Close
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 19 prej 19
  1. #1
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-10-2006
    Postime
    27
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Hiqmet Meaj-roman-"Kukullat e pyllit"

    KAPITULLI I PAR

    1

    Kur hyri Admeti n zyrn e shefit, ishte mesdit. Shefin nuk e njihte m par, ndaj u udit nga trupi i tij i pakt dhe buzt tepr t holla.
    -Nuk kam shum koh, - shpejtoi t thoshte ai, pa i thn ulu e pa i dhn dorn.
    -Ju kemi emruar n Kajat, sht zon e mir, pak si larg...
    Admeti pr her t par e dgjonte kt emr fshati. Emrimi iu duk i uditshm, ngaq mendonte se do ta caktonin n qytet, n njrn nga shkollat e mesme, jo vetm se n diplom nuk mungonte mesatarja e lart, por edhe nga libri i tij i botuar e i pritur mir dhe se n xhep mbante librezn e Lidhjes s Shkrimtarve, gj e rrall pr nj t ri t moshs s tij.
    -Me kaq mbaruam, - tha shefi me indiferentizm, q atij iu duk tepr i shtirur e aspak miqsor, - nisu sa m shpejt, t mos humbasin fmijt msimet.
    Pasi e vshtroi t porsaemruarin shkarazi, shtoi si rastsisht kalo pak nga zyra e kuadrit, m duket ke ln dika pa shnuar.
    -far ? - pyeti Admeti .
    -Hollsit i din ata ...
    Doli nga zyra ftoht. Dika e beft e kishte goditur, e kishte lodhur. Entusiazmi, gjallria, gzimi i emrimit i ndrruar prej kohsh, u tulatn diku thell me nj pesh t rnd, q ia krrusn trupin. Zbriti shkallt e ndrtess hijernd duke zvarritur kmbt.
    -E, ku ? e pyeti nj z i njohur.
    Ishte Afrimi me t cilin kishin studiuar bashk pr njmbdhjet vjet.
    -N Kajat, - po nuk e di nga bie.
    -Aq larg ? u habit ai, - po ti je shkrimtar, do t vesh?
    -Nuk dua ta filloj punn duke trokitur dyerve, - tha Admeti, q nuk donte t shtonte se npr ato dyer ishin po ata q e kishin emruar. Ata nuk do t bnin asgj m tepr ve moralit, se shteti harxhoi aq e kaq q t nxorri ty me shkoll dhe ti e ke pr detyr t shrbesh e tia shprblesh.
    -Do hash dynjan, - tha Afrimi, - pr mua u gjend nj vrim n qytet.
    -Urime, - pshpriti dhe vazhdoi rrugn npr diellin e nxeht t fundgushtit. Nuk shihte asgj, ve hapave t tij t lodhur e t rnduar nga fyerja. Ishte nj fyerje e rnd, q ai si shkrimtar po e quante me nj term tepr pompoz fyerje shtetrore, prandaj qe tepr e rnd, sidomos pr nj si ai, t sapoemruar, diku n humbtir. Nuk mendonte gj tjetr, ve t arrinte sa m shpejt n shtpi e t bhej gati pr udh. Prindt e kishin mbajtur katr vjet n shkoll, duke u ngushtuar s teprmi dhe ai e ndjente pr detyr ta glltiste fyerjen shtetrore, sado e rnd t ishte, pr hir t pags q do t merrte. Duhej t takonte edhe Ladinn, t prballonte rnkimet e saj pr at emrim t papritur. Ajo q tani kishte filluar t mburrej se djali i saj, domethn ai me t cilin do t martohej, do t jepte msim n gjimnaz, mu n zemr t qytetit, do t zinte miq me pesh e jeta dika do t sillte.
    Ndjeu pr her t par se jeta ishte uditshme. Ajo kishte ngritur krejt papritur para tij disa enigma q as i kishte ndrruar ndonjher. E papritura, mendoi ai, mos vall kjo sht jeta dhe jemi t pambrojtur prej saj?

    2

    Ladina e priste me ankth. Nuk ishin t fejuar, por qen m tepr se t dashuruar. I lidhte nj rrug e ngusht, fmijria, shkolla, m pas kishte ardhur ai, prilli, q ringjall stint e vdekura. Ishte nj prill i pazakont q hodhi bor edhe n qytetin e tyre bregdetar. Bora, gjja m e rrall pr ato rrug e ato ati, e bri gjith qytetin t shndrrohej n fmij. Ai kishte shkruar edhe nj poezi pr at foshnjqytet, q deshi t mendej pr pak aste, duke ulur moshn artificialisht, si bjn vajzat e plakura n mnyr tepr t natyrshme. Ishte nj poezi q nuk ia botonte kush, sepse si mund t pranoje q edhe komitetet, seksionet, drejtorit, gjeneralt, deri te shefat e zymt t kuadrove t bheshin fmij? Domethn pushteti fyhej, nomenklatura minimizohej dhe prse? Sepse iu tek nj prilli t shastisur t rrmbente pak bor hua nga janari e ta shtronte npr rrugt e qytetit? Ai i pa kur t gjith u bn fmij t vrtet, pleqt e plakat qlloheshin me topthat e bardh, t rinjt rrokeshin, t gjith kryenin veprime si njerz t shndrruar n dika tjetr. Kurse ata t dy, ndryshe nga qyteti, at dit pushuan s qni fmij, kryen disa veprime si t rritur, u puthn, jo si m par n faqe, por n buz, u shtrnguan fort, pastaj diku u fshehn e nuk donin m t ndaheshin. Por ja q bora shkriu shpejt e bashk me t iku edhe marrzia. Ata shikonin se si binte flok-flok, si flakt e nj zjarri t bardh, ndrsa Admetin e tundonte nj varg na dogje o prill gnjeshtar!
    Kurse tani po e digjte vapa e gushtit, q na qenka m gnjeshtar se prilli. Ladina e priste, sishte m fmij, as nga trupi, as nga mendimet. Bukuria e saj tundonte shum djem universitar me pun t mir dhe ekonomi t ngritur. Disa e ndalonin n rrug, t tjer i fusnin njerz n shtpi e ajo duhej t vendoste.
    Kur hyri n rrugicn e tij, Ladina i doli prpara e skuqur disi nga pritja e lajmit.
    -E, ku ? e pyeti me nj frym.
    -Kajat ia thon emrin, - tha ai dhe ndjeu se brnda tij krciti dika e that, si grvima nj dere q po mbyllej.
    Ladina e vzhgoi me dyshim.
    -Ska shkoll t mesme me emrin Kajat,-qeshi pak ajo, sikur donte t thoshte mos u tall me mua.
    -sht fshat i largt,-tha ai dhe ndjeu t bhej m e that krcitja e ders q po mbyllej brenda tij.
    Ladins i shptoi nj lot i vogl, si shkrirja e nj pikze dbore, fshehur aty n cep t syrit q nga ai prill i largt gnjeshtar. E fshiu at me rrmbim, si t donte t dbonte nj kujtim t besdisshm.
    -Po ti je shkrimtar,- tha ajo.- N qytetin ton ti je i vetmi shkrimtar me emr. Ty t recitohen vjershat n radio.
    Tani i erdhi radha Admetit t vinte buzn n gaz.
    -As mua nuk m vjen mir,- tha ai.
    -Do shkosh?
    -Pa tjetr.
    -Para se t nisesh duhet t m takosh. Do t t them dika q duhet ta bsh patjetr.
    -Ma thuaj tani.
    Ladina u largua. Ndjeu rrnqethje nga ajo lloj ikje nervoze, e paprmbajtur, pa kthim koke. Jeta, tha ai pr her t dyt at dit fundgushti, sa shum udira brenda pak orve. Mos vall jemi t pafuqishm para saj?
    Ishte e para her q i dukej sikur nuk shkelte mbi asfalt, por mbi nj shtres t zez e t dendur pikpyetjesh .
    3

    Prindt nuk e pritn me shqetsim t madh emrimin. Babai e njihte mir Kajatin. Nna, n koh t Lufts, ishte strehuar atje disa jav te nj mik i babait dhe ndjente dashuri pr njerzit e atij fshati t largt malor. Megjithat, Admeti ndjeu se pas qetsis me t ciln e pritn lajmin, kishte dika t fsheht, nj far fisnikrie prej prindi. Emrimi sht asti solemn ku kurorzohen ndrrat e thurrura me kujdes e ankth nj jet t tr, thoshte shpesh babai. Jeta sht ndrr dhe ndrra jet, shtonte ai. Jemi para nj figure komplekse, ngado q ta kthesh, jep t njjtin shmbllim.
    E pra, kjo ndrr ishte br prag jete. Jeta vazhdonte, vazhdonte edhe ndrra. Intuita prindrore e ndiente fare mir kt.
    Admeti i ra rrotull kopshtit, mori nj trung dhe u ul n t prball esms. Ishte fmija i tret i emruar larg prindve, pas vllait, diku n nj rreth n Veri dhe motrs npr baltrat e trasha t Fushs. Dika nuk shkonte.
    Porta e madhe e oborrit krciti. Midis krcitjes dhe hapsirs u shfaq nj vajz e vogl me dorn t mbledhur grusht, n tiparet zeshkane t s cils Admeti njohu Garinn, fqinjn e vogl t Ladins.
    -Ina m dha kt letr pr ty,- foli ajo me nj frym dhe u zhduk me vrap midis hapsirs e krisjes s ders.
    Admeti lexoi nj shkrim t nxituar, ku m-t dhe n-t ishin zvendsuar me viza, shenj kjo q t linte t kuptoje se letra ishte shkruar tmerrsisht shpejt dhe me nervozizm. Lina i krkonte t shkonte me urgjenc n shtpi t saj, dika duhej thn atje, un nuk e di se far, thoshte ajo, kt mendoje ti m mir. N fund fare, lexoi nj fjalz t vogl, pas shprehjes duhet t vish pa tjetr, ndryshe ..., q ai e lexoi jo ndryshe , po prishje . Nuk e kishte menduar kurr se pas kaq e kaq vitesh, n nj dit t bukur fundgushti, kur ai qe diplomuar, ishte br shkrimtar i njohur, n t njjtn koh do ta shtynin diku, n xhungln m malore t zons, do ti kpusnin dhe nj ndryshe n nj letr tepr t nxituar e tmerrsisht t nervozuar. Truri iu irritua, nervozizmi i atyre shkronjave iu ngjit npr sy si nj mori milingonash. Po qe se svete, do t ndodh po qe se svete?
    Kt pyetje i bri edhe babait, kur i tregoi pr her t par pr at vajzn dhe letrn e saj dhe se ajo vajz me letrn e nxituar e tepr t shqetsuar e detyronte ti shkonte pa tjetr n shtpi dhe e krcnonte me nj ndryshe.
    Ajo krkon ndihmn tnde do t shtonte babai pas nj heshtje t gjat, duke i ln t nnkuptonte se duhej t shkonte, se asgj e mir n jet nuk bhet me kokfortsi dhe se midis dy njerzve q duhen, kur njri e humbet toruan, tjetri duhet t jet m gjakftoht e gjra t tjera t tilla, q babai i thoshte me ngadal, i menduar, duke u munduar t ruaj ekuilibrin e t birit, pikrisht sot, kur po mundohej t dilte n jet dhe ajo, jeta, po i jepte goditjet e para.


    4

    Admeti u nis. Dern ia hapi Ladina q ishte veshur me rroba t zakonshme dhe nuk mundohej aspak ta fshihte shqetsimin. E prisnin nna dhe motra e madhe e saj, si edhe gruaja e dajos. Procesin, kshtu e quajti bisedn m von, e drejtoi dajesha, nj fui, q sipas tij, pak i ngjante gruas.
    -Ky sht ai ?- pyeti dajesha Ladinn, si t bhej fjal pr ballafaqim me nj keqbrs, q me forc e kan sjell nga ana e ans vetm pr t thn ajo grua e strtrash at ky sht ai ?, q Admeti me mendje do ti shtonte nj tipi , ose rrugai .
    - Po baban pse nuk e solle ? pyeti ajo papritur.
    Se nuk m deshi kjo, u b gati t thoshte Admeti e t kapte me dor organin mashkullor, por prfytyroi se si do t reagonte Ladina, si do ta prdorte at shprehje dajesha e, n fund t fundit, gjithka do t shkatrrohej n mnyrn m t shmtuar.
    -Kshtu e mendova, - tha ai me indiferentizm, - dhe kshtu sht m e mira.- Un erdha t njihemi, me Ladinn...
    Por dajesha ia ndrpreu fjaln duke iu drejtuar mamas dhe motrs s Ladins se ky, domethn duhet nnkuptuar rrugai , si paska thn edhe her t tjera ajo, nuk qenka njeri serioz, do t tallet me upn e bots, se edhe emrimin n filifistun e paska krkuar vet, e t tjera e t tjera . Pastaj i tha atij se ne, fisi yn, nuk e kemi zakon t bjm dhndr fshatar.
    Admeti, q nuk kishte ardhur pr tu br dhndr dhe po i mohonin dika q skishte krkuar, e ndjeu veten vrtet t fyer, bile m t fyer edhe n se do t kishte ardhur me qllimin pr tu br dhndr. Ndjeu nj si thik t mpreht ta godiste drejt e n kock dhe nuk e prmbajti dot veten.
    -Kush je ti,- brtiti ai,- injorante bajg, fui ndyrsirash!
    Kuptohet q pas ksaj dajeshs do ti binte t fikt, do t krcisnin tasat me uj uf- et e puf et, na bre kshtu o Admet, q do ta thoshte Ladina, pse e solle kokn, q do ta thoshte mamaja. Do t luhej teatr, kurse ata, dy heronjt kryesor do t mbeteshin jasht, pr fatin e tyre do t vendosnin t tjert, kurse uji e pshertimat, t fiktit e t shkumbzuarit do t ishin mjetet artistike t regjisorit t padukshm t asaj skene.
    Ladina nuk po fliste fare. Kjo e habiti Admetin, i cili e ndjeu veten jo t teprt, por tepric n at proces, si filloi ta quaj at sken pa skenar, me nj regjisor t padukshm, ku u luajt pr dreq nj vepr me nj akt, me pak dialog e m tepr heshtje.
    Ladina nuk tentoi ta ndalte, as e ndoqi nga pas, t paktn ta qortonte pr fjalt q tha, t kthente pak kokn, ose n fund t fundit t ndjente nj rnkim a nj pshertim t leht. Ai ndjeu se n shtpi t saj ishte marr nj vendim dhe ajo e kishte thirrur vetm sa pr t qetsuar veten.
    N qytet skishte pse t rrinte m. Zemra i thrriste t nisej drejt s panjohurs. Dhe t nesrmen, vrtet, u zhyt drejt s panjohurs.

  2. #2
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-10-2006
    Postime
    27
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Hiqmet Meaj-roman-"Kukullat e pyllit"

    KAPITULLI I DYT



    1

    Gjith rrugs nuk iu nda shiu. Ishte nj shi nervoz, q se nga nxirrte disa vettima e bubullima t befasishme. Pushonte e fillonte me intervale ritmike, si me telekomand. Qe ulur n sedilen e fundit dhe tundej nga posta, ashtu i thoshin fshatart autobuzit, nj makin e vjetr q krciste shum, prodhim i lufts s fundit n nj shtet t largt, q e digjte benzinn keq e ti sillte zorrt te gryka, kur ngatrrohej edhe me ajrin e rnd t orapeve, se disa i kishin hequr fare shollt, domethn kpuct e dremisnin duke marr nj sy gjum. Orvajtjeve pr t hyr n bised me nj burr thatim, q duhej t kishte moshn e t jatit, iu shmang me prgjigje t shkurtra e t thata, pa u shqetsuar fare se mos tjetri ofendohej, bile kur ai i zgjati nj cigare, Admeti i tha se nuk e pinte, por, pr djall, pas pak e ndezi nj partizani pa filtr, aq sa tjetri nuk duroi por pshpriti mir ia bre ktij timit, duke nnkuptuar duhanin e tij t fort e plot er q t kutrbonte. Ndenji i heshtur duke vshtruar pamjet rrshqitse n xhamin e veshur. N kt zon nuk kishte shkelur kurr. I trhoqn vmendjen malet, t cilt bheshin m t lart, sa m tej udhtonin. Ishin pamje t deformuara nga veshja e xhamave. Shum male t grryera nga prrenj e mbi to ca ura me tela, me ca shkopinj t kaft vn n radh t rregullta, q tundeshin nga era e vetm mendimi, se nj dit edhe ai mund t kalonte mbi to, e rrnqethi.
    Gusht e gun, tha nj fshatar. Pas ksaj nuk dgjoi m gj, se e zuri nj dremitje e rnd, m tepr pr ti shptuar besdis s atij mjedisi ajrqelbur dhe mendimeve t zymta q mund ta pllakosnin pas atij emrimi aspak t kndshm, prishjes me Ladinn, nisjes drejt s panjohurs, q atij iu duk tepr asfiksuese, si ky autobus ajrqelbur, si ky shi, si kto pamje t deformuara malesh t grryera, mbushur me ura q t tmerronin, po t mendoje se nj dit mund t hipje n to e t tundeshe nga era mbi shkmbinjt krcnues.
    E zgjuan kur mbrriti n Kajat, kur shiu qe rralluar pak dhe gjja e par q bri, sapo zbriti, pyeti pr klubin, i cili nuk ia mbushi mendjen fare pr klub, me at atin mbuluar me pllaka t hirta guri, me at dern pothuaj t kalbur e t palyer kurr me boj, por sidomos edhe sepse, kur hyri brenda e u ul n nj karrike, ajo krciste majtas e djathtas, gati pr tu thyer. Sapo u fut, u mundua t dukej njeri fare pa teklif, i msuar me mjedise t tilla t rndomta, porositi nj frnet, por ajo t lutem, e tradhtoi pak, gj q nuk u shptoi veshve t vendsve, q nuk e dinte se ishin tepr kurioz t merrnin vesh kush ishte, do t rrinte n fshatin e tyre apo qe kalimtar i rastit, pse porositi frnet e jo raki. Iu afrua nj vendas, edhe ai i lagur pak, nj njeri kock e lkur, q, kur foli, e habiti me zrin e fort e shungullues.
    -Nga t kemi?- pyeti ai.
    -Nga qyteti, - tha Admeti.
    -Simo,- i thirri ai atij q shrbente n klub, - silli djalit nj dopjo t zez nga un.
    Me q ai q u quajt Simo nuk dgjoi, kocklkura u ngrit vet e u kthye me dy gota t mbushura plot, njern t bardh e tjetrn t zez.
    -Jam Billi,- tha ai, sikur t kishte thn mua nuk ma prish njeri, ose me mua duhet ta kesh pr nder t ulesh n nj tavolin.
    Admeti nnqeshi, rrotulloi kokn npr salln e ult t atij klubi fshati, ku pa se syt kurreshtar t vendasve po e vzhgonin. Diku, n nj cep, ishte ulur nj i moshuar me mustaqe t mdha e t zeza, t cilat nuk i bn aq prshtypje, se sa vetullat e trasha t bashkuara dhe at njeri mund ta quaje pa frik njvetullori. Me t n tavolin jepnin e merrnin me duar, n nj bised tepr energjike dy burra t tjer, njeri i pashm e i veshur qytetare, tjetri i parruar, mjekrdal e me hund t madhe. N nj tjetr cep dikush me z t holl brtiste i vetmuar se rakia qe uj dhe prtypte nj dika t bardh, q Admetit iu duk si qep. Jasht shiu vazhdonte, bile qe shtuar edhe, dgjoheshin trokitjet e tij npr streht dhe te pragu i ders s kalbur t klubit.
    Ngriti gotn e frnetit q i solli i panjohuri me emrin Bill dhe deshi t prezantohej, por frnetqirassi ia rrmbeu fjaln nga goja duke i thn, se ai sht Admeti, i porsaemruari n shkolln e fshatit t tyre, poet tashm i njohur, t cilit do t'i bnte mir ardhja aty mes tyre e t tjera e t tjera.
    -Edhe ne rrojm,- shtoi ai, sikur t thoshte, nuk kemi vdekur ende dhe ky mendim e bri Admetin t vinte pak buzn n gaz tek lidhte at nuk kemi vdekur ende, q u shqiptua nga kocklkura si edhe ne rrojm. Po ti thoshte nj tjetr, ndoshta nuk do t merrnin asnj kuptim, por fizionomia prej kocklkure e atij njeriu q thoshte se e quanin Bill, emr tepr i rnd pr t e q qeraste pa pyetur, sikur t thoshte me mua ta kesh pr nder q ulesh n nj tavolin, u dhan atyre fjalve kuptimin e tmerrshm, ku t rrojturit ngatrrohej fare bukur me t vdekurit. Ky mendim tepr komik e solli n form, aq sa udia e emrimit n nj vend aq misterioz sikur iu fashit, ndoshta ndikoi pak edhe nxehtsia q i prhapi frneta npr trup e tmtha, monotonia e shiut bnte punn e saj, ndrsa kuadri komik shtohej e plotsohej nga zri i holl q brtiste se rakia ishte uj dhe prtypte qep, kurse ai, njvetullori, nuk ua vinte veshin fort bashkbiseduesve, por syt i kishte nga ai, i porsaardhuri n fshatin e tyre, poeti i njohur, q, si tha Billi, do t'i bnte mir ardhja aty.
    Njvetullori, i cili si dukej po ndiqte bisedn e tyre, u ngrit rnd rnd nga qoshja ku qe ulur, mori me vete karriken dhe zuri vend n tavolinn e tyre pa marr leje.
    -Xha Baxhua, - prezantoi Billi, buzqeshi n drejtim t t porsaardhurit dhe u ngrit t'i porosiste t zakonshmen, domethn dopjon e rakis dhe mezen me pak turshi e nj konserv t pahapur sardelesh. Mnyra e ngritjes s menjhershme, nxitimi dhe se si e dha porosin te klubshitsi, lvizi shpejt duart, se jan pr at, q u dgjuan fare shkoqur, i krijuan iden se ky, njvetullori i quajtur xha Baxho, duhej t ishte ose babai i Billit, ose ndonj njeri tepr i respektuar pr t.
    -Mirseerdhe n Kajat!- tha i moshuari dhe, si pr ta liruar, shtoi se fshati tyre, tepr i vogl, i merr vesh shpejt ngjarjet e mdha, se pr Kajatin ardhja e tij nuk qe do si do, se njerz si ai nuk emroheshin gjithnj n Kajat dhe se nuk duhej t mrzitej pr sa koh do t rrinte aty.
    Admeti heshtte, aprovonte me nj buzqeshje q iu duk prej idioti, dgjonte pak i prhumbur dhe ndjeu se udit e jets s tij, menjher pas mbarimit t shkolls, nuk kishin t sosur dhe se i duhej t prballonte kt udhtim t tmerrshm npr shi, kt bised disi enigmatike n nj klub karrikekrcits me der t kalbur, t buzqesh si idiot e t mos flas fare, ta qerasin pa e pyetur dhe n fund t fundit, t'i ulet n tavolin ky i moshuar njvetullor e t'i uroj mirseardhjen, duke thn se ardhja e tij nuk qenka dosido dhe se pr fshatin e tyre t vogl, kjo na qenkrka nj ngjarje e madhe.
    -Sonte je nga un,- tha xha Baxhua,- m tutje do flsh te dykatshi q kemi ngritur ktu karshi pr ju t qytetit,- shtoi ai.
    -Kryetari?- pyeti Admeti dhe mori n dor gotn e frnets, por tjetri i tha se nuk sht tjetr, vese nj pensionist tepr i zakonshm, q e do Kajatin dhe interesohet pr t si pr familjen e tij. Tregoi nga tavolina ku ishte ulur m par, duke thn se ai tipi q ngjante si qytetar qe kryetari, por pa shpjeguar, si do ta merrte vesh m von, q ishte i biri. Admeti i tha se babai i tij kishte nj mik t vjetr ktu n fshat, xha Shaho e quajn, sonte do t shkonte patjetr te ai, se edhe xha Shahua, po t zbriste n qytet, gj q nuk ndodhte prej vitesh, pa tjetr do t kthehej tek ata, kshtu q e falnderoi xha Baxhon pr mikpritjen dhe fjalt e mira q i tha, prandaj krkoi dik ta shoqronin deri atje.
    -sht pak si larg pr sonte npr shi,- tha xha Baxhua,- megjithat gj q bhet.
    Pasi ktheu gotn e frnetit me fund, u afrua dikush, t cilit i bri shnj Billi. Admeti u prshndosh me t gjth, tha ato t zakonshmet gzohem q u njohm, falemnderit pr mikpritjen, shtrnguan duart me przmrsi dhe n fund, fare si rastsisht, ai q quhej Billi i tha se t nesrmen n mngjes do t takoheshin n drejtori, se ai, sa t gjndej dikush q ta pranonte at dreq barr q quhej drejtor shkolle fshati, na e kryente at pun, gj q nuk mund t mos i bnte prshtypje Admetit, t cilit iu duk se ata burra t shquar t Kajatit kishin dal pr ta pritur e pr ta njohur, kurse ai kishte ndenjur si idiot. Doli nga dera e kalbur e klubit i shoqruar nga i panjohuri q i dha Bill-drejtori dhe, pasi pllaquritn pak kmbt npr pellgje t mdhenj, iu ngjitn nj t prpjete.

    2

    sht atje lart, n brryl t fshatit,- tha i panjohuri. Ndezi nj elektrik dore nga ata t ushtris dhe Admeti dalloi se po shkelnin n nj rrug t ngusht me trndafila t egr e shqopa. Toka ku po ngjiteshin nuk mbante balt, kishte ngjyr t kaltr n gri dhe shkrmoqej n pllaka t vogla. E quajn troqic, tha vndasi q e shoqronte pa e pyetur kush. Ecn pothuaj nj or npr at q quhej troqic e q shkrmoqej nn kmbt e tyre, pantallonat u qen lagur nga shiu i imt, drita e dors rrshqiste si nj kafsh e vogl e shkatht para tyre, shqopet e pengonin, dgjohej n t rrall ndonj bubullim e shuar dhe fekste drita e dobt e vettimave mbi gungn e malit q nuk duhej t ishte larg.
    -Eeeeee,- thirri papritur shoqruesi,- lidhini qent se ju kam sjellur mik!
    Larg, n maj t kodrs, zbardhi pak nn dritn e nj llampe q u shfaq shum shpejt, fasada e nj shtpie t zakonshme fshati, mbuluar me rrasa guri. Ngjitn me mundim t prpjetn e kodrs, kmbt s'i bindeshin mir, ca nga pjerrsia, ca nga lodhja, deri sa m n fund, kur mbrritn, dalloi parapritsen me dy kolona guri, shkallt e gjysmkatit, nj burr thatim q u bnte drit dhe nj grumbull fmijsh kokbardh t shoqruar nga dy gra. Fshatari q e solli u largua, pasi nuk e pranoi ftesn pr t hyr brenda, kurse ai q bnte drit prezantoi grat.
    - Zonja dhe e reja.
    Plaka zonj e puthi sikur puthte t birin e kthyer pas nj mungese t largt, duke i frkuar flokt e duke pshpritur t keqen nna, shpejt se do na ftohet djali. E reja i dha pak dorn, e vshtroi si pr t'i thn edhe ktu ka femra t bukura. Dhe vrtet, ai dalloi dy sy t mdhenj q iu dukn boj ulliri, nj tuf cullufe t verdh ndn shami dhe cipn e lkurs t bardh, sikur t mos e kishte zn kurr dielli. U ul t puth fmijt, nxorri nga xhepi sheqerka dhe, si ua mbushi duart, hyri brenda i ndjekur nga britmat gazmore t tyre.
    E uan n dhomn e miqve, n oxhakun e s cils bubullinte nj zjarr i madh. Pran vatrs, ulur n shilte, nj burr me flok t bardh e t gjat varur supeve lvizi pak nga vendi dhe Admeti kuptoi q ai duhej t ishte Shahua. Shahua u thirri t tjerve t sillnin n vatr dru lisi se ka ardhur nj mik i nderuar n shtpi dhe e ftoi mysafirin t zinte vnd prball tij.
    Kur shtrngoi dorn e mirseardhjes, ndjeu se si pllmba e tij humbi n dorn strmadhe t plakut flokgjat, gishtat i dhembn nga shtrngimi, ngriti vshtrimin lart dhe ndeshi n dy sy t enjtur e t lodhur, q ishin vendosur jo rastsisht n portretin aspak fshatar t ktij plaku.
    -Gzohem shum q erdhe, - tha ai.
    -Edhe un, - tha Admeti.
    -Ti nuk duhet t jesh gzuar,- tha ai,- tjetr emrim t takonte.
    Admeti heshti.
    -Un t njoh, megjithse s't kam par,- tha plaku.
    -Ti je Admeti. Raca prsritet, mutacionet ndodhin rrall. Kur isha fmij, ti, i plakur si un sot, luaje me mua. N fakt nuk ishe ti, po gjyshi yt.
    Pastaj, si trazoi pak zjarrin, e vshtroi gjat n sy.
    -Librin tnd e kam lexuar. Ka gjra q m plqejn, por kujdes..., poett kndojn t lir si zogjt. Do rrish ktu n shtpin time dhe ktu do t shkruash m mir,- tha ai.
    Solln dy drur t mdhenj lisi, raki e meze. N sofr u ul edhe djali i xha Shahos, zonja dhe e reja, fmijt shikonin nga larg. Plaku mbante n gjunj nj fletore t trash e nj stilograf t vjetr. Si vuri re q Admetit i ngeln syt aty, tha npr dhmb, merre e lexoje kur t kesh nge, sikur t thoshte, jan ca budallallqe t mijat, por shtoi edhe se ktu kam ca mendime pr jetn q qarkullon si uji n natyr, domethn as shtohet e as humbet, por prsritet me ndryshime t vogla.
    -Mutacioni ndodh fare rrall,- tha pr her t dyt.- Gjaku sht po ai.
    Pasi hngrn e pin, i ngrohur nga zjarri e nga rakia, mori fletoren nn sqetull dhe, si i treguan dhomn q do t ishte e tij, u shtri t flinte n nj shtrat t but.
    Jasht shiu vazhdonte t binte, trokitjet e tij monotone ia mbylln shpejt qepallat.

    3

    Vjen nj ast kur njeriu, do s'do, mediton pr jetn mendoi Admeti ajo, domethn jeta dhe njeriu domethn ti, viheni prball, si dy t panjohur. 'kishte t bukura humbasin trajtn e tyre dhe ato q as nuk ke dshir t'i ndjesh, t vijn pran, mu prball, si instikte t egra q nuk i binden as rrjedhs s kohs. Truri filloi t'i punoj i akorduar, dika ngecte, dika prishej, pamje t tra vegimesh drmoheshin e pamje t tjera, q as i kishte menduar kurr, her t deformuara e her si t mpira, ngriheshin, zvarriteshin, apiteshin me formn e t dehurit. Copra bisedash, emrimi, Ladina, dy ullinj sy n nj shtpi t huaj, trungje lisi e pran, mu prball flaks s tyre, fytyra e rreshkur, mbushur me rrudha, mbuluar me flok t gjat t bardh, shi q troket si mbi llamarin, posta dhe papritur nj diell djegs gushti, si nj emrim nopran, i pshpritur nga dy buz tepr t holla: Kajat ia thon emrin, pastaj koha q shkurdiset papritur dhe zemreku i saj q krkllin sikur i thyhen kockat, ndoshta jets mendoi Admeti. udia filloi, minutat, ort, ditt, bile edhe vitet morn nj marshim tepr serioz sprapthi. Sprapthi iu dukn atij, por ajo pamje ishte kaq solemne, si nj parad festive, ku edhe t gjymtuarit, mbshtetur npr patericat e tyre, ngrinin gjoksin prpjet q t'u dukeshin dekoratat. Mes atij rreshtimi t pafund ai pa veten. N fillim ishte n Kajat, zbriti nga Kajati e shkoi n qytet, aty u njoh me nj vajz q e quanin Ladin, pasi u nda, u dashurua me t, pasi u dashurua me t shkoi n universitet dhe botoi nj libr. Vitet rrodhn nga trupi i tij dhe u b nj fmij kokbardh, q fuste n cepin e gojs gishtin e vogl t dors s majt, fshinte hundn me kurrisin e dors s djatht, bridhte bukur duke krcyer me nj kmb dhe ua kalonte t gjith shokve n garn e bukur t shurrs, kur e hidhte prpjet si nj shatrvan t holl mu mbi tjegullat tr myshk t xhi Fifis. Edhe xhi Fifija, me q e kujtuam, nuk kishte vdekur, qe nj nuse e re me dy djemt pesdhjetvjear dhe nusen e madhe t djalit t madh, gjyshe, me shami t zez mbi kok, se i kishte vdekur i jati n moshn pesmbdhjet vje. Kurse ai, fmija i menur, i ndar e i dashuruar, me nj libr t botuar, q skishte turp, po vidhte kumbullat e Tatas, u lidhte maceve teneqe te bishti dhe onte breshka t vogla te zyra e policit t lagjes, q ishte tepr i holl dhe i kishte shum qejf grat e burrave me baballar t arratisur. Rrokullisej n rrjedhn e kohs s akorduar, pluhurosej, damkosej, me flokt e bardh shkall-shkall, t qethura nga motra e madhe, q ishte nnt vjee m e vogl se ai.
    Pastaj koha u montua, fragmente t saj lviznin sipas qejfit t tyre: Admeti ecte npr nj qytet t madh, me atit n tok e themelet n qiell, atje ku takoi Shahon, akademikun e nderuar, q studjonte ndarjen si nj fenomen t bashkimit, sepse, nj gj po su nda, nuk mund t bashkohet, si thoshte filozofia e tij, e cila e kishte marr n qaf, se i kishin varur nj mim t madh ndrkombtar, kaq t madh, saq ai nuk e ngrinte dot, po e trhiqte zvarr npr rrugt tepr t ngushta t atij qyteti t madh. Do ta flak kt djall mim, i tha Shahua, harxhova gjith parat pr ta prur deri ktu me taksi, nuk e dija q edhe vlersimi nganjher qenka m i keq nga mallkimi . Admeti e la plakun n hallin e tij, sepse takoi Ladinn, nuk di pse iu dhimbs, ishte tepr e vyshkur, me fytyr t zhubravitur nga rrudhat. M dhmb ktu, mrmriste dhe tregonte nj kallo t vogl n mes t gjoksit, nj si xhung t ngritur me maj t mpreht, habitrisht t verdh. Sa her ndahemi, m rritet kallua, tha ajo, t lutem, duhet t m shptosh. Si?, e pyeti ai. Nuk e di, tha ajo dhe u zhduk. Nj re e hirt u ngrit, e mbshtolli, e futi brenda vetes, e ngjiti lart dhe ai e dgjoi pr her t fundit kur thirri Admet, m shpto!
    Kurse babai dhe nna, dy t fejuar, t pavendosur ende t bnin fmij, ishin larg, n nj qytet t vogl, i merrte malli pr t, e kishin fmij, e ndjenin, e kuptonin, megjithse nuk e kishin lindur akoma dhe, q t mos i harronte, i drgonin petulla me sekretarin e paris, q ishte nj rruga i prap me nj fshikull ulliri n dor, rrihte qent e lagjeve, thyente dritat e rrugve, kndonte ca kng t turpshme brekt e tua i mbaj n gji, atje ke futur moj vajz floririn. Admetit nuk i dukej dhe aq rruga. Megjithse qe nj fmij kokbardh, q bnte gar me curilin e holl t shurrs, vargje t tilla i plqenin tmerrsisht, ndonjher shtonte edhe vet dika si, kur t kalosh, moj, nga lagjja ime, brekt, moj, mbaji te sirtari, se ti merr rrugai, sekretari. Kto nuk ia thoshte njeriu, se e dinte q t fuste n burg, megjithse i plqente t hynte nj her n burg. I kishin thn se atje polict rritin minj t mdhenj, q i ushqejn me mish macesh, jan kaq t bukur, sa q ia vlen t shkosh duke knduar m prisni miush, mustaqekacorr, po vi si maoku me kmbor , por babai i Tanit, q kishte qn atje disa vjet t mira, ia ktheu mndjen, kur i tregoi Tani, se atje t varin me kok posht, fl me kmbt n mur, ti shtrngojn duart fort me hekura, aq sa, kur ti heqin, t duket sikur dy duart jan ngjitur njera me tjetrn. Sekretari ia hodhi petullat q larg duke knduar gjysmn e kngs brekt e tua i mbaj n gji..., u largua me t shpejt dhe, pas tij, dallohej nj burr i holl me shtat t vogl q fliste shpejt, q atij iu duk si shefi, ngaq mbante n dor nj dosje t madhe t zez. Kur u afrua, qe tamam shefi. Ai i krkoi ti jepte nj autograf t ri, ose t paktn t restauronte pak t vjetrin, se dika kishte ln pa shnuar, ndoshta nj grm, se autografi yt, vrtet q ti je nj njeri i rndomt, por nesr do ket vler t madhe, do tregoj si ne t muam, t emruam n Kajat, kur t tjert na luten, kurse ty ta plotsuam dshirn pa br krkes. Ai fliste kaq shpejt, me nj logjik t shkoqur e t plqyer, q e bri Admetin t prlotej dhe, n vnd t nj autografi, e mbushi t gjith dosjen me firma, me i shtrenjti im, shefi im, shptimtari im dhe ca shprehje t tjera q je palao, kt e di, por nuk e din ata q t kan br shef. Ai e pa shtesn e dyt, kuptohet q nuk i plqeu dhe iu lut ta ndryshoj, po Admeti i tha se t dyja shkojn bashk, po u hoq e para, do hiqen t gjitha dhe se nuk ta plotsoj dshirn, zvarritu pas meje bashk me dosjen tnde t madhe nga t zez nga mngjesi n mbrmje, autografi sht imi dhe un e bj si m do qejfi. Burri i vogl nuk u lut m, buzqeshi hidhur dhe u largua i drobitur, i thyer n mes nga pesha e letrave. Prse t ket kaq shum shkresa dosja ime?, pyeti veten. Burri i vogl, q kishte ndezur nj motor kozmik, u rrotullua disa her mbi kokn e tij, e dgjoi pyetjen dhe nuk u prgjigj, por i ra me dor dosjes s madhe, q do t thoshte se ishte nj krcnim i hapt.
    Vafsh n djall !, tha Admeti, prap do t vish, do m lutesh, po un korregjimin nuk ta bj.
    Papandehur iu duk vetja njeri prej letre, i leht, i zhgarravitur mbar e prap, her me stililograf e her me stilolaps, i palosur, i krrusur, i thyer m dysh e m katrsh. Nuk kishte shtpi, flinte brnda nj kartoni t trash q binte er myk e i mbushur me kakrdhi miu, q ai nuk mundte ti shkundte dot dhe her pas here, se nga, hynte nj laps i trash, i kuq, q e torturonte duke i br tatuazh. E digjte maja e lapsit, ishte tepr e nxeht, ngjethej kur i grvishtte mishin, brtiste ej, skini ngjyr tjetr, vetm kt?. Lapsi i kuq i krkonte kokn, ngrinte si me marifet flokt, rrotullohej si tyrjel, hapte n fillim nj si vrim t vogl, pastaj futej drejt e n tru, i rrethonte her nj mendim e her nj ndjenj. Je tepr i rregullt, mrmriste lapsi, q na pasksh edhe goj, duhet t rrish urt e t mendosh pak.
    Admeti u mbyt n djers, u kacafyt me at djallo prbindsh, mezi e nxorri nga koka, u mundua ti thyej majn, po maja rritej prap, pastaj u rrokullis, u prdrodh, deshi t dilte nga dosja, por m kot. Ishte prej letre dhe nuk kishte pesh.
    Nj vettim e frikshme, q tundi shtpin, e zgjoi nga dremitja dhe makthi.

  3. #3
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-10-2006
    Postime
    27
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Hiqmet Meaj-roman-"Kukullat e pyllit"

    KAPITULLI I TRET





    1

    U ngrit. Ndezi nj cigare dhe filloi t ec npr dhom. Shtypi butonin e nj abazhuri primitiv, q i kishin vn te koka e shtratit, mori fletoren e rnd t xha Shahos, e hapi diku nga mesi dhe e mbylli prap. E ndiente veten tepr t lodhur, por nuk kishte dshir pr asgj, as t flinte, as t rrinte zgjuar, as t lexonte, as t shtiste npr dhom. U afrua te dritarja q vshtronte nga oborri. Shiu binte rrmbyeshm si ngashrim. Shkrepi nj vettim e fort. Drita n dhom u lkund, u mek, erdhi pr disa sekonda dhe u shua fare. Shkrepi nj vettim e dyt. N dritn e saj dalloi nj si siluet t bardh q ecte me duart e shtrira prpara, nj si njeri t verbr. I ngjajti me fantazm. U puthit edhe m te xhami, deri sa hunda i preku ftohtsin e tij. Fantazma qe e vrtet. Largohej me hapa t barabart e t ngadalt, pr t hyr n errsirn e lagsht t nats. Ja, tani po zbret shkallt, preku truallin e oborrit, u afrua te gardhi, humbi, pshpriti ai. U rrnqeth, donte t dilte nga ajo gjndje, q iu duk vazhdim i trurit t tij t lodhur nga ai njzetekatrorsh i mundimshm q spo merrte fund. Iu duk vetja nj gjndje delirante me tru t smur q prodhonte e prodhonte fantazma: n fillim nj laps t prbindshm, tani nj t verbr q largohej me duart e shtrira prpara. U largua me nxitim nga dritarja, diku u prplas, ndjeu ti dhmb kmba nga goditja, pastaj zemrn ti rrah si e akorduar. Duhet t iki nga kjo shtpi, nga ky fshat, nga ky ankth, mendoi. Po t mos iki, mendja filloi.
    - E, sht?- dgjoi zrin e trash t xha Shahos.
    -U fikn dritat dhe iku prap, - tha i biri.
    Dgjoi ca si mrmrima t tjera, dyer q hapeshin e mbylleshin n errsir, u ndez nj fener, pastaj dal un ta gjej. Drita n tavan u prplit disa her si sy i verbr, pastaj qndroi. Admeti doli n korridor, ku pa shqetsimin e dy burrave q rrinin si t ngrir.
    -E pash un, - prishi heshtjen ai.
    -Po ajo, t pa ajo? pyeti plaku.
    -Pse, t sheh fantazma? u prgjigj me pyetje Admeti.
    Plaku vuri buzn n nj gjysmgaz t hidhur.
    -Po t t ket par sht keq,- mrmriti ai. sht keq pr at.
    I biri u kthye nga kishte ardhur, hapi dern e dhoms dhe hyri brenda. Admeti nuk lvizi nga vendi.

    2

    U nisn t dy npr shi, plaku para, Admeti pas. Plaku mbante n dor nj fener me gjysmflak, q e mbronte me dor nga era. Mbi kok kishin hedhur nga nj gun t dhirt me kapu. Shiu shpeshtonte, bubullimat gjithashtu.
    N fillim plaku nuk deshi ta merrte me vete, i tha t flinte. Admeti nguli kmb se nuk mund t flinte, se qe i shqetsuar dhe do t mendej po t rrinte vetm. Ai n fillim nuk e dinte pr se bhej fjal, as tani nuk e dinte. Fantazma pr t qe m tepr se mister, nj e fsheht plot ankth e lodhje. Plaku nuk nguli kmb pr nj koh t gjat, vetm e kshilloi t mos pyeste. Asnj fjal, se ajo dgjon, tha ai. Morn fenerin, u bn kapuon dhe u nisn.

