    --------------
    Walt Whitman(1819-1892) cilsohet poeti lirik i demokracis amerikane, nj nga poett m t lexuar t letrsis amerikan .
    (*)Fije Bari sht kryevepra e Uitmanit. Kjo prmbledhje poetike (s pari 12 poema) u botua m 1885 dhe prbn nj nga arritjet m t mdha t letrsis botrore.
    Shqiprimi u botua m 1956 me rastin e festimit ndrkombtar t 100-vjetorit t publikimit t ''Fije Bari''.




    Shandor Petf

    Ti nuk do tishe(*)

    Ti nuk do tishe i aft as pr aki,
    Atdheu im i dashur ,Hungari.
    N njan mishin do ta kishe djegur,
    N tjetrn do ta lije t papjekur.

    Kurse ktu t lumturit banojn
    Q mnd u ahet barku nga teprija,
    N tjetr vend t varfrit lngojn
    Dhe skan ve t vdesin nga urija.


    Moj tok

    Moj tok ,paske ngrnashtu?
    ǒpo ndjen aq et t madh n bark?
    Prse po pin, moj, kaq shum lot-
    Dhe kaq shum gjak

    -------------------------------------
    Shandor Petf (1823-1849), poet i shquar hungarez, hero i lufts revolucionare patriotike.
    Shqiprimet u botua m 1949 n 100-vjetorin e vdekjes s poetit (Revista Literatura Jon, shtator 1949, f.43)
    Fitorja Vjen Me Durim , Gzimi Vjen Pas Dshprimit Dhe Pas do Veshtirsie Ka Lehtsim .

  15. Anetart m posht kan falenderuar Gimi3 pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  16. #9
    Self Confidence Maska e Gimi3
    Antarsuar
    24-10-2006
    Vendndodhja
    Atje ku Fati i prcjell Guximtart !
    Mosha
    31
    Postime
    1,030
    Faleminderit
    0
    9 falenderime n 9 postime
    Dramaturgjia e Sknder Luarasit

    Nga drama ''Stuhi n prill''(*)

    Prolog
    Hyn autori
    Pr demaskim t skuthve Gam! Hum! Ham!
    Me fecit indignatio poetam:
    Q t'a kthej shqip Horacin, si shqiptar,
    M bri zemrimi vjershtar.
    "Na binish mish!" i tha Nastradini qyrkut,
    I mbshtetur n sofisterira t'ujkut;
    Se ja q budallai na v re gunn,
    I duhen tru q t na moj punn;
    Se s'sht rroba q na bn t mir,
    Po mendja e lart, zemra jon e dlir.
    N sken njeh t mir dhe t liq -
    K zgjidhni ju pr miq, k pr armiq?
    Se po ju pyes, mos m keqkuptoni;
    Keni liri t zgjidhni k t doni.
    Ve hapni syt! Ujqrit u ngjasin qenve,
    Kur turren vurlif! t'uritur kundr dhenve.
    Ju kshilloj se, mbasi jam bir bujku,
    E di kush sht qeni dhe kush ujku.
    Si dot e vishen e t sillen mir,
    Pr qen' e keq, e pr' ujkun s'kam mshir;
    Zagari bhet ujk kur qent e mbrojn;
    Si ujku m ujk, kur larot e lvdojn.
    'jan ujq e tradhtar duhen vrar,
    Se ndryshe e bjn atdhen pr t qar.
    Po re ndr ujq e qen, shpejt dil nga rrjeshta -
    Ujku t an, qeni t mbush me pleshta.
    Kini kujdes, t mos pendohi von,
    Ujqrit ndrrojn qimen, jo zakon.
    Ju kt dram kur ta keni par,
    Do keni pr t qeshur; ndoshta qar.
    Q t zbaviti sish jo t gajasi -
    E shkroi nj pensionist nga Luarasi;
    E shkroi kur mbushi vjet dhjet her shtat;
    Pr kt dit po jua jep dhurat;
    Dhe fort ju lutet q kur ta dgjoni
    Me masn e s drejts ta gjykoni!
    -----------------
    Drama n vargje ''Stuhi n prill'' u shkrua m 1970 e bn fjal pr ngjarje e personazhe real para e pas pushtimit t Shqipris nga fashizmi. U lejua t shfaqej (pjesrisht e censuruar) m 1972, n teatrin ''Andon Zako ajupi''- Kor[, me regji nga Dhimitr Orgocka, n role kryesore luajtn Pandi Raidhi, Minella Borova, Dhork Orgocka,Dhimitr Grabocka,etj. Pas tre dit shfaqjesh t suksesshme, drama u ndalua ''me urdhr nga lart''. Kur e pyetn S.Luarasin se cili qe shkaku q ia ndaluan shfaqjen, u p[rgjegj: Dikush pa fytyrn e tij n pasqyr dhe u tmerrua !!
    Fitorja Vjen Me Durim , Gzimi Vjen Pas Dshprimit Dhe Pas do Veshtirsie Ka Lehtsim .

  17. #10
    Self Confidence Maska e Gimi3
    Antarsuar
    24-10-2006
    Vendndodhja
    Atje ku Fati i prcjell Guximtart !
    Mosha
    31
    Postime
    1,030
    Faleminderit
    0
    9 falenderime n 9 postime
    Publicistika e Sknder Luarasit

    Sknder Luarasi ka nisur t botoj q n moshn 17 vjeare n shtypin amerikan. Publicistika e tij n vite trajton temat m t rndsishme pr kombin shqiptar: lirimin kombtar e shpirtror, unitetin kombtar, dinjitetin e gruas shqiptare, prpjekjet pr arsimimin kombtar laik e gjuhn e unifikuar shqipe, evidentimin e personaliteteve kombtare dhe miqve t Shqipris,etj.

    Bajroni n Shqipri (*)

    Populli i Shqipris s Jugut e mbajti pr nj koh t gjat n kujtesn e tij vizitn e poetit anglez n sarajet e Tepelens 150 vjet m par dhe pleqt tan, shpesh her mbrmjeve, kur mblidheshin pr bised te sofati i ports, i prmendnin fjalt q i tha Ali Pasha djaloshit fisnik anglez: ''E kuptoj q jeni vrtet nga der e madhe, prej veshve tuaj t vegjl, prej duarve t vogla t bardha dhe prej flokve kaurrela''.

    Xhorxh Gordon Bajroni lindi n Londr m 22 janar 1788 dhe vdiq m prill 1824 n Mesolongji,Greqi.
    Q kur ishte dhjet vje, me vdekjen e xhaxhait t tet,Bajroni trashgoi titullin ''Lord'' dhe pallatin e ifligun Newstead Abbey. N moshn madhore zuri vendin q i takonte n Shtpin e lordve. M 1809, n korrik, njzetenjvjeari u nis pr udhtimin e tij t par nga skela e Falmouthit. Mori pas nj shpur shrbtorsh, i shoqruar prej shokut t tij t shkolls Cam Hobhouse. S pari zbriti n Lisbon. Portugalia qe aleate e Anglis n Luftn Peninsulare. Napoleoni e kiste zaptuar Evropn, po Anglia zotronte detin. Udhtimet ishin t rrezikshme, prandaj Bajroni vizitoi vetm ata vise q s'anonin nga armiku. Prej Lisbons udhtoi me kal 640 kilometra dhe arriu n Kadiz. Nga ky port spanjoll nj luftanije angleze e solli npr Mesdhe prej Gjibraltarit n Malt dhe s andejmi n Prevez, n Shqipri.
    Nga Preveza, Bajroni dhe Cam Hobbouse erdhn n Janin.Vizitort e shquar nuk e gjetn Ali Pashn n kryeqytet, prandaj m 11 t tetorit e vazhduan udhtimin 160 kilometra t tjera n veri.M 17 u nisn n Libohov dhe arritn n Qestorat e n Erind. Prej Erindit u nisn m 19 t tetorit n orn 3,30 pas dreke dhe n orn 5 arrin n Tepelen. Pas tri ditve si mysafir t Ali Pashs, u kthyen po asaj udhe. Nga Janina u nisn pr n Prevez dhe s andejmi kaluan pr n Greqi nn mbrojtjen e 35 shqiptarve.
    Kur po largohej nga Shqipria, Bajroni i drgon sms t parn letr:


    Zonjs Katerina Gordon Bajron
    Prevez,12 nntor 1809
    Nna ime e dashur, ka ca koh q ndodhem n Turqi : ky qytet sht n bregdet por kam udhtuar thell n principatn e Shqipris pr t vizituar Pashan. Lash Maltn n luftanijen Spider m 21 Shtator dhe brenda tet ditsh arrita n Prevez. S ktejmi kam udhtuar nja 150 mila gjer n Tepelen, n pallatin veror t Naltsis s tij, ku qndrova tri dit. Emri i Pashait sht Ali dhe e mbajn pr burr me zotsi t rralla: sht sundimtar i gjith Iliris s mome, i Epirit dhe i nj pjese t Maqedonis. I biri, Veli Pasha, pr t cilin m kan dhn letra, qeveris Moren dhe ka influenc t madhe n Egjipt. Me nj fjal sht nj nga burrat m t fuqishm n Perandorin Otomane.Kur arrita n Janin, n kryeqytetin e tij, pas nj udhtimi tri prej ditsh npr male t nj vendi me bukurira nga m piktoresket, mora vesh se Ali Pasha gjendej me ushtrin e tij n Iliri, ku kishte rrethuar Ibrahim Pashn n kalan e Beratit. I kishin thn se nj anglez nga der e madhe ndodhej n principatn e tij, dhe i kishte dhn urdhr komandantit n Janin t m bnte konak e t m pajiste me t gjitha t mirat gratis; dhe ndonse m kan lejuar tu jap peshqeshe robrve, nuk m kan lejuar t paguaj asgj send pr harxhet e tjera.
    Hipur n kuaj t vezirit, dola pr shtitje dhe pash pallatet e tij e t niprve; jan pallate madhshtore, por t stolisura s teprmi n ar e n mndafshe. Pastaj kalova npr male prmes Zics, nj fshat me manastir ortodoks, (ku fjeta n t kthyer),n m t bukurin vend q kam par (prve Cintrs n Portugali).T nntn dit arrita n Tepelen. Na u zgjat shum udhtimi prej shirave e rrpirave q prisnin udhn. Kurr sdo ta harroj pamjen e mrekullueshme me t hyr n Tepelen n orn 5 ndajnather kur po perndonte dielli. M solli n mend (me pak ndryshime t veshjes) prshkrimin q i bn Skoti kshtjells Brankseme n kngn e tij dhe sistemin feudal. Shqiptart me petkun e tyre (me m t bukurin n bot; me fustanell t gjat t bardh, tallagane t qndisura me ar me anteri e jelek kadifeje t kuqe t qndisura me oje t arta), me jatagan e pisqoll t srmt, tartart me feste t gjata, turqit me qyrk t madh e turban, ushtart togje-togje n qoshkun e madh t hapur n ball t pallatit dhe skllevrit arap n galeri t madhe t gjat me kuaj t vendosur n nj qilar prposht, dyqind atllar t shiluar dhe gati t sulen n do moment, kalors duke sjell e duke shpn lajmet e ndryshme, daullet e mujezint q thrrasin izan nga minaret e xhamive - t gjitha kto me pamjen e jashtzakonshme t ndrtess vet sajonin nj sken t re gzimi pr syt e nj t huaji. M prcolln n nj konak shum t kndshm dhe sekretari i vezirit erdhi t m prshndes, n mnyr allaturka.
    T nesrmen m shpun tek Ali Pasha. Isha veshur me uniform t plot shtabi, me shpat madhshtore etj.Veziri m priti n nj od t madhe t shtruar me mermer; nj shatrvan vrijonte ujt n mes t saj, oda e shtruar rreth e rrotull me otomane t kuqrremt. M priti n kmb, shenj e nj nderimi t madh nga nj mysliman dhe m vuri t rrij n shesh n krah t djatht t tij.Kam nj terxhuman grek q t merrem vesh, por mjeku i Aliut, Femlario q di latinisht m shrben pr kt rast.E para pyetje q m bri sht se prse jam larguar prej atdheut n nj mosh kaq t re? (Turqit skan ide pr udhtimet e pr qejf).Pastaj tha se ministri anglez, kapiteni Leake, i kishte treguar se qesh nga der e madhe. M porositi ti drgoj nderimet e tij nns sime, dhe ja tek po ti drgoj n emr t Ali Pashs. M tha se qe i bindur se isha prej oxhaku, se kisha vesh t vegjl, flok kaurrela dhe duar t vogla t bardha, dhe u duk shum-shum i knaqur nga pamja dhe paraqitja ime.M tha ta kisha si baba sa t qndroja n Turqi dhe se ai m quante si birin e tij.
    Dhe me t vrtet m trajtoi si nj foshnj, m drgonte bajame e sherbet, pem e mblsira nga njzet her n dit.Mu lut ta vizitoja dendur edhe natn kur kishte nge. Pastaj si pim kafe e duhan u trhoqa nga vizita e par. E pash edhe tri her t tjera. sht pr tu uditur se si turqit q skan tituj trashgimi dhe ka vetm pak familje t mdha, prve sulltanit, i japin kaq shum rndsi fisit. Sepse pash q m nderonte m shum pr fisin se pr titullin tim
    Naltsia e tij sht gjashtdhjet vje, shum i ngjallur dhe jo shtatmadh, por ka nj fytyr t hijshme, sy t larm, dhe mjekrn t bardh, shum i pritshm dhe sillet me at far sedr q m duket se sht veti e t gjith turqve. Por karakterin e vrtet e ka fare t ndryshm nga duket n fytyr.sht tiran pa shpirt, i ngarkuar me mizorit m t tmerrshme , shum trim dhe aq gjeneral i mir sa e quajn Bonoparti muhamedan. Napoleoni dy her i ishte zotuar ta bj mbret t Epirit, po atij i plqen m fort t mbetet me anglezt dhe i urren francezt si m tha edhe vet.E mojn aq shum sa i bjn lajka dhe francezt dhe anglezt meqense shqiptart jan lufttart m t mir t Sulltanit, ndonse Aliu sa pr sy e faqe varet nga Porta. sht lufttar i fort, por aq barbar sa edhe dormbar, ata q ngrejn krye i pjek n hell, etj. Bonoparti i drgoi nj kuti duhani me pikturn e tij. Tha se kutia ishte e bukur, por sa pr surratin, mund t mos ia kishte drguar pasi se hante malli shum as pr at as pr origjinalin.
    Idet e tij pr t kuptuar fisin e njeriut prej veshve , duarve e t tjera , t udisin mjaft. Mua me t vrtet mu b baba, m ormisi me letra, m dha njerz t m ruajn dhe do lehtsir.Bisedimet e tjera midis nesh qen lufta dhe udhtimet, politika dhe Anglia.
    Thirri ushtarin shqiptar q m shoqronte dhe i tha t m mbronte me do kusht. Quhet Vasil dhe si gjith shqiptart sht trim, kryekput i ndershm e besnik.Po ata jan mizor, ndonse jo t pabes, dhe kan shum mangsi , por asnj poshtrsi. Ndoshta jan raca m e bukur n bot nga tiparet dhe grat e tyre dendur jan t bukura, por i kan n vend t skllaveve. I rrahin, me nj fjal i prdorin si kafsh samari. Ato lrojn e ajn tokn, ato mbjellin. I kam par t ngarkuara me dru dhe tek ndreqin rrugt e prishura .Burrat jan t gjith ushtar dhe lufta e gjahu jan zanati i vetm. Grat merren me pun, por kjo nuk duhet ti lodh shum n nj klim aq t kndshme. Dje, m 11 nntor, bra banjo n de. Sot sht kaq nxeht sa po t shkruaj n od me hije, n shtpi t konsullit anglez, me tri dyer t hapura fare,pa zjarr. As zjarrishte ska n od, ve pr t gatuar. Nesr nisem me nj roj pesdhjet trimash pr n Patr t Mores dhe pastaj pr n Athin, ku do t kaloj dimrin. Dy dit m par desh u mbyta n nj luftanije turke, nga budallallku i kapedanit dhe i naftve, ndonse shtrngata sqe dhe aq e rrept. Fleeri qante dhe brtiste pr t shoqen, grekrit u thrrisnin t gjith shenjtorve pr ndihm, dhe myslimant - allahut q ti shptonte.Kapedani ia dha t qarit dhe u ul n gjunj dhe na tha ti faleshim perndis, velat u grisn, katarti dridhej, era frynte, po afrohej nata, dhe sna mbetej tia mbanim pr n Korfuz q sht n dor t francezve ose t fundoseshim si tha Fleeri n mnyr patetike: n varr prej uji.Un bra mos ta ngushlloja, por duket se sja mbushja dot kokn, u mbshtolla me brucn shqiptare (nj shark i madh) dhe u shtriva shesh pr t pritur mynxyrn.
    N udhtimet e mija kam msuar t mendoj si filozof, dhe po t mos bja ashtu, ankimi skish dobi. Pr fat t mir era rreshti dhe vetm na ngau drejt bregdetit t Sulit, ku dolm n ster. Me ndihmn e vendasve vazhduam udhn pr n Prevez. Kshtu, ktej e tutje nuk do tu z bes naftve turq, megjithse Pashai pati udhzuar galeot t tij t m shpinin n Patra. Prandaj do t shkoj n Misolongji nga stereja dhe do t kaprcej vetm nj gji deti t vogl n Patra.E sa e sa ngjarje mund t t tregoja q do t t zbavisnin, por m grumbullohen n tru dhe as jam i zoti ti rradhit n kok, as ti shkruaj dot n kart vese n mnyr t menjhershme. I dua shum shqiptart. Nuk jan t gjith
    mysliman, disa nga fiset jan t krishter.Porse feja nuk i bn t ndryshojn zakonet dhe sjelljet e tyre. Prbjn trupat m t mir t ushtris turke.N udh e sipr banova nj her dy dit resht, dhe prap tri dit n nj barak n Sallahor, dhe skam par ushtar kaq t lir n paragjykimet fetare, ndonse kam qen n garnizonet e Gjibraltarit e t Malts dhe kam par plot ushtar spanjoll, francez, siilian dhe anglez. Kurr nuk m humbi gj dhe m ftonin gjithmon t shtrohesha n sofrn e tyre. Skam nj jav q nj kryeplak shqiptar (do fshat ka kryeplakun e tij), pasi na ndihmoi t dilnim prej luftanijes turke n rrezik, si na ushqeu e na mbajti n shtpi, mua dhe ata q na shoqronin: Fleerin, nj grek dhe dy athinjot, nj prift grek dhe shokun tim Mr.Holbhousin, n asnj mnyr sdeshi ta pranonte shprblimin tim por vetm krkoi nj shkres q m priti mir, dhe kur ju luta t pranonte pak zekina mu prgjigj:Dua t m duash, jo t m paguash. Kto qen fjalt e tija.
    udi se sa pak shkon paraja n kt vend. Kur u ndodha n kryeqytet, me urdhr t vezirit nuk m lan t paguaj asgj. Ndonse gjithnj pata gjashtmbdhjet kuaj dhe gjasht-shtat veta pas, harxhet skan qen as gjysma e atyre t tri javve n Malt, sidoq Sir. A.Balli- guvernatori, m dha nj shtpi pa qira dhe pata vetm nj shrbtor.

    Biri yt i dashur
    Bajron

    P.S. Kam disa petka shqiptare madhshtore, e vetmja plak e shtrenjt n kt vend. Kushtojn 50 ginea secila, dhe kan aq flori t qndisur sa n Angli mund t kushtojn 200 ginea.U njoha me Hysen Beun dhe Mahmud Pashn, t dy djem t vegjl, nipr t Ali Pashs n Janin.Jan krejt ndryshe nga unakt tan, kan fytyr t kuqe si vejushat e lyera me t kuqe, kan sy t zes, t mdhenj dhe tipare fare t rregullt. Jan krijesat m t bukura q m ka zn syri dhe t rrahur e t strvitur q tani me ceremonira t Oborrit. Prshndetja turke sht nj prkulje e leht e kryes, me dorn e djatht n zemr, t afrmit puthen sa her piqen. Mahmudi sht dhjet vje dhe shpreson t m shoh prap, u bm miq pa kuptuar njri-tjetrin, si gjith bota ndonse pr shkaqe t ndryshme. M kan dhn nj letr pr t atin n More, pr t cilin kam letr dhe prej Ali Pashs.


    N udhtim e sipr ''sot n nj pallat e nesr n kasolle lopsh, kt dit me nj pasha e tjetrn me nj bari'', Bajroni u shkroi miqve shum letra: pothuajse n t gjitha prmend Shqiprin e shqiptart me dashuri t madhe:
    Shokut Cam Hobhouse, q qe kthyer n Angli, i shkruan nga Tripolitza n 16 gusht 1810:
    Veli pasha m priti edhe m mir se i ati: po shkon t bashkohet me Sulltanin dhe qyteti sht i mbushur me asqer dhe do gj sht n burbuj.
    Pas pyetjes s tij, se ku kisha ndrmend t vija, iu prgjegja se do t kthehesha n Shqipri t udhtoja edhe m thell n Veri, ai m tha: ''Jo, mos merr at rrug, po shko n Larisa, ku do t qndroj edhe vet pak koh. Do t kthehem n Athin dhe do t vish me mua, do t ham e do t pim bashk e do t dalim pr gjah''.
    Tha se dshron q pleqt (duke cilsuar t till Northin,Forestin dhe Stranen) t ven tek i ati, po t rinjt t ven tek ai. Me fjalt e tija: ''Vecchio con vecchio,giovane con giovane!''. M nderoi me emrin mik e vlla dhe shpreson t qndrojm n marrdhnie t mira jo pr pak dit, por pr gjith jetn.

    Prap Hobhouseit i shkruan nga Athina m 5 dhjetor 1810:
    ''Graham Cakerrel, Lusieri, vet dhe nj baron bavarez, vam n Kepin Kolona, ku kaluam nj dit.N at koh njzet e pes mainot (pirat),qen n shpellat rrz shkmbit, me disa lundrar grek, robr t tyre.Pyetn kta se qysh qen ata frankt atje lart? Nj nga grekrit m njihte mua dhe po gatiteshin t na sulmonin, kur duke par shqiptart e mij dhe duke pandehur se kishte t tjer atje pran, i kapi frika dhe ua mbathn kmbve''.

    Duke u larguar nga Shqipria, Bajroni prshkoi Akarnanin, kaprceu pyjet aeoliane t lumit Ahelos dhe m 21 nntor arriu n Mesolongji, ku 16 vjet m von do t jepte jetn pr Greqin.Atje ktheu pr n shtpi t tyre gjith shqiptart q e prcolln, vetm nj jo, Dervishin,q mbeti me t prsa koh q poeti qndroi n Orient.
    Bajroni u kthye n Londr n korrik 1811.
    Gjat udhtimit shkroi nj ditar n vargje t cilin e pagzoi me titullin:''Shtegtimi ajld Haroldit''. S'kish n mend ta botonte, po shokt e tij t entuziazmuar ia rrmbyen nga duart dhe e drguan n shtyp. Knga e par dhe e dyta doln n drit dhe u pritn me lvdat t madhe.Bajroni u zgjua at mngjes dhe pa se qe br i famshm.''Cajld Haroldi e bri edhe Shqiprin t njohur n gjith botn e qytetruar.''
    Nga t dy kngt na intereson e dyta. N t parn Bajroni prshkruan udhtimin prmes Portugalis e Spanjs.E dyta merret kryekput me Greqin dhe Shqiprin.Dorshkrimi ka kt shnim t autorit:

    Bajron n Janin, Shqipri
    Filluar n 31 tetor 1809
    Mbaruar n Izmir, m 28 mars 1810.
    Knga e dyt e ajld Haroldit ka 98 stanza me nga nnt vargje jambik secila. Prej t nnt vargjeve, tet jan peskmbsh dhe i fundit sht aleksandrin(6 theksa,12 rrokje), me rimn 1,3; 2,4,5,7; 6,8,9.N prkthimin shqip s'e ka rimn.
    Q prej stanzs 37 fillon prshkrimi i Shqipris dhe i popullit t saj.
    Bots s kulturs poeti i paraqet Natyrn (Stanza 37: Natyra sht nna m e dashur,etj.)
    N stanzn 38 prshndet Shqiprin, e cila i shfaqet poetit me gjith madhshtin e saj t egr dhe me bukurira q s'e kan shoqen (Stanza 38: O Shqipri , ku lindi Iskanderi-etj.vazhdon deri n stanzn 73)

    Me marshin luftarak t ushtarve t Ali Pashs:''Tamburxhi!Tamburxhi!'',t cilin Bajroni e hartoi n baz t dy-tri kngve t tjera luftarake shqipe, (tekstin e t cilave mjerisht s'e kemi), poeti i l shndet Shqipris dhe nis t'i kndoj Greqis, me t ciln edhe e ka filluar kngn e dyt.
    N shnimin B t kngs s dyt,Bajroni riprodhon n krye vargjet 5 dhe 6 t stanzs 38 dhe vazhdon:
    ''N Shqipri bjn pjes vende t Maqedonis,t Iliris dhe t Kaonis e t Epirit. Iskander sht fjala turke pr Aleksandr dhe Sknderbeu i famshm (princ Aleksandr) prmendet n vargjet 3 dhe 4 t stanzs 38. Se di a kam t drejt ta bj Sknderbeun bashkatdhetar t Aleksandrit q u lind n Pell(Maqedoni), po Mr.Giboni e dften t ktill dhe i shton lists Pirron kur flet ptr trimrit e tij.
    Pr Shqiprin Giboni thot se ky vend ball pr ball Italis sht m pak i njohur se viset m brendsore t Ameriks. Rrethana q sia vlejn t prmenden na bn Mr.Hobhausenin dhe mua t vemi n at vend m par se t vizitonim ndonj pjes tjetr t Perandoris Otomane; dhe me prjashtim t majorit Leake, kryekonsullit n Janin, asnj anglez tjetr nuk ka shtitur prtej kryeqytetit prbrenda, sikundr vet ky zotni m siguroi m von.Ali Pasha n at koh (tetor 1809) kishte nisur luftn kundr Ibrahim Pashs t cilin e pati przn gjer n Berat, ku e kishte rrethuar n nj kala t fort. Kur arritm ne n Janin, na ftoi n Tepelen n qytetin ku ka lindur Naltsia e tij , n pallatin e preferuar, vetm nj dit larg Beratit. N kt vend veziri kishte ngrehur shtabin e tij. Pas nj qndrimi t shkurtr n kryeqytet, bm sipas porosis s tij. Po megjithse qem pajisur me t gjitha lehtsirat e duhura dhe t prcjell nga nj prej sekretarve t vezirit, mezi e mbaruam udhtimin ton (pr shkak t shirave) brenda nnt ditve, nj udhtim q n t kthyer e bm n m pak se katr dit.Udhs kaluam afr dy qyteteve, Argjirokastrs dhe Libohovs, t cilat nga sa dukej ,nuk qen shum m t vegjl nga Janina dhe ska pen a penel q t mund ti bj drejtsi skens piktoreske n afrsi t Zics e t Delvinaqit, fshatit kufitar t Epirit dhe t Iliris.
    Pr Shqiprin dhe banort e saj nuk do t flas un, sepse kt do ta bj shum m mir bashkatdhetari im n nj vepr , e cila mbase do t botohet m par se e imja.Por do t jap disa shnime t nevojshme pr tekstin. Shqiptart ose albanezt m ran n sy m fort prmes shmbllimit q kan me malsort e Skotlands n veshje, n fytyr dhe n mnyrn e jetess. Dhe vet malet e tyre m duken si t Kaledonis , vese me klim t but. Fustanella e tyre, ndonse e bardh, trupi i tyre i holl dhe i gjat, dialekti i tyre keltik n tingullin e tij, dhe zakonet e tyre t rrepta - t gjitha kto m shpun n Morven.
    Nuk ka komb tjetr t cilit fqinjt tia ken frikn aq fort ose ta urrejn aq shum sa kombi i shqiptarve. Grekt nuk i mbajn pr t krishter, as turqit nuk i mbajn pr mysliman. Dhe me t vrtet jan nj przierje e t dyve, ose m mir sjan as t njrs as t tjetrs fe. E kan zakon t bjn plak - t gjith jan t armatosur. Dhe arnautt me festn e prshtjellur, montenegrint, himarjott dhe gegt thon se jan t pabes. T tjert ndryshojn disi nga veshja dhe veanrisht nga karakteri i tyre. Nga sa kam par me syt e mi, nuk mund t flas vese mir pr ta. Kam patur n shrbimin tim dy syresh, nj kaur dhe nj mysliman, n Stamboll dhe n shum vise t tjer t Turqis ku shtita, dhe rrall mund t gjesh njerz kaq besnik n rrezik dhe t palodhur n shrbim. Kauri quhej Vasil, myslimani Dervish Tahiri; i pari n mosh mesatare, i dyti n moshn time. Vasilin na e dha pas Ali Pasha vet me porosi q t na shrbente neve; Dervishi qe nj nga t pesdhjett q na prcolli prmes pyllit t Akarnanis, n bregdetin e Akelosit dhe deri n Mesolongji, n Etoli. Atje e mora n shrbimin tim dhe kurr nuk pata shkak t pendohem gjer n astin e fundit kur u ndam. Dervishi i krcente shum bukur vallet e vendit t tij, q sikundr thuhet, jan mbeturina t Piriks s mome. Sidoqoft kjo sht valle burrash e krkon aftsi t madhe n lvizjet trupore, sht fare e ndryshme nga Romeikja stupide, me t hedhurat e t prdredhurat budallaqe t grekrve.
    Shqiptart n prgjithsi, (nuk dua t them bujqrit q punojn tokn n fush dhe q quhen kshtu, po malsort) kan tipare t hijshm, grat m t bukura q m kan rn n sy, n trup e n fytyr, i pam duke qruar udhn e mbushur prej rrkeve midis Delvinaqit e Libohovs. Mnyra se si ecin shqiptart sht vrtet teatrale; por ecja e tyre krenare ndoshta vjen nga bruca ose guna q e mbajn n nj krah. Flokt e tyre t gjat m kujtuan spartant, dhe guximi i tyre n luft t shpejt e t papritur smund t vihet n dyshim. Ndonse kan edhe kavaleri, ndr gegt, skam par shqiptar kalors t mir. Po n kmb jan t palodhur.
    Pr t ilustruar stanzn 72, vargu i fundit:Dhe tok ia thon me t thirrur ksaj knge, Bajroni n shnimin thot:
    Si shembull t dialektit shqiptar t ilirishtes, po shtoj dy nga kngt korale nga m populloret ndr ta, t cilat kndohen prgjithrisht n valle prej burrash e grash pa dallim. Fjalt e para jan nj far kori, pa kuptim, si i kan kngt n gjuhn ton e n gjith gjuht e tjera:
    Bo-bo-bo-bo-bo-bo-bo,
    Na ku hyra, po pusho;
    Na ku hyra, po pusho;
    Na ku hyra, na ku vinj,
    Hapa dern t hinj;
    Hape der shkretn
    T vinj t mar setrn
    Kulluriote me syt ullinj
    Hape se dua t vinj;
    Kulluriote vul funde,
    Edhe vet tunde-tunde;
    Kulluriote me sy murme,
    Ti m puth pastaj m le.
    Si t putha t mora?
    Zemrn time dogja.
    Vallen hiqe kadalo
    elo more,more elo.

    Vajzat arnaute jan shum m t bukura se greket, dhe kostumi i tyre sht shum piktoresk. Edhe formn e trupit t tyre e ruajn m gjat pasi rrojn prjashta n ajr t lir. Duhet ditur q gjuha shqipe nuk sht e shkruar: prandaj fjalt e ksaj knge, sikundr edhe t asaj q vjen m posht i kam shqyrtuar sipas zrit. I kopjoi nj njeri q flet e kupton gjuhn fare mir dhe ka lindur n Athin.
    N sevda tnde u lavosa,

    Vetm u prvlofsha;
    Ah, vajz m prvlovshe
    Zemrn ma lavose,
    Un t thash rroba sdua,
    Po syt e vetullat e tua.

    N botimin m t ri t veprave t Bajronit, n edicionion Oksford, sht shnuar edhe nj kng tjetr shqipe e gjetur rishtazi n shkrimet e Bajronit.Ai i kishte msuar prmendsh nja dy kng shqipe dhe pr zbavitje ia kndonte shokut t tij, poetitShelley, kur banonin afr njri-tjetrit pran liqenit Lema.
    Gjat ktij udhtimi n Shqipri, shoku i Bajronit, Cam Habhause, mbajti edhe ai nj ditar n proz, t ksaj vizite:Travels in Albania in 1809-1810(''Udhtime n Shqipri m 1809-1810''), t ciln vepr autori e ribotoi prsri t ripunuar m 1855 nn emrin Lord Broughton.N kt libr mund t ndjekim pr do hap e ap udhn q bn n Shqipri t Jugut, t prshkruar n proz.ǒvijon m posht sht prshkrimim pak i zbukuruar i Mister Hobhauseit:
    Oborri i Tepelens q ishte i rrethuar n t dy ant prej pallatit dhe n dy ant e tjera prej nj muri t lart, na doli prpara syve kur hym pr hern e par me nj pamje disi gjall ajo q mund t kishim par nja njqind vjet m par n kshtjelln e ndonj zoti t madh feudal. Ushtar, me armt e tyre t grumbulluara kundrejt murit pran tyre,qen mbledhur
    n pjes t ndryshme t sheshit. Disa syre duke apur posht e lart dhe t tjert duke ndenjur shesh togje-togje. Disa kuaj t shiluar po qndronin rreth e prqark ndrsa t tjert hingllinin nn frerin e kalorsve. N pjesn m t largt prej baness po bheshin prgatitje pr t kremten e asaj nate; dhe disa mishra kecrish e dhnsh po piqeshin n hell e prgatiteshin prej akinjve t cilt edhe ata vet ishin prgjysm t armatosur. do gj kishte pamje luftarake megjithse jo tamam n stilin e ushtris t nj gjenerali t krishter, sepse shum nga ushtart ishin t veshur n petk t zakonshm, shpesh edhe pa kpuc dhe m fort me nj pamje t egr n fytyr, ashtu sikundr e kishim vn re edhe m prpara ndr shqiptart.
    Duke krahasuar kt prshkrim mjaft t qlluar me ata prshkrime q na ka dhn Lord Bajroni pr kt sken si n letrn drguar nns s tij, si n kngn e dyt t ''Childe Haroldit'', stanzat: 56, 57,58,59; ne fitojm nj far ideje mbi mnyrn se si imagjinata i naltson ato q sheh pa e falsifikuar realitetin dhe faktet bhen m t bukur e m t ndriuar prmes poezis.
    Aliu nuk e pat haruar mysafirin e tij fisnik kur erdhi doktor Hollandi n Janin pak vjet m von pas vizits s Lord Bajronit.
    Ky udhtar i shquar shkruan:Ia prmenda n mnyr t prgjithshme Lordin Bajron, prshkrimin e tij poetik t Shqipris, interesin q kishte zgjuar n Angli dhe se mister Hobhause kishte ndr mend t botonte nj libr mbi udhtimet e tij n Shqipri. Ali Pasha u duk I knaqur me kto rrethana dhe pohoi se e mbante mend Lordi Bajronin.
    N veprn e tij Hobhause prshkruante se si e kaluan natn e fundit n Janin:
    Nj nat a dy m par se t iknim nga Janina na shpun t shohim t vetmin prparim q kan br turqit n pun t teatrit. Qe nj shfaqje kukullash e prgatitur nga nj ifut, i cili vjen n kt qytet do Ramazan, me aktort e tij prej kartoni! Skena qe ngrehur n qoshen e nj kafeneje shum t ndyr, mbushur me spektator, shumica djem. Hyrja kushtonte dy para pr nj filxhan kafe dhe dy-tre para t tjera t hedhura n dhisk, q mblidheshin pas shfaqjes. Heroi i drams qe nj far palao i quajturKaragjoz dhe vihej n lvizje me an t nj peri t lidhur n qaf. Shoku tjetr i Karagjozit, ishte Goxha-hajvani-Sanoja i Karagjozit; figurat e tjera qen nj burr e nj grua. Zgjidhja e drams bhej me daljen e Shejtanit vet n sken. Dialogjet q skuptoheshin se fliteshin n gjuhn ture bheshin m t gjall me klithmat e ifutit dhe kshtu gjindja shkulej s qeshuri. Ngjarja vet kuptohej prej shenjave dhe t kallte krupn dhe nuk mund t tregohet. Nd mund t kuptohet karakteri i njerzve nga zbavitja q ndjekin, kjo shfaqje kukullash do ti vinte turqit n nj shkall shum t ult prpara atyre t do vzhgonjsi. Na than se turqit as q kan ndonj teatr m t mir.

    Njqind e pesdhjet vjet kan shkuar qkurse Bajroni vizitoi atdheun ton, foli pr shqiptart, kndoi bukurit e Shqipris dhe prshkroi virtutet e popullit shqiptar:
    T rrept jan bijt e Shqipes! Po vetit
    Nuk u mungojn, ve tishin m tarrira.''
    Pes gjenerata jan zhdukur q kur u shkruan kto fjal. Brenda ksaj kohe virtutet e popullit shqiptar u arrin,u poqn, gjuha shqipe e pa shkruarathere, tani shkruhet e kndohet, ka nj literatur t pasur. ajld Haroldi sht mysafir i prditshm n shkolln shqipe..Gjenerata jon q liroi Shqiprin prej s kaluars s errt, e prshndet sot poetin e madh q na nderoi vendin me vizitn e tij prej mysafiri zemrgjer.Dashuria jon pr Bajronin u rrit bashk me virtutet tona.Bajroni njqind e pesdhjet vjet m par ndenji n sarajet e Ali Pash Tepelens vetm tri dit, aq sa mund t rrij nj mysafir pr t mos e bezdisur t zotin e shtpis, por poeti Bajron do t rroj prjet n zemrn e popullit shqiptar: trim,besnik, mirnjohs , t rilindur e t qytetruar.


    (*)Artikull i S.Luarasit n prkujtim t 150 vjetorit t vizits s Bajronit n Shqipri (Nntori,1959,nr.10,f.205-220).
    Me kt publikim nderojm kujtimin e poetit t shquar anglez, Lord Xhorxh Gordon Bajronit (1788-1824), n 180-vjetorin e ndarjes nga jeta q n nntor 1809, plot 195 vjet m pare, vizitoi Shqiprin.
    Bajroni sht veanrisht i afrt pr shqiptarin sepse vepra e tij e bri t njohur n tr botn e kulturuar.
    Himnizimit t Prsi Shellit ajronUdhtar i prjetsis. O mendje e fuqishme , n vrullin e s cils, kjo epok dridhet si nj rrnjz n stuhi t paprmbajtur,
    Lamartini i shtoi :O mbret i kngve t pavdekshme.Krenohu !
    E tok me Mikun e Madh krenohemi dhe ne,shqiptart.(Shn.i red. P.L.)




    Letrsia moderne n Shqipri(*)
    Publikohet pr her t par n Shqipri

    E pasur dhe e bukur sht gjuha jon shqipe, nga e cila ''Bijt e Shqipes'' krijuan nj kult t vrtet; megjithkt sht fare pak e zhvilluar: rrethana historike krejt t posame dhe sidomos nj sundim i huaj prej m shum se katr shekujsh i vonuan pr nj koh shum t gjat do far rilindje kulturale popullit shqiptar t dashuruar pr liri.
    Do t'i lm mnjan, edhe folklorin, i cili m vete do t mbushte nj kapitull shum interesant, edhe at sr t gjat prodhimesh religjioze q pati filluar qysh n shekullin e XV-t, rndsia e t cilve sht sidomos gjuhsore; e athere do t shohim se pjesa e dyt e shekullit t kaluar shnon shfaqjen e veprave t para letrare,q si me thn mund t merren pr themelet e letrsis son moderne.
    T part shkrimtar shqiptar, fuqit e tyre intelektuale e morale i vun n shrbim t pavarsis s vendit.
    Kta jan pikspari: Jeronim De Rada, Pashko Vaso Pasha,Naim Frashri, Zef Skiroi e Gjergj Fishta, veprat e shklqyera t t cilve kan kontribuar n nj mas t madhe pr zgjimin e ndrgjegjes son kombtare.
    Pastaj vin: Zef Serembe, A.Z.ajupi, Faik Konica, Luigj Gurakuqi, Fan S.Noli; q t gjith dhan faqe poetike t shenjtruara me nj patriotizm drithronjs, disa pr t flakur zgjedhn e robris s huaj , t tjert pr ta shptuar popullin nga fanatizmi fetar n t cilin kishte rn. T tjer merrnin pjes n krijimin e nj jete t gjall kulturore me an prkthimesh t kryeveprave m t mira t letrsis botrore.
    Jeronim De Rada (1814-1903), patriark i prnderuar i kolonis shqiptare t Italis, botoi disa vepra romantike, si pr shembull : ''Milosao'' dhe ''Sknderbeu'',dhe nj numr t madh poezish, q t prkujtojn ritmin e mrekullueshm t kngve tona t vjetra popullore. N shpirtin e t shprngulurve t varfr si ky, ai vet, ka ditur t hedh farn e nj malli t dhimbshm. Ngjalli nostalgjin pr vendin e lipsur, pr ditt e lumtura t dikurshme pran vatrs familjare n kohn e Shqipris fatbardh. Si redaktor i nj gazete, pr shum vjet rresht, i s famshmes ''Flamuri i Arbrit'', ai u b mbrojtsi i guximshm i t drejtave t paprekshme t popullit shqiptar prpara mbar bots.
    Merita dhe lavdia e mbajtjes , n nj shkall t lart, t idealit kombtar n mendjen e shqiptarve t emigruar n Italin e Jugut i takon bashkatdhetarit t tij m t ri, Zef Skiroit (1865-1927).
    Le t kufizohemi t zm n goj nj lirik t strholl ashtu si ka qn Zef Serembeja.Pr shkak t fatit t pashmangshm q i ra mbi kok; ai mund t krahasohet me poetin austriak Lenau
    Shpirt ndrronjs po si ky, udhtar i prjetshm, shkoi t vdes n nj azil,andej tutje, fort larg, n San Paolo t Brazilit.
    N krye t atyre q e kan zgjuar m fort popullin nga letargjia e tij shekullore, do t'ish e udhs t vinim ktu Pashko Vaso Pashn (1827-1892), nga Shkodra. Si frym lufttare, q dashuronte lirin, ai u angazhua qysh i ri , n ushtrin e mbrojtsve t Venetikut t sulmuar prej Austris. M von, kur atij iu ngarkua funksioni i lart i shquar si Guvernar i Libanit, ai shkrojti n nj elegji t thjesht, t hidhur dhe njkohsisht t fuqishme , kto fjal: ''O Shqipri , e mjera Shqipri ''leximi i t cilave shkaktoi derdhjen e shum lotve.
    Sa pr Naim Frashrin (1846-1900), ai sht zoti i popullit t vet, lufttar i pamshirshm kundr barbarizmit turk. Librat e tij t shkruara n Stamboll, n kohn kur, simbas shprehjes piktoreske t asaj kohe,''ai ish i mbyllur n kafazin prej floriri t Sulltan Hamitit''- u botuan , megjithkt, n Bukuresht, prej nga u drguan dhe u shprndan pastaj fshehurazi n t gjith Shqiprin.Librat e tij u bn shum shpejt ungjilli (Breviari) i gjith shqiptarve t vrtet.
    Gjithka ishte Frashri, mund t prmblidhet me fjalt: poet epik dhe poet lirik. Ai na ka dhn dy epope kryesore q prbjn pjesn kryesore t veprs letrare t tij epike. E para e ktyre t dy epopeve mban titullin ''Qerbelaja'', e dobt mjerisht, pr shkak t inspirimit fetar t saj. E dyta, prkundr, ''Historia e Sknderbeut'', e shkruar n vargjet tronditse, prshkruan tregimin e luftrave legjendare t heroit ton kombtar kundr ushtarve t Ports s Lart. Po ai na ka dhn edhe nj poem lirik: ''Lulet e pranvers'', n t ciln ndjejm ndikim fare t qart t nj ideologjie orientale tek nj autor, i cili megjithkt, sht pajisur me edukat nga m klasiket.Le t prmendim po ashtu nj poem pastoral, ''Bagti e Bujqsi'', q do t konsiderohet edhe pr nj koh t gjat, n letrsin ton, si nj nga kryeveprat m t thjeshta t atij lloji, megjithse nuk pasqyron ekzaktsisht doket e zakonet e jets son bujqsore.
    At Fishta (1871) do t ndjek rrugn e shnuar prej Naim Frashrit. Me gjith kt , disa vn n dukje nj ndryshim kryesor q ekziston midis tyre:
    Kurse njri prej tyre, Fishta,i zhvillon subjektet e tij me nj frym regjonaliste shum t theksuar dhe, me nj fjal veriore, tjetri,Frashri, e ka marr prsipr n veprat e tij, t shpreh frymn e tr popullit shqiptar, pa dallim krahine ose fisi, kshtu q njri humbet nga pikpamja e shtrirjes at q tjetri kishte fituar n thellsi. S'duhet t habitemi pra q kryevepra epike e Fishts ''Lahuta e Malcis'' t mos ia ket arritur ta zgjoj enthuziazmin e prgjithshm n nj koh kur popullsia e tr pasionohej pr pavarsin e Kombit.
    Vepra e Fishts me titull ''Mrizi i zanavet'' do t shprehte personalitetin poetik t vrtet t nj njeriu q ka qen trhequr n rrugn fetare, dhe poezia e tij elegjiake me emr ''Nj luleje pranvere'' do t'i lr t shfryhen lirisht ankesat dhe ulrimat e dhimbshme t nj zemre mirdashse, po t vrar.
    Ta prcaktosh ktu se cili nga t dy, Fishta ose Frashri, sht poeti epik m i madh na duket gj mjaft e vshtir. Por, sidoqoft, mund t pohojm, pa frik se mos gabohemi, se Fishta, poeti yn satirik m i madh, do t ishte edhe poeti yn lirik m i madhi sikur shprehja e ndjenjave t tij lirike t mos kishte qen penguar mjerisht prej disiplins s rnd dhe t pamshirshme t Bijve t Shn Franeskut.
    Po t kalojm tashti n letrsin e kohve m t afrta, dafinat e poezis do tja kushtojm pa ngurim Benjaminit t poetve tan: Lasgush Poradecit (1899), poet serioz dhe filozof merite. Vargjet e tij t prpunuara , nuk meritojn asnj qrtim prsa i prket forms. Me prejardhje nga shtresat e thjeshta t popullit , ai ka ditur t ngrihet prmbi rasat e ksaj jete dhe t jet artist me tr kuptimin e fjals, duke br n nj far mnyre art pr art, dhe duke shprehur n poemat e tij nj bot ndjenjash ashtu edhe mendimesh. Ai sdo tja dij nga kufijt tan si rrjedhim , inspirimin e tij poetik, ai shkon ta krkoj jo vetm n poezin popullore shqiptare, por edhe n poezin popullore n prgjithsi. Dhe aty e gjen heroin e romanit poetik t tij, n t cilin dashnori dhe dashnorja sjan m vese personifikimi i fuqis fizike dhe i bukuris morale.
    I riu yn i ndan veprat e tij n cikle.Le t shnojm vetm se poezit erotike kan gjetur vendin e tyre n ciklin e katrt. Midis gjith atyre motiveve q e bjn t kndoj kalemin e tij le t shnojm nostalgjin e ikjes,t iksh , sht t vdessh ca pak , q poeti yn e ka ndjer m shum se cilido tjetr.
    Tre tituj trheqin vmendjen ton n mnyr t posame:Gjmim i anijes, Lundra dhe Flamuridhe Vdekja e Nositit q prbjn ksisoj nj trilogji t vrtet, t ciln do ta prmblidhte lufta e prjetshme pr jetn dhe ku emrat na dalin si simbole:barkaosegjemia sht njeriu,Flamuri sht ideali dhe fundi,Luftasht ajo e Liris. Vija dominuese n Golgothan e tij do t ishte nj aksion i thell dhe njkohsisht optimist.
    Po le ta themi me plot sinqeritet, n qoft se Poradeci ngul kmb pr t ndjekur vijn idealiste n t cilin sht futur, larg origjins s tij , frymzimi i tij sdo t vonoj t shterret, dhe faji do t jet i ksaj mosnjohje vullnetare dhe sistematike t realiteteve.
    N qoft se ekzistojn boshllqe tek poett tan, t cilt t gjith pak a shum, kan qndruar larg jets reale, le ta themi se kto boshllqe jan mbushur prej prozatorve tan, n krye t t cilve duhet t vm Imzot Fan Nolin.
    Fan Noli sht lindur (1880) prjashta atdheut ku edhe ka jetuar pothuajse gjithmon.Po kjo nuk e ka penguar q t marr pjes t rndsishme n fatkeqsit e fatbardhsit e popullit t tij, me t cilin ai ka mbetur n bashkmendim t afrt. N stilin e tij poetik, t stolisur ngandonjher me humor, por q shpesh ia arrin shklqimit dhe patetikut, ai u b prfaqsuesi i ndjenjave dhe i aspiratave t vllezrve t tij nga raca.Vepra e tij kryesore Histori e Sknderbeut, ashtu edhe prkthimet e tjera q u ka br veprave t Cervantesit, t Shakespeare-it, t Ibsenit dhe sidomos i veprs gjeniale t PoesKorbi, dhe i Rubairavet Omar Kajamit, i provuan Shqipris dhe bots letrare se gjuha jon ka mundsi dhe sht e aft, kur dim ta prdorim , t shpreh gjith ndjenjat njerzore.
    N fund sot nj plejad e tr t rinjsh po ecn n gjurmt e Mjeshtrve t vet. Kost ekrezi, Gj.Bubani, S.Malshova, Z.Fundo, ia kan hapur rrugn zhurnalizmit.Tajar Zavalani, me nj gjuh popullore, zgjoi te populli shqiptar bukurit e letrsis ruse, me prkthimet nga Tolstoi, ehovi e Gorki. Ernest Koliqi prkthyes i disa klasikve italian, n Novelat e tij t punuara me nj stil mjaft t kndshm, pasqyron qndrimin e vet borgjez.
    Midis shkrimtarve q sjan ende vese n periudhn e shkrimeve fillestare, disa duan t marrin pjes n Gostin e perndive,ndrsa disa t tjer, jo aq ambicioz, knaqen vetm duke ngjyer bukn e tyre n anakun modest t bariut, t fshatarit dhe t puntorit.

    Sknder Luarasi
    Fitorja Vjen Me Durim , Gzimi Vjen Pas Dshprimit Dhe Pas do Veshtirsie Ka Lehtsim .

  18. Anetart m posht kan falenderuar Gimi3 pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  19. #11
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    11-12-2005
    Postime
    14
    Faleminderit
    0
    2 falenderime n 2 postime

    Dua te di per Profesionin e tij si Arkitetk, sepse kam disa informata qe ka qene ehde Arkitetk, ju flm!

  20. Anetart m posht kan falenderuar XllokumiX pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  21. #12
    Self Confidence Maska e Gimi3
    Antarsuar
    24-10-2006
    Vendndodhja
    Atje ku Fati i prcjell Guximtart !
    Mosha
    31
    Postime
    1,030
    Faleminderit
    0
    9 falenderime n 9 postime
    ne Vjene studionin 60 student nga Shqiperia.Mes tyre LASGUSH PORADECI,
    SKENDER LUARASI, EQREM QABEJ, SELMAN RIZAJ, RROK GERA, SKENDER UPI etj.BAJRAM
    CURRI ka qene njeri nga ata qe themeluan Shoqerin e Studenteve Shqiptare ne
    Vjen.Bajrami qendroi pak ne Vjen por qendrimi tij pati nje rendesi teper te
    madhe per organizimin politik te studenteve shqiptare.Ne kete kohe Vjena ishte
    qender e intelegjences dhe kultures Evropiane.Ne kujtimet e tij Kemaili
    shkruan:"Nje profesor Austriak qe njihte mire Shqiperin mbante nje referat me
    titull"SHQIPERIA DHE E ARDHMJA E SAJ"Ai tregoi me fakte se cfare ndodhi kur
    Italia Pushtoi Shqiperine.Ishte i pranishem aty edhe CETIN SARACI,konsull i
    Shqiperis ne Vjene.Dyshohej se ai ishte organizatore i vrasjes se LUIGJ
    GURAKUQIT.Kur ai e degjoi ate qe tha profesori Austriak u ngrit ne kembe dhe
    tha:"Protestoj per shkak te ketyre fjaleve qe thuhen ketu.Te gjithe studentet
    shqiptare do te dalin jasht"Vetem dy tre vet u solidarizuan me apelin e tij te
    tjeret ngelen aty.Gjith ky rast u be shkak per hakmarrjen e tij ndaj studenteve
    qe kishin bursa.Kur shkova ne Konsullat per te marre bursen Cetin Saraci me
    pyeti."Dole jasht kur une urdherova te mos e ndegjonit ate qe thonte profesori
    Austriak?"Jo i thash.Atehere ai ma ktheu ti nuk je patriot.Patriotizmin e kam
    mesuar nga njerez me te mencur se ti i thash.Pa e mbaruar akoma ai e nxjerri
    revolverin dhe e dretoi kah une.U largova por puna nuk kishte mbaruar me kaq.Ai
    kishte raportuarper krejt ate qe ndodhi ne Konferenc dhe Konsullat dhe Bursa na
    u nderpren mua dhe studenteve te tjer".
    Pas perfundimit te studimeve kthehet ne Shqiperi.Ku mbreti Zog i beson
    projketin arkitektonik te VARRIT TE NENES MBRETERESH.

    Pas peripetive ne Shqiperi ai perfundon ne STAMBOLL ku njihet me Profesorin
    Francez Henri Prost i cili e integroj ne projektet e medha arkitektonike te
    Stambollit.Ketu projekton Pallatin e Sporteve,Zyrat e Finances,projektin e
    renovimit te plote te kompleksit"KAPALI CARSHI","TAKSIM",Pazarin e ri "KARCEJ"
    ndertesa te ndryshme ne bulevardin "ATATRK".Thirret ne KAIRO ku i ngarkohet
    projketi i shtepis filmike i cili ne ate kohe ishte projketi me gjigant ne
    Mesdhe.

    Pas martese se tij me 1949 me Xhelilen Berkun me te cilen ishte njoftuar ne
    Turqi,(Xhelilja kishte origjin shqiptare dhe babai i saj Qamili ishte mjek
    personal i Ataturkut)Xhelilja kishte mbaru studimet e shkollen teknike MIT ne
    Boston.

    Me 1951 qe te dy e lene Stambollin per tu vendosur fillimisht ne Detroit e pas
    disa muajsh ne NJU JORK.Ketu Kemailit i besohet projekti per Stadiumin Olimpik
    te ATHINES,te cilin e perfundon per 3 muajve.Pas suksesit lista e projketeve qe
    kerkonin ti besohej atij ishte e pabesueshme.


    Projektet qe i realizoi ne N.Y.

    -Qendren e te Semureve Mendore ne N.Y.---investitor Rockfeller

    -Qendra e NASA-s

    -One Astor Plaza N.Y.

    -Shtepin e rrjetit elektrik te N.Y.

    -Ndertesen e New York Telephone ne Manhattan

    -Ndertese American Air Line ne aeroportin nderkombetare KENNEDY

    -Qendren Tregtare te Syracuse

    -Shtepin e mallerave ne Pittsburg-Pensilvania

    - ------//--------- Macy's ne Colonie N.Y.

    -Projektin e shkolles te Arkitektures ne Boston

    -Udheheqi kompozicionin dhe kontrollin e puneve te mbrendeshme ne TWIN TOWERS
    WTC.

    Pasioni i tij i vecant ishte mekanika.Ai eshte autor i 18 patentshpikjesh ne
    mekanike mes te cilave edhe ajo e motoreve qe perdorin energji te
    paster.(perdorimi i ujit per fuzionin e hidrogjenit ne anijet
    transoqeanike).Patentat e tij deri tani nuk kan gjetur nje zbatim praktik,pasi
    jan konsideruar si teknologji e se ardhmes.Kemal Butka ishte deri ne fund te
    jetes se tij anetar i Akedemis se Shpikesve te NEW YORK-ut.
    Fitorja Vjen Me Durim , Gzimi Vjen Pas Dshprimit Dhe Pas do Veshtirsie Ka Lehtsim .

  22. Anetart m posht kan falenderuar Gimi3 pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  23. #13
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    11-12-2005
    Postime
    14
    Faleminderit
    0
    2 falenderime n 2 postime
    Gimi 3 Te Flm shuem vella, me ke shpetuar, shume shume Flm,

  24. Anetart m posht kan falenderuar XllokumiX pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  25. #14
    ndron Maska e lindush
    Antarsuar
    06-02-2003
    Vendndodhja
    Larg Nga Prizeni!
    Mosha
    36
    Postime
    12
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim

    ?

    A e dini se ku mund te gjej librin ose dramin "Sakuntala" shkr. Kalidasa qe i ka perkthy Zt. Skender P. Luarasi?
    Ndryshuar pr her t fundit nga lindush : 22-05-2007 m 17:17

  26. Anetart m posht kan falenderuar lindush pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  27. #15
    petrol
    Antarsuar
    20-05-2009
    Vendndodhja
    Rr.''Luigj Gurakuqi'', p.15,sh.4, a.25,Tirane, Albania
    Mosha
    53
    Postime
    479
    Faleminderit
    0
    58 falenderime n 54 postime

    Sknder P.Luarasi

    Sknder Luarasi
    Kujtime ǒkam pare e kam dgjuar, pjesa e par
    N shkolln shqipe t Negovanit
    ...Me pun n shkoll, n lm e n ar dhe n shoqrin e ngusht t bots son, babai mbushi nj mot n mes t familjes q kur u kthye nga mrgimi. N pun shtpiake, babai qe nga m t zott e m t shkathtit. Si mjeshtr e si bujk thoshin se mund t'ia kishte kaluar vetm i ati, Nini, prej t cilit qe edukuar.
    At vjesht, patriott e klubit ''Dituria'' e thirrn Petro Luarasin t elte shkoll shqipe n Manastir. Gazeta ''Bashkimi i Kombit'' e shpalli lajmin se me sa gzim dgjuan q Petro pati arritur atje shndosh e mir. Porse xhonturqit nuk dhan leje t elej shkolla shqipe e veant n qendr t Vilajetit. Ata lejuan vetm t msohej shqip n gjimnazin turk. Kt babai nuk e pranoi dhe qndroi n Manastir si redaktor i gazets ''Bashkimi i Kombit'' gjer n nntor t vitit 1909.
    Kt muaj pleqsia pr eljen e msonjtores shqipe t Negovanit ( kryeplaku Sotir Kristo dhe antart: Sotir A. Xoxe, Nasho Tipe, Gjeorgji A.Dhimo dhe Kristo S. Radimishi iu lutn Petro Luarasit t vinte n fshatin e tyre t elte shkoll shqipe dhe ai pranoi me gzim.
    Botuesi i gazets Lidhja ortodokse Mihal Gramenon lajmonte:M 30-t t vjeshts s tret u el shkolla shqipe (e Negovanit) pas sistemit pedagogjik me tre rjeshta, h pr h nn drejtim t atdhetarit t flakt z.Petro Nini Luarasit(*)(*) Lajmet e t rat e vendit, Lidhja ortodokse, 16 dhjetor 1909 f.3 . Ndrsa n nj letr pleqsia e Negovanit shkuante: m 30 t Brumorit (nntorit), sot t hnn, nn direksi t ndermit atdhetar dhe t shumvojturit msonjs z.Pjetri Nini Luarasihapi dyert Msonjtorja Shqipe e shum psonjsit katundit tn Negovan, dhe zr i mbl i abeces shqipe ep e merr npr buzt e ngjllta t fmijvet tan (*) Kur u el shkolla shqipe e Negovanit, pati msues-drejtor Petro Nini Luarasin dhe ndihms Mihal Zikostathllarin. (*) gazeta Liria, nr.66, 1909.
    Q prej tragjedis s Ilindenit kur n luft midis andartve dhe komitaxhinjve bullgar u dogj nj mhall e tr ku u shuan familje t tra shqiptare dhe gjer n tragjedin e 12 shkurtit 1905, ishin vrar rreth dyzet e pes patriot shqiptar se s'kishin pranuar t ndryshonin kombsin e tyre. Barbarve nuk u mjaftoi kjo tragjedi. Beharin e 1909-s, andartt vran patriotin Terja Tava dhe plagosn rnd n Manastir t nipin e Papa Kristos, Papa Vasilin. M 14 shtator ditn e Kryqit, kur Papa Vasili filloi meshn e Spironoit, Papa Thanasi i ndihmuar nga andartt grek t Kristasi Dhoksojanit, e shtriu priftin shqiptar prdhe n mes t kishs dhe nisn ta rrahin me dru. N rrmuj e sipr u vra grekomani Papa Thanasi dhe u plagosn i vllai Kol Joti dhe dhaskali grek Stavre Zmrdeshi. Grekomant q u arrestuan u liruan m 12 shtator 1909. Papa Vasili vdiq n burg duke qen n Manastir. T tre ne, babai, Dhimitri e un, morrm pjes n varrimin madhshtor q pregatitn shqiptart e Manastirit, t krishter e muhamedan.
    Para se t nisej prej hotelit ''Liria'' pr n Negovan, Telemak Grmenji e pyeti Petro Luarasin: ''Po s'ke frik mos t t vrasin edhe ty?'' Dhe ai iu prgjegj: ''S'ka gj. Sa m shum t na vrasin aq m shum do t shtohemi'' dhe me t dy bijt e tij u nis pr n Negovan.
    M kujtohet: At pasdreke kur qem duke hyr pr t parn her n fshatin Negovan na treguan se katr-pes zotrinj q po shtisnin kundrejt nesh ishin drejtori dhe dhaskenjt e shkolls greke. Babai zbriti nga kali, iu afrua, e i prshndeti miqsisht n gjuhn greke. Por ata nuk begenisn as t kthejn syt e t na shihnin.
    Ky qe nj deklarim i heshtur lufte, q ditn e par.
    Nj tjetr rast m pastaj: Babai dhe un po ngjitnim shkallt e larta t pazarit kur vum re se sipr po priste dhaskali Petro Samarina q priste t zbriste sa t largoheshim ne. ''Kalimera sas!'' e prshndeti msuesi i shqipes, por i greqishtes heshti.
    ''Pse nuk m flisni?'' e pyeti i shqipes.
    ''Dhen me afisun'',(*) iu prgjegj Petro Samarina.
    ''Po mua prse m len?'' e pyeti Petro Luarasi
    ''Esis isthete eleftheri''.(*)
    Gazeta Lidhja ortodokse shkruante:
    Nj letr t gjat q muarm nga Negovani prej atdhetarit t flakt z.Petro Luarasi na lajmron q grekomant me ndihmn e madhe t dhespotit t Kosturit krkojn t prsritin t vjetratSi na shkruan zoti Luarasi aty prpara n nj dasm q'u b atje me gjith t luturat q'i bri dhespotit fshati, ai ndaloi priftin t kurorzoj kt dasm e kshtu u shtrnguan t marrin nj prift bullgar. Fshati pr s shpejti krkon nga qeveria t'i njihet nj prift shqiptar e kshtu t mos ngjas ndonj turbullim. Pr kt, thot zoti Luarasi, duhet t lviz edhe ''Lidhja Orthodhokse'' q bashkrisht t prpiqen pr t drejtat se me udhn q ka zn Patrikana kurr nuk do t na jepen t drejtat Prgzojm pra atdhetart Negovanas pr ndjenjat kombtare edhe t rinj-martuesve u urojm trashgim e jet t gjat (*)
    (*)Lidhja ortodokse, 5 janar 1910, f.4

    Andartt i zinin pusi babait prher e kudo. Vese tani jo vetm patriott shqiptar por edhe grekomant nisn ta simpatizojn msonjsin e shqipes, t pakn si njeri. Nj prind i quajtur Kristo, vjehrri i kapedanit andart Ilo, i drgoi t bijt n shkolln shqipe. N mbrmje na ftoi edhe pr dark. Vam. Porse, pa shkuar nj gjysm ore, djali i myftarit shqiptar, Nasho Tipes, erdhi dhe i pshpriti babait n vesh q shpejt t iknim. Babai shpiku nj shkak, i lypi ndjes Kristos, iu fal nderjes pr ftesn dhe u ngritm e shkuam. Ecm prmes sheshit t xhamis, kaprcyem urn, ngjitm shkalln e madhe shpejt e shpejt dhe qndruam n sheshin e pazarit sa t merrnim frym. Sandejmi pam tre veta t armatosur tek unjeshin prej mhalls s siprme, ans lumit, duke ecur dhjet-njzet hapa larg njri-tjetrit. Hyn n shtpi t Kristos.
    Kur e pyeti babai Kriston pr kt vizit t papandehur, ai iu prgjegj duke thn: ''Po, qe Iloja. E thirra edhe at. Desha t njheshit, t flisnit e t bnit q t ndjek edhe dhndri im shembullin e Spiro Bellkamenit''. Vrtet, Kristoja qndroi besnik i partis shqiptare dhe qllimi i tij duhet t ket qen i ndershm. Sa pr Ilon ai u largua n Amerik at mot. Por kur plasi lufta ballkanike, kapedan Ilo Pine (Opullos), tok me Xhoxhi arrn, u nis vullnetar pr n ushtrin greke vese nuk arrin dot, u mbytn n oqean.
    Ndrsa msuesit e shkolls greke i mbanin nxnsit mbyllur q n fillim e gjer n mbarim t lndve, ata t shkolls son shqipe na nxirrnin pr shtitje do jav. Marshonim duke knduar: ''Merr uratn bir prej meje'', ''O trima lufttar'', ''Sa t rronj gjithsia'', ''Shkronjat tona jan t arta''. Vjershat e Gjerasim Qiriazit: ''Ditt e djalris'', ''Djal i varfr'' dhe ''O mmz'', s'kishte nxns q t mos i dinte prmendsh. Melodit e tyre mbushnin udht e buisnin npr sheshet e kodrat e Negovanit.
    Drejtori, Petro Nini jipte kndim dhe histori; ''Istorin e Sknderbeut'', ''Bagti e bujqsi'', ''Lulet e vers'', ''Kristomathin'' dhe sidomos tregimet e vjershat e Papa Kristo Harallambit.
    M 12 shkurt 1910, n orn e par t mngjesit, babai hyri n klas i armatosur dhe me gjallri na urdhroi t vishnim palltot e librat t'i linim n klas se do t dilnim pr shritje. Qielli qe i kthjellt, dheu qe zbardhur me nj cip t trash dbore. N rradh dy nga dy dhe duke knduar przjerazi, kush ''Ditt e djalris jan pr t kujtuar kohn kur e shkonim gjith me gzim''; kush ''Pr mmdhen'', dhe kush kngn ''Djal i varfr'', ecm udhs s Follorins. N fund t fshatit qndruam n nj lndin. Kafsht kishin mlatur gjurmt mbi dbor. Babai doli n ball e foli:
    ''Fmij t dashur! Kjo lndin sht vend i shenjt, sht Golgothaja e Shqipris. Ktu sipr, pes vjet m par andartt grek na vran Papa Kristo Harallambin dhe pes patriot shqiptar t Negovanit se nuk deshn t ndronin kombsin e tyre. Ktu nuk do t shkelin njerzit, vese pr t'u falur... Ne do t thurim lndinn me shtylla, do ta mbjellim me pem dhe do t ngrehim n mes t kopshtit statujn e dshmorit t madh t Shqipris''. Dhe kur mbaroi s deklamuari elegjin ''Papa Kriston na e vran!'' ne t rinjve na u duk sikur vet malet na thirrn ''Merrni gjakun!''
    Shum patriot shqiptar, me Ismail Qemalin n krye, patn br mos q shqiptart t kuptoheshin e t vllazroheshin me grekt porse pas tragjedis s 12 shkurtit 1905, pas ktij krimi t klerit grek e t politikanve katil t Athins, u venit do shpres pajtimi. Shqiptart u menduan se far mund t bnin me kraht e vet pr dobi t mmdheut. Ndaj kshtu, po kt mot, u krijua Komiteti i Manastirit.

    * * *
    Me t'u shpallur hyrjeti n Manastir u mbajt kongresi i par i alfabetit shqip. Akoma qe koh paqeje dhe Valiu i Vilajetit vet begenisi t vinte pr ta inaguruar. Erdhi t prshndeste delegatt shqiptar edhe drejtori i gjimnazit grek Anagnostopullos, i shoqruar nga msuesit filoshqiptar Mihal Petru dhe Jorgji Kizha, n krye t 1200 nxnsve, ndr t cilt doktort e ardhshm, Jani Basho dhe Theodhosi e kafazi Ali Panariti.
    M 20 mars 1910, kur populli shqiptar qe tashm n luft t hapur me xhonturqit, u mbajt kongresi i dyt i Manastirit, m shum n seanca t fshehta, ndr t cilat u bisedua pr koordinimin dhe forcimin e veprimtaris s klubeve, pr zhvillimin e arsimit kombtar, pr t protestuar kundr mbylljes s shkollave shqipe, kundr arrestimeve, internimit e dnimit t msuesve dhe pr t dnuar moralisht e botrisht barbarit e Shefqet Turgut Pashs. Ky kongres, q mund t quhet edhe ''i kosovarve'', pr rrethanat e kohs dhe t vendit n t cilin u mbajt, sht nga m t rndsishmit e kongreseve kombtare shqiptare( *)

    (* )Ky kongres, qndron n zenithin e t dy kuvendeve t Ferizajt q prbjn katr vjet nga m t lavdishmit n historin e Shqipris.

    Petro Nini Luarasi u zgjodh sekretar i tij. Ktu ai foli n emr t Lidhjes Orthodhokse dhe fjala e tij e botuar n ''Bashkimi i Kombit'' bri prshtypje t fort.
    At dimr un qesh smurur rnd nga pleuriti dhe babai m pati shpn n spitalin francez t motrave stigmatine. Dola i shruar kur pati filluar kongresi. Kur drekn e par hyra n restorant t hotelit ''Ilira'', ku qen mbledhur delegatt, babai m urdhroi t vija t laja duart pastaj t kthehesha n salln e buks. N t hyr, m qndroi prpara tyre dhe m foli:''Shikoji n sy kta zotrinj, mbaji mend mir fytyrat e tyre dhe t'i nderosh gjith jetn, se ata prpiqen t shptojn Shqiprin nga rrobria!'' Dhe m tregoi emrat: ''Zotnit Dervish Hima dhe Bedri Peja, Qazim be Dibra, Hysni Curri, Ali Hajdar i Riza beut...'' e kshtu me rradh.
    Dhe un i shikova n sy dhe i nderova me krye . Dhe ndenja n trapez bashk me ata dhe hngra mish me fasule e nj bakllava. Rrexhep beu nxorri t m falte nj grosh, por babai, m shum me shenja se me fjal i tha: '' Jo, se msohet keq.''
    Fmijt ndjejn gzim t veant kur shohin e njihen me njerz t mdhenj, kur i dgjojn ata t flasin me nderim pr ndonj tjetr q nuk gjendet pran. Kur dgjoja Dervish Himn t fliste me admirim pr Ismail Qemalin dhe Hysni Curri po kshtu pr Isa Boletinin, mua m shkonte mendja n kohn heroike t Sknderbeut dhe gzohesha q edhe ne shqiptart kishim burra me fam.
    Njerz me dinjitet, burra e gra, gjeje kudo, n do mhall t katundit ton, n do fshat t Kolonjs, n do qytet t Shqipris. Por ndryshe qe kur i shihja ata a dgjoja pr ta ve e ve dhe ndryshe kur i shihja ata tok e i dgjoja t flisnin e t kshilloheshin bashk pr punt e mbarsin e t gjith popullit, si n Kongresin e dyt t Manastirit.
    N Negovan, mua t voglit , q nuk e vrisja mendjen pr t kuptuar rreziqet q na prgjonin n do hap e ap prej armiqve t shkolls shqipe, do gj m'u duk e bukur dhe e dashur. Ndonse s'kisha pran, si n shtpi, as nnn, as motrat, atje na u bn t tilla gjith grat e vajzat e patriotve, q nga e veja e Papa Kristos e gjer te gruaja e vajzat e pojakut e t mullisit dshmor t shtjes shqiptare. Dal nga dal filluan t na simpatizojn e t na bnin miq edhe ata familjar t cilt n fillim ishin treguar grekoman.
    Kur u el shkolla e Negovanit, ditn e par erdhn nja dhjet nxns. Kur u mbyll, n qershor, rreth njqind nxns e nxnse morrn pjes n provimet q u kremtuan me poh e pasqyli.

    N festn e mbarimit t motit shkollor erdhn nga Follorina kryetari i Beledijes Haki bej Qafzezi, komandanti i xhandarmris Qamil Efendi Elbasani dhe arkimandriti i komunitetit bullgar, pr t nderuar bashkatdhetart e Papa Kristo Harallambit.
    Edhe motin shkollor 1910-1911 babai n Negovan vajti.(*)
    (*)N vitin shkollor 1910-1911 dhan msim Petro Nini Luarasi, Mihal Zikostathllari, Kosta Micehaxhi dhe Vasiliqia Koke nga Bellkameni
    Mua m mori pas, por Dhimitrin e drgoi n shkolln bujqsore amerikane n Selanik. Banuam prsri n at viln e bukur, mban udhs s Follorins, prball kopshtit ku do t ngrihej monumenti i Papa Kristos, banort e s cils qen vrar t gjith gjat prpjekjes midis andartve e komitaxhinjve bullgar m 1903.
    Bab e bir, t dy flinim n odn prdhese q kish vetm dy dritare ball kopshtit. Natn babai koburen e mbante nn jastk, iften varur n mur dhe dogran fshehur mes dyshekut. Ai punonte edhe pas mesit t nats, se po pregatiste librin ''Mallkimi i shkronjave shqipe dhe prfolja e shqiptarit''.(*)
    ---------
    (*) Kur ishim n Negovan, babai lexoi q gazeta londineze ''Times'' akuzonte Patrikann e Stambollit dhe klerin grek n prgjithsi se ndalonin ''me mjete t panomta prparimin e shkronjave shqipe dhe qytetrimin e shqiptarve''. Kur, organi i Patrikans ''Eklisiastiqi alithia''( ''E vrteta kishtare'') e mohoi kt akuz, im at filloi t prgatis pamfletin ''Mallkimi i Shkronjave shqipe dhe prfolja e shqiptarit'' ku me dokumenta e fakte provonte t vrtetn se kleri grek edhe altarin e shenjt e prdorte n shrbim t shovinizmit.

    Kur zgjohesha, vija re si mbshtetej n tryez, si mendohej e shkruante, si ngrihej e ecte tutje-thu, si ulej e prap shkruante. Her-her sikur fliste me vete, i helmuar, i gzuar, ndoshta mallkimeve t dhespotit Fillaret:
    I mallkuari dhe i shkishruari Petro Luarasi ka shkuar n fshatra t ndryshme t rrethit t Kolonjs, duke u premtuar emrimin e msuesve shqiptar pr msimin e shqipes, nj gjuh e cila nuk ekziston Shpallim se kushdo q ndikohet nga i mallkuari Petro Luarasi dhe shokt e tij, ose pranon msues shqiptar, do t shkishrohet nga i madhi Zot e do t marr mallkimin e etrve t kishs .(*)
    -------
    (*) Fragment nga mallkimi i Dhespotit t Kosturit, Fillaret, m 20 shtator 1892.

    po u prgjigjej me fjalt:

    ''Ne shqiptart i duam jo vetm vllezrit tan grek, po gjith vllezrit e bots, ve se dshrojm q t na duan edhe ata neve!... Kombi yn sht bashksia e shqiptarve, dhe gjuha jon sht shqipja, t ciln e trashguam nga strgjyshrit tan PellazgtTa begatojm gjuhn edhe kombin tn me kultur dhe qytetrim, dhe ather do t shohm q gjith sa foln liksht kundr gjuhs dhe kombit tn do t turprohen dhe si dylli prpara faqes s zjarrit do t treten prej nakarit. Le t mos friksohemi prpara llomotitjeve e prrallave grarishte t atyre q nuk e dashurojn po e urrejn mbrothsin e njerzis dhe nn mask shenjtorsh e mendarsh duan t na gabojn ne, dhe le t dim se ai q sht frikacak prkundrejt s drejts - ai bhet tradhtor i mmdheut dhe i vetes s tij.(*)
    ---------
    (*) Petro N. Luarasi:Mallkim i shkronjavet shqipe dhe prfolja e shqiptarit, Manastir, 1911, f. 7.



    Nj dit e pash baban t qaj. Sa m'u dhimbs! Kishte marr nj letr nga fshati ku i shkruanin se vllai im i vogl Pirro pati vdekur nga kolla e mir e fruthi, smundje q korrn gati gjith fmijt e fshatit at dimr dhe q u prhapn nprmjet kungimit.

    * * *

    Motin e dyt n Negovan vizitat e patriotve nga vende t ndryshme po bheshin m t dendura n banesn ton: m t shpeshta u bn edhe prpjekjet e andartve grek pr ta vrar baban. Dhe do ta kishin vrar me siguri po t mos kishin qen trimi me flet Spiro Toli Bellkameni dhe djemt patriot t Negovanit q e ruajtn si syt e ballit.
    Edhe vet e parandjente rrezikun. N nj letr nga Negovani, me dat 10 mars 1911, i shkruan Kristo Papa Stefan Luarasit n Sofje: ''N koh t keqe un s'kam ndrmend t'ua le msonjtoren grekomanvet, po do t qndroj gjer n fund...para dy javsh e drgova Sknderin n shtpi, e largova...''
    Un, me t arrir n Kor, shkova drejt e n shkolln shqipe t upave, t piqesha me time motr Thomaidhn. Ajo, sa m pa vetm, u zbeh n fytyr dhe sa s'ia dha t qarit. ''Po babai?'' m pyeti. E sigurova q qe mir dhe s'dija prse m nisi aq hert.
    N fund t motit shkollor u kthye edhe vet.
    N Kor, nj dit m par se t ngjiste prpjekja n Orhan iflik, e arrestuan. Kur i solln t vrart te sheshi i hyqymetit at po e gjykonin n zyrn e mystendikut. Kur erdhi n fshat dhe u mblodhn miq e mysafir q ta uronin pr ''Mir se na erdhe!'' ai i pari u dha lajmin e vrasjes s Bajazit Rehovs dhe t pes djelmoshave - nxns t tij! Kur zuri emrin e Kristaq Kosturit, babai i t cilit pati rn pes vjet m par dshmor i plumbave t andartve n Selanik, lott i rrodhn mbi faqe.
    . At dit t zez korriku Kora mbajti frymn. Bijt e saj nj erek ore larg vatrs s tyre patn rn n luft me asqert osmanllinj. Disa dit m par kapedant Spiro Bellkameni, Qamil Panariti , Mendu Zavalani e Gani Sali Butka patn marr pjes n mbledhjen e Frashrit dhe sipas planit q vendosn mes tyre komitt, u nisn pr n vendet e caktuara. N Vithkuq u bashkua me ta Bajazit Rehova. N Kor, antart e komitetit patn siguruar arm, buk e veshmbathje pr kryengritsit dhe prisnin q t vinte ndokush ti merrte. Natn e 29 korrikut eta e Qamil Panaritit me tet vet dhe e Spiro Bellkamenit me dymbdhjet q qen nisur pr n Mal t That, pushuan n arat e Orman ifligut e t Pojanit dhe prisnin tu vinin armatimet.(*)
    (*) Kishin vendosur t sulmonin burgun e Kors pr t liruar patriott.
    Nj oban i Mehmet beut i diktoi dhe i kallzoi n Hyqymet. T dy etat ran n pusi.
    Zyrtart turq thirrn familjart e kryengritsve t vinin t identifikonin trupat e t vrarve. Po kush guxonte t'i dilte tmerrit n sy? Kur u prhap fjala se plaku Vani Cico Kosturi u nis pr te shesh i hyqymetit, jo t afrmit e dshmorve, por gjith kasabaja i vajti pas.
    Plaku i nderuar qndroi prpara gjasht kufomave t bra cop-cop prej barbarve anadollak: asnjra nuk njihej se e cilit trimi qe. I vshtroi n heshtje t thell sikur u fal prpara nj altari. Dhe kur Rexhep Palla e pyeti pr t parin n rradh se e kujt qe, plaku i nderuar iu prgjegj: ''E djalit tim!''
    ''Po kjo tjetra?''
    ''T gjitha t djemve t mij!'' iu prgjegj patrioti kryelart, i hodhi renegatit t Resnjs nj vshtrim prmues dhe i ktheu kraht. T gjith e prcolln n shtpi. At dit Vani Cico Kosturi u b babai i gjith Kors.
    Prparimi i shkolls s Negovanit, libri ''Mallkimi i shkronjave shqipe dhe prfolja e shqiptarit'', q goditi rnd politikn e Patrikans n Shqipri dhe mbi t gjitha prpjekjet e tij pr themelimin e nj komiteti pr bashkimin e gjith etave n Shqiprin jugore, kto e shum t tjera i bn kundrshtart e Petros q t prpiqeshin ta zhduknin sa m par, sepse qe i ri, i fort dhe i dashur prej kryengritsve shqiptar.
    Ndrsa s'kalonte jav pa u br ndonj mbledhje n shtpi t tij me ndonj Vangjel .Gjik a Memduh Zavalani, ose nga ndonj bastisje e nizamve turq kur ngutsisht n fillim t gushtit e thirrn n Manastir.
    M 10 gusht u nda nga shokt e Manastirit shndosh e mir.
    Si e penguan edhe ksaj radh nja dy dit n Kor arriu n fshat t dieln q n mngjez. Pati vajtur drejt e n kish dhe pas meshs gjerdisi me pleqt e fshatit pr urime.

    * * *

    Qe gostia e tij e fundit. At t djel rrodhn miq nga t gjith ant e fshatrave q t ndodheshin n panair, ditn e Shn Mris, m 15 gusht. Pr drek, at dit, n mes t mysafirve t tjer, pati edhe Stefan Blushin, mikun e vjetr q, kur ishte vet msues n Bezhan m 1883, e pati knduar n kngn e kapedan Xhemos nga Starja.
    Po at dit pasdreke, priti n odn e vogl nga nj burr prej cilitdo fshati kufi me Luarasin, t krishter e mysliman. Nga Qyteza m kujtohet plaku Reiz, nga Luarasi Adem Karafili. U tregoi dshirn pr eljen e nj shkolle n Luaras pr fmijt e ktyre fshatrave, me nj konvikt n shtpin e tij. Ai me dy t tjer do t jepte msim, i ndihmuar edhe prej s bijs s madhe, Thomaidhs, e cila at vit mbaroi shkolln e Qiriazve n Kor.
    Ai pati edhe nj plan tjetr, q e bisedoi vetm me ata pak fshatart e tij q kishin pjes n arat e Pradells. Sivanllarve dhe Gjokollarve do t'u falte selishtat e mhalls dhe arat rreth e rrotull pr hiset e tyre. Adem Karafilit e Fehimit nga Matorukt, u tha t'ua blinte me qllim q t ndrtonte nj shkoll bujqsore dhe ata i than se qen gati t'ia falnin ve t bhej kjo pun.
    T nesrmen, ditn e mart, pasi pati prcjell miqt e fundit, tek hidhte vrah, e thirrn t vinte n Ersek. Dhe t mrkurn n mngjes u nis pr atje. Rreth ors pes pas dreke u b keq.
    E shpun n han t smur. Krkoi ndihmn e mjekut por s'i erdhi. Krkoi t vinte Mihal Leshica por t dy xhandart rojtar te dera e hanit nuk e lan t hynte. Nuk lan asnj burr t hynte brenda ta shikonte, ta ndihmonte. E motra Jane dhe fshatari Kozo Dhima e ndihmuan pak. Gjuha i qe prer. Dha shenj q ta nisnin pr n fshat...n Gostivisht. Po at mbrmje dha frymn e fundit, n shtpin e s kushrirs Parashqevi Kita. Fjalt e fundit, t folura me vshtirsi, ia drejtoi s shoqes: ''Amanet fmijt!'' dhe mbylli syt e shkoi. T nesrmen e sualln n Luaras. Ktu erdhn edhe doktori grek, edhe xhandar turq, nj syresh i krishter. Po prse erdhn tani?

    * * *

    Petro Nini paskish vdekur nga kolera dhe kufoma duhej t'i digjej me glqere! T krishter e mysliman, ndr t cilt edhe plaku Tahir Orgocka patn ardhur n varrim t Petros. Muhamedant, t armatosur, qndronin pakz larg: n njrn an shumica, miqt e Jaes e t Zenelit, n tjetrn an Dake Mali me disa shok, vrassit e Jaes e t Zenelit! E kur xhandart guxuan t afrohen q t derdhin gurin prvlonjs mbi trupin e Petros, Dakja, armiku i tij i pajtuar, u turr drejt varrit dhe u thirri t tjerve: ''Qe miku juaj, hasmi im. Po m leht do t m prvlojn mua t gjall se trupin e Petros!''
    Xhandart ua mbathn kmbve pas doktorit q iku kaluar tok me suvarinjt. Dake Mali qante si kalama.
    Thanas Cico Duro-ah sa burr i mir, ve t mos kish patur t pirt! - hahej nga nj her me tim at: ''Fol, o Petro, kush sht m i pasur, ti me tri motra apo un me tre vllezr?''
    ''Prit sa t vdes, o xha Thanas, do ta marr vesh prej kujs.''
    Kur e mbuluan Petron, e mori vesh xha Thanasi q edhe Petrua paskish patur tre vllezr, po jo prej kujes - se zemrat qen zn nga zemrimi- po prej asaj q ngjau rreth atij varri, q t huaj deshn ta nderonin, dhe prej qndrimit burrror t atyre tri motrave.
    Guri Sevo ndodhej larg Shqipris kur vdiq Petroja, por Leko Dhosi i dha nj prshkrim t imt mbi varrimin e msuesit t shqipes: ''N'at ast njerzia as q pyetn fare se 'sht frika. Kur vdiq ky njeri i mir i fshatit ton, le t vdesim edhe ne - le t vdesim!'' than. Dhe s'kishin se 't bnin asqert se s'i mbanin dot njerzit''. Kshtu shkruante Leko Dhosi, nxns i Petros, i cili edhe ai vet tre vjet m von ra i vrar mu prpara kishs s Katundit prej plumbave t andartve. Ai shkoi theror bashk me ata nxns t Petros q i dogjn n Tresk dhe me ata dy dshmor t Gostivishtit, at e bij, Vasil e Paro Kita, q i thern, po n at shtpi ku vdiq Petro Luarasi, i helmuar nga shrbtort e kishs greke dhe xhonturqit e qeveris turke.
    Burrrisht qndruan djemt trima t fshatit rreth kufoms s Petros n at ast, kshtu burrrisht edhe rreth familjes s tij tre vjet m von, kur skllevr t shitur n t huaj deshn ta fshinin nga faqja e dheut.''
    Nj shok i Komitetit lajmronte gazetat: ''Petroja vdiq dhe me vdekjen e ktij Atdheu shqiptar humbi nj bir t vrtet dhe Komiteti nj antar t fort dhe puntor t par.''
    Gjith gazetat u mbushn me nekrologji pr Petro Luarasin: ''Dielli'', ''Lirija'', ''Drita'', ''Kalendari''...t gjitha botuan prshkrime t gjata mbi jetn dhe veprat e tij.(*)
    (*) Ngushllime vinin edhe nga Bota e re
    Nekrologji pr P.N.Luarasin dhe ora e fundit, Dielli , 28 shtator 1911, f.2.
    Ngushllim: Shoqria ''Mall i Mmdheut'' dhe ''Prlindja Shqiptare'' e Jamestownit, drgon ngushllimet e saj t sinqerta familjes Petro Luarasi pr humbjen e t dashurit tyre dhe atdhetarit ton t palodhur, e fillonjsit t Shoqris ''Mall i Mmdheut'' , Dielli, 19 .10.1911, f.3.

    Shum atdhetar t vrtet e qan me lot t nxeht n vjersha t bukura vajtimtare. ''Dhe un vet e kam qar Petron'', shkruan Guri Sevo, ''pse e kisha mik e msonjs, dhe se natura i kishte dhn nj cilsi t veant n mendje dhe n zemr, karakterin q e quante nga shumica, dhe si shqiptar e kemi dashur se na nderonte fshatin e kombin.''(*)
    (*)


    N fillim t shekullit Patrikana greke pati marr vendim q dhespott t emroheshin jo m pleq po t rinj, t zott pr t zbatuar do mizori kundr armiqve t elenizmit dhe drgoi t till n Kostur, n Manastir dhe n Kor. Njri qysh n predikimin e tij t par u tha besimtarvet: ''Moisiu ka thn: Prgjigjuni kundrshtarit sy pr sy e dhmb pr dhmb". Un ju them: Nd ju nxjerrt armiku njrin sy, ju t'ia nxirrni t dy syt dhe nd ju theft nj dhmb, ju t'ia thyeni t gjith''.
    Tjetri: ''Krishti u tha apostujvet: Lerini shtpit dhe ejani pas meje. Un ju them: shitini shtpit, armatosuni dhe vrajini armiqt e helenizmit''. Dhe kshtu e n kt mnyr barbare predikonin dhespott e Fanarit n vendet ku nuk flitej gjuha greke.
    Kur mendoj q Karavangjeli i Kosturit dha urdhr q t bhej masakra e 12 shkurtit, n t ciln humbn jetn Papa Kristoja, vetm se meshoi shqip n fshatin e tij Negovan, Papa Theodhosi, vetm se qe i vllai i Papa Kristos, dhe Papa Vasili, vetm se qe nipi i tyre, dhe t katr t tjert, vetm se donin t dgjonin ungjillin shqip, dhe brenda pes vjetve edhe dyzet e katr t tjer banor t Negovanit u bn fli vetm se drguan fmijt n shkolln shqipe, uditem, jo q e helmuan Petro Luarasin m 1911, po si nuk e vran n Negovan q t nesrmen e dits q eli shkolln shqipe n at fshat!
    Po, vrtet, pse nuk e vran?(*)
    --------------
    Kur Thoma Bezhani ia bri kt pyetje s gjyshes, ajo i qe prgjegjur : ''Plumbi nuk i ze trimat''. (90 vjetori i shkolls shqipe n Bezhan, ''Msuesi'',14 janar 1974)

    Se ja q Petro Nini Luarasi nuk kish thimjo ksillo, cop dru prej kryqit t Krishtit q ti shrbente si hajmali. Po 'djem besnik e trima paskeshin qen ata t Negovanit e t Bellkamenit! Kta t gjith me kapedan Spiro Bellkamenin e ruajtn Petron si t dy syt e ballit.
    ''Po pse ia bn at t keqe dhe e helmuan!''
    Helmimi ka qen nj nga armt e ndyra q prdorte Bizanci pr t zhdukur armiqt e tij; se vrasja me helm mund t maskohet. Dhe helmatimin e Petro Luarasit u prpoqn ta maskonin duke pifur se vdiq nga kolera.
    Pr vdekjen e Petros prej helmit aso kohe u bind e gjith bota, me gjith prpjekjet q bn konspiratort grek e xhonturq pr t mbuluar aktin e tyre kriminal prej opinionit publik. Kur u kthye Petro Luarasi nga Manastiri n Kolonj, domethn dhjet dit para se t vdiste, ai ishte fare mir nga shndeti.
    Gazeta ''Drita'' e Manastirit, m 16 Vjesht e Par 1911, shkruan pr vdekjen dhe lajmron me kto fjal: ''Ky atdhetar i flakt vdiq n gusht t ktij moti n Ersek. Disa thon q e farmakosn armiqt dhe disa t tjer thon se vdiq nga apopleksia. Dy jav m par se t vdiste kish ardhur ktu n Manastir dhe ish fare mir nga shndeti.''
    Po t kish qen i smur Petro Luarasi qndronte n Manastir dhe atje mund t gjente mjekimin e nevojshm. Pas dy ditsh udh, t mrkurn, m 10 gusht arrin n Kor ku prsri e mbajtn nn vrejtje pr nja dy dit. Kur e lshuan, po t kish qen smur, qndronte n Kor, ku mund t gjente mjekimin e nevojshm m leht se n fshat.
    T djel, m 14 gusht, u nis q me nat nga Kora pr n Luaras me kmb. Kur arriu n fshat, shkoi drejt e n kish, ku pati nisur mesha. T nesrmen qe panairi i Shn Maris dhe u interesua t piqej me sa m shum mysafir, q t'u fliste e t'i bindte pr t elur shkolla shqipe. Tr at mngjes bri vizita npr fshat. U puth e u prqafua me miq e t dashurit e tij. N shtpi t tij priti e prcolli mysafir, hngri e piu bashk me ta. T martn shtroi vet vrahun n lm dhe punoi gjith ditn e dits. T mrkurn m 17 gusht, thon se nuk kishte ndr mend t shkonte n Ersek, por e thirrn. Edhe kt dit i la kafsht pr pun e shkoi me kmb n pazar. Kishte shpres t kthehej shndosh e mir n fshat.
    Dihet se n Ersek foli pr pun t shkolls q dshironte t elej asaj vjeshte atje. Pr kt gj foli edhe me tregtart grekoman t atjeshm, dhe me Pet Prodanin n dyqan t tij. Grekomant kishin organizuar nj shoqri t tyre n Kolonj me kryetar nderi dhespotin e Kosturit, Joakinin, me t cilin Petro Luarasi kishte qen n luft pr vdekje. Pet Prodani qe kryetar i ksaj shoqrie, nj doktor grek Joan Thanas Janulis ish sekretar i saj. At pasdreke fatale, prej dyqanit t Pet Prodanit shkoi n spicerin e Janulit. N kt interval u smur Petro Luarasi. Q u helmua, s'ka dyshim. Pyetja sht: Ku u helmua, n dyqan t Pet Prodanit apo n farmacin aty ngjitur. Prpara spicerans u rrzua prdhe. Kur e shpun n han, njerz t porositur po thrrisnin npr pazar: ''Kolera! Kolera! Petro Luarasi ka kolern!''
    Kt e bn komplotistt pr t humbur gjurmt e krimit t tyre. N at moment shpifja e bri efektin e saj pr t mbajtur njerzit larg t smurit, po gjith bota e kuptoi q Petro Luarasi vdiq i farmakosur.(*)
    (*) Nj fakt tjetr provon se tim at e farmakosn. Gjat kthimit nga Erseka, hipur mbi mushkn e Kozo Dhims, villte prmbi qafn e saj. T nesrmen ngordhi edhe mushka, q qe e shndetshme e bnte prmbi 15 napolona asaj kohe.

    Sali Butka dhe Spiro Bellkameni t cilt ndodheshin n mal me etat e tyre, erdhn fshehurazi n shtpin e t vdekurit pr ngushllim dhe biseduan rreth katilve q duhej ta paguanibn me kok vrasjen e mikut t tyre. E shoqja e Petros iu lut me lot n sy: Aman ve gjak jo, se i kam fmijt t vegjl!( )
    (*) Populli ia ruajti kujtimin Petros dhe nuk i harroi bashkfajtort. M 1920, kur Kolonja hyri nn administratn shqiptare, patriott krkuan dhe bn q doktor Janulis t shporrej prej Erseks nn akuzn si bashkpuntor pr vrasjen e Petros. Ndrsa Pet Prodani, agjenti kryesor i dhespotit t Kosturit dhe i xhonturqve, i lidhur ngusht me ta si vegl pr zhdukjen e Petros, mbrohej nga bejlert dhe e ndjente veten aq t sigurt sa njher kur ra fjala pr vdekjen e Petros u mburr duke thn: Miqt e Petros e muarrn vesh se un jam m i madh se Perndia.
    Aq e urrenin kta grekoman Petro Luarasin, sa m 1926, pas rikthimit t Zogut, rrugs n t ciln Petro Luarasi pati shkuar i smur dhe i kishin vn emrin e tij, ia hoqn tabeln, dhe n listn e gjat q u pregatit prej bashkis s Kors me rastin e 25-vjetorit t Indipendencs shqiptare ndrmjet gjith atyre veteranve dhe patriotve mungonte emri i Petro Nini Luarasit, (Gazeta ''Drita'', nr. 207, 4 gusht 1937).
    Kundr ksaj ''harrese'' njerz t popullit drguan protestn e tyre t fort n gazetn zyrtare Drita t Tirans. ( Gazeta ''Drita'' , nr.212 10.8.1937, f.3)
    Shnim: ''Bjm me dije se n periudhn 12.12.1936-13.8.1945, Sknder Petro Luarasi, gjendej jasht shtetit (n gusht 1937 n Spanj) pra sht i pabazuar do hamendsim se ''pikrisht ai'' sht autori-anonim i ksaj proteste Nuk dihet se n 'rrethana sht ngjizur kjo ide q t vr nderin e shenjtorit ortodoks Petro Nini Luarasi n duart e Sknder Petro Luarasit, '' t birit plangprishs, heretik e t indoktrinuar me internacionalizm''.
    Nj nga dialogjet e mbajtur n provimet e shkolls shqipe n Kor midis dy nxnsve shqiptar dhe nj nxnsi grekoman, i cili mburr antikat e Greqis, msuesi i shqipes e mbaron me fjalt:
    Vlla, na duhen t teprat?
    Nuk vshtrojm punt ne?
    Grekt qofshin t vjetrit,
    Pr ne qoft do e re.
    Ai vdiq n luft e sipr pr t ren.
    Kur vdiq i la s shoqes pes lira borxh t cilat ajo i shleu duke shitur bagti e drith q t'ia mbante t pastr emrin. Fmijve nuk u la trashgim talanta por karakterin e emrin e mir.
    N kujtimet e tij Sali Butka shkruan: N qoft se n Kolonj do t ngrihet n kohn e ardhshme ndonj prmendore pr at q e shptoi dhe e nderoi kt vend, kjo prmendore duhet t jet e Petro Nini Luarasit, q na zgjoi, na bashkoi e na lartsoi dshirat e veprimet.( )
    ( )Mbas lirimit, Kolonja ia ngriti bustinPetro Nini Luarasit dhe ia prjetsoi emrin n shkolln e Erseks t ciln e pati ngritur q gjat Rilindjes Kombtare .
    Epitaf i thjesht: Msues i lavdishm i shkolls shqipe.

  28. Anetart m posht kan falenderuar petrol pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  29. #16
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    19,547
    Faleminderit
    51
    114 falenderime n 104 postime
    flmn gimi 3 per keto postime qe ke bere me veprat e skender luarasit..

    mir eshte ti lexojne te gjithe shqiptaret keto postime.. e te njohin me mire rilindasin e fundit.. sic e mendoj une.. profesor Skender Luarasin..

    sa fat do kishim ne se ne shqiperine e mbas 1944-tres.. do ishte instaluar nje regjim demokratik.. ku do kishin liri krijimtarie e fjale dhe kokat e rralla si profesor Skender Luarasi.. me shoke..

    Megjithate thone se.. profesor Skenderi nuk pushoj se theni fjalen e tij ashtu si e mendonte..



    petrol ..vazhdo me tregue per babane tuaj..

    nje vrejtje..

    nicku te duket si emer i ndonje kompanie karburanti..

    veri ndonje pike a shtoji ndonje germe qe te duket me bukur..

  30. Anetart m posht kan falenderuar Brari pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  31. #17
    petrol
    Antarsuar
    20-05-2009
    Vendndodhja
    Rr.''Luigj Gurakuqi'', p.15,sh.4, a.25,Tirane, Albania
    Mosha
    53
    Postime
    479
    Faleminderit
    0
    58 falenderime n 54 postime
    I nderuar Brari,
    petrol d.m.th. ''burim energjie pozitive'' dhe mohet si i domosdoshm paka se dikujt i sht djegur karburatori ose i bn zhurm skapamento.
    Ju si ambjentalist i nderuar vazhdoni t mbillni lule e pem.

  32. Anetart m posht kan falenderuar petrol pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  33. #18
    petrol
    Antarsuar
    20-05-2009
    Vendndodhja
    Rr.''Luigj Gurakuqi'', p.15,sh.4, a.25,Tirane, Albania
    Mosha
    53
    Postime
    479
    Faleminderit
    0
    58 falenderime n 54 postime
    Petro S. Luarasi

    Vullnetart shqiptar n Brigadat Ndrkombtare n Spanj

    ”T mbrosh lirin e tjetrit, do t thot; t mos pranosh pushtimin tnd.”


    Marrdhnie historike

    N marrdhniet historike t popullit spanjoll e atij shqiptar dallohen dy periudha me rndsi t madhe edhe pr vlerat ndrkombtare. S pari, vlersohet bashkpunimi i hershm i mbretit spanjoll Alfonsi V (1396-1458) me Princin e Epirit Gjergj Arianitin dhe m pas me Gjergj Kastrioti-Sknderbeun (1405-1468) n luftn e tyre kundr pushtuesit osman gjat mesit t shekullin XV. Historian shqiptar e t huaj kan vlersuar lart kontributin e Alfonsit V me drith, municion dhe qindra ushtar, shum prej t cilve ran heroikisht krah shqiptarve n mbrojtje t Krujs dhe n betejn e Beratit. Studjuesi Fan S. Noli ka theksuar se Alfonsi V ‘‘ishte miku m i ngusht dhe mbrojtsi m besnik (i Sknderbeut), t cilin e kishte ndihmuar me dor t hapur n disa raste kritike’’.

    Ndrsa Sknderbeu e ndihmoi t birin e Alfonsit XV, Ferdinandin, n momente tepr t vshtira, q t ruante kurorn atrore t Mbretris s Napolit dhe ‘‘ai i qndroi mirnjohs tr jetn Sknderbeut’’ duke e quajtur si ‘‘baba’’.

    Vllazrimi i popujve n Spanj. Periudha e dyt e kontakteve historike midis dy popujve i takon pragut t Lufts s Dyt Botrore kur koalicioni nazi-fashist, pasi kreu puin ushtarak n Marokun spanjoll, m 18 korrik 1936, nisi agresionin ushtarak kundr qeveris legjitime spanjolle duke shkaktuar tragjedin kombtare, luftn e prgjakshme civile.

    Thirrjes s Spanjs: ‘‘Popuj t bots, ndihmomni! Fashizmi po m mbyt!’’ iu prgjegjn: ‘‘No pasaran!’’ ‘‘ (Fashistt) Nuk do t kalojn!’’ t gjitha shtresat prparimtare t popujve anemban bots.

    Krahas vullnetarve nga 53 vende, dhjetra antifashist shqiptar shtrnguan duart e zemrat n ‘‘Vatrn e vllazrimit t popujve’’ dhe u betuan: ‘‘Vdekje fashizmit!’’ Pr her t par n historin e njerzimit popujt nga e tr bota, u solidarizuan n luftn kundr rrezikut t prbashkt fashist.

    Gazeta ‘‘Prpara’’ e Kors, n tetor 1938, shkruante: ‘‘Shum djem t popullit lan vllezr e motra, prindr e fmij, i lan nn terrorin e regjimit t uris dhe ikn plot vullnet, plot zjarr, duke kaluar kufij shtetesh fashiste dhe erdhn ktu n truallin e prpjekjeve pr lirin e Spanjs dhe t bots nga rreziku i fashizmit ndrkombtar’’.

    Krijimi i Brigadave Ndrkombtare

    Tre muaj pas fillimit t rebelionit fashist, nj delegacion vullnetarsh t huaj i prfaqsuar nga italiani Luigji Longo (Gallo), polaku Stefan Wisniewski dhe francezi Pierre Rebier, i ofruan qeveris spanjolle ndihm pa kushte dhe deklaruan: ‘‘Dshrojm vetm q Brigadat Internacionale t konsiderohen si njsi t varura nga qeveria dhe autoritetet ushtarake spanjolle.’’ M 22 tetor 1936, qeveria e Republiks Spanjolle vendosi t miratonte krijimin e brigadave ndrkombtare. N deklarat do pjestar i tyre shprehej: ‘‘Gjendem ktu se jam nj vullnetar pr t dhn dhe pikn e fundit t gjakut tim, pr mbrojtjen e Spanjs, Liris dhe Bots mbar!’’ M 27 tetor 1936 batalioni i par ndrkombtar ‘‘Edgar Andre’’ niset nga Albacete n frontin pr mbrojtjen e Madridit. Pas disa ditsh atij iu gjend n krah batalioni francez ‘‘Komuna e Parisit’’ dhe batalioni polak ‘‘Dombrovski’’. Kshtu u formua e para brigad ndrkombtare (e emrtuar Brigada XI) me komandant gjeneralin Kleber dhe komisar Hans Beimler q u pasua shpejt nga t tjera batalione e brigada si ‘‘Telman’’,’’ Marsejeze’’, ‘‘Garibaldi’’, ‘‘Linkoln’’ etj. Kur Gjenerali Lukash, i paraqiti popullit t Madridit, Brigadn e Dyt deklaroi: ‘‘Kjo Brigad do ta mbroj qytetin tuaj sikur t ishte qyteti i lindjes s cilitdo vullnetari t saj. Nderi juaj sht nderi yn! Lufta juaj sht lufta jon! Salud Camaradas!’’

    Vullnetart shqiptar

    Kombi shqiptar u prfaqsua q n muajt e par n kt ‘‘vatr t vllazrimit t popujve’’ me ushtarak, infermier, gazetar e intelektual, dhe, mbi t gjitha, me gruan e emancipuar, infermieren Justina Shkupi, e cila u shqua si asistente n krah t ‘‘doktorit t tre kontinenteve’’ Norman Betyn. Edhe poeti i ri Petro Marko do t nxitonte drejt Madridit t Liris, t cilit do t’i thurrte vargjet ‘‘Salud Madrid’’:

    ‘‘‘Madrid, o varr i tiranis,

    Madrid, o kulm i theroris,

    Madrid, llogore e vegjlis,

    Madrid, kambana e Liris!’’

    N luftn antifashiste t Spanjs u bashkuan tr ‘‘copzat’’ e kombit shqipar: shqiptari geg e tosk, kosovari, dibrani, ami, arvanitasi dhe bashkkombasi emigrant nga diaspora.

    Ata u bashkuan pa dallim feje, gjinie, gjendjeje shoqrore e niveli arsimor apo ekonomik: puntor, fshatar, tregtar, ushtarak e intelektual, me diversitete n bindjet politike: anarkist, sindikalist, komunist, socialist, socialdemokrat, patriot nacionalist dhe pa parti, gjith ata q i bashkonte ideali antifashist dhe dinjiteti njerzor.

    Vullnetart shqiptar n Luftn e Spanjs qen njerz t pjekur, objektiv n botkuptimin e tyre politik, atdhetar e human dhe nuk qen aspak ‘‘mercenar aventur" apo ‘‘idealist romantik’’. Disa nga ata kishin braktisur arsimimin ndr shkolla e punn q u siguronte jetesn, kishin n ankth familjet: prindr, vllezr e motra, disa kishin ‘‘braktisur’’ grat e fmijt duke ln peng t fatit, vet jetn e tyre, pr nj qllim t shenjt: t drmonin fashizmin n ‘‘tokn e Don Kishotit’’, t ndrgjegjshm se kshtu shptonte edhe vendi i tyre nga pushtimi fashist.

    Kto ndjenja i shpreh bukur vullnetari Mehmet Shehu n poemn ‘‘Adelante kamaradas!’’ (Prpara shok!) e shkruajtur spanjisht m 1938, prej s cils po shkpusim strofn:

    ‘‘Ktu tek pragu betohem se jetn e bj kurban

    Pr t mbrojtur ty, o Spanj, pr liri e pr vatan’

    Dhe nga plumbi n’u friksofsha ‘ mos i vafsha nns gjall:

    Po u vrava, krkom plagn, jo n shpin, po n ball ‘‘

    Ndrsa vullnetari Sknder Luarasi do t theksonte: ‘‘‘Asnj popull tjetr nuk e ka kokn e tij m afr hanxharit t fashizmit se sa e ka populli shqiptar’Duke luftuar n frontin e Madridit, luftohet edhe n t gjith frontin e Shqipris son. Aty po i prgatitet varri fashizmit italian, i cili sht edhe kuedra e popullit t Shqipris’’

    Por kto pikpamje ai i shpreh m qart, si prgjegjsi i vullnetarve shqiptar, n artikullin programatik ‘‘25-vjet indipendenc’’ n revistn ‘‘Vullnetari i Liris’’, n nntor 1937:

    ‘‘Prsri po shkojm drejt humbjes s plot t pavarsis s Kombit ton; prsri po ngrysemi n natn e robris e n ankthin e kohve t errta q ia ka prgaitur bots fashizmi barbar. Mbi kurrizin e popullit shqiptar Musolini po sheshon udhn e penetracionit romak n Ballkan. Shqipria sht n kthetrat e kuedrs fashiste.’’

    Ky parashikim vrtetonte at q Konti Ciano do t shkruante n ditarin e tij rreth dy vjet m von:

    ‘‘14 shkurt 1939:’’’Duja thot se pr Shqiprin ( pushtimin e saj) duhet t priten dy ngjarje: mbyllja e shtjes spanjolle dhe nnshkrimi i aleancs me Gjermanin’’.

    ‘‘28 mars 1939’Manifestime n Piazza Venezia pr rnien e Madridit: Duja shklqen. Duke treguar atlasin gjeografik t hapur n faqen e Spanjs, thot: ‘‘Ka mbetur hapur pr afro tre vjet, tani mjaft! Tani duhet hapur n nj faqe tjetr’’. Ka n zemr Shqiprin.’’

    Frontit Popullor

    Kta lufttar t liris e t progresit synonin q me prvojn e fituar n Spanj, t krijonin frontin popullor antifashist edhe n Shqipri ku t merrnin pjes tr forcat progresive pa dallim feje, krahine, ideje dhe gjendje ekonomike e sociale dhe t ndrtonin nj shteti social pr masat.

    N artikullin programatik ‘‘25 vjet indipendenc’’ shkruhet: ‘‘ ‘sht ideja q t ngjallim Frontin Popullor edhe n Shqipri. ‘ dhe t sigurojm bashkimin n themel t nevojave demokratike dhe t zhvillimit nacional’ Prmes ksaj udhe duhet t kalojn t gjitha fuqit progresive t popullit,t gjith patriott dhe veterant e kombit, e gjith klasa e aristokratis s rn posht nga dynjallku, t gjith tregtart e dors s mesme doemos t gjith bujqt e puntort,t gjith, qofshin katolik ose muhamedan ose orthodhoks’, dhe pa as m t vogln munges, e gjith djalria kombtare prparimdashse e Shqipris’N kt mes e me kt qllim s’ka asnj shkak t na ndaj ne bijt e popullit; prkundrazi, mijra arsye na shtrngojn t bashkohemi dhe t’i japim dorn njri-tjetrit’’’

    Vullnetart shqiptart kishin edhe nj synim madhor kombtar. Ata shpresonin se po t fitonte Fronti Popullor dhe zgjidhja e drejt e shtjeve nacionale n Spanj, kjo do t shrbente si orientim edhe pr zgjidhjen e shtjeve nacionale n Ballkan. Kshtu ‘‘e drejta e vetvendosjes s kombsive, pr autonomi deri n shkputje’’ nuk do t mbetej thjesht nj propagand politike konjukturale.

    Kt qndrim e kishte deklaruar edhe ‘‘L’Apasionarja’’, Dolores Ibarruri (me kombsi Baske) n qershor 1937.

    ‘‘Ne luftojm pr nj republik demokratike parlamentare t nj tipi t ri, n t ciln tr popujt e Spanjs t gzojn nj liri t gjer dhe t drejtn e vendimit pr fatin e tyre’’’

    Martirt e par shqiptar

    Vullnetart shqiptar, me pjesmarrje t gjer n lidhje me prqindjen e popullsis s Shqipris (prej rreth 800.000 banor) u dallua pr moralin e lart dhe sakrificat.

    Ata qen ndr t part q u prballn me armikun dhe u martirizuan q n korrik 1936, si p.sh oficert Hamdi Kaja- Zagari dhe Feim (Nevruz) Veli Zagari nga Kolonja q qen n shrbim t ushtris spanjolle. Ditn e plasjes s rebelimit, fashistt i kapn n rrethinat e Ceuts dhe s bashku me dy shok bullgar dhe disa oficer t tjer spanjpoll i pushkatuan meq kundrshtuan t’iu bashkoheshin. Hamdiu la n Shqipri gruan dhe dy fmij jetim, pr idealin e tij, pr shptimin e t gjith fmijve t popujve. Shqiptart qen ndr t part q u rradhitn n Brigadat Ndrkombtare , si p.sh Zef Hoti, Kosta Dhimitri, Xhelal Cami, Ramiz Varvarica, Urfi Agolli q sapo erdhn nga Franca u radhitn disa n trupn franceze ‘‘Komuna e Parisit’’ dhe disa n kolonn italiane ‘‘Roselli’’. M pas, nn shembullin e Xhemal Kads , edhe pes oficer t tjer shqiptar , braktisn Akademin Ushtarake t Torinos dhe nga mesi i janarit 1937, arritn n frontin e Liris. Q n prballjet e para me armikun u vra Zef Hoti, i pari dshmor n radht e Brigads Garibaldi. Trimria dhe heroizmi shqiptar, sidomos e martirit Asim Vokshi, la mbresa t pashlyeshme ndr kuadrot m t lart t Brigadave Ndrkombtare.





    Revista ‘‘Vullnetari i Liris’’

    Vlersimi m i madh ndaj tyre qe dhnia e lejes pr botimin e revists ‘‘Vullnetari i Liris’’ n gjuhn shqip, me tirazh 5000 kopje, krahas pes gjuhve m t rndsishme ndrkombtare. (Pr kt ndihmoi puna profesionale e palodhur e kryeredaktorit Sknder Luarasit dhe e ndihmsit t tij Petro Marko dhe interesimi i hershm i Asim Vokshit dhe Emrush Myftarit). Duhet pasur parasysh se pr shkak t gjendjes materialo-teknike t diktuar nga kushtet e lufts shum kombe me pjesmarrje m t gjer nuk e gzonin kt privilegj.

    Botuesi i ‘‘Vullnetarit t Liris’’, S. Luarasi do t shkruante: ‘‘Revista u pregatit n nj kthin gjysm t shkatrruar nga predhat e fashistve dhe tipografia n t ciln u shtyp revista s’qe vese nja dyqind hapa larg llogoreve prej nga fashistt i vrsuleshin Madridit’Ajo u shkruajt n dritn e raketave e t prozhektorve dhe nn breshrin e junkerve e t kapronve.’’

    Komisari i Brigadave Internacionale, Luigji Longo - Galo, n prshndetjen e tij pr daljen e revists do t theksonte: ‘‘Prpara, pas shmbullit t shokut tuaj dhe tonit, togerit Asim Vokshi, i cili ra hero n Spanj, n radhn e Brigads Garibaldi!’’

    Ai do t theksonte : ‘‘Edhe nga Shqipria e vogl n tok, por e madhe n histori pr fisnikrin e bijve e pr lufttat e bra kundr shkelsve t huaj, kan ardhur n Spanj me duzina e me duzina lufttar q t pohojn rishtazi me heroizmin e me gjakun e tyre dashurin shekullore t popullit shqiptar pr lirin e pavarsin e kombeve’Ata prtrijn traditat e lavdishme t epopes garibaldine kur shqiptart nn flamurin e Garibaldit luftuan kundr uzurpatorve t huaj dhe pr bashkimin e indipendencn e Italis’’

    Nj dokument i Ministris s Punve t BrendshmeShqiptare njofton : ‘‘ ‘fletorja q botohet n gjuhn shqipe n Barcelon dhe q drejtohet prej Sknder Luarasit, quhet ‘‘Vullnetari i Liris’’’ Luarasi po prpiqet me t gjitha mnyrat q t hyj n Shqipriu kjo fletore e kuqe’’’ . ( A.Q.SH, F.33-34, dat 24 Fruer 1938,2.3.1938, NR.214/III )

    N vijim, Ministria e Punve t Brendshme urdhronte t gjitha prefekturat pr t marr t gjitha masat q kjo fletore t mos hynte n Shqipri. Por megjithat, me forma t ndryshme ajo hyri dhe u lexua ndr masat progresive shqiptare, brenda e jasht vendit.

    Kshtu n nj raport t Ali Kelmendit t titulluar: ‘‘Shokt qi jan n Spanj dhe rivista ‘‘Vullnetari i Liris’’, ai shkruan:

    ‘‘Ka dy jav e ma qi rivista V. i L. (Vullnetari i Liris) na erdhi nga Spanja’

    Dy cop t rivists V. i L. u a kam drgue.. Deri m tash kan shkue n Spanj nja 30 shqiptar shok e simpathizonjs.’’

    (Shnojm se burime t tjera dshmojn q pjesa m e madhe e vullnetarve shqiptar patn ardhur me dshirn e tyre n Spanj, shumica qen t pavarur nga grupimet politike dhe numri i tyre varion nga 37 deri mbi n mbi 60).

    Emisionet radiofonike n gjuhn shqipe.

    Ngjarje e rndsishme jan edhe transmetimet nga radio ndrkombtare n gjuhn shqip. Q n janar 1937 pati nisur t prhapej nga Spanja zri i liris dhe i s vrtets n gjuhn ton amtare. (Emisionet me tekst e z u prgatitn nga Sknder Luarasi ) (Revista ‘‘Vullnetari i Liris’’ informonte se disa emisione shqip u dhan nga Valencia e Barcelona, disa u bn edhe nga radioja e Madridit.

    Organi ‘‘Vullnetari i Liris’’ dhe emisionet radiofonike n shqip prmbushnin nj mision tepr t rndsishm: sqaronin shqiptart kudo n bot pr luftn antifashiste n Spanj, pr rrezikun fashist q po i krcnohej Shqipris, po dhe pr programin dhe rolin e shqiptarve prkundr propagands fashiste q i cilsonte ‘‘aventurier t kuq’’.

    Parada e Barcelons

    M 28 tetor 1938, tetmij vullnetar t Brigadave Ndrkombtare, u prshndetn pr t fundit her me popullin spanjoll n Barcelon, n nj parad madhshtore ku morn pjes edhe vullnetart shqiptar. Atje mungonin edhe shum nga shokve m t mir q preheshin n tokn e Spanjs, t ciln e deshn sa vet jetn. Mes tyre mungonin Zef Hoti, Urfi Agolli, Teni Konomi, Asim Vokshi, Musa Fratari, Ramiz Varvarica, Thimjo Gogozoto, Xhemal Kada, Daut Muo Podgorani, Xhelal Abaz Bajrami, (q tok me Hamdi e Fehmi Kolonjn, Kosta Dhimitr Liton, Ymer Pukn e t tjer heronj t heshtur, u bn kurbani q Shqipria jon i dha altarit t liris s kombeve n Spanj.

    Gjith populli kishter dal t’i prshndeste me n krye prfaqsuesit e tij Presidentin e Republiks dhe L’Apasionarjan (Dolores Ibarrurin). Kur lufttart e liris marshuan at dit n Barcelon, bulevardet e saj u shtruan me lule dhe syt e popullit u mbushn me lot. Tok me marshet luftarake buiti dhe muza e poetit Petro Marko:

    ‘‘Esht Bir i Popujve q zbret

    N Spanjn varr t robris,

    Sulmon, kndon, drrmon , buet:

    -Jam Vullnetari i Liris!’’

    N paradn madhshtore buiti ligjrimi i ‘‘Apasionaries’’:

    ‘‘Shok t Brigadave Ndrkombtare! Arsye politike dhe shtetrore, pr t mirn e s njjts shtje pr t ciln ju ofruat gjakun tuaj me bujari t pakufishme, na shtrngojn t kthejm disa prej jush n vendet tuaja dhe n emigrim t detyruar’

    Ju jeni historia. Ju jeni legjenda. Ju jeni shembulli heroik i solidaritetit dhe demokracis n bot’O flamuj t Spanjs! I prshndetni gjith kta heronj! Pruluni para kaq martirve!’

    Ne kurr nuk do t’ju harrojm. Dhe kur ulliri i paqes do t bleroj i grshetuar me dafinat e Fitores, athere, kthehuni! Kthehuni tek ne dhe ktu do t gjeni atdheun’

    Nata e fundit n Spanj.

    Grupi i fundit i vullnetarve shqiptar: (Sknder Luarasi, Mehmet Shehu, Mane Nishova, Zef Prela, Iliaz Pashaj e ndonj tjetr), u largua nga Spanja n mesnatn e 12 shkurtit 1939. N mes t dbors n grykn e Perthusit, ndnjn bashk dhe kuvenduan. T trishtuar vun re se kur qen nisur vullnetar pr n Spanjn patn ikur prej atdheut ve e ve, ndrsa tani, qen tok e kishin br nj shkoll dy-tre vjeare n luft, kishin fituar eksperienc dhe qen t bindur se luftn finale do ta fitonin. At nat pan si n nj vegim t bukur lvizjen nacionallirimtare t popullit shqiptar.

    Spanja nuk mund t’u shlyehej m kurr nga mendja se u qe rnjosur me gjakun e derdhur pr liri n llogoret Kasa del Kampo, El Prado, Manzanares, Madrid, Jarama, Terueli, Blekhite, Kaspoe, Fuente del Ebro ku qen martirizuar edhe bijt m t shtrenjt t Shqipris dhe popujve t bots mbar, m t dashurit e m t mirt shok, m trimat e m besnikt. Ata u thrrisnin brezave nga thelbi i zemrs: ‘‘M mir t vdessh n kmb se t jetosh prher i gjunjzuar’’.

    Ndrkoh u provua se ‘‘do grusht q merrte demokracia spanjolle shoqrohej n Europ me fitore t tjera t fashizmit. Mbas thyerjes s frontit t Aragons erdhi okupacioni i Austris, mbas ndarjes n dy pjes t Spanjs s lir, erdhi aneksimi i Sudeteve, mbas rnies s Madridit marshimi mbi Prag dhe okupacioni i Shqipris’’

    N luftn antifashiste t popullit shqiptar u shquan si drejtues ushtarak dhe kuadro t shtetit mjaft nga lufttart e Spanjs si Mehmet Shehu, Hulusi Spahiu, Mane Nishova, Veli Dedi etj. Tashm emri dhe vepra e ‘‘Bijve t Liris’’ qndron n krye t historis s antifashizmit shqiptar ku ndrijn , krahas emrave t 15 dshmorve ‘‘Heronjt e Popullit’’ Asim Vokshi, Musa Fratari, Ramiz Varvarica, Xhemal Kada.



    Prbyllje

    Dshroj t’i mbyll kto shnime modeste pr ‘‘Bijt e Liris’’ me fjalt e Sknder Luarasit:

    ‘‘Pr shrbimin q i solli populli spanjoll shtjes s pavarsis s kombeve; pr msimin q u dha Spanja vullnetarve t liris pr t shptuar m von popujt e tyre nga zgjedha fashiste; pr ndihmn q u dhan spanjollt demokracive pr t fituar luftn kundr fashizmit ndrkombtar; pr kto dhe pr shum shkaqe t tjera duhet t’i jemi borxhlinj. Spanja kryelart i flet heshtur ndrgjegjes s popujve, u flet atyre q kthehen prej kampeve t vdekjes, atyre q sapo kan zbritur prej maleve me flamurin e liris n dor; na flet t gjith neve q e kemi fituar tani indipendencn, q t’i jemi mirnjohs edhe Spanjs n vatrn e s cils lindi vllazrimi i popujve ‘T momit dikur mburreshin duke thn: ‘‘Et in Arkadia ego!’’( ‘‘Un kam qen n Arkadia!’’) T sotmit krenohen: ‘‘Edhe un qesh n Brigadat Internacionale!’’(*)


    Petro Sknder Luarasi

    (*) Referat i mbajtur n seminarin Petro Marko, ‘‘Hasta la Vista’’ dhe ‘‘Brigadistt shqiptar n Luftn Civile t Spanjs’’, i organizuar m 9.11.2007 nn kujdesin e Ambasads Spanjolle.

    Vullnetart antifashist shqiptar
    Asim Vokshi
    Daut Muo Podgorani
    Emrush Myftari
    Emin Agolli (Ruzhdi Emini)
    Fehmi Muo
    Faik Dardha
    Hamdi Zagari - Kolonja
    Hulusi Spahiu
    Ibrahim Kurani
    Iljas Pashaj
    Justina Shkupi
    Kosta Dhimitri
    Kosta Kollumbi
    Mane Nishova
    Mehmet Shehu
    Musa Fratari
    Nevruz (Feim) Zagari
    Petro Marko
    Qamil Sherifi
    Ramiz Varvarica
    Sabri Lumani
    Sknder Luarasi
    Stevens Thanasi (Thanas Janketa- Stevenson) nga Greqia
    Stefan Duni
    Shaban Basha
    Teni Konomi
    Thoma Rushano (Tom Russiano)
    Thimio Gogozoto
    Urfi Agolli
    Veli Dedi
    Xhafer Miraku
    Xhelal Bajrami -ami
    Xhemal Kada
    Omer Puka
    Zef Hoti
    Zef Prela
    Zihni Murati
    George Raisis arbresh nga Greqia
    Niko Plaku etj.
    ‘’Christian’’ , (komisari politik i kompanis 12 i Batalionit10, Brigada XIV)
    List e dokumentuar nga nj Relacion i Sknder Luarasit m 3.11.1938.

  34. Anetart m posht kan falenderuar petrol pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  35. #19
    petrol
    Antarsuar
    20-05-2009
    Vendndodhja
    Rr.''Luigj Gurakuqi'', p.15,sh.4, a.25,Tirane, Albania
    Mosha
    53
    Postime
    479
    Faleminderit
    0
    58 falenderime n 54 postime
    I nderuar relator,
    Krahas materialeve q ju kam drguar kto dit, n adresn webmaster@forumishqiptar.com sapo kam drguar edhe disa fotografi t Sknder P.Luarasit t cilat mund t’i przgjidhni pr t’i vendosur n kt tem ose mund t hapni nj tem tjetr. Do t dshroja q kto foto t prmblidheshin edhe n nj vend pr t prkujtuar 110- vjetorin e lindjes s S.Luarasit (19.1.2010)
    Me prshndetje,
    Petro S. Luarasi (Petrol)

  36. Anetart m posht kan falenderuar petrol pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  37. #20
    petrol
    Antarsuar
    20-05-2009
    Vendndodhja
    Rr.''Luigj Gurakuqi'', p.15,sh.4, a.25,Tirane, Albania
    Mosha
    53
    Postime
    479
    Faleminderit
    0
    58 falenderime n 54 postime

    Foto nga Sknder Petro Luarasi

    Sknder Petro Luarasi (1900-1982)
    Album fotografik
    Prgatiti: Petro S.Luarasi


    1. Sknder P. Luarasi , nxns n Robert Kolegj, Stamboll, Turqi, 1912
    Rreshti i par, i pari nga ana e majt

    2.Sknder P. Luarasi , nxns n International College, Springfield Mass, ShBA

    3. Sknder P. Luarasi, msues i letrsis n gjimnazin shtetror, Shkodr, 1935.
    Midis nxnsve. Rreshti i dyt, i pesti nga ana e majt. (I teti: Qemal Stafa)
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura    

  38. Anetart m posht kan falenderuar petrol pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

Faqja 1 prej 12 12311 ... FunditFundit

Tema t Ngjashme

  1. Sknder Luarasi: Kujtime ǒkam par e kam dgjuar
    Nga Albo n forumin Gjuha shqipe
    Prgjigje: 59
    Postimi i Fundit: 20-03-2014, 07:01
  2. S. Luarasi dhe Migjeni
    Nga erzeni n forumin Elita kombtare
    Prgjigje: 95
    Postimi i Fundit: 11-03-2012, 15:34
  3. SK Tirana
    Nga Pasiqe n forumin Futbolli shqiptar
    Prgjigje: 251
    Postimi i Fundit: 22-06-2009, 19:19
  4. Kristo Luarasi dhe Frashrllinjt
    Nga white-knight n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 12-11-2008, 14:32
  5. Tifozt e Super Kampiones Tirana
    Nga BlueBaron n forumin Futbolli shqiptar
    Prgjigje: 157
    Postimi i Fundit: 26-02-2006, 21:05

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •