gaz ballkan

--

Q biodiversiteti i Liqenit t Ohrit t mos shkatrrohet!



Autori i Lajmit: Red.

Liqeni i Ohrit gjendet n juglindje t Shqipris. Shtrihet n territoret e Shqipris dhe Maqedonis, duke shrbyer edhe si territor lidhs ujor ndrmjet dy shteteve tradicionalisht me nj fqinjsi shum t mir dhe me shum lidhje gjaku n t dyja ant e liqenit, ku bjn pjes qytetet Pogradec-Ohr-Strug. Siprfaqja e liqenit sht 363 km2, prej s cils ne kemi 111 km2, domethn m shum se nj t tretn e tij. Ky liqen, me t drejt, sht shpallur vler botrore dhe hyn n trashgimin botrore. Administrohet nga UNESCO, e cila dhe ka financuar pr programe dhe projekte pr mbrojtjen e pastrtis s liqenit, pr ruajtjen e specieve q jetojn dhe popullojn Liqenin e Ohrit, ku veohet familja e koranit (Salmo Lenica), belushka (Salmothymus Ohridanus), si dhe familja e krapit (Cyprinus Caripio Line) e shum t tjera t rndsishme. Ky liqen sht me t vrtet m i bukuri n bot. Dhe jo vetm kaq, por ky liqen sht burimi i jets pr dy popuj; at shqiptar e at maqedonas. Pse? Sepse uji i tij sht furnizuesi kryesor pr pirjen e banorve n t dyja ant e tij. Sepse sht ky burim i madh q ndrion, i jep drit ktyre vendeve tona, sht ky burim q ujt mijra hektar tok bujqsore, q i kthen n vende me prodhime t begata. Por ajo q duam t shkruajm, ajo q duam t shprehim, ajo q krkojm sht ndihma e t gjith shqiptarve, mbase pr t shptuar kt liqen nga dora barbare e shkatrrimtarve t veshur me pushtete t pamerituara prfaqsimi, si deputeti Fatmir Xhafa dhe ministra faqezinj, q sht detyra e shtetit t zbuloj far interesash prfshihen pas ktyre veprimeve t justifikuara n dukje, por kriminale dhe me pasoja shum t dnueshme dhe prjetsisht t pandreqshme pr ne, banort e ksaj treve pa dallim feje dhe kombsie. Pse? - do t thot cilido, q dshiron t dij pr shtjen, q krkojm ndihm. Ky liqen sht i prjetshm. Prve sa tham m lart, sht nj burim i pashtershm i prodhimit t shijshm t atij peshku, q popullon kto ujra dhe q, po ti llogaritsh n siprfaqen prej 3630 hektar siprfaqe ujore, bjn me mijra e mijra tonelata peshk, prodhimi vjetor, prej t cilit peshku prfaqsues i ujrave t mbla sht familja e krapit. Ktij krapi autokton t Liqenit t Ohrit, i pazvendsueshm n shije me asnj krap t s njjts familje q popullojn liqenet e Shkodrs, Presps apo dhjetra rezervuarve n t gjith vendin. Pra, sht ky peshk q e bn Pogradecin e rrethinat e tij t preferuara pr turizmin vendor; sht aktiviteti i gjuetis s peshkimit burim punsimi pr qindra e qindra familjar e kryefamiljar, q jetojn e mbijetojn me ushtrimin e ktij profesioni. E n funksion t popullimit t liqenit me rasat peshku t familjes s koranit e krapit funksiononin dy ekonomi pr rritjen e rasatit t Koranit n fshatin Lin, e cila vlen t theksohet, sepse aty bhet nj pun shum e mir, fal edhe investimit t shtetit dhe UNESCO-s dhe duhet thn se kjo ekonomi rritje shrben si distributor pr t populluar liqenin n vazhdimsi do vit. Nj dor e zez, prfaqsues i faqezinjve qeveritar me veprime, n dukje dashamirse, kan marr nj vendim me nr. 74, i firmosur n maj 2005, ku Ministria Ndrtimit, Territorit e Turizmit me Ministrin e Bujqsis e Ushqimit prpilojn kt akt normativ, me ann e t cilit, me nj t rn t lapsit eliminojn ekonomin e rritjes s rasatit t krapit me vendndodhje Zagoran (me siprfaqe 9 ha), e cila shrbente si ekonomi e rritjes s lir pr popullimin e liqenit t Ohrit me rasat krapi, duke ia kaluar Ndrmarrjes s Ujsjells-Kanalizimeve, q kjo t shrbej si pika fundore e kolektorit pr derdhjen e ujrave t zeza. Dhe rasati i krapit pr popullimin e Liqenit t Ohrit, n nj sasi prej 300 000 krer, do t ngarkohet (me nj urdhr peshku) Ekonomia e Rritjes s Rasatit n Zagoran, q sht i vetmi n t dyja ant e liqenit, t transferohet n Zvezd t Kors. Duke qen mundsia q dekantori i kolektorit t ndrtohet pa e cnuar kt ekonomi, mbasi ekziston nj siprfaqe toke shtetrore joproduktive, q su sht ndar antarve t kooperativs, e bashkngjitur me ekonomin e rritjes s rasatit, q fare mir mund t shrbej si pjesa fundore e kolektorit. I madhi Didro thoshte: Natyra nuk ka br prsosmrira, por dora e saj shekullore ka mundur ti korrigjoj gabimet. Dhe n rastin ton, liqeni i Ohrit kishte lagunn e tij, Blatn e Starovn, ku, nj pjes e saj, e ndodhur mbi Volorekn (Driloni), me at shtres t toks torfike moalore, e populluar me shum bim kallamash, e mbrojtur nga errat e ftohta dhe e eskpozuar nga dielli, ishte vendstrehimi dhe dimrimi i krapit dhe n pranver (prill-maj). Aty riprodhoheshin (hidheshin) vezt, t cilat kishin kushte ideale mbase pr tu ushqyer mbas eljes. N saj t ushqimit t bollshm, t nevojshm n at faz, sikurse sht planktoni dhe lloj-lloj gjallesash t tjera bimore e shtazore, dhe prej ktej, kur arrinin nj pesh mbi 5-10 g, drejtoheshin pr m ujrat e bollshme dhe t pastra t liqenit. Thoshte Lasgushi i gjor: Thon t huajt pr Vjenn se sht e bukur dhe se kt e ka br dora e njeriut, se ata nuk kan par bukurin e Pogradecit, q e ka br me duart e tij Zoti vet dhe, mbase, Lasgushi shptoi q vdiq, se po t ishte gjall do shihte se far jan n gjendje t bjn me duart e mendjen e njerzve. Vite m par, aty nga viti 1966, pogradecari i nderuar Niko Nikolla shkruante te revista Hosteni nj shkrim q e titullonte: A mund t zihet peshk n pazarin e Kors?, ku fshikullonte padrejtsit, q bheshin asokohe, kur peshku gjuhej n liqenin e Pogradecit dhe peshk nuk gjeje n pazarin e Pogradecit, por n at t Kors. Besoj se ai, i ndjeri Niko, sa qe gjall se mori vesh se tashti duhet q liqeni i Ohrit, liqeni i Pogradecit t tij t dashur, duhet t popullohet me rasat krapi t rritur n Zvezd t Kors. Mbase duhet t vijn nga Kora pr tu msuar edhe notin pogradecarve!

Koo Pihoni


Ky lajm sht publikuar: 24/02/2006