    3

    Sa kaprcyen oborrin e shtpis, u gjendn mes shkurreve t larta t shqopeve. Zrat e nats kishin heshtur, dgjoheshin vetm zrat e shiut si pshprima t shpeshta, t lagura dhe zrat e degve t asaj bime shkoqse, q hapeshin e mbylleshin me nj besdi mosprfillse, duke i sprkatur me pika uji. Prpara kishte frymmarrjen e plakut dhe ankthin pr enigmn, kurse pas kishte ln ti ngjitej nj dit e lodhshme dhe nj nat edhe m e lodhshme, q nuk dihej kur do t mbaronte. U zhytn n nj prrua ku trungjet e rrepeve t qmotshm ndrioheshin fare pak nga feneri dhe krijonin figura nga m t pabesueshmet. Admeti nuk shihte mir se plaku e mbante fenerin para vetes dhe prplasej npr zajet e mdhenj e shkiste duke prthyer kmbt.
    Ecja u b e strmundimshme. Tepr e gjat kjo rrug, mendoi, megjithat vazhdonte pas plakut dhe crkave t drits s fenerit, q tepronin npr ant e trupit t atij q e mbante, duke kuptuar m s fundi se kishin hyr n nj pyll t dendur, ku pikat e mdha t shiut krcisnin me rregullsi ritmike. Plaku ndaloi pak sa pr tu qetsuar, hodhi syt prreth dhe zgjodhi nj shteg t ngusht, duke dredhuar diku nga e majta e diku nga e djathta. Arritn n nj pik, ku erdhn rrotull, ose t paktn ashtu iu duk atij, sikur kryen ndonj rit t domosdoshm pr at udhtim n krkim t fantazms. Ndaluan. Admeti dgjoi nj atje, patjetr nj dor q se shihte duhej t qe drejtuar diku, po ai spo e kuptonte, pshpriti ku? dhe priti prgjigjen e zrit t plakut. Duhet t ul dritn e fenerit, dgjoi plakun, u rrotullua rreth vetes me vshtrim tepr t shprndar mos dallonte gj, por prpara ngrihej gjithnj honi i zi me pshprimat e gjetheve dhe zrat e pyllit.
    Dalngadal iu msuan syt dhe dalloi konturet e nj peme tepr t lart, me trung t fryr. Plaku pshpriti shiko andej kur t plas vettima, ndrkoh q feneri qe pothuaj i shuar e shiu vazhdonte. Prpara, atje ku tha plaku shiko andej, ishte nj trung i fryr i nj peme tepr t madhe, q duhej t kishte shum guva, ku mund t strehohej, jo vetm nj, por edhe m shum njerz. Ndenjn gjat n pritje me vshtrimin n boshllkun e zi, derisa qielli u mbush befas me drit dhe ai pa me syt e tij at q krkuan me aq ankth. Nuk qe n guvn e trungut t lisit, po atje lart, n nj deg t holl, thua n nj gjeth, rrinte varur me nj dor, nuk lvizte, ndoshta flinte. Shamia i kishte shkar dhe flokt e verdh ia merrte era. N trup e sulmuan mornicat. Ndodhej para nj ngjarje, t ciln po tia tregonin, nuk do ta besonte kurrsesi, do ti dukej se donin ta bnin lolo, kurse tani, a mund t thoshte se nuk e besonte at q pa?
    Dgjoi zrin e plakut q tha ikim, pastaj e dija q do ta gjenim ktu, sikur t thoshte dika krejt normale e jo at ikim aq t qet, q nuk ishte krejt normale. Po ajo q e shqetsoi m tepr plakun, nuk qe gjumi i asaj n maj t pems, por pyetja idiote e Admetit ajo, kush qe?

    4

    U nisn prsri, por tani pr kthim, pas kishin ln at, fantazmn, q n t vrtet nuk ishte fantazm, por njeriu q plaku deshte m shum n at shtpi. E kishin ln ashtu si e pan, n shi e n er, mesnats pus t errt, mes nj pylli t frikshm, atje n maj t gjethes, pa br gj pr ta zbritur. Kur Admeti bri pyetjen e dyt idiote po tani si do zbres?, plakut iu fik llampa dhe filloi t krkoj npr xhepa pr shkrepse. Edhe Admeti thua u fut krejt npr xhepat e tij dhe, kur llampa u ndez prsri, pyetja qe harruar krejtsisht. Iu duk vetja pa pesh, i rndonte vetm koka, q tani gjmonte nga qindra enigma t frikshme. I vinte keq pr at q lan pas dhe i bhej t pyeste e t pyeste, por kishte frik mos fikej prap llampa. Filloi t ndjente nj si ankth diku n zonn e nnkraharorit. Kur u kthyen n shtpi, ishin qullur krejt. Pr her t dyt, q kur hyri n at streh, ndrroi rrobat dhe tani dukej nj tjetr njeri. Ndenjn nj cop her pa folur pran zjarrit q t thaheshin. Ishin vetm ata t dy, t tjert flinin a ndoshta bnin sikur flinin, m tepr Pelua, djali i plakut, burri i fantazms q qndronte n nj gjethe, tej n pyllin e frikshm.
    Vshtroi plakun q zuri t dremiste. Flokt iu bn t florinjt nga flaka. Ca hije jeshile, roz, t kafta e t zeza lviznin n fytyrn fisnike si prej dijetari, e cila transformohej do sekond nga ngjyrat q merrte, duke u br gjithnj m e uditshme.
    Edhe Admeti nisi t dremiste. Prsri koha filloi ti ec sprapthi. Ai pa gjethen, degn, trupin q u ul e zbriti n tok, i leht pnd, i bardh e me pesh, si qe n fillim Flokt u futn vet brenda shamis, dy duar u zgjatn prpara dhe trupi i bardh u vu sprapthi n ndjekje t atyre duarve, q dukej se shtynin natn dhe pyllin pr tu kthyer andej nga erdhn. Ai dhe plaku haponin me nxitim n nj ecje dhe ata si t trupit t bardh, me duar prpara e apitje pas. Do tju arrij, do tju arrij, i ndiqte nj z q prbhej nga shum zra t pleksur fort njeri me tjetrin. Prse m vini pas?, thoshte njri. Shtrati im i vrtet sht ktu n qiell, thoshte tjetri. Un jam prej ajri, ju t zakonshm, qeshn zrat. Ata nxitonin, ajo pas tyre. E bardh, me duart shtrir para e me ecjen pas.
    Feneri u shua. Admeti dhe plaku humbn udhn, pastaj njeri tjetrin. U ndodh buz nj humnere. Hidhu, i thoshte Ladina. Ai u hodh. Ndjeu nj fshfrim t fort ajri, ra mbi dy duar t shtrira, t buta, q m pas i prkdheln trupin, fytyrn, flokt. Ishte ajo, fantazma , kukulla e pyllit. Eja me mua, i tha ajo, do t t tregoj t fshehtn time. Ai u bind dhe shkoi pas saj.
    -Un jam grua, - tha ajo.
    -E di, - i tha ai, - po je dhe fantazm. Ku e ke peshn?
    -ǒe dua peshn, - tha ajo. - Un e zhvesh at natn. Pesha jan hallet e dits. Natn dua t jem e leht, prandaj e zhvesh. Eja me mua n mbretrin time, - tha ajo.
    -Nuk dua, - ia kundrshtoi ai.
    -Mir, - tha ajo. - Mos m ndiqni m bashk me plakun. M lini t vetme n mbretrin time.
    Dhe u zhduk.

  4. #4
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-10-2006
    Postime
    27
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Hiqmet Meaj-roman-"Kukullat e pyllit"

    KAPITULLI I KATRT




    1

    Admetin nuk e habiti aspak pamja e mjeruar dhe komike e shkolls, q i ngjante m tepr nj hangari t vjetr e t shqepur, andruar si pantallonat e shum nxnsve me mballoma nga m t uditshmet. N vnd t xhamave, q duhej t ishin n dritare, qen vn diku copa kompensatoje, diku teneqera prer nga fuit. Dalloheshin qart shkronjat, por nuk mund t kuptohej se thuhej n to. Pasi u prqndrua pak, u mundua t plotsoj nj fraz pas grmave q mungonin stampuar me t kuqe: ...DES ..LM ..HUNI .GA ...KJA, q duhej t ishte n origjinal KUJDES HELM RUHUNI NGA VDEKJA. Dyert nga brenda mbylleshin me gur t mdhenj q u viheshin prfundi dhe n vend t drrass s zez qen ca siprfaqe imentoje t katranosura, ku shkumsi nuk linte asnj gjurm, ve zhurmn e disa grvimave.
    Kur filloi t shkruaj, fmijt ia shkrepn t qeshurit duke futur kokn posht bankave, t cilat nuk ngjanin fare me banka. Skishte t bnte, nga halli filloi edhe ai t qesh. U kthye nga ata dhe tha se pr t skishin rndsi as drrasat e zeza, as dyert e dritaret, do t msonin edhe pa to. Kur tha ato fjal, iu duk vetja m tepr kloun cirku, q do t bnte ca numra shpejtsie pr t plotsuar ato q mungonin. Kontrolloi pr libra dhe, kur npr trastat e tyre q duhej t quheshin anta, gjeti ca grumbuj fletsh, q dikur paskshin qn libra, ndenjur vite e vite npr depo, u alarmua, por prap nuk e dha veten. E qeshura u shtua n klas kur u tregoi se si duheshin mbshtjellur fletoret me copra gazetash e u duhej br nj vij e kuqe anash. Ishte vrtet pr tu gajasur. Si mund t visheshin e t bheshin me t kuq ato q nuk ekzistonin?
    Nga banka e fundit u ngrit nj vajz leshraverdh, q, kur nisi t ec drejt tij, filluan ti tundeshin gjokset krcnuese. Admeti u befasua me kt vajz, q ngjante m tepr me nj gjimnaziste t viteve t fundit, se sa me nj nxnse fshati t klass s tet. Ajo hapi nj ant t bukur meshini, si ato q mbanin studentet e kryeqytetit, nxorri q andej gjith arsenalin e saj, libra e fletore mbshtjellur me veshse plastike. Hapi njrn, tregoi vijat e kuqe n an dhe pshpriti kshtu?, sikur donte ti thoshte Admetit mos na trego ato q i dim m mir se ti, pastaj duke u tundur leht, ktheu shpinn e u ul prsri n vendin e vet.
    Admeti nuk dinte t bnte m. Filloi tu thot ca dokrra pr rndsin e t msuarit, bri ca krahasime bajate me t verbrin dhe at q ka sy, dika tha pr traditat q duhen mbajtur dhe pr t ren q duhet t ec, ishin fjali pa lidhje e pa kuptim, por q ai e ndjente nevoj ti thoshte. Pr djall zilja vononte t binte dhe ai fliste e fliste vazhdimisht, tregonte dika nga mitologjia, se ngatrroi Ezopin me ilirt, foli pr varret e lashta dhe ca idjotizma t reja, se si pa msuar gjuhn mir nuk mund t msojm asgj tjetr mir. Pastaj i shkrepi t thoshte se ai q do tregoj bukur nj prrall, apo do thot nj kng t vjetr popullore, nuk do ket probleme t mdha pr t kaluar klasn. Pr udi ata ia dgjonin ligjratn n heshtje, sikur i kuptonin t gjitha thoshte, bankat nuk krcisnin, asnj slvizte.
    Meq kemi dhe kt sobn ktu, e mbylli fjalimin e tij pa pik e pa presje, ju lutem t sillni do mngjes nga dy tre copa druri q t ngrohemi e t thahemi kur t na lag shiu.
    Zilja ra sapo mbaroi fjaln e fundit.
    Pyetjes s Billit, domethn Bill drejtorit si ia kalove?, u mendua ti prgjigjej me gjith ato ankesa, por Billi nuk e la se shtoi nxnsit t plqyen dhe kjo mjafton pr drejtorin, sikur t thoshte pr qeverin, prandaj qeshi dhe kt Bill drejtori e mori pr komplimet. Ktheu kokn si rastsisht dhe pa se pak m larg qndronte ajo vajza bjonde me gjokset krcnuese, q nuk ngjante fare me nj nxnse fshati. Sapo filloi t afrohej me ecjen e saj nazike, Billi tha se kishte ca pun dhe i la vetm. Admeti e kuptoi q fjalt e mira ia kishte thn drejtorit ajo. Kur qndroi para tij, vajza u skuq pakz, i tha se quhej Lina, emr q e shqetsoi, se iu duk si Ladina. Tha se kishte tepr dshir t msonte, sidomos nga ai, sepse t tjert, e kishte fjaln pr msuesit e tjer, qen ca fshatar injorant q dinin m pak nga ajo, sidomos Billi, domethn drejtori. Mirpo, si e pat edhe vet, gjendja ktu sht e vshtir, theksoi nxnsja leshraverdh, msimi nuk mund t bhet dot normal, prandaj iu lut ta ndihmonte me program shtes, ose ti shkonte n shtpi. Admeti mrmriti edhe mundet, pa e prcaktuar dhe u prpoq gjat gjith biseds ti mbante syt diku gjetk q t mos e ngacmonte pamja tepr krcnuese e gjoksit t saj, sepse e kishte nxnse dhe ishte, sipas llogaritjeve t tij, nj katrmbdhjetvjeare. Lina i tha se babai i saj ishte kryetari, fjal t cilat nuk shprehn ndonj krenari t veant, prkundrazi besdi q ishte vajz kryetari dhe shtoi se kt ndihm do tia krkonte edhe sikur babai i saj t qe bari n mal. Duke ikur pshpriti se shkruante edhe ajo ca budallallqe t vogla, t cilat do tia tregonte nj her tjetr, kur t kishin mundsi dhe se dinte shum poezi t tij prmendsh.
    Kur mbeti vetm i erdhi menjher shqetsimi i mungess s librave dhe fletoreve, krkoi me sy mos shikonte gjkundi aty pran Billin, trokiti n drejtori, po ajo qe e mbyllur, kurse kolegt ishin br er prej kohe. Billi e priste jasht, i futi krahun dhe, pa i thn gj, e drejtoi pr nga klubi q nuk ishte as pes minuta larg. Pas shkolle, ktu e kemi shtpin e par, tha Billi dhe para shkolle, prap ktu e kemi shtpin e par, shtoi duke qeshur papritur e gati sa su mbyt n mnurin e vet. Qeshi edhe Admeti. Shkenca e madhe pedagogjike bhet qyteteve, ku prgatiten shkenctart e ardhshm, tha ai pas pak, kurse bujqit dhe barinjt tan boll t din numrim e kndim.
    Admeti u b gati ti thoshte se si do ti msonin kto gjra pa libra e pa fletore, por ndrkoh hyn n klub dhe q nga larg, nga tavolina e zakonshme ku rrinte gjithnj, pan t ngrihej dora e xha Baxhos, q i ftonte t uleshin atje.

    2

    E kishin dehur dhe e kishin flakur n depon e klubit, mbi ca arka t vjetra e t kalbura. Nuk kujtonte gj, por si i than m von, kishte mbajtur ca ligjrata, t cilat vendasit nuk i kishin dgjuar nga goja e askujt m par. Shkolla qe cilsuar hangar i denj vetm pr kafsht, Billi, domethn drejtori, nj gdh i vrtet, domethn roje i ktij hangari. Turp i madh pr fundin e ktij shekulli, kur fmijt e bots msonin me kompjutera, shkenca bnte krdin me udit e saj, kurse aty n Kajat, ku e kishin plasur at, asgj skishte ndryshuar q nga koha e pellasgve, vetm se trupat e njerzve qen zvogluar, truri qe br sa i puls, kurse kndezt kndonin njlloj dhe thoshin se vezt i bnin ata. T gjith sa ishin rrotull qeshnin, por edhe i mbanin mnd ato fjal, pr ti thn pastaj diku gjetk, ku ua gjenin m mir kuptimin. Admeti nuk e dinte se m von do hante ca mbledhje t mira, do ta paralajmronin q nxinte gjrat dhe nuk dinte t vlersonte drejt prparimet e mdha t vndit, q edhe n skajet e fundit, si qe Kajati, msohej e nuk kishte fare analfabet. Por, n gjendjen q ishte ai, nuk kujtonte asgj nga ato q i thoshnin, megjithse, nga mnyra se si ia thoshnin, uditej edhe vet si kishin arritur tia shkulnin mendimet nga koka, sepse, sado t rrezikshme q ishin, qen vrtet mendimet e tij. Por ai nuk i pohoi, sepse, si i tha xha Shahua, duhej t ngulte kmb q sishin gj tjetr, ve ca shpikje e gnjeshtra t ndyra t t tjerve q e kishin dehur dhe flakur pa njerzillk, si t ishte rrangull pa vler, n nj depo klubi mbi ca arka t kalbura. Ktu ai do t vinte n pikpyetje zakonet e fshatit, kanibalizmin e m t diturve, ku hynte edhe Billi, edhe xha Baxhua, i cili nga ana e tij do t thoshte q kishte ikur m par se Admeti t dehej dhe t thoshte ato brokulla, q pa nj, pa dy, t onin n vrimn e qenit, domethn n burg shtat vjet t mira. Kto plaku njvetullor do ti thoshte pa pikn e turbullimit, sikur vrima e qenit t qe piknik, apo dika tjetr m argtuese dhe njerzit q shpreheshin ashtu, nuk qen tjetr, ve ca bajga q binin er t qelbur e q duheshin pastruar, mirpo, si do t theksonte n fund plaku, dhe ata t paris do t ishin t nj mndjeje, Admeti nuk qe bajg, ve nj djal i ri njzetedy vjear, me shkoll dhe pa prvoj, q do t msonte shum n Kajat, nga njerzit e mnur t tij. Ktu Billi do t krekosej pak, se i qe vn dinjiteti n vnd, Admeti do t heshtte, kurse t gjith do t prisnin q ai t falnderonte se shptoi nga ajo, vrima e qenit, ku hyje pr shtat vjet e nuk dilje m as pr tridhjeteshtat.
    T gjitha kto do t ndodhnin m von, ndrsa tani ndjente nj dhimbje t madhe koke, kur Pelua i shpjegonte se si e kishin lajmruar, si mezi e ngarkoi n nj mushk me ndihmn e dy djemve nga fshati, si e kishin hedhur prmbys mbi samar, nga q nuk mund t rrinte dot drejt dhe pyetjen e Admetit, m pa ashtu fshati?, Pelua bri sikur nuk e dgjoi.

    3

    Pastaj do t vazhdonte nj bised serioze me xha Shahon, i cili qe shqetsuar s teprmi pr djalin e ri q strehohej n shtpin e tij dhe q, si u shpreh ai, ishte axhami dhe nuk kuptonte se gjrat kishin hyr n nj rrjedh tepr t rrezikshme pr t. E kishin turpruar duke e zvarritur rrugve t fshatit si thes mbi kurrizin e nj mushke dhe tani skishte shtpi t mos bisedonte pr t si pr nj rruga qyteti t prkdhelur, i cili paska ardhur vetm e vetm tu shaj fshatin. Kt Admeti e vuri re shum shpejt, q ditn e nesrmen, kur i prshndeste n rrug dhe ata nuk i prgjigjeshin, prkundr, kthenin kokn mnjan, kurse t tjer, ndoshta m zmrbut, e shikonin n sy, por prshndetjes nuk i prgjigjeshin. Kjo nuk m plqen fare, do t thoshte Shahua, duke u munduar t fsheh ato q mendonte, domethn se ata, paria, kishin vendosur ta izolonin kt djal t mnur q n hapat e para, duke e shkatrruar prfundimisht. Fmijt nuk do ta donin pr msues dhe pastaj, me nj vendim t ngutur e t pjekur taze, ata t paris do t thoshnin se kishte nevoj t punonte ca koh n bujqsi deri sa t piqej. Kjo nuk ishte ndonj gj e re, kishte ndodhur sa her donin t hiqnin qafe ndonj q u dukej se ishte ndryshe ose m i mir nga ata. Xha Shahua ca i thoshte, ca t tjera i mendonte, prpiqej ti mbushte mndjen djaloshit se gjrat do t ndryshonin, duhet pak koh e durim, kurse fshatarve t mos u mbante mri, se jan t vuajtur, por zemrn nuk ia kan falur akoma dreqit.
    Po ndodhte pik pr pik si dikur me Shahon kur erdhi i ri, por vetm koht qen ndryshe, tani skishte m luft dhe ai vendi i madh, ku kishte marr diplomn e art dhe titullin Doktor i shkencave, nuk e mbante m t pushtuar vendin e tij. Kto Admeti i lexoi m von n fletoren e trash t plakut, ku me nj shkrim tepr t kujdesshm prshkruheshin me stil t bukur copza nga jeta e atij t riu t dikurshm, ndryshuar fare rastsisht, kur dikujt iu tek t sulmoj dik dhe pastaj kufijt qen mbyllur. Ai nuk dinte t bnte, sepse nuk kishte haber nga ato q ndodhnin, nga q kishte studjuar pr pemt e lulet, pr krimbat e ca qnie t tjera t zhdukura, kurse ato q bnin njerzit i kuptonte fare pak.
    Meq t nesrmen e asaj dite, kur pr t po flitej e prflitej, por q ende ai nuk e dinte, i dhimbte koka nga t pirt, nuk u ngrit q hert edhe ngaq qe e diel, domethn pushim, e para gj q i zun syt ishte fletorja e trash e plakut. E hapi diku nga mesi. Qen shnime e jo ditar. Ndezi abazhurin e vjetr dhe filloi t lexoj:

  5. #5
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-10-2006
    Postime
    27
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Hiqmet Meaj-roman-"Kukullat e pyllit"

    KAPITULLI I PEST




    SHNIME T SHAHOS

    ku tregohen ca gjra t cilat sht mir ti din t gjith, se si nj femije i thon t bhet i mnur duke u larguar nga jeta e t parve n kasollet me tym dhe ca gjra t tjera...

    Format e jets s njeriut jan rastsi. Po bj nj krahasim me farrat, pr shmbull me grurin. E njjta far n ambjente t ndryshme merr forma t ndryshme. Diku ku ka ajr, diell, uj e ushqim t bollshm, pas shum seleksionimesh, marrim farra me prodhim t shklqyeshm. Ku nuk ka asgj nga kto, farrat vit pas viti zvoglohen, deri sa nj dit i afrohemi forms s par t egrsis.
    Un me Baxhon, tani po marr shembull nga jeta e njerzve, jemi e njjta far, kushrinj t par, por si thash m lart, u rritm n ambjente t ndryshme dhe rezultatet jan ato q dihen nga t gjith.
    Mirpo ndodh edhe nj tjetr gj, fara q u kultivua mir, po t kthehet e t ndrydhet n ambjentin e par, domethn t egr, e ka t vshtir t rroj, t zhvillohet, kurse ajo q u rrit n ambjentin e par, domethn n gjendje t egr, megjithse i afrohet gjithnj e m shum egrsis, jeton prbukuri. Ktu kemi t bjm me dy degjenerime, domethn shtrembrime hibridsh, t dy jan n rnie, po humbjen m t madhe e ndjen hibridi i par, ai i kultivuari, i cili edhe e vuan m shum rnien.
    Po t marr prap shembull nga jeta e njerzve, Baxhua dhe un, q jemi nga e njjta far, nuk e ndjejm njlloj dhimbjen e devijimit, domethn t degjenerimit. Pr kto do t shkruaj m von, kurse tani do t prqndrohem te un, domethn te fara q u kultivua n ajr, bollk e drit dhe rrethanat q po e ojn prsri n gjendjen e egr.
    N fshatin ton, pas nj lufte t gjat q qe br, ku qe trazuar e gjith bota, nga ushtria e mundur kishte mbetur nj burr goxha burr, alash nga kmba e djatht, me bastun t vjetr e mjekr me majuck. Mbante me vete nj si kuti t madhe me dorez, ku kishte nga t gjitha llojet e veglave. Ndrtonte shtpira, hidhte atira, bnte voza, lug druri, fyej e cyla. Fshati e donte sa ska m, por dika nuk i plqente dhe pikrisht mania e ktij njeriu t hapte varre t vjetra. N shtpin q kishte ngritur vet nuk lvizje dot nga pllakat e gurve me ca shkronja q vetm ai dinte ti lexonte, nga figurinat prej guri e prej balte t pjekur, bile edhe nga ca skelete, q i maste e i strmaste dhe flinte bashk me to, nn t njjtn streh. Megjithat, burrat e fshatit e mbyllnin kundrshtimin me nj pun pr t dhe nuk e zgjatnin. Ai her pas here bnte ca pako t mdha, shkonte n skeln e qyteti V. e i niste me anije diku, prtej detit, atje n vendin e tij.
    Kur u qetsuan gjrat, pasi shtetet e bots e pushuan luftn, ku qe prfshir edhe fshati im, t gjith prisnin q burri me mjekr me majuck e me arkn e madhe me vegla, q alonte nga njera kmb, t kthehej n vendin e tij, po ai qndroi. E fliste gjuhn ton prbukuri dhe vazhdonte t ndrtonte shtpi e t hapte varre t vjetra me ndihmn e djemve t fshatit q i paguante. Kshtu kaluan vite. Kur un u bra shtat vje, ai burri i huaj bisedoi me t fshatit, meq kishte koh t lir, ti mblidhte fmijt e ti msonte, sepse si thoshte ai, dituria nuk humbet, nj dit do tu duhet edhe ktyre voglushve.
    Pr shkoll as q bhej fjal. U rrasm n nj nga dhomat e mbushura me gur t shkruar, skelete e figurina t uditshme. Ishim katr djem t t njjts vrs. Msuesi yn, ai i huaji q alonte, na solli nga vendi i tij ca pllaka t zeza q fshiheshin e shkruheshin sa her t donim, nga dy katrshore, kshtu i quanim ather fletoret, lapsa e gom. M von na erdhn ca libra me figura t bukura, po q msuesi na tha se me kta libra do t msonim gjuhn e vendit t tij, q e flitnin shum njerz npr bot dhe q do t na duhej n t ardhmen. Nga t katr djemt q filluam shkolln, tre ishim kushurinj t par, un me Baxhon djem xhaxhallarsh, kurse Besua djal i dajos. Pllumbin, q m von na fluturoi vrtet si pllumbi, matan nj deti t madh, q ather nuk e dinim se quhej oqean, e kishim t mhalls.
    Shkolla na plqeu q n fillim se msuesi yn dinte shum gjra. Na i thoshte aq bukur, sa na linte me goj hapur, aq sa, kur vinte koha t niseshim pr n shtpirat tona, donim nj cop her t tundeshim nga vendi. Ai na tregoi shum udira, sidomos pr varret e vjetra. Na tha se me ato kafka e kocka q ishin aty qem t afrt dhe duhej ti respektonim, sepse ata e kishin ndrtuar fshatin, po t mos qen ata, as ne nuk do t ishim, se flisnin dhe ata gjuhn ton dhe kishin qen njerz puntor e q e donin artin. Ne ather nuk e dinim rndsin e atyre q na thoshte ai, nga arti nuk kishim fare haber, dinim vetm t habiteshim e t mos trembeshim m nga kockat e kafkat, por ti preknim pa frik e me udi. Na foli pr gjuhn ton, q qnkej nga m t vjetrat e m t bukurat n bot, nj gjuh e fort q nuk ka pyetur nga asgj. Po ta dinit sa popuj e sa ushtri kan kaluar ktej, npr kta male, sa gjuh t huaja jan dgjuar t fliten, ather do t ndjeheshit vrtet t mburrur, q kta ktu dhe tregoi kafkat, fituan mbi t gjitha ato gjuh.
    Filluam ti shikonim skeletet edhe n gjum, jo vetm un, po edhe t tjert. Baxhua m tha se njeri nga ata i kishte trokitur natn n shtpi. Qe ngritur e bashk me t, me thika t mdha u kishte prer gjuht ca t huajve q fshiheshin npr malet rrotull. Kur ia tregoi ndrrn msuesit, ai u thartua n fytyr dhe nuk iu drejtua vetm atij, por t gjithve se ndrra t tilla me thika e tortura nuk jan t bukura dhe nga ato nuk duhet t msojm. Po ty, m tha mua t kan ardhur ndonjher? dhe kur iu prgjigja po, m krkoi t dinte bm s bashku. Un i thash gdhndm ca shkrime npr pllaka guri dhe bm ca figurina q i plqenin shum fmijt e fshatit, pastaj, vazhdova ata m treguan se qen nj popull i madh pa komandant, q i kishin qejf perndit dhe pr to flijonin gjithnj kafsh n maj t malit. Msuesi pyeti edhe t tjert dhe pas ksaj bisede filloi t m mbaj m afr se vrsnikt e mi, megjithse, t them t drejtn, Baxhua msonte m shpejt nga t gjith, pas tij vinte Besua, kurse un i treti.
    Msuesin ton e quanin Xhuzepe. N vendin e tij kishte tre upa m t mdha se ne dhe habiteshim se si nuk kishte gj q t mos ta dinte. Na vuri t mblidhnim kng t vjetra, prralla, historira me shtriga e xhinde, me gjarprinj e nuselala, t cilat i dgjonte me vmendje dhe pastaj i shkruante ngadal-ngadal, si i rrmbente nga goja jon. Deri sa bm pes vjet shkoll kishte mbushur shum katrshore t trasha me tregimet tona dhe na thoshte se ato jan thesari q vlen m tepr nga floriri, duhen mbledhur se humbin nga brezi n brez e kshtu vazhdoi t na tregoj se si bhen hi e shuhen qytetrime t tra, sidomos popuj si yni, q nuk e ka t shkruar q shpejt gjuhn e tij.
    Pasi, si thash, bm nga pes vjet shkoll, msues Xhuzepja qe tepr i knaqur nga ne, prandaj u krkoi leje familjeve tona t na lejonin t krkonte nga shteti i tij t na pranonin atje si nxns.
    Ktu fillon edhe tragjedia e madhe e jets sime. Babai im dhe nna e Baxhos pranuan. U nism pr atje, pam nj bot krejt tjetr q shklqente nga dritat e bukurit dhe donim muaj t tr t msoheshim me t. Bashk me ne erdhi edhe msues Xhuzepja, i cili i dha fund qndrimit aqshumvjear n fshatin ton.
    Mezi ngarkuam n anije arkat me skelete, gur t gdhendur e gjithfar gjrash t tjera, pr t cilat pagoi ryshfete t majme. Mua m mori n shtpin e tij, kurse Baxhua shkoi n nj tjetr qytet, por si mora vesh m von, u ngatrrua n shoqri t lig, dik qlloi me thik dhe e kthyen prsri andej nga kishte ardhur.
    Msues Xhuzepes, q sishte as msues, as murator e marangos, por nj shkenctar i vrtet, q e nderonte e gjith bota, i erdhi vrtet shum keq pr Baxhon, por vetm pshpriti se edhe ndrrat ashtu i shikonte ai, me thika e gjuh t prera.
    Kaluan pes vite si n ndrra. Ndrkoh Xhuzepja kishte marr titullin Akademik me skeletet dhe gjrat e tjera q solli nga fshati im n qyteti e vet F., q kishte universitetin m t vjetr t bots. M mbante si gjithnj n shtpin e vet, mburrej me mua pr notat e shklqyeshme q merrja n t gjitha msimet dhe duhet ta them se upat e tij, meq skishin vlla, m mbanin gjithnj pran vetes edhe kur shkonin npr opera, fusha golfi e tenisi, kurse profesor Xhuzepja m oi n t gjitha qytetet e atij shteti, sidomos npr muzet, ku qen vendosur edhe skeletet, gurt e shkruar dhe figurinat q i kisha par n shkollshtpin ton atje n fshat.
    N pushimet verore nuk kisha dshir t shkoja n vendin tim, sepse m onin plazheve, por prindve u drgoja dhurata, t cilat i gzonin pa mas, sidomos nj gramafon me pllaka kngsh edhe nga vndi im, q e vinin n mes t fshatit dhe njerzit habiteshin, si m than m von, se si qen shtypur ata q kndonin pr t hyr atje brnda asaj kutie q rrotullohej dhe bnin qejf sikur t ishin n dasm Pasi mbarova gjasht vjet shkoll dhe konkurova, fitova burs n degn q donte profesor Xhuzepja, gjenetik, sepse si shprehej ai, ky qindvjear do t ket zbulime t mdha n kt fush dhe disa prej tyre duhet ti bsh ti, pastaj m rrihte shpatullat dhe zhytej n studimet e veta antropologjike atje n bibliotekn e madhe t shtpis-pallat, t strmbushur me libra.
    Tashm isha nj tetmbdhjetvjear, krejt ndryshe nga isha nisur pr n at vnd, nxns i shklqyer, me nj shoqe, pr t ciln nuk dua t flas, sepse sa do q vitet ikin, m grryen gjithnj kujtimi i saj dhe mnyra si e humba. Ishte dashuria ime m e madhe, pas humbjes s saj jeta ime nuk do t kishte m dhe aq kuptim. Xhuzepja vendosi t m drgonte pr her t par te njerzit e mi, m ngjeshi me dhurata t shumta e m dha t fala pr t gjith, por sidomos pr nj vejush, me t ciln, si duket, paska patur lidhje t fshehta, q fshati nuk i dinte. M dha dhe nj baule t tr me dhurata pr t, duke m porositur t mos ta marr vesh fshati, se nuk sht mir, do ta prgojojn s koti.
    Vejusha ishte nna e Baxhos. Babai i tij kishte vdekur n mal nga vettima dhe Baxhon e rriste dajua, babai i Besos. Tani e kuptova mir prse nuk e mori edhe at n shtpin e vet, si mua, sepse, si duket, donte ta harronte at lidhje t fsheht biologjike, q n rrethanat e jets s fshatit i ishte e nevojshme.
    Vetm kur shkela n tokn e vendit tim kuptova se ato vite larg tij m kishin shkatrruar prfundimisht, nuk mund ta doja m si m par, ishte nj skterr e vrtet. Kudo shikoja njerz t lodhur, veshur krejt ndryshe, me shajaqe e opinga, shtpit qen t ulta e rrugt plot balt nga shiu q kishte rn. Shpirti mu mblodh q isha nga ai vnd aq i varfr, ku edhe kodrat e malet qen t grryera e me pak gjelbrim. U bra pishman q u ktheva, nuk rrija dot mbi samarin e mushks q solli babai t m merrte nga skela e qytetit V., ku mbrrita me anije si nj udhtar i habitur. Tet or udh mbi samarin q ti bnte bytht gjak ishin shum sa pr t menduar ku mund t ndodhesha tani, nse nuk do t merrja at aventur n nj vnd q m dukej i huaj, po q n fakt ishte vndi im. Aty kisha baban dhe nnn, dy vllezrit m t vegjl dhe motrn q kishte lindur kur un isha larguar andej e nuk e njhja. Pas nesh vinin tre mushka t tjera, ngarkuar me dhuratat e Xhuzepes, q nuk kishte harruar asnj nga t fshatit.
    Nuk do t merrem t prshkruaj pyetjet e prgjigjet, habin e kushrinjve, po edhe t nns e t vllezrve kur m pan. U dukesha tjetr njeri. Edhe mua ata m dukeshin t tjer njerz. Nna, q sduhej t qe as tridhjet e pes vjee, ngjante me nj plak t rrudhur, veshur pa kujdes. Sa tmerr, kur kujtova se atje ku kisha qen pr gjasht vjet, n moshn e nns sime grat lulzonin, si pr shembull vajza e madhe profesor Xhuzepes, q i kishte kaluar t tridhjetat dhe ngjante me nj piciruke plot tualet e vishej si up e vogl. Qava me pamjen e piklluar t nns sime, qau dhe ajo, q i mori lott e mi pr mall, m puthte e m puthte, kurse un rrija si i habitur n prehrin e saj, i piklluar e i hutuar.
    Te xhaxhesha, nna e Baxhos, shkova pas ca ditsh, pa marr njeri me vete, i ova baulen, pr t ciln t tjerve u thash se i kisha bler t gjitha gjrat vet, kurse asaj i tregova t vrtetn ti drgon Xhuzepja. Xhaxhesha shqeu syt, nuk donte ta besonte, iu drodhn duart dhe pohoi me z t mekur njerz si ai jan t rrall dhe nuk do ta harroj deri sa t vdes.
    Kurse ai e kishte harruar.
    Xhaxhesha m tregoi pr Baxhon. Fjalt e saj qen tmerr. Ia urrente t birit veprimet q shkaktonin gjith ato helme, si tha, duke vrar e grabitur. Nuk e di bir, m tha q Baxhua ka ngritur et hajdutsh dhe do dit bn mnxyra? M tregoi shum nga marrzit e tij, q zinte prita e pusi, vriste pr para, rrmbente bagti, krcnonte, me nj fjal qe br i hurit e i litarit bashk me bandn q komandonte, aq sa as qeveria nuk i bnte dot gj.
    Pr Beson m than se, pasi msoi katr vjet n nj nga shkollat e kryeqytetit dhe u shqua, e kishin drguar pr t studjuar teologji n nj vnd t largt t quajtur E., ku edhe buka piqet n rr. Un e kuptova pr cilin shtet bhej fjal dhe m erdhi mir q edhe Besua do t bhej dikush.
    Fshati m dukej m i vogl nga e kisha ln, shtpit t ngushta e t nxira nga tymi, se zjarri vazhdonte t ndizej si m par n cep t dhoms s madhe t zjarrit, ku m kot lodhej oxhaku i strnxir nga bloza t thithte tymrat. Kusit vazhdonin t rrinin varur mbi engel, kurse n trart e shtpis pa tavan, kishte vergje misri, qepsh, hudhrash e lloj lloj gjrash t tjera, q t pshtjella nga pluhuri i zi dhe cergat e trasha t merimangave, t shtinin frikn.
    Nuk rrija gjat n shtpi, shtitja n ato q quheshin arat tona, vzhgoja nj prrua t holl, q dikur m dukej lum e lahesha te brryli ku formonte nj hurdh natyrale, por m tepr ma trhoqn vmendjen pemt e egra, mollt, gorricat e thanat, t cilat filluan t piqeshin n kohn q do t largohesha prsri.
    Smund t rri pa prmendur ktu takimin e fsheht q pata me Baxhon. Ai e kishte marr vesh kthimin tim, i kishin br prshtypje dhuratat e shumta q i kisha shpur t jms, disa edhe pr t, por edhe se t thuash t drejtn, si tha vet, e kishte marri malli, ndaj m drgoi lajm t takoheshim nj ndajnat, diku n mal, te nj shpell q e dinim t dy.
    U ngjita me mundim deri atje. Pothuajse i kisha harruar shtigjet e dhiaret, disa her u ngatrrova e hyra thell n pyll, por m n fund ia dola mban. Te Bazhua m oi nj nga cubat e tij q priste t shfaqesha n afrsi t shpells. E kishte marr malli vrtet. Mu hodh n qaf, m ngriti n ajr, m puthi e m puthi sa u mallngjeva si rrallher n jet. Kishte ln mjekr, qe br tepr shpatullgjr dhe vetullat e trasha e t zeza i qen bashkuar n nj. Ishte vrtet nj djal i fuqishm e i bukur. Nuk i krkova t dija bnte e pse e bnte, kjo qe jeta e tij dhe mund ta prdorte si t donte. Kishte dhe ai shkaqet e veta, por Baxhua, duke qen vrtet njeri i zgjuar m tha se n kushtet e tij, vetm kshtu mund t bnte nj far prokopie. Marrim te ata q kan m tepr dhe vrasim ata q duhen vrar, e mbylli ai me nj z t ngjirrur, q nuk mund t them kishte dshprim apo qe i ftohur. Si ndenji pak i menduar, shtoi po t ra ndonjri n qaf, qoft dhe atje matan detit ku je, m drgo lajm, vllai pr vllan prandaj sht. E falnderova dhe pasi ndenjm edhe pak, m shum pa folur e duke soditur njri tjetrin, u ndam duke u prqafuar e duke u puthur disa her.

  6. #6
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-10-2006
    Postime
    27
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Hiqmet Meaj-roman-"Kukullat e pyllit"

    KAPITULLI I GJASHT




    1

    Admeti nuk e dinte se kishte nj aleat t fsheht, q do ti ndryshonte gjrat n t mir t tij. Ai po vuante periudhn m t rnd q kur e kishin emruar n at fshat, ku i kishin ndodhur gjra aq t papritura, sa q po tia tregonin se i kishin ndodhur nj tjetri, nuk do ti besonte, kur i than se Baxhua e priste te qndra e fshatit.
    At mngjes qen derdhur qiejt, nxnsit erdhn t lagur qull nga shtpit e largta, (fshati qe tepr i shprndar, aq sa nuk binte n sy, fshehur n kmb kodrash, mes lisave e prralleve, rrz prrenjsh, prapa shkmbinjsh). U tha nxnsve t lviznin gjith bankat pran sobs dhe ndezi me nxitim nj zjarr t madh me drut q qen grumbulluar stiv n njerin cep t klass.
    Nn avullin e dndur t rrobave q po thaheshin u thirri emrat dhe u habit edhe vet q asnj nuk mungonte n at dit q i ngjante m tepr nj prmbytjeje. Pastaj nuk bri m gj, vuri re q nga ngrohtsia fmijt kishin dshir t dremitnin. Epo, ska gj, mendoi, edhe mund t flen pak, paka se kjo nuk ishte parashikuar n asnj libr pedagogjie.
    Iu mbylln edhe atij syt, ra n nj gjysmndrr, e cila e nxorri nga klasa npr nj der t fsheht, e veshi me t bardha dhe e ndjeu veten fantazm, si ajo q kishte par kur nuk qe n ndrr, vese me nj ndryshim, koha ecte s prapthi, t pabrat bheshin, t zhbrat prbheshin, fundi i afrohej fillimit dhe fillimi fundit.
    Nj her qe Shaho, nj tjetr her Baxho. Kur bhej Baxho kishte nj et t madhe, nxnsit e tij, tashm t rritur e me mjekra q ishin banditt e tij, kurse ai, nj fmij zjerr q i komandonte t dehnin fshatin, pikrisht n ditn kur nna e Baxhos kishte lindur Baxhon, domethn at vet n nj koh tjetr. U b nj mishmash i vrtet, nna e Baxhos i tha Xhuzepes se nuk do ta linte m t bnin dashuri, nse nuk i dhuronte Baxhos zjerr e bandit nj nga ata skeletet, t paktn njrn nga kafkat, q t pushonte s dehuri fshatin, pikrisht n ditn m t rndsishme, kur ajo po lindte Baxhon e vogl n nj koh tjetr.
    Ather ai u b Shaho, e shprndau etn, i oi nns s Baxhos nj baule me skelete e me kafka, t ciln ia kishte dhuruar Xhuzepja, vetm e vetm q ajo mos ta lindte Baxhon, sepse kshtu ai nuk do ta kishte bandn e nuk do tu kpuste gjuhn fshatarve, domethn joskeleteve t vjetra, por atyre t gjallve, q atij i dukeshin si kafka e skelete. Se Xhuzepja, kot thoshte q hapte varre t vjetra, kafkat ia dhuronin vet fshatart, pa vdekur ende, se nuk i donin, se u rndonin, meq mbakan mbi vete dy gjra tmerrsisht t rrezikshme: trurin dhe gjuhn, t cilat Baxhua i urrente pr vdekje.
    N kt koh, kur t gjith po flinin, asnj nuk e dinte se nj copze druri t br prush iu shkrep t rrshqiste ngadal ngadal nga soba, tu afrohej t tjerve q ishin rrotull n imenton e plasaritur, tu pshpriste me gjuh flake e tymi ndizuni edhe ju q ta bjm at mrekullin e kuqe. Dhe vrtet e bn mrekullin e kuqe, u ndezn t gjitha njhersh. Flakt u rritn me shpejtsi, kuptohet u shtua edhe tymi dhe ather ec e ti mbaje drurt q krcisnin kur kndonin e flakt q dridheshin kur vallzonin.
    Ata flinin dhe nuk e dinin se flakt do t mbeteshin brenda, kurse tymi do t vraponte t dilte jasht npr t arat e nnders dhe t tabelave me shkronja t ngrna ...DES...LM...HUNI...GA..KJA, do t dilte nga atia e nga ndonj vrim tjetr, i leht, i hirt e m pas edhe pak i zi.
    Ern do tia nuhaste m par nj fshatar q qe futur n streht e shkolls pr tu mbrojtur nga shiu, pastaj fmijt e klass ngjitur, deri sa ajo arom e pazakont t cikte hundt e Billit, q m kot hapte e mbyllte ca shkresa n drejtori, pun q e bnte zakonisht n at or, deri sa t thrriste at msuesen e imt me shkrimin e bukur dhe me emrin e shkurtuar Viri, q ia bnte gati t gjitha shkresat n drejtori dhe i zvendsonte gruan e smur ndonj nat, kur gjenin vend ku t fshiheshin npr xhepat e shkolls. Billin e zuri tshtima, por nuk luajti vendit. E dinte q dikush e vzhgonte n at or, megjithse binte shi, sepse drejtori do dit duhet t bj gati shkresat pr vartsit, ti kontrolloj e ti vr n pun, paka q vartsit ishin vetm katr.
    Asnj nuk e dinte se edhe flakt paskshin qn ca rrufjanka t mdha, me shije zgjedhse t mahnitshme, se n fillim i vzhguan t gjith t fjeturit me radh, deri sa vendosn kujt ti afroheshin m tepr.
    Ksaj, than njzri dhe shkuan duke knduar e vallzuar drejt Lins, vajzs me gjokse t bukura krcnuese, q ishte bija e kryetarit dhe mbesa e plakut njvetullor Baxho.
    M par e rrethuan, m pas filluan ti kundronin fytyrn e bukur ngjyr roz, q t thuash t vrtetn, nuk guxuan tia prekin, por vendosn ta nisnin me kmbt, ti lpinin pak nga pak kpuct me qafa, q kushedi nga cili shtet kishin udhtuar deri ktu n Kajat, pr tu veshur nga kmbt e Lins, u ngjitn ngadal te pantallonat bluxhin, ku bn n fillim disa brimza t vockla t kuqe q pak nga pak po shtoheshin e po zmadhoheshin.
    Era q lshonin n kt udhtim npr bluxhin nga posht lart i tradhtoi flakzat, q ishin n fillim t vockla e pastaj m t mdha, se hyri npr flegzat e hunds s Admetit, i dhan pak koh, e zgjuan t lemerisur dhe po ashtu t lemerisur e bn t vraponte drejt ups q ende po flinte, t hiqte xhaketn e vet, tia mbshtillte kmbt duke fikur flakzat e pastaj ta merrte n krah e t rendte drejt ders.
    Vajza do t zgjohej, do ta ndjente veten n krah t msuesit, do ti plqente ajo gjndje, do ti mbshtillte kraht rrotull qafs e do ti pshpriste m mbaj gjithnj kshtu, pikrisht kur n klas do t hynte Billi i shoqruar nga msuesja me shkrimin e bukur e me emrin e shkurtuar Viri. Do t brtiste je nj rruga i pandreqshm, kurse Viri do t hapte dritaret kanat e tymi do t shprndahej npr fshat s bashku me lajmin e tmerrshm msuesi dogji shkolln bashk me nxnsit pr hakmarrje, veprim ky q duhej ta onte patjetr te ajo vrima e qenit ku hyje pr shtat vjet e nuk dilje m as pr tridhjeteshtat.
    Admeti, q kishte ende Linn n krah, se nuk dinte ku ta onte, do ti ulrinte kot s koti, vetm pr ta trbuar thuaj t duash, zjarrin e vure ti kur ne po flinim, gj q e trboi vrtet Billin, por ajo q e habiti m shum Admetin ishte zri i Lins q tha pikrisht t njjtn gj, t pash un q zjarrin e vure ti, q do ta trulloste drejtorin sa t mos dinte t bnte, t thoshte e ku t futej, se vrtet ajo vajz ishte edhe mbesa e tij, por n radh t par qe e bija e kryetarit dhe e mbesa e dashur e Baxhos.

    2

    T gjitha kto qen bma tepr t mdha pr nj fshat tepr tepr t vogl si Kajati. Nuk kishte nevoj as pr radio e TV q ti prhapte, se ato mbrrinin dhe atje ku nuk ta pret mndja me nj shpejtsi t till q edhe drita do ta kishte zili. Por, me q ra fjala, pr TV as q bhej fjal, ve shtpis s Baxhos, q se nga e kishte prur nj t till, ca thon ia kishte drguar ai i madhi fare, q e donte shum q nga koha e Lufts s fundit, kur Baxhua qe br Hero, nga t rrallt heronj t gjall q kishte vendi. Kurse radio kishin disa pak shtpi, si ajo e drejtor Billit, q ishte dhndrr i Baxhos, nj tjetr nga ata t paris dhe m tutje nuk shtyhej kjo pun. Radioja quhej nj luks i madh pr nj fshat t vogl si Kajati, me drita t dobta e me ca shtylla rakitike t shtrmbra q mezi i mbanin telat, t cilt kputeshin sa her frynte er e fort.
    Dhe kto bma filluan t ndodhin tani q erdhi ai msuesi i ri, rrugai nga qyteti, i cili pa shkelur mir ia futi me t pira e me t dehura, po prite kur tia ndreqin qefin. Tani iu tek t djeg shkolln e bashk me t dhe fmijt, dika t hakmerret surrati i tij! Turpi m i madh sht se e pan dhe me k, me Linn, q i kishte hedhur duart rrotull qafs dhe ai, rrugai nga qyteti, e shtrngonte fort n gjoks, pa turp, foshnjn, nxnsen e tij. Po ndodhnin lemerira dhe syt e vesht kishin pr t dgjuar e par gjra t llahtarshme.
    Admeti nuk kishte koh t merrej me t tilla parashikime, ishte zn ngusht se sdinte ku ta onte Linn. Doli pa vetdij jasht dhe hyri n drejtori duke e ulur mbi skrivanin e drejtorit, pikrisht mbi shkresat q Billi bnte sikur i lexonte e sikur i shkruante, po q n t vrtet i prgatiste ajo msuesja e imt me emr t shkurtuar Viri. Nuk vuri re fare q kur doli jasht, shiu kishte pushuar dhe te streht e MAPO-s qen grumbulluar shum sehirxhinj, domethn dshmitar t ardhshm pr ndonj proces kundr tij.
    As vet se kuptoi pse kapi kmbt e Lins te kofsht, i hapi e i ngriti lart pr t vrejtur deri ku kishin arritur t lpinin nga trupi i bukur ato flakzat q paskshin qn zuzare t mdha e me shije t holl, pa ditur se n t arat e atyre q duhej t ishin xhama n dritare, qen ngjeshur shum sy, q n t vrtet pan veprimin m t turpshm q mund t kishte ndodhur ndonj her n nj zyr shteti, pan duart e atij rrugai nga qyteti t frkonin kofsht e vajzs, t futnin gishtat n ca vrima e n ca vnde, q do mndje e merr dot me mnd se mund t bnin.
    Billi, domethn drejtori, ishte aty, aty qe edhe msuesja e imt me emrin e shkurtuar Viri, kishin filluar t ishin aty edhe dy msuesit e tjer, pra asnj nuk mungonte nga kshilli pedagogjik, q shiheshin sy ndr sy, ngrinin supat, bnin shnja nga m t pakuptueshmet, sikur u kishin ngrir gjuht, kur Admeti ngrinte dhe ulte kmbt e Lins mbi skrivanin e drejtorit dhe fuste gishtat npr vendet m delikate t trupit t vajzs, ndoshta pr t gjetur dmet q kishte psuar, veprime kto q patjetr t bnin t flisje me shnja e gjuht t ngrinin deri n rrz.
    Admeti nuk do t vinte re as Baxhon kur t hynte, se skishte si ta vinte re, meq i kishte kthyer shpinn ders dhe gjith t pranishmve, q shtireshin se nuk ishin t pranishm, derisa nuk bzanin po shqyenin vetm syt, ngrinin supat e bnin ca veprime t tjera, q donin t thonin ky njeri nuk ia vlen t jet njeri, por q u tronditn kur pan Baxhon t hynte, i hapn udh dhe pritn t fillonte llahtara. Admeti u knaq q Lina buzqeshi, por nuk vuri re q ajo kt e bri pr gjyshin e vet, kur tregoi me gisht Admetin dhe tha ca gjra shpejt e shpejt, pastaj tregoi po me gisht Billin dhe tha ca t tjera po shpejt e shpejt, fjal q e bn plakun njvetullor ti jepte dorn Ametit, ta ftonte nga shtpia e tij dhe atyre t tjerve, prfshi edhe Billin, tu thoshte ca fjal t ashpra, saq pronart e syve q ishin futur rrzave t tabelave, q duhej t ishin xhama n dritare, do tu shprthente pa dashur nj uuuuuu! habie, e cila do t prhapej n fshat m shpej se vrapi i drits.

    3

    T gjitha kto kishin ndodhur apo do t ndodhnin?





    4

    N mngjes u habit edhe vet q po flinte pran vatrs. I kishin hedhur prsipr nj velenx t trash, m mir t themi flokat, nga ato me lesh t gjat, q nganjher natn t hyn npr goj e t duket se dikush, domethn gruaja q t do, t ka mbshtjellur me flokt e saj t gjat e ti, ngaq je n gjum, bn bn e ia prtyp nga nj ik her pas here. Ai u fryu atyre leshrave q tani me sy hapur nuk iu dukn dhe aq t shijshm, prkundrazi u mundua t pastroj gjuhn nga nj shije e trazuar me qime q iu dukn t kuqe, domethn n ngjyrn e velenxs dhe hodhi syt prreth n shtpin krejt bosh.
    Plaku kishte dal. Duhej t qe patjetr m shum se mngjes. Ndjeu hapa dhe pa nusen q po vinte drejt tij qet qet me dy ullinjt e syve q qeshnin me kursim. Ajo i tha mirmngjes, megjithse nuk duhej t ishte mngjes dhe ai nuk foli as kur ajo i tha fjete mir?, por mundohej t pastronte gjuhn nga ato q duhej t ishin flok, por n t vrtet ishin disa qime t kuqe t besdisshme me nj shije t keqe. Me shum vshtirsi mrmriti dika t pakuptueshme npr dhmb dhe ndjeu ti dhimbte koka, kurse tmthat i rrihnin me ritm t nxituar.
    -Mbani aspirina?- e pyeti.
    -Cuq, - bri ajo dhe rrudhi supat duke u ulur prball tij e duke mbledhur gjunjt nn vete, ndrkoh q pshertinte aq bukur, aq sa atij iu duk sikur ia dha aspirinn e koka filloi ti lehtsohej. Por koka iu lehtsua edhe m, kur ajo i vuri dorn n ball, kur pshpriti e lehtsuar nuk paske zjarr, kur ia frkoi tmthat e rastsisht pllmba e saj e but i preku pak nga faqja te hapsira e nnveshit, aq sa Admeti ndjeu rrnqethje e dridhje t fort n t gjith trupin, gj q as asaj nuk i shptoi pa e vn re.
    Hera e par q po e shihte nga kaq afr dhe nuk mundi ta fshihte habin se si kjo grua fshati, q kishte br katr fmij, t kishte nj bukuri e butsi t till, megjithse t thuash t drejtn duhej t ishte pak m e madhe se Admeti, domethn n moshn kur vajzat e qytetit nuk jan fejuar ende. Vuri re faqet e rrumbullakta e t bardha q formonin rrotull syve dy rrath t mdhenj ngjyr hiri n blu, cipn tepr t but t lkurs, flokt e verdha q tani nuk i kishte lidhur bisht, por qen lshuar e derdhur pa kujdes npr supa dhe gjokset e saj, jo tepr t mdhenj, q megjithse qen thithur nga katr fmij, dukej t ishin ende t fort.
    Edhe ajo e vuri re q ai po e vshtronte dhe i erdhi mir t pozonte para atij djali q fshatart tani po e quanin rrugai nga qyteti. Pikrisht n kt ast iu kujtua q pran tij ishte ulur gruaja, q natn papritur e pakujtuar bhej fantazm, vetm duhej t qe koh e keqe, t binin ca vettima e t gjmonin fort ca bubullima, drita t llokoitej n tavan deri sa t fikej fare dhe, kur ajo t largohej me duart e shtrira para, mbshtjell si me nj araf t bardh, dritat do t vinin prap e ai me xha Shahon do ta shikonin at, domethn pikrisht kt bukuroshe q tani po pozon kaq qet ktu para meje, varur n degn e nj rrapi t madh, ose m mir t themi n nj gjethe.
    Q kur koha kishte filluar ti rridhte sprapthi, ai dyshonte pr t gjitha, kishin ndodhur apo duhej t ndodhnin, prandaj porosia e xha Shahos, se ajo sduhet ta dij q ne e pam, iu duk e teprt, sepse n se kthimi i saj n fantazm nuk kishte ndodhur, ather as porosia e plakut nuk qe thn.
    Admetit iu duk se ajo grua me sy ulliri po tallej me t, po tallej me pozicionin si ishte ulur duke mbledhur gjunjt nn vete, me dorn q i vuri n ball kur i ciku pak faqen duke e rrnqethur, me at cuq q tha kur i krkoi nj aspirin se i dhimbte koka. Ajo grua po tallej me t gjitha, ndoshta edhe me bukurin, se nj q di t bhet fantazm, patjetr duhet t dij t t bj ta shohsh t bukur, ndrkoh q mund t jet nj zhgarravin fishka fishka q t vjen t pshtir ta shohsh.
    Ajo vuri re q fytyra e tij po vrenjtej pak nga pak, nuk i plqeu kjo gj, iu duk krejt pa shkak, sidomos kur ai i ktheu shpinn, kur mori nj cop dru me prush e filloi t trazoj prushrat e tjer, kur i fryjti hirit, q iu hodh npr hund e sy e filloi t kollitej.
    -Dua t t them se ti po tallesh me mua. Ju t gjith po talleni me mua, - tha ai me inat t prmbajtur. - Prve plakut, - do t shtonte pas pak, si pr ta veuar at njeri t cilin kishte filluar ta kuptonte, ose t paktn ashtu i dukej atij.
    Gruaja q po i dukej gjithnj e m e bukur dhe po tallej me t, do t mblidhte edhe m tepr gjunjt, do ti frynte nj cullufeje q po i binte nga balli mbi sy, aq sa ajo do t krcente pak prpjet si nj flutur me bisht t gjat e do t binte srish aty ku ishte, do ta detyronte ti frynte prsri e ajo prsri do t fluturonte e do t binte po aty ku kishte qen. Admeti e kuptoi q ky nuk ishte vese nervozizm i asaj q po i dukej se po tallej me t, duke u hequr sikur ishte nervozuar pafundsisht dhe e shprehte dufin duke i fryr pa kuptim asaj cullufeje, q shndrrohej n nj flutur me bisht t gjat.
    -Cuq,- bri ajo pr her t dyt, por kjo cuq do t ishte pak e fort dhe nuk do t tingllonte aspak miqsore, gj q do ta detyronte Admetin tia thoshte at q ndoshta plaku i kishte thn t mos tia thoshte, meq tani i dukej se gjrat ndodhnin dhe nuk ndodhnin n nj loj t pafund, ku t tjert talleshin me t, q nga koha q rridhte s prapthi, frneta q e dehte, gruaja q ikte si fantazm e deri te plaku q e kshillonte t mbante ca sekrete, se nuk ishte mir q ajo ta merrte vesh se vishej me t bardha e ikte t flinte e varur mbi nj gjeth.
    -Ti vidhesh natn nga shtpia si fantazm, - ia plasi ai. - Ikn e veshur me t bardha kur bie shi e krcasin bubullima, kur drita llokoitet e vjen prap. Un t pash.
    -Gnjen, - tha ajo, - ju t gjith gnjeni.
    -Fle e varur n nj pem, - vazhdoi ai.
    -Gnjen, - tha ajo, - un fle me fmijt e mi.
    -Pun pr ty, - ngulmoi ai.
    -Ma pe fytyrn? - pyeti befas ajo, duke i fryr prsri cullufes e duke u futur m brenda gjunjve t vet q po i mblidhte e po i mblidhte duke u zvogluar pambarim.
    -Ishte nat, - tha ai.
    -Nuk kam qen un,- u duk q u lehtsua ajo.
    Trupi i mbledhur u mblodh papritur, duart u vendosn mbi gjunj, mesi u ngrit prpjet, cullufja u fry prap, u hodhn ca apa t leht dhe gruaja doli duke prsritur ju t gjth gnjeni, nuk kam qen un, q do ti kthenin Admetit dhimbjen e koks dhe at ndjenjn se t gjith kta njerz t ktij fshati t humbur me emrin e paprfillshm Kajat, q sfiguronte gjkundi as n hart, paskan nj qejf t madh, t tallin e t leqendisin pikrisht at, sepse mezi e prisnin q tu vinte, ndryshe me se do t argtoheshin, prderisa jeta n kto gryka malesh rridhte aq e njllojt.
    Po, ndoshta nuk do t ket qen ajo, mendoi Admeti. Nse kjo do t jet e vrtet, ather kush do t ket qen: Baxhua, Billi, kryetari, apo dikush tjetr q do ta kishin vn ata pr t alarmuar plakun, Pelon dhe mua? Shum gjra mund t pranoheshin, si mund t prjashtoheshin shum gjera t tjera, ve nderr nuk mund t qe, se tre vet, domethn ai, plaku dhe Pelua nuk mund t shihnin njhersh q t tre t njjtn, t alarmoheshin e dy prej tyre, domethn ai dhe plaku t niseshin natn npr shi e ta shihnin at, q ndoshta nuk ishte nusja, po dikush tjetr, se nusja flinte me fmijt e vet, atje n shtrat, si tha ajo.
    Pas dhimbjes s koks q rifilloi, se kto ishin vrtet gjra q t shtypnin tmthat, u ngrit dhe i hipi dshira t lexonte dika nga shnimet e plakut, n vend t aspirins q krkoi pr tu lehtsuar dhe mori at cuq e at cikje dore te rrza e nnveshit, q e rrnqethn dhe q ajo patjetr e vuri re.

  7. #7
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-10-2006
    Postime
    27
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Hiqmet Meaj-roman-"Kukullat e pyllit"

    KAPITULLI I SHTAT


    SHNIME T SHAHOS

    ku tregohet se si kulunbria, q sht nj kumbull e egr, iu lut kumbulls ti kmbenin gjethet, mirpo m von si i kmbyen gjethet, pema e egr, domethn kulumbria, ia punoi kumbulls, sepse meq nuk u shkonin kokrrat me gjethet e reja, ajo domethn pema e egr, nuk pranoi ti kmbenin edhe kokrrat, si dhe ca gjra t tjera, q sht mir ti din t gjith...

    Isha br nj goxha djal, si m thoshin t gjith, njzetekatrvjear, veshur me kostum gri dhe gravat alla garon kur mbrojta titullin Doktor i Shkencave n fushn e Gjenetiks, duke fituar njkohsisht t drejtn e puns n laboratorin e famshm t qytetit F. Por m e rndsishmja pr mua qe se u zgjodha midis shum pretendentve t isha asistent i profesorit K. K., dy her kandidat pr mimin Nobl n krkimet mbi gjenetikn dhe udit e saj transmetuese, nj shkenc e re , q hapte perspektiva t pamata shkencore edhe pr mua.
    Tashm nuk banoja m te profesor Xhuzepja, t cilin e vizitoja jo aq shpesh pr shkak t kohs q m mungonte. Kisha marr me qera nj apartament t kndshm n periferi t qytetit, n katin prdhes t t cilit ishte vendosur laboratori im i vogl, dhurat e nj instituti ndrkombtar, ku kaloja pjes t rndsishme t kohs s lir. Mbrmjeve zhytesha n shoqrin e kolegve t mi, n kafenen Espresso, ku mblidhej ajka e inteligjencies s qytetit dhe ku u miqsova me shkrimtar, artist t skens e t muziks, piktor e lloj lloj figura t shquara. Kudo mirpritesha me entusiazm, shpesh bhesha qndra e biseds, sepse fusha ku kisha filluar t studioja, ndn drejtimin e profesorit t famshm K. K. ishte tepr joshse pr ta.
    Ndrkoh kishte filluar t m interesonte letrsia, sidomos poezia moderne, pyesja pr modernizmin dhe si shfaqej ai, ndikimin n t t kohs dhe hapsirs, si i prballon gjuha me shnjat dhe simbolet e veta ndryshimet e reja konceptuale q shfaqen nga njera rrym te tjetra dhe a sht frymzimi i poetit nj komunikim i fsheht me perndin e zgjedhur prej tij, apo nj pun e zakonshme intelektuale si gjith t tjerat? Jo m kot shqetsohesha t kuptoja sa m tepr nga poezia, mund t them se ve ndonj ambicjeje pr tu plotsuar si nj i ri i kohs me t gjitha idet q lvrinin n botn e artit, shtysa m e madhe ishte Nilda, gazetarja dhe poetja q kishte filluar t bnte emr t bujshm dhe me t ciln kishim tet vjet q duheshim e tani bashkjetonim n shtpin time t re.
    Nilda ishte dy vite m e madhe se un, me temperament t uditshm, e gzuar n furin e saj, shkatrruese n zemrimin e saj, e admiroja dhe m adhuronte, grindjet na zgjasnin vetm disa minuta dhe ankesa kryesore e saj pr mua ishte se nuk dija ta prballoja jetn jasht fushs s shkencs, prandaj duhej t prgatitesha edhe pr rrethana t paprfytyrueshme, duke m sjell si shembull profesor Xhuzepen dhe peripecit e tij t suksesshme n Kajat, ku t gjith e dinin ngrits muresh e gdhends druri, kurse ai ishte nj antropolog i niveleve botrore. Un mrzitesha nga t gjitha kto dhe i thosha se ndoshta nuk prsriten gjithnj t njjtat gjra, ndoshta sdo t ket m luftra, kurse ajo vinte buzn n gas pak si hidhur e m prsriste pr t sajtn her se fashizmi nuk lindi q tu bj parad kmishave t zeza pr qejf.
    Kishte t drejt. Un dija tepr pr indet e qelizat, tani po mundohesha t deprtoja npr t panjohurat e enzimave, t merrja vesh lidhjet dhe varsit, komandat q marrin e japin. Kto ndodhnin n mikrobot, dika kuptoja prej tyre, kurse ndodhte n makrobot, urdhra e komanda jepeshin, prgatitej t ndodhnin e prse prgatiteshin, qen tepr larg interesit tim, thjesht isha dikush q kisha humbur lidhjet me njerzit dhe merresha vetm me bimt e me kafsht. Kisha harruar nga vija e kush kisha qn, nuk m merrte malli pr asnj nga t mijt, ajo bot q lash pas, kur isha fmij, para dymbdhjet vjetsh, m dukej e huaj dhe e mjegullt.
    Nilda sillej ftoht me familjen e saj, pothuaj nuk i vizitonte, por edhe kur ndodhej ndonjher rastsisht n prani t tyre, nuk e fshihte prbuzjen q rridhte prej gjakut t tyre, q pasksh qen tepr i hidhur pr fatkeqsin e saj e t vendit t saj. Vllai i madh qe br kryetar i fashios s qytetit F. dhe komandonte bandat q shkatrronin e likujdonin pasurin dhe vet kundrshtart duke i pushkatuar rrugve e duke mbushur me t tjer burgjet. Babai e mbshteste dhe qe plotsisht n nj mndje me t birin se kjo i kishte dhn mundsin t shtonte fitimet, duke e kthyer t gjith veprimtarin e tij tregtare n industri lufte. Nilda, si gazetare me ide liberale q ishte, qe e detyruar t shkruante kundr tyre dhe u kishte shptuar ndjekjeve, pikrisht si motr e kryetarit t fashios, i cili ia nnvlersonte pikpamjet q shprehte npr gazetat ku bashkpunonte, sepse, si thoshte i jati, nj dit, kur bota t bhet e gjitha jona edhe ajo do t kthehet me ne.
    Por Nilda nuk e dinte q pikrisht ai, kapua i fashove q ishte vllai i saj, do tu shkatrronte nj dit at lidhje aq lumturore q ishte ndrtuar pr tet vjet rresht, por kjo do t ndodhte m von, kur vendi i saj do t pushtonte vendin tim pr her t dyt brenda m pak se njzet vjetsh, ngjarje q Nildn e tronditi pa mas dhe erdhi me nj frym tek un duke qar e duke shar udhheqsin kokrruar t banditve me kmisha t zeza, baban dhe vllan e vet, pastaj krkoi t bnim seks dhe pikrisht n at koh kur mbaruam, thash si budallai m i madh q mund t ket patur ndonjher mbi dhe: ndoshta nuk sht pushtim. Edhe ajo q sapo bm ne, ndoshta nuk sht q..., tha me inat Nilda dhe m qlloi me pllmb, pastaj m krkoi t falur, shau prsri vllan, udhheqsin kokrruar, mua, qau me ngashrim, m puthi me afsh e tha si do q t ndodh ne nuk do t ndahemi kurr ... , sikur t parandiente dika tragjike dhe doli.
    Nilda filloi t merrej me rezistencn kundr babait dhe vllait t vet q ishin marrosur pas ideve t atij udhheqsi kokrruar dhe nj tjetri t nj shteti tjetr, njeri epileptik q sdinte t priste as mustaqet e veta, t cilt i kishin shpallur luft qytetrimit dhe ideve t saj liberale.
    Nj dit m solli n shtpi nj djal t t njjts vrs me mua, i cili, si mora vesh m pas, ishte nga vendi im, nga nj fshat fushor dhe studjonte n shkencat juridike, por q shkruante edhe ai npr gazetat shkrime q u shkonin pr shtat ideve t Nilds.
    Ky njeri m von do t takohej me mua n vendin tim pas shum vitesh, n rrethana t tjera, kur do t ishte br njeri i rndsishm dhe vajzn e tij do ta merrja nuse pr tim bir, pasi ta pushkatonin e familjen tia mnjanonin. Por kto do t ndodhnin m von, n nj t ardhme t largt, q po prgatitej ktu nga vllai i Nilds, i cili kishte filluar ta rruante kokn pr ti ngjar udhheqsit t tij, kur ne nuk dinim do t ndodhte, do t rrinim apo do t largoheshim.
    Nikua, juristi dhe gazetari nga vendi im m plqeu, folm pak n gjuhn ton, kujtuam nga kishim ardhur dhe m tha se kishte vendosur t shkonte atje, por kur, nuk e dinte, ndoshta kur ata do t kishin nevoj pr t. Ai qeshi disa her me naivitetin politik q shprehja sa her duhej t thoshja ndonj mendim, por m n fund m krkoi leje t vinin edhe emrin tim n nj peticion q do ti drgonin qeveris kmishzez si protest pr pushtimin, duke m paralajmruar se kjo pun mund t jet edhe me rrezik.
    Un pash nga Nilda dhe, meq ajo m buzqeshi, i thash nuk kam ndonj kundrshtim dhe nuk shoh ndonj rrezik, sepse do njeri ka t drejt t protestoj n se dikush i bn keq vendit t tij ku ka lindur, fjal kto q u pritn me duartrokitje nga t dy dhe me nj puthje t gjat nga Nilda.

    

    Fal atij peticioni jeta ime u kmbye kryekput, sepse m solln t shoqruar me avion ushtarak n kryeqytetin e pushtuar T., m emruan kshilltar t kryeministrit pr probleme ushqimore dhe shndetsore, pr Nildn nuk mora vesh gj, por disa miq m than se kishte ikur fshehurazi n shtetin fqinj Z. dhe q andej shkruante npr gazeta t ndryshme t bots pr mortajn e zez t vendit t vet, kurse Nikun e kishin mnjanuar n nj ishull ku onin njerz tepr t rrezikshm. Pyesja veten prse zgjodhn pikrisht mua t m emronin n nj post aq t lart t nj qeverie ndn pushtim? Prse nuk m lan atje me studimet e mia, t bja at q mund t bja pran profesorit t famshm K. K., por me forcn e armve m detyruan t ulem n nj karrike e t mos di kshilla ti jap kryeministrit, q nga ana e vet edhe ai nuk dinte t qe kryeministr?
    Ishte viti i tret i pushtimit dhe grupe t ndryshme t armatosura vepronin npr krahinat periferike. Qen krijuar dhe dy organizata kundrshtare, si dgjoja t flitej npr raportet e qeveris, njra e bardh e tjetra e kuqe, kurse un u shrbeja t zinjve. Na mbytn ngjyrat, thosha ndonjher me vete dhe qeshja hidhur kur rrija shtrir n apartamentin q m kishin dhn n qendr t kryeqytetit, q nuk i ngjante as fshatit m t humbur t vendit prej nga vija.
    Nj dit m afrohet n rrug nj djal i vogl dhe m fut nxitimthi n xhep nj pusull, t ciln e lexova pa vmendjen e duhur, por n fund u trondita kur pash se ma drgonte Baxhua.
    M ftonte t takoheshim. T them t drejtn m kishte marr malli dhe, edhe un doja ta takoja, por atje n pusull nuk thuhej kur dhe ku. Ai djal vogl mu afrua prsri nj dit tjetr , por ksaj radhe nuk m futi n xhep ndonj gj, ve m ftoi ta ndiqja. Rreth dy or hyra e dola npr rrugica, pa marr vesh ku gjendesha, derisa m n fund u futm n nj si dyqan, kaluam n nj port t dyt dhe prpara m doli nj fshatar me mjekr e me trup t bukur, q na qenkej Baxhua, dora vet. U prqafuam e u puthm, pastaj m nxorri npr nj der t tret, hym n nj tjetr avlli, ku na prisnin disa shok t tij n nj od t errt, ndriuar pak nga drita e diellit q hynte npr t arat e dritares s ngusht me kanata t mbyllura.
    Mora vesh se kisha ardhur te t kuqt, me t cilt qe bashkuar Baxhua, banditi i dikurshm dhe ishte br nj nga kryesort e atyre q dgjoja npr raportimet e qeveris se goditnin forcat ushtarake, bnin atentate, rrmbenin e digjnin. Dikush tjetr q dukej se qe m kryesor nga Baxhua, q fliste me nj ton t rnd dhe fjalt i kishte urdhra, m tha se duhej t tregoja datn e drgimit dhe vendmbrritjen e ushqimeve. N se nuk pranoja, un isha vetm nj tradhtar dhe dikush do t m trajtonte pikrisht si tradhtar, gj q nuk e kuptova dot me nj her, por q e plotsoi nj tjetr mjafton nj **** plumbi n ball, kurse Baxhua ndrhyri duke thn ky sht vllai im dhe nuk e prura ktu ti tregoni koqen e plumbit. Baxhua qe nxehur dhe preku revolverin. Gjakrat i shoi ai q qe m kryesori.
    Un nuk kisha folur ende. Thash se tr kohn jam marr me libra dhe shkenc, pr kto gjra nuk ia shkrep fare, ndaj keni pr ta br, bjeni q tani. Baxhua m nxorri q andej pa asnj koment tjetr, por kur dolm prsri n avllin ku m priti, m tha t mendohesha mir, se tani veprojn ligje t nxehta dhe un nuk t mbroj dot.
    -Do iki q andej, - i thash.
    -Ku do t shkosh? m pyeti.
    -N Kajat, - i thash.
    U prqafuam e u puthm. Nuk tha as po, as jo.
    Pas ca ditsh u vodha nga kryeqyteti e kryeministria dhe mbrrita n vendin tim t lindjes e t fmijris. T kuqve u dhash vetm nj drgat ushqimesh dhe ata e rrmbyen.

    

    Kshtu fara e but, domethn un, u kthye prsri n vendin origjin t egr dhe patjetr q do t egrsohej edhe ajo pak nga pak duke iu afruar gurit dhe pyllit, prej nga ishte nisur para se t largohej pr tu br e but.
    Ne rendnim nga fshati n mal dhe nga mali n fshat se vinte ushtria pushtuese, vinin ata q kishin nj shnj t kuqe n ball, por edhe ata me zog t zi mbi qylafin e bardh. T gjith shkretonin, digjnin, rrmbenin, vrisnin. Ata me shnj t kuqe linin pas pushtetin e tyre, por edhe ata me zogun e zi linin pushtetin e tyre, t dyja palt krcnonin dhe i quanin armiq ata q nuk bashkoheshin me ta, thonin se luftonin pr lirin, por mua m dukej se liria ikte gjithnj e m larg, nuk afrohej asnjher. T dyja palt m linin mua n krye t pushtetit t tyre dhe m krcnonin se do m jepnin koqen e plumbit ballit, n se bashkpunoja me armikun. Mirpo pr udi nuk e meritova asnj her koqen e plumbit.
    Kur udhheqsin kokrruar me kmish t zez e varn kokposht atje n vendin e tij, ku un kisha filluar t bhesha shkenctar, u shfaqn t egrit, ushtar e atij udhheqsi epileptik, q sdinte t priste as mustaqet tij, si thoshte dikur pr t Nilda, q shfarosnin ushtart e kokrruarit, tashm t lshuar pa komand dhe bnin terror mbi popullsin q filloi t fshihej pyjeve e maleve. N kt koh dgjova prap t flitej pr Baxhon, i cili bandn e kishte shtuar shum sa qe br batalion, digjte, vriste e shkretonte dhe kishte ardhur t bnte luft ndr ant tona. Por emri i Baxhos u rrit shum kur i mbrtheu ato ushtrit e egra pr tre dit e tre net, vrau shum syresh dhe i detyroi t futeshin me panik n qytetin bregdetar V.
    Batalioni i Baxhos nuk bnte luft vetm kundr t huajve, faroste dhe ata me shpend t zi n qylaft e bardh, u digjte shtpit me gjith njerz e kishin brenda, kurse mallin e bagtin e rrmbente se i takonin popullit.
    Isha n mal kur erdhi me gjith batalionin e tij n Kajat duke sjell me vete dymbdhjet nga ata me qylaf t bardh e shpend t zi, t dymbdhjet t lidhur e t rrahur. Ngriti ft e ft nj gjyq q ai e quajti ushtarak dhe i dnoi t dymbdhjet me vdekje, mu n qendr t fshatit, pasi kishte grumbulluar banort q u ndodhn aty. I gjith Kajati i njihte ata q u dnuan, kishin miqsira e krushqira me ta, se qen t krahins s tyre, mirpo me Baxhon dhe gjyqet e tij nuk bhej shaka.
    U habita kur mora vesh pr Beson q na qnkej ndodhur n Kajat, mu n at ast, se e dija q ishte pr studime teologjike n at shtetin e Largt E., kurse ai qenkej kthyer pr fatin e tij t zi, qenka ngritur , e paska quajtur Baxhon kriminel dhe batalionin banda e tij, duke e ftuar t bhej nj her n jetn e tij njeri dhe ta lante e pastronte zemrn me dritn e mirsis, q pr fat t keq n kohra t tilla sht e pakt.
    Luftrat ven e vin, kishte thn Besua, q studionte pr teologji, ne duhet t mbetemi si ishim, ta shptojm veten nga urrejtja duke urryer vetm egrsin. Baxhua nuk e kishte ln t mbaronte, kishte dhn urdhr ta lidhnin dhe gjyqi, q ende nuk qe shprndar, e dnoi edhe Beson me pushkatim, si tradhtar dhe armik t popullit.
    I hodhn mes pluhurit kufomat e tyre, mu n mes t fshatit dhe u larguan duke krcitur batare plumbash n ajr, si pas nj dasme.
    Nuk mund ta prshkruaj dot sa qava kur e pash t nesrmen Beson e gjor prmbys, t mbytur n gjak. E ktheva, i prkdhela flokt, fola me t pr mallin e madh q m kishte marr, i thash se e doja shum. Ai, me syt e hapur si t habitur dukej se m pyeste, po Baxhua pati me mua, ne jemi rritur bashk n shtpin time, as n gjum nuk jemi ndar. Kto i dinte i gjith Kajati, ndaj pshpriste se erdhi koha kur vllai duhet t ruhet nga vllai, q ta bka gropn pas kurrizit, kur ngjyeka ballin me boj t kuqe e i quan t tjert t gjith armiq.
    Q nga ajo dit emri i Baxhos filloi t ngjall frik e tmerr.

    

    Lufta q zun shtetet e bots kishte mbaruar prej kohsh kur m thirrn n kryeqytet e m shoqruan me dy ushtar pr nj mbledhje me tepr rndsi. M futn n nj sall t madhe, ku kishte edhe t tjer si un dhe na foli nj djalosh ushtarak me z plot mirsi, t ngroht e t but, thua kot e kishte veshur at uniform q dukej se nuk i rrinte mir n trup. Ai foli e foli pr nj shtet t ri q do t ndrtonin, t barabart e t lir, ku arsimi e sidomos shkenca do t zinin nj vend tepr t rndsishm. Midis t shquarve q ndodheshin n sall prmendi edhe emrin tim me nderim t veant, duke na ftuar ta ngrinim at shkencn e re, sepse kshtu forcoheshin liria e demokracia, prparimi e mirqnia.
    Mora zemr nga mirsia dhe zri i but i atij njeriu, prandaj u ngrita plot siguri n vetvete dhe krkova t shkoja n shtetin ku kisha msuar, t vazhdoja studimet nn drejtimin e profesorit K. K. t propozuar dy her pr mim Nobel..., por ai ushtaraku i ri dinte ta kishte zrin edhe t ashpr dhe syt ti egrsonte, duke m thn se do t m sqaronin m von n nj zyr tjetr.
    Pasi t tjert q ndodheshin n sall u treguan entusiast dhe pranuan postet drejtuese pr t ngritur shkencn e re, mua m uan n nj zyr ku pa nj pa dy m cilsuan klysh i borgjezis, nuk m futn burgjeve se dikur kisha ndihmuar, duke m prmendur rastin e drgats s furnizimeve dhe paskam marr pjes n nj peticion kundr pushtuesit, por sidomos se isha i afrt i Baxhos. M than t kthehesha n Kajat, prej nga nuk duhej t lvizja dhe t paraqitesha prdit te nj ushtar-polic q do t vendosej n fshat vetm pr mua.
    Prjashta m priste Baxhua, veshur me nj uniform ushtarake me grada t florinjta, me nj pal mustaqe t holla, i bukur e shtatlidhur, me vetullat e trasha t bashkuara. Tani nuk drejtonte m nj grup banditsh, as nj batalion, por disa brigata, me t cilat ndiqte qylafbardht q kishin patur zhgab n kok, t gjallt i dnonte gjyqi me pushkatim, t vdekurit e vrar i trhiqte zvarr npr qytete, ku bheshin tmerri i bots, kurse t afrmit i burgoste ose i mnjanonte. Baxhua m dha dorn ftoht, nuk tregoi aspak mall, m tha un t tregova rrugn e qytetrimit, ti zgjodhe at t pyllit, pastaj m ftoi t bhesha i kuq, q dikur edhe un t them: kisha t drejt q t mbroja dhe t krenohem me ty.
    Mora rrugn e malit dhe t pyllit. Kshtu fara e but, domethn un, u kthye prsri n vendin origjin t egr dhe patjetr q do t egrsohej edhe ajo pak nga pak duke iu afruar gurit dhe pyllit, prej nga ishte nisur para se t largohej pr tu br e but, por ksaj radhe prfundimisht dhe me nj ushtar-polic te koka.
    M quajtn klysh, gj q nuk m zemroi, por mu ngulit n mendje se m shum i ngjaja fazs s par t fluturs, me t vetmin ndryshim, sepse ai insekt i bukur q plqen dritn, para se t fitoj kraht e mrekullueshm e t fluturoj, sht nj krimb i vogl, i shmtuar, i kufizuar n lvizje, i varur kokposht brenda nj fshikze. Kurse un n fillim fitova kraht e fluturs e nisa t fluturoja rreth drits, deri sa arritn kto dit t m tkurrin brenda nj fshikze e t m detyrojn t shndrrohem pak nga pak n krimb, q e sheh botn kokposht.
    U detyrova t martohem me nj njeri t mir, q nuk i ngjante fare Nilds, pr t ciln nuk dija gj, por si do t merrja vesh m von, m krkonte me ngulm dhe merrte t njjtn prgjigje nga qeveria jon se nuk ekziston nj person i till brenda kufijve shtetror ku ne ushtrojm pushtetin.
    M kishin fshir nga lista e t gjallve.

  8. #8
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-10-2006
    Postime
    27
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Hiqmet Meaj-roman-"Kukullat e pyllit"

    KAPITULLI I TET



    1

    Shiu, feneri, rruga, pylli, vetm fytyra mungonte, e kishte prpir nata me gjith syt, ballin, buzt, flokt. Ishte nj fytyr e padukshme prej ajri dhe nate, mbushur me vettima e gjmime, si mund ta shihnin ata?
    Patjetr q do t ngrihej, patjetr q do ti dhimbte koka, do t zbriste shkallt e gjysmkatit vjedhurazi, pa e kthyer vshtrimin pas, ngaq i dukej se t gjith e fyenin, ngaq ngjanin gjra t cilat ndoshta nuk kishin ngjar, por gjurmt duhej t mbeteshin, ato diku duhej t ishin, sepse ai dika kishte par, diku kishte shkelur. Mos ishin t gjith t tjert real, me gjith ato q po ndodhnin, kurse ai joreal, me nj tru t paprshtatshm q bnte bnte e pillte fantazma?
    Nj forc e uditshme po e trhiqte drejt pyllit, atje ku e kishte uar plaku at nat, kur dritat u fikn e erdhn prap, ndrsa shiu i bri kapuon npr troqic e shqop, pr t par dika q do ta linte kaq net pa gjum e q pastaj ajo, nusja, do tia mohonte duke i thn nuk isha un, ma pat fytyrn? Me po i kujtohej ishte po ajo rrug, po ai prrua i mbushur me gur t mdhenj e zhavorr, po q tani dukej, sendet kishin ngjyr, se nuk ishte nat e nuk kishte shi e vettima. Edhe rrepet e mdhenj, meq dukeshin, nuk qen aq t frikshm si at nat, kur ai i shihte n kundrdritn e fenerit t plakut, kishin filluar t bheshin tepr t zakonshm, pa magjin trembse t errsirs. M pas prrallet nuk ia orrn fytyrn, kur kaloi mes tyre i krrusur e hyri n pyllin e dendur me lisa t lart, ku iu desh t dredhonte nga e majta, t bnte nj gjysmrreth nga e djathta, diku do t vinte rrotull, deri sa t gjente shtegun pr t dal nga pylli, si kishin br at nat me plakun. Gjeti edhe gjurm kmbsh, t tijat dhe t plakut, q diku rrshqisnin e diku shkelnin drejt, gjurm t cilat t onin te nj rrap tepr i lart e me trung t fryr, tr gunga e guva, t cilit i erdhi rrotull, sepse iu kujtua q plaku i kishte thn ktu, pastaj i kishte thn shiko andej kur t shkrep vettima dhe ai kishte pritur t shkrepte vettima. Vshtroi tokn me kujdesin e dikujt q krkon t gjej dika q i ka humbur dhe vjen prdit te e njjta pik, ose i duket atij se ka qn e njjta pik ku i ka humbur ajo dika, krkon me shpres se do ta gjej, por n t vrtet nuk i ka humbur gj, po i duket atij sikur i ka humbur. Pikrisht ktu ngatrrohet truri, i cili krijon t tjera t vrteta pr t na bindur se vetm ato jan t vrteta, t tjetrllojtat skan ngjar, dikush i ka shpikur pr t na tallur e fyer, iu duk se mendoi ai. Edhe gjurmt q gjeti rrotull trungut t fryr e tr gunga iu dukn trillim i trurit t tij, sepse n t vrtet ato nuk duhej t ishin, nga q nusja i tha nuk kam qen un, ma pat fytyrn? Mirpo ja q gjurmt ishin aty, aty ishin edhe disa gur t grumbulluar q dikush t hipte n pem e pastaj t varej e t flinte maj saj, thuajse n nj gjethe, kur qe nj nat me gjmime t frikshme, me vettima e shi, kur ai me plakun do t bheshin kapuon e do t ndiqnin fantazmn pas drits s fenerit q shuhej nga era e ata mezi e rindiznin. Gruaja e re duhet t jet ngjitur ktu, mendoi, por m sakt duhej t kishte thn fantazma, sepse gruaja e re, qe njra nga mundsit, kurse fantazma kishte brenda edhe mundsira t tjera njerzish t ndryshm, t cilt kishin marr prsipr t tallnin at, plakun dhe djalin e plakut, q n t vrtet duhej t qe m i talluri, sepse ishte burri i saj.

    2

    U ul mbi njerin nga gurt dhe, ngaq iu duk vetja tepr i besdisshm q krkonte t zbulonte me ngulm t fshehtat e dikujt tjetri, ndezi nj cigare dhe mendoi, q pasi t lodhej pak, t riniste rrugn e kthimit, me nj ndjenj t rnd fajsie pr at q kishte menduar t bnte. N se dikujt i shkrepet t fler maj peme, mendoi un nuk kam t drejt ta verifikoj, aq m tepr ta gjurmoj. N ka xhinde, le t ket, kshtu format e jets pasurohen.
    Por thell thell nuk qe i bindur pr t gjitha ato q kishte menduar, sepse n fund t fundit ai kishte t drejtn t dinte n se ato gjra kishin ndodhur vrtet apo do t duhej t ndodhnin dikur.

    3

    Ndjeu mbi sup goditjen e rnd t nj pllmbe t strmadhe, q nuk iu duk aspak miqsore dhe, kur ktheu kokn, pa se pas tij rrinte me kmb t hapura e disi krcnues kryetari, djali i Baxhos, babai i nxnses s tij me gjokse t bukura, veshur me nj xhaket t zez meshini,t gjat deri mbi gju.
    Ky njeri m paska ndjekur, mendoi Admeti q iu duk vetja si i zn n grack, por nuk u prplit, sepse tjetri as e prshndeti, por i tha e dija q do t t gjeja ktu, sikur Admeti ta kishte itinerar t prhershm ardhjen ktu dhe ai tjetri e dinte przgjedhjen e tij. As u ngrit, as e ftoi t ulej edhe at, q ishte kryetari, njeriu m i rndsishm i fshatit edhe nga ajo q ishte djali i Baxhos, heshti, pak nga pak po i ikte ndjenja e gracks, vetm se filloi t mendonte nga e dinte ai tjetri q do ta gjente ktu, mos kishte vn njerz pr ta ndjekur apo ishte n nj ndjekje t prhershme nga njerz q paguhen pr at pun? Po t ishte kshtu, vrtet ndryshonin gjrat, qe pr tu shqetsuar m tepr se duhet, nga q dikur, me sa i kujtohej, i kishin treguar nj vrim qeni, ku hyn e nuk del m as pr tridhjeteshtat vjet. Burri me xhaket lkure futi dorn n xhep dhe nxorri q andej nj revolver t zi, i drejtoi tytn, dika lvizi, ndoshta sigurecn q krciti dhe e vuri ndn shenj. Admeti nuk lvizi. Ajo q po bnte ai qe nj loj tepr e rrezikshme, por edhe po t lvizte nuk do t mund t bnte dot gj, se midis tyre nuk kishte fare largsi dhe mundsia e t shptuarit ishte fare e vogl, pothuajse hi. Por burri me xhaket lkure t zez, q ishte kryetari, e uli tytn e revolverit, trhoqi me forc mekanizmin mbushs t arms dhe ia tregoi atij q rrinte ulur, domethn Admetit, se fisheku ishte n fole dhe mjafonte vetm trheqja e kmbzs q plumbi ti hapte vrimn n kok dhe pastaj lamtumir jets. E dija q nuk do t trembeshe, foli me siguri pr her t dyt njeriu me arm t mbushur n dor, m mir me nj plumb n kok e nn Kajat, se sa ktu mbi Kajat.
    Burri me xhaket t zez lkure, q ishte kryetari dhe djali Baxhos, e f laku diku mes
    gurve revolverin dhe i tha atij, domethn Admetit, kush e merr i pari shtie mbi tjetrin, gj q Admetit ju duk pa kuptim dhe pa shkak, se edhe sikur ta merrte i pari revolverin, nuk mund t shtinte i pari mbi burrin me xhaket t zez lkure q ishte kryetari dhe djali i Baxhos, se skishte ndonj shkak ta bnte, por t thuash t drejtn nuk donte ta bnte, prandaj nuk lvizi nga vendi. Mirpo ai tjetri mendonte ndryshe, e qlloi papritur me nj shqelm t fort pas shpine sa Admeti u rrokullis dhe do t kishte ngrn t dytin, n se nuk do shmangej e pas ksaj kryetarit do ti shkiste kmba e do t rrzohej, gj q do ti jepte kuraj Admetit t ngrihej e ta qllonte edhe ai, q tjetri t kuptonte se shkelmi i dhn n kurriz t dhemb dhe t mos ta prdorte m n dm t t tjerve. Burri me xhaket t gjat lkure e provoi dhimbjen dhe rnkoi, pastaj bri nj lvizje t papritur, e zuri Admetin me nj hedhje t shkatht pr mesi dhe t dy u rrokullisn gurve nj her posht e nj her lart tjetrit, sepse ishte vend i pjerrt, tamam i prshtatshm pr at loj t rrezikshme me posht e me lart, q duhej t prfundonte me shkrepje revolveri te koka e t mundurit. I fundit mbeti sipr kryetari, i cili e kishte marr tepr me t vrtet at sherr pa shkak, si i dukej Admetit, q e mbrtheu pr gryke Admetin dhe i futi ca grushte t mir n hund e n sy, q e bn hundn t nxjerr ca curila t holl nga ai q quhet gjak, kurse syt t njten e t nxihen, gjra q sishin fare t kndshme, prkundrazi t shkaktonin dhimbje. Prandaj i dha trupit me forc, u rrokullisn prsri dhe tani e pa ai veten sipr kryetarit, bri ca veprime q i kishte br kryetari m par kundr tij, duke e imituar pik pr pik dhe pa se si hunda e djalit t Baxhos nxorri ato curilat e holla, syri i djatht i tij bri xhung, kurse ai qllonte e qllonte kot s koti, vetm e vetm q edhe ai tjetri t ndjente se kur godet dik nuk sht loj, por i shkakton dhimbje t padurueshme dhe syt i mbyllen e i nxihen. Vuri re se revolveri ndodhej pran, zgjati dorn dhe, kur pa se arma ishte br e tij, u ngrit, i hoqi plumbin dhe e ftoi tjetrin t ngrihej, duke i krkuar t falur q e kishte qlluar krejt pa shkak, por qe munduar t bnte pik pr pik veprimet e atij q tani po i krkonte falje.
    -E mbyllim me kaq,- tha burri me xhaket lkure.
    -E mbyllim,- u prgjigj Admeti.- Po pse ndodhi?
    -Nuk mund t krkosh shkak dhe arsye pr t gjitha, - tha kryetari. - Sot edhe mund t t kisha vrar. Ti m sulmove dhe un u vetmbrojta. Sot mund t ishe i vdekur, - prfundoi ai.
    -Krejt pa shkak? - do t pyeste Admeti.
    -Ndoshta nesr ti mund t bhesh penges pr mua, - tha ai, - prandaj un t vras kot sot.- I pres udh asaj q mund t ndodh dhe ky sht nj shkak shum me rndsi.
    Admeti kuptoi q ato fjal u than jo kot s koti dhe dalloi te burri me xhaket t gjat lkure, q ishte kryetari, nj njeri q nuk e plqente, por q i duhej ti shkonte her pas here n shtpi ti ndihmonte t bijn, sepse ishte e mbesa e Baxhos dhe e vetmja nxnse q ia vlente ta ndihmoje n kt fshat me emrin e paprfillshm Kajat.
    -Megjithat qnke vrtet rrugai nga qyteti dhe pr kt t simpatizoj, - tha kryetari pasi futi armn n brez e pak para se t humbiste npr nj shteg t ngusht pylli, pikrisht n ather do t shtonte n kt pik ngjajm.

    4

    Ec e tregoju njerzve pastaj at q t ndodhi. T gjith do t thon kjo sht trillim, as ka ndodhur e as ka pr t ndodhur, se ska qysh t t vij kryetari i veshur me nj xhaket t zez lkure deri mbi gju, t t vr pa pik shkaku revolen te koka, t t qlloj me shqelm duke t detyruar t prleshesh me t, kur ske dshir fare ta bsh at gj, megjithse pastaj imiton i detyruar tjetrin pik pr pik, duke i shkaktuar t njjtat dhmbje e duke i br edhe atij nj xhung t mir te syri. Po mbase as kjo ska ngjar e as do t ngjas kurr, hunda rrjedh vet pa pik turpi ca curila t holl, rrobat jan shqyer kot s koti dhe mesi dhmb duke menduar se dikush e gjuajti me shqelm, po as kjo nuk sht e vrtet, ndoshta mund t ngjas n t ardhmen, mund edhe t mos ngjas, ve askush sdo ta besoj po tia tregosh.
    Mirpo ja q aty rrotull na qnkej ndodhur plaku, domethn Shahua, i cili prej vitesh vazhdonte t bnte n pyll ca eksperimente q u kishte kaluar koha, me ca dardha e gorrica, me ca luleshtrydhe e krpudha, si mori vesh m von Admeti, po kjo tani skishte fare rndsi, rndsi kishte q plaku me eksperimentet e tij qe ndodhur n pyll, kishte dgjuar zra dhe zhurma, kishte par me gjak t ngrir kishte ndodhur dhe s fundi qe liruar me gjith shpirt kur do gj mbaroi m s miri vetm me ca grushta e ca shqelma.
    Ju t gjith e dinit q un ndodhesha ktu, do ti thoshte Admeti plakut, qnkam n nj ndjekje t vazhdueshme, por plaku nuk do ti kthente prgjigje, do t ulej aty pran tij e do t heshtte. Pastaj do ti tregonte ca gjra pr kryetarin, burrin me xhaketn e zez prej meshini deri mbi gju, q Admeti do ti mbante vth n vesh, se asnjher skishte dgjuar t tilla pr nj njeri deri m sot. Por kto plaku do tia thoshte m von, kur t kthenin nj got raki pran zjarrit e gjith t tjert t flinin.
    -Mos bra gabim q erdha ktu?- pyeti ai.
    -Ti erdhe pr t verifikuar, - u prgjigj plaku mendueshm. - E gjith jeta sht nj sr verifikimesh t pafund.
    -Nuk kisha t drejt,- tha Admeti. - Ajo sht e fshehta e saj.
    -E panjohura t mbyt n ankth kur nuk e verifikon, - tha plaku. - T gjitha fillojn me kt els, por fatkeqsisht, her na duhet t hapim dyer t rrezikshme, her t tjera dyer bosh. Ankthi nga e panjohura, - do t shtonte duke pshertir plaku, - shtysa shkatrruese pr n thellsit e shkencs dhe t artit.
    Pastaj plaku do t bnte nj filozofi t tr pr ankthin dhe frikn, do t thoshte se edhe zbulimet bhen pikrisht nga frika e t panjohurs, se e njohura dihet, i mendohet nj fillim dhe nj fund, kurse e panjohura, duke mos patur fytyr, nuk dihet si sht, t rrmben aty ku sht edhe magjia, duke t trembur n errsirn e saj, npr rrug t tilla ka ecur njerzimi, duke verifikuar t njohurat dhe t panjohurat.
    Kur plaku heshti, Admeti u ngrit dhe ata filluan t ecin npr pyll, ai do ti thoshte prsri se askush nuk ka t drejt t grmoj t fshehtat e jets s tjetrit, plaku nuk do t prgjigjej, ai prsri do t ngulmonte se qe nn nj vzhgim t prgjithshm, gj q plakut nuk do ti plqente, sepse si tha ai, t gjith kemi sy e vesh dhe i kemi pr t par e dgjuar jo veten ton, q do tu jepte fund mrmritjeve t Admetit, pikrisht kur plaku do t ndalonte diku n nj udhkryq disi t fsheht, do tu binin shqopave mesprmes duke i hapur me duar dhe do t ndodheshin para nj ndrtes t ult drejtkndshe prej guri n lartsi sa nj boj njeriu. E merr me mend ku ndodhemi?, do t pyeste plaku dhe meq do t merrte si prgjigje vetm nj ngritje supash, do t shtonte:
    -Ndoshta ky ktu sht varri im, megjithse i ngjan m tepr nj shtpie t ngusht. Si ballkanasit e vjetr kam edhe un t drejt ta ngr vet strehn time t fundit.
    Pastaj do t shtynte nj derik q do ta mbyllte prap, do t shikonte n syt e Admetit nj lng t vogl q do ti rrshqiste ngadal ngadal deri nn mjekr dhe do t shtonte pak si me shaka kushedi, ndonjher ndonj tjetr Xhuzepe, q mbase nuk do t ket emr t huaj, do ta zbuloj e do tu thot strnipve t mi: ky ktu, domethn un, ka folur t njjtn gjuh me ju, e ka dashur jetn dhe artin, prandaj mos iu trembni kafks s tij.
    -Jam njeri i pyllit!- do t shtonte si me rnkim plaku, - dhe dua t mbetem prgjithnj aty.

    5

    T nesrmen i gjith Kajati do ta merrte vesh ngjarjen si kishte ndodhur n t vrtet dhe emri i Admetit do t qarkullonte me respekt goj m goj, si nj ngjll q paska ardhur t mbroj n fillim mbesn e Baxhos, at nxnsen e bukur me gjokse krcnuese, t ciln e shptoi nga flakt e m pas t birin e Baxhos, kryetarin, q e nxorri nga nj rrpir e tmerrshme atje n rrz t malit, ku kushdo q kishte rn deri m sot, nuk kishte dal i gjall. Ngjarja kishte ndodhur kshtu e jo si e mbante mend Admeti e m pas plaku Shaho.
    Admeti kishte dal pr qejf, se i plqente natyra, ishte romantik shejtani, merrte me vete dhe ndonj libr pr ta lexuar e pastaj varej prsri tatposht. Kryetari qe ngjitur si gjithnj n kmb t malit pr t gjuajtur thllza, se dihej nga t gjith q n at zon qarkullonin tufa tufa. Disa nga shpendt e vrar ran n at greminn e lubishme dhe kryetari, duke dashur ti marr, shkau brenda, pa harruar t thrras pr ndihm, zrin e t cilit e dgjoi Admeti, i cili pa nj pa dy u vrvit duke mos marr parasysh rrezikun q mund ta priste. Asnjri se dinte sa koh zgjati prpjekja pr t nxjerr kryetarin dhe veten q andej, bile nuk kuptoi fare q kryetarit i qen thyer nja dy brinj t mira, shkak i t cilave ishte shtrimi urgjent n spitalin e kryeqytetit, qe shmtuar n fytyr e syri i qe br me gunga. As Admeti nuk kishte shptuar paq nga gjith ajo histori, hunda i nxirrte curila, njeri sy i qe mbyllur, rrobat, kush pyet m pr rrobat, ishin br t gjitha frtele. Kur do ta pyesnin m von, ai nuk do t prgjigjej, se t thuash t drejtn, skishte hyr kurr n ndonj gremin e nuk kishte shptuar ndonj kryetar, prandaj heshtte, kurse ata q e pyesnin do t thoshin jo pa admirim qenka tepr i thjesht rrugai nga qyteti, nj tjetr n vendin e tij do t mburrej.
    M pisk do ta kishte me Baxhon kur do ta pyeste te cila rrpir ran, se ajo kmb mali pasksh patur disa t tilla, ather Admeti do t prgjigjej pa humor te t gjitha njhersh, gj q do ta nervozonte plakun, megjithse do t shprehte me rezerva falnderimin q i shptoi t birin, kurse Lina, nxnsja e bukur me gjokse krcnuese do ti thoshte m von mnjan t gjithve m mir ta kishe ln ca dit t mira atje, q un me maman t qetsoheshim, sikur ato dit t mira atje t paskshin qn ndonj kamp pushimi e jo gremin, si qe hapur e vrteta. Por me q ra fjala pr t vrtetn, ato smund t ishin kurr dy, kurse n kt rast ishin pa pik turpi dy, q t dyja t kundrta, njera q e dinin t gjith dhe bridhte cep m cep t fshatit pr t arritur deri n kryeqytet bashk me brinjt e thyera t kryetarit, tjetra q rrinte e fsheht, q skishte mundsi t bridhte gjkundi, se si e fsheht q qe, duhej pa tjetr t strukej diku, q t mos ta zbulonin. udi, do t thoshte me vete Admeti, si ndodhkan gjra t ndryshme te dy njerz n t njjtn koh, ec e tregoji pastaj, kush do t ti besoj?

    6

    Po pr udi brinjt e tij qen fare n rregull, nuk kishin psuar pothuajse gj as duart e as kmbt, ve ndonj grvishtje t vogl dhe, n se i qe zvogluar pak njeri sy, emri i qe br m i madh, aq sa sikush do ta kishte zili ta trhiqte bashk me trupin, megjithse pesha e nj emri t madh t lodh e t raskapit. Vrtet po lodhej e po raskapitej, e hidhte n shpin, e mbante n duar, e trhiqte zvarr, gjithnj mbytej n djers e gulonte, pastaj si mbetej tjetr gj ve t brtiste nuk e dua, m rndon, qe m i mir kur ishte i leht pnd. Se dgjonte askush, se askusht jan qnie pa rndsi, t njllojt, ata rrojn askund, ua kan zili dhe hijeve, se jan hije t dikujt, q rrojn diku e shfaqen kur ka drit, kurse askusht nuk i sheh njeri as n drit e as n errsir. Por ja q ai i pa askusht, ishin me mijra, pa emr, t ngjashm, t strngjashm, q qanin, prpliteshin e prgjroheshin, boll tu jepnin nj emr, qoft edhe t vockl fare, qoft edhe sa nj cironk, le t ishte pnd i leht, le t ishte i rnd sa nj mal, ju lutem, thoshin, vetm emr t jet! Qnka e mjerueshme bota e askushve, mendoi.
    Dhe filloi prsri ti ec koha s prapthi, shirat mblidheshin n qiell e bheshin re, pyjet ktheheshin n fidan e fidant n fara t vockla, fluturat futeshin n fshikza e kryetari n mitrn e nns s vet, n fillim shtynte kmbt e bra pis, t cilat i prplaste fort pr ti shkaktuar dhmbje, pastaj trupin e duart q i mblidhte grusht e me to godiste, aq sa ajo e shkreta klthiste kur e nxorra kt biim nuk qe kaq i hidhur. Askusht qen aty, duartrokisnin e brtisnin qnka m e mir bota pa kryetar, ndrsa ai futej i gjithi brnda, kurse nna e shkreta i bnte gati shtratin Baxhos pr t br at palo pun, pa t ciln nuk mund t ngjizej n barkun e saj ai askushi i vogl, q m von do t bhej dikushi e m pas kryetari.
    Po Admeti smund t rrinte aty t shikonte do t bnte Baxhua n at biim shtrati, pasi kishte pushkatuar nja tridhjet askush me qylaf t bardh, se dihet q askusht jan t parndsishm si mizat. Ai do ti qepej nj gruaje, e cila, pasi ti thrriste Nilda, do t kthente kokn e do t thoshte e gzuar sa t kam krkuar, duke e ln t habitur me bukurin e saj, se t thuash t drejtn ajo q u quajt Nilda kishte shum mosha, njern m trheqse se tjetrn. M e mahnitshmja nga t gjitha iu duk ajo q e quajti mosha e pritjes, q se kishte nj drit si t ylberit npr sy, nj afsh prvlues npr buz, nj padurim si ai i trmetit kur bhet gati t bjer. Mrekulli qe edhe mosha e shkputjes, si e quajti ai, q hidhte npr nnsy padurimin n formn e dy rrathve t mdhenj e t zinj, buzt i bnte t dridheshin, qerpikt t prpliteshin papushim n krkim t dikaje q e kishin rrmbyer pr t mos ta kthyer m.
    Nilda dinte ti vishte e ti zhvishte moshat, si dinte t vishte e t zhvishte dhe emrat, tok me to edhe fytyrat, t bhej nj pastaj dy, t dukej e t zhdukej. Kur ajo u b dy, qe dhe Nild dhe Ladin, ai i pa tepr t ngjashme, megjithse ndryshonin dhe pa pik turpi se po i prgjonte, ndenji aty, pran tyre, kur ato dika po i thonin njera tjetrs. Thelbi i shtjes ishte rrmbimi, domethn krcnimi, pa t cilin njeriu nuk u bka dot i lumtur. Njeriu i krcnuar, do t thoshte Nilda, i shijon m tepr astet e lumtura, mundohet ti shtoj ato, se vjen nj dit q ia rrmbejn. Pa krcnimin e prhershm do t ishim fatkeqe, do t prfundonte ajo. Nga ana e vet Ladina nuk do t qe e nj mndjeje, ajo do t thoshte se ne e trillojm vet rrmbimin dhe krcnimin, duke menduar se shpejt do ti humbasim ato q kemi. Pasi humbasim nj gj, gjejm nj tjetr dhe ajo q gjejm na plqen njlloj si ajo q humbm.
    Po Admeti nuk mund t rrinte shum te krcnimi dhe trillimi, te rrmbimi dhe fatkeqsia, se duhej t shkonte te lumi, t zinte peshqit e mdhenj e ti hidhte pastaj m lart, atje ku derdhej, q t bheshin t vegjl, mirpo a do ta linte Baxhua, q ruante lumin me nj fshikull n dor, se mos e rrmbenin? Pr kt i jepnin dhe nj pension t mir, sa nj thes, se t thuash t drejtn e t rrish shtrembr, nuk qe pun e leht t ruaje lumin nga ndonj tip si Shahua, q bnte atje eksperimente t mendura pr njllojshmrin e zajeve.
    Baxhua e dinte se duhej rrmbyer lumi q t dilnin zajet, pastaj ta shukje at rrip t kaltr disa her npr rrepe e kallamishta, aq sa ai t rridhte i tri e t fishkej. T dy rrinin n pritje, njeri me fshikull n dor e tjetri me eksperimentet n mndje, mundoheshin t lodhnin njeri tjetrin n nj ngulmim t pashoq.
    Baxhua i dha lej Admetit pa iu lutur, q ti kapte ata peshqit e tij t mdhenj, ti hidhte tatpjet gryks, atje ku derdhej lumi, q t zvogloheshin pak, sepse i ishte falnderonjs q i kishte hedhur t birin me brinj t thyera n rrpir, pr ta nxjerr q andej me brinj t ngjitura. Por lumin e rrmbeu Shahua n nj ast q Baxhua nuk e kishte mndjen, e prplasi fort pas rrepeve e lisave, gj q do ta bnte t rridhte e t fishkej dhe nj cop e mir e tij t mbshtillte Admetin duke e br qull e duke e detyruar tia mbathte me vrap e me gulima mbytse pr ti shptuar prmbytjes, pa harruar ti brtiste Baxhos kujdes lumin se mos t mbeten peshqit n zall.
    M pas nuk mundi t hapte dot syt, ndjeu dhmbje n t gjith trupin q iu drodh nga ethe t forta, t cilat e bn shtratin t krciste dhe at t rrzohej me zhurm prdhe.



    7

    Nuk do ta kuptonte se skishte se si ta kuptonte, q n at koh, e trembur nga zhurma, do t hynte nusja, edhe si fantazm edhe si njeri, n fillim do ti vinte dorn n ball e m pas do ta cikte atje rrz veshit, do t pshpriste ky t prvloka, e do ti fuste kraht ndn sqetulla pr ta hedhur nga prdheja n shtrat.
    N kohn kur dokush do t mund t ndjente ngrohtsin e gjokseve ende t fort q u ngjeshn e lvizn disa her posht e lart npr trupin e tij, q e kishte lagur lumi q rrodhi kur e prplasi Shahua, ai shikonte nj rrap me nj rrug t verdh vendosur mbi t, ku shkelte gjith frik duke par posht kmbve nj humner me qiell t lemerishm, q ia shuante vettimat si bishta cigareje mu aty ku kishte thmrat. Pastaj ndizeshin zjarre t vegjl e t mdhenj, t kuq, jeshil, vjollc, t kaft, blu, ai krcente ti kaprcente, kurse npr kmb e gjunj i mbshtillej koha q rridhte ngadal, e moalt, llum e trash. Mikronjerz dhe makroinsekte, me fytyra nga m t habitshmet vinin rrotull e ngecnin n qulltsirn e kohs, q coptohej tek rridhte npr degt e atij rrapi t madh, tek rrzohej ika e thrrime pr t humbur posht npr qiellin e zi.
    Pastaj do gj shkurdisej. Nj plak t krrusur e quanin Admet. Fliste n njqind gjuh dhe t njqindta nuk ia kuptonin as mikronjerzit, as makroinsektet me fytyra t habitshme. Por ai ngulte kmb n ato q thoshte se kishte lindur i thinjur, se donte t bhej nj vje, makari dy ose tre. Jam tepr plak thoshte, dy vje sht m mir, se flet e flet dhe nuk t kuptojn, bn sikur qan e t mbajn n krah, kur ndjen uri t ushqejn, kurse kshtu t plakur, t krrusur, t braktisin t gjith e koha t ngjitet si qull npr kmb. Dua t mos mbaj mnd, po u thoshte ai, lumturi t mos kujtosh dhimbjet dhe humbjet, nuk rrnqethesh kurr, ske asnj sekret, t gjith t duan, t kapin nga faqet e t puthin pllaq-plluq. Ja m thoni, kuptim ka t kujtosh k ke dashur e kush nuk t ka dashur?, por mikronjerzit dhe makroinsektet me fytyra t habitshme kishin ngecur keq n kohn e qullt, mundoheshin t dilnin, t shkpusnin kmbt dhe, edhe sikur tia kuptonin t njqindta gjuht, nuk do tia varnin, se halli i tyre qe m i madh nga dashurikat e ndarurikat e atij thinjoshi t krrusur, q se drdlliste pa kuptim e pa ndalim.
    N kt koh ai skishte si t kuptonte q nusja po i futej n shtrat edhe si fantazm po edhe si njeri, q ti ngrohte pak trupin e ti trembte ethet trupdridhse, por skishte se si ta kuptonte, se nuk ndodhej aty, por atje, te ajo rruga e verdh sipr rrapit t lart, kurse me kt trupin q e kishte ln ktu, le t bnin t donin, n da ta frkonin, n da ta goditnin, pr t qe njlloj, se ai nuk ishte edhe atje edhe ktu, ai ishte vetm atje, mbi humnern e qiellit t zi, q ia shuante vettimat pikrisht te vndi ku qen thmrat. Nuk kishte si ta ndjente as mrekullin e mishit t saj, kur ajo kishte hequr kmishn, kur ia mblodhi kmbt rreth t sajave, kur e ktheu nga vetja dhe gjokset u puthitn plotsisht, pikrisht aty ku ishin thithkat. Ajo po e frkonte trupin q ai kishte ln aty , duke nisur nga mesi e shpatullat, se bri dika me buzt e saj mbi buzt e tij, n kohn q t dridhurat po ndrpreheshin dhe ai nuk po vazhdonte m t ishte plak apo dy vje, por po merrte pamjen q i dukej se ngjante pik pr pik me t.
    Ndjeu nj shije t but mbi buz, sikur i kishin vn atje dika q edhe ai duhej ta thithte, megjithse sqe m dy vje, por edhe nj njzetedy vjei i plqeka t thithka dika q t shuaka etjen e m pas t dgjoj ti thon h shpirt, kshtu, pikrisht n kohn kur filloi t ndjej dy duar t buta ti prekin barkun, t dridhet, por jo nga ethet, ta dshiroj at dridhje t vazhdoj pa mbarim, kur dikush ngjitur t mrmris, t prplitet, t rnkoj me fraza, fjal, gjysmafjal, rrokje e tinguj pa kuptim, t prdridhet majtas e djathtas, posht e lart, duke shpikur nj gjuh t re me tinguj e lvizje, m e bukura q paska dgjuar dhe q duhet ti zvendsoj t gjitha ato gjuh aq t thata e pa pik ndjeshmrie brenda, t strkonsumuara q nga koha e Kulls s Babilonit, deri n vrapin e mendur pr t mbrritur te Kulla e Eifelit.
    Pas ktyre ai do t ndodhej plotsisht ktu, i mbshtjellur nga flokt e verdh q tani dukeshin sikur ishin edhe t tijt, i shijuar nga ca buz t fryra n shtrngimin e tyre prndjells, n mesin e nj valleje prhumbse q nuk e kishte ndjer kurr dhe doemos do t kujtonte veten student, kur pasi pinte dy tri birra me salie t skuqura nxitimthi atje te Tymi, i bnte shnj njers nga ato t shkonin pas nj gardhi e ajo, meq ishte njera nga ato, do ti thoshte pasi t ngrinte fustanin hajde, bje shpejt e shpejt n kmb.
    Kurse kjo ktu ishte ndryshe, qanteqeshte e qeshteqante, dhuronte, mrmriste, rnkonte, ishte futur e gjitha brenda tij, jo vetm me trup por edhe me shpirt, duke ndezur nj zjarr t madh q shoi zjarrin e tij, deri kur u dgjua nj krisje e leht, fare e leht, m tepr mund ta merrje pr grvim, por q do ta detyronte Admetin t kthente kokn e t shihte pran ders, ulur kutula, nj si figurin t krrusur prpara, me fytyr t mbuluar me duar, por q n hapsirn mes gishtave kishte feksur pr pak aste dika e bardh, q duhej t ishte retin syri.
    Gruaja vazhdonte t ishte e futur brenda tij, kur do ti thoshte me z t shuar sht ai, n kohn kur figurina me syt gjoja t mbuluar ndoshta dika mrmriste, ndoshta dika mendonte, ku patjetr nuk mungonin thikat e spatat. sht ai, po na shikon, tha prap, por ajo lvizi vetm pak kokn, e bardha e syrit i mbuloi gjith beben, gj q mjaftoi ta detyronte figurinn t ngrihej n maj t gishtave e t dilte, duke ln prsri pas at krisjen e leht si grvim. Admeti e pa kur doli, pa hapjen e ders, dgjoi rnkimin e tij kur vshtroi trupin lakuriq t t shoqes dhe gjoksin e saj q n at koh po frkohej plotsisht me fytyrn e atij tjetrit, domethn t Admetit, pa astin para mbylljes s ders, kur figurina hodhi edhe nj her syt para se t dilte e ta mbyllte. N kt koh do t ripyeste ai ishte?, kurse ajo do t thoshte kush?, gj q do ta detyronte Admetin t forconte pak zrin e t pyeste prap nuk ishte ai? e ajo po prap do t prgjigjej, ashtu t sht dukur, nuk kishte njeri.
    Nuk kishte njeri, ashtu t sht dukur, do t thoshte ajo me z t but pr t dytn her, n kohn q do t ngrihej qet qet, do t vishte t zhveshurat, do t rregullonte flokt, do ta puthte n buz dhe, para se t dilte, do t thoshte dika q atij iu duk pa kuptim asnj se bn dot at q bre ti, asnj sia thyen dot brinjt kryetarit.
    Kur ajo do t dilte, atij do ti dukeshin t gjitha udi, pjell e mndjes s tij, se skishte ndodhur ndonjher q burri t shikonte i qet gruan kur ajo e bnte me tjetr, pra ata skishin br gj, se nj q sht fantazm di t ti kthej gjrat rrmuj n mndje dhe t pangjarat t ti bj t ngjara, sidomos kur thot pak a shum vetm ti ia thyen brinjt kryetarit, gj q sishte e vrtet.

    8

    Ka shum gjra q t rndojn n jet, po asnj nuk qnka si turpi i mikpritjes. Pleq t vjetr, aq sa smbahet mnd, e kishin mbshtjellur at me fraza t ngatrruara, ku kishte buk q t ngec n fyt, gur q t vret, perndi q t qllon e shum e shum t tjera me t vrtet rrnqethse q t ngecnin, t vrisnin e t qllonin kur t zinte turpi i mikpritjes. Kishte shum tabela me rregulla, shkruar me shnja e shkronja t vjetra, q erdhn e mbushn dhomn n t gjitha kndet e, megjithse qe errsir, dalloheshin mir, po ai jo se smundte, po sdesh ti lexonte, se nuk dinte ta kishte shkelur at turpin e mikpritjes, q qnka kaq delikat e i vyer, sa q duhet kujdes i veant se mos e shkel ndaj t ruhesh ku hedh kmbt. Prandaj u ngrit e, n vnd q ti lexonte, deshi ti shkulte, t hapte dritaren e ti hidhte prjashta, me t gjitha shkronjat e shenjat e tryre t pakuptueshme, ardhur nga koh q smbahen mnd. Po ato lviznin, dukeshin e zhdukeshin, aq sa Admeti e kuptoi se kishte hyr n lojn e tyre raskapitse, q sdo t mund t mbaronte kurr n fitim t tij dhe hoqi dor shpejt. U ul n parvazin e ult t dritares, trhoqi pak kanatn e drunjt, aq sa t shihte e t mos ta shihnin, hodhi syt prjashta, ku luanin nj grumbull fmijsh, q ai i dalloi se ishin katr. Ata luanin me t fshehura e me t bredhura, me t qeshura e me t brtitura. I hipi dshira t harrohej n lodrn e tyre, tu hynte n mes, t bhej edhe ai fmij, me leshra t verdha si ata, duke futur her pas here n goj gishtin e vogl t dors s majt. Ata u fshehn dhe ai filloi ti krkoj. N fillim gjeti t madhin me sy t mdhenj e t kaltr si n ngjyr ulliri, i shtrir barkas pas furrit t buks me kupol gjysmsferike, pastaj krkoi t dytin, q ishte nj vajz thatime e kurdisur pr t qeshur, me flok t verdha e t gjata, q i binin deri te gjunjt. Dy m t vegjlit qen mbledhur kutula brenda nj karroje dore dhe ai u dallonte her pas here kokat e bardha, kur i ngrinin dhe i fshihnin q t mos ti zbulonin. Admeti qeshi me t madhe kur kuptoi se ata qen fshehur t gjith dhe nuk kishte mbetur asnj q ti krkonte, por e ndrpreu t qeshurn se harroi q edhe ai ishte futur n loj dhe po lodhej pr ti gjetur ata, fmijt e nuses, e cila i ishte futur n shtrat kur ai sqe aty dhe e kishte br ta zinte turpi i mikpritjes.
    Pastaj u dgjuan zhurm kmbsh n korridor, krciti leht dera, u hap dhe hyri gati pa u ndjer e pa trokitur, Pelua, fytyrn e t cilit nuk e pa pr t shquar atje vendimin e marr se arm kishte zgjedhur pr t prdorur: thik apo spat. Admeti hapi kanatat e dritareve, q ishin dy dhe n dhom vrshoi drita, u ul te cepi i shtratit n pritje t asaj q do t ndodhte, kurse Pelua ende skishte vendosur, t ulej edhe ai, apo t rrinte n kmb, t gjmonte apo t bubullinte. E ndjeu veten prsri n ethe, por tani nuk kishte ardhur tia hiqte ajo q dinte t ishte edhe grua edhe fantazm, por burri i saj, q i kishte par me syt mes gishtave kur gjokset e saj i preknin fytyrn, ndrsa ai ngrihej n maj t kmbve e dilte jasht kruspullosur si nj figurin. Pr nj ast e vshtroi n sy ngultas, pa asnj qllim, pa asnj shprehje, ashtu kot s koti, ose ashtu iu duk atij, por edhe me ndjenjn se tjetri mund t kishte dalluar n at vshtrim frikn e nj vendimi t marr, q pritej t vihej n vend n njern nga mnyrat e zgjedhura m par.
    Papritur i hipi n kok tia thoshte t gjitha, ashtu si kishin ndodhur, jo nga frika, por nga turpi i mikpritjes, q kishte brnda gur q qllonin, perndi q t vrisnin, buk q t ngec n fyt e gjra t tmerrshme t tjera. Do ti thoshte se nuk ishte aty kur i erdhi ajo, se kur mbrriti aty u habit nga trupi i gruas ngjitur me t, se ai erdhi nga larg i lodhur e i br xurxull npr nj rrug t verdh maj nj rrapi t lart, kur koha i ngecte npr kmb si qull i trash. Po nuk vendosi tia thoshte, se prej kohe kishte kuptuar q gjrat nuk ndodhnin vetm si i dinte ai, por edhe ndryshe, si i dinin t tjert q kishin ndodhur, ose mund t mos kishin ndodhur fare e ai shqetsohej kot s koti. Donte ti thoshte se kishin katr fmij t bukur, q t katr i ngjanin atij, se ai lozi me ta me t fshehura e me t qeshura, i gjeti ku ishin strukur, por lojn ia preu hyrja e tij, prandaj do ti duhej ti thoshte t largohej e ta linte t qet. Mirpo nuk i tha asgj nga kto, se priti t fliste ai q kishte ardhur pikrisht pr at gj, pr t gjmuar e bubulluar e pastaj t zbatonte me njrn nga armt e zgjedhura vendimin e marr.
    -Harroje at, - tha m n fund Pelua.
    Zri i tij as gjmoi as bubulloi si e priste ai, prkundrazi, qe luts e i but. Foli dhe heshti, lidhi gishtat e filloi ti krciste n mnyr tepr t rregullt e besdisse, profili i fytyrs qe i dobt e i hequr, buzt t holla e t zhubravitura nga rudhat, e gjith qnia e tij vuante, vuajtja qe m e madhe se trupi i drobitur. Vuajtja kishte marr pamjen e njeriut q ndodhej para tij e krciste gishtat n mnyr t besdisshme, po e glltiste pak nga pak, po i krijonte tjetr fytyr, gj q e bri Admetin t rnkoj e ti vij keq.
    -Rita vuan shum q ti e pe dhe i the, por n t vrtet nuk ka qn ajo,- tha ai.
    Admeti msoi pr her t par se ajo q dinte t ishte fare mir edhe grua edhe fantazm, kishte nj emr, nj emr tepr t bukur, sepse e kishin marr nga nj lule q atij i plqente m shum se t tjerat. Pelua vendosi t ulej n fund t shtratit, i lodhur e i drmuar nga ato q do t thoshte, duke i shkatrruar t gjitha kishte menduar Admeti pr ca vendime t marra m par me thika e spata, pr nj turp t mikpritjes mbushur me gur q t vret, buk q t ngec n fyt, perndi q t qllon, aq sa edhe tabelat q pak m par mbushnin dhomn e errt se nga u zhdukn e nuk dihej n vrim qen futur.
    -Rita vuan shum nga kjo, ndaj erdha t t lutem.
    -Un e kam harruar at nat,- tha Admeti. T gjitha i kam harruar.
    -Rita preket shpejt si fmij, sidomos kur i thon gnjeshtra. Ti nuk e di sa gnjeshtra thon pr t. Vetm nga ti nuk e priste, se je nga qyteti, ndryshe nga ne q rrojm me xhinde e shtriga n mndje. T lutem, thuaji q nuk e pe.
    Mund edhe t mos e kishte par as ai as plaku, mund t mos kishte shkuar n pyll te vndi ku ajo ngjitej maj pems e flinte pothuaj n nj gjeth, mund t mos e kishte takuar fare kryetarin, t gjitha kto nuk kishin ngjar, sepse edhe po ti tregoje, nuk ti besonte njeri, prandaj nuk do t ngulte kmb n asnj nga ato, vetm se n nj gj do t kmbngulte e do tia thoshte Pelos, q t marrin fund t gjitha, duhet t largohem nga kjo shtpi, fjal q do ta bnin Pelon t klithte e t bhej gjysmnjeri.
    -E pamundur, - do t thoshte ai. - Ti ktej do t iksh vetm kur t largohesh nga Kajati.
    -Mir,- do t premtonte m n fund Admeti, pa kuptuar donte t thoshte me at fjal aq t paqart, q gramatikisht quhet ndajfolje dhe sht tepr e gurt.
    Do ta mendsh, ta mrzitsh, ta nervozosh tjetrin? Prdor vetm ndajfolje, pjesza, fjal pyetse dhe tek tuk ndonj premr, pa asnj folje brenda, pa asnj fjal me kuptim t plot, shmagi fjalit, pastaj shikoje tjetrin si do t fryhet, do t enjtet deri sa t plcas, do t skuqet n fytyr e do t thot m n fund ktij i paska ngrn gjuhn gomari.
    -Tani, m dgjo, - do t thoshte Pelua, - dua t t besoj nj sekret.
    -Si?- do t prgjigjej Admeti.
    -Sekretin tim, - do t prsdyste Pelua.
    -Mua?- do t pyeste kot s koti Admeti.
    Pelua do t fillonte t fryhej e t skuqej.
    -T lutem, mos m ndrpre, - do t pshpriste m tepr me ajr se me fjal.
    -Aspak,- do t vazhdonte Admeti lojn e tij.
    -Tr jetn nuk e kam patur nj mik,- vazhdoi Pelua. - Tr jetn m sht thar shpirti pr nj mik. Tani erdhe ti dhe punt ndryshojn. Vetm miku ti mban sekretet. Ka dhjet vjet q e mbaj n shpirt, m rndon, prandaj dua ta nxjerr prjashta.
    -Jo, - i tha Admeti prer.
    Tani vendosi t dal nga ndajfoljet, pjeszat e fjalt pyetse, nuk kishte t drejt ta torturonte kt njeri q vuajtja i kishte dhn fytyrn e vet, por edhe t fshehtn nuk donte tia mbante, se pastaj ajo do ishte e fsheht pr t, do ti rndonte atij, derisa t gjente nj tjetr e tia varte, si nj thes rakapits mbushur me gur, shkmbinj e kushedi se me djall rndes tjetr.
    -Jo, - prsriti ai duke ngritur zrin - E kam psuar nj her me nj shokun tim t ngusht kur ishim student. M tha pr t dashurn e tij sht putan e shkuar putanave. Un nuk ia besova. Ai e pruri n dhom dhe atje, mu n sy t tij, m detyroi ... e kupton vet, e bm. Pastaj e di ndodhi? Ai shoku im i ngusht u martua me t, me putann e shkuar putanave, kurse mua m tha ta harroja q ma pruri n dhom dhe atje, mu n sy t tij, ne e bm. Mbaje sekret, m tha, sht e fshehta jote pr tr jetn. ǒpun kisha un t mbaja sekretin, kurse ai t martohej me putann e shkuar putanave, t bnte fmij e un t vuaja kot s koti, t bja sikur skishte ndodhur gj?
    Admetit iu zgjidh gjuha, foli e foli pr t fshehtat q qnkan gjrat m t poshtra t ksaj bota, q duhet ti mbaj vetm ai t cilit i prkasin, ndryshe ato marrin tjetr form, bhen t fshehta pr at tjetrin, e lodhin, e raskapitin, n kohn q ai, t cilit i prkasin lehtsohet. E mbylli fjalimin e tij duke shtuar n mnyr filosofike se ajo q shfaqet, kur del n drit, shikohet nga t gjith, prkundr asaj q rri e fshehur dhe nuk e shikon njeri, filozofi q iu duk e ngatrruar e pa pik filosofie brnda, por q mjaftoi ta mbyll at bised sfilitse, q ishte menduar t fillonte me spata e thika, me gjmime e bubullima, por q po mbaronte me m fal, me q sdo, nuk po t rndoj, fjal pas t cilave Pelua do t dilte duke mbyllur ngadal dern e ai do t mbetej prsri vetm duke menduar se duhej t kishte brnda ai sekreti q i rndonte aq shum njeriut me fytyrn e vuajtjes.

    9

    Q nga ajo dit, kudo ku hidhte kmbt, i dukej se shkelte mbi sekrete, i shndrruar n njeri abstrakt, gdhendur nga nj gur i ftoht q rastsisht flet dhe mendon, i paaft t ndjej. Ai i shtypte sekretet, i thrrmonte n do hap q bnte, ndrsa pas mbetej vetm rnkimi i Pelos, q kishte marr fytyrn e dhimbjes. Ato duhej t ishin shum e jo nj, dilnin n tuf nga do send, i binin n gjunj ti ngarkonte, ti mbartte tr jetn, kurse ai tjetri, i zoti i tyre, t lehtsohej se boll e kishin e lodhur e krrusur, duke ia br jetn t mundimshme.
    I trullosur nga t gjitha ato q i ndodhnin, apo i dukej atij q i ndodhnin, i gjith Kajati, q n t vrtet ishte i vogl, por q qe br tmerrsisht i madh, po e mbulonte me t fshehtat e tij, sa q edhe koha i rridhte sprapthi, kur do-t ndodhnin n fillim, po-t dyshoheshin, kishte-t duhej t ndodhnin m von e jo m par. Kur mendonte nesr do tia prplas akcilit n fytyr, n t vrtet ai ia kishte prplasur akcilit dje n fytyr, kur mendonte se tani po i them Pelos do iki nga kjo shtpi, nuk ndodhte, se tani po i them Pelos do iki nga kjo shtpi, ishte nj koh e pavrtet, q i rridhte gjrat me vrull nga e ardhmja n t shkuarn, pa e prekur fare at po- n e t tashmes, aq t shkurtr e t mohuar nga t gjith.
    I lodhur e i drmuar hapi fletoren e trash t plakut dhe lexoi.

  9. #9
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-10-2006
    Postime
    27
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Hiqmet Meaj-roman-"Kukullat e pyllit"

    KAPITULLI I NNT




    SHNIME T SHAHOS

    ku tregohen ca ndodhira t hidhura t llojit biologjik, prpjekjet pr mbijetes n kt jet q na dhurohet vetm nj her, ca t tjera ndodhira pr t zezn q bhet e bardh dhe t bardhn q bhet e zez, pr zemrn q duron si mali me dbor e plot gjra t tjera...


    Kur m detyruan t ngulesha prfundimisht n Kajat, mu kujtua sa t drejt kishte Nilda dikur, me profecit dhe ankesat e saj, se nuk dija ta prballoja jetn jasht fushs s shkencs, prandaj duhej t prgatitesha edhe pr rrethana t paprfytyrueshme, duke m sjell si shembull profesor Xhuzepen dhe peripecit e tij t mbandalse, kur t gjith e dinin ngrits muresh e gdhends druri, kurse ai ishte nj antropolog i majave botrore. Profesori m kishte dhuruar si kujtim kasn me veglat q prdorte kur qe n Kajat dhe un e mora me vete pa e ditur se jeta e tij do t prsritej te un pik pr pik, pikrisht pas nj lufte ku qen ngatrruar t gjith shtetet e bots, por me ndryshimin se Xhuzepja priste q nj dit t kthehej n vendin e tij e ta nderonin, kurse un ndodhesha n vendin tim, me nj ushtar-polic te koka, q mi numronte hapat dhe fjalt.
    M mungonte laboratori, kafe Espresso, ku shpesh bhesha qendra e biseds, sepse fusha ku kisha filluar t studioja, nn drejtimin e profesorit t famshm K. K., ishte e re dhe tepr joshse pr ta. Megjithse tani isha burr i martuar me nj djal t dobt, q nuk i kishte as kushtet m t domosdoshme, gjithnj mendoja pr Nildn, pr fatin e saj, n kohn kur fati im pr dreq po shkonte posht e m posht.
    Nj dit ma hoqn ushtar-policin duke m thn je i lir t shkosh ku t duash. Kishte ndrhyr Baxhua, i cili paska qn nervozuar shum kur ka marr vesh pr ushtar-policin tim. Mirpo un tashm isha msuar me at djalosh verdhacuk, q e fliste gjuhn ndryshe nga ant tona, me ca ue- e ye- npr folje, kurse nns i thoshte nona e syrit syni. M dukej se e ruaja un at e jo ai mua, sepse
    smurej shpesh, sa q detyroheshim ta merrnim n shtpi nga kolibja ku rrinte e ti zbritnim ethet.
    Kur u ndam e putha si vllan tim t vogl pa i mbajtur asnj mri pr prapsit q m bnte dhe i thash sillu mir me njerzit se mund t t rastis t ndodhesh ndonjher kshtu si un, jet sht, nuk i dihet. Pyesja pr t gjthnj dhe rrall merrja lajme, kur nj dit dgjova at q i trmbesha, se qe br ushtarak i madh, e kishin hedhur me ushtri t shumt andej nga malet e anve t tij, kishte br shum t pabra me burrat q i varte prkmbsh dhe me grat q u shqyente kmbt, deri sa nj dit dikush u b i iks dhe e prplasi n hendek me nj vrim plumbi pas koke. M erdhi shum keq, por skisha t bja, po ta kishin ln t m ruante mua, ndoshta do t rronte ende e do t bhej njeri i mir.
    Kto do t ndodhnin m von, n nj vend larg nga Kajati, kurse un tani e tutje do t isha i lir, po ku t shkoja? Me veglat e profesor Xhuzepes iu futa mundit t ndrtoja nj shtpi t re duke trhequr gur nga mali, rrasa t hirta nga troqica e shtylla druri nga pisha e zez q rritet vetm buz honeve e greminave. M ndihmonte Xeba, kshtu i flisja me dhele gruas sime, meq qe tepr e zeshkt dhe e heshtur si nj dhi e but. E ngrita shtpin t madhe, me gjysmkat, sipas modeleve t t parve tan, q tani ishin grmadha n shpat t malit. Po t m shikoj Nilda, mendoja nganjher, sdo t ankohet m duke thn se nuk di ta prballoj jetn jasht fushs s shkencs, kur fushn e shkencs e kisha braktisur prej kohe i detyruar dhe duart e mia skalitnin pr mrekulli gur e drur. Pelua rritej me mundim t madh, aq shndetlig, sa nuk mendoja se do bhej, prandaj menduam me Xebn t rrinim me nj fmij.
    I hyra nj shkence varfanjake t tipit t kaprcyer prej kohsh, por q kajatasit e shikonin me habi, aq sa u dukesha magjistar. N fillim grumbullova t gjitha ujrat e currilave, q ishte nj burim i ftoht dbore me shum rrjedhje, ndrtova nj depo q t m sillte uj t mjaftueshm pr pirje e ujitje, zbulova nj tubacion prej balte t pjekur n grmadhat e fshatit t vjetr n shpat t malit, e shkula dhe e solla burimin deri n oborr t shtpis, duke br atje nj esm t bukur me dy lfyte, prej nga rridhte uji pa ndrprerje, n kohn q grat e tjera t fshatit ngarkoheshin me bucela e shkonin prdit disa her te lumi. Krijova nj kopsht t mrekullueshm duke shartuar moll t egra, gorrica, fiq e rrush, ndrkoh q iu futa puns pr rritjen e krpudhave, manatokave e luleshtrydheve, q gjenden me shumic n ant tona, duke i zbutur e duke shtuar prodhimin prvit. Siguroja grur dhe misr aq sa u shndrrova krejtsisht n nj fshatar shmbullor, kurse natn von, i lodhur e i rrgjuar, n vetmin time qaja fshehurazi pr t kaluarn, kur kujtoja mund t bja n t njjtn koh atje n qyetin e largt F., ndoshta do t kisha marr titullin profesor e pse jo edhe ndonj mim t nderuar ndrkombtar, apo mund t isha pranuar antar akademish t shquara. Po asnj nga kto sqe e thn t ngjante. Un gjithnj posht e m posht, Baxhua gjithnj lart e m lart, fara e egr nuk zbutej q nuk zbutej, e buta po bhej prdit e m e egr.

    

    Vitet kalonin shpejt, ndodhnin shum ngjarje, po nuk merrja vesh asgj, sepse nuk zbrisja fare n qytet. Tepricat q shisja i grumbullonin n nj dyqan t vogl t fshatit dhe n krahasim me t tjer kisha filluar t heq pak lek mnjan. Pikrisht ather mu shkrep t dukesha nj her andej nga kryeqyteti, kisha dgjuar pr nj institut bujqsor e pr nj far dege biologjike q paskej qen ngritur. Doja t pyesja pr ndonj libr a revist, t merrja vesh bhej npr bot. Po skisha rroba as pr qytet e as pr kryeqytet, teshat e vjetra sm bnin m, por i mbaja kot si kujtime t shkuara. U vesha me shajak e opinga, ashtu si rrija prdit n fshatin tim t ftoht malor, vetm qylaf nuk vura. Krkova takim me dekanin e institutit, nj i ri rreth t tridhjetave, i cili m priti me respekt dhe m pyeti pr cilin student interesohesha. Ngurova pak n fillim, m erdhi zor ti thosha prse e krkova takimin, mirpo desha sdesha hyra menjher n thelb t biseds. I thash se nuk m intersonte e gjith biologjia, por vetm nj deg e saj, gjenetika, i krkova mos kishte materiale t reja pr kt fush ose ndoshta kishte dijeni pr studime t profesorit K.K. Djaloshi i ri, q ishte dekan e q nuk e priste nga nj fshatar me shajak e opinga ti fliste pr t tilla gjra t rndsishme shkencore, m dha lajmin trondits se profesori K.K. bashk me asistentin e tij ( q mund t kisha qen un, po t mos ndodhnin ato q ndodhn ), qen nderuar me mimin Nobel, sepse kishin filluar t deprtonin n t fshehta e kodit gjenetik, duke hapur rrug t reja, t cilat jan t rrezikshme, theksoi ai, ngaq njeriu nuk sht vetm qnie biologjike, por edhe shoqrore. Nuk hyra fare n debate e diskutime, e falnderova dhe i krkova t m ndihmonte me pak literatur t re, duke i prmendur nja gjasht gjuh n t cilat lexoja. Ai nuk mundi ta fshihte dot habin kur dgjonte fjalt e mia, domethn t nj fshatari me shajak e opinga, krkonte t dinte kush isha, dika bisedoi me dik n telefon dhe u prpoq t m mbante sa m gjat, si dukej deri sa ti vinin informatat pr mua. Por nuk ndenja, e falnderova edhe nj her duke marr me vete disa libra t varfr me punime t shkruara para gjysm shekulli, si i lexova m von dhe m erdhi keq pr gjith at institut q
    ishte i detyruar tu mbushte mndjen studentve me ca dokrra t cilat tashm bota shkencore i kishte kaluar para shum dhjetvjearsh npr arkiva. Mora nj gazet dhe, sa e hapa, pash n t emrin e Nikos, atij djalit fusharak q ma pat njohur Nilda dikur n qytetin F. dhe firma q m krkoi t vija n peticion ndrroi krejtsisht rrjedhn e jets sime. Qe br prokuror i kryeqytetit, ndaj pyeta pr ndrtesn, i krkova takim npunsit roj dhe ai m priti menjher. Nuk m njohu nga rrobat e opingat, por kur i thash kush isha, iu hodhm njeri-tjetrit n qaf, kujtuam vitet e rinis, Nildn, pr t ciln nuk dinim bhej, folm pr t tashmen. M ftoi n shtpi dhe atje pash pr her t par gruan e fmijt e tij, djalin e madh, rreth pesmbdhjet vjear, i nj vrse me Pelon, Ritn, tre vjee m e vogl, flokverdh e me sy t mrekullueshm ngjyr ulliri dhe djalin m t vogl. Qe nj familje vrtet e lumtur, q jetonte mir n nj shtpi t gjer, por q m von, pas jo m shum se dy muajsh, do t shkatrrohej prfundimisht.
    Kuptohet, ather nuk dija do t ndodhte, t gjitha kto do ti takonin t ardhmes, por Nikua di parandiente. M tha shkarazi pr ca miq t tij q i kishin arrestuar pa shkak, i kishin quajtur grup armiqsor. Prokuror t shtjes kishin vendosur t qe ai. M tha se mendonte ti nxirrte t pafajshm, ashtu si besonte t ishin n t vrtet dhe do t akuzonte paditsit, pa patur dijeni q paditsit vepronin me urdhr t t madhit. Ajo q do t thoshte pas dy muajsh Nikua n gjyq, si prokuror i shtjes se duhet t dnohen ata q shpifin, merrte kuptimin se duhet t dnohet i madhi q shpif. Nikua ather nuk e dinte q me qndrimin e tij do t humbiste jetn, familja do ti shkatrrohej dhe pas disa vitesh, vajza e vetme, Rita, do t vinte n Kajat nuse e djalit tim, por kto do ti takonin t ardhmes, kurse at nat hngrm e pim, uruam njeri-tjetrin t piqeshim sa m shpesh, gj q nuk ndodhi m kurr. Nuk di, n se dikush do ti parathoshte me saktsi t ardhmen, a do t kishte kurajon t vepronte ashtu si veproi?

    

    Nj tjetr t papritur do ta gjeja t ngritur n fshat kur t kthehesha. Kishte ardhur Baxhua me shpur t madhe, kishte mbledhur te Qafa e Ilqeve, q sht qndra e Kajatit, t gjith banort, kishin vn dik me nj bllok t madh prpara i cili shnonte emrat e atyre q pranonin dhe t atyre q nuk pranonin. Bhej fjal pr bashkim t mallit dhe t puns. Baxhua krkoi q un t bhesha kryetari, duke thn se duke punuar bashkarisht zhdukeshin gjith t kqiat e varfris dhe fillonin m n fund edhe pr ne ditt e bardha. Kuptohet, un nuk pranova, as pr antar e as pr kryetar, m ran si breshr prsipr krcnimet, por q Baxhua i zbuti duke thn se edhe Shahua do t vij t bashkohet kur t shoh sa mbar do shkoj puna juaj e bashkuar. Pr fat t keq punt nuk shkuan asnj her mbar, un mbeta gjithnj ve, por ksaj here i mnjanuar krejtsisht. Prodhimet e bollshme q merrja nga bujqsia dhe nga blegtoria e pakt, prej koshereve me blet e nga frutat, n kohn kur nga puna e bashkuar nuk sigurohej buka as pr tre-katr muaj, ma nxin edhe m jetn. Ata filluan t thon se kto gjra i nxit djalli, duke nnkuptuar me djallin vndin ku kisha studjuar dhe vet mua, q me punn time bja luft t egr kundr bashkimit t fshatarve t mi. M vun tatime t rnda, nuk m thrritnin n asnj mbledhje, m hoqn t drejtn t votoj, m mbylln dern e sm trokitnin m as pr t mir e as pr t keq.
    Shkurt, m kishin fshir pr s dyti nga lista e t gjallve.

    

    Nikon e kishin pushkatuar prej vitesh. E shoqja me t tre fmijt rronin n mjerim t pashpjegueshm diku n nj fshat fusharak, ku t mbyste mishkonja. E ndihmoja fshehurazi disa her n vit duke i uar ndonj lek, miell e mallra t tjera pr tia lehtsuar sadopak dhimbjen. Po pr at familje skishin mbarim t kqiat. Ende krthi, tetmbdhjetvjear, i rrmbejn djalin e madh, e fusin n burg dhe e dnojn se paska menduar tia mbath jasht te armiqt e vndit. M pas u than t mos shkonin m pr vizita atje, se djali deshi t arratisej nga telat, kshtu q hngri at q meritonte, domethn plumbin. Ia than tmerrin me lehtsin m t madhe, si t bhej fjal pr nj gj t zakonshme. Ki kujdes tjetrin e paralajmruan t jmn, q sdinte me k e ku ti qante burrin e t birin, t dy t shuar t pavarr.

    

    Nuk di pse i shnova t gjitha kto. Jan tepr t hidhura pr nj vajz shtatmbdhjet vjee, se aq qe Rita ather kur i shkova gruas s mikut tim dhe i thash: do t ta marr Ritn pr tim bir. Dhe e morm menjher, bashk me Pelon, sapo djali mbaroi ushtrin. Bukuria e saj e trboi Kajatin, sidomos djalin e Baxhos, i cili vinte pr pushime do ver n shtpin e bukur q kishte ngritur shteti pr t jatin. Skishin as nj jav martuar, kur i thot nj dit Pelos n sy t t gjithve ma jep ndonj nat kukulln tnde t loz edhe un me t. Pelua, duke e njohur sa i prap ishte ai djal, i glltiti fjalt dhe i ktheu kraht, por ai i preu udhn, e kapi nga fyti e i tha po sma dhe vet do t ta rrmbej me t pahir. Pelua e shtyti me forc dhe bri t ikte. Pikrisht ather ndodhi e keqja. Djali i Baxhos nxorri nj biak q e mbante gjithnj me vete dhe e goditi posht barkut.
    Nuk rrfehen dot t gjitha hoqm, deri sa e uam n qytet n spital, ku e shptuan nga vdekja, por...
    Mos e provoft baba at q provova m pas, si doli nga spitali.. M vjen Rita e m thot nj nat: Pelua nuk sht mir, thot se do vras veten. Shkova menjher ta qetsoj djalin, at t vetm kisha si dritn e syrit.
    Nj mbrmje rrija i mrzitur n korridor. Ata t dy qen brenda. Rita e nxiste tim bir t shtriheshin se n fund t fundit jemi burr e grua, i tha. I dgjova shkoqur fjalt e saj, si dgjova edhe t qart e tim biri sikur t ishte fmij, kur brtiti mund t jesh burr me kt? U trondita, u bra gati t hyja.. Mu rrmbyen syt nga lott. Dgjova Ritn q i tha pr ta qetsuar edhe kaq mjafton, pa ditur prse e kishte fjaln dhe ishte kjo kaq q mjaftoka.
    Dhe q ather, kur djali i Baxhos do t vij n fshat si kryetar, kur t na sjellin dritat, me urdhr t kryetarit, megjithse jemi larg nga qndra e fshatit, Rita her pas her, n mbrmje, do t hedh n kok nj araf t bardh, do t shkoj n pyll e do t flej e varur n maj t pems. Kurse Pelua do t dobsohet e do t hollohet nga nj e fsheht e madhe q mban prbrnda q e grryen e q nuk ia thot askujt.
    Kto do t ndodhin m von, kur edhe Baxhua t kthehet t banoj pr gjithnj n fshat, duke e detyruar t gjith krahinn ti bindet atij n do gj.

  10. #10
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-10-2006
    Postime
    27
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Hiqmet Meaj-roman-"Kukullat e pyllit"

    KAPITULLI I DHJET




    1

    Profesor , i tha at dit Lina, ti nuk e di nga bot vi un .
    Ishin n dhomn e saj, atje ku ai shkonte dy her n jav, me krkes t vajzs, por edhe me ngulmimin e Baxhos. Kjo skishte lidhje me msimin, prandaj Admeti nuk ia zgjati. Mirpo vajza me gjokse t bukura krcnuese, q ishte nxnsja e tij, nuk dinte t trhiqej dhe ai deshi sdeshi, u detyrua t msonte nga bot vinte ajo. Dgjoi se bota e saj, q nuk ishte dhe aq e vogl, na paskej qen e mbushur me emra kryeqytetesh, ku uji derdhej pr qejf nga shatrvanet e dritat plot ngjyra q shrbekshin jo vetm pr ndriim, por edhe pr reklama. Dgjoi se atje paska aq shum mallra, sa q shitsit irren e ngjiren pr ti shitur, t rinjt puthen n rrug pa ua br trt syri nga t tjert dhe pallatet jan t gjith me ashensor. Lina fliste me tr seriozitetin e nj njeriu q vrtet i ka jetuar ato gjra, po Admetit nuk mund tia hidhte dot, prandaj filloi t mrzitej me marrzit e saj dhe bri gati antn e zez pr tu ngritur. Mua m gjete t m shessh prralla ?, i tha. Asnj ast mos harro kush jam pr ty . Mirpo Lina sdinte t ishte vetm e bukur, dinte edhe t bhej nevrike e madhe, saq jo vet harroi cili ishte ai pr t, por nuk prtoi as ta ofendonte msuesin e vet, t cilit m von do ti krkonte t falur pr shprehjen nuk e dija q edhe ti na qnke pyk si t tjert. Admeti, q se priste kt myqk, ia plasi t qeshurit, e kapi vajzn nga t dyja faqet dhe, ashtu si ishte duke qeshur , i pshpriti pa ma thuaj dhe nj her, se m plqeka t jem pyk . N se Admetit i plqeu t ishte pyk, vajzs i strplqeu prekja e duarve t tij n faqe, u ndez e u skuq duke ia plasur pa pikn e turpit nuk prishet bota sikur nxnsja t dashuroj me profesorin.
    Kuptohet q pas ksaj Admeti do t ngrihej rrmbyeshm n kmb, nuk do t gjente dot dern pr t dal, do t drejtohej gabimisht te dritarja dhe radhn e t qeshurit do ta kishte Lina q do ti pshpriste qnke m shum se pyk . Po duke qeshur do ta krcnonte plot naze se ai paska dashur ta puth me zorr, bile edhe ta zhvesh lakuriq dhe kt do ta msonin menjher t gjith, sapo ajo t ulrinte..
    I kishte thn vrtet Lina kto fjal apo ashtu iu duk atij?
    Duhej ti kishte thn, se Admeti hoqi dor nga ngatrresa e ders me dritaren, prplasi antn n tavolin dhe u ul prsri atje ku kishte qn m par.
    -Pa h, moj upk, - u detyrua ti thoshte jo pa tallje, - si qe ajo puna e ulrims ?
    -do gj q dua ashtu e arrij, - tha ajo q tani kishte pushuar s qeshuri.
    Kuptohet, kto nuk kishin t bnin fare me msimin, ishin nj prjashtim kategorik i asaj q quhet pedagogji, po vajza e bukur me gjokse krcnuese, q ishte nxnsja e tij, pasksh patur nj nevrik t tmerrshm dhe pasksh lindur pr t arritur do gj q donte me ulrima.
    -Tani do m dgjosh pr at botn nga vi un, - filloi t flas Lina, q i shtoi edhe m nazet, nxorri gjoksin prpara q ai tia shihte m mir, perndoi syt e prplasi qerpikt, sa q Admeti nisi t mrmriste me vete qnka m e bukur se duhet, djallushka.
    Dgjoi se e kishte rritur halla, q na qenka grua ambasadori, se halla i kishte t gjtha t mirat, por edhe nj t keqe t madhe q sbnte fmij. Ligjrisht figuronte n t gjitha regjistrat si up e saj, por tani fatkeqsisht ndodhej n kt fshat t humbur. Lina do ti tregonte pa pikn e turpit prse fatkeqsisht ndodhej tani ktu dhe fajin na e paska ai kokshqopja, i madhi fare, q gjyshi na e paska mik. Sipas atij dhe ligjeve t tij, na qenka gabim i madh q upa e ambasadorit t shoqrohet me vendsit, t vishet e t mbahet si ata. Admeti dgjoi se ajo, prkundra, jo vetm nuk pyste fare pr ato shkresa e ligje t kokshqopes, por na pasksh edhe nj djal nga ata, q e shoqronte me nj vetur t tipit t fundit, para s cils ajo e ambasadorit ngjante si zhgaravin.
    - Atje ishte bot, - tha Lina me gjith shpirt dhe filloi t shaj po me gjith shpirt kt ktu, q m shum i ngjante nj bince se sa nj bote.
    Admeti dgjoi pr urat e atij kryeqyteti t madh P., ku shteti yn hynte katr her me gjith nevojtoret e prap tepronte, pr muzet, teatrot, artistt q i kishte par nga afr bashk me at djalin, q nuk ishte edhe aq i vogl, po plot njzetepes vje, kurse ajo ather sapo i kishte mbushur t gjashtmbdhjetat. I provuam t gjitha, tha Lina, edhe kokainn edhe heroinn, duke prveshur mngt pr ti dftyer shenjat ende t pashruara npr damart e llrve.
    Ajo tregoi se ata larot e ambasads nuk do ta kishin marr vesh fare, n se gabimisht nuk do t bnte doz m t madhe e t prfundonte n spital pa ndjenja. Pas ksaj do t kthehesha prfundimisht ktu, n kt bincn q ka ngritur ai i madhi me ndihmn e cave si gjyshi im , do t thoshte ajo jo pa prlotje.
    Tani do ta kuptonte Admeti q ajo vajz me gjokse t bukura e krcnuese qnksh msuar q e vogl ta bj jetn e vet pa pyetur shum pr t tjert dhe te ai shikonte dika t qytetruar, me t cilin mund t bisedonte e, pse jo, mund edhe ta dashuronte.
    -E kuptoj pozitn tnde, - i tha Lina, - po nuk sht e shkruar gjkundi q profesori t mos e shijoj jetn fare.
    Ajo i rrmbeu kokn papritur dhe e puthi me afsh prvlues n buz duke i thn pastaj at ulrimn bra mir q e shpika kot?
    M pas do t hynte mamaja, po q Lina i thrriste hall, domethn gruaja e kryetarit, ti sillte Admetit kafen dhe Lins kakaon. Kishte vithe tepr t gjra gruaja e kryetarit, aq sa mezi prkulej dhe drrasat e dyshemes tundeshin nn hapat e rnd t saj. Pse, femr i thua ksaj?, prqeshi Lina kur nnhalla doli pasi i tha Admetit, si t mbaroni, t pret babai pr nj got raki.
    Ai do ta dgjonte Linn t shfrente pr gjithka q kishte t bnte me femrn ktu, q me sist q i futnin npr trasta t bra vet n vend t sutienave e deri te flokt q i prisnin me grshrt e bagtive. Grua sht ajo q nuk lyen nj her buzt me t kuq, q ha buk misri e fryhet si kafsh, q nuk i lan dhmbt kurr e ska mundsi t bj dush do dit me shampo?, do ti brtiste Admetit, sikur ta kishte pr t gjitha fajin ai, me q qe mashkull. Dhe do t shtonte se femra kshtu nuk ishte m femr, po nj gj e pshtir, si nnhalla e saj, q nuk t vinte ti qaseshe e jo t futeshe n nj shtrat me t. Grat ktu m tepr do t rronin me xhindet, duke u kacavjerur natn npr pem pr t br dashuri me to. Pa tjetr e kishte fjaln pr Ritn, burrin e t cils, xhaxhababai i saj, domethn kryetari, e kishte qlluar me thik nj jav pasi qen martuar, duke e thar prdit nga nj e fsheht q nuk ia thoshte kujt. Sipas Lins kjo ishte botbinca e gjyshit t vet, por m t kqinjt ishin ata pas gjyshit, ku hynte kryetari, xhaxhababai, q nuk bnin asgj ti mbushnin mndjen atij t madhit, trutharit, ti hapte pak syt prreth, n vend q ti bindeshin nga frika si pulat. Kurse ti nuk trembesh, do ti thoshte ajo Admetit, nuk ke frik si t tjert, prandaj m plqen .
    Pas ksaj do ta puthte prap, do ti prsriste dika pr ulrimn q e shpiku kot e do ta krcnonte plot naze n kohn kur Admeti ngrihej t shkonte te Baxhua, q e kishte ftuar pr nj got raki, megjithat, ruhu nga im at, se sht nga ajo rac q nuk duron tjetr gjel n qymec.

    2

    Mund t besonte do gj nga m t pabesueshmet, por jo se do t gjente Shahon n qoshen tjetr t vatrs, prball Baxhos. Pleqt nuk e vun re kur hyri, bisedonin t qet njeri me tjetrin, dika kujtonin nga t largtat e jets, ciknin gotat, ishin tepr t vmendshm n ato q thoshnin. Edhe kur u afrua Admeti, as q e kthyen kokn pr ta par, po vazhduan n t tyren, gj q e bri ta ndjej veten t parndsishm e t ulet si i paftuar. Po bisedohej pr Beson, sivllan e Baxhos, q dikur gjyqi i ngritur shpejt e shpejt e kishte plasur prmbys n mes t fshatit, mbytur n gjak, bashk me t dymbdhjet qylafbardht. I hodhn mes pluhurit kufomat e tyre dhe u larguan duke krcitur batare plumbash n ajr, si pas nj dasme, kujtoi Admeti frazn nga shnimet e Shahos.
    Admeti e pa Baxhon tepr t prekur kur zinte n goj emrin e Besos, sikur ato q kishte lexuar te shnimet e Shahos t mos ishin vrtet bmat e tij, kur etn e kishte br batalion dhe emri i ishte veshur me tmerr. Baxhua tha se Beson do ta doja m tepr nga tim vlla edhe n se do t kisha tjetr vlla dhe shfryu kundr atij zagarit e krms s ndyr q e dnoi dhe e pushkatoi duke prfituar nga mungesa e tij. Pra ngjarja pasksh ndodhur ndryshe e jo si e tregonte Shahua, se Besua ishte nj njeri tejet i nderuar, pr t cilin ia vlente t merrje jet. Baxhua tregoi pa gj t keq se si i kishte qruar gabimisht nja tre t tijt, q i dyshonte, por q nuk paskshin patur faj, deri sa zbuloi fajtorin e vrtet, nj njeri t fshehur thell si krimbi, plot smir e zemr t zez.
    Pastaj n dhom sikur plasi bomba.
    -T kam thirrur ktu t t them,- iu drejtua Shahos,- se ai krimbi nuk sht tjetr, vese krushku yt.
    Pas ktyre fjalve ishte e pamundur t prshkruhej pamja e fytyrs s Shahos, vetullat e tij q filluan t vallzonin posht-lart, rnia e gots s rakis nga dora dhe pafuqia e burrit pr t prgnjeshtrur burrin. Padyshim q Baxhua i vuri re t gjitha kto, ishte i sigurt pr do do t ndodhnin, ndaj u prgatit t plciste bombn e dyt.
    -T kam thirrur edhe ty,- iu drejtua Admetit, - t bsh nj shkrim pr Beson q kto dit shpallet dshmor dhe shkolla ku ti jep msim merr emrin e tij.
    Nuk ishte shtja se po shpallej dshmor nj i pushkatur para pothuaj dyzet vjetsh pikrisht nga ai q po e nderonte tani. Shahua duhej t gzohej pr kt, sepse e kishte shok fmijrie dhe kushri t par, e donte sa ska m, po prse t lidhej me vrasjen emri i babait t Rits, nuk mjaftonte q u rrit bonjake, me jet t shkatrruar? Prse u dashka q tani emri i t jatit t kujtohej me neveri sa her t prkujtohej si e shnjt dita e pushkatimit t Besos? Prse shkrimin u dashka ta bj Admeti e goditjen tia jap ai Rits, Pelos dhe fmijve t tyre, ndrkoh q strehohet atje si n shtpi t vet? Do t ishin kto disa nga pyetjet, q si duket kishin maj tepr t mpreht dhe ta shponin me forc t madhe trurin, prandaj Shahua do t vinte duart n tmtha e do t picronte syt nga nj dhimbje e padurueshme.
    Kuptohet q pas ksaj heshtja do t ishte tepr e gjat, e rnd, mbytse dhe t vetmen gj q do t urrente aq shum Admeti n ato aste, ishte e vrteta. Paska fytyra t ndryshme e vrteta, do t mendonte, sqenka asnjher e vrtet. Vshtroi shkarazi Shahon, q ishte mbledhur e br grusht me nofulla t shtrnguara. Kishte ngrir bor i bardh, me siguri nuk dinte ku ndodhej, prderisa dikush donte ti mbushte mndjen pr t kundrtn e asaj q kishte ndodhur dhe q ai e kishte par. Patjetr kujtonte Beson e mbytur n gjak tek e kthente me fytyr nga vetja e i shkundte pluhurin nga flokt, nga syt. Kujtonte mikun e tij, Nikon e pavarr, q e shpallte t vrtetn vetm si e dinte ai, pa i ln t tjert ta bnin ndryshe.
    Kurse Admeti la vetm trupin aty e u nis pr larg, andej nga vinin do-t e q shumkushi i thot e ardhme. Shkolla rreshtohej, rreshtoheshin edhe katr kokbardht e Rits, q ishin niprit dhe mbesa e Shahos. Sapo prmendej emri i Nikos, t gjitha vshtrimet ktheheshin mbi ata t katr, urrejtja vrshonte npr syt dhe ata, domosdo, do ta ndjenin veten , s bashku me gjyshin e tyre Niko, sikur paskan marr pjes n at pushkatim. Ata jan , do t buonte zri i Baxhos, sbashku e kryen krimin dhe duhet ta vuajn brez pas brezi . Admeti shkruante e shkruante nj artikull t gjat, tepr t gjat, q nuk mbaronte kurr dhe boja e zez e atij shkrimi t pafund nxinte kokat e bardha t t katr fmijve.
    Rita ankohej se ajo dreq boj qe tepr ngjitse, mundohej e mundohej, por nuk i lante dot kokat e tyre, boja rrshqiste npr fytyra e trupa, nxinte duart dhe rrobat. Na shptoni, ju lutem, nuk mundemi m, klthisnin n kor t katr fmijt, q nuk rrinin gjithnj fmij, por rriteshin e rriteshin, duke u nxir e duke u nxir prjetsisht. Kurse Rita i prgjrohej, i binte n gjunj, i puthte duart ta pushonte m s fundi at shkrim t pafund, duke dnesur prse ti, prse u dashka t na nxish pikrisht ti !?
    Por Admeti do t kthehej prsri aty ku kishte ln trupin, pikrisht kur t dgjohej prsri zri i Baxhos, i but, i shtruar, i ngadalt.
    -Do ta mohosh q t kam dashur gjith jetn?- do ti drejtohej ai Shahos.
    -Gjithnj m ke dashur, - do ti prgjigjej zri i shuar i tjetrit.
    -Do ta mohosh q t kam mbrojtur tr jetn?- do t ngulmonte zri i but, i shtruar, i ngadalt i Baxhos.
    -Gjithnj m ke mbrojtur,- do ti prgjigjej tjetri.
    -Sa her t kam shptuar nga koqja e plumbit?- do t pyeste prap Baxhua.
    -Nuk numrohen,- do t pohonte si automat tjetri.
    Ktu Baxhua do t nxehej e do t ngrinte zrin.
    -Po ti, more Shaho, ke br ti pr mua? Gjithnj kundra. Mund t kishe br katandi e prokopi, t ishe ti kryetari, n vend t tim biri, t rreshtoheshe gjithnj me mua e jo gjithnj kundra meje. Un t thosha shndet, kurse ti pla. Mos i ndiz m urat me mua, Shaho, se mu lodh zverku nga pesha jote e m st mban dot.
    Pasi bri nj hop pushim, pasi zri iu b prap i but, i shtruar e i ngadalt, drejtoi gishtin nga un e i tha:
    -Lere kt t riun t ec e t zhvillohet. Jeta jote sht shmbulli m i keq, kush e ndjek prfundon ja, kshtu si ti, nj gj pa vler.
    -Ashtu sht,- rnkoi plaku,- jeta ime m dha vetm frute t hidhur.
    N kt ast Admeti nuk do t duronte m, Shahua do ti ngjante i poshtruar tej do mase, ky dialog i marr, si iu duk atij, duhej t merrte fund, prandaj trashi zrin kur tha sonte e vrave m shum her se mund ta kesh shptuar dhe kjo sht tepr njerzore.

    3

    M pas do t kujtonte shum gjra, q po ti tregoje, nuk do t ti besonte njeri, se ishin aq pr t qar, sa edhe pr t qeshur, kshtu q nuk ia vlente ti tregoje fare, bile as ti futje n at qoshen e trurit, q gjithkushi e quan kot s koti kujtes. Tamam kot s koti, sepse ato q ngeckan aty, qenkan ca ngjarje t pangjara, ca tortura t vrteta, q shfaqen kur u do qejfi, pr t na br t dridhemi e t prdridhemi e pr t na ln pa gjum, duke na i fryr syt si tollombace. Do t kujtonte prshembull se kur ai tha sonte e vrave m shum her se mund ta kesh shptuar dhe kjo sht tepr njerzore, atje te dera qe shfaqur Lina tepr e skuqur e i kishte brtitur gjyshit t vet profesori nuk do bj asnj shkrim. Askush nuk mund ti brtiste kshtu Baxhos, po ja q Lina nuk hynte te askusht, se askusht nuk kan fytyr, rrin gjithnj n hije, emri u rndon tonelata t tra, prandaj e braktisin si ca shtaz q zvarriten lkurn e vet. Baxhua mendonte se gjith jetn do t ishte i rrethuar nga askusht, do tu brtiste e ata do t heshtnin, por at nat do ta kuptonte q paska edhe dikush me fytyra t vrteta.
    Lina nuk hyn te askusht , do t kujtonte Admeti.
    Ajo vajza e bukur me gjokse krcnuese nuk dinte t ishte vetm e bukur, por edhe ta bnte nj grusht gjyshin e vet, duke i thn ca t vrteta t tjera, q ajo i dinte ndryshe, sepse ngatrroi kot s koti kompjuterat me fletoret q mungonin, macet q i ushqenin me gjra t zgjedhura me fmijt q nuk kan as qumsht pr t pir, anta tualetesh e kremra grash q vlekan n para m shum se Kajati me t gjitha malet e pyjet e tij. Admeti kujtoi se si po elej fytyra e Shahos, q nuk ishte m edhe aq e bardh, tani kur dgjonte Linn, nga q si dukej filloi ti kujtohej qyteti matan detit, F., t cilin prej kohsh kishte filluar ta harronte.
    Lina i tha gjyshit ti mbante pr vete kujtimet e tij, se ca njerz t tjert ato i dinin ndryshe, prandaj pr ata t tjert nuk kishin asnj vler dhe se nga gjeti nj shprehje tepr t rrezikshe, t ciln nuk pritej ta thoshte Lina. Ajo tha pikrisht kush ecn gjith jetn duke mbajtur kokn pas, nj dit pengohet e rrzohet keq. Kur sht n krye t t tjerve, rrzon keq dhe t tjert, fjal q do ta goditnin e do ta rndonin Baxhon, vetullat q ishin nj do ti mblidheshin e do ti bheshin gjysm.
    Vrtet kujtime t tilla t bkan pr t qar e pr t qeshur, prandaj u dashkan harruar. U dashkan harruar edhe ato q i tha Baxhua Shahos at nat dhe q Shahua i miratonte si automat. T gjitha ato Baxhua i tha kot s koti, sa pr t kaluar natn, se Nikua nuk paska qen krimbi q hngri Beson dhe se Beson e paska ngrn dikush tjetr, q tani po i kujtohej, ndoshta nga ata t qruarit kot s koti. Asnj shkrim nuk do t bhej nga Admeti, gjyshi Baxho do t puthej fort nga Lina e cila do ti pshpriste nuk je aq i keq sa thon, do t zhdukej pas ders e do t kthehej s bashku me nnhalln pr t sjell sipr sofrs nj qngj t tr t pjekur, shkuar n hell.

    4

    Por plaku Shaho q nga ajo nat nisi t plakej do dit e m tepr, t zbardhej n fytyr e t krrusej n trup, megjithse Admeti qe i bindur se at nat nuk u tha gj q ta rndonte, sepse ajo nat nuk kishte ndodhur.

  11. #11
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-10-2006
    Postime
    27
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Hiqmet Meaj-roman-"Kukullat e pyllit"

    KAPITULLI I NJMBDHJET




    1

    Kot s koti u nxeh me Billin. Jo fare kot s koti, se Billi, si drejtor q ishte, donte t tregohej autoritar me t, t dgjonte nga goja e vartsit po drejtor, si urdhron e me q Admeti, n vnd q ti thoshte po drejtor, si urdhron, nuk ia vari fare, Billi e urdhroi ti shkonte n zyr. Admeti, prkundra, u nis pr n klas. Drejtori, kuptohet, pasi do ta priste pas skrivanis duke marr poza nga m t ndryshmet, pasi t mendonte se do ti thoshte atij rrugait nga qyteti q ti dridheshin leqet e kmbve, si pa q kaluan disa minuta e ai spo i bindej urdhrit t vinte, e humbi durimin fare, harroi t gjitha do ti thoshte, doli n koridor dhe pyeti Virin mos e kishte par n vrim qe futur. Viri si Viri, nj hop u zu ngusht, pastaj bri me kok pr nga dera e klass, pikrisht kur Admeti po dilte dhe e zuri msuesen me shkrim t bukur duke e spiunuar. Viri iku me t shpejt, q burrat t lanin hesapet me njeri tjetrin pa qn ajo aty, se kur ta pyesnin, do ti duhej t spiunonte prap o njrin o tjetrin dhe ajo qe mrzitur me at djallo zanat. Pikrisht ather Admeti do ti brtitiste Billit me fjalt m t ndyra, mu n mes t tempullit t dijes, si sht shkolla, megjithse m tepr ngjante me ahur, pa marr parasysh se mund ta dgjonte ndonj nga nxnsit e sharjen ta merrte vesh i gjith fshati. Shqitu me t mira nga un, Bill drejtori, do ti thoshte, se do t t shkrdhej Virin . Aty e kuptoi Admeti q bri gabim t madh, m mir ti kishte thn dika t ndyr pr drejtorllkun, ose edhe pr gruan, kurse pr Virin... E kishte fyer m rnd se duhet!
    O ti o un ktu, do tia mbyste Billi, megjithse e dinte fare mir q nuk mund t thoshte gj n asnj zyr pr at sharje q sta nxinte goja, jo se kishte fjal, q nuk duheshin thn n tempullin ahur t dijes, por sepse ata t zyrave, q sishin fare budallenj, do prpiqeshin t gjenin lidhjet midis sharjes, Billit e Virit. Trkuza do t bhej litar, litari mund t formonte nyje dhe kushedi, n at nyje gabimisht mund ngecte edhe qafa e tij e holl. Prandaj do t ndrronte menjher ton, do t harronte i kishte thn, do ti hidhte Admetit dorn n sup duke i pshpritur vrtet t plqeka Viri?, q do ta bnte Admetin t gajasej e tia plaste ta kam ln ty me gjith shkrimin e saj t bukur. Pas ksaj sherri do t mbyllej, Billi do t mallngjehej sikur n ato aste t kishte gjetur vllan e vogl q i kishte humbur prej vitesh, do ti thoshte se kt dreqo barr t drejtorllkut do ta mbante sa t mbyllej viti dhe ai gjat ksaj kohe t mos ta ante kokn pr asgj se njri tjetrin kemi pr do hall e t keqe, vllako.
    Admeti si tip prekej shpejt, por ksaj radhe u prek m shpejt se duhej. Kishte msuar rastsisht, fare rastsisht se nga t tria upat q kishte Baxhua, ajo e madhja pasksh lindur epileptike. Thoshin, se kur e zinin ato (qoftlarg!), rrzohej n shesh e shkumonte, shkumonte e shkatrronte, sa t nxihej jeta ta shikoje ashtu. Njern, at t dytn e kishte grua ambasadori, kurse e treta qenksh e madhja e nj ministrie q bnte sikur merrej me botn prjashta.
    Mirpo Baxhua nuk i dha Billit pr grua as t dytn e as t tretn, po pikrisht t parn, at q rrzohej n shesh e shkumonte, sepse, si e kishin dgjuar at donte m shum nga t tria. Kishte br dhe dy fmij Billdrejtori me t, kundr kshills s doktorit, t dy djem, po Admeti asnjher si kishte par, se sishin pr tu par. Njeri, q tani duhej t qe rreth t pesmbdhjetave, nuk linte shkopinj e hunj gardhi pa shkulur, i grumbullonte mu n qendr t fshatit dhe u vinte zjarrin natn duke uluritur si ujk Bnte edhe paudhsira t tjera, si thoshin, se Admeti se kishte par, mbante ca fjalime pa kuptim, po duke brtitur e uluritur posht! e rroft, por q nuk kuptohej mir kush duhej t ishte posht e kush duhej t ishte rroft. Kur e zinte nj frymzim i till, nuk kishte burr nne ti qasej, se t qllonte me hunjt e shkopinjt e ndezur dhe po t shptoje paq e kishe qelepir.
    I dyti kishte huqe t tjera m t lezetshme. Hynte npr kotece, ahure, stalla e ku nuk ta pret mndja pr t br t pabrat e tij. Kapte mace, qen, keca e qngja, deri te breshka, zhapinj e gjarprinj, i rripte t gjall duke u knaqur me llahtarn e tyre. T nesrmen n mngjes, secili shikonte t varur te porta gjn e vet, pa lkur, tek pikonte ende gjakun q nuk kishte ngrir. Qe tepr i prpikt i dyti, mbante mend mir kujt i prkisnin, bile edhe zhapinjt e gjarprinjt, tek i ndante me saktsin e nj njeriu q mbante shnime t hollsishme.
    U rrnqeth e u lemeris kur si pa dashje tha me vete po sikur Billit ti kishte shkuar n mnd t bnte jo dy, po nja dhjet djem t till? Ather, jo vetm Kajatit, po gjith krahins do ti duhej t shkulej nga vndi e t ngulej diku gjetk, sa m larg nga marifetet e lezetshme t djemve t Billit.
    Kto solli npr mnd Admeti, prandaj, si tip q prekej shpejt, ksaj radhe u prek edhe m shpejt se duhej, ia fali atij lumziut t gjitha, edhe dehjen, kur e hodhn si thes mbi nj mushk e ai do t thoshte t nesrmen m pa ashtu fshati?, por sidomos edhe at shprehjen msuesi dogji shkolln bashk me nxnsit pr hakmarrje, q t onte patjetr te ajo vrima e qenit ku hyje pr shtat vjet e nuk dilje m as pr tridhjeteshtat. Ai i fali atij dhe Virin, e cila vrtet qe pak e shmtuar, me nj bllam t zez n zverk, me ca sy t vegjl e t trembur, por q kishte pa dyshim shkrim t bukur e ia zvendsonte gruan ndonj nat, kur fshiheshin e harroheshin rastsisht npr xhepat e shkolls. Se Billi, nuk mund t ishte njeri aq i keq, mirpo t kesh n shtpi nj grua q shkumon e shkatrron, nj djal q i shkul e i djeg hunjt mu n qndr t fshatit, q ulurin si ujk e mban fjalime me rroft e posht, por sidomos nj tjetr djal q ti var te porta kafsht e rrjepura si me nj list t prpikt, patjetr dika do t t lviz nga mndja, ndonj drras do t t shkas e ca vida do t t lirohen.

    2

    I shkreti Bill, do t shfrente brenda vetes kur t dilte jasht, ku nuk e dinte se e priste nxnsja e tij e bukur, q e kishte puthur aq nxeht at dit kur shpiku ulurimn, pr t ciln edhe ai kishte filluar dika t ndjente, sepse nuk donte t ishte pyk si t tjert. Prej saj do t merrte lajmin e madh pr xhaxhababan q nuk do t kthehej m n fshat, po do t rrinte prgjithnj n kryeqytet, se e kishin emruar drejtor n nj ministri q blinte e shiste me ata t prjashtmit. Sikur ti thyeja edhe un nja katr brinj, do t mendonte Admeti, m ojn n ndonj ministri?, kur Lina do ti thoshte un nuk iki, me tepr solemnitet, si betohen t dashuruarit n raste t tilla, gj q do t ishte mallngjimi i dyt i madh brenda asaj dite pr Admetin. M pas do t vinte me vrap nj nga nxnsit e tij q thyente rekordin n andrat e trupit e do ta njoftonte q larg, jo pa iu marr goja m tha drejtori se nj vajz e bukur ju pret para klubit. Lina do t skuqej kur t dgjonte fjalt nj vajz e bukur, ai do t ngrinte supat e do t nxitonte pr ta par e takuar at gjn q thoshin se ishte e bukur e q i kishte ardhur si e rn nga qielli, kurse Lina do t nisej nj hop pas tij, patjetr pr ti vzhguar nga e prpjeta e kodrs.

    3

    E pa q larg tek bnte posht-lart n pritje t tij. Ishte nj vajz me trup t holl e flok t gjat, veshur me minifund shum t shkurtr prmbi gju, ngjarje kjo q skishte si t mos mblidhte gjith ata burra tia shijonin me sy, jo pa neps, kofsht dhe gjoksin e derdhur me art. Vetm kur t afrohej do t dallonte te e porsaardhura tiparet aq t dashura t Ladins, do ti merrej fryma nga malli dhe nuk do t mundte ti thoshte dot as at shprehjen kallp falemnderit shum q erdhe.
    Pastaj ajo do ti hidhej n gjoks, do ta shfrente mallin q e digjte prbrnda muaj t tr, do ti varej n sup e do ti linte gojhapur t gjith sehirxhinjt kur ta puthte n buz pa u shqitur pr minuta t tra. Hajde t puthur q bkan kto qytetaret n klim malore, do t shkaktonte nj batare t qeshurash dikush, po q ata as e pan, as e dgjuan. T dy nuk e an fare kokn pr u tha e nuk u dgjua, se e ngjitura buz m buz ua kishte shurdhuar vesht e ua kishte mjegulluar syt, duke ln vetm prushin t digjej e t prvlohej pa ln pik hiri e pa nxjerr fjoll tymi.
    -Ke ndryshuar shum,- do ti thoshte ai.
    -Edhe ti,- do t mrmriste ajo pas tij.- Ke marr pamje burri.
    Pasi ta shikonte gjat n sy, pasi ti rregullonte pak jakn e xhakets erdha, do ti thoshte, se ti humbe.
    Vrtet kishte humbur pr muaj t tr, qe br dhe ai njeri pylli, me kokn nn nj qiell t drunjt, me pak re e ajr t rralluar.
    Sa muaj u bn pa zbritur n qytet?, por ai nuk do t prgjigjej.
    T kam pritur, t kam pritur shum t vije, por ai prap nuk do t prgjigjej.
    Si mund t prgjigjej nj njeri q ishte msuar ti rridhte koha s prapthi, t bhej plak dhe fmij, ta quanin Baxho dhe Shaho, t kishte nj et t madhe q pastaj e bnte batalion dhe, kur e shprndante batalionin, bnte garn e shurrs me ushtar-policin q e ruante, i cili kishte zakonin e keq tua shqyente shalt grave. Pastaj, asnjeri se dinte q ai ngrihej natn, hipte mbi nj rrap t madh, shkelte mbi nj rrug t verdh, qielli ia shuante vettimat te thmrat e koha i ngecte e i rridhte qull e trash, kur coptohej e binte posht, mu mbi shkolln q ai e digjte pr hakmarrje.
    Ladins iu dhmb ky Admet pak si tjetr, vuri re te tmthat disa fije t bardha q gabimisht i lidhi me pleqrin, por q nuk e dinte se ato i kishte marr prkohsisht hua, ca nga Besua e ca nga Nikua, q krkonin prej kohsh varrin e tyre, se kishte njerz q thoshin ti kishin par t veshur her me t bardha e her me t zeza duke ardhur rrotull, duke thn duhet t jet ktu, por pa qn t bindur, prandaj vazhdonin m tutje sa pr t thn prap mund t jet edhe ktu. Ata loznin e loznin si dy amarrok, nuk u shkonte fare n mndje se kishin vdekur e si kishin vdekur, vrtiteshin vetm natn, se ditn flinin, po se ku, asnjeri se dinte, kurse Admeti vinte kot s koti ca thinja t holla npr tmtha, sa pr ta br Ladinn t prekej tek i shikonte.
    Kemi koh dy or, e prmendi ajo. M o diku ku t mos na shohin dhe pa orn.
    Vajza i hodhi krahun. U nisn prpjet prroit pr t humbur mes pyllit t lart me rrepe. Aty do t shtroheshin prdhe mbi ca fier t dndur ku Ladina do ti binte prsipr pr ta mbuluar me afshin prvlues t trupit. M von, menjher pasi Ladina t hipte n post pr tu kthyer n qytet, ai do ta merrte vesh q shum i kishin par kur i bn t gjitha. U erdhi mir atyre kur ajo vajza e holl me minifund, q ngjante m shum me artiste kinemaje, filloi t ecte duke aluar, sepse kuptuan q Admeti ia rrmbeu k-ft virgjrin, pa ia br trt syri nga gjith ata sy t babzitur q e vzhgonin fshehura.
    Po asnj nga ata nuk e dinte q ajo vajza kishte ardhur ti thoshte se qe fejuar. Nuk dinin as sa vjet dashuroheshin ata t dy, se skishin si ta dinin pa ua thn njeri. Po t merrnin vesh q shkaku i fejess s vajzs me nj tjetr, na paska qen Kajati i tyre, do ta shanin patjetr rnd Kajatin, se nj vajz si kjo, q ngjante me artiste kinamaje, e dashka shum kt rrugain e tyre, q nuk ia bn trc syri nga asnj, prandaj kishin filluar edhe ata ta donin shejtanin. Ata nuk e dinin q edhe virgjrin ajo ia fali vet, pr inat t asaj fejese, prandaj udhtoi deri ktu te ky fshat i mallkuar n gryka malesh, q pikrisht ktu ta shfrente inatin pr tu nderuar me dashje, duke i thn Kajatit mbaje si njoll turpi gjakun tim t vajzris. Ajo do ti thoshte edhe tr jetn, sa her t kujtoj Admetin prmes lotsh, po mes lotsh do t t kujtoj edhe ty, fshat i mallkuar. Patjetr i tha kto fjal, megjithse asnj nuk i dgjoi, se ishin futur thell, mu posht gjoksit t saj t derdhur, aty nn krahun e majt, ku rrin t fshehura thell ca ndjenja, q jo kot s koti i quajn her dashuri e her urrejtje, sepse jan t pleksura aq keq me njera tjetrn, saq nuk mund ti shqitsh dot.
    -Ksaj nuk di emr ti v,- tha Admeti.- Nuk mund ta quaj dot ndarje.
    -Edhe un,- tha Ladina.
    -Jo po se thon q ndarja ka ca lot, ca sharje, e ke fajin ti, se kam un, ca betime me surrat t skuqur pr hakmarrje. Duhet t ket edhe si ti nuk do dua njeri tjetr tr jetn, ca profka e myqe t ngatrruara, q nuk di se nga i nxjerrin, pa ty nuk rroj dot dhe pastaj rrojn rehat nj jet tr, q ke me t, me at tjetrin,- do t derdhte ligjratn e tij t gjat Admeti, q Ladins iu duk s teprmi e masakruar.
    Mirpo m pas edhe ai nuk do t ndryshonte shum nga ata t tjert, do t ndjente sikur ishin gati ti lngzoheshin syt, q ishte gjja m trembse pr t, prandaj dika do t shpikte, do t kapte nj milingon e do tia vinte asaj n pllmb t dors, duke br shakan m t trash q mund t jet dgjuar ndonjher po un, mos ngjaj ca si shum me kt milingon?
    Ladins iu desh t qeshte mes lotsh, megjithse atij iu dukn si dika tjetr, prandaj tha si **** nuk e dija q edhe syt djersijn. Po ajo se dgjoi. Mbante shtrnguar fort n dor milingonn, q vrtet iu duk se ngjante ca si shum me t, kaq e pafajshme dhe e pambrojtur si ishte, kur lvizte e trembur mes gishtave t saj.
    Kshtu u ndan, thjesht, at e mori duke aluar posta q e kishte prur, pasi nxorri ca shtllunga t pista tymi dhe e mbushi rrugn me pluhur t dndur, q Admeti nuk deshi ta shkundte m nga rrobat. Ishte ndoshta i vetmi kujtim q donte ti mbetej nga Ladina dhe pr udi do ti dukej se nuk ndodhi gj, nuk erdhi askush dhe nuk iku askush. Megjithat, tani q ajo sishte m aty, mendoi se do t qe m mir t kishte ndenjur edhe ca, sa ti mrmriste t paktn e thash me shaka, nuk jam br ende milingon.

    4

    Pr her t par e pa at, djalin e madh t Billit, jo natn, po ditn. Kishte shkulur e mbledhur gjith ata hunj gardhi, u kishte vn flakn dhe brtiste m shum lart se posht, pastaj ulurinte si ujk. Asnj nuk i afrohej. Nuk ngjante fare me at kafshn, t cils ia kalonte n ulurima, sishte as gri, as i murrm, vetm syt i kishin pak si njlloj, me at shklqimin e egr. Flokt e gjat e t verdh i vareshin deri te mesi, (kush guxonte tia priste), i tundeshin si krif sa her bnte zrin si ajo kafsha e murrme n gri, rrotullonte hunjt e ndezur dhe i hidhte prpjet si fishekzjarre t llahtarshm. T gjith ata q e pan thoshin se kjo kishte lidhje me Billin, q u b kryetar n vnd t ishkryetarit dhe prisnin me lemeri do t bnte i dyti natn e do t gjenin te porta nesr n mngjes, t varur e pa lkur, tek rridhte gjaku i pangrir. Kishte nga ata q kto nuk i quanin m lodra se u dhimbte zemra, jo vetm pr qen e mace, por edhe pr zhapinj e gjarprinj t rrjepur, por q ishin ndjenja t kota, se n Kajat spinin uj prej kohsh.
    T gjitha kto do t ndodhnin ditn kur Admetin ta thrritnin ata t paris t shkonte me ngut se do ti thoshin dika t rndsishme. Nuk e dinte se atje do t shikonte gjn m pr t qeshur t bots, q po ta tregonte, nuk do tia besonte njeri. N vendin kryesor qe ulur Billi, veshur me nj kostum t vogl pr trupin e tij t gjat q kishte hyr n t sikur e kishin ngjeshur e shtypur. Mngt i vinin pak m posht brrylave, kurse kmbt nuk ia shikonte, po e merrte me mnd, do t ishin pak m t gjata se pantallonat e shkurtra. Jakn e madhe t kmishs, brenda s cils qafa e Billit ngjante si cipal, e kishte mbshtjell nj gravat lidhur me kok t madhe, q tundej edhe kur sapokryetari nuk lvizte. Admeti filloi t qeshte si budalla n prani t asaj parie aq serioze, ku shquhej njvetulla e trash e Baxhos, ndrsa tre t tjert qen t parndsishm aq sa Admeti mendoi ti quaj askush.
    Billit ia kishin ln tia shkoqiste at gjn me pesh, pr t ciln e kishin thirrur, po ai edhe n kohn kur kryetari i ri e nxorri m n fund t fshehtn e thirrjes s tij me aq ngut, vazhdonte t qeshte si budalla, kuptohet, jo me z, po mbyturazi. Vetm kur u ngrit t thoshte pa pik falnderimi brnda, m mir se un kt pun e bn Viri, se ka edhe shkrim t bukur, vetm ather u b disi serioz, kurse ata t paris heshtn disi t uditur, megjithse e dinin se kishin shum krkesa t tjera pr t drejtuar shkolln, kurse ky birkua ktu sdesh dhe propozoi Virin, gj q pa tjetr e knaqi s teprmi Billin, po asnj, ve Admetit, nuk e kuptoi. Bile kt propozim do tia kishte borxh pr tr jetn, sepse ishte shnj q, jo vetm ia kishte falur atij prgjithnj Virin, por tani mund ta thrriste n do koh msuesen me shkrimin e bukur tia zvendsonte m dndur gruan npr xhepat e fsheht t kryesis.
    U bft si the ti, do ti shprehej Baxhua kur ta prcillte deri te dera, pa harruar t shtonte edhe krkesn e Lins t mos harronte ti shkonte n shtpi pr msimet.

    5

    Plaku Shaho q nga ajo nat plakej do dit e m tepr, zbardhej n fytyr e krrusej n trup, megjithse at nat nuk u tha gj q ta rndonte, sepse ajo nat ndoshta nuk kishte ndodhur.
    Mir q theu qafn, kishte thn pr kryetarin, se po t m kishte br perndia kriminel, do ta kisha qruar me kto duar prej kohsh. Pastaj do t shtonte ktej e tutje nuk do t ket m fantazm q ngrihet natn, se xhindi iku, fjal q Admetit iu dukn si t thna kot s koti dhe krejt pa kuptim
    Kur t mbaronte s thni kto, do ti dridheshin zri e duart dhe do ti krkonte ti sillte shnimet. Kur ta merrte fletoren e trash, do ta shikonte gjat me dashuri q nuk shprehet, pastaj do tia griste nj e nga nj flett pr ti hedhur n zjarr. Admeti nuk do t bnte dot asgj pr ta ndaluar, do t thoshte i piklluar me z t ult m mbetn edhe shum faqe pa lexuar, por asgj nga kto nuk do ta ndalte plakun t kryente asgjsimin e atyre q i dinte vetm ai dhe sishte mir ti dinin edhe t tjert. Ai shikonte ngjarjet se si prvloheshin nga flaka, dridheshin e krcisnin si qnie t padukshme q japin shpirt e ktheheshin n nj hi t zi q shkrmoqej e binte pa pik mshire n t gjitha qoshet e vatrs. Kur t mbeteshin vetm kapakt me dy tre faqe t bardha, do ta ndalonte zhurmn e rnd t grisjes e do t thoshte mbaroi edhe kjo, q Admetit iu duk sikur tha mbaroi jeta ime.
    -Nuk mund t bhemi t gjith shkrimtar, - u mundua t qesh plaku.
    Admeti su prgjigj. Plaku qe tepr i rnduar dhe priste q ai ta pyeste, ta nxiste t fliste, ti thoshte prse e shkatrroi dhe at pak gj t vyer q i kishte mbetur nga e shkuara. Por Admeti heshtte, i dukej sikur dika e pangushllueshme kishte vdekur aty pran, n sy t tij dhe nuk dinte m t thoshte.
    -Trillojm disa gjra, - do t vazhdonte plaku, - i mbushim mndjen vetes q kan ndodhur dhe u besojm atyre e jo asaj q vrtet ka ndodhur.
    -Pse, - do t ndrhynte Admeti,- nuk ka ndodhur asgj nga ato ?
    -Kurr, - do t thoshte plaku. - U prpoqa t shkruaja nj roman pa vlera, mbushur trillime e fantazira fund e krye. Edhe tymin n zjarr, nuk e pe, e nxorrn t zi si pisa.
    Asnjher nuk e kishte ndjer veten kaq t fyer Admeti, sa sonte. Kishte filluar t mos kuptonte, do gj iu vesh n mjegull, po i mohonin ato q kishte besuar, po i thoshin se vetm nj budalla nuk mund t dalloj dot t vrtetn nga trillimi. Nuk dinte, ndodhej para nj krimi apo para nj pastrimi? Nuk dinte, t qeshte apo t qante? Plaku para tij vazhdonte t zbardhej edhe m n fytyr, shpina i krrusej e i krrusej, kurse flokt e gjat, q i krijonin pamjen e nj dijetari, ia mbulonin krejtsisht profilin.
    -Po Xhuzepja, - ngriti zrin Admeti, - ka qn Xhuzepja?
    -Jo, - tha qet plaku.
    Iu desh ti numronte shum emra dhe ngjarje q tashm i njihte mir, se edhe ai i kishte jetuar duke hyr brenda tyre, kur koha i ecte s prapthi. Edhe ai kishte pir kafe n Espresso, qe futur n laboratorin e t famshmit profesor K.K., qe takuar me Nikun dhe kishte hedhur firmn n nj peticion kundr pushtimit t vndit t tij. I kujtohej fare mir kur u kthye n Kajat pas gjasht vjetsh, me dhurata pr nnn e Baxhos, kur Xhuzepja i kishte thn t mos ta merrte vesh njeri se drgoheshin nga ana e tij dhe m pas qe takuar me banditin Baxho, fshehurazi, n nj shpell t malit. T gjitha kto , sipas tij, kishin ndodhur, si kishte ndodhur edhe dashuria me Nildn, t ciln ai mund ta njihte fare mir n nj milion gra, se e kishte takuar kaq her npr nett q bhej Shaho, atje n qytetin F. matan detit.
    -Ka qn bandit Baxhua, ka vrar e ka grabitur?
    Plaku do t mohonte.
    -Nikun, baban e Rits, nuk e ngrite nga pluhuri kur e hodhn prmbys n qndr t Kajatit?
    Plaku do t mohonte.
    -Nuk ke qen kurr doktor i shkencave gjenetike?
    -Kurr, - do t thoshte me vendosmri plaku.
    -Po me Nildn si u dashurove?
    -Nuk kam njohur ndonj Nild, - do ti shuhej zri plakut. - Sjam larguar asnjher nga fshati im.
    Papritur iu duk vetja njeri krejtsisht i besdisshm, me tr ato pyetje t kota, kur tjetri i thoshte se t gjitha qen trillime, nj prpjekje e dshtuar pr roman, se njeriu q kishte prball nuk qe larguar kurr nga fshati i tij e skish si t studjonte e t merrte titull shkencor n nj fshat t humbur me emrin Kajat. Ndaj filloi t qesh, n fillim ngadal, pastaj gjthnj e m fort, n fillim vetm, pastaj bashk me t edhe plaku me profil shkenctari t rrem.
    -Ky sht mashtrimi m i bukur, - do ti thoshte. -Falemnderit xha Shaho.
    Xha Shahua, kuptohet, do ta ndrpriste menjher t qeshurn, do ta shikonte me syt e mjegulluar, do t ngrinte n at pamje dhe do ti thoshte nuk kam mashtruar kurr njeri. Dhe kur ta pyeste pr xhindin q iku, pr fantazmn q nuk do t ngrihet m t fler maj pems e sidomos pr t fshehtn e rnd t Pelos pas plagosjes posht barkut, plaku dika do t mrmriste.
    Tashm Admeti kishte kaluar n nj sulm t pamshirshm, shum gjra i rndonin, nuk dinte t dallonte m midis trillimit dhe asaj q kishte ndodhur, prandaj i kujtoi plakut at nat kur Rita i erdhi e alarmuar, se Pelua kishte menduar t vriste veten. Plaku qe n korridor kur dgjoi Ritn t thoshte eja t shtrihemi, jemi burr e grua t shkretn, kurse Pelua ishte dgjuar t kishte thn mund t jesh burr me kt?, duke i treguar asaj patjetr dika t sakatuar, ndrsa ajo i ishte prgjigjur kot, sa pr ta ngushlluar, edhe kaq mjafton.
    -Boll,- u mundua t brtas plaku, duke pohuar at nat, pr her t par, dika q kishte ndodhur me t vrtet.
    Ather Admetit i vajti mndja te t katr fmijt, me t cilt kishte lozur at dit, ai nga brenda e ata nga jasht, kur fshiheshin dhe ai i gjente, katr kokbardh tepr t ngjashm, por q baba i tyre smund t ishte dikush, q quhej Pelo, sidomos pasi qnka dgjuar ti ket thn nj nat Rits mund t jesh burr me kt?
    Pas ksaj plaku se filloi t thot disa gjra t lidhura ngusht me gjenetikn, q se ku djallin i kishte msuar aty n Kajat, ku me sa dihej nuk kishte as universitet e as akademi, sepse sapo u tha q nuk kishte qn kurr n qytetin F. e nuk ishte diplomuar asnjher atje. Kuptohet, ato q filloi t thot, qen gjra tepr t ngatrruara, me kromozone e alele, me kode q merren e jepen, t cilat nj fare inginerie gjenetike mund ti drejtoj nprmjet ndrhyrjeve tepr delikate, duke kryer at q quhet klonim. Kurse procesi i brjes s fmijve n mnyr natyrale, sipas plakut sqenkej fare i vshtir, boll t niseshin spermatozoidet n vendin e duhur dhe pastaj ata, si ujq t trbuar, do t fillonin menjher sherrin e babzitur pr jet a vdekje drejt vezs. Miljona e miljona do t flijoheshin n at llahtari, vetm njeri do t fitonte. Mirpo plaku harroi t thot se nga dalin ata ujqit e trbuar, t quajturit spermatozoide, me vegl do t hidheshin n vndin e duhur, se dikush q qe dgjuar t kishte thn mund t jesh burr me kt?, nuk mund ti lshonte dot atje, ku do t fillonin sherrin pr jet a vdekje, ku miljona do t vdisnin e vetm njeri do t fitonte. Kshtu q Admetit iu desh tia kujtonte, pa e ditur se do t merrte nga ana e plakut nj prgjigje pa pik kuptimi rndsi ka q fmijt t jen vazhdim i fisit.
    T dy i kishte lodhur s teprmi kjo bised. Admeti hodhi edhe nj her syt n vatr pr tu bindur prfundimisht q hiri i zi ishte ende aty, domethn shnimet qen djegur, sepse ishin nj roman i shkruar keq, mbushur me trillime pa asnj t vrtet brenda. Pr her t dyt brenda ca ditve pa para vetes nj milingon. E kapi me kujdes dhe ia vuri n pllmb plakut duke prsritur pik pr pik ato q i kishte thn Ladins para se t largohej po un, mos ngjaj ca si shum me kt milingon?
    E dinte, sdo t merrte prgjigje, se ajo shprehje ishte aq e trash dhe e pakuptimt, sa q ai q do ta dgjonte do t qe i detyruar t besonte se prball tij ndodhej dikush q krkonte ti rriste vlerat vetes duke u krahasuar me at insekt t mrekullueshm.

  12. #12
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-10-2006
    Postime
    27
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Hiqmet Meaj-roman-"Kukullat e pyllit"

    KAPITULLI I DYMBDHJET




    1

    Virit se i kishte shkrepur n kok t vishte ca fustane q asaj i dukeshin t bukura, pak t shkurtra, t pudrosej leht dhe nj e m dy ta thrriste n drejtori pr tu konsultuar kot s koti me t. Dika msuan kto t fshatit nga ardhja e Ladins, do t mendonte. Mirpo nuk ishte kaq e thjesht shtja, se ai ia kishte falur Virin Billit, i kishte falur edhe drejtorllkun, kurse asaj i qe mbushur mndja top, se tani, ve porsakryetarit fishko, mund ti plqente edhe ndonj tjetri, pr shmbull Admetit, kot se kishte thn dikur ai at shprehjen ik, se do t t shkrdhej Virin, q ajo e kishte dgjuar jo krejt pa dashje, kur kishte prgjuar prapa ders dhe qe rrnqethur, aq shum e kishte ngacmuar.
    Iu dhimbs shum Viri kur i kapi nj dit dorn me gishtat e ftoht q i dridheshin, ndrsa syt tepr t vegjl i puliteshin, sikur ia vriste ndonj drit e fort. T gjith gnjejn, ktu dhe n gjith zyrat e shtetit, do ti thoshte ajo me z t ult, sikur ta prgjonin. Ai nuk do t interesohej t msonte prse e gnjenin, mirpo Viri e thoshte mendimin e vet edhe pa ia krkuar kush. Do tia vshtronte pr her t par me vmndje fytyrn dhe prsri do t ndjente q do ti dhimbsej m tepr kjo qnie e imt, me at njolln e madhe t zez n qaf, kur t vinte re se duhej ti kishte cikur t tridhjetat dhe po shndrrohej nga dita n dit n nj vajz t plakur. Ka dhjet vjet q m gnjejn, do t rnkonte ajo dhe do vit sm lvizin q ktej.
    Ai do t ngrihej pas atyre fjalve, asaj do ti binin pa fuqi gishtat e ftoht mbi tavolin, pasi t shkputeshin nga dora e tij, n kohn kur do t mendonte kot ia paska thn Billit ato fjal q m rrnqethn, kurse atij do ti prdridheshin n mndje e shkreta Viri, as drejtorllku e ngushlloka.
    Si gjithnj, n oborr do ta priste Lina, e cila do ti thoshte, jo pa u ngatrruar sonte duhet t takohemi natn n pyll. Nga t gjitha iu duk tepr pa vnd fjala pyll, por Lina nuk i dha shpjegime t tjera, vetm i tregoi vendin dhe orn, duke e siguruar sdo ta marr vesh njeri.

    2

    Sa her q hynte prilli, gnjeshtari i madh, t cilit dikur, kur si kishte marr ende hua thinjat, ca nga Besua e ca nga Nikua, i kishte kushtuar edhe nj vjersh, shqetsohej shum, ndjente ti mungonin ato q kishte patur dhe i krkonte npr ndrra. Mund t ishin, mund t mos ishin ndrra, ska rndsi, ai hynte npr to pa trokitur e pa e thn at shprehjen kallp: Sm prisnit? Erdha. Mirpo ky gnjeshtar prill i sivjetshm qnksh ndryshe, skishte fare ndrra, po vetm zhgjndrra, q kishte filluar prej kohsh t mos i dallonte dot njern nga tjetra.
    Sapo u nda nga Lina, i qe ngjitur t prpjets pa e kuptuar fare, qe futur n shtpi sikur skishte ecur. Gjja e par q i ra n sy, ishte mungesa e njerzve. Gjja e dyt, nj sepete e madhe, gjysma dru e gjysma hekur. N kapakun e saj shkruhej n nj gjuh t huaj, q Admeti e njihte mir, Dhurat Shahos nga Nilda, gj q smund t mos e trondiste, sidomos pas biseds me plakun at nat, kur mori vesh se edhe Nilda na paskej qen njeri i trilluar. Nj njeri i trilluar mund t dhuroka, bile edhe nj baule t rnd, gjysma dru e gjysma hekur, u shfreh ai. I hipi inati, aq i madh qe, saq e hapi kapakun duke e prplasur me forc pr muri, aq sa edhe murit i krcitn brinjt e rnkoi tek rrzonte copa t mdha suvaje. Pa me zemrim nj kuti t vjetr e t ngrn nga koha q e hapi me aq tendosje, sa gati e shqepi. Ishte e mbushur me vegla t ndryshme ndrtimi dhe me nj shnim q lexohej me vshtirsi, po n at gjuh t huaj, se Xhuzepja ia dhuronte Shahos, sidjalit t tij, ato sende q dikur i ishin br aq t vyera n Kajat. M pas i zuri dora nj album t trash, fshehur brenda nj thesi, ku kuptohej q ve albumit kishte dika si rrob, mbshtjellur me kujdes. E mori albumin, e vuri mnjan, pastaj nxorri ato q iu dukn si rrob. Ishte nj kostum i qepur n vend t huaj, pikrisht si ata t filmave t viteve dyzet. Posht kostumit, po brenda n thes, gjeti dy diploma; njera ku shkruhej se studenti mbaronte studimet me prfundime t arta dhe titullohej gjenetist, kurse tjetra titulli i doktorats, edhe ai i vlersuar me pikt m t larta.
    I grumbulloi t gjitha me inat edhe m t madh, sikur t nxirrte t vrtetn nga errsira e gnjeshtrs, shkoi n dhomn e tij dhe, e para gj q do t bnte, do t ishte hapja e albumit.
    Pa atje nj djal t ri, t pashm e luksoz, t quajtur Shaho, q nuk ngjante fare me kt biimin e plakur t tanishm, n krah t t cilit rrinte gjithnj e njjta vajz, q pr Admetin nuk ishte m e panjohur. Shahua referonte n katedr, provonte npr tubza t holl qelqi n laborator, pinte kafe me wiski n kafene Espresso. Pastaj profesor Xhuzepja, tepr i plakur, mbshtetur n bastunin e tij t zi, profesori K.K., t tria vajzat e Xhuzepes, q e kishin vn n mes. Ishin vite t lumtura, mbushur me suksese e dashuri verbuese, prandaj i picrronte syt n t gjitha pozat. Admeti ndjeu se po rrnqethej. Tani i kuptoi fare mir ato q kishte shkruar plaku pr ca farra t buta e ca t egra, pr njfar degjenerimi e shkatrrimi, q nprmjet fotografive kuptohej se pasksh qen tepr i madh.
    Iu duk sikur po shikonte fantazma q kishin ardhur dhe humbur n nj koh tjetr, q smund t quhej as jet, as ndrr, por thjesht trillim. A nuk ishte trillim edhe Nikua q prqafohej me Shahon, mu n zyrn e tij, veshur me at kostumin e bukur, pikrisht pak dit para se t shkatrrohej prfundimisht? Buzqeshte si i humbur, me pak trishtim t fshehur npr sy, duke u prpjekur t kuptoj prse do t duhej t ishte nj kujtim i hidhur, pikrisht pas ca ditve, prse djali i madh do ti vritej burgjeve dhe emri i tij do t duhej t lidhej me at t Besos, kur s bashku netve do t krkonin varrin q se kishin?
    Tronditja qe tepr e madhe. E la albumin, hapi kostumin dhe provoi ta vishte. U pa n nj pasqyr t vogl, rrjepur vnde- vnde dhe u b plotsisht Shaho, ardhur nga nj koh tjetr, q skuptohej fare n ishte e shkuar, e ardhme apo e tashme.
    Paskej qn tepr bukur t ishe pr ca koh Shaho. Jetoje n nj bot me gjra tepr t vockla, q t tjert si kuptonin fare. Hyje npr ca q quheshin qeliza, njlloj si t futeshe n mhalln tnde t njohur e aty lozje me or t tra npr peisazhe pa diell e pa hn, po ngjyra ama kishte. Se nga vinin ato, nuk dihej, se ishte nj bot tjetr, tepr e vockl, q ndrtonin at botn tjetr tepr t madhe, ku kishte diell, hn e yj, ku kishte njerz, krimba dhe ujq. Mos pandehni se dhe atje nuk bhej luft, nuk kishte ndrtim dhe shkatrrim, dashuri dhe urrejtje. Kur u b Shaho, ai i pa t tra, i dashuroi dhe mendoi se pa to nuk mund t rronte dot m. Mirpo ia morn at bot t vockl, e prplasn n nj tjetr m t madhe, tepr t zhveshur e t egr, ku nuk mundi t msohej dot.
    Dhe e zuri gjumi.


    3

    U fut n pyll pa e ar kokn n e ndiqte njeri apo jo, n ishte n ndrr apo n zhgjndrr. Po shkonte t takonte Linn, n vndin dhe n orn e caktuar, si i tha ajo dhe si pranoi edhe ai. Pr her t par iu desh t kalonte at urn me tela, me ca shkopinj t kaft e t kalbur prsipr, q tundej nga era dhe t dukej sikur nga asti n ast do t rrzoheshe bashk me t mbi ujrat e turbullta t lumit.. Nuk qe br plotsisht nat e errt, dika dallohej, ngjyrat nuk qen mbledhur plotsisht, pr ti br gjrat t njllojta, t fshehta e t frikshme.
    Megjithse n gjum, ai po i shikonte t gjitha ato q duhej ti kishin ndodhur, po i kontrollonte me imtsi, q nga nisja e deri te vndi ku duhej t bhej takimi. Iu drodhn gjunjt shpesh her kur ecte mbi at q gjoja ishte ur, ndrsa era e fillimprillit ia shpupuriste flokt dhe e ngjethte me zhurmn fishkllyese t prplasjes npr rrepet. E dinte se n t gjith librat plot moral t lart nuk qe shkruar gjkundi q profesori mund t takohej natn me nxnsen e vet t bukur, edhe sikur t kishte gjoksin m krcnues t t gjitha kohve, sidomos n pyll, megjithse ajo nuk ishte e vockl dhe paskej ardhur nga nj bot ku i kishte provuar t gjitha. Po t mos vinte, do ti dukej vetja frikacak me nam, q nuk guxoka t kaloka natn kur fishkllen era, nj gjoja ur, q tundet mbi nj gjoja lum t turbulluar.
    Megjithse n gjum, ai i pa edhe nj her me prpikmri t gjitha vendet ku shkeli, rrzimet, pengimet, prplasjet npr deg dhe sidomos trembjet nga disa klithma, her si soprano e her si tenor, por q nuk mund t thuash se kndonin esll, pasi duhej t kishin rufitur shum nga ai lngu q quhet alkool. Sonte t gjitha qnkan dehur, duhej t kishte menduar, q nga ura e lumi i tallavitur, deri te rruga e klithmat.
    Patjetr kishte arritur te vndi, po Lin skish. U rrotullua, krkoi me saktsi t gjente mos qe gabuar. Iu desh t ulej pastaj n nj gur t madh, t priste e t priste, duke shikuar prreth me habi.
    Dhe far pa? T njjtn gj q kishte par natn me plakun, pasi dritat u llokoitn, fantazma e bardh me duar t drejtuara para u nis npr shi e errsir, kurse ata t dy iu qepn pas pr ta gjetur n at gjumin e pazakont, atje midis qiellit e toks, kur vettinin vettima e bubullinin bubullima.
    Lart, n degn e nj peme q nuk dallohej n ishte lis apo rrap, por kjo skishte rndsi, pa figurn e nj gruaje q lkundej nga era. Trupi iu drodh e gjunjt iu pren. Nuk dinte t bnte, t rrinte apo t ikte. Kishte dgjuar se nuk duhej par, se ajo atje lart mund t rrzohej papritur posht kur e shihte dikush, se mund t vritej dhe shkaktari do t ishte ai. Megjithse bnte ftoht, balli filloi ti mbytej n djers.
    Pikrisht n at koh u dgjua nj krism e that, trupi i varur u lkund her majtas, her djathas, bri nj si hark n ajr dhe u rrzua posht n shkurret e errta, jo sikur t binte, po sikur t fluturonte ngadal. Ishte nj pamje vrtet ngjethse, mbushur me frik dhe mister. Pastaj heshtje, nj zhurm e leht npr gjethet, q zgjati pak, por q atij iu duk shum, m von zri i njohur i dikujt q ai e njihte mir, m fal, t bra t m prisje shum.
    Ishte Lina.
    Pati koh t mendonte ktu grat t vijn nga qielli dhe m pas vetm se qielli duhet t jet i zi, kur Lina po vonohej ti shfaqej e plot. Tashm ishte errur krejt dhe nata nuk do ta lejonte ti shihte mir fytyrn, vetm do ti dgjonte q larg dihatjen e shpeshtuar e ndrkaq skish si t mos mendonte patjetr e ka lodhur fluturimi.
    Por kur ajo iu hodh n krah, iu zhdukn t gjitha mendimet, sepse gjokset e Lins paskshin cilsira t uditshme, ti fshinin t gjitha kishe patur n kok, ta bnin gjakun t t ziente e buzt t t mrmritnin ca budallallqe si nuk duhej t vija ose se paske nj si shije qielli. Vrtet at nat Lina pasksh nj si shije qielli, ca si vettima e bubullima q i ndizeshin e i shuheshin prbrnda, shkreptinin e shkreptinin, sepse q andej po vinte, pasi kishte fluturuar prpara syve t tij.
    M pas ajo do t cicrinte e cicrinte dhe ai do t kuptonte se ishte hera e fundit q shiheshin, sepse q nesr hert do t nisej pr n kryeqytet, me nj makin q pasksh drguar qysh sonte ish kryetari pr ti marr t gjith, bashk me t rrallin hero t gjall, xha Baxhon. Sipas Lins do t ndodhnin ngjarje t mdha, se ai i madhi, domethn kokshqopja, ose e kishte dredhur, ose pritej me or ta dridhte, shum e kishte zgjatur dhe aq. Pr her t par e kishte par heroin, gjysh Baxhon, t trembur, kur kishte mrmritur me or t tra po tani, qysh do na vej halli pa at?, ndrsa ajo i qeshte pas kurrizit dhe mrmriste ca mbrokulla t tjera. Un do nisem prsri atje jasht, te nnhalla e xhaxhababai, po nuk do t t harroj kurr, prkdheli zrin ajo, ndrsa Admeti mendoi t kundrtn kur i tha Kajati nuk duket as n nj hart, q ajo se kuptoi pse u tha, nga q skishte asnj kuptim.
    Para se t ndaheshin, as do t rrnqethej e as do t prlotej, por do ti prsriste t njjtat fjal, si edhe Ladins, nuk m duket fare si ndarje, sepse ska as sherr e as fajtor, me t cilat Lina do t qeshte si djallushk. Por ajo do t qeshte edhe m shum kur ai ti krkonte si me lutje m trego si u bre fantazm dhe nuk do t fyhej aspak kur ajo do ti quante t gjith burrat budallenj dhe t trash, sepse nuk e kuptojn fare q t gjitha femrat ktu jan edhe gra edhe fantazma, ndryshe si mund t dashurojn?
    Kur ai nguli kmb pr m tepr, ajo i tha atje lart isha kukull, se t gjitha grave u plqen t jen edhe kukulla, t lozin me to e ti prkdhelin, por jo vetm kukulla pylli.
    I mbeti pr nj koh t gjat n trup ngrohtsia e saj. U ndan me nj puthje tepr t gjat dhe pastaj iu duk sikur skishte ndodhur gj. Ajo q quhet e shkuar, koha q e shprehim me ishte, e mbshtolli Linn brnda vetes e, me q qe nat, ai nuk e pa si hyri atje, si grua apo si kukull dhe as q mendoi n se do t dilte ndonjher prej andej pr ta takuar prsri, me q ajo i tha nuk do t t harroj kurr.
    Patjetr skishte qen n gjum, sepse i pa t gjitha, pik pr pik, pa harruar gj, dgjoi edhe zhurmat, pastaj fjalt, eci, u pengua e u rrzua. Mirpo syt i kishte patur t mbyllur, sepse kur i hapi, nuk qe i veshur m me at kostumin, qe br prsri Admet dhe t gjitha kishte marr nga baulja e rnd me mbishkrimin dhurat Shahos nga Nilda, ishin zhdukur. Vetm mbi komodin rrinte rnd-rnd blloku i zi, q i kishte dhn dikur plaku, me t vetmin ndryshim se tani ishte m i holl, ngaq i kishin mbetur vetm tri flet, q sishin m t bardha. Meq i shkoi npr mndje se mund ti kishte mbushur plaku, i hapi pr ti lexuar si i babzitur.

  13. #13
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-10-2006
    Postime
    27
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Hiqmet Meaj-roman-"Kukullat e pyllit"

    KAPITULLI I TREMBDHJET




    SHNIME T FUNDIT T SHAHOS


    ku tregohet se si nj her e nj koh kishte dhn shpirt n duart e plakut shkenctari i ri Shaho dhe se si plaku, pr nder t kujtimit t tij, vazhdonte t jetonte e t mbante emrin Shaho, gj q nuk e quante t drejt, si dhe ca gjra t tjera...

    Nj dit m vjen nj djal i ri e m thot: o njeri i pyllit, m ka lodhur shum qytetrimi me ato prapsit e tij. Mu duk sikur e njihja, sikur diku e kisha par, po se ku, nuk i bija dot n t. U mundova ta qetsoja, po hi. Kishte vendosur t vdiste, t jepte shpirt n duart e mia.
    Po pse pikrisht n duart e mia, i thash. ǒt shkrepi q m zgjodhe mua?
    Ai nuk e vrau mndjen t m prgjigjej. M dorzoi nj baule t tr mbushur me diploma e fotografira, kujtime t kota, si tha, nga nj koh e ca njerz q ishin ndryshe. M tregoi dhe historira, q mu dukn fund e krye prralla, pr nj far Xhuzepe, nj profesor K.K., nj Nild t bukur e ku di un far nuk pillte truri i tij. Dukej q kishte ethet e njeriut q thot gjrat q mendon e jo ato q kan ndodhur vrtet. Po udia m e madhe pr mua qe, kur donte t m mbushte mndjen se edhe at e quanin Shaho dhe, megjithse qem tepr t kundrt, sipas tij ngjanim shum. Mu dhimbs fort ai djal i ri, q e kishte lodhur aq tepr qytetrimi, si tha dhe gnjente pa pik turpi se e quanin Shaho e ngjante me mua.
    Filloi t m thot ca gjra, t cilat nuk i mbaj mnd t gjitha, megjithat do t mundohem t shnoj t mundem e t m kujtohen.

    Edhe un erdha rastsisht n jet, si t gjith, fitova nj llotari t madhe dhe shum t tjera t vogla. Tani po mundohem t ti shpjegoj, se ti, si njeri i pyllit q je, mendon q jeta t falet vetvetiu, se t lindsh na qnkrka dhurat. E ke gabim, o njeri i egr i pyllit, q mendon kshtu. Edhe un isha nj spermatozoid q synonte mitrn e nns sime, po ama tepr dinak e i mnur. U fsheha n turmn e miliona t tjerve, i bra t grinden e t vriten njeri me tjetrin. Kshtu mu hap rruga t shkoja fitimtar e t mbillesha pr tu br embrioni i atij q jam. Ather duhet t kem menduar q isha me fat, se tru mund t ket nj spermatozoid i vockl e i padukshm nga syri, ndryshe do t kisha menduar se isha fatkeq, nuk do ta prdorja fare dinakrin pr tu br embrion e pastaj njeri.
    Q ktu kuptohet mir q njeriu lind edhe budalla, edhe i mnur, i ka t dyja brenda vetes. Po kshtu, q ktu kuptohet, se, q pa lindur, kemi gzuar kur t t tjert jan vrar e kan humbur ngaq kemi dashur pr vete t mos vriteshim e t fitonim.
    Pa tjetr kto duhet ti kem menduar q atje, thell n errsirn e krijimit tim, pa u br ende njeri, duhet t mi ken msuar ato qelizat e tjera, kur merrnin e jepnin te un gjith t mirat e gjith t kqijat e grumbulluara gjysh pas gjyshi. Kur linda e u rrita, pr fatin tim t keq, kto i msova mir, paskshin qn kode t shkruara n gjuh t pakuptueshme, urdhra e shtampa t cilave duheshe tu bindeshe.
    Por t mos largohem shum nga ato q dua t t them. Ajo q quajm jet sht energji, lnd dhe koh. Mundohu ti kuptosh, o njeri i egr i pyllit. Energjia dhe lnda ndrtojn dhe shkatrrojn njra tjetrn, koha i sjell format e reja t tyre, t ndrtuara ose t shkatrruara, pastaj i merr me vete duke i humbur prgjithnj. Ajo q sht bhet ka qn e m pas,ose nuk ka qn fare, ose e mendojm ne si duhet t ket qn, pra bhet iluzion. Ajo q sht, shfaqet fare pak, o njeri i egr i pyllit, ajo q ka qn ose q nuk ka qn fare, zgjat shum, aq sa zgjat edhe ajo q quhej koh e q ka ikur pasi ka marr me vete sht shkatrruar nga energjia dhe lnda. e dikurshme.
    E di pse ti rrumbullakosa t gjitha kto? Pr t t thn se edhe un, me gjith at baulen, ku ka brnda diploma e fotografira, hyj te ka qn. Ajo q dikur quhej koha ime, ma ka shkatrruar lndn dhe energjin q kisha. Kjo domethn q un sjam m, dikur kam qn, kurse tani kam formn e nj iluzioni.

    ...dhe kshtu, duke thn kto pakuptimsira e prartje si n ethe, pasi m quajti aq her njeri i egr i pyllit, dha shpirt n duart e mia. Kur po e varrosja thell, brnda vetes, se atje donte, vura re q vrtet ngjanim shum. Tani e tutje, mendova, jam i gjalli q ecn me nj t vdekur brenda tij, i cili, t thuash t drejtn, nuk kishte vdekur plotsisht, sepse e ndjeja nga nj her tek lvizte e prplitej, ashtu si fmija n barkun e nns. Pr hir t tij vendosa t rroja, ta ushqeja ende me jetn time at djaloshin, t gjorin Shaho dhe, pr t nderuar kujtimin e tij fatkeq, vazhdoj edhe un t quhem Shaho, megjithse jemi aq t ndryshm.

    V.O. Nuk kam gnjyer e mashtruar kurr njeri. Shpesh her historirat e jets s atij t riut i ngatrrojn kot s koti me mua, plakun. Gjithnj m duhet ti prgnjeshtroj, pikrisht se nuk dua t mashtroj njeri. Mirpo ktu ndodh keqkuptimi i madh i t tjerve me mua, q jam, si m quan ai i riu, njeri i egr i pyllit dhe vetm kaq. Edhe ato shnimet q grisa e i flaka n zjarr, nuk kan lidhje fare me mua plakun, por me at, t riun, q vazhdoj ta mbaj brenda vetes sime, ti ndjej do dit dhimbjet, rnkimet e prplitjet.



    FUND


    28 gusht 15 nntor 2001

    P. Faliro, Athin

  14. #14
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-10-2006
    Postime
    27
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Hiqmet Meaj-roman-"Kukullat e pyllit"

    PASTHNIE PR ROMANIN

    ( Nga autori )




    Ky shkrim nuk merr prsipr t ezauroj katrciprisht shkaqet q e lindn modernizmin, historike apo sociale, as meritat e t metat e tij. sht e vrtet se modernizmi, me degzimet e shumta, solli dhe po sjell pasuri t pafundme veprash dhe kryeveprash n t gjitha fushat e letrsis dhe t artit, stile, mjete shprehse. sht gjithashtu e vrtet se zbulimet e mdha n botn e shkencave, sidomos n fizik, tronditn mjaft pikpamjet filozofiko-estetike tradicionale, duke hedhur bazn pr platforma t reja t mendimit, mbi t cilat do t lindte modernizmi.
    Filozofi estet amerikan P. Blank sht shprehur se gjith merita e Shredingerit, Hajzenbergut, Dirakut, Borit qndron n formulimin se bota kuptohej si dika e prbr nga thrrmija materiale, kurse doli n fakt se sht nj sistem valsh, qendr e nj cikloni valsh ose luhatje e eterit imagjinar. Sipas tij ishte merit e zbulimeve t mdha shkencore t autorve t msiprm q materia u b sinonim i energjis. Pas ksaj, po sipas tij, tani materies si mbetet fare gj dhe do aspekt qndrueshmrie bhet iluzor. Blanku sht i mendit se njerzimi jeton n nj bot hijesh, ajo q ndodh n t vrtet nuk mund t kuptohet dhe do gj, deri te sendet e njerzit, jan fantazma t vetes s tyre. Kshtu q arti bhet abstrakt, sepse vet bota sht br abstrakte.
    Para nj hopi t till t shkencs, q do t prgatis shtysn aq t madhe t zhvillimeve t shekullit XX, njerzimi ndjen krizn e personalitetit t vet. Estetja Sjedakova vren se modernizmi nisi n kohrat e ashtuquajtura t krizs s personalitetit dhe ksisoj duhej t kishte pun me kt kriz. Meq gjrat koklaviten, nuk jan m aq t thjeshta si m par, sipas saj, duhej t krijoheshin forma t reja m reale se ato q zotrojn n kohn e tashme: krkohej nj harmoni e re, m e koklavitur, m e thell.
    Kriza e personalitetit ndjehet thell n t gjitha rrymat moderniste, te simbolizmi, dadaizmi, surrealizmi, ekzistencializmi, prroi psiqik, antiromani, realizmi magjik, etj.*

    Te prfaqsuesit e shquar t prroit psiqik, Prusti, Xhojsi, Kafka etj, si dhe ata t ekzistencializmit si Sartri, Kamy, kriza e personalitetit prftohet n gjndje unikale, her si vetizolim, neveri, bashkfajsi e her tjetr si paaftsi pr t perceptuar botn materiale jasht bots iluzore.
    Kafka sht i mendimit se njeriu nuk mund t ket personalitet, prderisa jeton n situata absurde.
    Xh. Xhojsi n romanin Ulisi, botuar n vitin 1924 shprehet me gojn e njerit prej personazheve se jeta e secilit nga ne sht baras me shum dit njra pas tjetrs. Duke kaluar prmes vetvetes ne takojm hajdut, shpirtra, trima, pleq, t rinj, gra, t reja, vllezr, bashkpuntor. Por te ata takojm gjithmon e gjejm veten ton.
    Kriza e personalitetit sht nj tem mjaft e gjer q krkon vmendje dhe trajtim t veant pr t kuptuar thell krijimtarin moderniste. Por ajo lidhet ngusht me krizn e kohs dhe nuk mund t vshtrohet asnjera m vete, pasi prej tyre rrjedhin edhe prurjet e tyre t mdha n fushn e gjuhs, simboleve, shenjave e kodeve t tjera.
    Teoria e relativitetit e Ajnshtajnit, sipas s cils bota nuk sht me tre dimensione, por me katr, ku trupat e ndryshm nuk kan vetm gjatsi, gjersi, thellsi, por edhe koh t ekzistencs s tyre, nuk mund t mos prekte krijimtarin letrare e artistike.
    Bergson e konsideronte kohn ireale dhe e barazonte me kujtesn. Sipas tij kujtimet jan faktor vendimtar n jetn e njeriut, baz e ekzistencs s tij. Ai kshtu i hap shtigje me filozofin e vet letrsis s prroit psiqik t Prustit, Xhojsit, Kafks.
    Kujtimet nuk paraqitin jetn e njeriut, por e glltitin at, e vn nn pushtetin e tyre; nuk jan mbresat q na rrfejn pr jetn, por jeta prbhet nga vet kujtimet.
    Shkrimtart modernist e mohojn rrjedhjen e kohs n nj drejtim. Copzimi i kohs, u b pr modernistt piknisje e irracionalizmit, ku personaliteti copzohet n gjndje t kundrta shpirtrore. Copzimi i kohs jepet sidomos n antiromanet e Rob-Grijes, ku ka kaos ngjarjesh q duken absurde, ngaq koha jepet e coptuar dhe e liruar nga lidhjet shkak pasoj.
    Sipas A. Hauzer (estet amerikan), kujtesa mbi kohn sht nj periudh e caktuar e jets son dhe ska ekzistenc reale.
    Platforma e estetiks moderniste pr hapsirn dhe kohn sht ndrtuar duke u mbshtetur te filozofia pozitiviste e Mahut dhe Avenariusit ku hapsira dhe koha jan vargje t rregullta ndijimesh
    Pr modernistin e shkuara ende ska qen, ajo pret t ardhmen e saj. Forma e kohs ka kaluar pakthyeshm...mbetet vetm montazhi mekanik i copzave, n mbledhjen e t cilave nuk presupozohet asnj lloj kufizimi, kurse shenjat jan t kufizuara e t zbrazta.
    Eliot - N fundin tim sht fillimi im.
    Kavafis - ...Msoje se kurr,
    askush nuk lindi dhe nuk vdes askush. poezia prjetsi
    Paul Celan Duke ia hequr kohs guackn, e msojm t ec
    koha kthehet n guack. poezi corona
    N jarg paravdekje nn parzmn e errave dhe hna
    plast si bomb.
    Nj tjetr tok ardht! poezi jo ktu dhe jo menjher
    Elitis Asgj nuk vjen. Asgj
    nuk shkon. - poezi klima e mungess
    Jetn time e solla ktu
    mbledhje t bardha, shuma t zeza. - poezi prvjetor
    Jetojm ve fal prjashtimit
    shtiremi se asgj nuk ndodh. - poezi lufta e Trojs
    A. Breton te Manifesti i par i surrealizmit 1924 thot: Un besoj n bashkimin e ardhshm t ktyre dy gjendjeve, q n vshtrimin e par duken si t kundrta: gjumit dhe t realitetit n nj realitet absolut, n nj superrealitet
    Sipas modernistve gjuha sht pushtet tiranik prdhunues, ajo nuk e zbulon botn, por e mbyll n shtat dryne q duhen thyer, shprehet Sjedakova. Kurse n estetikn semiotike objekti themelor i vmendjes s artistit duhet t jet procesi i ndrtimit t veprs artistike, jeta e pavarur e fjalve dhe jo njerzit, sjelljet, mendimet, ndjenjat e tyre. Arti n trsi shpallet gjuh dhe vlera estetike e veprave artistike lidhet me strukturat e shenjave t ndryshme dhe raportet e tyre formale.
    Shkrimtart modernist ndjejn terrorin verbal, shkatrrimin e gjuhs, gramatiks, sintakss. Kjo edhe te prroi psiqik, dadaistt, futuristt, ekspresionistt, surrealistt, prfaqsuesit e antiromanit. Prfaqsuesit e ksaj rryme, t ashtuquajturit chozist (sendist), pasi kan prjashtuar njeriun nga qendra e artit, prdorin nj gjuh natyraliste, me fjali t gjata dhe plot imtsira. Pr modernistin tjetr kod ka shkrimtari, tjetr lexuesi e prderisa ekzistojn dy kode t till, m tepr rndsi ka ai i t parit.
    Te ky fragment i Rob-Grijes ndjehet fort mir se si vepra letrare sht vet gjuha. Tet gishtrinj t shkurtr, t trash prekin njeri tjetrin. Pjesa e prapme e dors s djatht sht mbi pjesn e brendshme t s majts. Gishti i madh i s majts prkdhel thuan e gishtit t djatht, n fillim lehtas, pastaj e shtrngon m me forc. Pastaj e ndryshojn pozicionin...
    Ka kaluar m se nj shekull q nga fillimet e modernizmit, i cili u degzua n dhjetra shkolla e rryma, secila me prfaqsues t shquar e me kryeveprat e veta. N se shkencat moderne t kohs hodhn hapat e para t mdha dhe materia u b sinonim i energjis, duke krijuar iluzionin e shkatrrimit t saj, edhe letrsia e artet e t gjitha llojeve krkuan e gjetn mjete t reja shprehse, stilistike e gjuhsore, duke i gjallruar ato. Shohim kompozicione t reja, vendosen t tjera pozicione filozofiko-estetike, personazhet ndihen m ngusht se m par, bota konceptohet krejt ndryshe, bhet m e imt, m e copzuar.
    Kjo vihet re m mir, n se lexon n t njjtn koh nj roman t Balzakut dhe nj t Kafks apo Markezes. Pikrisht imtzimi i bots, apo mikrobotizimi, bhet nj fenomen shum i dukshm n zhvillimin e mtejshm t shkencave, t cilin nuk mund ta lr pa vrejtur as shkrimtari. Raportet makrobot-mikrobot lidhen m ngushtsisht, po dhe acarohen nn trysnin e streseve t ndrsjellta.
    T gjitha veprat letrare e shfrytzojn kohn n drejtim t kundrt t saj. N se koha realisht rrjedh n nj drejtim, e shprehur gjuhsisht kshtu: vjen nga do t..., prek po dhe shkon te isha, q jan prkatsisht e ardhmja, e tashmja dhe e shkuara, n letrsi ngjarjet asnjher nuk rrjedhin me kt sens, por me isha dhe rrallher me jam, kurr me do t. E ardhmja ose ajo q shprehet me do t, sht nj koh iluzore, q pritet t ndodh, mund edhe t mos ndodh, mundet t jet edhe nj dshir, vegim, apo trillim i yni, nj zanafill e mikrobots njerzore. E ardhmja ose ajo q shprehet me do t, sht nj koh e gjat, por edhe e pafundme, megjithse e mjegullt dhe pa konture t dukshme, q pritet n mnyra t ndryshme, me gzim, neveri, tmerr, entusiazm, apo indiferentizm. Edhe e shkuara, ose ajo q shprehet me isha, sht nj koh e gjat, por edhe e pafundme, edhe ajo pa konture tepr t qarta, e deformuar dhe aspak e njllojt, qoft edhe pr dy vet, t cilt e kan prjetuar bashkarisht t njjtn ngjarje. sht nj koh e ftoht, emocionet e s cils gjithnj largohen, mjegullohen, deri sa nj dit humbasin krejtsisht, n se nuk jan riprodhuar. Kurse e tashmja, ose ajo q shprehet gjuhsisht me po, sht nj koh tepr e shkurtr, nj grimcz, q vjen me shpejtsi nga do t dhe largohet po me shpejtsi te isha. Kjo koh kaq e grimczuar, q do ta quaja koha reale, i vuan t tria koht njhersh. Ajo e pret t ardhmen n mnyra t ndryshme, me gzim, neveri, tmerr, entusiazm, apo indiferentizm, prjeton t gjitha sa sjell ajo dhe i prcjell drejt s shkuars, me dhimbje, gzim, shpresn e ritakimit, rigjetjes, ankthin e harrimit, humbjes, zhgnjimit. N se e ardhmja vjen pambarimisht dhe e shkuara largohet pafundsisht, e tashmja, tejskaje e vogl, pret e prcjell ndn trysnit dhe streset e dy t tjerave, t cilat n krahasim me t jan makrobot. N se e tashmja sht koh reale, krijuar nga e ardhmja q vjen pr tu br koh reale vetm pr nj grim, ather lind pyetja: po jeta vet sht? Mos vall shuma e ktyre mikrogrimcave reale t t tashmes? Apo pritja e prurjeve t mundshme e iluzore nga e ardhmja, ose rrjedhje drejt t shkuars e ktyre mikrogrimcave, q pasi jan konsumuar largohen pambarimisht deri n shuarje?
    N se t gjitha kto do t bhen lnd letrare, shkrimtari do t bhej tepr arbitrar dhe i dhunshn n se i imponon lexuesit si koh reale t shkuarn, pr ta bindur at se gjithka ndodh vetm kshtu e jo ndryshe, kur vet lexuesi i ndjen trysnit e t tria kohve njhersh, ndjen se si personaliteti i shtypet ndn kto trysni dhe jeta reale e tij sht vetm nj grimc e ardhur nga nj koh e turbullt q ai e ka prfytyruar n mnyra t tjera e q ka rrjedhur me shpejtsi drejt s shkuars duke e knaqur apo zhgnjyer dhe vetm mendimi se edhe ai, n nj t shkuar jo tepr t largt, n fillim do t shndrrohet n nj kujtim q pak nga pak do t shuhet deri sa t humbas prfundimisht, sikur ska qn. Ndoshta do t duhej ti jepnim deri diku t drejt Sjedakovs kur pohon se krkohet nj harmoni e re, m e koklavitur, m e thell, apo Bergsonit q e konsideronte kohn ireale dhe e barazonte me kujtesn.


    *Autori i shkrimit u sht referuar disa burimeve q sjell prof. AUi

  15. #15
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-10-2006
    Postime
    27
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Autobiografi e shkurtr


    HIQMET MEAJ u lind m 2.5.1944, (varianti zyrtar 15.5.1944). Shkolln e mesme e kreu n qytetin e Vlor dhe n vitin 1967 u diplomua n fakultetin Histori – Filologji, dega gjuh-letrsi shqipe t Universitetit t Tirans. Q me botimet e para u pranua n Lidhjen e Shkrimtarve dhe Artistve t Shqipris n vitin 1964 dhe kritika e renditi mes poetve m t mir t kohs. N vitin 1967, ende student, boton vllimin poetik “NISJA”. Emrimi n zonat e thella t Vlors si mesues n tetvjeare qe nj goditje, kur shokt e tij t universitetit zun vende t rndsishme n kryeqytet. Ndrkoh u prfshi n disa antologji poetike shqip dhe gjuh t huaj, si dhe n at t shkollave t mesme.
    N fshatin Rexhepaj, ku punoi si msues, vendosi marrdhnie shum t mira me banort, ndihmoi n jetn kulturore t fshatit si edhe t zons nafttare. Shum kng popullore q kndohen edhe sot atje jan krijime t tij.
    M von punon n Shtpin e kulturs s qytetit Vlor, megjithse emrimin e kishte ende n fshat. Q nga kjo koh nuk ka aktivitet t rndsishm kulturor apo festiv ku t mos ket ln gjurm, duke ndikuar dukshm n rritjen cilsore t tyre. Vendoset shum her kryetar jurie, antar komisioni pr organizimet festive, sht njeri nga nismtart e festivaleve lokale.
    Nj pun t kujdesshme Hiqmet Meaj ka br edhe me talentet e rinj, duke drejtuar disa rrethe letrare, t cilat do t nxirrnin m von poet e shkrimtar t talentuar t rrethit, veprimtari q e ka kryer me pasion e prkushtim t thell. Ka fituar dhjetra mime t para n veprimtarit lokale dhe tre mime t para Kombtare n Festivalin pr fmij n Shkodr.
    N vitin 1974 trheq nga shtpia botuese vllimin poetik “Vazhdimsi” dhe romanin “Shprthimi”, t aprovuar dhe i asgjson pr t’u shptuar pasojave t raprezaljeve q filluan kundr shkrimtarve dhe artistve pas Plenumit IV.
    sht marr me dramaturgji, duke shfaqur n Teatrin Dramatik t Vlors disa drama, prej t cilave “Shqipet e Strrallzs” q u bnte jehon ngjarjeve t rndsishme t Lidhjes Shqiptare t Prizrenit.
    Nga vitet 83 – 88 aktivizohet n festivalet kombtare popullore. Me studimin e thell q i bn folklorit, s bashku me Artistin e Merituar Haxhi Dalipi, bjn t mundur q grupi folklorik i Vlors t shklqej me interpretime t reja t mahnitshme, jo vetm pr spektatorin shqiptar, por edhe pr studjuesit e huaj. Dekorohet nga Presidiumi i Kuvendit Popullor me Urdhrin Naim Frashri Kl. II me motivacionet e msiprme.
    Pas nj trheqjeje t gjat boton “TOK E PAGJUM” 1983, poezi (vlersuar me mimin “Libri m i mir poetik i vitit 1983” ). M 1988 boton “TEK JU TROKAS”, vllim me poezi. Duke par se edhe pushtetart e rinj mbajtn ndaj tij t njjtin qndrim, detyrohet t emigroj n Greqi n vitin 1994, pr shkaqe ekonomike dhe shndetsore, pa marr as pensionin minimal pr punn dhe prkushtimin pr rreth tridhjet vjet ndaj qytetit t vet, q e do aq shum, por edhe q i fali gjith jetn e vet krijuese.
    Boton vllimin me poezi “VETVRASJA E QIRINJVE” 2000, “KUKULLAT E PYLLIT” roman 2002, 2003, fitues i mimit t par pr roman n konkursin e shpallur nga TOENA e ONUFRI, n bashkpunim me klubin “Drita”, sht prgatitur botimi i tret i tij, KUJTES E SHPIKUR 2003, poezi, “PR ASKUND” 2003, tregime, “IKPAKU” roman pr fmij, 2003.
    sht nismtar i klubit t shkrimtarve “Drita” n Athin dhe bashkhartues i antologjive poetike dhe me tregime “Portat e harress” dhe “Shtpia mbi rrota”. Ktu n Athin, ndonse me probleme t mdha ekonomike dhe shndetsore, ai shquhet, jo vetm me botimet cilsore t tij, por edhe pr prpjekjet e vazhdueshme q bn pr t mbajtur krijuesit e ardhur nga Shqipria t bashkuar rreth fjals s bukur shqipe. sht prfaqsues i rryms letrare “Mikrobotizm ”, ideator i s cils sht vet ai. N "Gazeta e Athins" mban nj faqe t prjavshme me letrsin m t shquar ndrkombetare dhe kombtare, t prkthyera prej tij ose nga personalitete shqiptare n Shqipri dhe diaspor.
    Hiqmet Meaj sht vlersuar nga shum personalitete t kulturs dhe kritiks letrare shqiptare, si Dritro Agolli,(Nderi i Kombit), Fatos Arapi, Llazar Siliqi, Prof.Agim Vinca, Prof.Adriatik Kallulli, Prof.Kudret Vela, Dr.Moikom Zeqo, Prof. Adem Jakllari, Faslli Haliti,(Qytetar nderi i Lushnjs), Faruk Myrtaj, Sulejman Mato, Vath Koreshi, Arian Leka, Ridvan Dibra, Dr.Ardian Christian Kyyky, Dr.Xhemal Ahmeti, etj... t cilt e rendisin n poett m t mir shqiptar.
    M 30 maj 2003, n gazetn “Panorama”, dr. Moikom Zeqo, midis t tjerave shprehet: “Hiqmet Meaj sht nj nga personalitet e spikatur t poezis shqipe... Poeti i vrtet mbetet poet i vrtet n t gjitha kohrat...”.
    Ndryshuar pr her t fundit nga Avion Travell : 02-11-2006 m 09:16

  16. #16
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-10-2006
    Postime
    27
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Nga Dr. Ardian Kyyku

    Nj roman i jasht zakonshm
    KUKULLAT E PYLLIT
    i Hiqmet Meajt


    Katr dhjetvjetsha m par, nj poet i ri nga Vlora debutonte fuqishm duke tejuar prshtypjen se i kishte t gjitha shanset t ngjizte nj emr vendimtar n poezin shqipe. Kanonet e realizmit socialist dhe sjellja gjithnj e dyshimt e kolegve duket se u rropatn tia shuanin yllin, por sia doln mban. Poeti dhe prozatori Hiqmet Meaj sht sot nj nga shkrimtart m t mdhenj t letrave shqipe.
    Ka pasur nj jet n prputhje me dhuntin (hirin) q i sht falur. Ka qen vite me radh msues n fshat, ka njohur vuajtjet e mrgimit dhe ka shkruar pa zhurm e buj (shembullore) libra mrekullues si sht Kukullat e pyllit.
    Romani ka pasur tashm dy botime dhe sht pritur shklqyer nga kritika e specializuar dhe nga lexuesit e zgjedhur. Pas leximit t ktij romani gjithkush mund t kuptoj se nuk kemi t bjm as pr nga larg me nj autor t sensacioneve apo me ndonj nga ata shkrimtar q shprthejn me vones. Proza shqipe ka pasur e ka probleme vetm nga pikpamja e mediatizimit t saj n bot, jo n thelb. E gjith krijimtaria e Meajt sht nj dshmi se arti i vrtet mund t bhet edhe nn diktatur, edhe nn demokraci, n hapsirn amtare apo n at t njerkave.
    Me nj stil t thjesht e rrjedhimisht t thell, Kukullat e pyllit ofrojn nj krejt tjetr histori t bots shqiptare (n kuptimin: t patrajtuar m par nga letrsia), por edhe t qnies njerzore n prgjithsi e q gjendet n nj kriz t rnd identiteti. Protagonisti, shkrimtar i ri dhe antar i Lidhjes s Shkrimtarve dhe Artistve t Shqipris, drgohet msues n nj fshat q sgjendet n asnj hart. Realizmi i skenave dhe i dialogjeve prcjell nj prvoj autobiografike. Gjendur n njfar kapsule t kohs dhe t Kohrave, Admeti (kshtu quhet personazhi kryesor) para-, ri- dhe -jeton historin e njeriut pasmodern n nj qosh t Ballkanit, vend ku farat e kqia, t egra, luftojn kundr farave t mira, duke iu rrmbyer , m n fund, jetn dhe t ardhmen.
    N roman do ngjarje edhe ndodh, edhe nuk ndodh. Gjithka sht e mundur, dhe kjo e mundur zvendson me koh ngjarjet, duke krijuar nj univers t s mundshmes shkatrrimtare.
    Meaj e ka shkruar romanin sipas parimeve t rryms letrare t quajtur mikrobotizm, t ciln e ka lansuar i pari.
    Origjinal n stil e n meditimet filozofike mbi jetn dhe individin, autori pasuron me kt roman t jashtzakonshm e q smund t tregohet, thesarin e letrsis ballkanike.

    Miku i Shqiptarit, viti IV, nr. 39-40,
    janar-shkurt 2005, faqja 28, Bukuresht.
    Tekst n gjuhn rumune
    Shprehje e paprkthyeshme, ka kuptimin: sipas talentit, edhe vuajtjet.
    Srish shprehje e paprkthyeshme. Ka kuptimin: n nj diskrecion q duhet marr shembull.
    Ka edhe kuptimin: vjedhur.




    Nj roman pr farat pa emr
    (Disa mendime mbi romanin "Kukullat e pyllit" t Hiqmet Meajt, Shtpia Botuese Triptik, 2003, botim i dyt, 189 faqe, ISBN: 99927-854-4-6 )


    Dalje
    N botn ballkanase t letrave, numuri i atyre q trumbetojn vdekjen e kahershme t romanit, shterjen dhe shfuqizimin e tij, sht pothuajse i barabart me numurin e atyre q besojn n triumfin e tij t ngadalt e t pashmangshm. Mes udirave q ka sjell sindromi (pr t mos thn: vesi) i integrimit, mes dyndjes s t paftuarve q gzojn Pavdeksin me botime luksoze, promovime, mime dhe prkthime n gjuh t qarkullimit ndrkombtar, shquhen qart shkrimtart q srreshtin s botuari, - pr t bindur veten dhe t tjert se nuk jan shterur, - shkrimtart q botojn pr t mos u vakur m tej me ndonj veprimtari tjetr, si dhe autor t prkushtuar, q lexohen pak (ndofta ngaq nuk shiten aspak).
    sht nj strmundim q prek majat e idealizmit t kulluar t shkruash nj roman n gjuhn shqipe, ku tre n dy vet merren me letrsi dhe ku mjegullimi i sistemit t vlerave sajon e pluhuros hierarki shpesh absurde dhe tragjike. Vlera e mirfillt e nj vepre letrare peshohet me mjetet e shitblerjes, ashtu si mund t caktohej vlera e nj pikture nga pesha e ngjyrave q jan prdorur, apo nga numuri i qimeve t penelave, teksa kapitja e lexuesit, vmendja e tij e oroditur nga hallet e prditshme, shihet si prqindje prjetsie e librave t shkruar fundekrye n harmoni me tezat zhdanoviste. Idhujtaria nuk e ka pr gj t shoh n rnien e prgjithshme shpirtrore ngadhnjimin e nj letrsie tejet toksore, ateiste (gjoja laike, botrore, e lir dhe e pavarur), q e bind lexuesin se universi kaq sht, dy-tri dashurika, ca komplote n terrin e historis, ndonj frikz e fsheht, ndonj prpushje, pickim, kafshim gjinjsh, ndonj ndarje dhe vaje t kallura n tesha postmoderniste, servirur n nj shqipe t artur nga barbarizmat dhe q synon t paraqitet si mm e ardhmris.
    Fatmirsisht ka edhe shkrimtar q ia kan dal mban t ngrihen mbi vetveten e detyruar dhe t bjen n dorn e bekuar t servantizmit (term i imi), domethn: t krijojn vepra befasuese n nj mosh t nderuar. Rasti i Hiqmet Meajt[1] nuk mund t prfshihet ktu, nse lexuesi cilsor ka ndjekur me vmendje ecurin e poezis dhe t prozs s shkurtr t ktij autori.
    Njra nga meritat e mdha t romanit Kukullat e pyllit lidhet edhe me kohn: pamundsia e plot pr t gjetur moshn e autorit. Menuria e ktij t fundit, lehtsia me t ciln e sundon nga rrnjt lndn artistike, rrjedhja e fjals nga lnda (jeta) drejt letrsis (rikrijimit t realitetit) zvendsojn moshn dhe tiparet vetjake t autorit, duke arritur at q vetm talenti i lindur mund ta ket: fuqin prapavepruese. Asnjher nuk sht von q nj vepr arti t botohet shum vite m von se t tjerat dhe t jet pararendsja e tyre. Duhet shtuar se romani Kukullat e pyllit nuk ka ende nj pararends, t paktn n letrat shqipe. Autori ka dal t bj art pa fund me mund magjie e jo magji, e as t ndreq dynjan, sepse, si do shkrimtar i mirfillt, njeh po aq mir sa jetn edhe kufijt e vetvetes.

    Prroi dhe psikika e ngjarjeve
    Kulti i historis s ngarkuar, t koklavitur, plot shembje, intriga, vrazhdsi e absurd, merr n romanin Kukullat e pyllit nj goditje t merituar. Ngjarjet nuk rrjedhin nga e majta n t djatht, nga lart posht, ose anasjelltas, por nga nj brtham gati e padukshme, si spermatozoid[2] q turret t bhet vdekatar, t plaket e t shuhet sa m shpejt. Autori heq dor me vetdije nga qindra efektet dhe hiperbolat q ofron realiteti ballkanik, zgjedh rrugn m t mundimshme, at t thjeshtsis s parme, dhe ndeshet me kohn. Qarkullojn mjaft prcaktime t kohs, qoft n letrsi, qoft n filozofi. Hiqmet Meaj e shqyrton kohn edhe n esen q shoqron romanin dhe q synon t jap nj ide rreth rryms t ciln ai e emrton mikrobotizm. Bindjet e modernistve dhe t pasmodernistve duken sot njfarsoj t tejkaluara, ose jo fort knaqse. Prgjigjet e viganve t shpirtrimit ngrihen mbi to fare natyrshm dhe na ndihmojn q ta shohim shum qart letrsin dhe jetn e sotme. Kur m pyet sht koha, nuk di t t prgjigjem, thoshte Shn Agustini. Kurse, kur nuk m pyet, di t t them sht koha. Para, gjat dhe pas fjalve t Shn Agustinit, rridhte koh, dhe kjo sht e vetmja prgjigje e mundshme. Koha sht par edhe si rrjedhje e sendeve dhe e qnieve n hapsir, por esht par edhe si hapsir mes ftess s Hyut dhe prgjigjes po, ose jo, t njeriut (i ftuari). N romanin Kukullat e pyllit Hiqmet Meaj i mbshtet trthorazi prfytyrimet e msiprme, por me mjete vetm letrare. Ai shprehet mes rreshtash se qnia njerzore nuk sht nj e vetme, por nj shum qniesh t cilat i bart n vete, i takon, i njeh, i jeton gjat jets, dhe vdes n hipostazn e njrs prej tyre. Autori nuk e prjashton mundsin q copzimi i qnies dhe dallimet mes njrit copzim dhe t tjerve t jen nj gjetje e modernistve pr ta br realitetin m t pranueshm.

    Nj pamje e re e vllavrasjes
    Romani sjell nj pamje krejt vetjake t bots shqiptare dhe evropiane, prtej legjendave t shpikura dhe maktheve t dal boje. Romani ka jet - dhe kjo jet sht e rndomt, e mrekullueshme, e paparashikueshme, shkatrrimtare, shajnitse, si t gjitha qniet dhe gjrat q skthehen m. Nj poet i ri (Admeti), caktohet t punoj n fshatin Kajat, detyrohet t ndahet nga e dashura, dhe shkon n nj hapsir q nuk gjendet n asnj hart e ku mezi e presin ta bjn pijanec e puthador. Aty asgj skishte ndryshuar q nga koha e pellazgve, vetm se trupat e njerzve qen zvogluar, truri qe br sa i puls, kurse kndezt kndonin njlloj dhe thoshin se vezt i bnin ata(f. 44). N klishet jetgjata t realizmit socialist, poeti i ri do t kish zbuluar Parajsn e krijimit gju(h) m gju(h) me popullin, njerz t thjesht plot mirsi, dshirn e pafundme pr pun, duar e kok me kallo, besnikri t prjetshme ndaj Parti(ve)s etj. Admeti nuk e ka kt fat. Ai zgjohet mes nj bote q ka nj krejt tjetr lloj pasurie: pasurin e s pakthyeshmes. Kajati gjallon n histori e gjeografi sipas ligjeve t farave q e sundojn, ndonse syrit t ardhur nga tjetrkund, arkeologut enigmatik Xhuzepe, nuk i shpton e vrteta se Po ta dinit sa popuj e sa ushtri kan kaluar ktej, npr kta male, sa gjuh t huaja jan dgjuar t fliten, ather do t ndjeheshit vrtet t mburrur, q kta ktu (tregon kafkat e shqiptarve t lasht sh. im) fituan mbi t gjitha kto gjuh (f. 52). Pasi merr nga Kajati kafka, stol e plot sende t muara, q fshatarve u duken inglamingla, Xhuzepja drgon n hapsirn nga e cila vjen edhe material jetik, far t zgjedhur, unakun Shaho. sht e leht t prfytyrohet shpirtrimi i Kajatit pasi farat e mira shkulen e mbillen n truall t huaj, t largt, nga ku disa kthehen dhunshm e nga ku t tjerat, q kan gjetur vetveten, nuk do t duan t kthehen m. Vijn kohra, gjat t cilave, si shprehet me t drejt hoxha i fshatit, vllai duhet t ruhet nga vllai.
    Romani rimerr nga nj tjetr kah paraboln e krishter t martirizimit, trajtuar edhe nga Dostojevski, Gide apo t tjer. Vetm kur kokrra e grurit vdes, ajo jep shum fryt. Po nuk vdiq N romanin e Hiqmet Meajt kokrra e grurit sht far pa emr. sht far e keqe dhe far e mir. Farat jan lindur q t ndeshen pr jet a vdekje. Fara pr farn sht vdekje. Sipas autorit, fara q u kultivua mir, po t kthehet e t ndrydhet n ambjentin e par, domethn t egr, e ka t vshtir t rroj, t zhvillohet, kurse ajo q u rrit n ambjentin e par, domethn n gjendje t egr, megjithse i afrohet gjithnj e m shum egrsis, jeton prbukuri (f. 49).
    Farat mishrohen nga dy kushrinjt e par, Shahoja dhe Baxhoja. I pari del nga hapsira e egr, jeton ngadhnjimin e vet n hapsirn e lir dhe frytzuese t Perndimit, pastaj firmos nj peticion si shum t rinj t kohs, dhe sos n truallin e par, kur binjaku i dikurshm shpirtror, Baxhoja, pasi ka kaptuar me guxim shkallt e t qnit kusar, pushkatar, partizan pa din e pa iman, komunist i thekur etj, sht shndrruar n pushtetarin e prjetshm t hapsirs. Shahoja u qe prkushtuar bimve, insekteve dhe gjenetiks, nuk e kishte haberin n punt e njerzis, kurse Baxhoja as q donte tia dinte pr arritjet e gjenetiks, pr thellinat e ndritshme apo t frikshme t filozofis. Ai ka pushtetin dhe, kur ke pushtetin, bindesh se ke pushtet mbi vet pavdeksin. ǒpesh mund t ngrej filozofia, dhembjet e dashuris s vrar, e pamundsis pr t dshmuar se nuk je kukull, por qnie e gjall, e shkatrrueshme nga gjithkush e nga gjithka, ndonse e pavdekshme n thelb?!

    Makthi
    Duke zbuluar mjeshtrisht lidhjet e brendshme t librit, njri nga kapitujt e romanit prfundon me shenjn :, kurse nj tjetr (f. 68) prbhet vetm nga nj fjali: T gjitha kto kishin ndodhur, apo do t ndodhnin?. Lexuesi ftohet n ankthin m mizor q prjetuan shqiptart gjat gjysmshekullit t kuq. Ankthi i atyre q mund t ndodhnin, q ishin t gjitha t prbindshme dhe q, pr fat t keq, pasi ndodhnin apo jo, duke fituar forcn e errt t makthit, rrnonin e drobitnin me t njjtn egrsi. Por plaku Shaho, thot autori, q nga ajo nat nisi t plakej do dit e m tepr, t zbardhej n fytyr e t krrusej n trup, megjithse Admeti qe i bindur se at nat nuk u tha gj q ta rndonte, sepse ajo nat nuk kishte ndodhur (f. 143). Bjerrja e fars s mir ndodh pas nj nate q mund t quhet e pranimit dhe e faljes s madhe. Nat kur Shahoja pranon se, gjat gjith jets, sht mbajtur nj grim larg shkatrrimit prfundimtar pikrisht nga fara e mbrapsht, Baxhoja. Ai ia fal ish-kusarit t gjitha, jo vetm sepse nuk ka mjete pr t mos falur, jo vetm se, si qnie e zgjdhur, sht ngjizur t zbatoj parimin kuranik Mshira Ime ia kalon hidhrimit Tim, por edhe sepse tashm dhe parreshtur sht nj njeri krejt tjetr. Nj njeri q dyshon prnjimend nse ka qen ndonjher i ri, jasht shtetit, i dashuruar me nj t huaj t mrekullueshme, dishepull i nj profesori q nderohet m von me mimin Nobel, i lir e sidomos krejt i pavarur nga mshira e Baxhos. Ishin vite t lumtura, mbushur me suksese e dashuri verbuese, prandaj i picrronte syt n t gjitha pozat(f. 167).

    Ishin!
    Vargu i tjetrsimeve, q, me sa duket, mund t mbyllen (p pr-kohsisht) vetm me vdekjen e njeriut, prfaqson kredon filozofike t autorit. Shprbrja e qnies, dyzimi, trizimi a shum-zimi i saj n hapsir, por sidomos n koh, shprehet dhimbshm n mbyllje t romanit. Edhe ato shnimet q grisa e i flaka n zjarr, thot Shahoja, nuk kan lidhje fare me mua plakun, por m at, t riun[3], q vazhdoj ta mbaj brenda vetes sime, ti ndjej do dit dhimbjet, rnkimet e prplitjet (f. 178).

    (Sh)qytetrimi
    Pjella e fars s keqe, n nj pik kulmore t romanit, plagos pr vdekje (burrrie) pjelln e fars s mir. Djali i Shahos nuk arrin t bj m fmij, sepse thika e Billit, djalit t pagjak t Baxhos, ia pret kt dhunti. Kuptohet t kujt jan t katr niprit e fars s mir. Lexuesi ndjen n eshtr se kjo ngjarje jo vetm mund t jet e vrtet, por edhe se nuk sht skaji i mbram ku mund t arrij kafshria e njeriut t kohs son. Dhuna sht e pranishme n do faqe t romanit, e prcjell me qetsi dhe gjithkuptim shpirtror mbase bindje se vetm gjithkuptimi do t mund ta mposht gjith kt mallkim t zi. Nns i vritet burri dhe djali dhe i jepet kurajo djallzisht me nj Ki kujdes tjetrin! (f. 127). Mirpo terrori, n mnyr krejt t natyrshme, ka nisur e vazhdon t haj edhe pjellat e veta. Roja q i caktohet Admetit, haf(h)ija e kudondodhur, me t cilin, fal bashkjetess s detyruar, i prndjekuri gati ze miqsi, drgohet Alpeve t lavdishme t Shqipris dhe nis t vras burra e t nderoj gra, derisa nj plumb ia hap sykn e tret n zverk dhe i zgjon Admetit nj mendim shkundullues. Po ta kishin ln t m ruante mua, thot, ndoshta do t rronte e do t bhej njeri i mir (f. 121).
    Disa nga pasardhsit e fars s egr provojn herahers ndonj kafshim ndrgjegjeje, por nuk dalin dot e as q duan vrtet t dalin nga vetvetja. Mbesa e Baxhos bijsohet prej nj ambasadori komunist, bredh e kndellet jasht shtetit, dhe q atje sjell si trof pr Kajatin dhe atdheun n prgjithsi, si paradhnie pr tranzicionin, nj kuti t babzitur Pandore. Sa mir sht t drogohesh atje larg, mes t panjohurish, me djersn dhe gjakun e barbarve, q si njohin virtytet e hashashit e as mrekullit e jets diplomatike! Mesazhi sht i qart si tehu i shpats: murtajn e sotme e solln pak nga pak ata q dje mund t dilnin nga kafazi, ata q mund t bridhnin dynjas, q rronin n vend ton jo n vendin ton.

    Hyrje
    Romani Kukullat e pyllit zgjon shum m tepr mendime dhe mbase edhe polemika. I shkrova kta rreshta nn bindjen se mangsit e mundshme t nj vepre prbjn at q tashm e dim, ndrsa arritjet e saj dhe vlerat e paprsritshme jan dhuratat pa t cilat do t mbeteshim dijetar t pashoq. Besoj se nuk ndrrojm t jemi t till. Hprh na mjafton ndja e dhuruar nga pena e pangatrrueshme e Hiqmet Meajt, shkrimtar q, me prkushtim e aftsi t rralla, si m shkruante n nj letr nga hapsira greke e Mrgats shqiptare, kish nja 40 vjet q rrinte n qoshen e tij. Qoshe, s cils letrsia shqipe duhet ti bj patjetr nj prkulje nderimi. Ska vdekur njeri nga kjo.

    Bukuresht, dimr 2005
    --------------------------------------------------------------------------------

    [1] Shkrimtar shqiptar lindur n Vlor m 2 maj vitin 1944, antar i Lidhjes s Shkrimtarve dhe Artistve t Shqipris qysh n vitin 1964, nismtar i Klubit "Drita" t Athins, autor i vllimeve: Nisja (poezi, 1967), Dit pranvere (poezi, 1971), Tok e pagjum (poezi, 1983, nderuar me mimin Libri m i mir poetik i vitit), Tek ju trokas (poezi, 1988), Vetvrasja e qirinjve (poezi, 2000), Kukullat e pyllit (roman, 2002 dhe 2003, fitues i konkursit Drita, Toena, Onufri), Kujtes e shpikur (poezi, 2003), Pr Askund (tregime, 2003), ikpaku (roman, 2003). Hiqmet Meaj sht prfshir n shum antologji dhe tekste shkollore dhe i prket rryms letrare mikrobotizm.


    [2] Mes faqeve 175-176 t romanit gjejm edhe monologun kuptimplot t nj spermatozoidi. Edhe un isha nj spermatozoid q synonte mitrn e nns sime, po ama tepr dinak e i mnur. U fsheha n turmn e miliona t tjerve, i bra t grinden e t vriten me njri-tjetrin. Kshtu mu hap rruga t shkoja fitimtar e t mbillesha pr tu br embrioni i atij q jam. () q ktu kuptohet se, q pa lindur kemi gzuar kur t tjert jan vrar e kan humbur ngaq kemi dashur pr vete t mos vriteshim e t fitonim.

    [3] sht fjala pr t riun shqiptar q kthehet nga jasht dhe kmbngul t jap shpirt n duart e Shahos. Kur ky e pyet pse po zgjedh pikrisht duart e tij, tjetri i gjegjet: o njeri i pyllit, m ka lodhur shum qytetrimi me ato prapsit e tij (f. 174).

  17. #17
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-10-2006
    Postime
    27
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Nga nj email i Arian leks, 10 gusht 2006

    Pr KUKULLAT...
    I dashur Andi, uroj s pari t jeni mir me shndet dhe ndonse me shum vones nga mosdijenia, po gjej rast t'ju ngushlloj pr humbjen e madhe q ju ka ndodhur para nj viti. T lutem prcillja ngushllimet edhe Hiqmetit, ndonse e besoj se nuk mund t ket t ktill. Kjo sht jeta q si duket e di ku na dhemb m shum e na godet... Tani m'u lidhn edhe duart, kisha menduar t shkruaja nj tjetr gj, por e nisa kt letr kshtu dhe pr ta vazhduar m duhet t them se sapo kam mbaruar librin mjeshtror t Hiqmetit (e kisha marr me vete n Aachen ku isha pr 2 dit dhe aty e prfundova, nj vend ku kurorzoheshin dikur mbretrit e gjermanis, i denj pr t lexuar nj libr mbreti t asaj lnde letrare q ka ngjizur). Nuk di t them fjal, se perndia ta lidh gjuhn ndonjher, por e kam nj keqardhje q e kam lexuar kaq von kt veper shum t muar. T mos dija autorin do t thosha se sht nj krijes e ndonj autori q ka shkruar vetm n liri, q nuk e njeh shijen e censurs dhe diktarurs n art, nj vepr e mirfillt, perfaqsuese e letrsis s re t shkruar n shqip e cila na ka rrfyer mjeshtrisht edhe ne t nj brezi tjetr, m t ri e me prvoja t tjera krijuese, t ndryshme e m fatlume se koha kur krijoi Hiqmeti, se forc ka letrsia e cila, njlloj si Krishti ka br nj mrekulli, kt roman. Nuk di si ia ka dal ai t shkruaj nj roman t ktill, kaq t ngjeshur, t dendur si metalet e rnd, por q lundron, t merr me vete? si ka mundur t jet aq klasik (n ndrhyrjet autoriale dhe fillimkapitujt) e njhersh aq modern? si ka mundur ta fus n nj shishe t vetme gjith at shejtanri dhe shenjtri njerzore q kemi kaluar n ato vite dhe si i ka magjepsur ato personazhe q ti i dashur andi, q edhe pikturon, mund ta kuptosh se si mund t bhet portreti vetm me dy penelata. Ai ka krijuar humbtirn dhe qendrn n t njjtn pik, nj far Alephi, qendra e bots n nj pik t vetme dhe ka rrfyer historin pa metuar t jet as moralizues dhe as msues i kombit, thjesht syri i brendshm. Shpesh mendoja se shum nga ato thngjinj pr t cilt flet i jan shuar n lkur. Por mbi t tjerat m ka plqyer loja q ai ka br me kohn, grimcimin e saj, por pa e prishur, ecejaket npr koh, me t shkuara, me t tashme e me paralajmrim t ardhmeje e sidomos me asgjsim t gjithkaje pas mohimit t Shahos pr gjith sa kan ndodhur dhe shndrrimit jo t jets n art, po t artit (pretendimit pr nj veper gjoja t dshtuar, n rrekjet pr nj roman). Nuk kam lexuar vepr tjetr q kaq shum llahtarira, makthe e mbrapshti t jepen n aq pak faqe, me t prziera tragjike e komike, me shejtan pleq Baxhoja e dreqr, i biri thikaxhi dhe djallusha t vogla q e dijn zanatin pa ler si mbesa gjoksbukura krcnuese e rronxhobonxhos Baxho q sht nj duet donkishotesk bashk me kokposhtjen e tij, kushririn Shaho q ka par me sy hapur ndrrn e vet. barku i s keqes. Ai na ka thn ashtu si Actekt e dikurshm q i zhduku Kortesi, se jeta sht e keqe dhe kshtu duhet t jet, ndrra sht e mir. jeta sht e shmtuar ndaj edhe duhet zbukuruar me inxhi t tilla si romani i Kukullave t Pyllit...
    +Zakonisht baballart, n moshn e Hiqmetit, bhen krenar pr bijt, por ti ke edhe nj arsye m shum pr tu krenuar me baban i cili sht nj mjeshtr si ata t qemotshmit, n pun t vet, q di ti bj t gjitha, kur ia thot muza tek buza. prqafoje nga un przemrsisht dhe i thuaj se ka br Djal me kt roman.

    t uroj gjith t mirat
    Ariani
    Ndryshuar pr her t fundit nga Avion Travell : 02-11-2006 m 08:36 Arsyeja: gabim

  18. #18
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-10-2006
    Postime
    27
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Nga Dr. Xhemal Ahmeti

    NJ ROMAN PR JETN NGA SPEKTRI I MIKROQNIES

    (Hiqmet Meaj "Kukullat e pyllit", roman)

    Kur nj prozator arrin q edhe personazhin e rastsishem, sporadik ose ilustrativ ta paraqes aq t gjall dhe aktiv saq pas leximit mund ta vizatojm n saj t kujteses, athere ai ka mbrritur n Olimp, edhe athere n rast se ai ankohet si Hiqmet Meaj "qnka e lodhshme t arrish n Olimp edhe kur s'shte atje Zeusi"˛.
    "Nj libr si ky s'rri n vitrin, s'do ta mbyllsh kurr, nuk ka fund, i hap faqet turbulluar krejt, i lexon, i prkdhel, i puth."? Kjo sht motoja q do t duhej t hapte romanin "Kukullat e pyllit" t Hiqmet Meajt. Kjo deviz do t ndihmonte sidomos ata q nuk dijn se si t sillen me realitetin (e djeshm e t sotm) pa e br partner jete infarktin. Para "Kukullat e pyllit" n periudhn postdiktatoriale, asnj autor shqiptar nuk ka sjellur biografin e "epoks s kuqe" me kaq objektivitet dhe me kaq sinqeritet. Ciltrsi q therr deri edhe n ashtin m t dhjamosur t ndrgjegjes shqiptare: si viktimn ashtu edhe t privilegjuarin e "pyllit t egr" kajatan "kronisti" i pakompromis Hiqmet Meaj i nxjer para pasqyrs lakuriq, pa u ln atyre mundsin pr t fshehur ndonj pjes t pahijshme t karakterit human.
    N 'gjendje psikike e shpirtrore duhet ta sjell veten nj njeri pr ta trajtuar dramn ku edhe vete ka qn viktim pa nevojn e zjarrt t hakmarrjes, pa u shndrruar n nj Rambo q fshijn nga toka do gjalles q ia z rrugn (si shumica e shkrimtarve q pas diktaturs po lajn hesapet me armiqt e tyre)? Si ka pasur mundsi Hiqmet Meaj t rrfej pa e ekzekutuar n roman s paku at shefin e Tirans q e hedh n at fshatin ekzotik "ku pula han vetm gurr" me emrin Kajat? Si? Hiqmet Meaj eshte poet. Poeti i njmendte sht i paaft, i pazoti madje t'ia heq qafn edhe nj gjeli n ngordhje e sipr, e lre ta shpor nj njeri nga bota. I paaft madje ta eliminoj edhe ndonj personazh q pa lejen e tij i ka hyr n rrfim dhe q rrezikon t'ia nprkmb harmonin estetike tregimit. As at s'do ta vriste dot babai i vargjeve si "Rruga ime, prej drite le t jet edhe n m djegt". Ky sht "mallkimi" i poetit Meaj q edhe armikun e trajton me dashuri. Poet, pra!

    2.
    Admetit nuk ia z rrugn m asgj pr ta marr ndonj post t mir n kryeqytet. Kshtu mendon ai para se t hyj n zyrn e shefit. Ai mendon se nuk e ka ngucur sistemin n nerv, nuk ka br asgj t pahijshme, me sukses ka mbaruar studimet, kshtu q patjetr t marr ndonj post t merituar. Ndryshe s'mund t jet. Po, po, edhe ndryshe mund t jet. Kt e kupton pasi q e braktis zyrn e shefit, i cili e urdhron t bhet msues n nj fshat malor e q nuk ekziston n asnj hart. Pse? Admetit nuk i kujtohet asnj ast madje edhe n ndrr t ket br dika kundr sistemit, pse ai e dnon n kt mnyr? E ku ta dijm se 'traktatesh poetike pr prmbysjen e pushtetit ka thurrur ky Admeti i sjellshm n ato vjershat e tij, q as enzoret m t mprehte t shtetit nuk iu bien n fije. Kjo sht ndoshta arsyeja: enzort kan hasur dika q nuk e kan kuptuar (ose e kan kuptuar) dhe i kan dhn alarm pushtetit. Arsyetimi ka mundur t duket kshtu: "Poezit e qytetarit dhe autorit A. jan tepr misterioze. Prmbajn ca figura, metafora e imazhe q nuk i krahasojm dot me ato q i njohim. Deri sa t zbrthejm ato e lusim partin t rij n distanc nga ky njeri". E kjo shqip do t thote: shporeni n Kajat, kur t bhet enzura e menme sa duhet q ta kuptoj poetin, athere ose e internojm, ose e privilegjojm ose e asgjsojm fare dhe pik.
    I zhgnjyer dhe i dshpruar Admeti mbrrin n Kajat, n at cop t humbur planeti, n at bot t imt ku jetojn mikroqniet, ato qnie q fillimisht duken aq t vlefshme sa nj turm mizash mbi nj grumbull muti t tharr e q dikur i ka studiuar doktor Shahoja t profesori italian me nam boterore K.K.
    Admeti bhet qytetar i mikrobots. I njerzimit n miniatur. Ktu nuk nis vetm historia e nj intelektuali t degraduar nga diktatura, por edhe ajo e Shahos dhe Baxhos, e fantazms, e nnvetdijes (q shfaqet n form t ndrrs) e parasgjithash nis rrfimi i bots dhe jets nga mikroperspektiva - nga njeriu i krrusur n pozitn e insektit.

    3.
    Elementet biografike n romanin "Kukullat e pyllit" jan skeleti i rrfimit. Hiqmet Meaj pasi diplomon fakultetin e Historis dhe Filologjis drgohet si msues n shkolln fillore t fshatit Rexhepaj. Po si Admeti edhe Hiqmeti qysh n kohn e studimeve boton libr dhe konsiderohet si shkrimtar i suksesshm. Kto jan vijat q luajn rol n formsimin e jashtm t rrfimit. N at t brendshmin rrfimi autobiografik mbetet si burrim fabulash, por jo edhe si struktur kryesore e rrfimit. Aty shkruhet mjeshtrisht biografia e kohs, prshkruhet n mnyr t perimtuar lufta q bjn personazhet, pavarrsisht pozits dhe statutit social, pr t mos vdekur nga monotonia, nga pushteti i kotsis q e grryen shpirtin e kajatanve. Meaj zhytet thell n botn e fshatarve t Rexhepajve pr t kuptuar universin e tyre, q nga jasht nuk e zbulon as me llupn m t madhe t qytetrimit. Autori nga ky stad trhiqet nga bota formale, e jashtme e jets s fshatit (prandaj nuk letrarizon aktivitetin e tij n fshat) dhe futet n at thelbsoren, t padukshmen, n historit intime dhe t kaluarn e tij. E bn kt pr t'i ikur monotonis vrasse t jets aty apo thjesht pr t'u zbavitur, nuk ka rndsi. E rndsishme sht se ai suksesshm deprton n shpirtin e atyre qnieve t vogla (mikroqniet) dhe nga pozita e tyre prej imtsirash shpalos botn dhe jetn e qnies humane t zhveshur prej do kozmetike t mundshme.

    4.
    As lexuesi q s'ka jetuar n ato rrethana, e as ai q nuk ka pasur mundsi ta njoh at bot as n fantazi n "Kukullat e pyllit" mund ta shoh at bot n film. Aftsia prshkruese e Hiqmet Meajt sht gjeniale, e kulluar dhe aq e prekshme saq edhe i verbti i sheh skenat q zhvillohn npr Kajat. Leht i parafatyrojm personazhet aktive si; Admetin, Shahon, Baxhuan, Ladinan, Billin, Linan, etj. Por, po aq leht i takojm edhe personazhet pasive si banakieri Simo, shefi, kolegun e studimeve Afrimin, profesorin K.K, Xebn e Shahos e t tjer. Kur nj prozator arrin q edhe personazhin e rastsishm, sporadik ose ilustrativ ta paraqes aq t gjall edhe aktiv saq pas leximit mund ta vizatojm n saj t kujtess, ather ai ka mbrritur n Olimp, edhe ather n rast se ai ankohet si Hiqmet Meaj "Qnka e lodhshme t arrish n Olimp edhe kur s'sht atje Zeusi"˛.

    5.
    "Kukullat e pyllit" jane dy libra n nj. Dy romane t mbshtjellur me nj pal kopertina. Njri roman ka pr kryepersonazh Admetin dhe rrfen jetn e tij n Kajat n kohn e diktaturs, ndrsa tjetri roman me titullin "Shnimet e Shahos" ka pr kryepersonazh Shahon dhe jetn e tij para, gjat dhe pas diktaturs. Nj roman filozofik mbi dytsorin - mbi dy pjest e nj qnie q e prjashtojn njra tjetrn, por q nuk jetojn dot t ndara.
    Hiqmet Meaj ia ka dal t shkruaj dy libra t prvem q n koh e hapsir nuk prputhen, jan biografi t ndara dhe q mundet botuar ve e ve, por q pa qn bashk nuk e kan urn pr t kaluar nga njra te tjetra dhe anasjelltas. Autori ua kushtzon jetn t dy kohve me bashkjetesn. Ashtu si ia kushtzon jetn Admetit t jetoj n paqe me Billin edhe athere kur ai nxjerr revolen dhe do duel. Romani "Kukullat e pyllit" sht libri q na mson se si mund t pajtohemi me unin ton pa e vrar veten, pa jetuar n gjndje absurdi, pa urrjetur, se si mundemi t jetojm me fantazmat dhe ndrrat tona edhe kur ato jan t mendura fare, se si mund gjykojm botn me objektivizm edhe athere kur vet jemi t involvuar ose viktim n proesin e shembjes ose poshtrimit t saj.
    Hyqmet Meaj rrfen bukur edhe kur i duhet t vizatoj thikn e Baxhos duke pikuar gjak. Ai nuk shndrrohet n mbret apo Zeus pr t par nga lart se si jetojn t vdekshmit, jo ai shndrrohet vet n nj nga ata qniet modeste pr t rrfyer pastaj storien autentike t tyre. Hiqmet Meaj ia ka dal m mir se ndonj autor tjetr, t flas pr kohn e diktaturs pa u prcir, pa gjykuar e dnuar njrn apo tjetrn pal, por duke i prshkruar ato vetm si karaktere humane, si qnie t sjella nga perndit pa vullnetin e tyre n nj koh dhe hapsir t vdekshme t globit.
    Keto dhe shum arsye t tjera e bjn romanin "Kukullat e pyllit" ndr romanet e rndsishme t letrsis postdikatoriale. Kto dhe shum arsye e bjn kt roman "nj libr si ky s'rri n vitrin, s'do ta mbyllsh kurr, nuk ka fund, i hap faqet turbulluar krejt, i lexon, i prkdhel, i puth.".

    1. Hiqmet Meaj, libri "Vetvrasja e qirinjve", poezia "Hapur si fletore" fq. 65
    2. Po aty, poezia "Libri Mikrobotizm", fq.35

    nga nj e-mail i dats 8.4.2004

    I dashur Andi,

    m fal pr kt prgjigje aq t vonuar. Pr m shum se nj jav kam qen i ftuar i nj instituti gjerman, ku kam ligjruar pr Rembrand-in dhe Co., respektivisht pr artin e tyre me motive religjioze. Nj studim q un para do vitesh e kam publikuar n frengjishte e gjermanishte. Kjo vetm sa q t dijsh arsyen e voness.
    Librat m kan ardhur, para se t nisem. T falemenderit shum. Dhe manuskripti poashtu. Me vete e kam pasur Kukullat e pyllit q m ka br probleme: n vend q t ristudioj tezat pr ligjerime, e lexoja romanin dhe si ikja dot. Ndoshta pr arsye se von kam nisur studimin e autorve shqiptar (pas shtat vitesh angazhimi vetm me letrsin e huaj) dhe ve tash shoh se paragjykim paska qen mendimi se ska asgj t dobishme nga leximi shqip.

    Do t ta kisha ditur shum pr nder, nqoftse mi drgon poezit t digitalizuara kshtu e prgatis veprn m mir dhe insatloj tekstin tim, duke e br gati pr ofrim shtpis botuese. Vetm nse mundesh, prndryshe i daktilografoj edhe njher tekstet, me qejf.
    Kjo pr shkak se mendoj q poezia jote e meriton, jo pr ndonj arsye tjetr.
    T lutem, do t m kishe br nj nder shum t madh, nes ma drgon adresn e Hiqmet Meajt.
    T prshndes przemrsisht me shpresn q do t m shkruash

    Xhemali

    nga nj e-mail i dats 18 mars 2005

    Andi,
    i lexova disa her poezit. Ti e di mendimin tim pr poezin tnde, qysh kur i kam lexuar t parat. Se je poet i mrrekullueshm nuk ka diskutim. Ama me kt cikl ma ke ftoh si thon vllezrit tan kosovar. Cikli q ma ke drguar tash sht dika e veant, sht hyjnor, sht i shklqyeshm dhe i prkryer, aq i prkryer saq m nxjer pun duke e riorganizuar at katalogun e vlersimit tim t liriks, duke u detyruar t fus aty segmente t tjera. Lexoja edhe disa her Hiqmetit kto poezi...dhe pyete se a gjen ndonj gj t re, n krahasim me poezit tjera (t bukura tuat)...nuk e di se ke lexuar, ka ke br kohn e fundit, por e di se dika e veant ka plasur, ka kulmuar n ty, mbaje kt hov edhe m tej se jam i sigurt se do t na dal dika e madhe, shum e madhe, pa ekzagjerime....M ke gzuar shum me kt drges. T falemenderit shum!
    I bn t fala Hiqmetit dhe kolonis shqiptare t Greqis
    Vllazrisht
    Xhemali


    PS - Sa u prket shnimeve mbi romanin e Hiqmetit kam shkruar para shum kohe anash fletve t librit kur e kam lexuar at pr her t par. Un vet nuk jam i knaqur me at shkrim dhe nuk e quaj profesional, por nj refleksion. Romani meriton ma shum. Mirpo, pasi shum veta kishin shkruar dhe kishin thn gjra (?!) t qndrueshme thash hajt mos e teprojm shum dhe i plasova shnimet. Ndrkaq n librin tim me ese e kritika letrare (kryesisht pr letrsin e huaj e me shum pak shkrime t zgjedhura pr autor t veant shqiptar) q botohet s shpejti n Tiran me titullin Jasht kishave letrare sht nj ese m i gjat dhe m studimor sa i prket romanit dhe mikrobotizmit si teori.

    (Botuar n Gazeta e Athins, mars 2005)

  19. #19
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-10-2006
    Postime
    27
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Mendime pr krijimtarin e Hiqmet Meajt

    Nga Dr. Moikom Zeqo

    Nj nga miqt m t mir e m t vjetr q kam njohur gjat jets sht Hiqmet Meaj. N rinin e hershme ai pati nj shklqim t papritur n krejt gjeneratn e vet. Pastaj befas sikur u mbshtoll nga nj guack e pashpjegueshme dhe her-her e padeprtueshme. Larg bujs, larg ndikimeve t kritiks letrare, Hiqmeti, si nj paradoks, botoi tepr rrall, por tjetr gj botimi dhe tjetr gj krijimtaria.
    Kujtoj bisedat tona n Tiran dhe Vlor. Njher, kur po nisesha me anije n nj ekspedit nnujore n Karaburun, ai nguli kmb t vinte me mua. Nuk u zgjua dot hert n mngjes dhe un u nisa pa t. Kjo sht nj lloj metafore prtej strukturs t nj ngjarjeje reale. Vite t tra mbetm pa u takuar me njri-tjetrin. Gjat nj udhtimi me Dritro Agollin m 1995 n Athin, takoj Hiqmetin t drobitur dhe t thinjur. ǒdreqin bn ti ktu!, i thash. Ai vetm pshertiu. Jeton ende n emigracion me nj prmallim t pabesueshm pr Shqiprin. Paradoksi i jets. Para disa kohsh m solli dy libra me mikun ton t prbashkt, Faslli Halitin. I lexova librat dhe u shtanga. Poeti i vrtet mbetet poet i vrtet n t gjitha kohrat. Ai e shkruan shum mir edhe prozn, gj q e dshmon me romanin e tij t fundit. I gjeta numrin e telefonit n Athin dhe ia dgjova m n fund zrin. Zri i dridhej. Mos kujto se je i harruar, o miku im i largt! (Shum i afrt) Nuk ka gj, q nuk ta vn emrin n antologji. M von nuk do t ket antologji t poezis pa emrin tnd.
    Hiqmet Meaj sht nj nga personalitetet e spikatura t poezis shqipe, por, n disa kuptime, ai pati fatin e poezis s tij t mrekullueshme Agavia. Kur m erdhi n zyrn e puns, n Muzeun Historik Kombtar, shkrimtari gjithashtu shum i njohur nga Vlora, Shefqet Tigani dhe m tha se do t botonte nj cikl me poezi t Hiqmet Meajt, e kuptova fare mir se nuk e kan harruar. Iu luta Shefqetit q ta shoqroja ciklin e Hiqmet Meajt me kta rreshta t shkurtr, dal nga zemra ime.

    Marr nga gazeta Panorama 30 Maj 2003

    VSHTRIM MBI PROBLEMATIKN E KRIJUESVE SHQIPTAR N DIASPOR DHE ZHVILLIMI I ROMANIT SHQIPTAR N HAPSIRAT EVROPIANE
    Kumtes -fragment


    Nga Mustaf XHEMAILI

    Hiqmet MEAJ - U lind m 1944 n Vlor. Jeton dhe krijon n Greqi. Pasi ka botuar disa vllime poetike duke filluar q n vitin 1967 (libri poetik Nisja) si dhe disa vllime t tjera me tregime, n vitin 2002 botoi romanin Kukullat e pyllit, si dhe n vitin 2003, romanin pr fmij ikpaku.
    Ky autor nuk sht i ri n mosh, por sht prfaqsues i nj rryme letrare q po afirmohet n letrsin shqipe, rryma letrare e quajtur Mikrobotizm. Madje, Hiqmet Meaj sht ideatori dhe prfaqsuesi m tipik i ksaj rryme.
    Kukullat e pyllit jan nj metafor e qlluar pr emrtim dhe trajtes t problemeve t identitetit dhe bots shpirtrore t trazuar nga krkimi i ksaj vlere njerzore. Dilema e madhe sht shtruar ashtu si ka ndodhur vazhdimit n historin njerzore: a po humbet identitet, si t fitohet identiteti! Brengosja ishte dhe sht e madhe. Letrsia e ka pasur dhe e ka si nj tem t madhe trajtese. Kshtu, pra, edhe letrsia shqipe.
    Mikrobotizmi, sht nj rrym, mnyr e shkrimit t gjendjeve dhe situata t personazheve nga kndi i veant. Imtsirat e jets, autobiografia e personazheve (po edhe e autorit) jan n planin e par. Njeriu i thuajsuar i postmodernes shqiptare, krijon paranoja t vrteta, si pr shembull te personazhet e romanit Paranoja t Xh. Ahmetit, si e theksuam m lart. Po sikur personazhet e till, si sht personazhi kryesor i Kukullave t pyllit, Admeti, ndjehet i vogl, i pafuqishm ndaj shtrngats s jets moderne e supermoderne. Madje, kjo, edhe ia merr jetn, sepse pafuqia e tij pr t rezistuar me ide, veprime konkrete n nj bot ballkanike n tranzicion, si mund t shprehemi me nj fjal politike t ksaj kohe, sht nj PAFUQI jo vetm e tij. Kjo pafuqi vjen nga vet strukturimi i shoqris, shtresave t saj, pastaj ideve, veprimeve t prgjithshme, t cilat t shpeshtn e herave, krijojn kaosin dhe rrnimin e njeriut
    Shkrimtari Hiqmet Meaj, jeton n Athin dhe krijon letrsi n nj rrym t shpikur letrare Mikrorobotizm. Sa mund t qndroj kjo shpikje, nuk varet vetm nga fuqia e pens s ktij krijuesi. Prpjekjet jan interesante. Romani Kukullat e pyllit, por edhe romani pr fmij, jan pritur mjaft mir nga lexuesi dhe kritika. Madje n vitin 2003, shtpit botuese TOENA dhe ONUFRI, me klubin letrar Drita n Athin, ia dhan mimin e par, n nj konkurs letrar n vitin 2003.

    Nga poeti VISAR ZHITI
    Hiqmet Meaj sht emr i njohur n poezin bashkkohore shqiptare.
    Ritmet e emocioneve t tij, sa qytetare aq dhe me frym origjinale labe, gjithmon duke rnduar drejt liris s individit, sa i veant aq dhe universal, kan marr ngjyrime t reja, bashk me at t dheut-am dhe t nj qielli gjeneral dhe prap t nj qielli tjetr, prplasja e t cilve jep drit t beft.

    Marr nga gazeta RD 14 Maj 2000

    Nga shkrimtari Mihallaq Qilleri

    ... Hiqmet Meaj erdhi n Greqi si qindramijra shqiptar t tjer, por edhe si i deleguar i poezis m t mir t vendit t tij. Prfaqsues i nj brezi poetsh e prozatorsh t vrtet ai spikati me talentin e tij qysh n vitet 60 kur ishte ende student. M pas, n qytetin e Vlors, ai u b nj nga intelektualt m n z atje dhe krijimtaria e tij poetike, por edhe dramaturgjike, rezonoi n t gjith vendin...
    ... Q n fillim m duhet t pohoj se sht nj knaqsi pr lexuesit t ket n dor nj libr me poezi t vrteta, pas shum botimeve folklorike, por edhe tentativave zhurmmdha pr modernizm anakronik q kemi par t shiten lokaleve gjith tym ku pin kafe t lira shqiptart emigrant. Vetvrasja e qirinjve sht jo vetm nj vler kombtare n letrsi, por po t lexohet me kujdes, faqeve t tij do t ndjejn gjith diagramn e tentativave novatore t viteve t fundit...
    ...Hiqmet Meaj sht jo vetm nj poet i lindur, por edhe nj intelektual klasi q analizn e viteve t tranzicionit shqiptar e bn si rrall kush, pa riprsritjen tragjike t idhtarve t lufts s klasave q ia hodhn at shoqris shqiptare mbi shpin kur ajo qe plagosur keqaz.

    Marr nga gazeta Gazeta e Athins 30 Maj 2001

    Nga Ridvan Dibra

    ...e lexova "Kukullat e pyllit" dhe u befasova me mjeshtrin e Hiqmetit: sht nj prozator klasi: i kulturuar, modern dhe shkruan shum mir...

    Marr nga e-mail-i i shkrimtarit Ridvan Dibra 31 Mars 2004 10:36 pm

    Nga Ridvan Dibra

    ... I lexova poezit dhe tregimet e Hiqmetit. M bn prshtypje t thell sidomos tregimet: sht nj prozator i mrekullueshm. Sinqerisht ndihem disi n faj, q s'e kam lexuar m hert...

    Marr nga e-mail-i i shkrimtarit Ridvan Dibra 26 Mars 2004 2:15 mm

    Nga studiuesi, kritiku i artit Marash Mhilli

    I nderuar shkrimtar


    Nprmjet ktij urimi rifillova zakonin e vjetr. At e kisha ndrprer kur emigrova. Mbshtetur n shijet dhe n gjykimin tim, n do fund viti, przgjidhnja m t plqyerin njeri t letrave, pr ti drguar urimin e vitit t ri. Kt her urimin e kam pr ju.
    T kam knduar q nga Nisja e deri tek Vetvrasja e qirinjve. Ju keni hyr kaher n fondin e kulturs kombtare...
    ... Ju renditeni n ajkn e poetve tan bashkkohor. Kjo shpjegohet me prezencn n tekste shkollore e antologji, me mimet e fituara n rrafsh kombtar, me vmndjen e tendosur t kritiks e kryesisht me ndikimin e gjer te lexuesit. Ata t ndjekin pa mrzi, t joshur nga magjia dhe jo nga ftesat e zhurmshme dhe manovrat bajate.
    Poett si ju, u japin t tjerve forc, riprtritje, strukturim shpirti e karakteri. Ata jan fanar syelsie pr t mos rn n tmerrin q thoshte Shekspiri, kur t marrt u prijn t verbrve...

    Marr nga gazeta Gazeta e Athins 9 Janar 2003

    Nga studiuesi, kritiku i artit Marash Mhilli

    I nderuar shkrimtar

    Si sot nj vit m par, nprmjet Gazets s Athins ju drgova urimin tim q lidhej me suksesin e krijimtaris suaj poetike. Un sapo kisha prfunduar s lexuari vllimin poetik Vetvrasja e qirinjve. Poezit e librit kishin ndjenj, ngjyra dhe mendim. Pr mua ishte m i plqyeri, m i lexuari. Ky ishte motivimi i atij urimi t sinqert.
    Lexova romanin tuaj Kukullat e pyllit. Jam shprehur publikisht pr at vepr, e kam quajtur stoli artistike. Profecia m doli...
    ... Stolia juaj stolisi letrsin bashkkohore. Urimi i ktij viti prshndet ngjitjen tuaj, n t prpjetn e letrsis. M ka ln n nj gjndje t kndshme shpirtrore libri me tregime Pr askund.
    Tregimeve nuk u mungon mesazhi dhe semantika e gjithkohshme. Vektori krijues shpalos vlera t reja pr nj vizion modern t kuptimit t jets. Tregimi, titullin e t cilit mban edhe libri, m solli n mndje dy gjra njhersh: thnien e poetit amerikan t shekullit t 19-t Emerson dhe nj fjalim t numrit dy n kupoln e diktaturs komuniste t atdheut ton. Poeti thoshte: Sa shum nga jeta jon harxhuam duke pritur. Numri dy i diktaturs, n nj fjalim t mbajtur atyre moteve, thoshte: Anija jon i ka ar e do ti aj dallgt e furtuns mizore me vendosmri legjendare, se....
    Kapiteni haluinant i tregimit, m ktheu n kohn haluinante t diktaturs, n t ciln, pas pesdhjetvjetsh udhtimi, nuk dolm n limanin q dshironim. Udhtim delirant.
    Pasi lexova tregimet, mu prforcua dhe bindja tjetr: ju kur punoni mbi letra i keni t dy duart t zna. N njrn mbani penn e n tjetrn mbani limn.do fjal ka llambushkn e vet; t josh pr tek vetja e t ndrion shtegun e syrit pr te tjetra.
    Pr t gjitha kto t prgzoj e t uroj, i nderuar shkrimtar!

    Marr nga gazeta Gazeta e Athins 8 Janar 2004

    Nga poeti Odise Goro

    Ktij dimri t ashpr, me shtrngata shiu, me re t zymta, me er e furtun, si n vajtje pr n pun, po dhe n ardhjen prej saj, rrugn e bj ans s detit. Kaloj dhe n Paleo faliro, duke ar prmes nj deti me drita vezulluese. Ato t orve t para t mengjesit m prcjellin pr n Glifadh, kurse ato t orve t vona t mbrmjes, gjat kthimit tim t lodhur, m prcjellin pr n Kalithe...
    Drita, gjithandej drita. N heshtjen time t trishtuar, m ngacmojn, madje m bjn t flas me vete, me nj t folur sa prekse, po aq prmalluese. Npr to krkoj dik. Them e them pa br z: Mes vezullimeve marramendse t llampave t shumta, ktyre pallateve t larta, ku gjendet vall tani, ai q krkoj? N kat mundohet mbi vargje i zhytur n mikrobotn e mikrobotizmit t vet, poeti vlonjat Hiqmet Meaj? Pas cils dritare, i prkulur nga pesha e madhe e mendimit dhe e ndienjs, se l kngn t qet, njri nga krijuesit e nderuar t Shqipris?...... Dhe vjen moti me trazime. Me hapjen vettimthi t kufijve. Me eksodin dhe viktimat e tij. Me vajin e nnave. Me ikjen larg atdheut. Detyrohet kshtu dhe poeti Hiqmet Meaj, msuesi i shum brezave t lr Vlorn.
    Nxitsi dhe prkrahsi i talenteve t reja, drejtuesi i rretheve letrare, njohsi i apasionuar e krkuesi i zellshm i folklorit t mbar Labris, vjen dita e detyrueshme pr t hedhur n sup trastn e mrgimtarit, duke marr me vete t vetmen pasuri penn...
    ... Dhe n vitin 2000 larg Vlors s bukurive mahnitse...
    ... ai del para lexuesve me vllimin poetik Vetvrasja e qirinjve. Vepr e shkruar me frymzim e fantazi. Me perceptim modern, kndvshtrim origjinal t dukurive e fenomeneve, gj q e ngjit poetin n lartsi t reja t vjershrimit t sotm t gjuhs shqipe...
    ... Ai i prket rryms letrare mikrobotizm. I prkushtuar pr botn t ciln e prbn bashksia e gjrave t vogla. Me botn e tij t madhe njerzore, krijuese, qytetare, shpirtrore dhe mendore, mbart e prcjell shqetsimet e shumta t kohs, pr ta par sa m t lumtur njeriun, sa m t bukur jetn, prandaj; se l kngn asnjher t qet...
    As knga se l asnjher t qet at, poetin vlonjat Hiqmet Meaj, krijuesin e nderuar t Shqipris, pr t cilin kam mall tia shtrngoj dorn e pens s zjarrt dhe ta uroj e ta uroj...

    (Marr nga Gazeta e Athins 29 Maj 2003)

    VASIL VASILI

    PR ARSYE SHTETRORE KUKULLAT E PYLLIT
    ese


    Mik i dashur Hiqmet Meaj!
    Ju gjer tash ishit nj nga zrat m prfaqsues t poezis son moderne, ishit rregulluar aq bukur n tempullin tuaj t fjals sa asnjher sm kishte shkuar nprmend se do t kishit gjetur edhe nj ngastr ku do t lronit tokn e ashpr t romanit.
    Se di ngasje ju ka shtyr drejt ktij tundimi; ndoshta e keni quajtur pamjaftueshmri shprehjeje poezin dhe do ta plotronit zrin edhe me nj gjini tjetr, se po i afroheni t gjashtdhjetave dhe, rrugs s jets, jeni ngarkuar me prvoja q duhet ti bni kujtes artistike; se di..., por kaq papritur m drguat n nj zarf gjatosh t verdh Kukullat e pyllit, romanin tuaj t par.
    Kur e mbylla edhe faqen e fundit, m lindi nj pyetje e frikshme si turbullimi i tabus, q ma ligshtoi zemrn: Ky sht (ka qen) Atdheu yn, q i bn njerzit e tij kukulla pylli, fantazma?.
    Secili kapitull e kishte t nnkuptuar prgjigjen me nj po t rrept, prandaj gjat leximit kisha filluar t mbrohesha ndaj ktyre po-ve, duke hamendsuar kapituj plotsues, nj fillim linje ndryshe, t shtoja diku nj grusht lirizmi ogurmir, ti ktheja ndonjher fantazmat nga rruga e, ndonj retush tjetr, si pr ta vn n ndonj rast filozofin e romanit n zona pak m t rrshqitshme, por n thelb pajtohesha me Atdheun ton q keni dhn n Kukullat e pyllit, sepse ai sht nj libr i hapur pr tu interpretuar dhe, sepse sht nj roman i vlerave tragjike. Thell un e kuptoja pse Ju fillesn artistike e shpini gjer n fundin e vet t arsyeshm, gjer n prfundimin historik dhe e ndrthurni me t. Ju i jeni bindur ligjeve t artit dhe ai ssht i ftoht si letargjia.
    Gjithher arsyet shtetrore kan qn t pakuptueshme pr qytetarin, jo rrall ato kan djegur si drama absurde zemrat dhe kan shrbyer pr t mbrujtur lndn e prplasjeve qytetar-shtet. N kt qerthull sht futur edhe personazhi juaj, Admeti, q prjeton dhimbshm, gjer n shformim t bots psiqike ndrprerjen e vijimsis shpirtrore dhe krijuese nga nj verdikt shtetror, q krkon ta klimatizoj n nj bot fshati t largt, e huaj pr t. Atje ai ndeshet me nj primitivizm t arsyeve shtetrore q e mundin, por i japin edhe nj tejkqyr pr ta par m qashtr jetn. Q nga asti i mundjes nga primitivizmi shtetror nga struktura e fabuls sikur dika zhduket pjes-pjes pr tu kthyer n ravgime ndrrash. Linjat shtrihen, por shtohen edhe makthet e Admetit dhe fantazmat e personaxheve.
    Ju keni dhn dy bot nprmjet gjenetiks s dy familjeve n fshatin malor Kajat. Familja e Shahos sht viktim e familjes s Baxhos. Po t kemi ndrmend se ato familje kan dal nga i njjti zjarr, se krert jan djem vllezrish, t cilt kan patur edhe nj djal ungji, student n teologji, t pushkatuar nga gjyqi i Baxhos n mes t fshatit t vet, n luftn e fundit, ku u prleshn tri ngjyrat: e zeza, e kuqja dhe e bardha, ather prfijohet qart tragjizmi historik q kaluam. Admeti plotson nj numr shprtror t familjes s gjakut t Shahos.
    Romani ka sfond kohor q bashkohet me t sotmen. Jeta artistike e plakut Shaho Doktor i Shkencave Gjenetike fillon nga sot e pambaruar dhe shkon drejt fminis s tij. Jeta i sht thar nga ngashnjimet n rini, kur iu ndrpre me prdhun puna shkencore. Ai su klimatizua as me t zinjt, as me t kuqt as edhe me t bardht, sepse sipas tij ngjyrat prodhojn dhun, por edhe se njeriu duhet t lihet i lir n prirjen e vet t natyrshme. Vitet e mpastajme n fshatin e tij jan mbijetes. Mbijetesa e Admetit ka filluar nga sot n Kajat dhe do t vdes copa-copa drejt s ardhmes. Ajo bn drit przishm si nj kandil n errsirn e shpirtit. Pleqria e plakut Shaho sot, sht arsyeshm edhe pleqria e tij, ai e prjeton kt mosh t s ardhmes, q nga sot. Fati i sajuar pr arsye shtetrore dhe aftsia pr ta par q sot t ardhmen, jan drama t personazhit, prandaj libri ska koh, ka mungesn e kohs, sa fillon mpikset nj koh, ajo zhbhet nga nj gjedh tjetr i s njjts koh. Koha sht ngatrruar pr t dhn nj cilsi artistike t saj, e keni br t rrethprsritshme te boshti. Kapitujt dhe nnkapitujt ngjajn si hije kohe, si shmblltyra, ku ngjarja sht vetm nj fillim i shfytyruar i trurit nn trysnin e pushtetit dhe personazhet kan gjymtimin e trysnis. Duket sikur keni br psikanalizn e Admetit.
    Personazhet e romanit jan me fate dramash, askush ska shndet shpirtror, ngjajn m shum si dytsa se sa t vetm n fat. Ata se kan nj prthithje trajtash nga nj pasqyr tjetr shpirti dhe ngjarjesh, madje dhe kohsh, ndoshta nga shtangsia e jets, pra ata jan personazhe me pasqyr. Po ti renditnim kto lloj personazhesh me pasqyr, do t dilnin gati t gjith prmban libri.
    Mbase mungesa e liris s vrtet dhe hapsirs krijon me tepri botn e ndjeshmris trupore sipas parimit, e ndaluara sht m e ethshme, kjo spjegon pjesrisht teprin ndjeshmrore q kan personazhet, por mbase sht edhe m thell, sht prirja juaj pr ti zbrthyer n gjndje t prndezura. Dy personazhet femra (Lina dhe Ladina) sikur e kushtzojn nxjerrjen n pah t personalitetit me dhnien trupore dhe Lina t krijon nj pamje cinike t smundjes n qytetrim.
    Personazhet kan nj fillim me kujtes t cilit i rikthehen dhe kshtu krijojn hapsirn artistike me shnjza kohe.
    Nuk hasa as edhe nj mbiemr t personazheve, ve disa cilsorve.
    Pr voli letrare kjo mund t ishte e arsyeshme dhe bindse pr nj pjes t personazheve dytsor, por ata q mbajn dramn e jets duhet t pajiseshin me mbiemra, aq m tepr q Ju astin artistik e bni edhe nj rrjedh kohe e cila nnkupton edhe vijimsin e gjakut q e mbart mbiemri. Edhe dika q ka lidhje me mbiemrat e munguar: shtysn pr ardhmri historike se mbartin figurat q mishrojn t mirn e prheshme t atdheut. Shahua sikur krkon me ndrgjegje t vetfshehtsoj gjer n zhdukje historin e tij q ssht vetm e tij.
    Pr Admetin ndrra sht lnda e vrtet e jets, form e shfaqjes s vrtet. N shpirt t saj jan gjaku, ndjenjat, riprjetimet dhe, jeta lndore sht hije e ndrrs. Kemi kshtu nj idealizm t kulluar. Ju e keni prdorur ndrrn edhe si shkarkes t peshs ndrydhse t dits, si dlirsim t shpirtit natn pr mkatin e marr nga prdhuna e rethanave. ndrra sht shpirti pa ditn q lviz n t gjitha koht dhe n t gjith hapsirn.
    Keni prdorur edhe pafajsin si cilsi t dlirsis shpirtrore pr Admetin, Shahon, teologun dhe nusen e djalit t Shahos, e cila bhet fantazm n koh t keqe me bubullima dhe fle n nj deg peme. Fantazmat, kto forma shpirti njeriu t pakryer n kushte kohore dhe hapsinore, i kan dhn romanit nj linj t dridhshme, magjike dhe tragjike.
    Kam mbresn se arsyeja e ndrrs sht m bindse se arsyeja e realitetit n roman. Realiteti i krijuar se spjegon dot plotsisht vetveten me mjetet e tij ndrsa ndrra e spjegon at me vetveten.
    Ju keni nj fjali els e cila lidh ndrrn me realitetin: T gjitha kto kishin ndodhur apo do t ndodhnin?
    Duke prdorur mnjanimin e nnkuptuar t ngjarjeve, fabula ka mbetur e prkor. Me shnime t Shahos ngadalson ritmin dhe kohn pr ta futur n hulli m t thella filozofike mendimin. Pastaj prdor paradokset, farsat pr t zbutur njtrajtshmrin e t treguarit. Ksaj proze n brendsi i farfurit poezia prsiatse, i fjalzon animizmi, i prvijohet simbolika e, mbi t gjitha, i dgjohet ritmi. Nganjher ndihet e folura fshae q u jep rreptsi karakteri disa personazheve, por jo vetm aq, se ka edhe teprimthe.
    Nj cilsi e prkryer e romanit sht mungesa e fundit e cila se kornizon lvizshmrin. Gjithnj ka nj rastsi q e prfundon veprn dhe shkrimtari ia dorzon lexuesit, jo se shteron ngjarja, po dorzohet me ndrgjegje shkrimtari. Ju e keni ln t nnkuptuar fundin me afrvdekjen e t Madhit Fare... q do t oj edhe n ndryshimin e rrjedhave t jets. Gjithsesi kto jan hamndje, por nj gj sht e sigurt n romanin tuaj, m shum ai zhvillohet lart, n katet e siprme t Bots, n ndrr.

    Patr 30.07.2002
    (marr nga gazeta e Athins)


    VASIL VASILI

    SHTOJC PR SHKRIMIN PR ARSYE SHTETRORE KUKULLAT E PYLLIT


    N fillim t viteve 70-t lexova tri libra t ndaluara: Gomari i Babatasit t Gj. Fishts, Letr Kordilianos t nj dinjitari t lart katolik t pushkatuar pas lirimit dhe librin e tret..., se mbaj mend titullin dhe autorin, megjithse qe libri m trondits q kisha lexuar pr racn shqiptare deri ather, ishte botim i fillimshekullit XX.
    Shkenca gjermane festonte prvjetorin e nj moshe t shtyr t antropologut m n z t saj. Pyetjes kush sht raca m inteligjente e Europs ai nguroi ti prgjigjej menjher. Ishte shekulli XIX i nacionalizmave dhe raca m inteligjente pr oboret gjermane ishte raca e tyre teutone.
    Profesori e kishte filluar kariern shkencore n ish-perandorin turke.
    N Stamboll, konsulli i vendit t tij, mik i babajt, i bri t papriturn e par tronditse. I vuri n pjatanc nj pako dhe i tha antropologut t ri:- merre. Ai e mbshtolli dhe mbeti i befasuar. Ishte nj kafk njeriu. Nuk fliste se ishte nn mbresat e forta t mrekullis q kishte prpara. ǒkafk e prsosur, prmasa mahnitse, mundsi inteligjence ka mbartur! As n nj ilustrim shkencor skish par nj kafk t till, kto prsiatte. M n fund doli nga zona e mahnitjes dhe bri pyetjen joprofesionale: Nga popull vjen kjo kafk? Miku i babajt i tha se ta solla q t ma zbulosh pikrisht ti kt popull. Antropologu i ri qe dorzuar se kish prmendur gati gjith popujt e perandoris: grek, sllav, arab etj, por smundi t thot asgj t prpikt. Ather t vrtetn ia zbuloi konsulli. sht kafka e nj ushtari shqiptar. Ishte koha kur Shqipria quhej shprehje gjeografike. Pyeti ku banonte ky popull, sa banor kishte, gjuh fliste. Pastaj bri ca matje profesionale dhe n fund tha: Sa keq! ǒfatkeqsi! ǒhumbje! Nj gjeni lind n nj milion, edhe nj t vetm q ka patur brezi i ktij... se ka ditur... e ka ln t vritet pr Perandorin. Q ather antropologu e zgjoi krshrin pr kt rac. Dhe dy her t tjera konsulli i kishte vn n pjatanc kafka shqiptarsh. Dhe antropologu tha: ǒsht ky popull q i ka t gjith pjestart e vet gjeni t mundshm? Natyrisht n kushte ekonomiko-shoqrore t begata.
    Thell n shpirt gjithnj m ka prkdhelur vlersimi i antropologut gjerman, qoft sikur t kishte pak t vrtet shkencore, por... (ah kjo por... e rnd si dyer shekujsh m del prpara) dhe brezit q liroi vendin, dhe brezit tim nuk po i krijohet mundsia pr tu krenuar me racn e vet. Fajin e kemi shtyr gjer te t tjert dhe shpirtin ton e kemi ln t pastr sikur t ishte shpirti i nj fmije. Kemi harruar q faji sht kolektiv.
    Ngashnjimet e atyre asteve kur e lexoja at librth, mi risolli Hiqmet me roman Kukullat e pyllit

    (marr nga gazeta e Athins)

Tema t Ngjashme

  1. Hiqmet Meaj
    Nga dikeafajtore n forumin Shkrimtar shqiptar
    Prgjigje: 29
    Postimi i Fundit: 22-09-2012, 11:27
  2. Familjet e nderuara shqiptare
    Nga alumni n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 70
    Postimi i Fundit: 22-03-2010, 16:46
  3. Familja Ndreu
    Nga CEZARND n forumin Elita kombtare
    Prgjigje: 21
    Postimi i Fundit: 08-01-2010, 23:53
  4. Nje ze shqiptar antikomunist nga Australia
    Nga Albo n forumin Elita kombtare
    Prgjigje: 6
    Postimi i Fundit: 22-07-2008, 01:05
  5. Hiqmet Agolli
    Nga shigjeta n forumin Arti shqiptar
    Prgjigje: 8
    Postimi i Fundit: 06-08-2007, 23:11

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •