Close
Faqja 1 prej 5 123 ... FunditFundit
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 20 prej 91
  1. #1
    i/e regjistruar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    20,249
    Faleminderit
    25
    95 falenderime n 91 postime

    11 marsi 1981, demostrata n Kosov

    11 marsi i vitit 1981 shnoi epokn e rikthimit t shqiptarve n identitet t mirfillt kombtar

    Nga Ahmet Qeriqi


    Demonstratat gjithpopullore t Marsit dhe Prillit t viti 1981, shnuan kthesn vendimtare t ndarjes definitive t shqiptarve t robruar nga ish-RSFJ. Krkesa pr krijimin e nj republike t shqiptarve n Jugosllavi, shtrohej si nevoj strategjike e kohs, pr t ruajtur identitetin kombtar t shqiptarve dhe pr t krijuar parakushte pr shkputje nga Jugosllavia, q ishte br nj burg i madh i popujve t Ballkanit.
    Zhvillimet q pasuan m 26 mars t po atij viti, kur njsit speciale t Jugosllavis, me lejen me aprovimin e regjentve besnik t regjimit t Beogradit si: Azem vllasi, Mahmut Bakalli, Ali Shukriu, Mehmet Cikuli- Maliqi e t tjer, sulmuan brutalisht demonstruesit duke vrar dhe duke prgjakur qindra prej tyre, intervenimi i till brutal, nxori n siprfaqe fytyrn e vrtet t fashizmit jugosllav dhe atyre shqipfolsve bastard, t cilt i shrbenin asaj politike shoviniste antishqiptare. Revolta gjith popullore, q pasoi m 2 dhe 3 prill, ia jerri prfundimisht maskn politiks s barazis s kombeve dhe kombsive t Jugosllavis. Shtypi perndimor dhe ai i Tirans zyrtare konstatonin se n Kosov kishte ndodhur njra ndr gjakderdhjet m t pashembullta n Evrop, pas Lufts s Dyt Botrore.
    Kryesia e Jugosllavis okupatore kishte shpallur gjendjen e shtetrrethimit. Qen vendosur qindra postblloqe policore dhe ushtarake n tr Kosovn. U vran dhe u plagosn rnd qindra demonstrues, u arrestuan rreth 5000 shqiptar liridashs. Klasa politike projugosllave n krye me komunistt titist filloi zbatimin e platforms pr rrnjosjen e kundrrevolucionit, t ciln me besnikri skllave po e zbatonin: Azem Vllasi, Ali Shukriu, Mahmut Bakalli, Mehmet Maliqi, Kol Shiroka, Fadil Hoxha, Xhavit Nimani dhe tr nj klas politikansh, q bnin prpjekje t panatyrshme ta przienin gjakun e shqiptarve me gjakun sllav, ashtu sikurse kishin przier shumica e tyre edhe martesat me serbe, malazeze, etj.
    Kryengritja gjithpopullore e marsit dhe prillit e vitit 1981 shnon nj epok vendimtare n historin m t re t popullit shqiptar, pavarsisht se kjo ngjarje nuk e ka gjetur vendin e merituar n tekstet ende gjysmake t historis son. Prej asaj kohe kishte filluar ndarja e madhe dhe diferencimi historik i dy klasave shoqrore, kundrshtare. Klasa projugosllave q pranonte jugosllavizmin dhe asimilimin e qet t shqiptarve, duke i trajtuar ata si kosovari, dhe lvizja ilegale lirimtare, e cila oi m n fund edhe n luftn e armatosur t UK-s, pr t u liruar nga robria shekullore jugosllave.
    N kt aspekt marsi dhe prilli i vitit 1981 shnojn njrn ndr ngjarjet m t rndsishme t historis son. Po t mos ndodhte ajo q ndodhi asokohe, shqiptart sot do t jetonin ashtu sikur se jetojn hungarezt n Vojvodin, myslimant n Sanxhak, apo vllahet n krahinn e Timokut n Serbi. Mirpo n kushte dhe rrethana t caktuara lvizja nacionaliste shqiptare, e prkrahur fuqimisht edhe nga Tirana zyrtare, arriti t konsolidoj idealin e liris, arriti ta mbaj gjall at dhe n rrugn e gjat e t mundimshme t historis, arriti t realizoj me sukses tri luftra lirimtare, t cilat u prkrahn nga mbar shqiptart atdhedashs dhe nga forcat prparimtare botrore.

    Titistt, projugosllavt dhe oportunistt edhe 25 vjet m pas mundohen ta fshehin t vrtetn pr kryengritjen shqiptare t vitit 1981

    Duhet pranuar faktin se jeta e prbashkt e shqiptarve me serb dhe kombet e tjera t Jugosllavis deri n vitin 1981, kishte dhn shum rezultate n afrimin e popujve, por jo n afrimin mbi principe t barazis, por mbi shembullin e skllavit t nnshtruar ndaj padronit. N Jugosllavin e athershme shqiptar t ndershm, poshteni shiptari konsideroheshin vetm ata q e donin pa lajka Jugosllavin, si atdheun e tyre, ata q martoheshin me serbe, ata q rezervoheshin t flisnin shqip sapo futej n mesin e tyre nj serb, dhe ata shqiptar truthar q nuk kishin as edhe ndjenjn m elementare t dashuris pr kombin e atdheun. Dhe, mjerisht, duhet pranuar faktin se t till n mesin e turmave t paarsimuara shqiptare pati me shumic, ashtu sikurse pati me bollk edhe nga ata q u shkolluan n Beograd, dhe prej andej solln n Kosov shum nipa dhe mbesa t Serbis. Mbi kt shtres t turmave shqiptare ngrihej klasa politike jugosllave, e cila kishte pranuar rezignatn tragjike t asimilimit t ngadalshm, meq arrinte t mbijetonte ekonomikisht dhe arrinte t vilte favore t shumta dobiprurse duke u br pjes e politiks jugosllave antishqiptare. Krijimi me sukses i nj hibridi t till t oroditur, onte pa kthyeshm n iden e jugosllavizimit t shqiptarve dhe t popujve t tjer t federats, e cila ishte prhapur sidomos n vitet 70 dhe 80 t shekullit t kaluar.
    sht e natyrshme se periudha e till e rrojtjes bashk, periudha mushke e bashkim vllazrimit t shqiptarve me serb, periudha e fillimit t nj ngjizjeje t panatyrshme, mes dy popujve q kishin t prbashkt vetm armiqsin 13 shekullore, jepte rezultate t caktuara, ashtu sikurse kishte dhn edhe n kohn e Roms, kur qen romanizuar shum popuj t Ballkanit, por edhe n kohn e Perandoris Otomane kur u turqizuan po ashtu nj pjes e madhe e popujve t Ballkanit.
    Mirpo, n kushte dhe rrethana t zhvillimit shoqror, arsimor, politik dhe ekonomik n Evropn e asaj kohe, n kohn e ndarjes s bots n dy blloqe t mdha politike kundrshtare, proceset historike do t zhvilloheshin n akord me kohn, dhe nuk mund t ndodhte ndonj asimilim i dhunshm, apo ndonj shfarosje kolektive e shqiptarve, sikur m von pretendoi ta zbatonte regjimi i Milosheviqit.
    Viti 1981, grushtin m t fort ia dha ides s jugosllavizimit t shqiptarve dhe kjo sht merita m e madhe historike q ndodhi n at koh, sepse filloi rruga e vetdijesimit pr liri, barazi dhe vetvendosje t shqiptarve. t cilt padrejtsisht dhe me bekimin e qarqeve politike evropiane kishin mbetur t okupuara nga Jugosllavia. Kt ide e prforconte edhe procesi i diferencimit ideopolitik, proces t cilin e zbatonte me prpikri klasa titiste-rankoviqiste shqipfolse e Kosovs. Ishin kta partiakt e t gjitha niveleve nga LKJ, LSPPJ, LRJ, LAN, pastaj prokurort, gjykatsit, porott, milict, sigurimi i shtetit i identifikuar si UDB si dhe nj klas e tr denoncuesish, t cilt pr shrbimet e tyre kundr nacionalistve dhe irredentistve shqiptar shprbleheshin n shum aspekte. T rralla kan qen shtpit e shqiptarve t trojeve t robruara t atdheut asokohe ku nuk kishte t paktn nj denoncues shqipfols. Ky sht nj fakt i palavdishm por mjerisht sht nj fakt historik, sepse t gjitha grupet ilegale, e tr veprimtaria antijugosllave sht zbuluar nga shqipfolsit, nga ata q ishin shumic, sepse popullata serbe gjithnj ka qen pakic n Kosov dhe nuk ka arritur t shnoj ndonj rezultat n kt drejtim. Nuk kishte fshat n Kosov, apo bashki n qytete, ku nuk njiheshin ata q bashkpunonin me UDB-n, sepse ky bashkpunim bhej madje krejt hapur. N do aksion pr t shpartalluar shqiptart liridashs kan marr pjes milict shqiptar, ndrsa aksionet jan drejtuar nga polict serb t UDB-s. Edhe n aksionin gjakatar kundr familjes s Tahir dhe Nebih Mehs n Prekaz, m 13 maj t vitit 1981, n ball t forcave t rrethimit kan qen milict shqiptar. T tillt, n mars dhe prill t vitit 1981, kan vrar dhjetra demonstrues n Prishtin, Ferizaj, Gjakov, Vushtri, Mitrovic, Drenas e gjetk. Nga milict e till t Mehmet Maliqit, t Azem Vllasit e Rrahman Morins jan vrar n rrethim Nuhi Berisha, Rexhep Mala, Bedri Sokoli, Afrim Zhitia, Fahri Fazliu, Ismet Krasniqi e dhjetra t tjer. N t gjitha arrestimet e qindra grupeve t rezistencs n Kosov gjat viteve 80, n krye t aksioneve kan qen SUP-ovcat shqipfols dhe pjestar t milicis vendore. I till ishte rezultati i politiks 30-vjeare t bashkim vllazrimit. Dhe sa m shum q kta lakej t jugosllavizmit tregoheshin besnik, aq m shum krkohej nga ata, zbatimi sa m i thell i nj politike t till, t egr, antikombtare. Kto shrbime t panatyrshme q kryen bastardt e t gjitha ngjyrave, me koh uan n degradimin fatal t ksaj klase, e cila, edhe pse kishte shrbyer besnikrisht, pse t mos thuhet me kt rast se kishte shrbyer qenqe, m n fund u detyra t largohet kokulur nga shrbimi, n fillim t viteve 90 t shekullit XX. Ishte kjo koha kur komunistt shqiptar jugosllav, t indinjuar n politikn e Beogradit bn edhe at revolucionin e njohur t hedhjes s triskave t partis. Dashur pa dashur ata u gjenden t braktisur nga padroni, t cilit i kishin shrbyer plot 40 vjet. T kota ishin edhe prpjekjet pr t krijuar organizata gjithjugosllave si UJDI i Veton Surroit, t kota u treguan edhe prpjekjet pr ta varrosur dhunn, t kota u treguan edhe fikjet e dritave dhe trokitjet me lug npr pjata , q ndrmorn t zhgnjyerit dhe braktisurit titist, t kota ishin edhe shum orvatje, q bn skllevrit shpirtshitur, tashm t braktisur nga padroni, t cilit deri dje i kishin kryer shrbime duke vrar e duke denoncuar pabesisht vllezrit e tyre t gjuhs dhe t gjakut. T kota u treguan edhe brohoritjet pr Stipe Shuvarin e Kausha Jasharin, t kota edhe apelet me nnshkrime t pseudointelektualve, t cilt mendonin t ruanin as aq mund t ruhej n kohn e erozionit t madh, q kishte nisur me fillimin e shprbrjes s Jugosllavis q n fillim t viteve 90.


    Klasa e komunistve kosovar, e braktisur nga Beogradi, n kohn e lirimit t pluralizmit politik u rreshtua n Lidhjen Demokratike t Kosovs dhe n disa partijza t tjera, t cilat u udhhoqn nga ish-komisart e LKJ-s dhe nga mbeturinat e fundrrinat e UDB-s, q gjetn streh npr parti politike. Ky ishte rezultati q korrn komunistt shqiptaro-jugosllav pr shrbimet e tyre t verbra kundr kombit e atdheut.
    Kjo klas njerzish, pr t gjitha ngjarjet q kan ndodhur, ende fajson kreatort e kryengritjes s vitit 1981, sepse ata ua prishn ndrrat dhe aspirata e tyre pr prbashksi dhe asimilim t qet. Dhe, uditrisht, edhe tani 25 vjet m pas, t tillt ende kan mbetur po n ato pozicione, edhe pse Kosovn e liruan pikrisht ata q projektuan 11 marsin, 26 marsin dhe 1 e 2 prillin e vitit 1981 dhe q uan prpara proceset lirimtare duke i kurorzuar me luftn heroike lirimtare dhe fitimtare t UK-s. Ndodh kjo sepse lufta jon nuk u zhvillua deri n fund dhe nuk i pastroi dot mbeturinat titiste, rankoviiste e milosheviqiste, ose pastroi fare pak.
    Pikrisht pr kt, n RTK, projektohet dhe realizohet nj emision pr kryengritjen e vitit 1981, duke u bazuar n deklaratat e ish UDB-ashve, e titistve me damk dhe t disa oportunistve, t cilt edhe pse kan mbajtur vite t tra npr burgje, kan ndrruar sa e sa her ngjyrat, duke u hedhur nga nj parti n tjetrn dhe duke mos qen asnjher konsekuent, as ather kur ishin marksist leninist, as ather kur u bn LDK-ist t prbetuar, as n kohn e UK-s kur ia mbathen pr n Stankovec dhe as tani kur jan postuar npr poste t ndryshme qeveritare.


    T flassh me prgjegjsi intelektuale e atdhetare pr kryengritjen shqiptare t Marsit dhe Prillit t vitit 1981, nuk do t mjaftoj fakti sepse paska hedhur gjelln me gjith pjatn n Menzn e Studentve n Prishtin, m 11 mars t vitit 1981, as sepse paska krkuar vurmak para mikrofonit n krah t dashnores, as sepse n rrethana t caktuara mund t ket qen i dnuar pr nj veprimtari t till, por i thyer dhe i pusuar m von, as sepse pas burgut ishte rreshtuar n LDK s bashku me ata q t kishin denoncuar dhe dnuar, as sepse gjat lufts t tillve iu ka rrshqitur nn kmb toka e prgjakur e Kosovs, ku luftohej fyt pr fyt kundr regjimit kriminal t Milosheviqit, n prkrahje t forcave ajrore t NATO-s. Nuk mjafton t krekosesh se e paske ndihmuar luftn e UK-s me Fondin e Emergjencs, apo nga fonde t tjera nga t cilat akcili veprimtar gjysmn e parave mund t i ket zhvatur pr vete. Nuk bn n asnj rast t tregohesh qyqar dhe t mos pranosh realitetin, i till far ishte n vitet 80 t shekullit t kaluar. Nuk ishte e panatyrshme asokohe t ishte marksist leninist, as enverist, por ishte e panatyrshme t ishte komunist jugosllav, titist e rankoviqist i tipit t Azem Vllasit, Ali Shukriut, t Sinan Hasanit, Rrahman Morins, etj. Ishte e panatyrshme t denoncoje vllan apo shokun e klass sepse paska shkruar tinz KR (Kosova Republik), por ishte e moralshme dhe kombtarisht e preferueshme t ndodheshe npr burgjet e pushtuesit, pr ta kundrshtuar robrin, qoft edhe vetm me bindje, duke iu qndruar konsekuent, deri n fund, atyre bindjeve. Ishte krejtsisht e panatyrshme dhe e pamoralshme t fitoje grada duke denoncuar bashkkombsit, apo duke izoluar, sulmuar e prbuzur familjet e atyre q ndodheshin npr burgje. Ishte e natyrshme dhe e moralshme t ndihmoje familjet e atyre q i kishte sakatosur regjimi okupator.

    Brthama e ideatorve t kryengritjes s vitit 1981 u b m von edhe brtham e UK-s

    Kryengritja shqiptare kundr robris e vitit 1981, pas sulmit gjakatar, q mori n fillim nga ushtria dhe policia jugosllave, ajo s shpejti filloi t konsolidohet duke iu prshtatur rrethanave t reja t veprimit.
    Dhuna, brutaliteti i forcave policore, arrestimet, vrasjet, plagosjet zgjeruan edhe m shum frontin e rezistencs. UDB-ja n bashkpunim me kolaboracionistt nxori para gjyqit dhjetra grupe studentsh, puntorsh dhe intelektualsh, ndrkoh q n platform t krkess Kosova Republik angazhoheshin dhjetra grupe t tjera, krejtsisht t pavarura nga njra tjetra, por me synime dhe qllime t njjta.


    Edhe pse n luft pr ta thyer nacionalizmin dhe irredentizmin shqiptar ishte inkuadruar tr aparatura politike dhe aparatura e represionit fizik, edhe pse luftn kundr ktij nacionalizmi e prkrahen t gjitha shtetet e Evrops, me prjashtim t Shqipris, e cila krkesat e rinis shqiptare i mbshteti fuqishm, edhe pse n kt luft n mnyrn m t paturpshme dhe m t panatyrshme, po merrnin pjes edhe shum shqiptar besnik t jugosllavizmit, lufta pr realizimin e idealeve kombtare u tregua shum m e fort dhe prballoi me sukses t gjitha sfidat n rrethanat e caktuara shoqrore dhe historike.


    Ideatort dhe prkrahsit e lvizjes pr lirim dhe bashkim kombtar, veprimtarin e tyre atdhetare nuk e pushuan as npr burgje. Dhe sapo liroheshin nga burgjet, srish riorganizoheshin dhe vazhdonin veprimtarin atdhetare, duke krkuar barazi dhe liri.
    N vitet 80 sipas informatave q sjell shtypi i huaj, por edhe ai jugosllav pr vepra t cilsuara si antijugosllave, jan dnuar prej 2 muaj e deri n 20 vjet burg rreth 12,000 shqiptar, t moshave t ndryshme, por mesatarja e moshs s tyre ishte prej 20 deri n 30 vjet. UDB-ja kishte hapur rreth 400.000 dosje pr shumicn drrmuese t intelektualve shqiptar, kryesisht t familjeve q ishin shquar pr rezistenc kundr forcave okupatore serbe qysh prej vitit 1912. Vetm n ushtrin jugosllave qen dnuar 1.200 shqiptar, n mesin e tyre edhe ndonj epror. Shtypi i kohs nuk i ka shnuar kto t dhna, meq nuk lejonte censura e kohs s totalitarizmit jugosllav.
    N luft pr ta thyer nacionalizmin shqiptar kishte filluar edhe aksioni i diferencimit ideopolitik, t cilit i printe ideologu famkeq titist, Azem Vllasi dhe kompania e tij diferencuese. N kt luft t panatyrshme, antishqiptare, morn pjes n mnyra t ndryshme t gjitha republikat e Jugosllavis e veanrisht ajo e Maqedonis, ku po ashtu luftohej nacionalizmi dhe irredentizmi shqiptar. Kjo luft nxiti fuqishm nacionalshovenizmin serb, i cili pasi supozonte se i kishte nnshtruar shqiptart, filloi luftn pr t nnshtruar edhe sllovent, kroatt e myslimant e Bosnjs.
    Duke qen se e ashtuquajtura Lvizje paqsore kishte degjeneruar n nj qyqari t neveritshme, duke qen se po bheshin prpjekje pr t bindur turmat shqiptare se liria do t vinte e nnshkruar, po t bheshin t durueshm, shum prej t burgosurve t vitit 1981, veprimtarin e tyre atdhetare e kishin orientuar drejt prgatitjes s kryengritjes s armatosur. Lufts lirimtare n Kroaci dhe m von n Bosnje iu kishin bashkuar shum shqiptar liridashs, q paraprakisht qen prndjekur nga regjimi i Milosheviqit.
    Me qllim pr t vepruar n drejtim t krijimit t nj force kombtare, kishin shkuar pr t u strvitur ushtarakisht n Shqipri, n kohn e regjimit t Ramiz Alis, dy grupe atdhetarsh, n mesin e tyre edhe komandanti i ardhshm legjendar i UK-s Adem Jashari, e disa t tjer. Po pr kt qllim qen organizuar edhe grupe t ndryshme ilegalsh q kryenin strvitje ushtarake sidomos n Drenic dhe n Llap. N krijimin e celulave t para t UK-s, po thuajse n t gjitha ato celula kishte ish t burgosur dhe t prndjekur q veprimtarin e tyre antijugosllave e kishin nisur n Mars Prill t vitit 1981. Nj pjes nga kta veprimtar n kushte dhe rrethana t caktuara ishte inkuadruar n Lvizjen Popullore t Kosovs, e cila prjetoi batica dhe zbatica t shumta, meq n kuadr t saj supozohej me t drejt se ishin futur edhe kuadro t ish UDB-s. Pavarsisht nga dobsit, sektarizmi dhe bajraktarizmi, q mbretroi n LPK, klasa e ish t prndjekurve kishte zgjeruar veprimtarin n t gjitha vendet n Evrop, por edhe brenda n Kosov, ku vepronin grupet e para guerile t armatosura, t cilat tashm kishin kryer sa e sa aksione kundr stacioneve t polics serbe kundr milicve dhe kolaboracionistve.


    N Kohn e krijimit t strukturave t para organizative t UK-s brenda n Kosov, n t gjitha nivelet komanduese ishin inkuadruar ish t prndjekurit dhe t dnuarit e vitit 1981. Ata tashm drejtonin Shtabin e Prgjithshm, shumicn e zonave Operative, sigurimin sekret, institucionet e para informative t UK-s. Prderisa shumica e t burgosurve t vitit 1981 qen hedhur n ballin e lufts pr liri, pati edhe mjaft oportunist q i mbeten besnik politiks pacifiste t Ibrahim Rugovs, apo t till q i prndoqi Rugova nga partia e tij dhe q u riorganizuan n LBD.
    Pr t u bindur se cila ishte veprimtaria atdhetar e kreatorve t kryengritjes shqiptare t vitit 1981, duhet t shfletohen biografit e dshmorve n vllimet e monografis Fenikst e liris ku jan prezantuar dhe vazhdojn t prezantohen biografit e dshmorve t UK-s. Prmes ktyre biografive shpaloset e vrteta pr luftn dhe rezistonin e armatosur dhe dalin n siprfaqe, ata q me tr qenien jan angazhuar pr lirimin e trojeve shqiptare nga robria. Vepra e tyre dhe e bashklufttarve t tyre flet se kush e organizoi kryengritjen e marsit dhe prillit t vitit 1981, kush e vazhdoi luftn deri n vdekje, kur i bri bisht asaj dhe kush po i vjel sot frytet e asaj lufte dhe atij gjaku t derdhur pr liri.


    Ata q ende nuk e kan kuptuar se cila ishte esenca lirimtare e nacionaliste e kryengritjes shqiptare e Marsit dhe Prillit e vitit 1981, me siguri se nj dit kur Kosova do ta fitoj pavarsin, do ta kuptojn, ose do t detyrohen ta kuptojn. Ata q kan marr pjes n ato zhvillime dhe q n kushte dhe rrethana t caktuar jan larguar nga lufta, ( prej lufts ve ai largohet...) atyre mbase edhe iu ka hije t ngrehin e t mos kputin dhe prore t ndrrojn qendrimet. Ndrsa kundrshtart ende projugosllav, ai Azem Vllasi, Shklzen Maliqi, Mahmut Bakalli, Migjen Kelmendi, Jusuf Buxhovi, Gani Mehmetaj, Baton Haxhiu e shum t tjer do t mbeten n fundrrina t historis ashtu sikurse Esat Toptani, Ceno beg Kryeziu, Shefqet Vrlaci, Ali Shukriu, Mehmet Cikuli, Rrahman Morina dhe kolaboracionistt e neveritshm q ikn nga Kosova s bashku me forcat serbe, n qershor t vitit 1999.


    Kosova ende ka shum militant t Marsit dhe prillit t vitit 1981. Ata veprojn, sogjetojn dhe tashm kan mbetur garda m besnike e Kosovs, garda besnike e forca jo vetm morale, garancia m e fort e t ardhmes s Kosovs dhe trojeve etnike shqiptare.
    Lista e Injorimit: Pirate of Love,referi_1, Le dvou, Zagor,ane,beni33.

  2. #2
    i/e regjistruar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    20,249
    Faleminderit
    25
    95 falenderime n 91 postime
    Ngjarje historike t kombit ton q e tundn ish-federatn Jugo-sllave, Ballkanin dhe Europn!
    Nga Fadil Shyti


    M 11 Mars 2006, u mbushn 25 vjet, q kur ndodhn demonstratat e para n
    Prishtin n kryeqytetin e Kosovs.
    Ato, u zgjeruan dhe u bn gjithpopullore pastaj, m 26, mars dhe 1, 2 e 3
    prill n t gjitha qytetet e Kosovs.
    Kto demonstrata burimin e kishin tek padrejtsit e shumta shekullore q t
    huajt ia kan br kombit ton duke e coptuar n pes shtete t Ballkanit.
    Erdhn kto ngjarje, si rezultat i nj politike kriminale dhe tepr
    perfide-dinake t pasuesve titist, q ia bn popullit ton pr gjysm
    shekulli.

    Demonstratat studentore n Prishtin, i zgjuan nga gjumi fillimisht popujt e
    ish-Jugosllavis, i ndrgjegjsuan ata (megjithse tepr von e kuptuan
    drejt), q nga nj federat e imponuar nga reaksioni i brendshm n
    bashkpunim me at t jashtm, mund t formoheshin shtetet sovrane.
    Gjithashtu, kto demonstrata u dhan msim t madh dhe kombeve t shtypura
    n Evrop, sepse n pranver ndodhn ngjarjet kosovare, ndrsa n vjeshtn e
    po atij viti ndodhn ngjarje n Poloni, e pastaj dhe n vende tjera, ngjarje
    q quan n ndryshime t mdha t status-kuos n Evrop e m tej.
    Evropa, pastaj psoi dhe thyerje kufijsh dhe u rilindn shtete sovrane: n
    kto hapsira.

    Ne, filluam t part revolucionin e popujve t Ballkanit dhe t Evrops q
    m von rezultoi n ndryshime kufijsh pr popujt e shtypur dhe formimin e
    shteteve t tyre kombtare: republikat ish-jugosllave, pastaj: ekia,
    Sllovakia; shtetet e BS si: Letonia, Estonia Lituania, etj, pastaj u b
    ribashkimi i Gjermanis.
    Erdhn kto ngjarje, si rezultat i trasimit t rrugs s liris, duke i ar
    bllokadat prball armiqve nga t part tan, q nga kryengritja e armatosur
    e 1945-s, me komandantin atdhetar, Shaban Polluzha n krye e deri n
    demonstratat e stuhishme t 1968-s, me birin e madh t kombit ton, Adem
    Demain.

    Kur i ka kundrshtuar e luftuar Adem Demai, armiqt tan shekullor, kta
    politikant tan n at koh kan luajtur me "lloin" e mblsirave titiste,
    ndrsa tani e fyejn, e izolojn, e censurojn n mjetet e shtypit, t
    radio-televizionit etj, po kjo hiq nuk m habit, sepse n krye t radhs
    srish kan ardhur ata titistt e mallkuar, t cilt i diferenconin
    atdhetart dikur, prandaj i kemi punt kshtu si i kemi!
    Kur lidert "tan" kur shkojn tek varret e dshmorve t Kosovs dhe t
    trojeve tjera shqiptare a mendojn s paku njher SE PO I SHKELIN idealet e
    tyre; apo paraqitjen e tyre atje po e bjn ve sa pr mbulesn kozmetike e
    cila ju duhet pr t mbledhur pik nga populli pr t br karrierizma
    pushteti.
    Kta, mjeran t etur pr pushtetin pa shtet, sot e sot po veprojn kundr
    idealeve t tyre, kundr amaneteve t tyre, vall prse ju vn kurora dhe
    far betimi bjn para tyre apo mos po krkojn falje para tyre e po u
    thon n mnyr t heshtur: "kot keni luftuar ju se ne tani do bjm si t
    duam si t na thon t huajt ; qllimi juaj qe ribashkimi i Shqipris,
    ndrsa qllimi yn sht bashkimi me Ballkanin dhe me Evropn" !

    Paka se Shqipria po mbetet e coptuar, pa ka se Kosova me vise tjera
    shqiptare, po ricoptohet dhe po ndahet me kufi-zinj!

    E, ju si t pacip q jeni, me fodullk po deklaroheni verbrisht para
    diplomacis botrore: "ne, nuk jemi pr ribashkim me Shqiprin"!!!
    Kur ju po e shkelni prdit kt ide madhore, mendoj se: vizitat e juaja
    atje jan fyerjet m t mdha q u bni martirve t liris, ende t pa
    fituar!
    Ju, si sharlatan q jeni, po prpiqeni q edhe pr s vdekuri ti
    shfrytzoni, pr qllimet tuaja t zeza!
    Pastaj, me servilizmin e mjer q ju karakterizon, ju thoni: " ne, jemi pr
    negociata e kompromise"!!!
    Ju, angazhoheni do dit ti mbytni idealet e tyre, pr t cilat ata u
    flijuan!
    Ju, me kompromiset tuaja politike q po i bni, prball faktorve okupator
    dhe diplomacis
    ndrkombtare, trojet shqiptare, do dit e m tepr po i bni "monedh
    kusuritjeje" dhe shqiptart srish po i bni "mish pr top", t cilt do t
    ballafaqohen me kriza t reja, q zor se do t tejkalohen pa rreziqe t
    mdha!
    Nuk e di a jeni t vetdijshm pr kt, apo i bni kto marrzira politike
    nga trysnit e huaja prej t cilave atdhetart e rn n fushat e nderit su
    thyen kurr!
    Kujdes! uragani popull, sht fryr, ai do t shprthej nj dit!
    Mos mendoni, se mund ta mbani pafundsisht me mashtrime!

    Ti kthehem retrospektivs historike: duke e ndjekur kt rrug sakrificash
    revolucionare, ska dyshim q brezi i ri q po vinte duke u vetdijesuar n
    vitet 70-ta, e ktej e kishte t qart rrugn e ndritur, pr ta uar prpara
    shtjen e madhe t lirimit.
    Kjo barr u takoi militantve atdhetar si: Metush Krasniqi, Jusuf Grvalla,
    Kadri Zeka, Hydajet Hyseni,
    Rexhep Mala, Nuhi Berisha, Afrim Zhitia, Fahri Fazliu, Bajram Bahtiri e t
    tjer, t cilt i dhan grushte t rnda regjimit kriminal t Beogradit, me
    luftn ilegale, e cila prhapte drit, pr ardhmrin ton gjithkombtare.
    Atbot, vepronin shum grupe ilegale t cilat pr nga emrat ndryshonin, por
    si mishi me kockn, si gjaku me zemrn puqeshin e bashkjetonin, pra kishin
    pika takimi objektivat e tyre madhore t cilat ishin ngulitur thell n
    mendjen dhe n zemrat e atdhetarve t vrtet: si hap i par historik, qe
    projektuar fitorja e Republiks s Kosovs, pastaj Ribashkimi i territoreve
    shqiptare, me Nnn Shqipri.
    Sipas shkrimeve t shtypit t Beogradit, atbot ishin zbuluar 90 grupe me 3
    Organizata ilegale t cilat e mbulonin veprimtarin e tyre n t gjitha Viset shqiptare, n
    ish-Jugosllavi.
    Kto Organizata revolucionare, udhhiqeshin nga msimet e njerzve
    revolucionar, brenda e jasht atdheut.
    Prandaj, krkesat madhore gjithkombtare shkonin drejt haprimeve t reja
    historike.
    Realizimi i ktyre krkesave do arrihej m shpejt, sikur mos t mungonte
    prkrahja e duhur, pikrisht nga ithtart e sotm "demokrat", t cilt dje
    ishin t kthyer n vasal t mjer tek t huajt titist: duke e mohuar dhe
    penguar do prpjekje q onte drejt fitoreve t reja.

    sht pr tu theksuar se lvizja ilegale, prkrahje t parezerv kishte
    kurdoher nga rinia heroike, inteligjenca prparimtare shtresa e mesme,
    klasa puntore heroike dhe katundart atdhetar.
    Ndrsa, pengesa nga m monstruozet bnte atbot burokracia reaksionare, e
    cila u friksohej humbjeve t pozitave dhe pasuris, s tyre t fituara nga
    shrbimet servile tek t huajt, duke e shtypur popullin e saj, prandaj i
    friksohej edhe grushtit t drejtsis nga populli.
    Kjo burokraci, popullin e kishte shfrytzuar deri n palc, duke ia pir
    djersn dhe gjakun.
    Ata, dshironin ti zgjatet jeta armikut shekullor, vese ti ruanin
    privilegjet e tyre, ta ruanin "pushtetin e tyre paralel".
    Por, historia e dshmoi t vrtetn se ska forc q mund ta shuan revoltn
    e nj populli t robruar.

    Ndikim t madh n prgatitjen e ktyre ngjarjeve kishte edhe shteti am
    SHQIPRIA.
    Them kshtu, sepse atbot n Kosovn e vizitonin shum profesor-ligjrues
    nga Tirana, ata me fakte shkencore, me libra, me aktivitete kulturore dhe
    sportive arritn shum q rinia heroike t ndrgjegjsohet dhe t ushqehet
    n frymn atdhetare.
    Propagandn lirimtare e zhvilluan ata, kur shumica e profesorve t
    Kosovs, skishin mundsi ta bnin.
    N kohn kur propaganda fashiste titiste po bnte nj fushat tmerrsisht
    antishqiptare, po n kohn kur politikant revizionist e shqipfolsit,
    tradhtart me damk si Ali Shukriu, Azem Vllasi e t tjer, po e sulmonin
    pamshir rinin heroike t Kosovs dhe popullin e saj, si: nacionalist,
    irredentist, separatist e t tjera epitete, ishte Shqipria, shteti i
    vetm n bot, q po tregohej e palkundur n prkrahje t ktyre
    demonstratave, q do ta SHKATRRONIN prjetsisht ngrehinn e nj shteti
    artificial e quajtur Jugosllavi. Mbase, kjo edhe i takonte!
    Fatbardhsisht, kjo edhe ndodhi!
    N organin e PPSH-s, "Zri i popullit", m 8 Prill 1981 u mbrojtn
    fuqishm, faktet historike dhe me plot argumente shkencore, krkesa e drejt
    e popullit ton, pr Republikn e Kosovs.

    TANI, KJO PRKRAHJE DUHET T JET EDHE M E FUQISHME
    DHE PR KT TANI KA M SHUM MUNDSI, SHQIPRIA JON.

    Gjithashtu, n organet tjera t shtypit, n Radio Tirana dhe nga TVSH--ja, u
    zhvillua nj qndres e papar n mbrojtje t popullit liridashs t
    Kosovs.
    Kjo, kishte vlera t mdha guximi dhe e ndihmonte fort lvizjen lirimtare
    ilegale, sepse atbot mungonin k kushtet q popullit ti thuhej e vrteta
    fuqishm.

    Diplomacia ndrkombtare perndimore u tregua tepr e shurdhr ndaj
    ngjarjeve n Kosov, pra kjo heshtje ishte si nj lloj prkrahjeje ndaj
    regjimit kriminal t Beogradit, pr faktin se rinia jon heroike dhe klasa
    puntore e cila e prkrahu pa rezerva, prandaj u vra dhe u burgos egrsisht
    rrugve t qyteteve dhe katundeve t Kosovs.
    Pr kto krime dhe padrejtsi zrin e ngriti vetm shtypi dhe mediat
    prparimtare n lindje-perndim, kto zra t fuqishm i prktheu pr
    opinionin botror, Radio Tirana.
    Pastaj, shoqata jo qeveritare dhe humanitare i erdhn her-her n ndihm
    popullit ton liridashs.
    Krimet mbi popullin e Kosovs nuk i dnoi asnj qeveri perndimore atbot
    dhe Jugosllavis s athershme i mbeten duart e lira t vjell vrerin dhe
    zjarrin mbi kt popull.
    Ndrsa, element kolaboracionist brenda dhe jasht Kosovs ishin hedhur
    idhshm n sulm, pr ta mbytur revolucionin popullor.
    Nuk mungonin shrbimet servile ndaj regjimit si diferencimet ndaj njerzis
    prparimtar dhe spiunimet q u bheshin mrgimtarve tek UDB-ja,
    jugosllave, kur kta e prkrahnin me demonstrata n perndim Republikn e
    Kosovs, t organizuara nga revolucionart q vepronin jasht atdheut.

    - I prkujtova kto fakte t atyre viteve, sepse tani po zhvillohet nj
    fushat e pakontrolluar kundr atyre lufttarve pishtar t rezistencs
    paqsore aktive e jo vetm paqsore; po sulmohen atdhetart pikrisht prej
    atyre q atbot ose heshtn si mumjet ose u hodhn si tigrat mbi
    revolucionart, duke u shrbyer me t gjitha format dhe mjetet pushtuesve.
    Ndrsa, tani kan arritur t bhen edhe lider t partive "demokratike", jo
    me veprimtari atdhetare ve me zhurma histerike.
    Kta zotrinjt, faktorin e brendshm e nnvleftsojn s teprmi, ndrsa
    faktorin e jashtm e mbivlersojn tej mase, kinse vetm ky faktor mund ta
    zgjedh shtjen ton.
    Mendoj, se ky ishte dhe mjerisht ka mbetur; gabimi m i madh i tyre, prandaj
    edhe smunden dot t dalin nga rrjetat ku kan hyr e mbetur mjerueshm, pra
    edhe sukseset n rrugn e historis po u alojn mjerueshm dhe kshtu do t
    ndodh derisa kta "kozmopolitik", t arrijn t dalin nga kthetrat e ideve
    t tyre q kombit po i sjellin vetm situata fataliste.
    Tani, me t madhe po zhvillohet nj politik prarse brendakombtare, q
    nuk shpie drejt prparimit por i shrben robris.
    Lidert "tan, pr asgj nuk kan marrveshje midis tyre prve kur sht
    fjala pr servilizmin ndaj t huajve, n dme t interesave tona vitale.
    Apo, lidert "tan" po presin derisa populli t reagoj fuqishm ndaj
    veprimeve t tyre?!
    Thyerja e unitetit brenda shqiptar sht njra nga plagt m t mdha q po
    i shkaktohet kombit ton, fatkeqsisht nga vet shqiptart.
    Jemi n gjendje ta kuptojm apo jo tani, sht shtje tjetr, ndrsa m
    von do ta kuptojm se: inspiruesit e till, me apo pa dijenin e tyre ia
    kan br nj shrbim t madh armiqve shekullor.

    Secili le ta dij mir se kameleonizmi sht sjellje shtazarake, prandaj
    politikisht kameleont smund t ken aftsin t veprojn njerzisht, as
    kombtarisht.

    Erdhn kto ngjarje, si rezultat i gjendjes s mjerueshme ekonomike dhe
    tepr kontradiktore n zhvillimin tepr t ult t Kosovs, krahasuar me
    republikat e ish-federats jugosllave.
    Fj. vj. atbot, Sllovenia ishte 7-t, her m e zhvilluar se Kosova e cila
    shfrytzohej ekonomikisht deri n palc nga Beogradi.
    Pr kt kishte shkruar edhe "Zri i Popullit", m 1980, duke iu referuar
    shifrave dhe fakteve t pakontestueshme.
    Prandaj, parulla e brohoritur nga demonstruesit "Trepa punon, Beogradi
    shfrytzon", ktu e kishte burimin.

    Gjithashtu, burokracia e brendshme e cila ishte lidhur kok e kmb me
    Beogradin, nn parulln famkeqe t "vllazrim bashkimit", nn maskn
    "vetadministrimit titist", e shfrytzonte popullin fukara, ia pinte djersn
    dhe gjakun, duke e treguar her hapur, her maskuar fytyrn e egr t
    feudalve t majmur.

    Serbia, edhe tani, me ndihmn e miqve t vjetr si Franca q e kontrollon
    veriun e Mitrovics po mundohet ta shkpus gjigantin ton TREPN, shoqria
    kosovare u nda n shtresa t pasura dhe t varfruara.
    Kjo, reflektohej edhe n prfitimet e posteve n pushtetin e huaj, fj. vj.
    rroga e nj drejtori ishte 5-7 her m e madhe se e nj puntori t
    thjesht.
    Proletariati kosovar u ngrit ti pres lidhjet e ndyra t reaksionit t
    brendshm dhe t jashtm, t cilt nn flamurin e paqes titiste, po e
    mbillnin luftn.
    Atbot, (sikur edhe sot), lulzonte korrupsioni kontrabandizmi, papunsia,
    hajnia, prostitucioni e plag t tjera q e mundojn nj shoqri.
    Kshtu, revolta e mbledhur me vite e vite, shprtheu fuqishm n at
    pranver liridone shqiptare.
    Populli e sfidoi fuqishm, Serbin okupatore dhe veglat e saj shqipfolse,
    qorre dhe kolaboriacioniste.
    Populli shqiptar i Kosovs, krkoi lirim social dhe kolonial!

    Erdhn kto ngjarje, si rezultat i degjenerimit t nj pjese t rinis
    shqiptare, gjendja shpirtrore e tyre po rrnohej do dit pakuptueshm, n
    relacionin Prishtin-Beograd, nuk shpejtonin ve makinat e zeza kreditore t
    politikanve gjakatar, por edhe kerret e pista t t rinjve t
    degjeneruar, q filluan ta humbnin n kafiterit, shoqrit muzikore,
    multietnike t "vllazrim-bashkimit" do gj t bukur shqiptare: artin dhe
    kulturn etj, etj.
    Kjo, qe tepr e padurueshme pr rinin prparimtare e cila i druante nj
    shkrirje t ngadalshme n vorbullat e huaja armike...
    Prandaj, u ngrit me koh, dhe sindromn shkatrruese e mbyti q n embrion!
    Dihen nga t gjith klithmat e qyqeve t tipit t Kol Shiroks e Veli
    Devs; kur irreshin kundr SHKA "Afrdita", e Mushitishtit t Therands, si
    shoqri nacionaliste, irredentiste etj.
    Kjo shoqri njihej nga kngtar e kngtare prparimtar si Shkurte Fejza,
    Shyhrete Behluli e t tjer. T cilt i kndonin historis son t ndritur
    me ifteli.
    Pra, mercenart i pengonte iftelia shqiptare, atyre m fort u shkonte
    prshtati ti dgjonin vallet serbo-jugosllave, sepse me ato ishin njollosur
    e qullosur prej vitesh, t zhytur n tradhti...
    Pesha e rnd e robris po binte jo vetm mbi trupin e bukur t atdheut,
    por edhe po e sakatonte shpirtin e pastr shqiptar, artin ton revolucionar.
    Pra, si prfundim mund t konstatoj se demonstratat e stuhishme t Kosovs
    ishin domosdoshmri, sepse ishin demonstrata q aspironin lirin nga shum
    aspekte t jets, kjo i vuri n sprov t madhe njerzit se: kush far
    pozicionesh kishte dhe do t mbante n raport me historin ton t re.
    Srish mund t konstatoj se faktori vendimtar q mund ta shtron pr zgjidhje
    shtjen ton t drejt
    jemi ne shqiptart.
    Tani, t prcaktohemi pa kompromise me parimin e VETVENDOSJES!
    Si krkes reale jona dhe parim universal i s drejts s popujve me sa
    vijon:

    1. Rezoluta e OKB-s me Nr. 637 dat 16/12/1952, e cila saksionon t drejtn
    e vetvevendosjes s popujve dhe kombeve si parakusht pr respektimin e
    plot t t drejtave dhe lirive themelore t njeriut...

    2. Rezoluta Nr. 1514 e dats 14/12/1960 n t ciln theksohet: Integrimi i
    nj territori etnik duhet t jet rezultat i shprehjes s vullnetit t lir
    t popujve t atij territori.

    3. Rezoluta Nr. 1815 e dats 18/12/1963 e cila saksionon se, E drejta e
    vetvendosjes sht nj ndr parimet baz t s drejts ndrkombtare mbi t
    ciln duhet t mbshtetet patjetr edhe politika e ekzistencs aktive
    paqsore.

    4. Rezoluta 2105 e dats 20/12/1965, e cila rikonfirmon dhe riafirmon
    rezolutn e shkolonizimit me Nr. 1514 t vitit 1960.

    5. Rezoluta Nr. 2625 e dats 24/12/1970 mbi parimin e barazis dhe t
    vetvendosjes s popujve ku n pikn e par t saj thuhet: Krijimi i
    shteteve t pavarura dhe sovrane, bashkimii i lir me ndonj shtet tjetr t
    pavarur varet nga vendimi i miratuar politik i atij populli q mbshtetjen e
    ka n realizimin e s drejts s vetvendosjes, prandaj fardo forme tjetr
    shtetrore q imponohet me forc ndaj nj populli t territorit t caktuar,
    duke e sjell ksisoj at n pozit t pabarabart dhe t mvarur; prbn
    shkelje flagrante t vetvendosjes dhe t drejtave t barabarta t atij
    populli.

    Kjo, sa m par q t kuptohet prej politikanve, aq m mir do tjet, pr
    ata q ende ju besojn!
    Duhet t kuptohet sa m par se vetm me prpjekje intensive me nj
    vendosmri q nuk lejon kompromise do t arrijm ti realizojm krkesat
    tona.
    Sot, fuqit e mdha nuk e njohin pavarsin e plot as pas lufts
    lirimtare, por ne srish krkohet ti detyrojm t ndrrojn qndrim.
    Kjo, u vrtetua qart me ish-republikat e ish-Jugosllavis.
    Ato, me vendosmrin e tyre arritn ta fitojn pavarsin.
    Edhe atyre fillimisht u mohohej pavarsia, po nga faktort e sotm
    ndrkombtar.
    Ne, duhet ta dim se jan po kto shtete q tani e masin pulsin ton se: a
    jemi ne n gjendje t durojm pafundsisht, mjerimin dhe kolonizimin e
    atdheut ton?!
    Apo, ne do t ngrihemi n protesta q t krkojm drejtsi, q me nj
    referendum popullor, populli yn t prcaktohet vet pr ardhmrin e tij e
    jo pr t t vendosin Beogradi apo Vjena me ecejaket e Solans,
    Ahtisarit e t tjerve...
    Ata, ende krkojn dshmi prej nesh se vrtet e duam lirin me pun
    konkrete e jo ve me shpresa t pafundme...
    Sot, qindra e mijra shqiptar po treten metropoleve t bots; ne po shkojm
    drejt asimilimit, a nuk e kemi psuar keq pikrisht nga kjo plag ne
    shqiptart, gjat shekujve?!
    Derisa, pr t gjitha minoritetet e Kosovs, sot flitet e bhen projekte ku
    jepen shuma t mdha leksh
    pr kthimin e tyre, kto nuk bhen kto vetm pr njerzit autokton t saj,
    vall ku sht drejtsia?!
    Krkohet, t jemi vigjilent, sepse prsri re t zeza po sillen mbi qiellin
    e Kosovs dhe t viseve t tjera shqiptare!
    Tradhtit e vjetra po ngrej kok, t maskuara me petka t reja
    "demokratike"!
    Nse, ka dika si "lubi" q gjat historis s shekujve t kaluar, i
    prgjakur popujt, kjo qe mohimi i s drejts s tyre pr vetvendosje!
    Tani, shtroj krkesn me vendosmri tek t gjith faktort e brendshm dhe
    t jashtm t diplomacis botrore, q t mos i prsrisin gabimet
    fataliste, por ta mbysin kt "lubi" q n t ardhmen popujt ta ken
    ardhmrin e ndritur, pa luftra e mjerime, natyrisht q kt e krkoj t
    realizohet edhe pr popullin tim t shumvuatjtur!
    Se, Kosova sht imja, sikur sht edhe juaja o t dashur bashkatdhetar!

    U mundova ti jap ca konstatime prse dhe si u zhvilluan demonstratat e vitit
    1981 mirpo, fjaln kryesore pr kto ngjarje madhshtore do ta thot
    historia jon e re n Kosovn e lir!...

    LAVDI DSHMORVE T ATDHEUT!

    RROFT SHQIPRIA E LIR DHE E RIBASHKUAR!

    Suedi, 10 Mars 2006
    Lista e Injorimit: Pirate of Love,referi_1, Le dvou, Zagor,ane,beni33.

  3. #3
    i/e regjistruar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    20,249
    Faleminderit
    25
    95 falenderime n 91 postime
    RILINDJA E DYTE E KOMBIT SHQIPTAR - Shkruan: Rexhep Qosja (Shkputur nga libri i ri RILINDJA E DYT˔)





    RILINDJA E DYTE E KOMBIT SHQIPTAR


    Shkruan: Rexhep Qosja (Shkputur nga libri i ri RILINDJA E DYT˔)

    E besoj se pyetja e par q do t bjn lexuesit do t jet: do ky titull Rilindja e dyt? Ne kishim Rilindjen Kombtare dhe nuk mund t kemi dy Rilindje. ǒkuptim mund t ket fjala Rilindje ktu? Prqendrimi i jashtzakonshm i fuqive mendore, morale dhe trupore t nj populli pr t br ndryshime t mdha n jetn dhe n fatin e tij historik quhet rilindje. N historin ton t re kemi dy rilindje: Rilindjen Kombtare, si rilindje e par dhe Rilindjen e dyt, me prmbajtjen dhe qllimet e s cils merret autori i ksaj vepre kur duke i prshkruar dhe shpjeguar e kur duke i prcaktuar.

    Por, ja, kemi edhe nj Rilindje tjetr, Rilindjen e dyt.

    Pr shkak se programi i Rilindjes Kombtare, i Rilindjes son t par, sht sendrtuar vetm pjesrisht, pse rreth gjysma e trojeve shqiptare dhe m shum se gjysma e popullit shqiptar kishin mbetur jasht kufijve t shtetit t posakrijuar shqiptar, nn pushtimin e fqinjve ballkanik, pr do mendje historike Rilindja e dyt ishte plotsisht e pritshme dhe plotsisht e ligjshme.

    Rilindja e dyt me shumka sht e njjt e me dika e prafrt me Rilindjen e par.
    Rilindja e par shtrihet pothuaj n gjith pjesn e dyt t shekullit XIX dhe n fillimet e shekullit XX.

    Rilindja e dyt shtrihet n gjith erekun e fundit t shekullit XX dhe n fillimet e shekullit
    XXI.

    Rilindja e par zgjat gati 70 vjet.
    Rilindja e dyt zgjat gati 30 vjet.

    Rilindjen e par e fillojn dhe e ojn prpara intelektualt, para s gjithash, shkrimtar dhe shkenctar e, m von, edhe publicist, n ngulimet shqiptare n botn e huaj.
    Edhe Rilindjen e dyt e fillojn dhe e ojn prpara intelektual, shkrimtar, shkenctar, publicist dhe veprimtar t tjer, disa nga t cilt m von organizohen n parti politike dhe organizata t tjera.

    Rilindja e par n planin politik ka ideal ndrtimin e vetdijes kombtare, ruajtjen e trsis s tokave etnike dhe krijimin e shtetit kombtar Shqipris.

    Rilindja e dyt n planin politik ka ideal bashkimin kombtar si zgjidhje e drejt, historike, e shtjes shqiptare, si shtje m e rnd, m tragjike, ballkanike dhe, n kuadrin e saj, zgjidhjen e shtjes s Kosovs krijimin e shtetit t pavarur dhe sovran t Kosovs.
    Rilindja e par fillon si rilindje kulturore, e cila n Lidhjen Shqiptare t Prizrenit merr karakter t organizuar politik.

    Rilindja e dyt fillon si lvizje politike n demonstratat e rinis studentore dhe shkollore n vitin 1981, dhe, mandej, me gjith dhunn shtetrore, vazhdon gjithnj e m e prqendruar, me ide dhe me ideale gjithnj e m t shpjeguara dhe gjithnj e m botore.

    Rilindja e dyt sht e frymzuar prej krijimtaris letrare dhe, n prgjithsi, prej krijimtaris shpirtrore kombtare t prtashme, prej ideologve dhe krijuesve t Rilindjes s par, para s gjithash prej mendimit t Vaso Pashs, Naim Frashrit, Sami Frashrit, Jeronim de Rads, Asdrenit, Luigj Gurakuqit, Fan Nolit, m von edhe t Fishts e t Faik Konics si edhe prej jets e qndress morale t Adem Demait.

    Rilindjen e par e karakterizojn prpjekjet pr njsin e letrsis e t kulturs, deri ather t zhvilluar n qarqe letrare dhe kulturore dhe pr shquarjen e tipareve t tyre kombtare.
    Edhe Rilindjen e dyt e karakterizojn prpjekjet pr integrimin e letrsis dhe, n prgjithsi, t kulturs kombtare q krijohen n Shqiprin shtetrore, n Kosov, n Maqedoni, n Mal t Zi dhe tek arbresht e Italis.

    Gjat Rilindjes s par kombtare bhet betej e vazhdueshme ideologjike dhe politike, q do t vazhdoj nj koh edhe pas shpalljes s pavarsis, kundr klerikalizmit dhe ndikimit t tri qendrave fetare - n Stamboll, n Rom dhe n Athin n vetdijen dhe n jetn e shqiptarve.
    Edhe n Rilindjen e dyt, sidomos n dhjet - pesmbdhjet vjett e fundit, paraqitet e nevojshme beteja mendore kundr tejshquarjes s vetdijes fetare, e cila, e nxitur prej qendrave fetare jashtshqiptare, mund t ushtroj ndikim integrues n shoqrin shqiptare.
    Edhe m i nevojshm bhet komprometimi i trajtimit t pabarabart t feve nga ana e vetjeve t ndryshme politike, fetare dhe intelektuale, t cilt mbimimin e njrs fe dhe nnmimin e tjetrs e prdorin pr nevoja t veta politike, fetare dhe intelektuale!

    Gjat Rilindjes s par bhen prpjekje pr afrimin e dy kryedialekteve, q do t sjellin krijimin e gjuhs s njsuar letrare kombtare.

    Gjat Rilindjes s dyt bhet betej mendore, shkencore dhe kulturore, kundr prpjekjeve njher pr krijimin e dy gjuhve letrare dialektore e, pas dshtimit t tyre, kundr prpjekjeve pr ndryshime rrnjsore t parimeve mbi t cilat sht krijuar gjuha e sotme standarde.

    Gjat Rilindjes s par bhen prpjekje shum t suksesshme pr pastrimin e shqipes prej fjalve t huaja q kishin deprtuar dhe po deprtonin n t. Purizmi, prandaj, sht veori e saj q ka luajtur rol t madh n zhvillimin dhe prsosjen e gjuhs shqipe.
    Edhe n Rilindjen e dyt bhen prpjekje pr pastrimin e shqipes prej fjalve t huaja t panevojshme, sidomos pr parandalimin e deprtimit t tyre.

    Gjat Rilindjes s par bhet betej kulturore dhe politike kundr krahinorizmit si penges n prpjekjet pr njsin kombtare shpirtrore dhe politike.

    Edhe n Rilindjen e dyt bhet betej kulturore kundr krahinorizmit, kundr ktij t ashtuquajturi atdhetarizm i mhalls, q sjell ndasi, konflikte dhe urrejtje n jetn kombtare.
    Pr dallim prej Rilindjes s par, Rilindja e dyt do t ballafaqohet edhe me nj t keqe krahinoriste m tepr: do t ballafaqohet me prpjekjet pr krijimin e nj kombi t ri n kuadrin e kombit shqiptar - t kombit kosovar! Mund t besohet se edhe kt betej politike dhe kulturore kombtare, Rilindja e dyt do ta prfundoj suksesshm.

    Gjat Rilindjes s par ideja e ndrtimit demokratik t shtetit t ardhshm shqiptar ishte ide qendrore e programit t saj kombtar. Pr kt arsye n publicistikn e kohs bhej komprometimi politik dhe moral i mentaliteteve q e cenojn rnd at ide: i mentalitetit despotik, dhe i mentalitetit feudal, q ishin mentalitete pothuaj mbizotruese t kohs n jetn kombtare.

    Kush nuk vren se edhe Rilindja e dyt sht e shtrnguar t bj betej n njrn an kundr mentaliteteve anakronike e, n ann tjetr, kundr t kqijave t reja q cenojn iden e demokracis n jetn ton si jan korrupsioni intelektual e politik, korrupsioni material, krimi i organizuar dhe luksi i pamoral i zyrtarve.

    Nuk ka dyshim se t prbashktat dhe ngjashmrit e Rilindjes son t par dhe t Rilindjes son t dyt jan m t shumta, m t gjera dhe m t thella.
    Studimi i tyre na pret.

    sht e nevojshme, ndrkaq, t theksohet se frytet e Rilindjes s par nuk kan arritur, apo edhe nuk i kan lejuar, ti gzojn ideologt dhe veprimtart e saj m t prkushtuar. Ato fryte do ti shfrytzojn dhe do ti shprdorojn shum nga ata q nuk kishin br asgj pr at Rilindje.

    Edhe frytet e Rilindjes s dyt n mas t madhe po i shfrytzojn, dhe po i shprdorojn, jo vetm shum prej atyre q nuk kan br asgj pr t, por edhe disa prej atyre q deri n prag t lufts apo, madje, edhe gjat lufts kan br shum kundr saj.

    Gjithmon e gjithkund lvizjet e mdha historike i kan pasur e do ti ken ideologt, kolost e martirt e tyre dhe matrapazt e tyre! Krahas idealistve politik kan vepruar edhe kundrshtart e tyre! E pas prmbushjes s qllimeve t Rilindjes shum her fillon zvetnimi i saj: madhrin e virtytit e pushton madhria e poshtrsis!

    T gjitha kto shtje q karakterizojn Rilindjen ton t dyt jan shtje, m shkurtimisht a m gjersisht, t trajtuara n kt libr. Ngritja e tyre n t vrtet prbnte kulturn dhe politikn e Rilindjes son t dyt.

    Titullin me t cilin botohet kjo vepr kam mundur tua v edhe veprave t mia t tjera mbi shtjen shqiptare: Populli i ndaluar, Strategjia e bashkimit shqiptar, shtja shqiptare historia dhe politika, Ligjrime paravajtse, Fjalor demokratik, Tronditja e shekullit I-II, Demokracia e shprdorur, Ideologjia e shprbrjes. Ia v ksaj q, tani, po botohet, jo vetm pse n disa prej fjalimeve t prmbledhura n t prmendet togfjalshi Rilindja e dyt, por pse po botohet n prag t shpalljes s Kosovs shtet i pavarur, domethn n prag t sendrtimit t idealit, t cilit i jan kushtuar kto vepra.

    Si as n kt parafjal, as n fjalimet t cilave u prin ajo, nuk e them se shtja shqiptare zgjidhet njher e prgjithmon me shpalljen e Kosovs shtet i pavarur dhe sovran. Jo. Pavarsia e Kosovs sht arritje e madhe historike pr popullin shqiptar n prgjithsi. Por, kjo nuk sht zgjidhja prfundimtare historike e shtjes shqiptare. Zgjidhje historike e saj sht bashkimi i Kosovs me Shqiprin. Koha do t tregoj nse do t jet e nevojshme edhe nj Rilindje pr sendrtimin e ktij ideali, i cili gati nj shekull e ka lvizur historin shqiptare.
    DYMBEDHJETE VJET ME VONE

    sht mir q e prkujtojm 11 marsin e vitit 1981. sht mir dhe sht e nevojshme. sht mir, sepse duke e prkujtuar at Dit ne u shprehim nderimin q ua kemi borxh atyre q n nj ast kan par m larg dhe jan treguar m t vendosur se t tjert.

    sht e nevojshme sepse duke e prkujtuar at Dit, ne e shohin veten m qart, e kuptojm gjendjen ton m drejt, shohim ka kemi br dhe ka sht dashur t bjm.
    sht mir dhe sht e nevojshme ta prkujtojm at Dit, sepse ajo sht Dit historike. Ajo sht Dit e fillimit, n t vrtet e rifillimit n mnyr t re, me mendje e me fuqi t re, e Rilindjes son t dyt, e prpjekjeve pr nj qllim, q i ka bashkuar ata q nuk ishin t gatshm t pajtoheshin q dhuna t shtyp lirin, q padrejtsia t sundoj t drejtn, q gnjeshtra t fyej t vrtetn, q demagogjia t mashtroj arsyen.

    Prej asaj Dite e deri sot kan kaluar 12 vjet. Pr historin kjo sht koh e shkurtr sikur historia t matej me vite e jo me rndsi ngjarjesh.

    Ata q e kan br at Dit historike tani jan 12 vjet m t vjetr: koh e mjaft pr veprim historik, pr msim, pr psim dhe pr zhgnjim.

    Ata q kan lindur at Dit tani jan mjaft t rritur q t krkojn prej jets e prej prindrve m shum e t mos kuptojn pse siu jepet ka me t drejt u takon.
    sht mir q sakrificat pr ideal nuk krkojn njohje se, sikur t krkonin, do t dshproheshin shum ata q bjn sakrifica.

    Vuajtjet q pr shkak t idealit t shprehur at Dit kan psuar nismtart e tij jan t shumta e t ndryshme, kurse njohja morale ose e mohuar, ose e mangt!

    Disa prej tyre nuk jan m ndr t gjallt; disa jan shprndar npr bot pa mundsi q t vijn t shohin vendlindjen; disa t tjer jan futur n burokracin e re partiake pa mundsi ndikimi n sjelljen e organizuar politike. Etiketimet ideologjike q u jan br, kurse n disa raste u bhen edhe sot, n radh t par prej atyre q ather jan vn kundr idealit t tyre, sigurisht, nuk jan arsyeja kryesore pse nj numr i ktyre idealistve punt q po bhen sot, me m pak a me m shum dshprim i shikojn prej anash n vend se t jen prijsit e punve.

    Gjat ktyre 12 vjetve jan br ndryshime t mdha n ne, n botn ton dhe n botn prgjithsisht. Historia ka ecur me shpejtsi t jashtzakonshme. sht prmbysur nj ideologji dhe jan prmbysur sistemet politike t ndrtuara n t. Jan shprbr tri shtete federative dhe jan krijuar rreth 20 shtete t reja kombtare n kontinentin evropian.
    Pas 12 vjetsh kemi disa arsye ti theksojm disa t arritura premtuese. Jemi organizuar politikisht n parti, shoqata e organizata t ndryshme q bashkohen rreth nj qllimi historik sado t penguar, jemi inkuadruar n procesin e rregullimit t jets son sipas parimeve t demokracis. shtja jon kombtare sht rikthyer n politikn dhe n diplomacin evropiane dhe, n prgjithsi, botrore. Pr t tani din edhe ata q skan ditur. Gnjeshtrat e fqinjve pr ne jan prmbysur n ballafaqim me t vrtetn ton q ia kemi zbuluar bots. Shtete, forume dhe institucione ndrkombtare flasin me mirkuptim pr shtjen ton dhe tregojn gatishmri t prkrahin zgjidhjen e saj t drejt.

    Por, pas 12 vjetsh kemi shum arsye t jemi t brengosur. Popullin e kemit t uritur, shndetin e tij gjithnj e m t rrezikuar, arsimin e t rinjve gjithnj e m t ngushtuar, kurse kulturn, shkencn dhe artet gati t ndaluara. Pr brezin ton t ri, Kosova sht gjithnj e m pak shtpi, vend pune dhe atdhe sigurie. Dija, aftsia, dhuntia dhe shndeti i t rinjve tan po derdhen npr bot. Nuk jemi n luft, por prej Kosovs dhe prej viseve tona t tjera n ish-Jugosllavin po largohemi si t ishte luft. Nuk jemi n luft, por po paksohemi si t ishte koh lufte! Me vones t madhe kemi filluar ta ftojm rinin t mos e lshoj vendin e vet.
    Vetm ta ftojm!

    Jemi t pushtuar, t cenuar dhe t rrezikuar.

    shtja jon sht ngritur dhe ndrkombtarizuar n shkalln m t lart, kurse gjendja jon reale sht prmbysur tepr posht.

    Pushtuesit serb, pr her t par n historin ton, bjn prpjekje t programuara pr serbizim rrnjor t Kosovs.

    Rrugt e prpjekjeve pr liri dhe pavarsi i kemi rrudhur n nj rrug dhe, ashtu, barrn Kosov n qaf t Serbis e kemi lehtsuar. Lvizjen gjithpopullore dhe mundsit e saj t ndryshme pr qndres vepruese i kemi sunduar me konformizm politik! Shkall shkall kemi filluar t krkojm m pak se na takon duke harruar se atij q krkon pak nuk i jepet as aq sa krkon! Vazhdojm t bjm m pak se mundemi objektivisht duke menduar se t tjert do t bjn m shum, kurse t tjert, faktort ndrkombtar, vazhdojn pr ne t krkojn m t lehtn e jo m t drejtn! Po t gjitha kto arsye pr paknaqsi dhe, madje, brengosje nuk duhet t na e dobsojn besimin n ngadhnjimin e s drejts son. Poeti i madh amerikan, Volt Vitmen, ka thn: e dgjoj spatn se si rrzon lisa n Australi. E un mund t them: i dgjoj hapat e rinis shqiptare q e bn realitet idealin e 11 marsit 81 q Kosovn e bn t lir e t pavarur, kurse popullin shqiptar t bashkuar.

    Fjala n tubimin n t cilin u shnua 12-vjetori i demonstrative t vitit 1981, n Prishtin, m 10.3.1992. Shkputur nga libri i ri i Rexhep Qosjes Rilindja e dyt
    Lista e Injorimit: Pirate of Love,referi_1, Le dvou, Zagor,ane,beni33.

  4. #4
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    19,380
    Faleminderit
    37
    30 falenderime n 21 postime
    te na rroje nato..se per qose ishin ba hi ne shkritore te serbise krejt popullata shqiptare..

    e di nana lek cokut cka sjell qosizma..

    po dhe ajo e caushve di dicka tash mbasi ja piu langun e ja pa hajrin zabit qose gjinushve..

    sic e din mir dhe nana ukes bytyq e ajo fmija e drin komandantit.. se cka do me than inat polpotoqosist..

    te na rrojn miqt e rugoves.. klintono blerat.. se pi qose kelmendave vec tragjedi u kan ardh shqiptareve..
    Ndryshuar pr her t fundit nga D@mian : 19-03-2008 m 12:11

  5. #5
    i/e regjistruar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    20,249
    Faleminderit
    25
    95 falenderime n 91 postime
    DEMONSTRATAT E VITIT 81 DHE VAZHDIMSIA E MOHIMIT T TYRE!



    Shkruan: Bedri HALIMI

    Prishtin, 03.04.2007

    ______________________________________

    Ngjarjet e vitit 1981, prpos q ishin vazhdimsi e rezistencs shqiptare, ato paraqitn n mnyr m t artikuluar krkesat e shqiptarve pr liri e barazi, duke e vn n pah si para opinionit vendor ashtu edhe para atij ndrkombtar, pabarazin e shqiptarve n Kosov. Q nga koha kur ndodhn ngjarjet, ato u mohuan, u mistifikuan e u dnuan n t gjitha format e mundshme. Vazhdimsia e logjiks s mohimit t ktyre ngjarjeve vazhdoi madje edhe pas rnies s monizmit m t fort n Ballkan titizmit. Kt radh, do ti paraqesim disa nga aktert e mohimit t ktyre ngjarjeve, logjikn e mohimit dhe mnyrn e veprimit.

    Dokumentar i dshtuar pr ngjarjet e vitit 1981

    N nj emision dokumentar kushtuar ngjarjeve t vitit 1981, q u dha vitin e kaluar n RTK, (e q u ritransmetua m 1 prill 2007) ishte n fakt nj emision kundr atyre ngjarjeve. M sakt, ishte vazhdimsi e qndrimeve t njjta q nga viti 1981 nga shumica e pjesmarrsve t emisionit.

    N kt emision, me asgj, nuk u paraqitn shkaqet q solln deri te shprthimi i paknaqsis. Asnjri nga t intervistuarit nuk e prmendi gjendjen ekonomike t popullats. Asnjri nuk e potencoi shkalln e papunsis n Kosov atbot. Asnjri nuk i tha as afrsisht, shkaqet e as shifrn e njerzve nga Kosova q e kishin marr rrugn e hidhur t kurbetit, q n sistemin socialist jugosllav quheshin si t punsuar t prkohshm n botn e jashtme.

    Hydajet Hyseni, duke folur me megafon para demonstruesve - 1 prill 1981



    Nga aktert e atyre ngjarjeve n kt emision ishin prezent vetm Hydajet Hyseni dhe Gani Koci. Por nga ajo q u paraqit, dhe si u paraqit, si dhe nga fakti se kush ishin analistt e pals tjetr, nuk sht vshtir t konkludohet, se mendimet e Hydajet Hysenit dhe Gani Kocit jan shkputur n konotacionin e qllimit t skenaristve t emisionit.

    Tashm dihet se si nga pushteti jugosllav, po ashtu edhe nga klika titiste e athershme n Kosov, ngjarjet e vitit 1981 cilsoheshin si nacionaliste, irredentiste, kundrrevolucionare, pr minimin e pushtetit politik t klass puntore, t sistemit socialist vetqeveriss jugosllav, pr prishjen e bashkim - vllazrimit e minimit t pushtetit politik t klass puntore.

    Pr k ishin t panevojshme ngjarjet e vitit 1981?

    Pas rnies s komunizmit dhe pas largimit t oligarkis politike t Kosovs nga skena politike, madje edhe pas burgosjes s ndonjrit prej tyre, kta, edhe m tej, nuk e ndrruan qndrimin pr ngjarjet e vitit 1981, por i ndrruan arsyetimet e qndrimeve t tyre. Kshtu, derisa ishin n pushtet, ngjarjet e 81-shit pr ta, doemos se ishin kundrrevolucionare e armiqsore, kurse pas rnies nga pushteti, ato ngjarje pr ta, na ishin t panevojshme, sepse vet ata, me politikn e tyre, e paskan pasur mendjen q ta realizojn shtjen e republiks! Dhe sot, ndonj shok i Zdravko oliqit t djeshm, jep fetva pr ngjarjet e vitit 1981; ndonj tjetr, q m mir sht ndier n Beograd se n Kosov atbot, gjithashtu bn analiz profesionale; ndonj tjetr, q baban e ka pasur lev t lokomotivs antishqiptare, jep vlersime meritore duke u thirrur madje n dshmi t babait t tij.

    Edhe Baton Haxhiu, si autor i ktij dokumentari (s bashku me Andi Bushatin) edhe n kt emision, tregon vazhdimsin e nj qndrimi, kur jan n pyetje ngjarjet e vitit 1981. Qllimi i ktij emisioni, (me apo pa porosi) ishte jo pr t hedhur drit, por pr t krijuar mjegull, n radh t par n karakterin e ktyre ngjarjeve, pastaj n nevojn e tyre, si dhe n at se, ato i organizuan vet shqiptart apo i organizoi dikush tjetr, pra (armiqt e Kosovs), duke aluduar kshtu n ndonj shrbim t huaj.

    Pas ktij emisioni t uditshm, madje edhe t befasishm, pr faktin se nj mendsi e till ende sht e pranishme pr kto ngjarje, duke i prcjell ngjarjet n kontinuitet, u dasht q ti shfletoj vetm disa gazeta t viteve 90-ta, pr ti sjell qndrimet e njjta, t njerzve t njjt, pr Pranvern 81.

    Ngjashmrit e rastit apo t qllimshme?

    Kshtu Baton Haxhiu, n nj shkrim t tij, para ca vitesh, n mbititullin Pikpamje dhe me titull 81-shi as revolucion as kundrrevolucion, shtron pikrisht dilemn se kush n t vrtet i organizoi demonstratat dhe a ishin ato t hershme pr Kosovn dhe rrjedhn e athershme t ngjarjeve politike. I organizuam vet apo dikush tjetr?. Madje, sipas tij, ato vetm e shpejtuan procesin e insistimit serb se Kosova sht dashur t jet n Serbi. Pr t konkluduar madje se pasojat jan kontinuiteti represiv, burgosjet masive dhe heqja e autonomis s Kosovs. Bujku, e mart, 12 mars 1996.

    Pamje nga demonstrata e vitit 1981

    ___________________________________

    Ndrkaq, nj vit m par, i njjti autor, Baton Haxhiu pra, kishte br nj intervist me Mihajlo Markoviqin ideologun e PSS (si e thekson edhe vet), e cila sht botuar n revistn KOHA nr 54/95, 29 mars 1995 fq.13. N kt intervist, Mihajlo Markoviq, pos tjerash, thot: Udhheqsit shqiptar, t cilt organizuan demonstratat e vitit 1981, bn gabim t madh historik Padurueshmria dhe mendjelehtsia e liderve tuaj, e shprehur m 1981, shkaktoi humbjen e asaj q deri ather e patt. Pra, t njjtat qndrime, t Mihajlo Markoviqit, i jep nj vit m von Baton Haxhiu, por n nj gazet tjetr (n Bujk) tani si Pikpamje t vetat.

    Ish-ministri i Punve t Brendshme dhe politikant e Kosovs?

    Kurse, sa i prket asaj q mund ti ket organizuar ndonj shrbim i huaj apo t jet prfshir n to, Mustaf Sefedini, ish-ministr i Sekretariatit pr Pun t Brendshme t Kosovs, q ishte pikrisht at koh n kt detyr, thot se, as Shqipria dhe as ndonj shrbim tjetr informativ nuk kan pasur dor n kto ngjarje. Revista KOHA nr.99, 13 mars 1996 fq.9.

    Ndrkaq, dihen qndrimet e Azem Vllasit pr demonstratat e vitit 1981, gjat kohs sa ishte n pushtet. Por edhe pas rnies s komunizmit, madje edhe pas burgosjes q i bri Millosheviqi, n nj shkrim t tij me titull: 81-shi shumdimensional, Azem Vllasi e jep edhe kt gjykim: Konkretisht, pr demonstratat e vitit 81, udhheqja politike e Kosovs (shqiptart) dhe tr politika zyrtare, ishte unike n mendimin se ato, as si mnyr e veprimit e as sipas rrethanave politike t athershme dhe kohs kur ndodhn, nuk ishin fare t qlluara. Revista KOHA nr. 102, 3 prill 1996, fq. 22.

    A nuk e kishte thn t njjtn gj edhe Mihajlo Markoviq, madje n vitin 1995 po n revistn KOHA?

    Po n kt vazhd sht edhe teoria e supozimeve t Mahmut Bakallit, i cili n Kosov, ndonse njihej si m i afti n hierarkin politike komuniste, (ndr prfaqsuesit shqiptar) megjithat nuk arriti t jap as arsyetimin m t vogl pr pozitn e shqiptarve n sfern e arsimit n kohn e Millosheviqit, (me rastin e dshmis s tij n gjyq kundr Millosheviqit).

    Ather, prderisa njeriu ky i asaj kohe, n pozitn kye, (Mustafa Sefedini), thot se nuk ka pasur informacione far tash i bluajn, i mbllaitin e riprtypin disa analist t sotm, rrjedhimisht shtrohet pyetja: Kush ka pasur informacione m shum atbot, ata q kan qen n pozitat kye apo analistt e sotm? Nse ndonj analist apo edhe historian sklerotik ka informacione tjera, ather lind pyetja, nga i siguruan ato informacione, prpos nse kta njerz, e kan pasur beneficionin e t qenit n laboratorin e prodhimit t informatave t tilla, prderisa ata t laboratorit t grumbullimit t informatave, thon qart, se nuk kan pasur informata t tilla.

    Prandaj, n fund, logjiks s till do tua rikujtonim se vrtet vezt e qyqeve i lshon ndonj shpend tjetr, por assesi nuk i lshon shqiponja.
    Lista e Injorimit: Pirate of Love,referi_1, Le dvou, Zagor,ane,beni33.

  6. #6
    i/e regjistruar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    20,249
    Faleminderit
    25
    95 falenderime n 91 postime
    CILI ISHTE ROLI I SHQIPRIS ZYRTARE N DEMONSTRATAT

    E PRANVERS S VITIT 1981 N KOSOV



    Shkruan: Bedri ISLAMI

    Shkrimtar dhe publicist i njohur

    M 26.03.2007

    __________________________________

    Pa as m t voglin dyshim, viti 1981 dhe sidomos pranvera e tij, ka qen viti i provs pr shqiptart e Kosovs. Prgjithsisht, secila dekad e ka gurin e vet themeltar, ose m sakt, ka nj dat ose nj moment t caktuar, q vendos pikmbshtetjet e s ardhmes.Pr shqiptart n Kosov ka ndodhur disi ndryshe : nj ngjarje ka mbajtur mbi vete m shum se dy dekada dhe si duket, do t vazhdoj t mbaj mbi vete edhe shum vite t tjer. Demonstratat e pranvers , mars - prill 1981, jan piknyja e viteve q erdhn m pas, dhe si t tilla ata kan mbetur n kujtesn e kombit dhe n dshmin historike t tij.

    Prej ktij viti, duam apo nuk duam, jemi t vetdijshm ose jo, kan rrjedhur t gjitha ngjarjet e tjera madhore q lidhen me Kosovn dhe, nj pjes e rndsishme e tyre, edhe me Shqiprin londineze.

    Viti 1981, me pranvern q nisi me 11 mars, pr t shkuar m pas tek ditt e 26 marsit, 1 dhe 2 prillit, kishte n vete farn e hedhur t shum ditve t ardhshme, q dha fryt, shum m tepr se sa ishte menduar 17 vite m pas, ne qershorin e vitit 1999.

    Them se ka qen nj vit prov, sepse, n strukturtat iluzore q kishte krijuar regjimi i Beogradit, do t ngrihej nj brez, i cili nuk do t ishte kurrsesi i humbur, pr t br m tej at q kishin dashur etrit e tyre. Ky brez, thellsishtr romantik dhe krejtsisht atdhetar, doli npr rrug pr t filluar nj jet ndryshe. Ishte nj brez q dshmoi historikisht se nuk kishte humbur asgj n Kosov dhe se kshtu nuk mund t vazhdohej m.

    Pamje nga demonstrata e vitit 1981 n Prishtin

    Beogradi, pas dhuns s tankeve njoftoi pr 11 t vrar. Nj shrbtor i tyre n Prishtin, Bakalli, tha se ishin vrar vetm nnt vet. N se kishte filluar kshtu gjakshm, nuk do t kishte t ndalur. Romantiks dhe atdhedashuris s nj brezi t ri, Beogradi i kundrvuri tanket, dhunn policore, vrasjet, burgimet, arresatimet, gjakimet, dnimet e ashpra , dhe , si pr t mos mjaftuar e gjith kjo,filloi proesin e jashtzakonshm flliqs t diferencimit.

    Krkohej t diferencohej vllai nga vllai, ati nga djemt, fmijt nga prindrit, miqt nga miku, shokt nga shoku, t afrmit nga t largtit, t zakonshmit nga t pazakonshmit, krkohej t bhej gjithshka e diferencuar.

    Dosjet e diferencimit jan diku, por mbi t gjitha jan njerzit q i kan vuajtur mbi vete gjith barrn e ktij difrencimi. Gjithshka q donte t krijonte regjimi i Beograd-Prishtins qndronte n mundsin q, t pazakonshmit t ishin t huaj pr Kosovn, t liturit e saj; ndrsa pushtimi, si e zakonshme, t kishte t drejtn e qytetaris.

    Kto njerz,t pazakonshmit, t prangosur, t gjakuar, ashtu si edhe t afrmit e tyre, djemt apo vajzat npr burgjet serbe, u ndjen t vetmuar,qoft edhe prkohsisht, e megjithat, t dy pjest, edhe ata q ishin jasht e t burgosur , edhe ata q ishin t burgosur e me mendimin se far do t bnin m tej kur t ishin t lir, kishin n at koh nj shpres, nj sfond ku mbshtetej halli i tyre, kishin momentin e tyre t pritjes pr mbshtetjen. Duam apo nuk duam sot, e pranojm apo nuk e pranojm, fakt ishte se ata kt mbshtetje e krkonin dhe e prisnin nga shteti am, Shqipria.

    Kryengritja shqiptare n ish Jugollavi, n fillimin e viteve 80 ka qen pa dyshim, njra nga ngjarjet , rreth s cils e pr t ciln jan br analiza t shumta, me t jan marr e sogurisht do t merren njerz t mendimit nga t gjitha fushat, por njkohsisht edhe spekullant ; jan marr shkrimtar e socialog, historian, protogonist, gazetar, jan ringritur ngjarjet , duke filluar q nga mbrmja e 11 marsit dhe deri tek arrestimet masive, jan ngritur teza t ndryshme hipozeza t saklta e nga m t uditshmet, ka patur gjykime e paragjykime, hipoteza nga m t uditshmet dhe nga m t pazakonshmet, ka patur fillimisht irrje dhe prbaltim institucional, pastaj heshtje por kurr mbrojtje institucionale n Kosov. Tezat, hipotezat, pikpyetjet, hamndjet, thniet, gjykimet dhe debatat nga m t ashprat dhe nga m t vrullshmet, kan qen pr rolin dhe qndrimin e shtetit shqiptar.

    Q n fillim jan hedhur t gjitha pyetjet e mundshme dhe jan synuar t gjitha dilemat e hipotekuara. N t vertet sht br prpjekja, her serioze dhe her e rreme, pr t sqaruar disa nga momentet m thelbsore t qndrimit t shtetit shqiptar ose pr t prbaltur ato. Pak ose aspak jan br prpjekje pr t ditur gjykimin e njerzve t zakonshm n Shqiri, t mendimit intelektual, si i kan pritur ata ngjarjet e pranvers kosovare, si kan deprtuar ato n thelbin e jets s tyre t zakonshme. Ishte merak spontan, njerzor ose i organizuar, apo e verteta qndron diku n mesin e tyre? Kishte m shum se hall, breng, shqetsim a mrzi, kishte dika m shum vetes dhe prtej s zakonshmes.. kishte thjesht breng njerzore apo edhe kombtare...

    Tek qndrimi i njerzve t thjesht ndoshta asnjher nuk sht ulur si duhet mendimi i socilogve, gazetarve, dijetarve, sepse, n pamjen e par ata nuk duken edhe aq interesante, ata nuk prbjn " ngjarje", pra nuk kan n vete ankthin e zbulimit t s vertets, nuk prbjn lajm, nuk kan mister..megjithse kjo nuk sht aspak e vrtet. Ndoshta m shum se kudo tjetr tek njerzit e zakonshm , politika bn vendin e vet nprmjet shfaqjeve q nuk jan edhe aq t dukshme politikisht, por q n t vertet bjn vet thelbin e politiks.

    Le t sjell dy shembuj t mvonshm: N vitin 1991, pas lvizjes studentore dhe ndryshimeve jetike politike, t dy partit e mdha, demokratike dhe socialiste, n programin e tyre elektoral, kishin edhe bashkimin kombtar t shqiptarve. Partia Demokratike e kishte shum m t theksuar, shum m t dukshm dhe krijoi mendimin se, pas fitores s saj, zgjidhja e shtjes kombtare shqiptare, ishte pun e disa pakkohve. Megjithse e kishte kaq shum t afishuar kt, kjo nuk e pengoi at, prkundrazi e ndihmoi q, n votimet e 22 marsit 1992, t merrte rreth 70 pr qind t votave t shqiptarve.

    Katr vite m pas, t dy partit e mdha politike shqiptare, krejt ndryshe nga 4 vite m par, nuk e kishin as n kontekstin me t largt, shtjen e bashkimit kombtar t shqiptarve dhe vet Kosova kalonte n planin e dhjet. Kjo sepse, t dy partit politike e dinin se, n rrethanat e krijuara, afishimi i nj qndrimi t itll, sillte humbjen e votave.

    Nuk doja t analizoj se far ndodhi n katr vite, q solli nj regres t till, t dhimbshm kombtar, por shembujt i solla pr t patur nj lodhje mes asaj q quhet e zakonshme e nganjher e rndomt, kur analizojm e ndalemi tek ngjarjet e marsit 1981, qndrimi i qytetarve t thjesht dhe mendimit politik zyrtar.

    Enver Hoxha

    Natyrisht , pr cilindo lajm prbn dilema e shtruar ather, nse kishte dijeni Shqipria zyrtare pr at q po prgatitej t ndodhte n Kosov? A kishte dijeni Enver Hoxha, prse strukturave t tij, se viti 1981 do t ishte njkohsisht edhe viti i krtyengritjes shqiptare?A ndikuan strukturat e fshehta t shtetit shqiptar n organizimin apo thjesht nxitjen e kryengritjes dhe afishimin e parulls Kosova-Republik apo t thirjes tjetr "Republik,Kushtetut - ja me hatr- ja me luft". A kan qen t prgatitura dhe t instruktuara organizatat ilegale q u vun n ball t demonstratave nga strukturat e fshehta t shtetit shqiptar? A kishte n Tirann zyrtare prkrahjen e duhur krkesa pr republikn e Kosovs apo shteti shqiptar ishte kundr krijimit t nj shteti t dyt shqiptar n Ballkan? Prkrahja e shtetit shqiptar ishte e vonuar apo n kohn e duhur? E gjith ajo q ndodhi n polemikn e madhe mes shtetit shqiptar dhe shtetit jugosllav ishte thjesht nj retorik ideologjike apo pas saj fshihej edhe shtja kombtare...

    Un do t mundohem t sjell disa nga prjetimet e njzet e gjasht viteve m par, ashtu si i kam prjetuar un, qoft si qytetar i zakonshm, qoft si gazetar. E di se pr disa do t jet disi e pazakont, ndoshta edhe jasht rrjedhs s trusnis politike q prohet ndaj shtetit shqiptar t atyre viteve, mirpo un do bj mundim t sjell aftmosfern ashtu si ishte n ato dit, ashtu si sht prjetuar nga un dhe njerzit rreth meje, nga shokt e mi gazetar, por edhe nga njerzit e shquar t artit, shkencs, historis. Do ja lejoj vetes, q ashtu si i kam ndjekur, dhe ashtu si i kam analizuar m pas, t sjell edhe mendimin tim pr ato q ishin aso kohe n mendimin politik zyrtar, duke shfrytzuar t drejtn nga takimet e mpasme q kam pasur me disa nga protogonistt n Shqipri t ktyre ngjarjeve, mes t cilve edhe me ish presidentin e Shqipris, Ramiz Alia. T gjitha kto nuk i sjell pr t nxitur nj mendim ndryshe ose nj mendim "pr", por t sjell, sado pak, ato t vrteta q ose jan thn ndryshe, ose jan thn t cunguara.

    Le t nisim me at q prjetuan njerzit e zakonshm...

    N mesin e muajit mars t vitit 1981, ata q punonin nj kat m posht n redaksin e gazets "Zri i Popullit" vun re se, n sektorin e jashtm, i cili ishte n katin e siprm, kishte nj lvizje m shum se t zakonshme, kishte nj lvizje prgjithsisht m t ndjeshme se hert e tjera. Zakonisht ndodhte kshtu, kur kishte ngjarje t rndsishme. Aq m tepr se, shum m shpesh se m par, kishin filluar t vinin funnksionar t rndsishm t aparatit t Komitetit Qendror t Partis, t cilt, jo rradh her, nuk ndaleshin as n zyrn e kryeredaktorit t gazets, q ndodhej n katin e dyt. Megjithat, nuk ishte vrejtur ende asgj e jashtzakonshme npr rradhet e artikujve, t cilt, n m t shumtn e rasteve, nuk kishin ndonj gj t veant. Edhe fakti q, prgjegjsi i sektorit t jashtm, ishte thirrur dy her, brenda dits, tek shefi , nuk prbnte ndonj lajm, sepse kjo kishte qen shpesh nj rutin e zakonshme.

    Zakonisht , nga ora nnt e mngjezit, djemt e gazets, si i therrisnin miqt e tyre t afrt, mes t cilve edhe kryeministri i sotm i Shqipris, zoti Berisha, shkonin t pinin kafen e mngjezit, n kafenen e Lidhjes s Gazetarve, ku kishte m shum zhurm se n t gjitha kafenenet e tjera. "Zhurmtart" zakonisht ishin Pllumb Bato i "Bashkimit",( nuk e di se ku sht tani) Filip akulli i "Hostenit", i cili kishte zakonisht nj mosmarrveshje n jav me shefin e tij dhe t kritikuarit prej tij, dhe shefi i sotm i gazets proqeveritare Fahri Balliu, q aso kohe ishte gazetar special i "Zerit t Popullit". Ishte vn re se prej dy ditsh, gazetart e sektorit t jashtm t "Zerit t Popullit" apo t "Bashkimit" ose nuk po vinin fare, ose pinin nj kafe, tepr shpejt dhe iknin. Ndrsa ato t RTSH, sektori i jashtm, q vinin nganjher pr kortezi gazetareske, meq kishin klubin e tyre, nuk dukeshin.

    Prgjithsisht, n sektort e jashtm t shtypit punonin aso kohe gazetar nga m t mirt, t aft dhe patriot, si u dshmuan shum prej tyre n vitet q erdhn. N "Zeri.." ishte i njohur Shaban Murati ,n "Bashkimi" ishte Napoleon Roshi, n RTSH ishte Bujar Muharremi.

    Megjithat, fjalt kishin filluar t rridhnin, m shum jo nga kanalet zyrtare, se sa nga " rebelt" q ndiqnin her pas here, kanalet radiofonike t huaja. Kishte filluar t flitej se ne Prishtin kishte pasur demonstrata dy apo tri dit m par, mirpo nuk dihej m tepr. Njri nga shokt e mi, q kishte qndruar deri von pr t ndjekur thuajse t gjiths stacionet radiofonike q mund ti kuptonte, m tha , se n Prishtin kishte pasur nj demonstrim t studentve, por ajo kishte qen pr kushte m t mira jetese dhe ushqimi dhe si duket, nuk kishte pasur asgj politike.

    Thn t vertetn, un kisha disa koh q isha prgatitur pr nj udhtim n Kosov, i cili, si m kishte thn shefi im i athershm, Namik Dokle, do t bhej n fundin e muajit mars. E dija se n at grup do t ishte edhe Vera Kapo, bija e numrit dy t dikurshm PPSH-s, Hysni Kapo dhe nna e gazetarit t sotm Andi Bushati, Xhafer Dobrusha, pedagog n Universitetin e Tirans, q drejton sot Federatn e Arsimit dhe disa t tjer.

    Kishte disa koh q mardhniet n dy ant e kufirit ishin n nj pik t lart intesifikimi. Kishte m shum se pes vite q mes dy qeverie, n Beograd dhe n Tiran, kishte nj periudh zbutje dhe, si duket, t dy palt kishin llogaritur t ndikonin tek njra tjetra, prmes atyre q e quanin m t rndsishme. Qveria e Beogradit mendonte t ndikonte n Shqipri duke drguar aty, prmes strukturave t ndryshme, nj nivel m t ngritur jetese, njohje m t gjr t bots, hapje m t ndjeshme; ndrsa qeveria e Titrans kishte menduar t ndikonte prmes shkalls s kulturs, njohjes reciproke, artit, gjuhs, tradits, duke pasur gjithnj n ann e saj, prkushtimin e pakufishm t shqiptarve matan kufirit pr shtetin am. Kt mas prcaktuese nuk e kishte llogaritur, ose e kishte prllogaritur keq, qeveria e Beogradit, ndrsa e kishte ditur shklqyeshm qeveria e Tirans. N Tiran kishte filluar t rozohej paragjykimi se " nj shqiptar n Jugosllavi ishte nj titist" dhe nuk shihej si nj kundrshtar ideologjik, megjithse shteti shqiptar e dinte fare mir se, n mesin e t ardhurve, jo pak ishin t till.

    Pranimi i gjuhs s prbashkt shqipe, ribotimi, pa asnj redaktim kritik i teksteve t historis s Shqipris dhe pranimi i teksteve t njllojta , thuajse n t gjitha lmit, ansamblet artistike q ishin m t shpeshta se asnjher, kngt q ishin prgjithsisht mbi bazn e teksteve me ndjenj t theksuar kombtare, si ishte ajo e Pjetr Gacit "Kaanik o shkmb e gur..."pritja e jashtzakonshme q i bhej Nexhmije Pagarushs dhe rihapja e shpejt e kngve t saj...t gjitha kto ishin m t se t prekshme dhe t pranueshme nga njerzit e zakonshm.

    Kishte shum koh q n shtypin shqiptar, duke pasur edhe nj ensur t kujdesshme, nuk shkruhej kurr negativisht pr Kosovn ose pr njerzit e saj. Termat q doln m von, pas viteve 90 pr Kosovn ose pr shqiptart e Kosovs , ather as nuk njiheshin dhe as nuk lejoheshin t prdoreshin. Edhe kur flitej pr masakrn e 4 shkurtit bhej kujdes t evitohej emri i Xhafer Devs, sado q shum gjra ishin t ditura. Fakti q u vu re m pas, se gjat gjith kohs q regjimi i Hoxhs ishte n pushtet kishte br vetm tri prmendore t mdha pr individ t shquar t periudhs s Pavarsis dhe se q t tre kishin ardhur nga viset shqiptare t Kosovs, prkatsisht busti i Bajram Currit, Hasan Prishtins dhe Is Boletinit, apo fakti q Emnver Hoxha, n shenimin e tij pr Monumentin e Pavarsis kishte krkuar q, krahas Ismail Qemalit, t vihen n qendr t monumentit edhe figura e lufttarit nga Kosova, kishin qen t prekshme pr njerzit. Sado q mund t ishe dakord me regjimin, nuk mund as t ishe kundr veprimeve t tilla, t cilat, sado q mund t kishin, ashtu si u tha m pas, nnshtresa t tjera, prsri, n kohn e dhn, ishin t mirpritura.

    Nga ana tjetr, n Universitetin e Prishtins ishin mysafir dhe jepin leksionet e tyre korifejt e mendimit shkencor shqiptar, ndrrimi i plejadave shqiptare n Kosov, si Eqrem abej dhe Aleks Buda, Shaban Demiraj, Androkli Kostollari, Kristo Frashri, Rexhep Mejdani, dijetart m t shquar t shkencave albanologjike, historike, ribotohej Kadare dhe Agolli dhe Veprat e Plota t Poradecit.

    N vitin 1978, me nj vemendje tejet t veant u prkujtua 100 vjetori i ngjarjeve t Prizrenit dhe pr her t par, publikisht ajo u quajt Lidhja Shqiptare e Prizrenit, duke i shtuar kshtu, cilsimin Shqiptare, si shenj e etnis kombtare. Deri ather ajo ishte quajtur thjesht "Lidhja e Prizrenit".

    T gjitha kto po sillnin imazhin e ri t lidhjeve t prbashkta dhe, krejt befas, sidomos pr njerezit e zakonshm, erdhi njoftimi se n Kosov kishte ndodhur dika.

    KUR U B NJOFTIMI I PAR ZYRTAR PR DEMONSTRATAT E 11 MARSIT

    E vrteta sht se njoftimi i par pr demonstratat e 11 marsit n Kosov sht br i njohur, pra publik, me 17 mars 1981, gjasht dit pas zhvillimit t tyre. Ky ishte nj njoftim i shkurtr, pa koment, buim i s cils ishte agjensia e ljameve Tanjug dhe i prforcuar edhe nga disa agjenci t tjera informative. Nuk sht br ndonj kujdes i veant pr afshimin e tyre dhe po ashtu, vemendja ndaj botimit t artikullit apo dhnies s lajmit, nuk ka qen e nj rndsie t veant. N ditarin radioteleviziv t RTSH ai u dha, pa foto t veanta, s bashku me lajmet e tjera t dors s dyt, ndrsa n gazet "Zri i Popullit" q ishte aso kohe gazeta kryesore e vendit, me m shum se njqindmij kopje n dit, shnimi u vendos n faqen e katrt, majtas, aty ku edhe m par vendoseshin lajmet e prgjithshme t politiks s jashtme.

    Si do e prcaktoj saktsisht analisti i shquar shqiptar Shaban Sinani," kjo ishte faza e nj mpirje t dukshme t opinionit n Shqipri, q, si duket nga shnimet e vzhguesve politik, n Kosov u shoqrua me ankth e padurim".

    Ishin disa dit, n t cilat, njerzit e thjesht dhe intelektualt, ishin n pritje t nj zhvillimi t ri apo edhe t ndonj lajmi m t gjr se kaq. Kishte nj vajtje ardhje m t dendur tek njeri tjetri dhe sidomos tek t afrmit, antenat satelitore t t cilve mund t shfaqnin pamjet e Radiotelevionit t Prishtins. Mirpo edhe aty, pas 11 marsit dhe deri me 26 mars, nuk mund t msoje m shum se sa nj informacion t zakonshm, shenja t dnimit t udhheqjeve t larta politike republikane e krahinore, por t gjitha kto nuk t jepnin prmasat e asaj q kishte ndodhur. Pr fat t keq, nj mik i imi, shqiptar i Kosovs, Idriz Zeqiraj, me t cilin, n vitin e par t studimeve universitare, kishm jetuar, pr shum koh, n nj dhom konvikti, ishte i dnuar dhe, si do e lexoja m pas, n njern pik t aktakuzs, kishte, si nj lloj marrzie t kohs, edhe miqsin me mua. Idrizi ishte dnuar prmes tre dshmitarve t rrem, njri nga t cilt ishte tepelenas, ndrsa dy t tjert, shqiptar t Kosovs. Pra nuk kisha burim t brendshm, mirpo, ashtu si rreshqitnin ujrat, rreshqitnin edhe fjalt. Kishte filluar t flitej se kishte ndodhur nj demonstrat studentore, mirpo, gjithshka mbshtillej rreth togfjalshit" kushte m t mira jetese".

    Edhe pas shum vitesh, secili q, n nj mnyr ose n nj tjetr, ka kaluar npr ngjarjet e asaj kohe, qoft edhe si i jashtm, si ishim ne n Shqipri, nuk mund ta ket ndjer veten jasht tyre. Disa gjra mbeten n kujtes, si ishte dita e 8 prillit 1981, kur pr her t par, n gazetn kryesore t kohs dhe m pas, disa her rradhazi n emisione t veant radiotelevizive, u dha qndrimi i shtetit shqiptar. Ishte e diel dhe kisha shkuar n shtpin time n Shkodr. Ishte dit plot diell, krejtsisht pranver. Nga t gjitha radiot e komshive dgjoja spikerin e radios tek lexonte, pr t disatn her, tekstin e plot t Artikullit t par n "Zrin e Popullit". Gazeta kishte dalur asaj dite me deyfishin e tirazhit t saj, pra n dyqindmij kopje, dhe q n mengjezin e hershm, nuk e gjeje dot askund. Ishte shitur brenda pak asteve dhe npr t gjitha qoshet e rrugve kishin ndaluar njerzit q kishin filluar ta lexonin, pa pritur pr t shkuar n shtpi.

    Jam krejt i bindur se qndrimin e shtetit sqiptar e prkrahn t gjith shqiptart, edhe ata q ishin proregjimit , edhe ata q nuk e donin at. Un jam rritur n nj familje e cila, n dy degt e mdha t saj, kishte dy qndrime t ndryshme. Shtpia n t ciln jetoja un, e njohur si "Shtpia e madhe" e Gjylbegajve kishte qen q n fillim n rradht e lvizjes nacionallirimtare dhe kishte dhn tre dshmor, njri prej t cilve, vllai i nns, Naim Gjylbegu, ishte vrar n Vig t Mirdits, jo nga gjermant, por nga ballistt e Markagjonit. Shtpia tjetr, afr nesh, dhe q njihej si "Gjylbegt tek inari i Hoxh Dheut" kishin qen n ann e kundrt dhe njri prej tyre, u b edhe ministr.Sidoqoft ata kishin qen gjithnj t afrta pr njra tjetrn. E solla shembullin, ndoshta gjat, pr t thn se dy shtpit, e mbshtetn njlloj qndrimin e shtetit shqiptar dhe un kt, duke qen " i brendshm" e di fare mir. Mund t shkoj edhe m tej : djemt e dy shtpive ishin t gatshm, n se organizohej dika, edhe t luftonin pr Kosovn, pavarsisht se nn urdhrat e kujt do t ishin.

    Nuk do t flas pr reagimet n shtypin apo median e kohs. Pr shum prej tyre mund t besohej se ishte e prllogaritur gjithshka. Pr nj shtet t centralizuar si Shqipria, kjo ishte e besueshme. Asnj lloj fushate propogandistike, edhe ajo m e zakonshmja, mbjelljet e vjeshts, nuk i lihej rastsis, e jo ti lihej rastsis, nj ngjarje e till madhore. Mirpo sado t ishte e prllogaritur, ndjehej n deklarimin e t gjithve se tashm ishte gjtihshka ndryshe, se gjithshka po kishte nj filles krejt tjetr dhe nj qndrim, po ashtu, krejt m t natyrshm. Njerzit ishin n pritje se far do t ndodhte n t nesrmen, cili lajm i ri do t vinte, dhe kjo nuk ishte shenj e kuriozitetit, apo e mbushjes s hapsirs informative, por shum m tepr.

    Mbaj mend nj rast, i cili, megjithse sht krejt i thjesht, prsri dshmon pr shumka. Ishim n shtpin e mikut t tim eti, Qamil els, nj figur e njohur politike e viteve 30 dhe m pas, mik i afrt i Fan Nolit, Sejfulla Malishovs, Gjergj Fishts dhe Ali Klmendit. Nuk ishte prkrahs i Enverit, megjithse e kishte njohur at q n rinin e hershme. Ish drejtori i Biblioteks Kombtare, kishte shum vite q ishte trhequr n shtpizn e tij t vogl, diku n qendr t qytetit t Elbasanit t vjetr.Po jepeshin lajmet e ors 20 dhe tashm nuk e di, rastsisht apo qllimisht ishte vendosur ashtu, por spikeri tha befas "Vazhdojm me lajmet e brendshme. Sot ne Prishtin..." dhe vazhdoi lajmin.

    Njeriu i moshuar lvizi befasisht nga vendi dhe tha me nj z t gjallruar "Oh sa mir, sa mir! Lajmi nga Prishtina sht n; lajm i brendshm".

    Njerzit ishin aq t prqndruar sa shihnin edhe detaje t tilla dhe gzoheshin njkohsisht nga detaje t tilla. Qamil ela ishte mik i dikurshm i afrt i Bedri Pejs. Ai ndiqte, n nj hart t madhe t Kosovs, gjithshka q shkruhej n shtypin e kohs dhe shnonte mbi t, me shkrimin e tij t vogl e t rrumbullakt, lvizjet m t rndsishme.

    Ishte nj periudh, kur, pa ln mnjan edhe ndikimin e shtetit, tek njerzit e t gjitha shtresave, mori nj hop zhvillimor ndjenja kombtare shqiptare, ndjenj e cila do t riprsritej edhe nj her n vitet e lufts lirimtare n Kosov. Nuk mund t mohoj se n fillimin e viteve 8o, m shum se gjithshka, ishte vn n lvizje e gjith makineria e shtetit, t gjitha strukturat e tij, dhe pavarsisht nga fakti , n se kjo bhej pr " patriotizm demagogjik" apo ishte e konceptuar kshtu ( ka do e trajtojm m tej), e gjith kjo luajti nj rol jashtzakonisht t ndjeshm n mentalitetin e kombit.

    Ndodhi edhe nj fenomen tjetr, i cili, krahas doktrins zyrtare apo qndrimit zyrtar, kishte pjesn e tij t ndikimit, n jo pak raste, edhe m t fuqishm se vet shteti.

    N pranver - vjeshtn e vitit 1981 n dy ant e pjesve shqiptare, n Kosov dhe n Shqipri, regjimet e kohs, jo pa paramendim dhe jo duke ia ln n dor kaotizmit dhe spontanitetit, gjithshka q ata menduan se ishte m e vlefshme dhe m e pranueshme. Megjithat, n dy ant, por n kahe t kundrta, kishte edhe reagime spontane, t cilat, ose nuk ishin menduar, ose ishin prllogaritur si dika tjetr.

    Regjimi i Beogradit dhe i Prishtins solli n skenn e re t thyerjes prgjithsisht figura t vjetra politike, t cilat, dashje ose pa dashje, kishin ende ndikim dhe mendohej se, fjala e tyre do t ishte prfundimtare. Njri pas tjetrit, n mbledhjet e mdha t diferencimit, filluan t dalin figurat e njohura t Fadil Hoxhs, Veli Devs, Xhavit Nimanit, Sinan Hasanit, nj grup gazetarsh tek " Rilindja", pr t shkuar deri tek figura groteske dhe njkohsisht e pruditshme e Kol Shiroks. Ky ishte skalioni i par, ose "arsenali i rnd" i betejs s Beogradit prmes Prishtins, ndrsa tek skalioni i dyt filloi t dukej npr mbledhjet e gjata, gjithfar sekretarsh, gjurmuesish, hetuesish, gjyqtarsh, pr t shkuar deri tek thirrja patetike e nj far Dushan Ristiqi se " kurrfar librash nuk na duhen nga Shqipria". Thirja e tij, n t vrtet, nuk ishte asgj tjetr, vese pranim i disfats dhe ankthi i s nesrmes.

    Treshja titiste:Xhavit Nimani, Mahmut Bakalli e Fadil Hoxha n nj takim me Titon

    Kto figura politike, q u bn zdhns t pushtetit t Beogradit, nuk kishin emr t mir n Shqipri. Me t drejt ata pranoheshin, ashtu si ishin, zdhns t regjimit titist dhe shtyps t popullit t tyre. Duke par se cilt po dnonin nj krkes t drejt, ishte e natyrshme t pasurohej mendimi se , t rinjt e Kosovs, duheshin mbshtetur.

    N Tiran ndodhi dika tjetr. Figurat politike t kohs qndruan n heshtje. N fund t fundit, qoft edhe pa nnshkrim, kishte folur i pari i tyre, dhe njerzit e kishin ditur se kush qndronte pas shkrimeve t gjata n "Zerin e Popullit". Zakonisht, kur fliste i pari i tyre, t tjert heshtnin. Hysni Kapo kishte dy vite q kishte vdekur. Disa muaj m pas Mehmet Shehut do i nxirrte koka tym dhe do t prfundonte n nj (vet)vrasje, ende e pambyllur. Sidoqoft, si ka pohuar shum vite m pas Ramiz Alia, n Byron Politike, njeriu m i ashpr kundr serbve, ishte vet Enver Hoxha. Jo rradh, shfyerja ose dyshimi i tij, me gjithshka q lidhej me Beogradin, ishte deri n patalogjike. Pas besimit t madh q ai kishte pasur ndaj tyre, sidomos deri n tetorin e vitit 1946, kur ata kishin dashur zvendsimin e tij me vllaho-maqedonasin Xoxe, gjithshka q do t vinte m pas do t lidhej me dyshimin e tij.

    Shteti shqiptar, duke i br t hesht drejtuesit e vet, t cilt pr hir t s vrtets nuk kishin as aftsit e duhura pr t folur , me prjashtimin e dy ose tre vetve, hodhi n veprim, n se mund t thuhet kshtu, ata q kishin nj reputacion t gjer n Kosov, si mjeshtr t mendimit shkencor, si njerz t shquar t pends, figura mitike si abej apo Buda, Dhimitr Shuteriqi, Androkli Kostollari, Arben Puto, esk Zadeja, Dalan Shapllo,Luan Omari, Kadare, Agolli, Arapi, Pollo, Jorgaqi, Jakov Xoxe. Ndrsa nuk heshti polemika zyrtare nga ana e shtetit shqiptar, njkohsisht angazhohet tr fuqia intelektuale e vendit, n form institucionale dhe individuale, q nga zyrat m t larta t shtetit dhe deri tek gazetat m periferike. Radiotelevizioni i Shqipris dhe gazeta "Zri i Popullit" mbajtn barrn m t madhe. Prball kryqzats serbe, e cila prgjithsisht dhe kryesisht ishte prqndruar tek figurat politike n t gjasht republikat dhe n dy krahinat e athershme, doln autoritetet m t larta t mendimit dhe kto ishin shum m t besueshm se sa t gjith politikant n Prishtin apo n Beograd. Ata ishin m t besuar jo vetm n Shqiprin londineze, por edhe n Kosov.

    sht interesant parathnia e shkurtr e nj libri pr Kosovn, i cili doli m pas dhe q u nnshkrua, si rrall her ose m sakt, si asnj her nga Aleks Buda, Alfred Ui, Arben Puto, esk Zadeja, Dalan Shapllo, Dritero Agolli, Dhimitr Shuteriqi, Ismail Kadare, Luan Omari, Sofokli Lazri, Stefanaq Pollo, Zija Xholi, t gjith autoritetet m t rndsishme shkencore t kohs, parathnie n t ciln, mes t tjerave do t lexosh :

    "Shkrimet q prmban kjo prmbledhje "thon dhe krkojn kosovart"e pasqyrojn drejt dramn kosovare. Ne nuk duam t flasim n emr t intelektualve kosovar. Ata din ta mbrojn vet kuazn e popullit t tyre, dinjitetin e prsonalitetin e tyre si njerz dhe si intelektual. Ata i prkasin nj populli, q nuk krkon mshir e lmosh. I prkasin nj formimi kulturor historik, q i bn t jen t paprkulur prpara dhuns, shtypjes e arbitraritetit. U prkasin atyre njerzve, q n koht e sotme luftojn pr aspiratat m t larta e m t ndritura t popujve, si jan liria, barazia, demokracia e t drejtat e verteta njerzore..."

    Nuk kishte ndodhur asnjher kjo, por nuk kishte ndodhur, po ashtu, asnjher, q njerzit t mos i besonin korifejve t mendimit t tyre. Prandaj edhe gjithshka ishte shum m e besuar, shum m e prekshme dhe njerzore. Kjo deprtoi tek njerzit dhe nuk ka lidhje me qllimet q mund t ket pasur shteti shqiptar i asaj kohe.

    Jan pikrisht ngjarjet e vitit 1981 dhe ndjenjat q u ngjalln ather tek njerzit e zakonshm, t cilt solln faktin e madh, q n demonstratat e para madhore t studentve t dhjetorit 1990, t cilat ishin kundr regjimit dhe kundr sistemit, do t lartsoheshin portretet e Kadares dhe t Rexhep Qosjes, si bashkudhtar t mendimit , e njkohsisht edhe t qndress.

    Nga ana tjetr, do t ishte pikrisht qndrimi i theksuar atdhetar i intelektualve shqiptar t Shqipris londineze, n mbrojtje t shtjes kombtare shqiptare n Kosov, q do u jepte zemr njerzve, q kishin filluar nj betej pr t fituar nj luft. Kjo do e bnte m pas, njrin ndr korifejt e lvizjes vazhduese ilegale, Afrim Zhitin, q jo rastsisht t kishte si emr t lufts , pseudonimin "Ismaili" dhe nipit t tij ti vinte emrin Dritro.

    Ky ishte reagimi i njerzve t zakonshm. Sot, duke paragjykuar gjithshka, mund t thuhen shum gjra t ndryshme. Un e kam prjetuar intesivisht at koh, si qytetar dhe si gazetar, jam , si t thuash pjes e dshmis q vjen nga posht. N se dikush, ve fjalve, do t mund t paraqiste fakte t vrteta historike, q hedhin posht mendimin tim, ather, un do e rishikoja at, por kam qen pjes e demonstrimeve spontane atdhetare t njerzve t zakonshm dhe t intelektualve shqiptar, pr t cilt Kosova ishte nj gj e shenjt. Jo rastsisht, n janarin e vitit 1991, e para organizat atdhetare q krijohet n qytetin e Shkodrs dhe n t gjith Shqiprin, ishte organizata "Kosova" dhe jo rastsisht un u gjenda si njri ndr themeluesit e saj.

    Megjithat, e gjith ajo q ka ndodhur n Shqipri, pr vet kushtet e sistemit dhe centzralizimit , kishte lidhje me shtetin shqiptar. Nuk mund t prceptosh sot se mund t bhej dika, qoft edhe e zakonshme dhe t dilte jasht strukturave t ngritura, q shtriheshin nga selia e Komitetit Qendror dhe deri tek njsit m t parndsishme.

    Studjuesi Shaban Sinani

    Shteti shqiptar nuk mund t heshtte para ngjarjeve t vitit 1981. " Prkrahja e shtetit shqiptar pr protestat e popullit n Kosov ishte pjes e detyrs s tij. Nga kjo detyr ai nuk mund t shmangej, prvese duke vn n dyshim zotimin e vet kombtar. Ose duke deklaruar dobsin e pafuqin e tij"- do t nnvizoj studjuesi i njohur Shaban Sinani. Kjo sht edhe e vrteta. N se shteti shqiptar do t kishte heshtur, ai do t kishte humbur njkohsisht edhe fardo lloj vlere n vet popullin e tij, kur pr m shum, nuk kishte qen hera e par, q shteti shqiptar, kishte hyr n polemika t tilla me shtetin jugosllav. Megjithse q nga viti 1974 vazhdonte nj far heshtje polemike, kishte pasur vite t tjera, t mhershme, n t cilat shteti shqiptar ishte angazhuar me t gjith potencialet e tij.

    Pra kjo nuk do t ndodhte pr her t par.

    Si sht vn n dukje nga disa studjues, n vitet e fundit, jo pa qllim, nganjher edhe nga vet shkalla e njohjes apo e prjetimit, n letrsin politike, sht prhapur mendimi se shteti shqiptar i periudhs komuniste dhe vet Enver Hoxha i shfrytzuan ngjarjet tronditse dhe t prgjakura t Kosovs " pr t krijuar vlerat e nj patriotizmi demagogjik ose t nj patriotizmi t rrem".

    Ka t paktn dy arsye t rndsishme pr t besuar se e gjith ajo q u ngrit dhe u b gjat vitit 1981 dhe m pas, nuk kishte qen nj patriotizm i rrem. S pari, sht rasti t krahasohet prmbajtja e debateve publike t shtetit shqiptar, me pjesn e pashfaqur t ksaj polemike, e cila gjendet kryesisht n ditaret e Enver Hoxhs dhe n protokollet e mbledhjeve t byros politike. Nga ky krahasim del se udhheqja e lart e shtetit komunist, edhe n biseda t brendshme, si n mbledhjet e byros apo t sekretariatit t komitetit qendror, ka diskutuar me t njjtat teza. Mund t besohet se kjo udhheqje nuk ka dashur ti bj vetvetes edukat patriotike apo t krijoj pr veten patriotizm demagogjik.

    S dyti, pikrisht n kt periudh shteti shqiptar e merr shum seriozisht konfliktin pr Kosovn dhe ndrmerr veprime n fushn diplomatike. Ksaj periudhe i prket nisma e E.Hoxhs pr t krijuar zbutjen e tensioneve me fqinjt jugor, por edhe viziton Shqiprin , njra nga figurat m t njohura t politiks gjermane, Shtraus. Gjermania kishte t njjtin problem si Shqipria, ndarjen e saj, gj e cila, megjithse kishte ndodhur m von, shihej si nj mundsi m e largt. Sidoqoft politikant gjerman e kishin t domosdoshm nj precedent t till n Europ, pra nj ndryshim t kufijve t paslufts s dyt botrore, kjo do t ishte nj lehtsi e rndsishme pr to, dhe askund tjetr nuk mund t krijohej nj precedent i till, m leht se n rastin shqiptar.

    Un nuk e di se si kan rrjedhur punt n takimet e veanta, qoft edhe n dyshe apo treshe, n njsit e larta t shtetit shqiptar. Nuk e di n se jan marr vendime t fshehta dhe fakt sht se, megjith ndrrimet e pushtetit dhe t sistemit, ka ishin jetik t ndrroheshin, ende nuk kan dalur dokumente t tjer, ve atyre q njiheshin q asaj kohe ose pak m von. Nuk e di n se at q shfaqte n publik Enver Hoxha, dashurin e tij pr Kosovn, e kishte t sajisur apo t vertet. Kam qen rastsisht n nj takim t tij me motrn e Xhafer Spahiut, antar i udhehqjes s lart t shtetit shqiptar, i cili, n mos gaboj, kishte prejardhjen e tij nga Gjakova. Edhe e motra e tij sapo kishte ardhur pr vizit tek ai. Me sa duket ata po shkonin ti uronin ditlindjen Enver Hoxhs dhe u takuan n nj mjedis ku ishin edhe disa gazetar. Enverit i tha dikush se Xhafer Spahiu po vinte me motrn e tij, nga Kosova, t cilin kishte disa vite q nuk e kishte par. Enveri i u afrua asaj, hapi kraht e mori mes tyre dhe i tha "Motra ime, po vdes pa e par Kosovn". Gjithshka mund t kishte qen shfaqje, por n fakt, kur deshm ta botonim kt fakt, nuk e lejuan, duke arsyetuar se kjo ishte dika vetjake e jets s udhheqsit. Pra, un i takoj atij grupi njerzish q nuk mund t marr asknd n mbrojtje dhe as nuk mund t fajsoj dik. Un prpiqem ti sjell faktet ashtu si i kam prjetuar, pa br komentin e tyre, sepse, n raste t tilla, si jan ngjarjet e vitit 1981 n Kosov, gjithshka do t ishte e teprt.

    Megjithat nuk sht e teprt t analizohet qndrimi i shtetit shqiptar n kt periudh.

    Qndrimi i Shqipris ka patur nj rndsi t jashtzakonshme, sidomos pr vet pjesmarrsit n kryengritje. Mbshtetja publike, e hapur e drejtprdrejt dhe e vendosur e Shqipris kishte pr to edhe kuptimin e gatishmris pr t rrezikuar e pr t shkuar edhe m tej. N se Shqipria do t heshtte, thyerja e tyre do t ishte jashtzakonisht e madhe. N se Shqipria do t kishte dalur kundr krkesave t tyre ather do t kishim pasur nj thyerje historike q vshtir se mund t ndreqej ndonjher. Pr fat ndodhi e kundrta e asaj q ndoshta kishin menduar n Beograd. Ndodhi ajo q kishin pritur demonstruesit : prkrahja pa ekuivok nga ana e shtetit shqiptar dhe kjo, edhe n kushtet e rnda t gjendjes s jashtzakonshme, do t ishte nj mundsi shum m e madhe pr t vazhduar m tej.

    Sidoqoft shum pyetje jan shtruar q ather, shumicn e t cilave e shtrova edhe un n fillimin e ktyre shenimeve t cilat, e theksoj, kan m shum karakterin e njohjes sime vetjake, se sa synimin e nj analize shkencore.

    Le ti marrim disa prej tyre, qetsisht, pa dashur t prbaltim ose t heqim baltn q sht hedhur. Le t kthehemi edhe nj her me mendje n vitin 1981 dhe duke e pasur t qart se far ndodhte n Kosov, t nalizojm at q ndodhte n shtetin shqiptar. Sepse, duke qen si dy en kumunikative, duam apo nuk duam , deri n nj dit t pritshme, jemi ngrthyer nga fati i ktyre enve.

    Q n ditt e para t pasngjarjeve t marsit t vitit 1981 sht ngritur pyetja e cila bhet edhe tash : Cili ka qen roli i Shqipris n demonstratat : a ishin ato t prgatitura dhe t drejtuara nga shteti shqiptar dhe strukturat e tij t fshehta apo gjithshka kishte ngjar pa dijenin e tij dhe shteti shqiptar ishte zn n befasi? A ishin ato t mirorganizuara nga shteti shqiptar, qoft edhe pr t spostuar vemendjen nga problemet q po i rriteshin apo shteti shqiptar krkonte t shpejtonte ritmet e ngjarjeve q mund t vinin? A kishte dijeni drejtuesi i athershm i shtetit shqiptar, Enver Hoxha, apo gjithshka e kishin br ndihmsit e tij, pa e vn at n dijeni?

    Strukturat drejtuese, shtetrore dhe partiake t kohs, n Kosov dhe n Jugosllavi, pa prjashtim n t gjitha republikat dhe n krahinn e ahershme t Vojvodins, pas vetm pak dit heshtje, u suln kundr Shqipris, duke e akuzuar at, se, pas gjithshkaje q kishte ndodhur, ishte dora e saj dhe e sigurimit t shtetit shqiptar. Akuzat ishin n kor t prbashkt, pa u dalluar nga shqiptimi, n se ishin slloven, kroat, boshnjak, malazez, por duke e ditur mir se kur ishin serb apo maqedonas. uditrisht, nga t njjtat grupacione n Kosov, pa thellsisht titist dhe udbash, ngrihet edhe n ditt e sotme, megjithse m sofistikuar e jo si njzetegjasht vite m par, n mbledhjet e turpshme, famzeza t diferencimit. Nuk sht pr tu uditur se ndodh nj gj e till : akuzuesi kryesor i ngjarjeve t marsit 1981 dhe prfituesi m i madh i tyre, Azem Vllasi, qe rikthyer srish n zyrat e vjetra, tashm si kshilltar i kryeministrit, krejtsisht ndryshe nga sa mund t ishte menduar, zotit Kosumi.

    Treshja shqiptare pro-jugosllave: Ali Shkukriu, Sinan Hasani e Azem Vlasi

    Duhet besuar dhe sht pr tu besuar, se, shteti shqiptar, i cili i kushtonte nj vemendje t veant vzhgimit dhe ngritjes s strukturave t kundrzbulimit, kudo q e shihte t nevojshme dhe, duhet pranuar se kt e bnte mjeshtrisht, nuk do t rrinte dorjasht nga shtrirja e tij n Jugosllavi e sidomos n Kosov. Mund t mendohet se ktu e kishte edhe m t leht, pasi njerzit ishin shqiptar, q e donin deri n dhimbje Shqiprin dhe shtetin shqiptar, q e kishin pasur ndrrn e bashkimit dhe jets s prbashkt e q do t kishin vepruar njlloj edhe sikur n Shqipri t vazhdonte t qeveriste monarkia e Zogut.

    sht e besueshme se n Kosov ka pasur njerz q kan punuar pr shtetin shqiptar, ashtu si n Shqipri nuk kan qen t pakt ata q kan punuar pr shrbimet sekrete jugosllave. Por sht nj dallim rrnjsor mes tyre dhe bashkpuntorve t UDB-s, qofshin kto t fundit n Kosov apo n Shqipri, bile, mund t them se nuk kishte asnj lloj krahasimi mes tyre. Ata, q kishin pranuar t punonin pr shtetin shqiptar, nuk e bnin kt sepse donin grada apo tituj, se ishin nevojtar dhe kishin hallin e buks s gojs apo t nj jete n luks. Ata kishin ndrrime e synime t tjera, lidhja e tyre , qoft organizative apo strukturore me shtetin shqiptar, ishte preludi i asaj q mendohej se do t vinte, bashkimi i trojeve dhe pr kt ata kishin sakrifikuar e do t sakrifikonin gjithshka..

    N t kundrtn e tyre, udbasht, dyfish t shitur, si bashkpuntor t sigurimit q kishte robruar vendin e tyre dhe n dm t interesave jetike t Kosovs, jan faqja m e errt dhe m makabre e historis s Kosovs n 50 vitet e fundit. Asnjher, n asnj koh, Kosova nuk ka pasur ksoj lloj mostrash t prbindshme, t cilt, dy her t kuq dhe dy her t zinj, titist si ideologji dhe udbashe si profesion, jan turpi i do vendi. uditrisht e jo uditrisht, kto njerz, edhe ather, edhe sot, kan t njjtin qndrim ndaj ngjarjeve t vitit 1981.

    Tani q kan kaluar 26 vite mund t them me bindje se shteti shqiptar sht zn n befasi nga ngjarjet e vitit 1981. Ai nuk e ka pritur kt, qoft edhe pr shkak t rrethanave, disi t veanta q ishin krijuar n parangjarjet e demonstratave t marsit.

    Ishte nj periudh disi zbutjeje n mardhniet mes dy shteteve. Drejtuesit e lart t shtetit shqiptar sikur e kishin pranuar luftn e heshtur me regjimin titist se, kush do t influenconte m shum tek njri tjetri, prmes shkmbimesh kulturore e njerzore, kontakteve, vzhgimit t drejtprdrejt etj. Q nga ndrprerja e mardhenieve mes dy shteteve, nuk kishte ndodhur asnjher nj gj e till, dhe nga shndrrimet q po ndodhnin, marramendshm shpejt, t dy regjimet, sikur kishin vn n loj at q do t ndodhte n t ardhmen. Afrsia po bhej gjithnj e m e ndjeshme, kontaktet po bheshin t zakonshme, njsimi i gjuhs shqipe dhe pranimi i teksteve t shtetit shqiptar n programet msimore t Kosovs ( duke hequr vetm citimet politike), po bheshin dukuri e natyrshme. N kto kushte, si duket, shteti shqiptar nuk e kishte t menduar se mund t ndodhte dika e till n Kosov, si do t ishin demonstratat e vitit 1981.

    Regjimi titist kishte qen i bindur se nga kontaktet do t rritej ndikimi i tyre, qoft edhe pr shkak se n Shqipri, krahas t merituarve, u drguan, nn gjithfar petku, edhe bashkpuntort e fsheht t sigurimit serb. Shkrimtari Mehmet Kraja, n librin e tij " Vite t humbura", duke treguar pr pasudhtimin e tij t par n Shqipri, sbashku edhe me dy koleg t "Rilindjes", dshmon edhe pr faktin se bashkudhtart e tij gazetar, n zyrat e Prishtins, po grindeshin me njri tjetrin se, kujt i takonte " nderi" t bnte informacionin pr UDB-n.

    Ndryshe nga sa ishte pritur n Beograd apo n Prishtin, mes dy prpjekjeve, ishte e natyrshme q influenca e shtetit shqiptar, t ishte m e madhe. Duhet pranuar se n kt koh, n Shqipri, niveli arsimor, kulturor, i botimeve, i rrjeteve t informimit, universiteti dhe institutet, njerzit prgjithsisht, ishin m t ngritur. Ndjenja pr Kosovn ishin n zenitin e saj. Nga ana tjetr, ata q vinin nga Kosova n Shqipri, kishin marr me vete, n rradh t par, mallin dhe nuk mund t pranonin aq leht, kundrshtit q dukeshin. Ishte nj koh, kur po bhej e zakonshme t udhtoje pr n Prishtin dhe t takoheshe me shokt e t njohurit, ishte e zakonshme q libri shqip t ishte i njjt si n Tiran, ashtu edhe n Prishtin. Shteti shqiptar, n kt koh, mendonte se duhej pritur, se nuk duhej ngutur dhe se, ngutja pikrisht n kt koh, mund t sillte djegjen e etapave. Mirpo ndodhi e kundrta, ajo solli shpejtimin e proeseve.

    Udhheqja e shtetit shqiptar ishte e bindur se krijesa jugosllave nuk do t ishte jetgjat, sidomos pas vdekjes s Titos. Dhjet vite m par se t ndodhte shpartallimi i prgjakshm i saj, nj gj e till kishte parashikuar n librin e Enver Hoxhs pr vetadministrimin. Dhe kjo jo vetm q ishte shkruar, por edhe ishte besuar. Jo vetm pr drejtuesit e lart, por edhe pr njerzit e zakonshm. Ndaj, duke pritur kt rnie, shteti shqiptar, mendonte se duhej pritur nj koh tjetr. N at koh, n aparatin drejtues t komitetit qendror, sidomos n drejtorin pr Kosovn - sepse ka ekzistuar nj drejtori e till e veant, e cila kishte zakonisht si drejtues t saj nj antar t Komitetit Qendror, si psh Mehmet Karakushi, nga familja e njohur e Karakushve t Kuksit - ka qen mendimi se prshpejtimi i proeseve, ndrsa ende nuk ka filluar shprishja jugosllave, do t kishte edhe reprezalje masive.

    Ramiz Alia

    N shtatorin e vitit 1982, n takimin me Ramiz Alin, n shtpin e tij t detyruar, un e kam pyetur edhe pr ngjarjet e marsit t vitit 1981. Megjithse natyra e tij, jo rrall, sht sfinksore, prgjigjja ishte e besueshme. Zoti Alia , i cili, n vitin 1981 ishte sekretar i KQ pr propogandn dhe njri ndr autoritetet m t besueshme t Enver Hoxhs, sigurisht q do t ishte fare mir n rrjedhn e ngjarjeve. Asaj kohe ai ishte njeriu nr.3 i shtetit, pas vdekjes dy vite m par t Hysni Kapos. Alia m tha se shteti shqiptar nuk i kishte pritur kto ngjarje, sepse n planet afatgjata t shtetit dhe t partis kishte prognoza t tjera, ishte menduar pr nj ecje ndryshe, duke mbshtetur njkohsisht lvizjet q mund t ndodhnin.

    - S pari, kjo vones nuk sht aq sa bhet dhe, s dyti, udhheqja shqiptare u ndodh e befasuar.

    Por, kjo nuk ka lidhje me at q m pas, gamibisht sht quajtur si vones e qndrimit t hapur t shtetit shqiptar.

    Q shteti shqiptar dhe strukturat e tij u zun krejt papritur, dshmon edhe mungesa e plot e informacionit q kishte n ditt e para. Nuk dihej se kush ishte organizatori dhe cilat ishin qllimet themelore, nuk dihej n se ishte nj lvizje spontane, sporadike apo gjithshka ishte e organizuar, n se kishte n thelbin e saj krkesa t zakonshme jetsore apo ishte nj lvizje politike, e fshehur prkohsisht pas anve sociale.

    Pr reagimin e vonuar t shtetit shqiptar sht polemizuar shpesh, sidomos pas vitit 1990. Ka qen reagim i vonuar apo n kohn e duhur, pra kur sht dashur t bhet nj reagim i till? Ka qen nj reagim i cili kishte n thelbin e vet qndrimin kombtar t shtetit shqiptar , apo gjithshka ishte fasad patriotike? sht nj moment kur qndrimi kombtar ndahet prfundimisht nga qndrimi ideologjik, apo kishte nj prputhje mes tyre dhe vazhdim t njri tjetrit?

    Demonstratat e vitit 1981, sido q t arsyetohet sot, e gjetn shtetin shqiptar me nj qndrim kombtar t prcaktuar dhe t afishuar. E vrteta sht se fillimi i demontsrtave ka datn e 11 marsit 1981, ndrsa qndrimi i par i afishuar i shtetit shqiptar sht i dats 8 prill 1981. Ka nj diferenc rreth nj mujore mes tyre dhe gjat ksaj kohe, tashm, pr shtetin shqiptar, ishte gjithshka e qartsuar.

    Ka pasur thnie se "shteti shqiptar heshti n fillim, pasi nuk e dinte saktsisht se cilt ishin pas ktyre demonstratave, forcat ilegale t majta apo forcat e dikurshme t djathta", sht thn se " dyshimi se e gjith kjo kishte ndodhur ishte nn organizimin e " pjesve t ballit" apo t "Lidhjes s Dyt t Prizrenit" dhe meqnse kto forca nuk kishin lidhje me shtetin shqiptar, fillimisht sht heshtur". Dyshimi ka shkuar edhe m tej, duke hedhur mendimin se sikur e gjith kjo t ishte br nga nacionalistt shqiptar, shteti shqiptar nuk do i kishte prkrahur, pasi , pr qeverin e Tirans, n rradh t par ishin parimet ose prirjet ideologjike.

    Mendoj se sht krejtsisht ndryshe. S pari, shteti shqiptar kishte lidhje me forcat, e ashtuquajtura nacionaliste t shqiptarve n Kosov. Dem Ali Pozhari ishte njeriu q ishte ftuar prsonalisht n shtetin shqiptar dhe ishte pritur nga Enver Hoxha, me nj organizim t posam dhe publicitet t rrjedhshm. Nga ana tjetr, ekzistojn ende shnimet e Enver Hoxhs, si letr porosi, pr forcat ilegale t majta t Kosovs, brenda vendit ose n diaspor, mes t cilave , jep mendimin pr nj bashkpunim t ngusht me Ballin Kombtar t Kosovs, i cili, sipas shnimeve, ishte patriot dhe krejt ndryshe nga Balli Kombtar n Shqipri, i cili kishte kolaboracionist. Nj dallim i till, i br haptas, sjell mendimin se parsore n afishimin e qndrimit t shtetit shqiptar, nuk ka qen se kush i organizoi, por far ishte thelbi i tyre.

    Demonstratat e 11 marsit t vitit 1981 kishin, n shumicn e tyre drmuese, krkesa t karakterit social. Prandaj ata edhe u injoruan nga shteti federativ, u minimizuan. Duhej t vinte dita e 26 marsit, dy jav m pas, q gjithshka t bhej saktsisht e ditur se far donin dhe far krkonin shqiptart n Kosov. Me 26 mars, krkesat sociale kaluan n rradhn e tret, u hodh haptas krkesa pr Republikn e Kosovs dhe pr t drejtat politike t shqiptarve n Kosov. Kto krkesa, q u afishuan edhe n ngjarjet e 1 dhe t 2 prillit, do t ishin boshti dhe themeli i vertet i ngjarjeve t pranvers s vitit 1981. Kto krkesa do i prkrahte fuqimisht edhe shteti shqiptar. Nga 26 marsi dhe deri me 8 prill, do t ishin n mes vetm 12 dit, koh jo e madhe pr t afishuar qndrimin e hapur t nj shteti, jo prmes nj deklarate politike t nj zdhnsi t ministris s punve t jashtme, por prmes drejtuesit t athershm t shtetit shqiptar.

    Themelore sht se shteti shqiptar nuk kishte hezitime n qndrimin q do t mbante. Kjo ishte parsore. Po ashtu parsore ishte se ky qndrim i shtetit shqiptar ishte n prputhje t plot me qndrimin e shtetasve t tij. Momenti i afishimit, q kur krkesat sociale n Kosov u bn krkesa politike dhe deri tek publikimi me 8 prill i qndrimit t shtetit shqiptar, nuk sht nj vones aq sa bhet dhe aq sa dshirohet t bhet. Parsore, ajo q mund t shihet edhe pas 26 viteve, sht n qndrimin q u mbajt, n se ishte nj qndrim i drejt, kombtar, apo ishte n t kundrtn e asaj q po ndodhte n Kosov.

    Strukturat diferencuese n Kosov, n reagimet e tyre t para, duke mbajtur vesh nga qndrimi i Shqipris, nuk u ngutn t sulmojn, pasi, pr to, do t kishte qen shum e leverdishme, n se shteti shqiptar do t kishte heshtur. Kjo do u thonte demonstruesve dhe sidomos t burgosurve politik se ishin t vetmuar.

    Qndrimi zyrtar i shtetit shqiptar u b i njohur me 8 prill 1981, prmes artikullit t gjat " Pse u prdor dhuna policore dhe tanket kundr shqiptarve n Kosov?"( Zri i Popullit, 08 prill 1981).

    Cilat ishin disa nga thelbet e ktij qndrimi, kundr t cilave, me nj furi t pabesueshme, u vrsuln t gjitha strukturat partiake dhe qeverisse jugosllave, mes t cilave edhe shum nga vasalt e tyre shqiptar? A prbnin ata thelbin e asaj q kishte ndodhur dhe publikisht, a bnin t njohur, se e prkdhelura jugosllave kishte fshehur nn mantelin e jets t prmirsuar, t vrteta t mjerueshme q kishin pas vetes, ka u dshmua m pas, gjakimin e t gjith popujve q prbnin at?

    Ndoshta do t ishte e vlefshme n se do riktheheshim n disa nga qndrimet e shfaqura n 8 prill 1981.

    Faksimil i nj artikulli te gazeta "Zri i popullit"

    - "Por, pavarsisht nga 'thuhet e 'shkruhet n Jugosllavi, shkaqet e vrteta t demonstratave t Kosovs, prmbajtja e tyre, krkesat q u paraqitn n to nuk mund t mbulohen me frazeologjira t rreme dhe t zhurmshme, si veprojn shtabet e Beogradit. do njeri objektiv, do vzhgues i paanshmm e shikon dhe e kupton menjher se n baz t ngjarjeve t fundit n Kosov qndrojn prapambetja e madhe e ksaj krahine, varfria e mjerimi i njerzve t saj, mungesa e lirive demokratike dhe e t drejtave politike. Demonstratat jan shprthimi i nj gjendjeje t padurueshme q vazhdon prej dhjetra vjetsh, sht errsimi i mtejshm i perspektivs pr t dal nga kjo gjendje".

    - "Tani, popullsia shqiptare q jeton n Kosov dhe q prbn pjesn drrmuese t saj, krkon, brenda normave kushtetuese, por edhe n rrug, q Krahina e Kosovs t lirohet nga tutela e Serbis, ajo krkon t'i njihet statusi i nj republike brenda Republiks Socialiste Federative t Jugosllavis.

    'krim bri populli i Kosovs me kt krkes, q u cilsua si i till nga udhheqja e Federats s Jugosllavis dhe nga disa udhheqs kryesor t Krahins s Kosovs? Ai s'bri asnj krim. Prkundrazi, kto krkesa t ligjshme jan nnvlersuar, jan quajtur armiqsore, prandaj dhe u arrit n demonstratat q u zhvilluan.

    Asnjher populli shqiptar i Kosovs dhe i viseve t tjera t Jugosllavis nuk sht lejuar t shprehet lirisht dhe n mnyr demokratike mbi statusin q duhej t kishin krahinat ku ata banonin. Persona t tjer kan vendosur pr ta".

    - "Jo vetm kaq, por studentt trima kosovar i akuzuan se gjoja vepruan si gangstert e ikagos dhe vun prpara kalamant e vegjl. Kto zakone t ndyra mund t jen cilsi t t tjerve, por kurr t shiptarve q kan luftuar dhe luftojn me palln sheshit. Pretendimi i shtypit jugosllva vrteton t kundrtn, se demonstratat ishin popullore dhe paqsore. Ky pretendim, gjithashtu, t le t kuptosh, se, po t mos ishin turma nxnsish, policia serbe do t'i kish grir njerzit me mitraloza. Kto gjra nuk harrohen kollaj. Ato nuk tregojn forcn, por dobsin, nuk tregojn pjekurin, por hutimin".

    Afishimi i qndrimit t hapur t shtetit shqiptar, edhe pse m pas sht quajtur i vonuar, mendoj se ka qen n kohn e duhur dhe po ashtu, edhe n nivelin e duhur. Edhe sot, ktij qndrimi nuk mund ti shtohet asgj dhe ti hiqet asgj. Edhe n se ka qen vetm nj perde patriotike, gj q nuk sht e sakt, nj qndrim i till ishte i mirpritur n tr skenn politike ilegale t Kosovs dhe tek t gjith njerzit e thjesht. Po t kishte ndodhur e kundrta, n se shteti shqiptar do t kishte mbshtetur dhunn policore, tanket dhe reprezaljet n Kosov, ose n se do t kishte heshtur, kjo do t prbnte njrn ndr thyerjet m t mdha t kombit. Fakti sht se n vitin 1981, i gjith arsenali i propogands titiste e udbashe synoi pikrisht n thyerjen e asaj q ekzistonte mes shqiptarve, pavaresisht kufijve t vendosur, n ndrtimin e nj miti t rrem pr shqiptart "ndryshe" q ishin n Kosov, ashtu si kishin br deri ather mekanizmat serb, n ndarjen e shqiptarve n " t ndershm" dhe rebel.

    Pas afishimit t qndrimit t shtetit shqiptar, n Kosov , pa mdyshje, kemi dy tabllo t ndryshme. Nga njra an sht ndjenja e madhe e lehtsimit dhe e riprtritjes q prshkoi demonstruesit , sidomos t burgosurit politik, nga ana tjetr egrsin e mekanizmave shtetror. I gjith ky mekanizm i strmadh titist, n gjasht republika dhe n dy krahina, u vue n lvizje. Nuk duhet harruar se ky mekanizim kishte aso kohe, mbshtetje jo t pakt. Jugosllavia e pastitos, ndonse e aluar, ende kishte nj vello, q kur do i hiqej plotsisht, do t dilte gjakimi q do t ndodhte. Asnj krijes e sajuar shtetesh dhe e mbshtetur aq verbrisht , nuk do t kishte nj fund aq t prgjakshm, si Jugosllavia e Titos. "Plaku", si i thonin asaj kohe, kishte mbajtur vendin nn vete, por, ndrkoh, nacionalizmat, kishin mprehur thikat. Shqiptart nuk do t duhej t bheshin kurban i ktij gjakimi, n fillimin e gjithshkaje pr to ishte e rndsishme t dihej se, edhe n nj moment t vshtir t ardhshm, do t kishin nj mbshtetje nga shteti shqiptar.

    sht e qart pse u suln kundr Shqipris gjitfar robinjsh sllav, por m e uditshme ishte se nuk mbetn pas tyre edhe akejt shqipfols. Dushan Ristiq thrriste se kurrfar librash nuk na duhen nga Shqipria dhe kjo sht edhe faza , kur pr t disatn her ngrijn mardheniet mes dy shteteve, por njerzit, besoj se nuk i kan harruar edhe Kol Shirokn, Xhavit Nimanin, Fadil Hoxhn, Veli Devn, q, si prmjerrur, bridhnin npr sallat famzeza t diferencimit. Pikrisht n at koh filloi t merrte "hov" edhe njri nga pinjollt m t paskrupullt t titizmit dhe t diferencimit, Azem Vllasi, kariera e t cilit, si rradh her, u ngrit mbi gjakun q ishte derdhur n pranvern e vitit 1981, dhe, po ashtu, si rradh her, edhe pas 25 vitesh, mbetet n t njjtn pozit mjerane dhe diferencuese.

    Deri n at koh, n shtypin e shtetit shqiptar, ishte br kujdes me emrat e politikanve shqiptar t Kosovs. Ata, ose nuk prmendeshin ose, prgjithsisht, prmendeshin pa asnj kontekst, negativ ose pozitiv. Mendohej, n rrethe t ngushta gazetarsh , se kjo vjen nga nj lloj nostalgjie e Enver Hoxhs, pasi ata ishin nisur nga vet ai pr t organizuar luftn n Kosov dhe pr t br Konferencn e Bujanit, nostalgji, q po ashtu nuk ishte edhe shum e justifikueshme, n se mund t mendoje njkohsisht edhe pr ngjarje t tjera. Por, kur filloi debati i madh, kjo tabu u thye dhe, pr her t par, u b publike shprehja " nj qen serb me emrin Sinan Hasani".

    Pr implikimin e drejtprdrejt t shtetit shqiptar n ngjarjet e marsit, edhe pas 26 vitesh, nuk sht sjell ndonj prov konkrete. Por kjo nuk do t thot se nuk ka pasur implikim indirekt, prmes nj mij e nj gjrave t tjera, si propogands q bhej posarisht pr Kosovn, nprmjet radistacioneve dhe TV Shqiptar, drgimit t librave, kontakteve me njerz t ndryshm. Mirpo kto nuk prbjn fakt dhe nuk jan forc madhore pr t organizuar ngjarjet e pranvers s vitit 1981.

    Muajt q kalonin, natyrisht duke mos i ln asgj spontanitetit, e bn edhe m t qart qndrimin e shtetit shqiptar.

    Me 23 prill, prsri n "Zrin e Popullit" dhe prmes RTSH, u b publik artikulli "Kush e nxit armiqsin midis popujve t Jugosllavis". Ishte nj prshkallzim i mtejshm i qndrimit t shtetit shqiptar dhe prsri, kushdo e kishte t qart se n t ishte , n mos n t gjithin, n thelbin e artikullit, dora e Enver Hoxhs.

    far kishte t re n kt qndrim t afishuar pr her t dyt?

    Le t shkputim dy nga pasazhet m thelbsor:

    - "Udhheqsit jugosllav, q nga m i madhi deri te m i vogli, pretendojn se n vendin e tyre pr t gjitha kombet dhe kombsit ekziston "barazia n t drejta politike dhe ekonomike", eziston "bashkim-vllazrimi". Po si mund t besohen ata, kur nj republik apo nj krahin trajtohet si "djali i nns" dhe krahina tjetr si i njerks, kur nj "vlla" ha me lug t art, kurse tjetri me lug t vogl prej druri? Kjo nuk tregon as "bashkim", as "vllazrim".

    - "Dolanci, n intervistn q prmendm, tha se n demonstratat n Kosov u vran 11 veta. Nj shrbtor i tij shqiptar nga udhheqja e Kosovs tha nnt. Me sa duket, s'patn koh t merreshin vesh dhe t binin dakord. Megjithat, t gjith gnjyen opinionin botror dhe at jugosllav. Por kto m mir i di vet populli i Kosovs, pse gjaku i tij u derdh. Ai e di, gjithashtu, pse u derdh ky gjak dhe kush e bri kt gjm".

    - "N rast se n demonstrata ishin pak njerz, ather pse Beogradi drgoi ushtrin, milicin e kryeqytetit, tanket dhe aviont? Prse u vran dhe u plagosn me arm zjarri aq njerz dhe prse u vendos shtetrrethimi? Pr nj "grusht t vogl armiqsh", pr 10-15 veta q u quajtn nga udhheqja jugosllave "reaksionar, shovinist, e irredentist"?

    Vall pr nj kokrr limoni prishet dasma, ajo "dasm", pr t ciln tani nga t katr ant e Jugosllavis vrshojn si ujt e Danubit, t Savs dhe t Dravs telegramet plot indinjat e zemrim kundr "shovinistve dhe irredentistve shqiptar", dhe plot himne ditirambike pr "unitetin e kombeve dhe t kombsive t Jugosllavis"?

    Me t tilla truke nuk sht e leht t gnjehet nj popull trim e i pjekur, si sht populli shqiptar q jeton n pjes t ndryshme t Jugosllavis, t gnjehen puntort, fshatart, studentt dhe intelegjencia e ndershme, t cilt jan t ndrgjegjshm pr jetn dhe fatin e kombit t tyre.

    Kush e ndjell dhe e nxit pra armiqsin n mes popujve t Jugosllavis? Artikulli i natyrshm, i drejt dhe i matur i "Zrit t Popullit", apo kjo fushat e trbuar q ka ngritur udhheqja e Jugosllavis kundr popullsis shqiptare t Kosovs?".

    Artikulli i 8 prillit 1981, q ishte edhe shfaqja e par e qndrimit politik dhe kombtar i shtetit shqiptar, ishte pritur pa dyshim me nj ankth t madh nga demonstruesit, dhe secila dit q kalonte, e shtonte ankthin e pritjes s tyre. Demonstruesit e kishin t qart dhe e kishin pritur se nga shovinizmi serbomadh dhe pasuesit e tyre n Kosov do t quheshin, ashtu si u quajtn, "shovinist, irredentist, reaksionar, shqiptaromdhenj, prishs t bashkim -vllaznimit" etj etj. Heshtja disa ditshe e shtetit shqiptar i kishte vn ata n nj dyshimtjetr: mos vall kishin gabuar dhe nuk do e kishin kt mbshtetje, t ciln edhe e pritnin.Thyerja e heshtjes dhe qndrimi i shtetit am kishte sjell qetsin e pritur t shpirtit t tyre, por njkohsisht, edhe arrogancn dhe thelbin nacionalist serbomadh. Pr shtetin jugosllav dhe sidomos at serb, qndrimi i shtetit shqiptar, ashtu si po ndodhte dhe afishimi i gjendjes s vertet n Kosov, ishin shkaku themelor i ngirjes s mardhnieve dypalshe, gj q ishte llogaritur edhe nga Shqipria se mund t ndodhte dhe ishin marr parasysh t gjitha pasojat e mundshme.

    Megjithate shteti shqiptar shkoi edhe m tej n afishimin e qndrimit t tij. Ndoshta ishte pritur se, n mos nj dit, nj dit tjetr, mendjet e arsyeshme t politiks jugosllave, n se do t kishte t tilla, do t kuptonin t vertetn se prmes gjakut dhe vrasjeve nuk mund t qetsohej gjendja n Kosov. Kishte qen nj pritje e kot, ashtu si do t ishte edhe m von. Duke mos e marr vet rolin e primarit, strukturat e larta t shtetit, organizuan afishimin dhe mbshtetjen e mendimit intelektual shqiptar, n t gjitha organet dhe ne t gjitha strukturat e mundshme. Qlimi i ksaj fushate nuk ishte thjesht mbshtetja e qendress q po ndodhte n Kosov, por edhe dshmimi historik , moral dhe kushtetues i s drejts s shqiptarve n Jugosllavi pr t patur Republikn e tyre, si krkes themelore e demonstruesve. sht mkat i madh dhe faj i jashtzakonshm historik ,q klasa politike n Kosov, me prjashtime t rradha, si Pajazit Nushi, Ymer Jaka, Ukshin Hoti, nuk u ngrit, t paktn n nivelin kombtar t demonstruesve t thjesht, por u kthye n pinjoll, her pas here t neveritshm, t mbshtetjes s masave t jashtzakonshme dhe dhuns policore q ushtronte Beogradi mbi popullin e tyre. Ishte dhe vazhdon t mbetet njolla m e madhe politike e ksaj klase, e cila, jashtzakonisht paarsyeshm, vazhdoi rrugn e diferencimit masiv mes popullit, krijoi mitin e rrem t "demonstratave armiqsore", thirri n ndihm ushtrin dhe policin serbe dhe lejoi, q, edhe nj her, t gjakosej populli i Kosovs. Mjerisht, n asnj tubim publik, kjo klas politike, nuk mbshteti haptas krkesn pr republikn e Kosovs.

    Ather kjo detyr, q ishte edhe imperativ i kohs, u mor prsipr nga shteti shqiptar, i cili afishoi hapur se

    "Krkesa pr t'i njohur Kosovs statusin e Republiks sht e drejt ("Zri i Popullit", 17 maj 1981)

    far ishte esenciale n afishimin e 17 majit t vitit 1981 :

    "Kosova do t qetsohet po t hiqet shtetrrethimi, t trhiqet ushtria dhe policia ndshkuese serbe, t normalizohet gjendja, t lirohen t burgosurit e pafajshm q kan mbushur burgjet, t'u kthehen familjeve t vrart e tyre n demonstrata, se kjo sht nj shtje e shenjt dhe humanitare. Studioni me vmendje dhe drejtsi krkesn e popullit t Kosovs pr republik, zgjidhni drejt problemet ekonomike t saj. Vetm kshtu do t qetsohet Kosova..."

    "Kosova krkon statusin e Republiks brenda Federats Jugosllave. Ky status prfaqson aspiratn e nj populli t madh q krkon me t drejt "statusin e sovranitetit" dhe jo at t "pakics kombtare", q padrejtsisht i ka pas qen caktuar q n Jajc".

    "Krkesa e Kosovs pr t fituar statusin e republiks federale sht e drejt. Ajo kt e ka marituar me luftn q ka br bashk me popujt e tjer t Jugosllavis kundr fashizmit. Shovenizmi serbomadh e ka gjakosur rnd Kosovn dhe ka krijuar nj situat t till, q me espedient zor se shrohet.

    "Pr sa u prket atyre "udhheqsve shqiptar" q morn fjaln n kt forum t lart t Lidhjes s Komunistve t Jugosllavis, ose jasht ktij forumi, fjalimet e tyre u karakterizuan nga nj histeri sa e madhe, aq edhe servile e shrbyese ndaj zotrinjve t tyre Vidi, Mini, Stamboli etj. Kuptohet se kta "udhheqs" fantosh i urren populli i Kosovs".

    "Shqiptart jan nj etni, nj popull, quaje "Shqipri t vogl", ose "Shqipri t madhe". Kta shqiptar t ksaj Shqiprie "t vogl" ose "t madhe", q prbjn nj popull kompakt dhe q kan t gjitha tiparet e nj kombi t vrtet, as kan zaptuar tokat e t tjerve, as kan shkelur t drejtat e ndokujt. Ata vetm t drejtat e veta kan krkuar, i kan mbrojtur dhe do t'i mbrojn. Kt ju e gjeni t jashtnatyrshme, e quani "shqiptaromadhe", "nacionaliste", deri dhe "fashiste". Kur Kosova krkon statusin e Republiks brenda Federats, pr t ciln kan luftuar 50 mij partizan, ju guxoni ta quani kt nj krkes kundrrevolucionare, nacionalizm shqiptar e t'i ngjitni plot epitete t tilla".

    A ishte n dijeni Enver Hoxha pr ngjarjet q po prgatiteshin n

    Kosov n pranvern e vitit 1981?

    Dikujt mund ti duket absurde ngritja e nj pyetje t till. Logjika e thjesht t on tek mendimi se, pr deri sa shteti shqiptar nuk ishte n dijeni, edhe ai, Enver Hoxha, q ishte numuri nj, i padiskutueshm i shtetit, nuk mund ta dinte. N kt rast, njsimi i dijenis s shtetit dhe asaj q ka ditur Enver Hoxha, mund t jet i vertet, ashtu si edhe sht e mundur q t ket qen ndryshe.

    A mund t ngrihet nj tez e till? Thn t drejtn, deri para disa vitesh, edhe un nuk e kisha menduar kurr se mund t ngrija nj tez t till. Duke ditur sot, at q nuk kemi ditur dje, pra mekanizmin e fsheht t shtetit shqiptar, nganjher deri n strukturat m t panjohura, duke patur sot pjes t arshivave q kan qen rreptsisht t mbyllura, edhe mund t mendohet se, ndryshe nga pjest e tjera t shtetit, ai mund t ket qen i prgatitur ose , m sakt, ka qen n pritjen e asaj q mund t ndodhte, pa e ditur saktsisht se kur.

    N shtetin shqiptar kishte struktura t fuqishme t sigurimit t shtetit dhe sidomos t atyre segmentve q merreshin me survejimin e shteteve, t cilat quheshin, konsideroheshin dhe jo rrall ishin, edhe armiq t kombit shqiptar.

    Krahas strukturave t ditura, t njohura, qoft pr publikun, qoft pr kundrzbulimin, ka pasur edhe nj struktur tjetr, e cila varej, n rastet m t shumta, direkt dhe nga askush tjetr, ve Enver Hoxhs, dhe e cila, m shum se gjithshka, kishte lidhje me zbulimin e jashtm. Nuk jan t pakta rastet, q jan br t ditur m von, kur vet Enver Hoxha ka drejtuar lidhje t posame, ka pasur mardhnie t drejtprdrejta me diplomat, gazetar, specialist, biznesmen t huaj, disa prej t cilve, i kan sjell atij informata nga m sekretet.

    sht i njohur tashm fakti se, mes shum t tjerve, shrbimi i ngritur dhe i kontrolluar nga E.Hoxha dhe grupi i veant pran tij, kishte infiltuar edhe pran CIA, duke pasur role t rndsishme n operacionet q kryheshin n drejtim t Shqipris apo q lidheshin me ngjarjet n pjest e banuara nga shqiptart n Jugosllavi. Njeriu i njohur n dosjet e Sigurimit t shtetit shqiptar si "Sali Dani" ishte njkohsisht edhe njri ndr funksionart m t rndsishm t CIA-s. Nprmes tij shteti shqiptar, n mesin e viteve 70, kishte arritur t merrte gjith rrjetin e agjentve t UDB-s n Shqipri, por edhe t Asfalis greke dhe t shrbimit sekret italian. Do t ishte i njjti agjent, i cili vendosi nj lidhje mes EH dhe agjentit t shkalls s lart, rusit Njekov, i arratisur nga BS, bashkpuntor i CIA dhe i disa shrbimeve t tjera,gazetar dhe botues n Rom. (Sipas librit "Mkatart" t Nafiz Bezhanit)

    Prse i solla kto pasazhe? Prmes lidhjeve t krijuara me botn agjenturore, lidhje t cilat, e prsris, kan qen shum t fuqishme , EH kishte nj informacion, shpesh her, m t gjr se sa vet strukturat zyrtare t shtetit. Jo rradh, njohja ishte e veant vetm pr EH. sht krejt e mundshme, q pikrisht n koht e para t pasvdekjes s Titos, EH t ket marr informacion t gjr, jo vetm pr gjrat e zakonshme, por edhe shum m tepr se kaq. Informacioni i tij, si duket, ka shkuar edhe m tej sferave t zakonshme, dhe lidhjet e tij, jo rrall, kan qen shum m t thella, se sa ato q mund t dukeshin.

    Struktura t tilla kishin lidhje me sfera t larta t shteteve t ndryshme, sidomos ballkanike dhe europatlantike, ata nuk hynin n veprim pr gjra t vogla dhe t zakonshme, por pr aktivitete t nj rndsie t veant, si ishte rasti i gazetarit t njohur ruso-italian Njekov, i cili,uditrisht, pas realizimit t disa misioneve q kishin lidhje t drejtprdrejt me EH, u gjend misteriozisht i vrar. EH i ruante kto struktura vetm pr linjn e tij, as ministri i punve t brendshme shpesh her nuk e dinte fillin e tyre dhe nuk kishte lidhje me to.

    Si duket, ishin pikrisht kto struktura q, duke prdorur lidhjet e dyfishta, n fillimin e vitit 1980, e lajmruan EH se gjendja n Kosov, megjithse dukej e qet, nuk ishte ashtu, vese n siprfaqe. Ata e lajmruan po ashtu se, megjith heshtjen q zotronte, shteti jugsllav dhe sidomos nacionalizmi serb po prgatitej t lante prfundimisht hesapet me kombet e tjer n ish Jugosllavi dhe se Kosova do t ishte kurbani i par i madh i ksaj bme. Ishin t gjitha shenjat se miti i Rankoviqit krkonte t zgjohej dhe kt, jo rradh, e kishin vrejtur edhe republikat e tjera jugosllave, sidomos kroatt dhe sllovent, t cilt, prmes lidhjeve t tjera, kishin lajmruar pr rrezikun q mund ti vinte. kroatve apo sllovenve nuk do u vinte aspak keq sikur i gjith trbimi nacionalserb t shkonte drejt shqiptarve, ata kishin filluar nxitjen e ktioj trbimi, duke menduar se kshtu githshka do t rrokullisej drejt viseve shqipfolse.

    Sidoqoft un mendoj , se edhe n se i ka ditur ngjarjet q mund t vinin, ai nuk ka br asgj pr ti shpejtuar dhe pr ti shmangur ngjarjet e marsit 1981. T paktn nuk ka br asgj t dukshme, sepse, pr at, q pr shum vite ishte e padukshme, ai filloi t bnte.

    PLANI SEKRET SHPRTHIMI

    Fjala sht pr planin sekret "Shprthimi", i cili prfshinte n vete nj seri operacionesh, n rast t nj lufte pr Kosovn dhe n Kosov. Ky plan , q ka qen tejet sekret dhe pr t cilin kan ditur fare pak vet, sht pshpritur pr her t par, nga agjensit e huaja, menjher pas ngjarjeve t marsit, pastaj sht heshtur pr shum vite dhe sht zgjuar, i detajuar, n koht e fundit.

    "Zgjimin" e tij e bri njri ndr hartuesit kryesor, ish shefi i shtabit t prgjithshm t Ushtris shqiptare, Veli Llakaj. N nj intervist t gjat t tij, pr her t par, ai bri t njohur origjinn e ktij plani sekret, hartuesit e tij, urdhrin e dhn drejtprsdrejti nga EH, dhe seriozitetin me t cilin ishte marr ai plan. Megjithse sot gjithshka mund t quhet utopi dhe n fakt ka shum gjra q nuk do t mund t realizoheshin, ai prsri ngre disa pika dyshimi.

    Nj prakalim i Ushtris shqiptare n vitet e 80-ta

    S pari, prse EH u kujtua pr hartimin e ktij plani kaq sekret dhe kaq masiv n vitin 1980? N realitet midis dy shteteve kishte pasur ngrirje t plota mardheniesh, gjendje t jashtzakonshme, ulrima, drgim agjentsh, akte terrori n tokn shqiptare, nj shkrirje t astit n vitin 1956, pastaj prsri akullim, kishte pasur masakra t rnda ndaj popullit shqiptar n Kosov, dhe, megjithat, asnjher nuk ishte ndrmarr nj plan i till sekret, i cili, as m pak e as m shum, planifikonte drgimin e ushtris s shtetit shqiptar pr lirimin e viseve shqiptare n Jugosllavi. Pra nuk kishte pasur asnjher asnj plan t till e pr m shum, nuk kishte pas asnj tentim t till. N vitin 1980 klima mes dy shteteve nuk paralajmronte ngrirje, shteti shqiptar nuk kishte m asnj aleat, ishin prishur mardheniet me BS dhe me Kinn, pra ishte nj Shqipri, si kurr ndonjher, krejt fillikat dhe pr m tepr, nj Shqipri me nj gjendje ekonomike, q gjithnj e m shum po vshtrsohej. Megjith kt akullim n lidhjet me botn e jashtme, prsri EH i garantonte hartuesit e planit sekret se Traktati i Varshavs, nga i cili Shqipria kishte dal n vitin 1968, nuk do t ndrhynte. N kt koh ndodhn ngjarjet e marsit dhe kjo ishte edhe koha, kur pr her t par, qoft edhe teorikisht, shteti shqiptar, mendon dhe t ndrmarr dika, q n fakt, i binte ndesh t gjitha konventave ndrkombtare.

    Si u b hartimi i ktij plani sekret, me emrin e koduar "Shprthimi"

    Le t sjellim nj pjes nga intervista e ish shefit t shtabit t prgjithshm t ushtris shqiptare, Veli Llakaj.

    "Takimi n zyrn e Enverit

    Bisedn e filloi me pyetjen se si jeni ju andej nga Komanda e Prgjithshme, ( se kshtu e quante Enveri Ministrin e Mbrojtjes), si jan shokt, po posht npr reparte si jan, si i keni lidhjet me ta, far krkesash imediate kan dhe far ndihme krkojn nga Komanda e Prgjithshme, si jua zgjidhni ju kto probleme, i keni mundsit apo jo etj. Krkoni ndonj ndrhyrjeje nga shoku Mehmet se ky ua zgjidh gjithka, se sht m i mirinformuar, m i lidhur me hallet e ushtris, pastaj vijn shokt e tjer e n fund vij edhe un, -theksoi mes t tjerave Enveri. .......

    ....Duke dgjuar kt lloj prshkrimi apo panoramn q i bm, ai m pyeti: Si thoni ju t Komands s Prgjithshme dhe t Shtatmadhoris, mundet q ne t bjm nj ndrhyrje ushtarake pr lirimin e popullsis shqiptare n kto treva pr ti liruar nj her e prgjithmon nga thundra revizioniste e fashiste, ashtu si ndrhym edhe gjat Lufts Antifashiste Nacionallirimtare? Ky propozim m uditi, por edhe m hutoi, dhe isha n vshtirsi e dilem, q prse nuk ia bnte kt pyetje Mehmet Shehut, por mua? Jam i bindur se ata t dy kt shtje mund ta kishin shoshitur disa her dhe kan rn dakord, por tani, si duket, ka ardhur koha te konkretizimi dhe prgatitja e ndonj plani operacioni luftarak.

    Qndrimi im ishte disi indiferent, por i trembur. N moment nuk dhash asnj prgjigje, por thjesht mblodha supet, ka do t thoshte se nuk jam n gjendje ti prgjigjem. Enveri me nj her ndrhyri.Prse heziton, far t mundon, pse nuk ke besim! Ather e mblodha veten dhe iu prgjigja: Shoku Enver, n situatn aktuale t krijuar, kur regjimit serb po i digjet toka nn kmb nga forcat kryengritse t popullats shqiptare kudo n trevat e banuara nga shqiptart edhe mund t ndrmerret nj operacion i till, por ne nuk kemi at fuqi jo vetm goditse, por as t shpejtsis s mjeteve t blinduara ta bjm kt n kushte kur n kt situat mund t ndrhyjn Forcat e Traktatit t Varshavs t dislokuara n Hungari, Bullgari e Rumani, pra po ndrhyn kto forca, ne jemi t dshtuar!. Sepse, -vazhdova ti flisja m tej Enver Hoxhs, -kto (Forcat e Traktatit t Varshavs) do t vijn m shpejt se trupat tona jo vetm n Gjilan-Prishtin-Ferizaj-Mitrovic-Klin, por un mendoj se n momentin kur ne t kemi hyr n Prizren nga drejtimi i Kuksit dhe Hasit, n Gjakov-Pej-Dean nga drejtimi Tropojs, apo n Strug nga drejtimi Librazhd-Rajc etj. Forcat e Traktatit t Varshavs n bashkveprim me forcat e ushtris jugosllave kan mbrritur prafrsisht n Tharand (Suharek) Malishiv-Rahovec. Kurse n drejtim t Maqedonis, -vazhdova un m tej- q ne mund t futemi nga Rajca mbi Strug ose nga Tre Portat e Korabit drejt Krovs ose n do drejtim tjetr, forcat kundrshtare na kan marr Krovn bashk me divizionin e gjeneral Ibrahimit.

    Pa mbaruar akoma argumentet q po jepja, Enveri m ndrpreu dhe m thot: Po sikur ta rregulloj un me Mehmetin q Forcat e Traktatit t Varshavs t mos futen, a mund t futemi n luft e t lirojm Kosovn? Pash i prqendruar, pa kuptuar fillimisht se ku donte t dilte, ndrsa m pas do t kuptoja disa gjra q as m kishin shkuar ndrmend deri n ato momente q isha n krye t Shtabit t Prgjithshm t Ushtris.

    Mehmet Shehu

    Isha prgatitur ti raportoja Enverit pr do problem n strukturat e ushtris, por nuk e kisha menduar se thirrja ime urgjente n zyrn e tij s bashku me Mehmet Shehun do t kishte nj tematik tepr t rndsishme, pr mua, t papritur! Gjithsesi, nn efektin e garancis q m afroi Enveri me shprehjen: Po sikur ta rregulloj un me Mehmetin q forcat e Traktatit t Varshavs t mos ndrhyjn, a mund t futemi e t lirojm Kosovn?, duhej t bja llogarit shum shpejt e t prgjigjesha. T them t drejtn u shushata fare, se si ka mundsi kur ne shaheshim prdit me revizionistt e t gjitha vendeve t Lindjes e n mnyr t veant me ata sovjetik, si mund ta rregullonin kta kt shtje luftarake kaq kapitale! Pa u menduar fare, por me nj analiz t shpejt q bra t raportit t forcave e situats luftarake n luftn e pritshme, i prgjigjem: PO!. Bhet fjal pr m shum se dy dekada e gjysm m par, e ndoshta, ky moment e kjo bised ka qen i pari pr mua t msoj se sht politika, ku jo do gj q thuhet e premtohet haptas, sht e do t bhet ashtu si thuhet; prkundr, n t shumtn e rasteve, ndodhe kundrta!

    Pasi e pranova kt version, megjithse jo shum binds pr mua, duke menduar se kta krkojn t m fusin n valle q t bhet nj plan i ndrhyrjes ushtarake pr lirimin Kosovs dhe pastaj shohim e bjm sipas situatave q mund t krijohen. Enveri m merr mendimin se sa koh m duhen ta paraqes planin tek ai dhe Mehmeti pr miratim. Un ju prgjigja se kjo varet me sa persona do t punojn pr hartimin e tij. Ndrhyn Mehmeti: Do t punosh vetm me nj person dhe un, (pra, Mehmeti, V. Ll. ), do t jem n krye t ktij grupi pune. Krkova 30 dit koh. Enveri m thot: Po t lm 45 dit, por plani t jet i argumentuar saktsisht e deri n do detaj nga ana ushtarake. Marrja e detyrs u b fakt i kryer, ishte nj detyr e vshtir, jo e leht, por thell ndjeva nj gzim e knaqsi t pa provuar. Meqense m lejohej t bashkpunoja vetm me nj njeri, nuk ishte e leht t zgjidhja e pr m tepr t vendosja vet. Krkova se a kishin ata ndonj mendim se me cilin do t punoja un. Enveri m thot: Zgjidhe vet! Propozova nja tre persona, ndr kuadrot m t lart e m t prgatitur ushtarak t vendit. Pasi dgjojn, Mehmeti i thot Enverit: Do t punoj vetm me Maliq Sadushin q sht zvendsministr i Mbrojtjes, sht i aft, konspirativ, ka mbaruar akademin ushtarake Frunze, ndrsa un do t jem n krye t ktij grupi!. Mehmeti i kishte idhuj t gjith ata ushtarak q kishin mbaruar akademit ushtarake Frunze dhe Vorshillov, por Maliqi qe i przgjedhuri i tij, edhe pr faktin se ka qen partizan i Brigads 5 Sulmuese n lirimin e Kosovs dhe e njihte shum mir terrenin, garanci kjo e domosdoshme pr nj planzim e zbatim t sakt t planit luftarak. Pr mua, ishte nj knaqsi tepr e veant se do t punoja me Maliqin pr hartimin planit pr ndrhyrjen ushtarake n Kosov, pr faktin se ishim shok, koleg, njiheshim mir, si dhe ishte profesionalisht tepr i aft.

    Fillimi i puns pr prgatitjen e planit

    Ajo nat, pr mua, ishte nj nat ankthi. Vrisja mendjen se si do t veprohej m tej, far detyra do t merrja, si do ta filloja punn, far vshtirsish do t hasja, e shum e shum gjra t tjera. Gjithka kishte ardhur papritur, e tashm suksesi i planit dhe operacioni i pritshm varej nga ne.

    T nesrmen e asaj dite Mehmet Shehun vjen n zyrat e Ministris s Mbrojtjes Popullore, m thirri mua dhe shokun Maliq Sadushi, ku na precizoj detyrat prkatse, na dha orientime shum precize ashtu si ti jepte ai. Afrsisht na prcaktoi zonat e veprimeve luftarake t do korpusi q do merrte pjes n kt operacion, brigadat e kmbsoris, t tankeve, t artileris dhe llojeve t armve e shrbimeve pr do specialitet, afrsisht vendkomandn e grupit operativ t Shtabit t Prgjithshm q do t drejtonte operacionin, disa vendkomanda rezerv n drejtimin e Maqedonis e t Malit t Zi, vendkomandat e korpuseve e t brigadave, drejtimet e goditjeve kryesore pr do drejtim, rezervat materiale n ushqim, veshmbathje e medikamente mjeksore etj. Na prcaktoi afrsisht edhe t gjitha njsit ushtarake q do t merrnin pjes n operacion, duke caktuar edhe njsit sulmuese apo repartet e zbulimit q do t vepronin n terrenet m t vshtira e q do t jepnin goditje rrufe e n befasi. Pasi na dha detyrat e msiprme, Mehmeti shtoi: Un kaq munda tu jap pr sot, ju i shikoni dhe veproni me kompetenc vet, ashtu si ta gjykoni dhe mos i qndroni strikt ktyre q ju them un.

    Ai u interesua shum edhe pr hartat topografike me t cilat do t prpilohej plani, duke m porositur mua q t shikoj me shum kujdes hartat q t jen sa m t reja e t ken sa m shum objekte, n t kundrt drgoni me urgjenc n Austri ose Zvicr. Pr kt Mehmeti shtoi: T merrni hartat m t fundit (t reja e me shum objekte), mos llogarisni mimin se sa jan!. M pas shtoi: Kjo pun krkon operativitet, iniciativ dhe marrje prgjegjsie mbi vete, e mos u mbytni me nj pik uji!. Pra, si duket, ai (M.SH) kishte menduar e punuar tr natn dhe t nesrmen na i komunikoi ne kto detyra. Pr problemin e hartave, u konsultova me shefin e Degs s Topografis n Ministrin e Mbrojtjes shokun Limoz Alimucaj dhe drejtorin e Institutit t Topografis shokun Prparim Likaj. Mbasi ju krkoj hartat pr nj studim t hollsishm t terrenit, n trojet etnike shqiptare (Mali i Zi-Kosov-Maqedoni), pa u treguar qllimin e vrtet pse i doja. Ata m rekomanduan, sipas t dhnave q kishin, se harta t tilla me objekte t sakta e t imtsishme kishte kryesisht n Austri. Ather bisedova me Prparim Likn dhe ai u drgua n Zvicr pr blerjen e ktyre hartave, i shoqruar nga nj punonjs i Ministris s Punve t Jashtme, pjestar i zbulimit t jashtm. Kto harta u blen me ato mime q afruan austriakt. U solln n Shqipri, u prgatitn nga grupi prkats i Institutit t Topografis dhe iu dhan Shtabit t Prgjithshm n prdorim. Pra, plani i ndrhyrjes ushtarake n Kosov, i quajtur Shprthimi, u prgatit mbi bazn e ktyre hartave q kishin t dhna t hollsishme t terrenit dhe objekteve prkatse.

    Kjo sht nj dshmi, pas m shum se 24 viteve, e ish shefit t shtabit t prgjithshm t ushtris shqiptare. Nuk mund t vlersoj autencitetin e ktyre ngjarjeve, fakt sht se, n shtypin shqiptar n Tiran, ku edhe u botua intervista e tij, nuk kishte kundrshtime pr vrtetsin e planit, por debati u prqndrua m shum, megjithse n fare pak koh, n utopin e nj plani t till.

    Mirpo dika tjetr sht e vertet dhe kjo sht tashm e njohur. N veriun e Shqipris, pak para ngjarjeve t vitit 1981 dhe me m shum nguti pas tyre, u ngritn depo t mdha armatimi, pr rreth 3o mij ushtar, me t gjitha mjetet e duhura logjistike, q nga paisjet m t thjeshta dhe deri tek armatimi i rnd. do gj ishte e siguruar, prmes kanaleve t ndryshme, n shtetet perndimore, logjistika ishte prgjithsisht angleze dhe e destinuar pr nj luft n Kosov. do gj q ishte n kto depo u shit pastaj, si sht publikuar, me mime qesharake nga zoti Zhulali, diku n Afrik apo tek serbt e Bosnjes.

    Ndoshta EH, n vitin 1981, kishte menduar se, me an t nj lufte n Kosov, qoft edhe utopike, mund t shmangte vshtrsit e vendit t tij, mirpo nj logjik e till nuk m duket e arsyeshme. Nse shteti shqiptar, 25 vite m par do t niste nj luft t till do ishte e vshtir, n mos e pamundur, q t mos merrte edhe reagimin e ashpr nga shtetet europerndimore. 17 vite pas ngjarjeve t marsit 1981, prsri n mars, kur nisi lufta n Kosov, megjithse shteti shqiptar nuk i hapi depot, prsri ai u vue nn vzhgim ndrkombtar.

    Mundsin e shmangies s problmeve nga nj krahin shqiptare n tjetrn,gjithnj sipas mendimit tim, un e prjashtoj, pasi duke njohur deri diku, psikologjin, karakterin dhe filozofin politike t EH dhe ndihmsve t tij m t afrt, shpesh her shum fish m t egr, si Hysni Kapo dhe Mehmet Shehu, nuk e kishin zakon t pyesnin pr gjra t tilla dhe as t bheshin merak se far thonin rreth tyre. Kt EH nuk e kishte pasur edhe shum vite m hert, nuk do e kishte deri n fund t jets s tij, duke sjell, me dhimbje, kthimin e vendit t tij, n nj fortes, ku mund t rrije ankthshm brenda, por nuk mund t dilje jasht.

    Shteti shqiptar, pr kt jam i bindur, ka synuar githnj, q prmes mrgats shqiptare t Kosovs dhe t viseve t tjera n Jugosllavi, t ndikonte tek njerzit. Nuk e prjashtoj q prme ambasadave shqiptare n shtetet perndimore, sidomos n Zvicr dhe n Austri, jan br t gjitha prpjekjet pr t patur lidhje t vazhdueshme me lvizjet ilegale. Nga ana tjetr, edhe ilegalt q ishin jasht Kosovs, e krkonin dhe e donin kt lidhje, e cila, asnjher, nuk ka qen nj lidhje agjenturore, e interesshme, edhe kur jan vendosur mes tyre strukturat e fshehta. N fund t fundit shqiptart n perndim kishin dy ambasada ku mund t shkonin, tek ajo e Beogradit dhe tek ajo e Tirans.

    N fundin e viteve 80 mrgata shqiptare e Kosovs merr nj hop t ri cilsor, por , e kam t vshtir t besoj se, prmes tyre, shteti shqiptar ka ndikuar n zhvillimin e demonstratave t marsit 1981, dhe sidomos t atyre t 11 marsit. Fakti q m von, sidomos me 26 mars, kto demonstrime morn karakter t theksuar kombtar dhe politik, ka edhe ndikimin e mendimit politik t mrgats shqiptare e prmes tyre, edhe t shtetit shqiptar.

    N demonstratat e vitit 1981 kishte shum parulla politike, mes t cilave, m e rndsishmja dhe m sunduesja ishte " Kosova Republik". Po t vresh me kujdes qndrimin e shtetit shqiptar ndaj parullave t hedhura, do t vresh se , ndrsa u pajtua dhe mbshteti fuqishm krkesn pr Republikn e Kosovs, ai nuk u prononcua pr bashkimin kombtar. N asnj nga materialet baz t qndrimit t shtetit shqiptar, nuk sht mbshetur haptas nj parull e till, duke br prjashtim nj citim i artikullit t fundit, n t cilin , aludimet bhen shum konkrete.

    Do t doja t prmbyllja kto shnime, me precizitetin shum t lart q u ka br ngjarjeve t pranvers s vitit 1981, studjuesi dhe njkohsisht njri ndr miqt dhe mbshtetsit m t mdhenj t liris s Kosovs dhe t Ushtris s saj lirimtare, profesor Shaban Sinani

    ""Shqiptart qen t part q i treguan bots se " federalizmi shumkatsh" i ktyre vendeve nuk funksiononte si propogandohej, sepse liria dhe mirqenia e nj pale sigurohej n kurriz t nnmimit dhe shfrytzimit t pals tjetr. Kosova i tha ksaj bote se shtjet nacionale ende nuk jan futur n arkiv dhe nuk mund t mbahen gjat tabu. Herojt e asaj kohe dhe sfida e tyre jan n nderin e historis shqiptare. Tek kjo sfid historia do t rikthehet shpesh. Ne e dim se historia rrotullohet ngadal, por kurdoher q fati i shqiptarve do t jet afr mbarsis, kurdoher q cikli i historis do t rikthehet aty ku shtja mbeti n vitet 80, protogonistt e saj do t mohen".("Zri i Kosovs"15 prill 1996).

    Njzet e gjasht vite pas ktyre ngjarjeve epike historia sht rrotulluar n t mbar t shqiptarve. Ata kan shansin e tyre t madh q t bhen pjes e historis s vendit dhe kombit t tyre, n se nuk do t harrojn se deri ktu, sht dashur nj prkushtim i disa brezave, t cilin, nuk mund ta nprkmbin pinjollt e nj skote t namun.
    Lista e Injorimit: Pirate of Love,referi_1, Le dvou, Zagor,ane,beni33.

  7. #7
    i/e regjistruar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    20,249
    Faleminderit
    25
    95 falenderime n 91 postime
    DITLINDJA DHE PRKUJTIMI I DEMONSTRATAVE T PRANVERS `81

    Shkruan: Beqir ELSHANI

    Suedi, 26.03.2007

    Sot sht 26 Mars,Prvjetori i Ditlindjes m t madhe t Demonstratave t Kosovs. Prvjetor i Ditlindjes m t madhe, sepse pas Demonstratave t vitit 1981, u rrnua Muri i Berlinit, i cili bashkoi nj popull gjerman; u rrnua perandoria e kuqe n Rusi dhe perandoria blu n Jugosllavi, ashtu si u rrnua nj shekull m par edhe perandoria osmane. Demonstratat e Kosovs shkatrruan imazhin e shtrigs pansllaviste n Evrop.



    N prag t mijvjearit t tret, Lvizja e Studentve t Kosovs e zgjoi Evropn hutaqe nga letargjia e gjumit propagandistik t Beogradit, me degn e ullirit mu n grykn e tankut t blinduar ushtarak. Derisa nn qiellin kaltrosh t Beogradit fluturojn pllumbat e ashtuquajtur t paqes, n fushat e tyre dhe n thellsin e Danubit ende gjinden trupat e pajet t shqiptarve t masakruar. Kriminelt serb t lufts tani merren me rritjen e pllumbave n Serbi. Kjo zejtari e tyre hipokrite sht ndr m t uditshmit n historin e njerzimit: t rritsh pllumba, por edhe t vrassh fmij shqiptar. M n fund, o fmij t dashur q edhe juve u ra n hise t prjetoni luftn nga ushtria vrastare serbe, Jugosllavia vdiq, kurse populli boshnjak q gjithashtu i prjetoi tmerret e lufts nga ushtria jugosllave, thot se Jugosllavia ngordhi. Po n kt dit jubilar, mbesa ime, Driana, kremton ditlindjen e saj. Ajo i mbush nnt vjet, q jan vite simbolike t qndress shqiptare. Nnt vjet kreshniku dhe simboli i forcs kombtare, Gjergj Elez Alia, i bri ball nnt plagve t lufts, derisa m n fund prfaqsuesin e dhuns - bajlozin prbindsh, e zhduku nga faqja e dheut. Nnt vjet motra stoike ia lante plagt e Gjergjit me ujt e gurrs dhe me lott e syve.

    Dikur moti, pushtuesit e huaj ndrroheshin ashtu si ndrrohen stint e vitit. Nnt vjet Aga Imeri qndroi i burgosur n kshtjelln bizantine dhe ishte optimist se nusja ende e priste n shtpi. Pas nnt vjetsh mbyllur n kshtjelln me mure t larta, Aga Imeri kishte par nj ndrr t keqe, se shtpia ishte rrzuar, babai kishte vdekur dhe nna ishte verbuar, kurse e dashura e tij ishte martuar. Aga Imeri ishte i tronditur pr fatin e familjes dhe t dashurs s tij q e kishte pritur nnt vjet, e bija e krajlit mshirohet para karakterit heroik t Aga Imerit dhe e liron me bes se do t kthehet prap. Kjo legjend madhshtore e kohs bizantine t bn t uditesh, si nuk qe e mundur q tek populli serb t dal nj grua bujare, q t mbroj fmijt dhe nnat shqiptare nga masakruesit e pashpirt serb. Kto tmerret e lufts, mbesa ime i ka prjetuar gjat lufts, kur serbt i shkrumbuan shtpit me do bim n tok, dhe vran shum njerz t pafajshm. T gjith e din q n bot nuk ekzistojn fmij fajtor, prandaj serbt nuk bnin dallime, dhe vran shum fmij shqiptar. Unicefi Ndrkombtar n do skaj t bots i mbron fmijt q jan ardhmria jon; q jan bukuria dhe dielli i jets son.

    Nj ushtri q vret fmij, m mir sht q kurr t mos ec n tok, do t thot q kta katil as n botn bimore dhe shtazore nuk e meritojn t lvizin. Prandaj Driana, mos harro ti tregosh gjyshit se Jugosllavia cofi. Kshtu tregoji gjyshit, meq gjyshi e kupton m mir. E marr me mend se gjyshi, n fillim, do t qesh nga gzimi i zhdukjes s prbindshit me emrin Jugosllavi, por edhe do t qaj nga pikllimi pr tragjedin e tmerrshme t popullit shqiptar q psoi nga ushtria barbare serbe. Gjat jets s vet gjyshi ka prcjell pushtuesit italian, gjerman dhe bullgar, mirpo ushtri brutale si pushtuesi serb Evropa nuk ka dhan, dhe kurr mos dhnt. Pr shkak t rrethanave pushtuese nga ushtria vrastare serbe, nj koh t gjat pranverat shqiptare kan qen t zymta. Nuk kishte fare zogj: as n fshatra, as n male.

    Knga e bilbilit ishte ngulfatur thell n fyt, sepse ishin vrar zemrat e fmijve m t dashur n bot. N vend t cicrims s zogjve, gjmonin mortajat e serbve q shkrumbonin tokn, kurse qielli prflakej me tymin e barotit. Po a el trndafili pa kngn dhe pa kraht e zogut? A hapen petlat e luleve, pa i mbltuar bleta puntore e fushave t bukura t Kosovs kreshnike? Shokt e klass me nj buqet lulesh ia uruan ditlindjen Drians. N bankn e klass mungonte nj shoqe e tyre, gjat lufts e vran militaristt serb. Ajo u pushkatua n tregun e qytetit, kurse babai i saj ra dshmor duke luftuar kundr bands serbe. N fillim mbretroi heshtja n klas, pastaj vun nj lule n bankn e nxnses s vrar. Drians i rrodhn lott e dhimbjes pr shoqen e banks, pastaj me lot n faqe doli nga klasa. N oborr pa nj kal q po kulloste barin e njom pranveror dhe t lagt nga shiu i mbrmjes. Dalngadal iu afrua kalit dhe me dorn e but ia prkdheli kreshtat n qaf. Kali e dinte gjuhn e fitores dhe pranoi q voglushja ti afrohej. Pas pak, ajo i hipi kalit dhe kalroi pr n varrezat e dshmorve t kombit. Me t arritur n vend, zbriti prej kalit dhe lulet e ditlindjes, q ia dhuruan shokt e klass i vuri pran lapidarit me simbolin e Ushtris lirimtare t Kosovs. Vshtroi flamurin kuqezi q valonte mbi lapidar, shqiponja kishte zbritur nga bjeshkt e Sharrit dhe zuri vend n lapidarin e trimave shqiptar q ran n altarin e liris. Pasi i nderoi dshmort e liris, u kthye dhe pa se nuk ishte vetm, ishin shoqet dhe shokt e klass me msuesen e tyre. Nga mesi i nxnsve t klass jehoi nj kng atdhetare partizane: Dalngadal po na vjen behari, Dalngadal po na vjen. Npr fusha rritet bari, Dalngadal po na vjen. Po na vjen, po na vjen, Bota zien, bota zien, Shokt tan kjo luft po na i rrmben. Shpati i malit jehoi nga knga partizane, ku nj er e leht pranverore po i luhaste degt e lisave dhe t gjith zogjt iu bashkngjitn korit t fmijve. Pas prfundimit t kngs, jehoi zri i njrit nga nxnsit e klass: Lavdi Dshmorve t Kombit! Pastaj t gjith, njzri, brohoritn: Lavdi! Lavdi! Lavdi!
    Lista e Injorimit: Pirate of Love,referi_1, Le dvou, Zagor,ane,beni33.

  8. #8
    i/e regjistruar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    20,249
    Faleminderit
    25
    95 falenderime n 91 postime
    DEMONSTRATAT E VITIT 1981 KTHES VENDIMTARE E KOSOVS DREJT LIRIS [1

    Kryereferat i Prof.Dr.Muhamet Pirrakut lexuar n Simpoziumin: Demonstratat e vitit 1981- kthes

    vendimtare e Kosovs drejt liris, Instituti Albanologjik, Prishtin, m 24, 25 dhe 26 nntor 2001.

    __________________________

    Nga periudha e integrimit t kombit shqiptar si kategori shoqrore, sociologjike, civilizuese dhe historike, nga mesi i shekullit XVIII, shqiptarsis s Dardanis ilire, prkatsisht t Kosovs historike, ia zuri frymn kisha ortodokse dhe uria pr ekspansion shtetror serb e mbshtetur n patronatin e Rusis dhe t Evrops. Qart, Kosova, si edhe t gjitha viset e tjera t njsis etnokulturore t Shqipris, gjallroi e qndroi pr gjat nj rrugtimi mbi dy shekullor me thikn n qaf, fenomen ky i rezistencs shqiptare kundr robris.

    Realisht, prpjekjet pr lirimin kombtar dhe pr pavarsin e njsis etnokulturore e gjeopolitike t Shqipris s Begollajve, t Bushatasve e t Tepelenasit, t Dah Pallashks, Tafil Buzit e t Hamz Kazazit, t Ba*ba Bek Vrajs e t Drvish Cars, t Zenel Gjoleks e Rrapo Hekalit, t Lidhjes Shqiptare t Prizrenit e t Besa-Bess s Pejs, t Kryengritjes s Prgjithshme pr Pavarsin e Shqipris e t Lvizjes Kombtare Kaake t Kosovs, t Mbrojtjes Kombtare t Kosovs e t Lufts Antifashiste Nacionallirimtare, t Organizats Nacionale Demokratike Shqiptare e t Lvizjes pr Lirimin e Tokave Shqiptare, prfundimisht me fillimvitet 50-ta t shekullit XX, nuk u plotsuan pr faktin se faktori i jashtm, evropian i vendosjes, mbajti qndrim qart antishqiptar n prgjithsi, n dobi t krkesave ekspansioniste serbe, malaziase, greke e bullgaro-maqedone pr balancim t interesave gjeopolitike t pansllavizmit rus.

    Gjat t pesdhjetave t shekullit XX, n arealin e shtetit Shqipri t prkufizuar ndrkombtarisht n Londr, m 1913, vetm n rreth nj t tretn pjes t njsis etnokulturore e gjeopolitike t Shqipris, iu vun themelet Lvizjes Irredentiste Shqiptare Antijugosllave t kosovarve t instaluar prkohsisht atje. Kjo lvizje pati mbshtetjen e fsheht kurajuese t Shqipris zyrtare q shnoi fillin e korrigjimit t politiks s Republiks Popullore t Shqipris nga linja ideologjike kominterniste n at kombtare shqiptare t maskuar me koncepte marksiste-leniniste pr kategorin socio-kulturore historike t kombit dhe t drejtn n vetvendosje t popujve.

    Edhe m qart: Ishte ky shnimi i fillit i hakmarrjes s madhe t Enver Hoxhs kundr Josip Broz Titos pr zhagitjen dhe mohimin me dinakri dhe me tradhti q ky i bri ndaj t drejts s Kosovs n vetvedosje pr statusin shoqror, politik dhe shtetror t fituar me Luftn Antifashiste Nacionallirimtare si aleate me Jugosllavin dhe me Shqiprin n kuadr t Bllokut antifashist sovjeto-anglo-amerikan.

    Realisht, veprimtart e Lvizjes Irredentiste Shqiptare t fillimviteve t 50-ta, si Qerim Uk Ozdrimi, Hysen Thai, Sknder Kosova, Aziz Zhilivoda, Ajet Haxhiu, Bajram Rexha, Shaban Braha, Dervish Shaqa, Salih Shatri e t tjer, me sukses e shtrin Lvizjen n Dukagjin, n Drenic, n Anamorav dhe gjetk n arealet shqiptare q gjendeshin nn Jugosllavin dhe me kt lvizje, t themi kushtimisht, lidhn penjt midis Shqipris enveriste dhe Tokave shqiptare nn okupimin jugosllav, t cilat i kishte shkputur dhe i kishte coptuar prgjakshm fitorja e Lufts Antifashiste kominterniste n Shqipri dhe n Jugosllavi, n nntor t vitit 1944.

    N fund t viteve 50-ta, m 1957, zuri themel organizimi politik ilegal shqiptar i Kosovs pikrisht me formimin e Lvizjes Revolucionare pr lirimin dhe Bashkimin e Shqiptarve n krye me profesor Kadri Halimin, ndrkaq n vitin 1959, n Pej, u themelua Organizata pr Bashkimin e Trojeve Shqiptare, n krye me rrobaqepsin Remzi Baloku. N shtator t vitit 1963, shkrimtari Adem Demai, ish-i burgosur politik, ia vuri themelet Organizats Komiteti Revolucionar, t riemruar n fillim t vitit 1964 me emrin: Lvizja Revolucionare pr Bashkimin e Shqiptarve. N nenin Nj t Statutit, t hartuar n mars t vitit 1964, midis t tjerash, saktsohej: Qllimi i par dhe i fundit i Lvizjes son asht lirimi i krahinave shqiptare, taneksueme prej Jugosllavis dhe bashkimi i ktyne krahinave me nann e vet Shqipnin.



    Kadri Halimi dhe Adem Demai n rini

    __________________________________

    Programi i Lvizjes Revolucionare pr Bashkimin e Shqiptarve u mbshtet mbi platformn e Lvizjes Irredentiste t fillimvitit 1951. Kjo trthorazi del edhe nga Takimi Qerim Uka Enver Hoxha, m 2 janar 1960. Hoxha, i cili pr kohn ishte shteti vet, shtjen e Kosovs e quajti plag t dhembshme pr do shqiptar, e cila do t shrohet vetm kur kjo shtje t zgjidhet drejt, n baz t aspiratave t kosovarve. Shqipria zyrtare kso kohe nuk mund ta prkrahte hapur nj krkes kosovare kaq radikale, aq m par kur dihej se Lvizjes Revolucionare pr Bashkimin e Shqiptarve synonte bashkimin e shqiptarve pa dallime ideologjike.

    Mesi i vitit 1966, pikrisht me demaskimin jugosllav zyrtar t Rankoviqit, shnoi fillin e gjysmlegalizimit t krkess shqiptare pr t drejta t barabarta me popujt e tjer t Jugosllavis, mbshtetur n t drejtn pr vetvendosje t fituar me Luftn Antifashiste Nacional*lirimtare. Kjo do t arrihej me ngritjen e statusit autonomi n statusin republik t Kosovs. Megjithat, Tirana zyrtare ende nuk ndihej e sigurt pr t mbshtetur hapur kt krkes, pikrisht nga frika se mund t bashkohej reaksioni shqiptar antikomunist i trupzuar n kujtesn balliste me linjn jugosllave komuniste t trupzuar n titizm kundr rrugs revolucionare shqiptare t linjs marksiste-leniniste t trupzuar n enverizm, prkatsisht kundr siguris s Republiks Popullore t Shqipris.

    Pozita e Shqipris n konstelacionin ballkanik, evropian e botror ishte e keqe, ndaj Tirana zyrtare do t prkrah me dorza edhe krkesat legale t organeve politike e qeveritare t Krahins Autonome t Kosovs pr statusin republik n kuadr t Jugosllavis. Mbshtetja e vakt e krkess legale Kosova republik, t legalizuar me Konsultn e fillimshtatorit 1968, n Prishtin, ishte rezultat i faktit se Tirana zyrtare nuk kishte besim me mbules n qndrueshmrin n ato krkesa t forcave politike titiste t Kosovs.

    Kjo del edhe nga direktiva e m hershme e Enver Hoxhs, t 19 shtatorit 1966: Kosova sht shqiptare, mbetet shqiptare dhe i prket Shqipris, por fitorja e popullit t Kosovs deri n vetvendosje duhet t vij dhe t organizohet, n nj rrug t gjat, plot vuajtje, mundime dhe sakrifica nga vet populli dhe jo nga kta krer t shitur shqiptar. Populli i Kosovs mund t udhhiqet drejt n kt rrug e t fitoj t drejtat e tij t plota, vetm nga revolucionar t vrtet shqiptar kosovar. Kjo sht kondit absolutisht e domosdoshme pr sukses.

    Kto krkesa do t shrbejn pr baz t platforms t programeve t t gjitha grupeve dhe organizatave ilegale dhe gjysmlegale q prgatitn Nntorin e prflakur 1968, t ngritjes arsimore, kulturore dhe t homogjenizimit ideologjik kombtar madhshtor t viteve 70-ta, dhe t dy organizatave ilegale t fundviteve t 70-ta dhe t fillimviteve t 80-ta: Partia Komuniste Marksiste Leniniste e Shqiptarve t Jugosllavis dhe Organizata Marksiste Leniniste e Kosovs. Kto organizata deprtuan masivisht n radht e intelektualve, t rinis studentore dhe t rinis puntore dhe do t bartin barrn e organizimit dhe t drejtimit t drejtprdrejt e t trthort t Demonstratave t vitit 1981, t cilat bn kthesn vendimtare t Kosovs drejt liris.

    Abdullah Prapashtica, drejtues i Partis Komuniste Marksiste Leniniste t Shqiptarve n Jugosllavi

    __________________________________

    Koncepti i referatit nuk m lejon t ndjek faktet dhe ngjarjet nj pr nj t Pranvers Shqiptare 81. Kjo sht detyr e kumtesave t veanta pr fakte e ngjarje t veanta. Ndaj, mund t prmbledh: Kto organizata, Partia Komuniste Marksiste Leniniste e Shqiptarve t Jugosllavis dhe Organizata Marksiste Leniniste e Kosovs, gjithnj t orientuara n mbshtetjen e Shqipris zyrtare, qysh n dhjetor t vitit 1979, paralajmruan edhe nevojn pr organizimin e demonstratave gjithpopullore shqiptare antijugosllave n mbshtetje t krkess pr vetvendosje pr statusin politik, administrativ, juridik e shtetror t Kosovs. Demonstrata do t shpallej n nj moment kur ideja pr Republikn e Kosovs do t bhej pron e mendimit politik shqiptar gjithpopullor, kur rrethanat e brendshme, jugosllave, dhe ato t jashtme, ndrkombtare, t tregoheshin t favorshme n dobi t shtjes shqiptare n prgjithsi dhe t shtjes s shqiptarve nn robrin jugosllave n veanti.

    Kadri Zeka dhe Hydajet Hyseni - drejtues t Organizats OMLK

    _________________________

    Sipas Tirans zyrtare, kthesa vendimtare n favor t zgjidhjes s shtjes s Kosovs do t filloj pas vdekjes s Titos, kur do t filloj shthurja e Jugosllavis. Dhe, duhet t theksohet se tashti koncepti gjeografik dhe etnik Kosov dhe kosovar i Tirans zyrtare, realisht i Enver Hoxhs, mbulonte tokat shqiptare nn administrimin pushtues t Jugosllavis. Kto koncepte u trupzuan n programin e ilegales: Republika e Kosovs, q duhej realizuar ja me hatr ja me luft! Kshtu, me koh, ideja pr ngritjen n demonstrat gjithpopullore shqiptare n mbshtetje t ksaj krkese u b frym shqiptare e akumuluar n pritje pr realizim.

    S kndejmi, shprthimi i programuar i Revolts s studentve n mensn e Qendrs Studentore, m 11 mars 1981, do t shrbej si detonator faktik pr ti dhn flak asaj energjie revolucionare nacionallirimtare t akumuluar n vijimsi, nga vitet e 60-ta dhe veanrisht n vitet 70-ta, n ndrgjegjen patriotike dhe revolucionare t rinis shkollore, studentore, puntore, qytetare e fshatare dhe t masave shqiptare nn robrin jugosllave. Kt fenomen shoqror shqiptar pushtuesi jugosllav do ta kuptoj qart m 26 mars 1981, sapo studentt vrshuan rrugt e sheshet e Prishtins, t prshndetur e t prkrahur fuqimisht nga t gjitha strukturat e shoqris n mbar arealin shqiptar. Sakaq, nj grusht t papritur titizmi, vllazrim-bashkimi dhe vetadministrimi jugosllav e mori nga prpjekja e studentve pr t penguar hyrjen e Stafets s Titos n Prishtin, dhe pr rrmbimin e saj nga bina, nga nj grup intelektualsh, t bashkuar n grupin politik legalo-ilegal Bajo e eriz Topulli qysh nga koha e studimeve, m 1964[2].

    Dhuna e policis speciale jugosllave mbi student e studente n rrugt e Prishtins dhe n konvikte pr ta fikur prushin liridashs shqiptar patriotik me dhunn shoviniste serbe pushtuese, solli n shprthimin gjithpopullor shqiptar t fillimprillit 1981, me t gjitha karakteristikat e nj revolucioni kombtar lirimtar, i cili nga t burgosurit politik n seancat e prgjakshme t hetuesis, para Udbashve, do t quhet Pranvera Shqiptare 81.

    Dhuna policore kundr demonstruesve paqsor

    _____________________________________

    Tashti kuadri politik e historik ndrkombtar e kombtar i Pranvers Shqiptare 81 ishte mjaft premtues. N shtetet soc-komuniste t Evrops Qendrore doln n shesh kundrthniet e shoqris s re, demokratike katolike q po lindej nga gjiri i shoqris komuniste kominterniste. Krkesat e ksaj lvizjeje i sublimonte Solidarnost e Polonis e mbshtetur n fuqin antikomuniste t Papatit. Ajo nuk mund t kalonte pa ndikim n brezat liridashse shqiptare, ndonse vinte n nj koh kur n Kosov ishte konsoliduar papushtueshm aktiviteti ilegal i dy organizatave shqiptare marksiste-leniniste, t prmendura m sipr, faktikisht kombtare shqiptare t konceptit enverist. Dielli nuk mund t mbulohet me shosh.

    T themi edhe m shkoqur: zjarri liridashs i rinis shqiptare t viteve 70-ta dhe t fillimviteve 80-ta, ishte shqiptarizma q rrezatonte qenia politike e shoqrore e mms Shqipri t idealizuar, pikrisht n rrethana kur paprekshmrin e ngrehins Jugosllavi t Titos ende e mbshteste Lindja dhe Perndimi, bota e krishter dhe bota islame, Papa dhe Turqia. N ann tjetr, kso kohe, Enver Hoxha, i cili mishronte trinin: Komiteti Qendror i Partis s Puns t Shqipris, pushteti shqiptar dhe vendi Shqipri, zbatonte nj politik agresive kundr titizmit, kundr revizionizmit t teoris marksiste-leniniste dhe kundr Jugosllavis avnojiste, m 1979, i urdhroi Ministris s Mbrojtjes, prkatsisht personalisht Shefit t Shtabit t Prgjithshm t Ushtris Shqiptare, ushtarakut Veli Llakaj, t prgatiste planet strategjike dhe logjistike pr ndrhyrje eventuale n mbrojtje t vllezrve shqiptar n trojet e veta n Jugosllavi. Kjo do t rezultonte me ndrkombtarizimin e plot t shtjes s Kosovs, n veanti dhe t shtjes shqiptare t pazgjidhur, n prgjithsi - lirimin dhe bashkimin e tokave shqiptare, t Shqipris as t madhe as t vogl, natyrore, t coptuar me dhun ndrkombtare m 1913, m 1919 dhe m 1945.

    T rikonstatojm s bashku t vrtetn madhore: Faktet jan kokforta dhe nuk mund t abortohen nga historia. N vitet 70-ta dhe fillimvitet 80-ta, n kushte t pamundsis faktike pr t prfituar prkrahjen e akcils fuqi botrore kundr robris jugosllave, pr gjeneratat shqiptare t moshuara Tirana prjetohej si Meka e shqiptarizms, kurse t jesh revolucionar marksist-leninist, t jesh enverist, pr shqiptarin e ri, do t thoshte: t jesh patriot i betuar, t jesh antititist, t jesh antijugosllav, t jesh antipansllav rus, do t thoshte t jesh shqiptar, t jesh biri i mms Shqipri, t jesh strnip i Sknderbeut, t jesh Oso Kuk, Mic Sokol, Hasan Prishtin, Azem e Shot Galic, t jesh Adem Dema, i gatshm pr sakrific sublime pr lirin e Kosovs, pr lirin e tokave shqiptare, pr ribashkimin e Shqipris Etnike mbi platformn politike dhe ideologjike t shqiptarizms si fe gjithshqiptare.

    Demonstratat e Pranvers Shqiptare 81

    ______________________________________

    Ky mendim politik shqiptar sublimonte krkesat kombtare t t gjitha kthesave gjat historis, dhe ishte platform e programit politik e luftarak t demonstaratave gjithpopullore shqiptare t 1, 2 e 3 prillit 1981. S kndejmi, akcili pjesmarrs n kto demonstrata kryengritjeje, i gatshm pr tia fal jetn Liris s Kosovs, mund t rrmbente Flamurin kombtar n duart e veta, mund t dilte komandant dhe t printe me flamurin n dor, arm t vetme pr t ar me gjoksin hapur barrikadat dhe kordont e ushtris dhe t policis speciale t Jugosllavis. Shembujt markant jan konkret dhe shum t njohur.

    Komandant e flamurtar t till, t vetprcaktuar pr kurban t liris dhe t ardhmris shqiptare t Kosovs ishin edhe fatosat e kombit q ran, q u plagosn dhe q u burgosn n themele t Epoks: Pranvera Shqiptare 81, e kurorzuar me sakrificat e rinis ademjashariane t Kosovs. Vrtet, historia ofron dshmi se kjo tok, n t gjitha koht, ka lindur e ka rritur Burra t Dheut pr tu prbe mbi kokn e tyre si n perndi. Dshmorve t Prillit 81 gjakun ua mori drenicasi Tahir Meha i Prekazit, ndera e kombit i vetprcaktuar pr fatin e Oso Kuks s Shkodrs n Vranin. Pikrisht n festn e policis jugosllave, m 13 maj 1981, Tahiri, i ndjekur nga i ati, Nebih Lati i tregoi rinis shqiptare se Lufta e armatosur, jo demonstrata me duarthat, sht rruga e Liris. Se barbari albanofob sllav, si dhe t gjith okupatort n do vend t bots, e kupton vetm gjuhn e gryks s pushks.

    Realisht, mbi gjakun e freskt t dshmorve t Pranvers Shqiptare 81 (Naser Hajrizi, Asllan Pireva, Xhelal Maliqi - Prishtin, Rizah Matoshi, Sherif Frangu - Ferizaj, Salih Zeka, Ruzhdi Hyseni, Salih Abazi - Vushtrri, Malush Abrashi, Nesim Dana - Gjakov), Shqipria zyrtare iu kthye plotsisht shtjes s Kosovs, prkatsisht iu kushtua mbshtetjes s krkess s shqiptarve n trojet e veta n Jugosllavi pr lirin e vetvendosjes edhe si e drejt legjitime e kombit shqiptar pr bashkim. N themele t Pranvers Shqiptare 81 u ngritn organizatat dhe lvizja ilegale pr Republikn e Kosovs, gjithnj n mbshtetje t Mms Shqipri pr t bashkuar vendet shqiptare nn robrin jugosllave, si hap m t sigurt drejt bashkimit t njsis etnokulturore historike t Shqipris. Krejt n fund t Pranvers Shqiptare 81, si rrjedhim i ndryshimeve t mdha ideologjike n arealin etnik t Jugosllavis, rezultoi ngritja e Rezistencs shqiptare legale paqsore institucionale jugosllave e njohur si LDK.

    N fillim t viteve 90-a u ngrit Lvizja Gjithpopullore Shqiptare e Pajtimit Kombtar prmes faljeve t hasmrive, nga 2 shkurti 1990 deri m 17 maj 1992. Kt Lvizje e menduan dhe e drejtuan student e intelektual ish t burgosur pr Pranvern Shqiptare 81. Mbi tabanin e pajtimit t arritur, Lvizja Popullore e Kosovs e ngriti Ushtrin lirimtare t Kosovs, e cila me pushk, me pen dhe me aktivitet politik-diplomatik pr pes vjet t lufts guerile, deri m 26 nntor 1997, dhe pr nj vit, gjasht muaj e pesmbdhjet dit t lufts ballore me ushtrin e pushtuesit, deri m 12 qershor 1999, e solli Kosovn n cepin e liris pr t kapur penjt q ojn n vetvendosje t Kosovs dhe n zgjidhjen e shtjes shqiptare aktualisht t mbajtur peng nga konstelacioni i papajtueshm i Lindjes ortodokse me Perndimin katolik.

    Simpoziumi shkencor: Demonstratat e vitit 1981 kthes vendimtare e Kosovs drejt liris, i cili sapo fillon nga puna, shpresojm se do t kurorzohet me rezultate t rndsishme pr shkencn. Distanca kohore prej m se njzet vjetsh ofron mundsi reale pr qasje pa ansi, pa hezitim pr ta thn t vrtetn, aq m par kur t kihet parasysh se me fitoren e Lufts s UK-s sht rrumbullaksuar nj epok e historis shqiptare.

    Duke prfunduar t m lejohet t konstatoj faktin se disa theksime t mia, m lart, duhet t kuptohen si krkesa t shkencs historiografike pr t nxjerr t vrtetn historike pr ideologjin mobilizuese, pr karakterin dhe pr prmasat e Lvizjes Gjithpopullore Shqiptare Antijugosllave t fundviteve 70-ta dhe t viteve t 80-ta.

    Studiues t nderuar ju dshirojm suksese t knaqshme n ndriimin e problemeve historiografike q shtrojn titujt e kumtesave t Programit t Simpoziumit: Demonstratat e vitit 1981 Kthes vendimtare e Kosovs drejt liris.

    Ju faleminderit pr vmendje![3]

    ______________________________________

    [1] Kryereferat n Simpoziumin: Demonstratat e vitit 1981- kthes vendimtare e Kosovs drejt liris, Instituti Albanologjik, Prishtin, m 24, 25 dhe 26 nntor 2001.

    [2] N kt grup gravitonin: Ismail Dumoshi, Tahir Abdyli, Halil Alidemaj, Dem Fetaj, Fehmi Pushkolli, Hasan Salaj, Gani Bobi, Gjakush Qapari, Atdhe Gashi, Murat Blaku (Bojo) dhe Muhamet Pirraku (erizi). Pr rrmbimin e stafets u prpoqn: H. Alidemaj (i burgosur m 15 nntor 1981), D. Fetaj dhe M. Pirraku (i burgosur m 4 gusht 1981).

    [3] Simpoziumi u organizua n mnyrn m shembullore dhe doli shum i suksesshm. Mirpo, materialet e tij nuk u botuan pr tri shkaqe:

    E para, personalitetet q konsideroheshin organizues t ktyre demonstratave doln, ngapak, kundrthns midis tyre dhe nuk i dorzuan kumtesat pr botim.

    E dyta, Kshilli Organizues fare nuk pati prkrahjen financiare t shtetit, kurse me prkrahjen e biznesmenve kosovar mmzi do t mbulohen rreth 50% t shpenzimeve pr mbajtjen e Simpoziumit.

    E treta, Kshilli Organizues nuk arriti t pajtonte mbi 4000 DM pr abonimin e autorve t kumtesave (nga Shqipria, Ilirida dhe Mali i Zi) n Grand Hotel dhe n Iliria, kurse Instituti Albanologjik, Dega e Historis e t cilit ishte bashkorganizuese e Simpoziumit me Shoqatn e t Burgosurve Politik t Kosovs, borxhin e la barr individuale t Kryetarit t Kshillit Organizativ, Prof. Dr. Muhamet Pirrakut.

    Ky, mse njher do t krcnohet edhe me gjyq pr borxhin nga drejtoria e hoteleve n fjal.
    Lista e Injorimit: Pirate of Love,referi_1, Le dvou, Zagor,ane,beni33.

  9. #9
    i/e regjistruar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    20,249
    Faleminderit
    25
    95 falenderime n 91 postime
    MARSI DHE PRILLI I VITIT 1981 PRBNIN RUBIKONIN E KOSOVS DHE PRELUDIN

    E LVIZJES S RE KOMBTARE, DERI N EPOKN E LAVDISHME

    T USHTRIS LIRIMTARE T KOSOVS

    Shkruan: Mehmet HAJRIZI

    Prishtin, 11.03.2007

    Ju nuk mund t mashtroni gjith popullin pr gjith kohn

    Hydajet Hyseni, flet me megafon para demonstruesve - prill 1981

    N mbarim t erekut t tret t shekullit t kaluar, n Kosov po ngjizej nj opinion publik iluzor i dyfisht pr statusin e ardhshm t saj. Nj pal e iluzionistve, duke fetishizuar rolin e demonstratave t vitit 1968, besonin q Kosova do t avancohej n republik, mbasi kjo ishte krkesa dhe parulla qendrore e tyre, kurse pala tjetr u besonte premtimeve zyrtare dhe jozyrtare t udhheqsve shqiptar, se ata do ta realizonin at n tavolina t institucioneve. Kompromisi tashm i njohur ishte nj zgjidhje gjysmake dhe dualiste, e cila Kosovs i dha nj status t krahins autonome, si element konstituiv i federats, por n kuadr t Serbis. N plan kombtar, popullit shqiptar, ndonse i treti nga madhsia n federat, nuk i njihej statusi i kombit a popullit, por i pakics kombtare q me eufemizm quhej kombsi, n plan politik e juridik, Kosova nuk ishte as mish as peshk, kurse n plan ekonomik, vazhdoi shfrytzimi shumdimensional kolonial. Propaganda e pompuar e plot folklor e filistinve politik dhe shkencor shqiptar, pr ta bindur, apo m mir, mashtruar popullin shqiptar, se Kosova pasksh fituar tashm t gjitha t drejtat kombtare, politike, shtetrore dhe historike, se ajo ishte br de fakto republik, etj, nuk pati jet t gjat, sepse si thoshte John Locke, ...ju nuk mund t mashtroni gjith popullin pr gjith kohn.



    Ideja e republiks, si nj zgjidhje e ndrmjetme drejt

    vetvendosjes deri n shkputje

    Lvizja kombtare shqiptare nuk u nanuris, sepse organizimi i saj edhe pas ndryshimeve kushtetuese t vitit 1974, kishte rndsi, jo vetm pse populli shqiptar nuk barazohej me popujt tjer, por pr m keq, Serbia prgatiste procese retrograde (t prvijuara n t ashtuquajturin Libr i kaltr), pr tia suprimuar Kosovs edhe at autonomi, si bri pesmbdhjet vjet m von. N vigjilje t demonstratave t vitit 1981, lvizja kishte nj bilanc t shklqyer t puns edukuese dhe mobilizuese t potencialit lirimtar t Kosovs. Ndonse objektiv i saj programor ishte bashkimi i kombit, propagandohej edhe ideja e republiks, si nj zgjidhje e ndrmjetme drejt vetvendosjes deri n shkputje.

    Shkaqet historike q uan n ngjarjet tashm t njohura t vitit 1981, ishin, statusi prej robi i popullit shqiptar, pozita diskriminuese e tij n bashksin e popujve t ish Jugosllavis, gjendja e rnd dhe e pa perspektiv e ekonomis s Kosovs dhe puna e madhe q kishte br lvizja ilegale pr ngritjen e ndrgjegjes kombtare t shqiptarve.

    Lvizja kombtare e Kosovs po kalonte nga veprimi n konspiracion t thell, n sheshet e hapura t qyteteve e t fshatrave, nga strukturat e kufizuara t veprimtarve tashm profesionist, n masa qindra mijshe, q prfshinte shtresat e shoqris s Kosovs dhe prtej saj. Baza shoqrore e lvizjes kombtare po zgjerohej me t shpejt.

    Klasa politike shqiptare bisht i regjimit pushtues

    Klasa politike zyrtare kishte rastin historik t riparonte dmin e vitit 1974, sepse prve forcs s argumentit tani kishte edhe argumentin e forcs s popullit t kryengritur, por ajo nuk u vu n ball t tij, mbasi ishte n bisht t regjimit pushtues, prandaj n vend t shpalljes s republiks m 1981, Kuvendi i Kosovs e aprovoi suprimimin e autonomis m 1989. Fatin e vendit e mori n dor vet populli, duke siguruar iniciativn vepruese dhe duke u br dalzots suprem i tij.

    M 1981 ndodhi demonstrimi plebishitar i vullnetit politik t shqiptarve, kryengritja paqsore n njrn an dhe lufta e pashpallur q organizuan forcat serbe e jugosllave kundr popullit duarthat dhe t pambrojtur t Kosovs, n ann tjetr. Demonstratat paqsore u kthyen n ngjarje t prgjakshme nga makina shtypse jugosllave q po i shrbente politiks hegjemoniste e ekspansioniste serbe, ndoshta pa kuptuar se oreksi i saj nuk do t shuhej vetm me Kosovn.

    Gjykimi i Grupit t Mehmet Hajrizit

    Rndsia historike e Pranvers shqiptare t vitit 1981 qndron n zgjimin shqiptar dhe n sensibilizimin e solidaritetin e gjer ndrkombtar. Duke qen gati e harruar n pluhurin e historis dhe problem i brendshm jugosllav, shtja e Kosovs me gjak e sakrifica u shfaq para bots me gjith mprehtsin e saj.

    Kosova e demaskoi fytyrn e vrtet t politiks pushtuese t Jugosllavis, duke lkundur themelet e saj dhe sistemin e kalbur t vetadministrimit. Pavarsisht dmeve t rnda q psoi lvizja e organizuar kombtare, efektet e demonstratave n ngritjen e ndrgjegjes s qytetarve pr lirim nga robria, qen t barabarta me dhjet vjet t puns s saj. Marsi dhe prilli i vitit 1981 prbnin rubikonin e Kosovs n luftn lirimtare, prparimin e ndrgjegjes s Liris, si do t thoshte Hegel dhe preludin e ngritjeve, sasiore e cilsore t lvizjes s re kombtare, deri n epokn e lavdishme t Ushtris lirimtare t Kosovs.

    Ran pr t mos vdekur kurr

    N njzet e gjasht vjetorin e demonstratave historike, Kosova do t duhej edhe institucionalisht t kujtonte dshmort e tyre, si Naser Hajrizi e Asllan Pireva, organizator t demonstratave dhe militant t lvizjes kombtare, Xhelal Maliqi e Salih Abazi, Salih Mulaku e Ruzhdi Hyseni, Rizah Matoshi e Sherif Frangu etj, q ran pr t mos vdekur kurr.

    Dshmort: Afrim Abazi, Naser Hajrizi dhe Ruzhdi Hyseni

    Jan shum mesazhet q vijn nga viti 1981, por porosia m domethnse pr brezin e sotm sht t mos lejohet prsritja e zgjidhjeve gjysmake dhe t padrejta t shtjes s Kosovs, t cilat e uan n tragjedi t njpasnjshme kt popull t shumvuajtur. Populli i Kosovs ka sakrifikuar shum pr lirin dhe pavarsin e merituar, prandaj nuk duhet detyruar q srish t gjakoset pr t drejtat e tij t ligjshme.
    Lista e Injorimit: Pirate of Love,referi_1, Le dvou, Zagor,ane,beni33.

  10. #10
    i/e regjistruar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    20,249
    Faleminderit
    25
    95 falenderime n 91 postime
    MARSI, KY MUAJ I LEGJENDAVE Q ZURI VEND N HISTORIN TON M T RE



    Shkruan:Mehmet BISLIMI

    M 11.03.2007, Zvicr

    Bijt m t mir t popullit ton me pun, hapur e fshehur

    e solln 11 marsin...

    Pranvera po vjen ngadal. Si duket nuk mund t kaloj kaq leht pa u hetuar koinidenca e vlimeve t furishme n Kosov, q zakonisht kan ndodhur e po ndodhin gjat muajit mars. Q nga viti 1981 e deri t rnia e Komandantit Legjendar Adem Jashari, marsi ishte prehri ku mbshteti kokn e tij plot me halle populli yn liridashs. Edhe m pas kur Egzonin me shok i prpiu Ibri i ftoht e deri tek ditt e sotme, ngrohtsia e toks gjat muajit mars sikur na forcoi, tamam si Anteun dikur. Marsi, ky muaj i legjendave q zuri vend n historin ton m t re.

    11 mars i vitit 1981. Nomenklatura e sistemit pushtues titist, t korruptuar, t rn nga morali, t degjeneruar e t dal boje nga ideja e mirqenies socialiste dhe vetqeverisse, nn petkun e vllazrim- bashkimit, kishin br shum padrejtsi n Kosov, mbi kurrizin e popullit shqiptar, duke e eksploatuar tokn ton deri nn thellsit e detit. Megjithat, Kosova kishte mbetur njra ndr vendet m t pazhvilluara n tr hapsirat e pushtuesit jugosllav. Popullata jon nnmohej dhe diskriminohej n t gjitha poret e jets. Sdo mend se kupa e mbushur e pushtuesit jugosllav prej kohsh nuk po mbante m dhe padyshim se ajo duhej t prmbysej nj dit, dhe kjo ndodhi, u prmbys pikrisht aty ku duhej t prmbysej, pra mu n mensn e studentve t Universitetit t Kosovs!

    Dhjetramijra demonstrues m 1-2 prill 1981, artikuluan fuqishm krkesn Kosova Republik!



    Kt dit e priste populli yn prej dekadash e priste me padurim, e priste me guxim e dashuri t madhe, pritej kjo pranver q erdhi m hert se ajo kalendarike. Erdhi e furishme, me lulkuqet e atij behari t rinis s madhe studentore.

    Bijt m t mir t popullit ton kishin punuar gjat koh pr nj dit si kjo. Hapur e fshehur ata solln 11 marsin duke u prballur me vuajtje e persekutime, me varfri e diskriminim, me shtypje e burgje, me vrasje e likuidime, me shprngulje e dbime,...

    11 marsi i vitit 1981 sht fillimi i nj fundi t pushtimit t Kosovs

    Aparati shtyps serbosllav nuk mund t kishte rezultat tjetr n Kosov, ve revolts s fuqishme popullore e cila me kt rast tregoi se nuk do t lejoj m nprkmbjen e dinjitetit dhe liris s saj me as nj mim!

    Ktu fillonte edhe fundi i nj maratone t gjat e robris t Kosovs, q pushtuesi jugosllav me hekur dhe zjarr nn petkun e dinakris s vetqeverisjes e shkeli dhe shfrytzoi Kosovn pr decenie me radh. Demonstratat e pranvers s vitit 1981 eksploduan si nj fui baroti n duart e pushtuesit jugosllav. Kto demonstrata tundn pr shkatrrim themelet e ish Jugosllavis Socialiste t asaj kohe. 11 marsi i atij viti sht fillimi i nj fundi t pushtimit t Kosovs. Jugosllavia e pas ktyre ngjarjeve, as edhe nj her nuk morri veten m, edhe pse ajo nuk la gur pa lvizur. Duke vu n lvizje tr organizmin e sektorit t UDB-s (n mesin e tyre edhe shum puthadorsh shqiptar), bn arrestimin e mijra t rinjve, vemas student dhe intelektual, por edhe puntor t shumt. U ngritn gjykata t tra n kmb, t yshtura nga politika zyrtare e Beogradit dhe dnuan popullin e Kosovs me dnimet m drakonike! Po thuaj shumica e ktyre gjyqtarve, fatkeqsisht puthador shqiptar, suspenduan e diferencuan shqiptart nga puna, nga shkolla, nga fabrikat, nga shoqria, madje shkuan aq larg sa krkonin edhe litjen e t gjith atyre q n nj form a tjetr prkrahnin kto demonstrata.



    Me gjith presione t mdha, populli yn prballoi me dinjitet duke i dhn mesazh t qart e t prer pushtuesit jugosllav se: Ne, nuk e durojm m jetn e robit! Kjo ishte koha kur sakrificat m sublime q do t pasonin pr Kosovn filluan t gatuheshin n zemrn dhe mendjet e atdhetarve m t mir shqiptar.

    Kjo rrug e gjat, deri ku jemi sot, nuk ishte rrug e shtruar me lule, por ishte rrug e rimuar me gjak. Ky gjak dhe kjo aspirat krkon, finalizimin e vet. Nuk ka mim tjetr q shpaguan sakrificat e shqiptarve pr lirin e vet, ve brjes s shtetit t lir dhe sovrane t Kosovs, me t gjith ata q dshirojn t ndjehen t lir e t jetojn ktu n tokn e Kosovs.

    Klasa politike e sojit Hasani, Shukriu, Shiroka, Vllasi, kjo shtres vazalsh, kishte

    nj urrejtje patologjike ndaj bijve m t mir...

    Elita politike n Kosovn e prgjakur t asaj pranvere, ishte zn n befasi, zgjuar e trembur nga gjumi i rnd q po bnte n shtratin e but me pupla t ish pushtetit jugosllav. Ajo, nuk ishte e gatshme q t rreshtohej drejt. N fakt, as q priste kush nj rreshtim t till, ngase ishte e palogjikshme q nga ajo shtres vasalsh t pressh dika atdhetare. Pushtuesi kishte prgatitur kt shtres me vite, e kishte avancuar e parfymosur me ern marramendse t pushtetit dhe t fryteve t tij, q nga punsimi, makinat, banesat, shkollimi e deri tek t brit e ligjit. Nj hafije pr dy shkronjat K. R, q do t thoshte Kosova Republik!, t denonconte dhe fare leht mund t dnoheshe me 2 e 3 vite burg! Madje, disa gjakprishur shqiptar t asaj elite, shkuan aq larg, sa q pr ta bindur pushtuesin pr prkushtimin dhe besnikrin e tyre ndaj tij, hoqn dor edhe nga prkatsia e tyre kombtare, duke u deklaruar me prkatsi kombtare jugosllave si ishin Sinan Hasani, Ali Shukriu, Kol Shiroka, Azem Vllasi etj.

    Servilt e regjimit pushtues:Ali Shkuria, Sinan Hasani dhe Azem Vllasi

    ___________________________________________

    Kt klas politike e shfrytzoi maksimalisht pushteti jugosllav, deri sa nj dit e hodhi pr tok si nj limon t shtrydhur. Ata vazhdimisht i ran po t njjts melodi, q nga akuzat kundr popullit t vet si: irredentist, ballist, nacionalist, vrim e miut, diferencime, litje e shkuan aq larg sa q preken edhe n simbolin ton kombtar! Pra, qndrimi i ksaj elite me koh kishte kaluar edhe n urrejtje patologjike dhe hakmerrej kundr bijve t popullit t vet! Kjo baz e urrejtjes e mbshtetur nga yshtjet e politiks s Beogradit zyrtar, elitn shqiptare t asaj kohe e kishte bindur q t lehte pa ndrprer kundr interesave popullit t vet. Qent po lehnin, por karvani po ecte, vrtet ngadal, por sigurt!

    Si u prgjakn demonstratat paqsore t masit-prillit 1981

    nga milicia dhe ushtria pushtuese jugosllave

    N vetn e par:

    - M 26 mars, u ngjita shtylls ndriuese t rrugs (diku pran radio Prishtins), dhe hoqa flamurin e Jugosllavis, duke e prplasur at pr tok. Sinan Hasani n librin e tij, kishte shkruar se: Nj student me nj shpejtsi majmuni u ngjit shtylls s metalt, dhe prdhosi flamurin e Jugosllavis!

    N fakt, ai kishte t drejt ngase mua m duhej nj shpejtsi e till, pr t hequr shum flamuj t Jugosllavis, t cilt i kishin vu majmunt e shumt si Sinan Hasani me shok, mu n zemr t Kosovs! ǒsht e vrteta, un e prbalta flamurin e pushtuesit, at flamur m von e vrau me pushkn e liris, Ushtria lirimtare e Kosovs- bijt m t mir t popullit ton.

    Dhuna e milicis pushtuse serbe

    - Demonstratat e vitit 1981, populli yn i prkrahu fuqishm e pa u hamendur. N mesin e studentve vrshuan si lumi; nxns, student, puntor, qytetar, vajza, gra, t rinj e t moshuar- q t gjith! Vlen t ceket, dhe nuk guxon t anashkalohet: T gjitha dyert e qytetarve atdhedashs t Prishtins qndruan hapur pr demonstruesit. Ata na pritn me buk e krip e zemr, na strehuan, na i lidhn plagt, na e ngrohn shpirtin, na dhan kurajn dhe mbshtetjen, prandaj edhe sot i puthi me respekt duart e t gjitha atyre nnave q na dhan bukn e ngroht e na i lidhn plagt e njoma. Ta paim borxh Prishtin!

    - Puntor t shumt t furrave e t shitoreve, shprndanin buk, pije e ushqime t tjera, pr demonstruesit. Sot m lejoni t ju them: Ju lumt o bijt e atdheut, dshmuat dashurin pr atdheun dhe pr bijt tuaj!

    - Puntor t shumt nga organizata t shumta punuese si: Ramiz Sadikuetj, me helmeta n kok u futn n gjirin e demonstruesve. Ata solln me vete s bashku me prkrahjen morale pr ne edhe mjete tjera barrikade si: kamion, ekskavator, rrafshues, buldozer etj. Demonstruesit u bn t pakalueshm. Kta puntor u solidarizuan me bijt e vet, duke dashur q t vdesin pran tyre! Mos e harroni kt kategori q sot sht si mos m keq!

    - Puntort e shndetsis, po shprndanin fasha, medikamente, vaksina e gjith ka ishte n mundsin e tyre pr shptimin dhe aftsimin e demonstruesve. E madhja Sahadete Mekuli i kishte pritur demonstruesit e plagosur n spital me fjalt m t bukura, dhe m t guximshme si: ME FAT PLAGT O TRIMAT E KOSOVS ! Mos e harroni kt akt, Shndetsi e Kosovs, mos shkelni mbi betimin e Hipokrates son Sahadete!

    Proceset gjyqsore kundr intelegjencs son atdhetare

    - Mbi fakultetin Ekonomik, nga nj tank i ish ushtris jugosllave u shti n turm. Shtiu armata e quajtur JNA! Nga breshria e plumbave, u kput pr dhe Besa Ahmeti- nxnse. Plagt ia lidhm me kmishn e trupit t Fejz Veliut nga Polaci i Drenics dhe e futm n nj makin Reno 4. Mbaj mend se n momentin kur Besa ishte mes jets a vdekjes, tek po i thoshte nj shoqes s vet: Mos trego n shtpi, mos u trego prindrve, thuaju se Besa sht me demonstruesit!... dhe vrtet emri i Bess ishte kudo me ne, sht edhe sot. Mos harroni gjakun e derdhur pr liri rrugve t Prishtins, dhe besn e betimin e dhn!

    - Nj grua q kishte n dor nj litr qumsht, t ciln e kishte bler diku n treg pr bebet e saja, na e zgjati at qumsht, duke na thn: Merreni se fmijt i ushqej edhe me gjirin tim! Mos e harroni gjirin e nnave t cilat na e dhan pr kto dit, jo pr t shkelur mbi gjakun e derdhur rrke pr liri, se pastaj detyrohen e na thon : Haram ju qofshin gjinjt e nnave!...

    - N demonstratn e prillit ishte vra edhe i riu Xhelal Maliqi, puntor i Televizionit t Prishtins. Edhe nj lule e kputur n mesin e shum Dshmorve t Kombit. Me disa shok shkuam atje q t prshndeteshim pr s fundi her para varrimit. Si sot... n nj oborr t vogl... nn nj pem t madhe q kishte qen aty, nj djal i ri si nj lis shtrir n nj arkivol t vjetr, shtrir e me sy t hapur!... Ata sy, edhe sot t hapur qndrojn?! Qindra Dshmor t Kosovs nuk po i mbyllin syt dot. Mos harroni, ata sy duan q Kosovn ta shohin t lir, dhe vetm t lir!

    Mijra atdhetar u dergjn npr kazamatet e tmerrshme jugosllave(pamje nga Goli Otoku)

    - Nga shtpia e Dalibashiqve (atje afr menss s studentve), diku rreth ors 11 paradite, ishte shtn me arm zjarri. Dalibashiqt kishin plagosur nj demonstrues pr vdekje. N orn 4 pasdite, kur policia u ngjit lart n at lagje, prap njri nga Dalibashiqt doli me pushk M 48- t, n dor dhe diku 10-15 metra mbi shtpin e tij, qlloi nj demonstrues i cili at moment ishte duke manovruar me nj kamion pr ta br barrikad n rrug. Nga nj largsi prej 200 metrash m lart, mbrapa trafo-s s rryms, kt ngjarje e kemi par me sy, un - Mehmet Bislimi nga Prekazi, Ismet Kabashi nga Polaci dhe Ilaz Kolovica nga Prishtina!

    Nuk kam njohuri, nse kta dy t qlluar nga qytetari Dalibashiq, kan vdekur, apo shptuar? Dalibashiqt pr kt akt u dnuan at bot vetm me nga 30 dit burg kundrvajts. As kjo nuk duhet harruar!

    - N Kosov gjat demonstratave t marsit dhe prillit t vitit 1981, milicia dhe ushtria jugosllave, vrau 11 demonstrues dhe plagosi mbi 300 sish. Burgosi mbi 2500 t rinj, prjashtoi nga shkollat, fabrikat, dhe institucionet tjera, diferencoi, liti me mijra shqiptar. Vizitoni varret e t rnve, n mnyr q ti kujtojm flijimet e tyre pr nj Kosov t lir!

    - Milicia e Jugosllavis, n mesin e tyre edhe shum milic shqiptar, me 26 mars, diku pas ors 16 u vrsuln rreth konvikteve t studentve, prdorn nj dhun t papar as n Aparteidin e Afriks. Nuk m hiqet nga syt flamuri n duart e nj vajz t re, s cils m shum se katr polic nuk po mundnin tia hiqnin flamurin nga duart Shqiponjs s Kosovs! Mos harroni, askund n bot nuk ndodh, q simbolet nacionale t prdhosen apo prshtatn pr hir t minoritarve q n Kosov prbjn 5 %!

    - N maj t po atij viti Tahir e Nebih Meha, si dikur Oso Kuka, u dogjn n kulln e tyre! Ata me kt rast i treguan pushtuesit jugosllav se shqiptart nj dit do t detyrohen t mbrohen edhe me arm. Tahiri at vit vrau me pushkn e liris forcat e dhunshme t pushtuesit, vrau namin e tyre edhe pr m keq hodhi pr tok mitin mbi njsitet speciale t ish UDB-s. Mos harroni krismn e pushks s liris t Tahir Mehs. Ishte lajmtarja e par e pushkve t liris s UK-s!

    mimin e liris, deri sot e kemi paguar shumfish!

    E tr nj histori luftrash e vuajtjesh pr liri, sigurisht q nuk i ka rrnjt cekt. Ato rrnj jan t thella, dhe datojn q kur erdhi pushtuesi n tokat tona, prandaj rrnjt e liris nuk dukn mbi tok q ti shkuli pushtuesi kur t doj. Jo, ato bulojn do pranver, bulojn nga shtytja q i jep fuqi gjaku derdhur pr liri. Historia jon nuk sht histori romantike me t vrshuara e me t shkputura, kjo sht histori q i ka futur tmerrin pushtuesit serb. Kjo histori ka kaluar pr tehun e shpats s Gjergj Kastriotit, pr mes kshtjells s barotit t Luanit t Janins, pr mes kulls s Oso Kuk Vranins, pr mes litarit t Idriz Seferit e gjoksit t Mic Sokolit, pr mes diplomacis s Abdylit, Hasanit e Qemalit, pr mes kobures s Boletinit, pr mes s tehut t sopats s Ahmet Prekazit e mitralozit t Adem Jasharit.

    Kjo sht nj histori e tr, q nuk e zhbri as Sulltani, as Krajli i Serbis e as jugosllavt. Brezi i demonstrueseve t vitit 1981, prfundimisht shembi themelet e Jugosllavis pushtuese. Pushkt e liris t Ushtris lirimtare t Kosovs, mbshtetur fuqishm nga populli yn, bn grmadh kalan t quajtur Serbi. Mos t harrojm edhe kt: mimin e liris, deri sot e kemi paguar shumfish!
    Lista e Injorimit: Pirate of Love,referi_1, Le dvou, Zagor,ane,beni33.

  11. #11
    i/e regjistruar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    20,249
    Faleminderit
    25
    95 falenderime n 91 postime
    (31. 3. 2007) Rikthimi i bashkim vllazrimit n trajt t multietnicitetit

    N mars-prill t vitit 1981, Ideja e bashkim vllazrimit dhe e prbashksis s shqiptarve me popujt sllav kishte marr goditjen vendimtare. Ishin prgjakur rrugt e Prishtins dhe t disa qyteteve t Kosovs me gjakun e rinis shqiptare. Kishte ndodhur edhe njher shkizma e madhe, prarja pr dhe kundr Jugosllavis dhe uditrisht nj ndarje e till u manifestua, deri n ditt tona, madje edhe pas lufts heroike lirimtare e fitimtare t UK-s dhe lirimit definitiv t Kosovs nga robria 87 vjeare serbe.
    Edhe sot e ksaj dite shum intelektual n Kosov jo vetm e kujtojn me nostalgji kohn e tyre t art t bashkim vllazrimit, por edhe e manifestojn at n forma dhe mnyra t ndryshme.

    Inteligjencia shqiptare jugosllave, titiste n kuptimin ideologjik t fjals, jo vetm sht gjall dhe e fort n Kosov, por sht pikrisht kjo klas, e cila parqet formn m t ashpr t lufts kundr opsionit t bashkimit kombtar, duke qen e vetdijshme, q sht pjell e veant e kontradiktave shoqrore, klasore e kombtare t s kaluars. Prpjekjet pr krijimin e kombit hibrid kosovar jan br dhe po bhen pikrisht nga kjo klas, nga pushtetart apo bijt e pushtetarve t dikurshm, nga projugoviqt apo bijt dhe nipat e tyre, t cilt kurrsesi nuk mund t pajtohen t jen shqiptar t mirfillt, sikur q jan ata n Shqipri, nuk pajtohen t ken flamur, himn dhe emblem t njjt kombtare, por duan me do kusht t jen kosovar t konvertuar, ashtu sikurse jan edhe aktualisht nj kope e madhe kso pjestarsh, me prejardhje t przier kombtare, e cila lindi dhe u formsua, si rezultat i bashkjetess s dhunshme t shqiptarve me serb e sllav gjat afr nj shekulli.
    Kjo kategori shoqrore lindi si rezultat i bashkjetess, i vllazrimit t nj pjese latente kombtare t shqiptarve me sllavt dhe i lidhjeve t tjera sidomos kulturore, ekonomike e tregtare, q ata patn dhe kan me serbt e sllavt e tjer.
    Edhe pas kthesave t mdha q ndodhen me rastin e shprbrjes s Jugosllavis, edhe pas mizorive dhe barbarive, q ushtruan serbt kundr shqiptarve, boshnjakve dhe kroatve, n vitet 90 t shekullit XX, edhe pas lirimit t Kosovs, klasa me prejardhje titiste jugosllave mbeti e paprekur n Kosov, dhe ajo gjendet e postuar kudo n institucionet e Kosovs, n t gjitha segmentet kryesore t qeverisjes dhe n t gjitha fushat e tjera t siguris dhe t vendimmarrjes.

    Kjo klas politike sht nj realitet faktik, sht nj klas i lindur, e rritur dhe e emancipuar me ideale t prbashksis, andaj edhe shum leht i ka pranuar idealet e multietnicitetit, meq ajo sht edhe vet pjell e ktyre far idealeve t shortuara e t prziera racore, gjithnj utopike, por gjithnj t eksperimentuara mbi kurriz t shqiptarve ende t robruar dhe t protektuar jo vetm n Kosov, po kudo jasht kufijve administrativ t Shqipris. Nj form e till e bashkim vllazrimit, tani e quajtur multietnicitet, sht promovuar dhe pranuar me lehtsi edhe n ish-RJ t Maqedonis nga politikant e atjeshm shqiptar.

    Jo rastsisht, kreu politik dhe institucional i vendit ton ka prejardhje nga Lidhja Komuniste Jugosllave, jo rastsisht tri mediumet kryesore elektronike t vendit udhhiqen nga ish regjentt dhe gazetart gjithnj besnik t titizmit, jo rastsisht gazetat m t mdha me tirazh n vendin ton drejtohen, po ashtu nga bijt apo nipat e mbesat e ksaj klase, jo rastsisht t gjith drejtuesit e strukturave aktuale vendimmarrse e qeverisse n Kosov kan prejardhje politike nga e kaluara jugosllave. Dhe kjo nuk ndodh kshtu, sepse ata kan jetuar dhe jan ngritur n at koh. Sepse asaj kohe i prkasin edhe shqiptart e tjer, t cilt kundrshtuan regjimin titist, nuk pranuan bashkim vllazrimin e prbashksin, ndrsa u organizuan edhe n luft pr t u shkputur nga Jugosllavia.
    Pikrisht pr shkak t prkrahjes dhe fuqizimit t ksaj klase nga t huajt, kjo klas njerzish nuk sht dobsuar, por as sht prekur fare nga pasojat e lufts. Ndrsa pas lufts, ajo u tregua e gatshme dhe shum besnike pr t i shrbyer administrats ndrkombtare, duke pasur edhe plqimin e fsheht dhe prkrahjen po ashtu t fsheht dhe t heshtur t Serbis.

    Jo rastsisht t gjitha partit apo institucionet, q doln nga lufta e UK-s u mnjanuan, u konvertuan, apo u shpartalluan. Jo rastsisht, klasa titiste, me koh e transformuar n LDK, kishte futur elementet e veta deri n strukturat m t larta udhheqse t SHP t UK-s, madje edhe n operativ. Kto struktura arritn, q prmes nj strategjie shum dinake dhe perfide, t vjelin fitoret e lufts lirimtare duke larguar nga radht, nj nga nj, t gjith lufttart dhe komandantt e sprovuar kombtarisht, duke i spiunuar te t huajt dhe duke i eliminuar politikisht, duke i arrestuar e prangosur, n forma t ndryshme.

    Gjat tet viteve t kaluara pas lufts n Kosov kan mbetur n skenn politike vetm disa pjesmarrs t UK-s, (pa fuqi vendimmarrse), kan mbetur vetm disa politikan tejet t lakueshm, t dgjueshm dhe t pangopshm pr poste e favore. T gjith t tjert jan mnjanuar. Dhe, m n fund, t gjith kta jan pajtuar dhe kan nnshkruar edhe shpartallimin e TMK-s, e vetmja struktur organizative e siguris, q kishte mbetur nga UK-ja n vendin ton.
    Ky proces i deuk-izimit n Kosov tashm sht n prfundim e sipr. Pr t fat t keq dhe t kobshm, n kt proces kan marr pjes aktive edhe disa kuadro, q dikur kan pasur besimin e ktij faktori, i cili me gjakun e rreth 2000 dshmorve, po aq invalidve dhe t 15.000 martirve i solli lirin shqiptarve t robruar t Kosovs.

    Pikrisht pr kt arsye dhe pikrisht pr ta eliminuar n trsi brthamn idealiste kombtare t UK-s, ka zgjatur tet vjet procesi i zgjidhjes s statusit politik t Kosovs. Gjat ksaj kohe, jemi dshmitar pr t gjitha sa kan ndodhur dhe si kan ndodhur. Sepse edhe pas lufts dhe fitores kundr barbaris, vazhdoi lufta. Po jo lufta kundr bashkpuntoreve dhe bashkpjesmarrsve t regjimit pushtues kriminal, por lufta kundr atyre q i solln lirin Kosovs. Kjo ka ndodhur dhe aktualisht po ndodh para syve tan. N gjykimin kundr Ramush Haradinajt, Idriz Bals dhe Lahi Brahimajt n Tribunalin e Hags, po dshmojn kundr lufttarve t liris pikrisht ata serb, q kan vrar dhe kan masakruar shqiptar gjat lufts. Ndrsa lirimtart e Kosovs akuzohen se u kan prishur rehatin bashkpuntorve t regjimit t Milosheviqit, dhe se tek-tuk paskan rrahur apo paskan keqtrajtuar edhe ndonj komshi serb. Ky bizaritet, kjo shkelje e rnd e t drejts humane, kur viktima trajtohet xhelat, ndrsa xhelati si viktim, po ndodh para syve tan, pr shkak se klasa politike me prejardhje jugosllave, nuk e ka pranuar lirimin e Kosovs nga gjaku i derdhur, por nga NATO-ja, edhe pse nuk mund t mohohet roli i Aleancs Vertiatlantike n dbimin e forcave ushtarake dhe policore nga Kosova.

    Nuk u derdh gjaku rrke pr t fuqizuar deri n ekstremitet t drejtat e serbve, nuk sht derdhur gjaku, pr t prfituar ata q nuk kan kurrfar merite pr lirimin e vendit nga barbaria, nuk u derdh gjaku pr t br kompromis t dhembshm, ata q nuk kan kurrfar kredibiliteti kombtar as moral t bjn kompromise t tilla. Nuk jan martirizuar 15.000 shqiptar t vendit ton, shumica syresh gra, fmij, pleq, pr t na qeverisur kumbart e Serbis dhe besnikt e Titos, t Rankoviqit e t Milosheviqit. Mirpo mjerisht, pr shkak te infiltrimit t besnikve t bashkim vllazrimit n kreun e lufts, filloi dhe tashm po shembet n trsi krejt trashgimia e ksaj lufte.

    Me prcaktimin final t statusit t Kosovs do t filloj procesi i pakthyeshm i kosovarizimit t shqiptarve. Ky proces do t kundrshtohet fuqimisht nga shqiptart, t cilt nuk do t jen n gjendje t konvertohen, as n pikpamje kombtare, as n at fetare. Mirpo ky proces do t prkrahet sidomos nga BE-ja, e cila edhe merr mbikqyrjen dhe sovranitetin mbi vendin ton. Dhe, pr pasoj srish do t kemi probleme dhe srish do t ket jo vetm luft idesh e mendimesh, sepse zgjidhja e njanshme dhe e kushtzuar e statusit t Kosovs do t gjeneroj kriza t tjera, n radh t par kriza sociale, por edhe politike.
    Prpjekjet e nj pjese t kreut ton politik pr t i bindur shqiptart se Kosova nuk ka humbur asgj, se ajo do t jet unike, se do t jet sovrane, se do t ket simbolet e veta shtetrore, multietnike, jan prpjekje me qllime t caktuara propagandistike, nga frika e ndonj revolte t fuqishme gjithpopullore, nga frika se n nj lvizje t till kta do ti humbin postet dhe pozitat shoqrore e politike. (A. Q.)
    Lista e Injorimit: Pirate of Love,referi_1, Le dvou, Zagor,ane,beni33.

  12. #12
    i/e regjistruar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    20,249
    Faleminderit
    25
    95 falenderime n 91 postime
    Kadri Rexha: DEMONSTRATA E VITIT 81 NJRA NDR FAQET M T NDRITURA T HISTORIS SON T RE
    N kontinuitetin e prpjekjeve, luftrave dhe qndress shekullore t popullit shqiptar pr liri, pavarsi dhe bashkim kombtar, demonstratat e pranvers s vitit 1981 shnojn njrn ndr faqet m t ndritura dhe m t rndsishme t historis son t re. Si ngjarje kthesash t mdha historike dhe shoqrore, ato shprehin sintezn e virtyteve m t larta morale dhe patriotike t rinis shqiptare dhe aspiratat shekullore t popullit ton t lasht. Duke ndikuar fuqishm n faktorin e brendshm, n ngritjen e ndrgjegjes kombtare n shkalln m t lart, si dhe n faktorin e jashtm, pra, n ndrkombtarizimin e shtjes shqiptare n prgjithsi dhe t shtjes s Kosovs n veanti, ato n horizontin mbarshqiptare hapn nj shpres t madhe dhe nj perspektiv t re.
    Demonstratat e vitit 1981 shprthyen si protesta mbarpopullore t shqiptarve kundr nj gjendjeje t padurueshme shtatdhjetvjeare q mbretronte n Kosovn e ndar me dhun nga trungu i atdheut, n Kosovn e pushtuar, n Kosovn e robruar dhe t terrorizuar nga okupatori serb. Demonstratat ishin rebelim dhe kryengritje e nj populli kundr shtypjes kombtare, kundr diskriminimit social dhe shoqror, kundr eksploatimit t egr t pasurive natyrore dhe t trajtimit t Kosovs si burim lndsh t para, apo thjesht, si zon koloniale serbe... kundr varfris dhe mjerimit t skajshm t popullit, kundr padrejtsive thelbsore politike dhe ekonomike, kundr zbatimit t gjenocidit dhe t paprspektivs kombtare t popullit shqiptar.
    Q t ngrihej n demonstratat e vitit 1981 popullit shqiptar iu dasht t kaloj nj rrug t mundimshme shtatdhjetvjeare, e cila kaloi prmes ferrit dhe golgots politike dhe ushtarake serbe, prmes masakrave individuale dhe atyre kolektive, prmes varrezave individuale dhe varrezave masive, prmes djegjeve t katundeve dhe shkretrimit t krahinave t tra, prmes t ndrrimit t fes me dhun dhe t kombtarizimit masiv, prmes dbimit nga vatrat shekullore dhe gjenocidit mbi qindra fshatra t Sanxhakut t Nishit, prmes masakrave t pashembullta n Drenic e n Gjilan, n Llap e n Ferizaj, n Tetov e n Burim, n Pej e n Gjakov, n Mitrovic e n Prizren, n Tivar e n Srem, prmes vrasjes me uri n emr t tepricave, prmes kolektivizimit, prmes aksioneve pr mbledhjen e armve, prmes shprnguljeve me dhun, prmes ndalimit t flamurit dhe simboleve kombtare, prmes ndalimit t gjuhs dhe ndalimit t shkollimit n gjuhn amtare...
    N kt rrug t gjat dhe t rnd t qndress s paepur, popullin shqiptar e mbajti t paprkulur vetdija e lart kombtare e prkatsis shqiptare, vetdija e lart e nj populli t lasht autokton, vetdija e nj populli q n trojet e veta nuk sht as ardhs dhe as pushtues, por zot i tyre q nga strgjyshet Ilir e kndej, zot legjitim i tyre me bekimin toksor dhe me bekimin hyjnor. N kt rrug vuajtjesh t shumta dhe krajatash t padurueshme popullin shqiptar e mbajti gjall n jet ideja e pashuar e liris, e pavarsis dhe e bashkimit kombtar. Pra, popullin shqiptar e mbajti gjall e t paprkulur puna dhe veprimi i pandrprer, shpresa dhe besimi i patundur n fitore t sigurt dhe n nj ardhmri t ndritur. Kshtu, deri n muajt e par t vitit 1981, ather kur thika serbe kishte deprtuar deri n ashtin e nj populli, ather kur durimit t padurueshm i kishte ardh fundi, ather kur nj popull kishte ardh n prfundimin sublim se liria dhe pavarsia sht mbi t gjitha, se liria dhe pavarsia jan m t shtrenjta se vet jeta.
    Por, vrtet, ka ndodhi n muajt e par t vitit 1981 dhe si shprtheu deti i vuajtjeve t nj populli? Si filluan dhe si u zhvilluan demonstratat? Pasojat dhe perspektivat qe hapen ato? T fillojm me radh.

    Shovinizmi serbomadh n ofensiv

    Se gjat muajve t fundit t vitit 1980 dhe muajve t fillimit t vitit 1981 dika e madhe po lvizte, se dika e madhe po bhej gati t shprthente n Jugosllavi, shihej qart nga t gjith. Mbledhjet e bashksive lokale, t organizatave t puns s bashkuar, t organizatave shoqrore-politike zgjateshin deri von pas mesnate. Flitej gjat pr rezistencn q po i bhej nga patriott afganistanas agresorit sovjetk, t ciln gj kjo e fundit nuk e kishte pritur, ndaj akoma bnte prpjekje t justifikohej se gjoja sht e ftuar pr ndihm vllazrore atij populli. Flitej gjer e gjat se viteve t fundit Jugosllavia ka zn t goditej rnd nga inflacioni, nga ngritja e mimeve, nga mungesa e artikujve m t domosdoshm, nga papunsia, nga armiku i brendshm klasor, nga antikomunistt e t gjitha ngjyrave, nga presioni i vendeve t zhvilluara pr t'ua kthyer kredit, etj. etj. Bisedat dalngadal ktheheshin n gjendjen dhe n situatn e rnd politike dhe ekonomike t KSA t Kosovs. N rrug, n vende t puns dhe kudo prsritej botrisht se aktualisht gjat vjeshts s vitit t kaluar dhe gjat dimrit n hetuesit e Kosovs merreshin n pyetje mbi 2.000 persona t burgosur shqiptar pr aktivitete politike.
    Si rezultat i situats s keqsuar politike, n Kosov kishin vrshuar gazetart e agjencive t huaja si dhe prfaqsuesit e Amnistis Internacionale, t cilt interesoheshin t msonin t vrtetn lidhur me shkaqet dhe numrin e sakt t personave t arrestuar gjat burgosjeve masive muajve t fundit si dhe lidhur me kushtet e rnda n t cilat mbante burgun e tret Adem Demai. Me gjith interesimin e tyre t madh e vrteta mbulohej me trillime dhe minimizime t pabesueshme pr asknd. N kt drejtim, n nj situat t rnd u gjend edhe kryetari i KK t LKK, Mahmut Bakalli, i cili para gazetarve u detyrua ta mohoj kumtesn interne t KK t Kosovs, n t ciln theksohej se n burgje ndodheshin mbi 50 persona, t dhna t cilat disa dit m par i kishte kumtuar edhe gazeta qendrore jugosllave "Politika".
    Gjithashtu tem dite u b edhe biseda lidhur me t ardhmen e Jugosllavis pas vdekjes s kryetarit t saj J.B.Tito. Tito prej disa muajsh lngonte dhe dergjej n shtratin e vdekjes, ndrsa konsiliumi i mjekve lidhur me gjendjen e tij shndetsore njoftonte opinionin pr do or nprmjet radios dhe televizionit. Thuhej se pas vdekjes s Titos Jugosllavia do t shkatrrohej duke u ndar n dysh, n vijn ajrore Sisak-Dubrovnik, sipas nj marrveshje t fsheht mes SHBA-ve dhe BRSS-s. Po ashtu prsritej se serbt nuk do ta pranojn kt variant, meq ata gjith strategjin e vet e kishin orientuar n vendosjen e sundimit t tyre mbi tr Jugosllavin, duke i shtypur dhe duke i dbuar me shprngulje t dhunshme popujt e saj si n kohn e Mbretris s Karagjorgjevive. Nj variant tjetr thoshte se republikat e Jugosllavis do t shkputen dhe do t bhen shtete t pavarura, e n kt rast edhe Kosova dhe viset e saj do t bashkohen me truallin nn, RPS t Shqipris. Flitej e far nuk flitej asokohe. Prognozat ndrroheshin brenda dits disa her. Vetm nj gj shihej konkretisht. Srish filluan t vihen kujdestarit dhe rojat n t gjitha objektet e rndsishme shoqrore, duke filluar nga objektet e forumeve t larta shtetrore, n ndrmarrjet industriale e deri te objektet edukative-arsimore. Sidomos mungesa e artikujve m t domosdoshm pr jetes n mnyr m t theksuar ndihej n Kosov. Mungonte mielli, vaji, sheqeri, qumshti, ilaet, detergjentet, kafeja, etj. Popullats serbe dhe malazeze kta artikuj i ndaheshin n mnyr t organizuar, shtpi pr shtpi.
    Nj favor i ktill aplikohej edhe pr shtresn e lart dhe kuadrat politike-shoqrore t kombit shqiptar. Me mungesn e artikujve m t domosdoshm ushqimor dhe atyre t amvisris, me krijimin e rreshtave t gjat para shitoreve, u futn n prdorim edhe triskat dhe padrejtsit e tjera. Paknaqsia e popullit shtohej gradualisht. Pleqve nuk u mbyllej goja. Ata habiteshin pa mas dhe t uditur pyesnin: pse artikujt e siprprmendur nuk kishin humbur as gjat kohs s lufts, ndrsa nj gj e ktill ndodhte tashti pas kaq vjetsh propagande t shfrenuar pr liri dhe bollk t pakufishm?

    Objekt kryesor i sulmit u b populli shqiptar

    Secila heshtje dhe secili veprim n kt koh linte prshtypjen e thell t pasiguris s pushtetit, t halleve t mdha t qeveris...Shkurt, pshpritjet, reagimet e zshme, paknaqsia e prgjithshme, burgosjet masive, elektrizimi politik i strngarkuar i popullit, presioni i padurueshm mbi popull etj., ishin sinjale t sigurta q premtonin shprthim t afrt t furtuns rrnimtare. Fuis s barotit i mjaftonte vetm nj shkndij e vogl.
    Opozita jugosllave, e djathta borgjeze, kisha dhe shovinizmi serbomadh, n aleanc me Bashkimin Sovjetik, kishin vlersuar se koha po punonte pr ta. Andaj, qarqet intelektuale serbe e sidomos Akademia e Shkencave dhe e Arteve Serbe kt koh e shfrytzuan me nj revan t shfrenuar. Duke lshuar tezn e njohur t tyre se "Serbia i humbi n paqe t gjitha ato q i fitoi n luft" si dhe tezn tjetr gjoja t friks pr asimilimin e serbve q gjendeshin jasht territorit t ngusht t Serbis, intelektualt serb filluan nj propagand t smur gjoja n mbrojtje t elementit serb, por q drejtohej kryekput n rrnimin e Jugosllavis federale. N librat dhe n revistat q ishin botuar deri ather dhe q po botoheshin me nj nxitim t madh, n ligjratat q mbaheshin n Universitetin e Beogradit si dhe n tubimet e organizuara npr klube t ndryshme dhe n shtpit private po i fryhej zjarrit pansllav, hegjemonis serbe n Ballkan. Lvizja e re serbomadhe, duke e vazhduar politikn e Rrethit Kulturor Serb dhe platformn e Lvizjes etnike, e cila organizimin e Jugosllavis s re e shihte t lidhur ngusht me krijimin e "Serbis s Madhe, etnikisht t pastr n kufijt e Serbis-Malit t Zi-Bosnjhercegovins-Sremit-Banatit dhe Baks", duke e br n t njjtn koh "spastrimin e territorit shtetror nga t gjitha pakicat kombtare dhe nga elementt joserb", mbshtetej edhe n iden e Stevan Moleviqit, i cili theksonte se serbt duhet ta frymzojn dhe t'ia japin vuln e vet mbar Jugosllavis. Parimi i Moleviqit se "serbt duhet t ken hegjemoni n Ballkan, e pr t pasur hegjemonin n Ballkan patjetr s pari duhet t ken hegjemonin n Jugosllavi", u prqaf pa asnj vrejtje nga frymzuesit e Lvizjes s re serbomadhe e q aktualisht n Evrop paraqiste nj lvizje t re fashiste. Natyrisht q objekti kryesor i sulmit t ksaj lvizjeje u b populli shqiptar, si popull josllav dhe q paraqiste pengesn kryesore t realizimit t ksaj ndrre t smur t ideologve shovinist serb.

    Kosova po hynte n dimrin m t ashpr politik, ekonomik dhe shoqror

    Vjeshta e that dhe e lodhshme e Kosovs kish koh q kishte ikur. Pos frutave t stinve t shkuara, n planin politik, ekonomik dhe n at shoqror, vjeshta kishte sjell edhe dhun e padrejtsi t reja. Kshtu, Kosova po hynte n dimrin e saj m t ashpr politik. Shovinizmi serbomadh po ziente n kuzhinn e Beogradit dhe priste astin m t prshtatshm t gulfimit. Re t zeza qndronin pezull sipr Kosovs, duar t prgjakura po zgjateshin drejt saj.
    Edhe pse para opinionit t brendshm dhe atij t jashtm akoma vazhdohej t flitej me mburrje pr barazin e popujve n Jugosllavi, kryetari i Kryesis t Komitetit Krahinor t LK t Kosovs, Mahmut Bakalli, i detyruar nga situata politike shoqrore, n mbledhjen e XV-t t KQ t LKJ-s, t mbajtur n dhjetor t vitit 1980 n Beograd, pohonte: "Nuk u arritn synimet pr zvoglimin e diferencave n shkalln e zhvillimit t Kosovs n krahasim me mesataren e vendit. Prkundrazi, u b nj thellim i mtejshm i diferencave...Ksisoj, n vend q dinamika e zhvillimit t Krahins t jet 60 pr qind mbi dinamikn e zhvillimit t vendit, si ka qen planifikuar, dinamika e zhvillimit t Kosovs ishte 46,9 pr qind nn mesataren e vendit. Kjo tendenc e rritjes s ktyre diferencave vazhdon q nga viti 1947 e deri tani. Ky proces i thellimit t diferencave, shprehej ai, ka arritur kufijt kritik...".
    Sipas t dhnave statistikore q i publikonte shtypi jugosllav, t ardhurat kombtare pr banor n Kosov ishin 6 her m t ulta se ato n RS t Sllovenis dhe 5 her m t ulta se ato n RS t Serbis. Gjat viteve t fundit ritmi i rritjes s prodhimit industrial n Kosov kishte qen 4-5 her m i vogl se ai i Serbis. Shkalla e papunsis ishte 20 her m e madhe se n Slloveni dhe 2,5 her m e madhe se n Serbi. Numri i puntorve q kish emigruar pr pun jasht Kosovs e Jugosllavis i kalonte 110.000 vetat, duke mos llogaritur ktu edhe mbi 70.000 t tjer q pritnin npr entet pr inkuadrim t Kosovs, kryesisht puntor t kualifikuar. Dhe, sikur t mos mjaftonin t gjitha kto, nnkryetari i RSFJ-s, Fadil Hoxha, gjat nj turneu npr Kosov, n vend q t ofronte ndonj program lidhur me zbutjen e ktyre plagve shoqrore, irrej dhe prjargej n fjalimin e tij t mbajtur m 2 mars 1981 n Viti, fjalim t cilin n mbrmje pr masn e gjer e transmetoi edhe TV Prishtina n emisionin special. N mes t tjerash, Fadil Hoxha krcnonte me kto fjal: "Pse po i thirrni t kthehen puntort kosovar t inkuadruar n botn e jashtme. ka po u duhen ata ktu... Ne, si po e shihni edhe vet, nuk po kemi ka me u ba atyne me shkoll q na kan mbet pa pun e po sillen teposht e prpjet... Ku me pas at nafak me i shti n pune atje edhe dy hise... edhe pes hise... e kndej ju i thirrni t kthehen edhe ata q jan atje... Masandej, kta q kan mbet te papun, ka i kan hap syt vetm n Kosov. Jugosllavia sht e madhe... prej Gjevgjelis e deri n Trigllav...le t dalin t rijt e t lypin pun. Kosova nuk i nxen t tan...".
    Ksisoj Fadil Hoxha u thyente shpresat kurbetinjve ekonomik q t mos kthehen n vatrat e veta, n gjirin familjar; kshtu ai ua priste shpresat t rinjve, t cilt me vuajtje dhe sakrifica t mdha kishin mbaruar shkollat dhe pritnin t'i shrbenin popullit dhe Kosovs s shumvuajtur. Kto fjal shqiptoheshin jo nga nj politikanxhi katundi, por nga nnkryetari i shtetit.
    T gjitha kto thuheshin n kohn kur populli po e kuptonte se Kosova kish mbetur n mshirn e fatit, n kohn kur rreziku po ndihej m afr se asnjher tjetr. Dhe asnj fjal nuk thuhej pr shfrytzimin e burimeve t pafundme minerare t Kosovs, pr shfrytzimin e fushave pjellore t saj, pr shfrytzimin e njerzve t saj trima e pundashs. Asnj fjal nuk thuhej pr milionat e tonelatave t qymyrit q nxirrej nga barku i Kosovs. Asnj fjal nuk thuhej pr miliardat e kilovatve t energjis elektrike q prodhohej, pr plumbin e Treps q po rridhte lum, pr kromin, pr hekurin, pr nikelin, pr magnezitin, pr argjendin, pr arin... q ngriheshin si male t larta. Asnj fjal nuk thuhej pr grurin, pr bagtin e shijshme t Kosovs q mbushnin eshalone t tra vagonsh dhe shkonin n t gjitha tregjet e Evrops.

    N rrethana t ktilla, Kosova e pasur n mundsi dhe e varfr n fakt prkundej n shtratin e uris, t mjerimit, t skamjes, t padrejtsis dhe t presionit. Dimri i egr i vitit 1980/81 ishte tepr i gjat, nuk i shihej fundi. Mungonte mielli, mungonte buka, mungonte detergjenti, mungonin lndt djegse. Qarkullimi i mjeteve t komunikacionit numronte tiketat e fundit. Reduktimi i rryms elektrike kish kaluar do parashikim. Rreshtat e gjat para shitoreve nuk kishin t sosur. Shitoret ishin boshatisur m shum se kurr. Pagat e puntorve nuk ishin marr prej disa muajsh me radh. mimet dhe taksat rriteshin pa fije kontrolli. Shqiptari, si qytetar i dors s dyt fyhej n rrug, n vendin e puns, n zyr. Dhe, mbi t gjitha, shqiptari ngacmohej, provokohej rrehej, burgosej, torturohej dhe vritej pa kurrfar prgjegjsie. Me dhjetra kufoma t shqiptarve ishin gjetur npr vise t Kosovs vetm gjat vitit q kishte kaluar. Kriminelt serb jo vetm q nuk gjurmoheshin, por edhe nse ndonjri prej tyre zbulohej rastsisht, aty pr aty trhiqej nga hetuesit e Kosovs dhe drgohej n Beograd, ku shpallej i smur psikik. Ndrsa, n t kundrtn, nse shqiptari hakmerrej ndaj serbit ather e priste dnimi me vdekje. Kshtu, zemrimi i masave kishte arritur kulmin. Kupa e vrerit kish koh q ishte mbushur. Durimi i popullit kishte mbaruar. Shkndija e ndezur n Qendrn e Studentve t Universitetit t Kosovs n Prishtin, m 11 mars 1981, premtonte se kupa e helmit dhe durimi i popullit do t derdheshin brenda nj kohe t shkurtr n mbar Kosovn, duke e ndezur kshtu zjarrin e madh t atdhetaris s vrtet, me t gjith tragjedin dhe lavdin q do t sillte ai n vete.

    E tr Kosova n demonstrata masive

    M 1, m 26 mars t vitit 1981 shprthyen demonstratat nga studentt n Universitetin e Kosovs. Vetm pas pes ditsh, m 1 e 2 prill, si edhe gjat ditve t tjera t atij muaji, demonstratat e para u pasuan me demonstrata t reja. Populli i Kosovs u ngrit si nj trup i vetm, si deti n batic, dhe kshtu zbrazi pezmin, revoltn dhe urrejtjen e vet kundr shtypjes, shfrytzimit, padrejtsis dhe presionit t prjetuar gjat dekadave t robris serbe. N demonstrata masive u ngrit Prishtina, Prizreni, Ferizaj, Besiana, Drenasi, Vushtrria, Mitrovica, Gjilani, Peja, Burimi, Deani, Gjakova, Kaaniku, Theranda, Lypjani, Kastrioti dhe pothuajse t gjitha lokalitetet e Kosovs. N demonstrata morn pjes studentt, puntort, fshatart, nxnsit e shkollave fillore dhe t mesme, punonjs t ndryshm, t rinj e t reja, intelektual etj. t cilt kshtu formuan marshin milionsh t liridashsve, referendumin m t suksesshm dhe m t bindshm, t nnshkruar me gjak. Prve krkesave ekonomike, demonstruesit shtruan edhe krkesa politike, duke krkuar liri dhe t drejta demokratike. N kuadr t s drejts s ligjshme t popujve pr vetvendosje, prmes demonstratave n rrug, populli i Kosovs krkoi statusin e republiks n kuadr t federats jugosllave. Ktyre krkesave t ligjshme t popullit shqiptar udhheqja jugosllave iu prgjigj me zjarr dhe me hekur.
    Ndonse opinioni ndrkombtar dhe shtypi botror kto demonstrata i cilsoi paqsore, n Kosov vrshuan njsi t shumta t policis dhe t ushtris nga Serbia dhe nga republikat e tjera t Jugosllavis Federale. Kundr demonstruesve duarthat u prdorn bombat lotsjellse, shkopinjt e goms, gazrat kimike helmuese, armt e zjarrit, tanket, helikoptert, autoblindat dhe aeroplant luftarak t tipit MIG-21. E tr Kosova u la n gjak. M dhjetra njerz u vran. M mijra t tjer u plagosn, u arrestuan dhe u arratisen jasht atdheut. Nj gjenerat e tr u zhduk dhe u flijua n altarin e Kosovs, pr t drejtat m njerzore q i takojn secilit popull t planetit ton.
    Vendosja e gjendjes s jashtzakonshme n mbar Kosovn u shoqrua me shprthimin e terrorit t egr t ushtruar nga shovinizmi serbomadh. U bastisn shtpit, u ndaluan grumbullimet publike, u ndaluan dasmat dhe t gjitha manifestimet e tjera t qytetarve me karakter gzimi dhe hidhrimi. U mbyll Universiteti i Kosovs dhe t gjitha shkollat. U ndrpre qarkullimi i posts dhe i t gjitha lidhjeve telefonike. Patrullat policore dhe ushtarake bnin kontrollimin e t gjith kalimtarve dhe t mjeteve t komunikacionit. Duke e izoluar nga pjest tjera t Jugosllavis si dhe duke e shkputur do lidhje t saj me botn, serbomdhenjt e kthyen Kosovn n nj kamp t tmerrshm ushtarak.
    Megjithse n demonstrata morn pjes masat e gjra popullore, megjithse krkesat q u shtruan nga populli ishin krejt t ligjshme dhe nuk dilnin jasht Kushtetuts s RSFJ-s, demonstratat u cilsuan si "kundrrevolucion", ndrsa pjesmarrsit n to si "armiq", "kundrrevolucionar" dhe "irredentist shqiptar". Ndaj pjesmarrsve n demonstrata u zbatuan masat m t egra represive, duke i prgjakur e keqtrajtuar. Duke i torturuar n mnyrat inkuizicionale dhe duke i dnuar me burg t rnd deri n pesmbdhjet vjet, ndrsa ndaj familjeve t tyre u aplikua masa e izolimit total. N kt vazhdimsi, pak dit m von, n Beograd u mbajt edhe mbledhja e KQ t LKJ-s, e cila, lidhur me situatn e krijuar n Kosov, e aprovoi t ashtuquajturn "Platforma politike e LKJ-s pr shtjen e Kosovs". T gjitha tezat e asaj mbledhjeje dhe t asaj platforme ishin t paligjshme, gjenocidale, johumane dhe thellsisht antishqiptare.

    Platforma pr Kosovn- gjyq inkuizicional kundr nj populli

    Kshtu pra, duke ecur besnikrisht n jetsimin e platforms dhe t skenarit t hartuar nga e djathta radikale intelektuale borgjeze serbe, KQ i LKJ-s dhe Kryesia e RSF t Jugosllavis, ky gjyq i prbashkt inkuizicional n mbarim t shekullit XX, kjo junt ushtarake n qendr t kontinentit t vjetr, n vazhdim t krimeve t vjetra dhe krimeve t reja, n ditt e para t prillit t vitit 1981, n Beograd bri edhe nj krim njerzor t pa precedenc dhe n kundrshtim flagrant me ligjet n fuqi kudo n botn e qytetruar. Me vendimin arbitrar t ktij gjyqi, prmes "Platforms politike t LKJ-s pr shtjen e Kosovs", demonstratat e marsit dhe t prillit 1981 u shpalln kundrrevolucion, ndrsa pjesmarrsit n to armiq, kontrarevolucionar, irredentist, seperatist, shovinist, fashist, terrorist, dhunues e kshtu me radh, ndrsa me t njjtin vendim n Kosov vrshuan hordhit e milicis speciale serbe dhe federative si dhe repartet e ushtris s APJ-s, kur edhe u vendos gjendja e jashtzakonshme dhe administrata e dhunshme ushtarake.

    N kt mnyr edhe u kurorzua nj periudh e gjat e fushats s trbuar kundr popullit shqiptar n Jugosllavi dhe n t njjtn koh u hap n perspektiv edhe nj kapitull I ri dhune, terrori, gjenocidi dhe demonstrimi t forcs n Kosov, gj q realisht paraqiste jo vetm shtypjen e gjithmbarshme t nj populli, n kt rast popullit shqiptar, por paraqiste edhe rrezikun real pr shkatrrimin e Jugosllavis, pr prishjen e paqes dhe t siguris n Ballkan, n Evrop dhe m gjer. Kjo aventur e rrezikshme e Beogradit, kjo loj me zjarr e me barot dshmonte edhe nj her, qoft prpara popullit shqiptar qoft edhe prpara opinionit jugosllav dhe atij ndrkombtar, se qeveria zyrtare e RSFJ-s ishte duke ecur me kmbngulje n rrugn e zbatimit t doktrins famkeqe t V. Qubrilloviqit pr zbrazjen e Kosovs prej popullsis shqiptare nprmjet shprnguljeve, terrorit t egr, gjenocidit n mas, reprezaljeve, masakrave, vrasjeve, burgosjeve, mohimit t liris m elementare pr jet etj., doktrin kjo e prkundur dikur edhe n djepin e ndrrave t kralve t Serbis e carve t Rusis, t cilt cak t fundit kishin zhdukjen e popullit shqiptar nga faqja e dheut, n mnyr q pastaj, t lir dhe pa pengesn e askujt, ta prdornin Ballkanin pr interesa dhe pr qllime t tjera t errta dhe destruktive.

    Me zjarr e hekur kundr do t drejte dhe lirie t popullit shqiptar

    Hapi m i ri i t dy kryesive t Federats, natyrisht i gabuar si edhe shum hapa t tjer para ktij, i ndrmarr nn presionin e shovinizmit serbomadh, fliste bindshm se qeveria e Jugosllavis as pas m shum se 35-vjet t ekzistencs s saj nuk ishte e zonja t merrte n duart e veta fatin e popujve n kuadr t shtetit t vet, as pas m shum se tri dekadash nuk ishte e zonja t ulej shtruar pr t'i peshuar drejt, me zemr t iltr dhe pa nervozitet, krkesat e ligjshme t popullit shqiptar, t sublimuara n krkesn gjithpopullore pr t'iu njohur Kosovs statusi i republiks. N munges t aftsis dhe t forcs s vet, kjo qeveri n kalbzim, pr kob t koks s vet, po u jepte dor t lir qarqeve m t errta t shovinizmit serb q t nprkmbin t drejtat dhe lirit e popujve, pr t cilat kishin derdhur gjak gjat shekujve. N vend q t kujdesej pr zbatimin e ligjeve n jet, n vend q t'i jetsonte t drejtat politike t cilat i premtonte Kushtetuta e RSFJ-s, Qeveria n fjal ende i knaqte orekset e pangopshme t shovinizmit serb duke i shkel brutalisht dhe duke i prer si me thik edhe ato pak t drejta, t clat juridikisht figuronin edhe pr popullin shqiptar.

    Shpallja e kundrrevolucionit, aplikimi i administrats s dhunshme ushtarake n Kosov si dhe ngulfatja me zjarr dhe me hekur i do t drejte dhe lirie t nj populli, i cili pr nga numri i banorve zinte vendin e tret n Federat, pas Serbis dhe Kroacis, t dy kryesit e Jugosllavis i nxirrte faqe bots me fytyrn e tyre t vrtet prej tirani si dhe me qndrimin shekullor antishqiptar. Tashti pr t gjith po bhej e qart si drita e diellit se klani unitarist serb kishte ngulur kmb n synimet e veta q ta shndrronte mbar Jugosllavin n nj shtet t ngjashm me at t para Lufts s Dyt Botrore, kur ligjin dhe shkopin n duart e veta i mbante hegjemonizmi serb. Duke dashur ta provonte forcn e grushtit t vet, reagimin e opinionit t brendshm dhe reagimin e opinionit t jashtm ndaj synimeve t tij, unitarizmi serb n Kosov e krijoi nj situat t acaruar dhe nj gjendje t padurueshme etnike dhe n t njjtn koh po hapte nj hendek t thell ndrmjet dy popujve fqinj, shqiptarve n njrn an dhe serbve n ann tjetr.

    Nuk lan gur pa luajtur pr ta fshehur t vrtetn e drams tragjike t Kosovs

    Shpirtrat e ngjallur t Karagjorgjeviqve dhe t Rankoviqve Kosovn e mbanin n gjendje dhe n klim lufte, n alarm dhe n tension t vazhdueshm. Thirrjet histerike antishqiptare t udhheqsve politik, shoqror e kulturor t Serbis, si edhe ato t kryepeshkopve t Kishs Ortodokse Serbe u ngjanin borive t lufts s kryqzatave mesjetare. N atmosfern e elektrizuar, kur n Kosov minuta nuk po i ngjante minuts, ora nuk po i ngjante ors, dita nuk po i ngjante dits, popullin shqiptar nuk e uditnin tashm aspak kto veprime t mendura, obskurantizmi mesjetar dhe i gjith helmi dhe vreri antishqiptar, q po buronte nga bodrumet e kafeneve t Beogradit. N kt vazhd, shokt, bijt dhe nipat e Garashaninit, t Pashiqit, t Gjorgjeviqit, t Save Batares, t Kosta Vojvods, t Miliq Krstiqit, t Drazha Mihailoviqit, t Ivo Andriqit, t Vasa Qubrilloviqit, t Aleksandar Rankoviqit, t cilt aktualisht i mbanin postet m vitale n hierarkin e Federats, nuk lan gur pa luajtur pr ta fshehur t vrtetn e drams tragjike t Kosovs.
    N vend q t'i shpjegonin shkaqet ekonomike, politike, shoqrore, historike e kombtare q qndronin n baz t ngjarjeve t Kosovs, ata n fjalimet e tyre t panumrta, nga tribunat e forumeve politike dhe t atyre shoqrore, n shtypin e prditshm dhe revyal, nprmjet publikimeve t veanta publicistike dhe pseudoshkencore, n radio dhe n televizion, me fyerje dhe me sharje nga m t ultat, me epitete t zhargonit politik, me akuza t prbindshme, bnin krcnime t hapta kundr mbar popullit shqiptar, q jetonte n troje t veta, duke e akuzuar kt si shkaktarin kryesor t krizs politike, ekonomike, shoqrore dhe morale t mbar Jugosllavis q nga Lufta e Dyt e kndej. N fakt me kt ata synonin ta degradonin pozitn kushtetuese t Kosovs si dhe ta molisnin, ta lodhnin dhe ta friksonin popullin shqiptar deri n at shkall, sa ta detyronin at t pranonte do gj q i afrohej, ta detyronin at t heshtte apo t fliste me dhun, si e krkonte rasti dhe nevoja dhe kshtu t shikonte me dyshim edhe t sotmen dhe t ardhmen.
    N vend q t pranonin faktin se shqiptart e Kosovs i posedonin t gjitha tiparet dhe karakteristikat q e prbjn nj komb, se shqiptart e Kosovs jetojn n nj territor kompakt, se shqiptart e Kosovs kan gjuhn, kulturn dhe konstitucionin shpirtror t prbashkt, se shqiptart e Kosovs kan numrin e mjaftueshm t banorve q t ngrihen n rangun e nj republike n kuadrin e Federats, si t gjitha republikat e tjera, qarqet serbomdha n sundim nuk lan mnyr pa prdorur q ta detyrojn popullin shqiptar pr t mohuar gjenezn e tij, historin e lasht dhe at t re, heronjt e mom dhe ata t kohs m t re, gjuhn, kulturn, flamurin, dhe, me nj fjal, gjith qenien e tij kombtare. Por, duke par se prpjekjet e tyre hasn n rezistenc t fort dhe t ndrgjegjshme t popullit shqiptar, ather ata u detyruan q t prdorin mjete dhe metoda nga m t egrat dhe m t turpshmet, t cilat vetm praktika e tyre i njeh si t tilla, e t cilat, pa fije dyshimi, brezat e ardhshm t tyre do t'i gjykojn nj dit, si mishin e tyre t keq, si turpin dhe si mjerimin intelektual dhe njerzor t nj kohe. N rrugn e tij t padrejt dhe anticivilizuese, unitarizmi serb, duke e shfrytzuar dominimin e tij n t gjitha republikat dhe krahinat e Federats, e prdori forcn e shtetit duke filluar nga LKJ-ja, Sigurimi i Punve t Brendshme, Armata Popullore e Jugosllavis e deri tek administrata n bashksin lokale. Unitarizmi serb i shtrngoi dhmbt q nga aeroplani e tanket e deri n foltoret e Kuvendit Federativ. Shovinistt serb vran dhe masakruan masn e pafajshme shqiptare pr t vetmin faj pse u ngrit n kmb dhe krkoi lirin, barazin dhe drejtsin q i takonte. Ata i mbushn burgjet me qindra mijra djem e vajza, lulen e trimris shqiptare, duke i aplikuar ndaj tyre torturat m t egra. N kt vazhd ata i aplikuan edhe masat e diferencimit brenda familjeve, brenda bashksive lokale, brenda kolektiveve punuese, brenda shkollave dhe universitetit si dhe brenda do qelize t jets publike t Kosovs. Me metodat inkuizicionale i vran rnd edhe plan-programet msimore t shkollave n gjuhn shqipe. Kufizuan n mnyr drastike regjistrimin e nxnsve dhe t studentve npr vatrat e dituris. Me fjalt m fyese dhe diskriminuese e fyen t kaluarn dhe t tashmen e shqiptarve. E ofenduan kulturn, traditn dhe personalitetet e shquara kombtare t popullit shqiptar. Atyre u pengoi flamuri, shenjat dhe simbolet kombtare shqiptare. U pengoi plisi dhe iftelia. U pengoi nataliteti dhe gjithka tjetr shqiptare.

    Po ashtu, n rrugn e tij dritshkurtr, shovinizmi serb provoi n do mnyr q ta njollos mbar popullin shqiptar, t cilin pr moral t pastr e njeh historia mijvjeare. N kt drejtim ata inskenuan edhe ekscese nga m t turpshmet, duke filluar nga dhunimet e kurdisura e deri tek zjarret dhe dmet n fusha. Q t'i mbulojn dhe maskojn synimet e tyre t errta, ata i trilluan edhe shprnguljet gjoja me dhun t serbve dhe malazezve nga Kosova dhe krijimin e territoreve t pastra etnike. Trilluan e far nuk trilluan, por pr fat t mir pakkush i besoi asaj prralle t pabesueshme edhe pr fmijt, t ciln shovinizmi serb e zjeu pr nj koh t gjat n Akademin Serbe t Shkencave dhe t Arteve. Fatbardhsisht, ksaj radhe bota pa dhe gjykoi, ashtu si bn shikuesi gjat prcjelljes s nj tragjedie n skenn e teatrit. Ajo pa se kush krkonte buk, liri e barazi, e kush vriste, burgoste dhe ushtronte gjenocid mbi nj popull t pafajshm; kush detyrohej t braktiste atdheun e lasht nga dhuna e kush krkonte me do kusht ta bnte Kosovn Serbi; kush vdiste urie si i papun e kush shkonte n Kosov si kolon n tokn e premtuar t Eldorados; kush krkonte jet t denj njerzore e kush krkonte vdekjen e shqiptarve; kujt i ndaloheshin edhe kngt popullore lirike e kush kndonte: "Po Kosovu srbin sheta, nema vishe tungjatjeta!"... (Npr Kosov shtit serbi, nuk ka m tungjatjeta!).

    M n fund bota tregoi se kishte sy t shoh e vesh t dgjoj dhe se nuk merrte frym ashtu si do t dshironte Beogradi. Ajo tashti jepte shenj se dinte t dallonte klithmn dhe gjmn e nj populli t pambrojtur e t katandisur n fatkeqsi dhe jerrjen e smur antinjerzore t t mendurit n pushtet. Bota tashti dinte shum m tepr pr popullin shqiptar si dhe pr dyndjet e hordhive sllave n kto vise. Bota tashti dinte pr gjenezn dhe pr shtrirjen gjeografike t popullit shqiptar dikur si dhe pr kufijt e tij t sotm t cunguar padrejtsisht. Bota tashti dinte m shum pr luftrat e imponuara t popullit ton, pr luftrat e tij t drejta dhe t lavdishme gjat historis. Bota tashti dinte edhe pr kulturn dhe traditn e popullit shqiptar, ashtu si dinte edhe pr agresionet ushtarake, politike dhe kulturore ndaj ktij populli. Bota tashti dinte edhe pr flamurin ton t lavdishm, t paprkulur dhe t paprlyer asnjher gjat historis s vjetr dhe t re.


    Kjo koh po shtronte krkesa dhe detyra t ngutshme dhe t rndsishme

    N fund t fundit, populli shqiptar kishte arritur t vetdijesohet, ta njoh gjenezn dhe t kaluarn e vet edhe pa "zbulimet" e famshme t pseudoshkenctarve serb. Populli yn tashti dinte fort mir pr ngritjen e vet npr shekuj si dhe pr ballafaqimin me armiqt e tij t shumt n rrugn e gjat heroike dhe tragjike t historis s tij mijvjeare. Ai e dinte se kurdo dhe kushdo q lakmoi begatin dhe trojet e tij, vetm varrin e vet e gjeti n to dhe n vend t lavdis me vel t turpit u mbulua. Prandaj, m shum se asnjher tjetr tashti kishte marr kuptimin e plot testamenti i popullit i shkruar me gjak:

    Se Kosova e ka pas adet,
    Nga nj luft me ba pr vjet

    Testament q pr agresort eventual populli yn me koh e ka vn n dyert e Kosovs, t ksaj toke "varre krajlash ...".
    Nga kjo situat e krijuar, pr t gjith po bhej e qart se me shpalljen e kundrrevolucionit n Kosov, me prdorimin e dhuns policore dhe ushtarake si dhe me aplikimin e administrats s dhunshme ushtarake nuk do t vihej rregull n kt pjes t shqetsuar t Ballkanit. Prkundrazi, mbar bota paqedashse prmes shtypit e prkrahu krkesn e drejt t popullit t Kosovs lidhur me statusin e Republiks, ndrsa i gjykoi ashpr masat represive, duke theksuar se masat e ktilla e thellojn krizn edhe m tepr, i rregullojn akoma m shum marrdhniet fqinjsore dhe ndrnacionale n Kosov, e destabilizojn Jugosllavin dhe e prishin ekuilibrin dhe paqen n Gadishullin Ballkanik, n Evrop dhe m gjer. Dhe kjo pa fajin m t vogl t popullit shqiptar. N kt aspekt nj ndihm dhe prkrahje t jashtzakonshme dhe vendimtare e dha edhe Shqipria.

    Kosova ishte br poligon i provs gjenerale pr klanin unitarist serbomadh

    Ngjarjet tragjike t Kosovs popullin shqiptar nuk e dobsuan as e luhatn pr asnj moment nga rruga e tij e nisur. Prkundrazi, populli yn, tashm i pajtuar me fatin e lufts dhe i bindur thell n kauzn e vet t shenjt, qndroi me besim t patundur n drejtsin e amshuar dhe n ditt e bardha t liris. Edhe muza popullore, si zakonisht n raste t ktilla, ktyre ngjarjeve u bri jehon duke i prjetsuar ato n mijra vargje t epiks son t re, ku i kndohet vitalitetit, qndress, krenaris dhe prjetsis s popullit ton:

    Mbush Kosova me plisa t'bardh
    Me kok lart si male t'Sharrit
    Lind lulkuqja e liris
    E ndrit ballin e shqiptarit
    Gjethi i ahut prap shprthen
    Bar t njom livadhet mbushe
    Prmbi varre t'dshmorve t'ri
    el Kosova gjith lulkuqe

    Mbaju ti, Kosov Dardane
    Mbushi djepat me Azema
    Sa her ngjallen Krajloviqt
    Shqipja lind o ve Skendera

    Ju moj nna o kosovare
    Lot mos lshoni o prmbi varre
    do dor vajze e do dor burri
    Pr Kosovn...
    Jan gjithmon shtiz flamuri

    Djem e vajza q ran tue thirr:
    - Rroft Kosova Republik!..
    Ngriten prap burrat shqiptar
    Si shkambij zemr elik

    Thrret sharkia djemt e ikat
    Q me gjak i mbushn sheshet
    N'rrugt e tua o moj Kosov
    Do t'u ngrehen o monumentet.


    N kohn kur tashm Kosova ishte br poligon i provs gjenerale pr klanin unitarist serbomadh dhe kur populli shqiptar n Jugosllavi po prjetonte vuajtjet dhe krajatat m t mdha dhe m t padurueshme gjat historis s tij, edhe para bijve dhe bijave t popullit ton, para organizatave dhe grupeve politike t fshehta, para atdhetarve t vrtet, kjo koh e madhe po shtronte krkesa dhe detyra t ngutshme dhe t rndsishme: q t jetohet me kohn; q vigjilenca t jet n nivelin m t lart; q pr do problem t krijuar shpejt t merrej qndrimi i drejt; q t mos kishte trheqje n njrn an para situatave t krijuara apo atyre q do t krijoheshin, q t mos u bishtrohej krkesave dhe lufts s drejt t popullit ton; q angazhimit n kt luft t'i printe arsyeja e kthjellt...sepse si po shihej n horizont, prova t reja dhe akoma m t rnda po i prgatiteshin popullit dhe atdheut ton t lasht.

    Roli i klass politike, i inteligjencs dhe i forcave t organizuara ilegale

    Shprthimi i demonstratave n Kosov, klasn politike shqiptare, si prher, e zuri t paprgatitur dhe t pa aft pr t'i dal prball situats s krijuar, krizs politike, krizs ekonomike dhe krizs morale n t ciln ishte zhytur Kosova dhe mbar Jugosllavia. Ndonse kishte vite q Serbia, Kroacia dhe Sllovenia po prgatiteshin, secila n mnyrn e vet, q vdekja e Titos t'i zr sa m t forta dhe sa m t pavarura, ndonse qarqe t ndryshme nacionaliste dhe shoviniste serbomdha po prgatiteshin hapur me program pr kryqzatat e tyre antishqiptare dhe vetm po e prisnin vdekjen e Titos pr t'u hudh n sulm, klasa politike shqiptare, me besim t patundur n pathyeshmrin e sistemit vetqeveriss jugosllav, n bashkim-vllazrimin e rrejshm dhe n komunizmin e pamoralshm jugosllav, bnte gjymin e rehatshm dhe, si dshmi besnikrie ndaj Federats, me prulsin e zagarit t bindur, burgosnin pa mshir bijt dhe bijat m t mir t Kosovs. T dehur nga arritja e disa rezultateve pozitive, si Kushtetuta e vitit 1974, Universiteti, zyrtarizimi i gjuhs shqipe, prdorimi i lir i flamurit kombtar, fillimi i bashkpunimit me Shqiprin, etj. klasa politike shqiptare me koh e kishte braktis dhe ln fare n harres nismn e vitit 1968 pr avancimin e statusit t Kosovs n nivelin e Republiks, e cila do t ishte garancia dhe siguria m e mir pr fardo t papriture n t ardhmen. Ndonse edhe fshatart n ara, edhe puntort n fabrika, edhe barinjt n bjeshk e kishin kuptuar gjmn q po i prgatitej Kosovs dhe shqiptarve, politikant tan, n vend q t prgatitin strategjin pr mbrojtje, ata, t mbytur n luks dhe n shklqimin marramends, po bnin shtat pal qejfe dhe kokrrn e sefas. Prandaj, si do t prbetohen me mijra her deri n ditt e sotit, demonstratat e marsit dhe t prillit t vitit 1981, klasn politike shqiptare i zun gafil dhe n befasi t pashpjegueshme. Ksisoj, klasa politike e Kosovs, as ksaj radhe, nuk e pati kurajn t ngrihet mbi vetveten q t kaloj n ann e popullit t vet si mbrojtse e saj, si mbrojtse e vetvetes dhe si mbrojtse e Kosovs para rrebeshit shovinist dhe tragjedis q i kishte rn mbi kok.

    N vend q t qndroj n nivelin e detyrs, si prfaqsuese e popullit, si ia kishte nda t thirrej, burokracia politike e Kosovs, q n hapin e par kapitulloi dhe, si nxnsi i dgjueshm, filloi t'i prsris dhe t'i riprtyp qndrimet, diskutimet, platformat dhe konkluzionet e forumeve politike, kulturore, fetare dhe shtetrore serbe, t cilat pr baz kishin gnjeshtrat, shpifjet, insinuatat, paragjykimet, mashtrimet, etj. N prpjekje titanike pr t'i mbrojtur postet e veta, t rrezikuara seriozisht, apo n luft pr ta shfrytzuar rastin e bekuar serbian q u kishte trokitur n der pr t'u ngritur hala m shum n hierarkin politike, politikant shqiptar, n shmblles t Kainit dhe si dor e zgjatur e armikut serb, me zell t madh dhe me energji t pakufishme do t shkelin me t dy kmbt mbi vullnetin, mbi t drejtn, mbi dinjitetin dhe mbi gjakun e popullit t vet. Dhe, pr t qen m binds n kt rrug, dhe pr t qen sa m t prpikt n zbatimin e dhuns brutale mbi masat e gjra, n zbatimin e furishm t fushats antishqiptare kundr historis, kulturs dhe mbar kombit shqiptar, burokracia politike e Kosovs, me lehtsi t madhe, angazhuan nj pjes t inteligjencies s Kosovs, intelektual servil, intelektual t pakarakter, intelektual t dshtuar, t cilt, pa vrasje t ndrgjegjes dhe me knaqsi t veant, do t hyjn n shrbim t ksaj politike.
    Dhe, kjo politik shtypse dhe shfarosse antishqiptare nuk do t zgjat me dit apo me muaj, por me dekada t tra. Dhe, tek diku, pas tet vitesh, kur Serbia arriti ta plagos rnd mbar nj popull, duke e rrah, duke e fyer dhe duke e burgos pothuajse gjysmn e popullats s moshs madhore, tek ather kur Serbia arriti ta degradoj pozitn kushtetuese t Kosovs, pra, tek ather, klasa politike e Kosovs zu t zgjohet nga gjumi i gomarit n goj t ujkut dhe ta kuptoj se gjat tr jets paska qen vetm kukull dhe marionet n dor t armikut dhe se rruga e tradhtis paska vetm nj prfundim: limoni i shtrydhur hudhet n pleh, ai q ia bn gropn vllait bie vet n t, ndrsa gjykimi i historis sht i pamshirshm.

    Shprthimi i demonstratave n Kosov, forcat tona t organizuara politike patriotike ilegale i gjeti n krye t detyrs. Ato, q gjat gjith kohs kishin vepruar hapur dhe n ilegalitet, ato q gjat gjith kohs kishin ndjekur me vmendje zhvillimin e ngjarjeve politike dhe shoqrore n Kosov dhe prgjithsisht n Jugosllavi, tashti, me shprthimin e trazirave t reja, me ngritjen e nj populli n kmb, shihnin riaktivizimin e nj vullkani q nuk jepte shenja t fashitjes pr nj koh t gjat. Nisur nga gjendja e re e krijuar n Kosov pas demonstratave t para, kto organizata dhe grupe do t mobilizohen n shkalln m t lart dhe do ta analizojn situatn e krijuar pr t marr pastaj qndrim sa m t drejt lidhur me rrugn e zhvillimit t ngjarjeve n perspektiv. Ndonse n ilegalitet t thell dhe t rrezikuar nga dnimet drakonike q i pritnin, antart e forcave t organizuara patriotike bn nj pun t pashembullt dhe vetmohuese n propagandimin dhe sqarimin e krkesave t dits, n sqarimin e taktiks dhe t strategjis s lufts, ku me fjal, ku me trakte, ku me pamflete, ku me shembullin personal dhe ku me gazeta ilegale.
    N prballimin e sulmit t ushtris dhe t policis nga masat e gjra t popullit shqiptar, n vnien e gjoksit prpara tankeve nga djalria heroike shqiptare, n qndrimin e drejt dhe n aktivitetin e rrufeshm t puntorve dhe t fshatarve, n mbajtjen heroike gjat procesit t hetimeve dhe t gjykimeve t vajzave dhe t djemve t arrestuar pr politik, n qndrimin e paluhatshm t popullit gjat procesit t diferencimeve politike, n shkrimin e parullave n mure, n asfaltin e rrugve, n shpate t kodrave e gjetiu, n organizimin e bojkotit dhe t grevave, n armatosjen dhe likuidimin e patrullave t policis, n znien e rrugve me gur nga rinia, n prishjet e mbledhjeve diferencuese npr bashksit lokale t fshatrave dhe t lagjeve t qyteteve, n heshtjen e bllokut t pathyeshm t intelektualve kosovar, q aq shum e vriste armikun, n filozofin e qndress vepruese t intelektualve, organizatat dhe grupet politike ilegale shihnin guximin dhe vendosmrin e popullit pr rezistenc dhe luft t pa kompromis deri n fitoren e vrtet. "Sa m i egr q bhet sulmi frontal antishqiptar i serbomdhenjve me masa politike e shtetrore, aq m e vetdijshme po bhet popullsia jon pr rrezikun m t ri nga zhdukja fizike e asimilimi, aq m shum rinia e populli yn po i shtrngojn radht e veta, aq m shum forcat tona t organizuara patriotike po e marrin veten dhe po prgatiten q lufta e ardhshme t mos i zr ngusht pr asgj", thuhej n nj gazet ilegale t asaj kohe dhe vazhdohej: "Rinia me hovin e saj q doli n drit sidomos gjat demonstratave dhe pas tyre, duhet ta intensifikoj edhe m tej iniciativn pr aksione q armikut s'i ln mundsi dhe koh t mendoj e t planifikoj n mnyr komode. Tashm ka ardhur koha q puntort tan trima, t cilt iu bashkuam me aq vendosmri rinis patriotike n demonstrata dhe u prleshn heroikisht me milicin fashiste serbe, t mendojn m seriozisht pr ngritjen e vetes s tyre n nj shkall m t organizuar. Si shtyll e lufts s ardhshme, ata duhet t marrin masa prgatitore q lufta t mos i zr ngusht. Pr kt arsye sht e nevojshme q si n qytet ashtu n fshat, t tregohen m t hapur ndaj agjitacionit dhe propagands s forcave tona t organizuara dhe m t mbyllt pr propagandn e armikut. Puntorve u bie barra e rnd q armikut t'ia japin grushtin m t madh, n fillim n planin ekonomik, me bojkotime e greva, e m von edhe n frontin e lufts. Asnj dit nuk duhet t na kaloj pa i sjell nj dm sado t vogl armikut t egr serbomadh, deri sa t mos ngrihemi n nj shkall t till q t mund t organizojm edhe aksione t tipit m t lart t organizimit revolucionar, si jan grevat e prgjithshme n shkall kombtare".

    N kohn kur mjeteve t informimit, gazetave, radios dhe televizionit si dhe mbar inteligjencies atdhetare shqiptare ua kishin mbyllur gojn me dhun, si shtje tjetr e ngutshme e forcave t organizuara patriotike, q koha ua shtroi si imperativ t dors s par, ishte edhe propagandimi i lufts s drejt t popullit shqiptar, si brenda ashtu edhe n opinionin ndrkombtar, demaskimi i deklaratave t shovinistve serb lidhur me situatn e prgjakshme q mbretronte n Kosov, demaskimi i deklaratave t cilat dezinformonin opinionin se gjoja n ngjarjet e Kosovs ka gisht RPS e Shqipris apo diplomacit e huaja, e kshtu me radh.

    Qndresa e profesorve t Universitetit t Kosovs do t ket jehon t gjat

    Demonstratat gjithpopullore dhe ngritja e mbar popullit n kryengritje kishin shtruar objektiva t reja dhe t ngutshme. M n fund, filozofia e t vepruarit deri n vdekje pr lirin e popullit dhe t atdheut ishte br pjes e puns dhe e jets, moto dhe betim i t gjitha forcave t organizuara patriotike ilegale: "Me nj popull q ka tradita si ky yni dhe me nj shkall t ndrgjegjes s till shoqrore e kombtare q ka sot populli dhe rinia jon, forcat patriotike nuk kan si t vn n peshoj mundin dhe sakrificat nga ana e tyre. N ball t ktij populli dhe te kmbt e ktij populli, flijimi dhe vdekja pr realizimin e aspiratave t tij, do t na vijn si prjetimi m i bukur dhe m fisnik n gjith jetn. Dhe s'do t ket forc q t na ndal n rrugn ton t ndritshme".
    Pas shprthimit t demonstratave dhuna serbomadhe, n mnyr t veant, u drejtua dhe ra mbi kokn e inteligjencies atdhetare t Kosovs. Por, pjesa drmuese e intelektualve tan, profesort e Universitetit, profesort e shkollave t mesme, arsimtart e shkollave fillore, shkrimtart, gazetart, historiant, kompozitort, piktort, skulptort, artistt e teatrit dhe t filmit, kngtart, etj, etj. qndruan t pathyeshm kundruall ksaj dhune t egr shtetrore. Shum t rrall qen ata intelektual q u thyen para ksaj dhune dhe u bn pjes e mekanizmit t pushtetit gjakatar. Vlen pr t'u cek ktu sidomos qndresa heroike e profesorve t Universitetit menjher pas shprthimit t demonstratave t studentve.
    Tubimi diferencues q do t mbahet me at rast do t zgjat me or t tra dhe rezultati pr regjimin do t jet tepr trishtues dhe shum dshprues. At nat profesort, ndonse t krcnuar, do t mbajn qndrim dinjitoz dhe n vend q t'i dnojn demonstratat dhe studentt e tyre, ashtu si priste regjimi, ata do t'i arsyetojn krkesat e studentve ndrsa policin speciale serbe do ta akuzojn se mbi studentt kan ushtruar dhun shtazarake dhe masakr t prgjakshme. Qndresa e profesorve t Universitetit t Kosovs do t ket jehon t gjat dhe do t kt ndikim vendimtar pr qndrimin e mtutjeshm t t gjitha shtresave popullore n mbar Kosovn. Fushata antishqiptare serbomadhe si dhe procesi i diferencimit m s rndi do t'i godit pikrisht inteligjencien shqiptare.
    Ata do t jen t detyruar t rrfehen lidhur me botkuptimin dhe mendimin e tyre rreth ngjarjeve t ndryshme historike si dhe rreth situats aktuale politike n Kosov, do t detyrohen t pendohen pr veprime t ndryshme t cilat i kishin br dhe pr ato q nuk i kishin br. M n fund, ata do t detyrohen me dhun pr t folur apo pr t shkruar lidhur me tema t caktuara, aksion ky q do t rezultoj me zero.
    Pra, intelektualt tan me personalitet t formuar, intelektualt tan t talentuar dhe krijues, intelektualt tan t ndrgjegjshm pr rolin q u takonte, bartn barrn e rnd t qndress vertikale, t rezistencs dhe t zhvillimit t rrjedhave kulturore, politike dhe mbar kombtare. Ndonse kan mundur t bjn hala m shum, padyshim, pa mendimin, pa qndrimin si dhe pa veprimin edhe t intelektualve tan Kosova nuk do t arrinte n shkalln ku sht sot.

    Kosova republik si krkes e kohs

    Dy forcat m t mdha t organizuara politike patriotike t asaj kohe, Lvizja Nacionallirimtare e Kosovs dhe Viseve Shqiptare n Jugosllavi dhe Organizata Marksiste-Leniniste e Kosovs, t cilat vepronin me vite t tra, si platform t tyre politike dhe ideologjike, n radh t par, kishin lirimin e Kosovs dhe t viseve t tjera shqiptare n Jugosllavi dhe bashkimin e tyre me vendin am, Shqiprin, vij t ciln deri asokohe prafrsisht e kishin ndjekur afro pesdhjet organizata dhe grupe patriotike e revolucionare n Kosov; ndonse gjith punn dhe aktivitetin e tyre, si n Kosov ashtu edhe jasht atdheut, e kishte karakterizuar pikrisht mu kjo vij, uragani i demonstratave t fuqishme t popullit t Kosovs do t'i detyroj ato t bjn kthes taktike n punn e mtejshme, duke mos e cenuar kshtu pr asnj moment strategjin e lufts s popullit shqiptar n perspektivn e saj. Gjat demonstratave spontane t marsit dhe t prillit n Kosov u shpalosn n t njjtn koh dy parulla kryesore: "Bashkim" dhe "Kosova Republik". Mirpo, mendjet e ndrgjegjshme dhe forcat e organizuara patriotike, t cilat nuk e kishin parapar nj shprthim aq t rrufeshm dhe aq masiv, duke e vlersuar situatn e prgjithshme ndrkombtare, si dhe situatn e brendshme, do t ndikojn q t dominoj krkesa e dyt, pra, Kosova Republik, e cila si krkes e popullit gjllinte q nga viti 1968. Kjo krkes gjithpopullore, prandaj, do t bhet edhe platform e ardhshme e t gjitha organizatave dhe grupeve politike t formuara m par si dhe atyre q do t formohen m von.

    Pra, krkesa Kosova Republik n at koh nuk ishte as e re dhe as e panjohur pr popullin shqiptar. Si njra ndr krkesat e mundshme t realizueshme pr kohn, pr t'u shkputur njher e prgjithmon nga tutela e huaj, n kt rast nga sqetulla serbe, n mbshtetje t parimit mbi vetvendosjen e popujve, kjo krkes ishte e shprehur legalisht n t gjitha tubimet e organizatave politiko-shoqrore t LK-s, LSPP-s dhe LRS-s gjat vers dhe vjeshts s vitit 1968, vullnet dhe e drejt kjo e popullit shqiptar q ishte shkel me dhun, sikundr edhe vendimet historike t Bunjajt, nga qarqet sunduese t shovinizmit serb dhe q e kishin nxit Kosovn t ngrihet n demonstrata popullore, t cilat qen shuar me gjak. Megjithat, nga kjo krkes nuk do t hiqet dor as m von. N mnyr t veant kjo krkes do t bhet domosdoshmri e kohs gjat gjysms s dyt t dekads s viteve t shtatdhjeta, n kohn kur arsimimi i masave t gjera filloi t zhvillohet n mnyr t mirfillt, ndrsa klasa puntore nisi t vetdijesohet pr eksploatimin e Kosovs dhe pr fatin dhe rolin e saj n shoqri. Ksisoj populli shqiptar do t marshoj duke e ngritur zhivn n shkalln m t lart t barometrit politik derisa n pranvern e vitit 1981, me krkesn Kosova Republik n goj, e ktheu Kosovn, tashm vite me radh t rrahur dhe t prgjakur, n nj vullkan t gjall n flakn e t cilit do t digjet pa mshir maska e shovinizmit serb, maqedon dhe malazez.

    Se krkesa pr republikn e shqiptarve n Jugosllavi nuk i kalonte kufijt e platforms s organizats patriotike LNKVSHJ n esencn e s cils, pos programit maksimum: "Luftn pr realizimin e t drejts demokratike pr vetvendosjen e popullit ton deri n shkputje, q sht lufta pr pavarsin e plot kombtare e shoqrore t shqiptarve n Jugosllavi", ngrthente edhe "programin minimum t lufttarve t liris- luftn pr Republikn e Kosovs, q s'sht gj tjetr pos lufta pr autonomin e popullit shqiptar n Jugosllavi". ("Zri i Kosovs", nr. 2, 1982). Jusuf Grvalla, ideologu i organizats s siprprmendur, duke e analizuar rndsin e krkess s popullit q t'i njihet Kosovs e drejta e statusit t Republiks, si dhe t drejtn e ligjshme q populli e kishte pr ta br kt krkes, n nj tubim me puntort, t mbajtur m 28 Nntor 1981, n nj qytet t RF t Gjermanis, mes t tjerash, theksonte: "Po t'ishte krkesa Kosova Republik nj krkes boshe, nj krkes n ajr, nj krkes mendjeleht, nj krkes t ciln e kan br aventuriert, nj krkes t ciln e kan br ata q ndrrojn pa baza, pa kurrfar dyshimi se Beogradi, qysh m 11 mars t ktij viti, do t dilte me dokumentin pr statusin e Republiks s Kosovs dhe do t thoshte: Urdhroni shqiptar, ja ku e keni Republikn! T gjitha forcat, gjith plehun, gjith vrerin shovinist t shtatdhjet e kusur vjetve, t qindra vjetve t mparshm, Beogradi tash e ka akumuluar, e ka grumbulluar pr t shtypur krkesn Kosova Republik. Por sht nj krkes shum vitale pr popullin shqiptar dhe, prandaj, Beogradi, qeveria e Beogradit, si nj qeveri shoviniste e trbuar n kulm, na e mohon me aq kmbngulje, ose m mir t themi, prpiqet t na e mohoj me aq kmbngulje...Se a do t mund t na e mohoj apo jo, do t tregoj e nesrmja. E shenja se si do t mbaroj puna kemi edhe sot, pr arsye se sht nj mori njerzish progresiv, njerzish liridashs n bot, q lirin e t tjerve e respektojn si lirin e vet dhe kurrsesi nuk duhet t dyshojm n ndihmn q do ta kemi nga forcat internacionaliste t t gjith bots. Aq m par, kur sot ekziston nj pishtar, i cili sht burim pr energjit e ktyre forcave prparimtare. Ky burim nuk sht as m shum, as m pak, po pikrisht vendi am i shqiptarve... S'ka kurrfar dyshimi se kur t tregohet jo objektive pritja e mtutjeshme pr krkesn Kosova Republik, populli do t dij ta hedh vet posht dhe t dal me krkesn dhe qllimin e tij t fundit q sht, ka qen dhe do t jet: bashkimi i ligjshm i t gjith shqiptarve n shtetin e tyre kombtar".

    Demonstratat e Kosovs dhe bashkatdhetart tan

    Nuk do t ishte i plot kuadri sikur kt tem ta prfundonim pa e cek shkurtimisht edhe aktivitetin e madh dhe shum t rndsishm politik t bashkatdhetarve tan q jetonin dhe punonin n Evropn Perndimore. Shtypja me gjak e demonstratave n Kosov nga ana e Beogradit shkaktoi tronditje t thell n ndrgjegjen kombtare t secilit shqiptar, qoft n atdhe e qoft edhe n pikn m t largt t planetit ton. Masakrat n mas, represaliet dhe dhuna e qeveris s Beogradit mbi popullin e pafajshm dhe duarthat n mnyr t veant indinjoi kurbetinjt ekonomik n Evropn Perndimore, t cilt familjet, farefisin dhe do gj t shenjt t tyre e kishin n Kosov. Prandaj edhe pezmi i tyre i ngritur n shkalln m t lart krkonte domosdon e nj aktivizimi dhe zbrazjeje t vetdijshme dhe t organizuar.

    N kto rrethana Jusuf Grvalla dhe Kadri Zeka ishin vn n lvizje t jashtzakonshme. N baz t mirkuptimit q e kishin gjetur mes njri-tjetrit, n situatn e krijuar, ata do t bien n ujdi q t'i bashkrenditin edhe veprimet e prbashkta t organizuara patriotike. Kishte ardhur koha e pritur. Momentet nuk prisnin m. Vendimet dhe veprimet duhej t ishin n nivelin m t lart. Ngjarjeve t prgjakshme t Kosovs trime duhej t'u jepje prkrahje n t njjtn mnyr. Flak pr flak. Opinioni ndrkombtar duhej sqaruar. Gnjeshtrave dhe dezinformatave t Beogradit duhej kundrvn argumentet e forta dhe bindse t s vrtets. Po ashtu lidhur me ndrkombtarizimin e shtjes s Kosovs, sidomos tashti pas tragjedis dhe gjms s saj, krkohej edhe veprim aktiv dhe plan i organizuar politik, i cili do t merrej me frymzimin dhe orientimin e veprimeve dhe aksioneve t ardhshme n Evropn Perndimore dhe kudo n bot. Aktiviteti i tyre i prbashkt n fillim do t jep rezultat t frytshm sidomos n organizimin e demonstratave npr qendra t ndryshme t Evrops Perndimore. Demonstrata e par dhe shum e suksesshme, si rezultat i ktij bashkpunimi, do t zhvillohet m 11 prill t vitit 1981 para ambasads jugosllave n Bern, kryeqytet i Zvicrs.

    Krkesat e Kosovs, krkesa t parevokueshme t bashkatdhetarve tan

    Edhe demonstrata e dyt u mbajt n Zvicr, m 18 prill, n qytetin Cyrih. Demonstrata e tret u mbajt m 25 prill n Shtutgart t RF t Gjermanis. Po n RF t Gjermanis, n qytetin Dyzeldorf, m 9 maj u mbajt edhe demonstrata e katrt. Demonstrata e pest u mbajt m 16 maj n Mynih. Dhe kshtu me radh nga java n jav. Valn e re t dhuns dhe terrorit n Kosov do ta pasojn edhe demonstratat e tjera q u organizuan dhe u mbajtn n Gjenev, para prfaqsis s OKB-s, pastaj n Franc, n Belgjik, n Suedi, n SHBA e n vende t tjera. Demonstratat ishin prkrahje e denj morale dhe jehon e fuqishme e demonstratave t Kosovs. Krkesat ishin t njjta, parullat po ashtu t njjta. N to morn pjes dhjetra mijra kosovar, t cilt padrejtsia dhe skamja i kishte detyruar t kurbetonin larg atdheut, larg vatrs, larg familjes.

    Nga t gjitha viset e Evrops Perndimore dasmort e liris bashkoheshin n kolonat e gjata t prira me flamurin kombtar. I bashkonte fatkeqsia e vatrs, dhembja e popullit, ora e liris, qllimi i lart. Para ambasadave jugosllave kudo u mbajtn mitingje protestuese. Prmes fjalimeve t gjata dhe t rndsishme demaskoheshin qllimet dhe veprimet fashiste t qeveris jugosllave si dhe tregoheshin shkaqet dhe qllimet e vrteta t demonstratave t Kosovs. Po ashtu nprmjet peticioneve dhe memorandumeve q nga kto demonstrata u drgoheshin forumeve m t larta shtetrore jugosllave, prfaqsive ndrkombtare, qeverive evropiane dhe Kombeve t Bashkuara, bhej apel pr ndrprerjen e masakrave dhe t terrorit t ushtris dhe t policis n Kosov, q Kosovs t'i njihej statusi i republiks, krkohej lirimi i qindra mijra t burgosurve politik t mbyllur gjat asaj pranvere n Kosov etj. Krkesat e parevokueshme t kurbetarve tan t shpallura para opinionit shqiptar dhe atij botror ishin si vijon:

    1) Pa iu njohur Kosovs statusi i Republiks n kuadr t Federats jugosllave;
    2) Pa iu njohur shqiptarve n Jugosllavi statusi i kombit dhe, rrjedhimisht, e drejta demokratike pr vetvendosje deri n shkputje;
    3) Pa u marr menjher masat konkrete t t gjith bashksis jugosllave q ritmi i zhvillimit t Kosovs t shpejtohet s paku n shkalln e parashikuar dhe t premtuar nga Federata- do t thot 60 pr qind mbi mesataren jugosllave;
    4) Pa u marr masa t menjhershme kundr papunsis katastrofike n viset shqiptare, q n afatin sa m t shpejt t inkuadrohet krahu i lir (ekzistues) i puns dhe t trhiqen punonjsit tan t shkaprderdhur n Perndim dhe npr Republikat e zhvilluara t Jugosllavis;
    5) Pa shpalljen e amnistis s prgjithshme, me t ciln do t liroheshin menjher dhe pa kusht t gjith t burgosurit politik shqiptar, q vuajn dnime t rnda npr kazamatet jugosllave;
    6) Pa marr nga populli dnimin e merituar t gjith ata udhheqs politiko-shoqror, publicist e njerz t tjer qofshin nga Kosova ose republikat e Jugosllavis, q jan implikuar n nj mnyr a n nj tjetr n tragjedin m t re t Kosovs, n fushatn e trbuar antishqiptare t serbomdhenjve, duke i shkaktuar popullit ton plag t reja dhe duke ndrsyer kundr tij popujt jugosllav t nxitur nga propaganda;
    7) Pa formimin e nj komisioni t posam, q do t studioj me themel dhe n hollsi aksionet shtetrore, para e pas lufte, gj q presupozon edhe publikimin e dokumenteve t fshehta shtetrore (t vjetra e t reja), q kan t bjn me aksionin n fjal; pa marr dnimet e merituara t gjith aktort e gjall (Qubrilloviqi me shok) dhe t vdekurit (Andriqi, Vukotiqi, etj.) t ktij akti barbar t gjenocidit; pa iu marr e drejta qytetare publike t gjitha atyre veprave letrare (Duqiqi, Laliqi, Qosiqi, Bulatoviqi, etj.), kuazishkencore (Gjorgjeviqi, Cvijiqi, etj.) e publicistike, n t cilat pasqyrohet prmimi kombtar e synimet antishqiptare, dhe mbi to t vihet embargo e prhershme jo vetm n Kosov, por n mbar Jugosllavin;
    8) Pa u rivendosur e pa u zhvilluar m tej marrdhniet e filluara koh m par mes popullit shqiptar (dhe popujve t tjer) n Jugosllavi me shtetin dhe me popullin shqiptar n RS t Shqipris, t ndrprera n mnyr t njanshme arbitrare e me qllime thellsisht antishqiptare;
    - Pa kto masa t menjhershme, rigorozisht t plota, populli shqiptar i martirizuar nuk do t ket as satisfaksionin m t vogl pr krimet e vazhdueshme 70-vjeare t gjenocidit nn regjimet e egra jugosllave, sidomos nn regjimin e vetadministrues t kliks titiste-rankoviiste dhe rrjedhimisht, nuk do t qetsohet deri n ngadhnjimin e plot t t drejtave dhe t liris s tij.

    T gjitha demonstratat ishin t organizuara mir. N to dominonte rendi dhe disiplina e shkalls m t lart si dhe shprehja e zemrimit m t thell t puntorve shqiptar pr dramn e re t Kosovs. Pothuajse n t gjitha kto demonstrata u bashkuan dhe shprehn indinjatn e tyre edhe qytetart e shumt t vendeve prkatse si dhe demokratt gjerman, turq etj., t cilt n to merrnin pjes qoft fizikisht, qoft me trakte dhe fjalime. Nprmjet automobilit me megafon q u printe demonstratave, koordinoheshin veprimet, bhej kontrollimi i disiplins dhe i shprehjes unike t demonstruesve. Po ashtu, me megafon lexohej n gjuhn shqipe dhe n gjuh t huaja trakti prkats, me elemente informative e sqaruese lidhur me gjendjen e krijuar n Kosov. Ndonj incident q i prcolli demonstratat n fjal, u shkaktua pa fajin m t vogl t demonstruesve. Ato vinin si rrjedhim i implikimeve t spiunve dhe njerzve t shitur t ambasadave jugosllave q bnin prpjekje t'i fotografonin apo t'i xhironin demonstratat.

    Epoka e lavdishme e UK-s- vazhdimsi e demonstratave t vitit 1981

    Populli shqiptar nprmjet demonstratave t vitit 1981, t qndress heroike dhe t demonstratave t tjera t prgjakshme q do t pasojn nga viti n vit, deri n epokn e lavdishme t UK-s, kur ia ktheu pushkn Serbis, bindi mbar botn liridashse se pa zgjidhjen definitive t problemit shqiptar n mnyr pozitive kurr nuk do t ket paqe dhe qetsi n rajon e as n Evrop. Duke u br ball n mnyrn m t qytetruar t gjitha kryqzatave mesjetare dhe moderne serbe, q qllim t fundit kishin dbimin e shqiptarve nga trojet e veta dhe serbizimin e Kosovs, populli shqiptar fitoi jo vetm admirimin e njerzve liridashs, por edhe prkrahjen e pa rezerv t opinionit ndrkombtar.
    Pra, demonstratat e vitit 1981, n qenien, n mendimin dhe n veprimin e popullit shqiptar do t hyjn si nj vit i madh tronditjesh t fuqishme, n vetdijen e t cilit do t zgjojn njher e prgjithmon mekanizmin e mom t lufts pr jet a vdekje, e q do t drejtohet ndrgjegjshm drejt sendrtimit t pavarsis dhe bashkimit kombtar. Sinonim sublim i t gjith ktij rezultati sht vepra madhshtore dhe e pavdekshme e Ushtris lirimtare t Kosovs, e cila ishte vazhdimsi e drejtprdrejt e idealeve t demonstratave mbarpopullore t vitit 1981.
    Lista e Injorimit: Pirate of Love,referi_1, Le dvou, Zagor,ane,beni33.

  13. #13
    Vetevendosje & kuq e zi Maska e ABytyqi
    Antarsuar
    19-05-2006
    Vendndodhja
    Belgjik
    Postime
    496
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Pranvera e vitit 1981

    PRANVERA E VITIT 1981

    Pranvera po vjen ngadal. Si duket nuk mund t kaloj kaq leht pa u hetuar "koinidenca" e vlimeve t furishme n Kosov, q zakonisht kan ndodhur e po ndodhin gjat muajit mars. Q nga viti 1981 e deri t rnia e Komandantit Legjendar, marsi ishte prehri ku mbshteti kokn e tij plot me halle populli yn liridashs. Edhe m pas kur Egzonin me shok i prpiu Ibri i ftoht e deri tek ditt e sotme, ngrohtsia e toks gjat muajit marsit sikur na forcoi, tamam si Anteun dikur. Marsi, ky muaj i legjendave q zuri vend n historin ton m t re.

    11 mars i vitit 1981. Nomenklatura e sistemit pushtues titist, t korruptuar e t rn nga morali, t degjeneruar e t dal boje nga ideja e mirqenies socialiste dhe vetqeverisse, nn petkun e vllazrim- bashkimit, kishin br shum padrejtsi n Kosov, mbi kurrizin e popullit shqiptar, duke e eksploatuar tokn ton deri nn thellsit e detit. Megjithat, Kosova kishte mbetur njra ndr vendet m t pazhvilluara n tr hapsirat e ish pushtuesit jugosllav. Popullata jon nnmohej dhe diskriminohej n t gjitha poret e jets. S'do mend se kupa e mbushur e pushtuesit jugosllav prej kohsh nuk po mbante m dhe padyshim se ajo duhej t prmbysej nj dit, dhe kjo ndodhi, u prmbys pikrisht aty ku duhej t prmbysej, pra mu n mensn e studentve t Universitetit t Kosovs!
    Kt dit e priste populli yn prej dekadash e priste me padurim, e priste me guxim e dashuri t madhe, pritej kjo pranver q erdhi m hert se ajo kalendarike. Erdhi e furishme, me lulkuqet e atij behari t rinis son t madhrishme studentore.

    Bijt m t mir t popullit ton kishin punuar gjat koh pr nj dit si kjo. Hapur e fshehur ata solln 11 marsin duke u prballur me vuajtje e persekutime, me varfri e diskriminim, me shtypje e burgje, me vrasje e likuidime, me shprngulje dhe dbime,...

    Aparati shtyps serbosllav nuk mund t korrte rezultat tjetr n Kosov, ve asaj q kishte mbjell- revolts s fuqishme popullore e cila me kt rast tregoi se nuk do t lejoj m nprkmbjen e dinjitetit dhe liris s saj me as nj mim!
    Ktu fillonte edhe fundi i nj maratone t gjat e robris t Kosovs, q pushtuesi jugosllav me hekur dhe zjarr nn petkun e dinakris s vetqeverisjes e shkeli dhe shfrytzoi Kosovn pr decenie me radh. Demonstratat e pranvers s vitit 1981 eksploduan si nj fui baroti n duart e pushtuesit jugosllav. Kto demonstrata tundn pr shkatrrim themelet e ish Jugosllavis Socialiste t asaj kohe. 11 marsi i atij viti sht fillimi i nj fundi t pushtimit t Kosovs nga pushteti titist. Jugosllavia e pas ktyre ngjarjeve, as edhe nj her nuk morri vetn m, edhe pse ajo nuk la gur pa lvizur. Duke vu n lvizje tr organizmin e sektorit t UDB-s (n mesin e tyre edhe shum puthadorsh shqiptar), bn arrestimin e mijra t rinjve, vemas student dhe intelektual, por edhe puntor t shumt. U ngritn gjykata t tra n kmb, t yshtura nga politika zyrtare e Beogradit dhe dnuan popullin e Kosovs me dnimet m drakonike! Po thuaj shumica e ktyre gjyqtarve, fatkeqsisht puthador shqiptar, suspenduan e diferencuan shqiptart nga puna, nga shkolla, nga fabrikat, nga shoqria, madje shkuan aq larg sa krkonin edhe litjen e t gjith atyre q n nj form a tjetr prkrahnin kto demonstrata.

    Me gjith presione t mdha , populli yn prballoi me dinjitet duke i dhn mesazh t qart e t prer pushtuesit jugosllav se: Ne, nuk e durojm m jetn e robit! Kjo ishte koha kur sakrificat m sublime q do t pasonin pr Kosovn filluan t gatuheshin n zemrn dhe mendjet e atdhetarve m t mir shqiptar.
    Kjo rrug e gjat, deri ku jemi sot, nuk ishte rrug e shtruar me lule, por ishte rrug e rimuar me gjak. Ky gjak dhe kjo aspirat krkon, finalizimin e vet. Nuk ka mim tjetr q shpaguan sakrificat e shqiptarve pr lirin e vet, ve brjes s shtetit t lir dhe sovrane t Kosovs, me t gjith ata q dshirojn t ndjehen t lir e t jetojn ktu n tokn e Kosovs.

    Elita politike n Kosovn e prgjakur t asaj pranvere, ishte zn n befasi, zgjuar e trembur nga gjumi i rnd q po bnte n shtratin e but me pupla t ish pushtetit jugosllav. Ajo, nuk ishte e gatshme q t rreshtohej drejt. N fakt, as q priste kush nj rreshtim t till, ngase ishte e palogjikshme q nga ajo shtres vasalesh t pressh dika atdhetare. Pushtuesi kishte prgatitur kt shtres me vite, e kishte avancuar e parfymosur me ern marramendse t pushtetit dhe t fryteve t tij, q nga punsimi, makinat, banesat, shkollimi e deri tek t brit e ligjit. Nj hafije pr dy shkronjat " K. R", q do t thoshte " Kosova Republik!" , t denonconte dhe fare leht mund t dnoheshe me 2 e 3 vite burg! Madje, disa gjakprishur shqiptar t asaj elite, shkuan aq larg, sa q pr ta bindur pushtuesin pr prkushtimin dhe besnikrin e tyre ndaj tij, hoqn dor edhe nga prkatsia e tyre kombtare, duke u deklaruar me prkatsi kombtare jugosllave si ishin Sinan Hasani, Ali Shukriu, Kol Shiroka, Azem Vllasi etj.
    Kt klas politike e shfrytzoi maksimalisht pushteti titist, deri sa nj dit e hodhi pr tok si nj limon t shtrydhur . Ata vazhdimisht i ran po t njjts melodi, q nga akuzat kundr popullit t vet si: irredentist, ballist, nacionalist, vrim e miut, diferencime, litje e shkuan aq larg sa q preken edhe n simbolin ton kombtar! Pra, qndrimi i ksaj elite me koh kishte kaluar edhe n urrejtje t paprmbajtshme dhe tejet hakmarrse kundr bijve t popullit t vet! Kjo baz e urrejtjes e mbshtetur nga yshtjet e politiks s Beogradit zyrtar, elitn shqiptare t asaj kohe e kishte bindur q t lehte pa ndrprer kundr interesave t popullit t vet. Qent po lehnin, por karvani po ecte, vrtet ngadal, por sigurt!

    N veten e par:
    - M 26 mars, u ngjita shtylls ndriuese t rrugs (diku pran radio Prishtins), dhe hoqa flamurin e Jugosllavis, duke e prbaltur e prplasur at pr tok. Sinan Hasani n librin e tij, kishte shkruar se: "Nj student me nj shpejtsi majmuni u ngjit shtylls s metalt prpjet, dhe prdhosi flamurin e Jugosllavis!"
    N fakt, ai kishte t drejt ngase mua m duhej nj shpejtsi e till, pr t hequr shum flamuj t Jugosllavis titiste, t cilt i kishin vu majmunt e shumt si Sinan Hasani me shok, mu n zemr t Kosovs! 'sht e vrteta, un e prbalta flamurin e pushtuesit jugosllav, at flamur t cilin m von e vrau me pushkn e liris, Ushtria lirimtare e Kosovs- bijt m t mir t popullit tan.
    - Demonstratat e vitit 1981, populli yn i prkrahu fuqishm e pa u hamendur. N mesin e studentve vrshuan si lumi; nxns, student, puntor, qytetar, vajza, gra, t rinj e t moshuar-q t gjith! Vlen t ceket, dhe nuk guxon t anashkalohet: T gjitha dyert e qytetarve atdhedashs t Prishtins qndruan hapur pr demonstruesit. Ata na pritn me buk e krip e zemr, na strehuan, na i lidhn plagt, nga e ngrohn shpirtin, na dhan kurajn dhe mbshtetjen, prandaj edhe sot i puthi me respekt duart e t gjitha atyre nnave q na dhan bukn e ngroht e na i lidhn plagt e njoma. Ta paim borxh Prishtin!

    - Puntor t shumt t furrave e t shitoreve, shprndanin buk, pij e ushqime t tjera, pr demonstruesit. Sot m lejoni t ju them: Ju lumt o bijt e atdheut, dshmuat dashurin pr atdheun dhe pr bijt tuaj!

    - Puntor t shumt nga organizata t shumta punuese si: "Ramiz Sadiku" etj. me helmeta n kok u futn n gjirin e demonstruesve. Ata solln me vete s bashku me prkrahjen morale pr ne edhe mjete tjera barrikade si: kamion, ekskavator, rrafshues, buldozer etj. Demonstruesit u bn t pakalueshm. Kta puntor u solidarizuan me bijt e vet, duke dashur q t vdesin pran tyre- Mos e harroni kt kategori q sot sht si mos m keq!

    - Puntort e shndetsis, po shprndanin fasha, medikamente, vaksina e gjith ka ishte n mundsin e tyre pr shptimin dhe aftsimin e demonstruesve. E madhja Sahadete Mekuli i kishte pritur demonstruesit e plagosur n spital me fjalt m t bukura, dhe m t guximshme si: ME FAT PLAGT O TRIMAT E KOSOVS! Mos e harroni kt akt atdhetarie, Shndetsi e Kosovs, mos shkelni mbi betimin e Hipokrates son Sahadete!

    - Mbi fakultetin Ekonomik, nga nj tank i ish ushtris jugosllave shtiu n turmn e demonstruesve. Shtiu armata e quajtur JNA! Nga breshria e plumbave, u kput pr dhe Besa Ahmeti- nxnse. Plagt ia lidhm me kmishn e trupit t Fejz Veliut nga Polaci i Drenics dhe e futm n nj makin "Reno 4". Mbaj mend se n momentin kur Besa ishte mes jets a vdekjes, tek po i thoshte nj shoqes s vet: "Mos trego n shtpi, mos u trego prindrve, thuaju se Besa sht me demonstruesit!"... dhe vrtet emri i Bess ishte kudo me ne, sht edhe sot. Mos harroni gjakun e derdhur pr liri rrugve t Prishtins, dhe Besn e Betimin e dhn!

    - Nj grua q kishte n dor nj litr qumsht, t ciln e kishte bler diku n treg pr bebet e saja, na e zgjati at qumsht, duke na thn: "Merreni se fmijt i ushqej edhe me gjirin tim!" Mos e harroni gjirin e nnave t cilat na e dhan pr kto dit, jo pr t shkelur mbi gjakun e derdhur rrke pr liri, se pastaj detyrohen e na thon : "Haram ju qofshin gjinjt e nnave!"...

    - N demonstratn e prillit ishte vra edhe i riu Xhelal Maliqi, puntor i Televizionit t Prishtins. Edhe nj lule e kputur n mesin e shum Dshmorve t Kombit. Me disa shok shkuam atje q t prkuleshim pr t fundit her para varrimit t tij. Si sot... n nj oborr t vogl... nn nj pem t madhe q kishte qen aty, nj djal i ri si nj lis shtrir n nj arkivol t vjetr, shtrir e me sy t hapur!... Ata sy, edhe sot t hapur qndrojn?! Qindra Dshmor t Kosovs nuk po i mbyllin syt dot. Mos harroni, ata sy duan q Kosovn ta shohin t lir, dhe vetm t lir!

    - Nga shtpia e Dalibashiqve (atje afr menss s studentve), diku rreth ors 11 paradite, ishte shtn me arm zjarri. Dalibashiqt kishin plagosur nj demonstrues pr vdekje. N orn 4 pasdite, kur policia u ngjit lart n at lagje, prap njri nga Dalibashiqt doli me pushk M 48- t, n dor dhe diku 10-15 metra mbi shtpin e tij, qlloi nj demonstrues i cili at moment ishte duke manovruar me nj kamion pr ta br barrikad n rrug. Nga nj largsi prej 200 metrash m lart, mbrapa trafo-s s rryms, kt ngjarje e kemi par me syt tan tre veta: un - Mehmet Bislimi nga Prekazi, Ismet (M) Kabashi nga Polaci dhe Ilaz Kolovica nga Prishtina!
    Nuk kam njohuri, nse kta dy demonstrues t qlluar me pushk nga qytetari Dalibashiq, kan vdekur, apo kan shptuar me plag t rnda n trup? Dalibashiqt pr kt akt u dnuan at bot vetm me nga 30 dit burg kundrvajts. As kjo nuk duhet harruar!

    -N Kosov gjat demonstratave t marsit dhe prillit t vitit 1981, milicia dhe ushtria jugosllave, vrau 11 demonstrues dhe plagosi mbi 300 sish. Burgosi mbi 2500 t rinj, prjashtoi nga shkollat, fabrikat, dhe institucionet tjera, diferencoi, liti me mijra shqiptar. Vizitoni varret e t rnve, n mnyr q t�i kujtojm flijimet e tyre pr nj Kosov t lir!

    - Milicia e Jugosllavis, n mesin e tyre edhe shum milic shqiptar, me 26 mars, diku pas ors 16 u vrsuln rreth konvikteve t studentve, prdorn nj dhun t papar as n Aparteidin e Afriks. Nuk m hiqet nga syt flamuri n duart e nj vajz t re, s cils m shum se katr milic nuk po mundnin t ia hiqnin flamurin nga duart! Shqiponjs trime t Kosovsf! Mos harroni, askund n bot nuk ndodh, q simbolet nacionale t prdhosen e prshtatn pr hir t minoritarve q n Kosov prbjn rreth 5 %!

    -N maj t po atij viti Tahir e Nebih Meha, si dikur Oso Kuka, u dogjn n kulln e tyre! Ata me kt rast i treguan pushtuesit jugosllav se shqiptart nj dit do t detyrohen t mbrohen edhe me arm. Tahiri at vit vrau me pushkn e liris forcat e dhunshme t pushtuesit, vrau namin e tyre edhe pr m keq hodhi pr tok "mitin" mbi njsitet speciale t ish UDB-s. Mos harroni krismn e pushks s liris t Tahir Mehs. Ishte lajmtarja e par e pushkve t liris s Ushtris Ccedil;lirimtare t Kosovs!

    E tr nj histori luftrash e vuajtjesh pr liri, sigurisht q nuk i ka rrnjt cekt. Ato rrnj jan t thella, dhe datojn q kur erdhi pushtuesi n tokat tona, prandaj rrnjt e liris nuk dukn mbi tok q t'i shkuli pushtuesi kur t doj. Jo, ato bulojn do pranver, bulojn nga shtytja q i jep fuqi gjaku i derdhur pr liri. Historia jon nuk sht histori romantike me t vrshuara e me t shkputura, kjo sht histori q i ka futur tmerrin pushtuesit serb. Kjo histori ka kaluar pr tehun e shpats s Gjergj Kastriotit, pr mes kshtjells s barotit t Luanit t Janins, pr mes kulls s Oso Kuk Vranins, pr mes litarit t Idriz Seferit e gjoksit t Mic Sokolit e shtatit t Jakup Ferrit, pr mes diplomacis s Abdylit, Hasanit e Qemalit, pr mes kobures s Boletinit, pr mes s tehut t sopats s Ahmet Prekazit e mitralozit t Adem Jasharit.

    Kjo sht nj histori e tr, q nuk e zhbri as Sulltani, as Krajli i Serbis e as jugosllavt. Brezi i demonstrueseve t vitit 1981, prfundimisht shembi themelet e ish Jugosllavis pushtuese. Pushkt e liris t Ushtris lirimtare t Kosovs, mbshtetur fuqishm nga populli yn, bn grmadh kalan e quajtur Serbi. Mos t harrojm edhe kt: mimin e liris, deri sot populli shqiptar e ka paguar shumfish!

    Mehmet Bislimi
    Kosova sht Zemra e Shqipris !

  14. #14
    i/e regjistruar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    20,249
    Faleminderit
    25
    95 falenderime n 91 postime
    N 27 vjetorin e demonstratave te vitit 1981 - KUSH I ORGANIZOI DEMONSTRATAT E VITIT 1981 - Shkruar nga: Bejtullah Tahiri



    13 Mar. 2008 21:18

    N 27 vjetorin e demonstratave te vitit 1981

    KUSH I ORGANIZOI DEMONSTRATAT E VITIT 1981

    Shkruar nga: Bejtullah Tahiri

    Zvicr, Uster, 13.03.2008

    Kan kaluar afr tri dekada q nga Pranvera e vitit 1981, nga ajo Pranver q lkundi themelet e Federats Jugosllave, pr tu shkputur pastaj prej saj t gjitha republikat, e m n fund edhe Republika e Kosovs.

    Ska dyshim se pr ngjarjet e vitit 81 kan shkruar shum dhe shumica e atyre shkrimeve ka qen reale dhe kan paraqitur porosin e tyre. Por ka edhe t atill q jan munduar ato ti shtrembrojn dhe tu japin dimensione trsisht t gabuara duke i kualifikuar ato si kundrrevolucionare, separatise, irredentiste, marksiste-leniniste, nacionaliste e lloj-lloj ngjyre politike.

    Pas atyre ngjarjeve madhshtore doln teza t ndryshme, se ato ishin t organizuara nga Serbia e Shqipria. Udhheqsit e Kosovs thonin se i organizoi plehi i Kosovs (Fadil Hoxha rinin revolucionare e quante, pleh i Kosovs). Ca thonin se nuk sht dashur t orgnanizoheshin fare, sepse mir ishim, ca t tjer se u prish bashkim- vllazrimi, u cenua Jugosllavia etj, etj,.

    Un nuk do ti prshkruaj ato si ishin por do t mundohem t prshkruaj, kush vrtet ishte organizator i tyre dhe cilt ishin faktort q u shkaktuan ato.

    N radh t par duhet thn qart se ato u organizuan nga grupet ilegale prej t cilave GRK (Grupi Revolucionar i Kosovs) gjegjsisht OMLK-ja ishte m e organuzuara dhe me jetgjata n veprimtari ilegale. N radh t dyt prkrahja masive e rinis, e popullit ton dhe t gjitha shtresave e sidomos klass puntore ishte i pakrahasueshm, sepse ata tanim ishin prgatitur nga Adem Demaqi e shum veprimtar t tjer q dergjeshin npr burgjet jugosllave, kurse shtypja e shfrytzimi i shqiptarve padyshim q ishte faktori kryesor q i detyroi shqiptart t dalin n rrug pr t krkuar t drejtat e tyre.

    GRK-s, ishte i formuar vitin 1970 dhe udhheqej nga Kadri Osmani, Mehmet Hajrizi, Xhafer Shatri e Binak Ulaj. Ndrsa ky grup kishte edhe Komitetin e Studentve q udhhiqej nga Rexhep Mala. Njherit GRK-ja kishte edhe komitete t rretheve si ai i Dukagjinit i udhhequr nga Xhafer Shatri e Jashar Alia. GRK-ja edhe pse kishte antar pak puna e palodhshme e antarve t tij e bri t njohur n t gjitha viset e banuara me shqiptar. GRK-ja shprndau trakte n vitin 1973 e 1974 npr tr Kosovn. Njherit GRK-ja ato vite kishte botuar Buletinin Zri i Kosovs, t cilin buletin shumkush kishte dshir ta lexoje sepse n te shpehej e vrteta pr shqiptart e robruar t Jugosllavis, q ather askush nuk mirrte guximin ta thoshte.

    Pas arrestimit t antarve t GRK-s, prej t cilve vetm Mehmet Hajrizi mbetet jasht grilave, dhe denimit t tyre n vitin 1974, GRK-ja, avansohet apo emrohet si GMLK e pastaj n OMLK (Organizata Marksiste Leniniste e Kosovs). Mehmet Hajrizi zgjerohet me antar t tjer si Kadri Zeka, Gani Sylaj, Hydajet Hyseni etj.

    Antart e GRK-OMLK-s, tani m jan t njohur pr shumkend sepse ata ju prin demonstratave t vitit 81 si brenda n Kosov ashtu edhe jasht saj,u vran,u burgosn, qndruan stoikisht npr burgjet jugosllave, ishin komandant qendror e t rretheve t UK-s dhe sot jan npr vendet udhheqse t Republiks s Kosovs.

    Gjykimi i Grupit t Mehmet Hajrizit , nga e djathta n t majt Jakup Krasniqi, Mehmet Hajrizi, Gani Syla ... Azem Syla etj.

    OMLKJ-ja tani ishte zgjeruar me antar t tjer dhe kishte Komitetin Drejtues q ishte i prbr nga:
    Mehmet Hajrizi
    Hydajet Hyseni
    Kadri Zeka
    Jakup Krasniqi
    Berat Luzha
    Gani Sylaj
    Nezir Myrtaj
    Bejtullah Tahiri
    Basri Musmurati

    Njherit OMLK-ja kishte edhe Komitetin Ekzekutiv i cili ishte i prbr nga:
    Hydajet Hyseni
    Jakup Krasniqi
    Saime Isufi
    Ismail Sylaj
    Jahir Hajrizi
    Bejtullah Tahiri

    Natyrisht antart tjer t OMLK-s q ishin t organizuar npr rrethe ishin shtyllat e OMLK-s si: Azem Sylaj, Jashar Alia, Xhevat Ajvazi, Hasan Malaj, Kadri Abdullahu, Nazmi Hoxha, Teuta Hadri, Teuta Bekteshi, Mustaf Ademi, Shaip Ismajli, Shemsedin Hoxha, Naim Salihu, Sabit Rexhepi, Sadri Sherifi, Sabri Sherifi, Qamil Isufi, Ismet Isufi, Ahmet Isufi, Nuhi Berisha, Sami Hoxha, Xhymshit Osmani, Nijazi Idrizi, Tahir Lubishtani, Hysen Demelezi, Nexhat Kamberi, Kadri Luzha, Refki Halili, Xhevat Ademi, Abdullah Tahiri, Ibrahim Tahiri, Muhamer Shabani, e shum t tjer.

    U desht koh e gjat t prgaditej populli pr tju kundrvn nj politike aq t egr si ishte ajo jugosllave. Nj politike q kishte si qllim kryesor rrnimin e ekonomis kosovare, shtypjen e shfrytzimin e popullit ton si dhe zhdukjen e gjithkaje shqiptare.

    Udhheqja kosovare prpos karrigave t tyre asgj tjetr nuk mbronte. Ajo nuk guxonte t mbronte asnjher krkesat e popullit. Ajo mbronte interesat titiste e jugosllave. Bijt e bijat e udhheqsve kosovar ishin t interesuar dhe orientuar trsisht nga Beogradi. Ata shoqroheshin dhe jetonin me rinin jugosllave e jo me at kosovare, sepse kshtu ishin edukuar nga prindrit e tyre.

    M kujtohet si sot kur u ndal stafeta e famshme e Titos s qarkulluari, duar m duar, sikur qimja e Car Llazarit, e bija e tradhtarit Selim Brosha, Rajmonda Brosha qante dhe thoshte far do t bjm ne tani pa Titon e stafetn e tij,.

    T brengosur ishin edhe shum bij udhheqsish kosovar sepse ishin msuar t shkonin n prgatitje t ndryshme rinore e sportive npr Serbi bash sikur Serbia t ishte atdheu i tyre.

    Atyre si duket, asnjher prindrit e tyre, nuk u foln pr shqiptart, pr Shqiprin, pr historin ton t lavdishme, pr kulturn, pr t part tan etj, apo nse u foln u foln mbrapsht. Me siguri q nuk ju kan folur sepse ajo dashuri e madhe ndaj pushtuesit kurr nuk do t kish qen n at mas q t harrojn vetvehten e popullin ton.

    Duhet t thuhen kto fakte sepse ather nga t gjitha ant tentohej t degjenerohej rinia jon. Tentohej me do kusht q ajo t ket orientim jugosllav. Grupe e kngtar t ndryshm nga t katr ant e Jugsllavis vinin pr kt qllim. Vinte Zdravko Qolli, vinte e dgjohej kudo Bjello Dugme. Degjoheshin me ndje t tjer kngtar dhe harrohej Dervish Shaqja,Fatime Solkoli, q aq shum i knduan Kosovs s dashur, ndrsa harroheshin shum kngtar nga Kosova e Shqipria. Tentohej trsisht t harrohej historia e kultura e jon.

    Para ksaj gjendje t till nuk ishte leht t dilje prpara dhe t triumfosh. Grupet, e veprimtart ilegal ishin t pakt q t bnin ndryshime t mdha e pr nj koh t shpejt. Por prkushtimi i tyre me tr qenien q t rrnjoste kt mentalitet jugosllav ishte i madh dhe dalngadal doln triumfues.

    M kujtohet kur si student shkova pr t her t par n Prishtin. Thoshin se nj grup q kndonte kng me orientm jugosllav, Rexhep Mala e ka shkatrruar, duke ua thyer t gjitha veglat etj,. Rexhep Mala, jo vetm q theu ato vegla t huaja n vendin ton, por theu edhe at mentalitet jugosllav dhe me qndrimin e tij kaliti breza t tr t shkonin rrugs s liris.

    N ann tjetr rinin e Kosovs e ka shptuar dhe edukuar propaganda e madhe ilegale q kan br grupet ilegale e sidomos OMLK-ja. E ka shptuar e ndihmuar TVSH-ja, e ka ndihmuar e orientuar drejt Radio Tirana. Radio Tirana ishte e vetmja q paraqiste realisht gjendjen e shqiptarve n Jugosllavi. Radio Tirana ishte ajo q ndrioi Lidhjen Shqiptare t Prizrenit. N Radio Tirana dgjohej emisioni Heroizmi i popullit ton n shekuj; nga Radio Tirana msuan shum shqiptar se kush ishin rilindasit tan, kush ishin prijsit e Lidhjes Shqiptare t Prizrenit dhe far qllimi kishte ajo lidhje si dhe Lidhja e Pejs. N Radio Tirana populli yn msoi pr prijsit luftarak si Hasan Prishtina, Bajram Curri, Idriz Seferi, Isa Boletini, e pr shum lufttar tjr. Vetm n Radio Tirana populli yn msoi t vrtetn dhe qndresn heroike t Tahir Mehs. Pra Radio Tirana sht njri prej faktorve kryesor q e ngriti , brumosi, edukoi dhe msoi rinin dhe popullin ton pr t vrtetn historike. Radio Tirana ishte ajo q u doli n prkrahje t plot demonstratave t vitit 1981, duke iu br nj analiz t qart pse ndodhn ato.

    Sot, pas tri dekadave, literatrua ilegale dikuj mund ti duket udi dhe mund t thot far ishte ajo literatur?!. sht e vrtet pr ata q nuk e din edhe mund te jet e till, por pr ata q i kan prjetuar gjrat sht krejt ndryshe. Ather kur nj libr si Shota e Azem Galica, Mic Sokoli, Hasan Prishtina, e t tjera lexoheshin me ndje ska si t mos e thyente mentalitetin falls e jugosllav. Krejt ndryshe ishte t lexosh dika t huaj e t imponuar, e krejt ndryshe t lexosh dika nga historia e kultura e popullit tnd, q ruhej n arka, sirtar, nn tok e mbi tok.
    Krejte ndryshe ishte kur shqiptart e shikonin Epoka para Gjyqit n TVSH, se sa t shikonin fardo drame n emisionet jugosllave;
    krejt ndryshe ishte kur fliste Pajazit Nushi pr Lidhjen Shqiptare t Prizrenit dhe ndryshe kur fliste Dushko Ristiqi; krejt ndryshe ishte kur gazeta LIRIA shprehte realitetin e rinis, ekonomin kosovare, e krejt ndyshe kur flisnin Fadil Hoxha, Mahmut Bakalli, Azem Vllasi.Them ndryshe sepse n gazetn LIRIA thuhej e vrteta, kurse udhheqsit e lartprmendur ishin shkputur nga realiteti dhe e vrteta.

    M kujtohet mua, apo shumkujt mund ti kujtohet, far pompoziteti i bn udhheqja kosovare vizits s Titos n vitin 1978 n Kosov. Dashurin apo nostalgjin e madhe q ishte krijuar pr udhhqsin shpirtror jugosllav, e theu nj trakt q e kishte shprnda OMLKJ-ja.
    Vlen t thuhet se ky trakt u shprnda me sukses dhe pati jehon t madhe. Populli pasi e lexoi kt trakt msoi t vrtetn e vizits s carit sllav n Kosov. Pra ai nuk kishte ardhur pr ta ndihmuar Kosovn, por pr ta plakitur e shtypur edhe m tepr at.

    N Kosov ather parullat Rroft shoku Tito, Rroft Bashkim Vllazrimi, Rroft Jugosllavia, ti nxirrnin syt n t gjitha ant e banuara me shqiptar. Kto parulla u fshin pr nj koh t shkurtr n vitin 1978/79 dhe n vend t tyre shkruhej Rroft Enver Hoxha, Rroft Shqipria etj,.

    Traktet MOS U SHKRUANI MYSLIMANE, POR SHQIPTARE, LIDHJA SHQIPTARE E PRIZRENIT e shum t tjera q bn kthes n mentalitetin e popullit ton, gjithashtu i shkruajtn dhe i shprndan natn antart e OMLK-s.

    Paraprgaditjen e krkess s Republiks s Kosovs e bri Nr.1 i gazets LIRIA, n t ciln thuhej se t gjitha viset e banuara me shqiptar n Jugosllavi duhet t prfshihen n nj njsi administrative q ndryshe populli e shkoqiti dhe e tha se kjo njsi administrative duhej t quhet, Republika e Kosovs.

    Dihet mirfilli se demonstatat e vitit 1981, filluan hapur nga studentt e Prishtins. Grupi i studendtve si: Bajram Kosumi, Ali Lajqi, Riza Demaj, Syl Muja, Merxhan Avdyli, Gani Koci,Hamdi Hajdini, edhe pse nuk i takonin asnj organizate ilegale prpos Hamdi Hajdinit q ishte antar i GRK-s, apo shok celule me Jashar Alin, trthorazi ishin t ndikuar nga propaganda q kishin zhvilluar antart e OMLK-s n mesin e studentve.Me ta n forma t ndryshme ishte punuar gjat. Ismail Sylaj ishte an, i Komiteti Ekzekutiv, Saime Isufi ishte gjithashtu an. e Komiteti Ekzekutiv. Abdullah Tahiri ishte simpatizant i flakt i OMLK-s. Kta n forma t ndryshme propaganduan q gjendja e studentve t ndryshoi. Gani Koci ishte simpatizant i Jakup Krasniqit, Ismail Sylaj kontaktonte me Merxhan Avdylin, etj,. Abdullah Tahiri kontaktonte dhe e kishte shok te pandashm Riza Demajn, Syl Mujn, Ibrahim Nikqin e Hamdi Hajdinin etj,. Njherit Abdullahu e kishte angazhuar vllaun e tij, Ibrahim Tahirin, q t merrej n mbikqyrje t Televizionit te Tirans n Konviktin Nr.3., Televizion q ishte nj shkoll e madhe drejt rrugs s liris.
    Grupi i studentve q i kishin filluar protestat e studentve, nuk doli rastsisht n ball t protestave, por dikush kishte punuar me ta.
    Edhe tavolina e par q u prmbys nga Abdullah Tahiri, nuk u b rastsisht dhe nuk u b pse ai kishte dshir t prmbyste tavolina. Prmbysja e asaj tavoline donte t thoshte prmbysje e sistemit jugosllav. Kjo kishte kt domethnie, sepse Abdullahu at dit nuk kishte shkuar n mensn e studentve pr t ngrn, por pr t ndryshuar ka mund t ndryshohej. Kt e thot edhe Riza Demaj, se per artikulimin e kerkesave t studentve nga ato ekonomike n politike, njri prej nismtarve ishte edhe Abdullah Tahiri.


    Pra protestat e studentve t 11 marsit 1981 dhe ato t 26 marsit 1981, i organizuan kta student q tani pr popullin ton m nuk jan emra t panjohur sepse ata tani dikush prej tyre si Abdullah Tahiri sht dshmor i kombit, ndrsa t tjert pasi kaluan npr burgjet jugosllave, jan t pozicionuar n instanca t larta politike e shtetrore.

    1 Prill 1981 - Hydajet Hyseni ju drejtohet demonstruesve n qendr t Prishtins

    Ndrsa demonstratn e 1 prillit 1981, kryesisht e ka udhhequr Komiteti Drejtues i OMLK-s e hero i asaj dite ka qen ilegali m i krkuar i asaj kohe, q nga 12 prilli 1978, Hydajet Hyseni. Nuk duhet askush t harroj se Hydajet Hyseni ka qen i vetmi djal i bacs Ramiz. Ai ka ln bacn Ramiz n plqri t thyer e fmijt e vet t vegjl, n mshirn e zotit. Ai ju kishte prkushtuar shtjes s Kosovs dhe kur m 1 prill 1981, hipi n bli pran Komitetit Krahinor, pr shumkend ishte befasi e madhe. Pr organet e sigurimit t brendshm ishte befasi sepse ata kishin menduar se Hydajet Hyseni s bashku me Kadri Zekn kishin dal n Perndim. Pr klasn puntore ishte befasi q nj puntor t fliste aq bukur ( sepse ilegali ishte veshur si puntor). Pr ata q e njihnin ishte befasi sepse kurr nuk besonin q ai t kishte jetuar n Prishtin e t mos takohej me ta. Pra befasi ishte pr t gjith, prpos shokve q e dinin dhe kishin pritur q t ndodhte kshtu. N qoft se athr ishte i panjohur ai q shpalli m 1 prill Kosovn Republik, tashm sht i njohur dhe ai sht Hydajet Hyseni.


    Nj nga fotografit e rralla e Demonstrats n Prishtin me 1 prillit 1981

    Demonstratat q nga 1 prilli 1981 e deri n prfundimin e tyre si n Prishtin e qytete tjera t Kosovs, pra u profilizuan po thuaj n nj krkes: at t Republiks s Kosovs dhe u udhhoqn nga antart e OMLK-s. Ndrsa pothuaj t gjith antart ishin pjesmarrs t atyre demonstratave n t katr ant e Kosovs. N Prishtin ishte i tr Komiteti Drejtues e Ekzekutiv, ishin shokt e posadalur nga burgu si Jashar Alia. N Drenas ishte Azem Sylaj m von Komandant i UK-s.
    Ndrsa demonstratat e organizuara jasht Kosovs n perndim dihet mir se kryesisht u organizuan nga Kadri Zeka e vllezrit Jusuf e Bardhosh Grvalla. Pra kta ishin organizatort, ndrsa puntort gurbetar ishin ata q i ndihmuan dhe nuk kursyen asgj pr tju prgjigjur thirrjes s Kadriut e t Jusufit.

    Roli i demonstrateve dhe i Kadri Zeks n diaspor, ndryshonte nga ato n Kosov. Kadriu, Jusufi, Bardhoshi e t gjth ata q i ndihmuan, prpos q paraqitn krkesat e popullit ton ata treguan edhe kulturn e lasht t popullit ton. Perndimi, tek demonstruesit shqiptar pan nj popull t kulturuar dhe me dinjitet, q ishte i vendosur n krkesat e tija dhe q asgj nuk krkonte tjetr prpos t barazohej me popujt tjer n Jugosllavi. Kt imazh e krijuan puna e madhe e Kadriut e Jusufit, ndryshe t huajt na kishin njohur si rebel, si t pakultur, etj, etj, epitete q na kishin mveshur serbosllavt.

    N demonstratat e vitit 81 ran dshmor Naser Hajrizi e Asllan Pireva, shok t pandashm t veprimtaris ilegale. Edhe emri i Naserit nse ather ka qen i panjohur tanim sht i njohur. Pra Naseri kishte dy xhaxhallar t organizuar n instancat m t larta t OMLK-s, Mehmet Hajrizin dhe Jahir Hajrizin dhe njherit ishte edhe vet antar i denj i po t njjts organizat. Pra Naseri Hajrizi, tani dshmor i kombit, nuk ndodhej rastsisht n demonstrata. Ai kishte vepruar edhe m par dhe ishte njri prej t rinjve m t gjall n do organizim antijugosllav t atyre viteve, deri m 2 prill, kur para policis ishte i pamposhtur dhe shum i vendosur n krkesn q Kosova t bhet Republik.
    Sherif Frangu i cili ra dshmor m 3 prill 1981 n Ferizaj, vinte nga fshati Sllatin e Komuns s Vitis. Edhe ai rastsisht nuk ishte ndodhur n demonstrat. Me t dhe nj grup nga Komuna e Vitis kishin punuar antart e OMLK-s, si Xhymshit Osmani, Nijazi Idrizi e Hysen Demelezi. Edhe t tjer dshmor t atyre q ran n ato demonstrata sigurisht se rridhnin nga familje patriotike se prndryshe ata rastsisht nuk doln. N ato demonstrata askush nuk doli pr t br numr, as pr dekor por pr t vdekur dhe ktu qndron madhshtia e tyre.
    Pra kush dshiron t flas pr realitetin e asaj kohe dhe t atyre ngjarjeve q rrnjsisht i ndryshuan gjrat dhe i dhan kahje tjetr orientimit t shqiptarve, si dhe filluan t rrnojn pushtetin jugosllav, kto jan shkaqet kryesore dhe kta jan protagonistt kryesor q disa prej tyre jan dshmor si: Kadri Zeka, Jusuf Grvalla, Bardhosh Grvalla, Zijah Shemsiu, Rexhep Mala, Nuhi Berisha, Abdullah Tahiri, Ibrahim Nikqi etj, ;ndonj tjetr sht kryetar parlamenti si Jakup Krasniqi, t tjert kshilltar si: Mehmet Hajrizi e Basri Musmurati, dikush ishte Komandant u SHP t UK-s si Azem Sylaj, dikush deputet parlamenti si: Hydajet Hyseni, Berat Luzha, Gani Koci, Ahmet Isufi, Ram Buja, Bajarm Kosumi; ndonj tjetr si udhheqs i Radio Kosovs gjat lufts, si Nezir Myrtaj e Berat Luzha etj,; nj tjetr si organizuar n instanca shtetrore si Ilmi Ramadani, Nijazi Idrizi, Gani Sylaj, Ismail Sylaj; ndonjri puntor si: Jahir Hajrizi; t tjer n Diaspor si: Bejtullah Tahiri, Saime Isufi, Qamil Isufi, Jashar Alia, Sadri Sherifi, Sabri Sherifi, Hasan Malaj, Musli Kosumi, Kadri Luzha, Mustaf Ademi e shum t tjer.

    Pra kta jan ata q bn far mundn pr Kosovn e sotme Republik t pavarur. Dshmort t prehen t qet pr sakrificn q bn pr atdheun e tyre, sepse amaneti po realizohet. T gjallt gjithashtu duhet t jen krenar pr punn e tyre, sepse edhe kontributi i tyre hodhi themelet e formimit t shtetit t ri t Kosovs Republik.
    Lista e Injorimit: Pirate of Love,referi_1, Le dvou, Zagor,ane,beni33.

  15. #15
    Pasioni pr shkencn Maska e KILI MERTURI
    Antarsuar
    23-01-2008
    Vendndodhja
    evrop
    Postime
    2,170
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Kjo dat e shnuar ka ngjallur shpresen e t gjithve q nj dit Kosova t bhet shtet ose t bashkohet me Shqiprin n nj Shqipri natyrore.

    Mendoj se jemi ende shum larg por natyrisht m afr tani se m par , fal edhe 11 marsit 81.

    Kili

    SHQEIPRIA SHT GJAKU IM Q NUK FALET!

    NB!
    brari , o qen i qartun , ti e ki gabu forumin o pjelle e flliqt , shko n naj forum t shkijeve o gjek shkau .
    N dreq t mallkuar t gjith antishqiptart dhe tradhtart e kombit!

  16. #16
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    19,380
    Faleminderit
    37
    30 falenderime n 21 postime
    ku ishe o kil merm.uti.. ti e azem sylat e kupo krasniqet.. ate mengjes kur u rrethue..nji shpi me gra e fmij e mes tyne "komandanti legjendar" prej policve te sllobes..
    a ato gra e fmi kishin qen ushtria e propogandume prej ju enveristave te radiotiranes?
    sdini ku te futeni prej turpit e prandej bashkohi aty nder prekaza e stadiuma.. me mblue faqen e zeze.. tuajen..
    mburreni se kini dit me i sjell mbi shpinat e grave e fmive e pleqve e burrave te kosoves.. tenkat e celikta te serbise e jugosllavise..
    e enveri juj kurr nuk e lujti nji tenk.. po ju msoj si me lujt komunikatat.. e traktet.. e ne fund mbasi e plotsuat programin tuaj.. me pa nji kosov pa shqiptar.. u cut me vra nder prita atdhetaret qe.. clirimin e kosoves e donin prej natos..
    e prej natos erdh..per inat tuaj..
    prej jush i erdh vec tenku serb e arkani.. te mjereve shqiptar..
    po mburreni tash se kush e solli ushtrin e jugosllavise..me myt rinine e popullin e kosoves..
    te bukra porosi kishit pas marre nga biroja e dulles qe mbante ne kafazin polpotist 3 milion shqiptaret e shqiperise..
    ku ishit ate dite qe u rrethue ademi..
    a kaq shum pun kishit pas bash at dite qe asnji prej jush..lukunise se enveristave.. nuk u gjind pran legjendarit..

  17. #17
    Pasioni pr shkencn Maska e KILI MERTURI
    Antarsuar
    23-01-2008
    Vendndodhja
    evrop
    Postime
    2,170
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Po ti pi... i nones ,brari=bari=tradhtari=gomari..., ku ke vet?
    A t ka shku mendja me vet vetveten ndonjher?

    Po e di ku je kon, n radht e atyre q na rrethun jo vetm Bacn po krejt Kosoven bre pisi keq.

    Prekazi nuk sht New Yourk , q krejt na me qen n t njjtin qytet .

    Pisat si ti nuk keni drejt mi prmend at rast se ju jeni pr me ju fut n burg.
    Sa pr enverizm, kjo sht propaganda komuniste serbo-rugoviste q e propagandon ti e t tjer si ti.

    Fundi fundit ma mir enverist se rugovist=titist=millosheviqist.

    Juve ju ka kalo koha o tradhtar, tani ju ka kap halli e friga se nuk kini me mujt me ik nga plumbi i kombit ton.

    Kili

    SHQIPRIA SHT GJAKU IM Q NUK FALET!
    N dreq t mallkuar t gjith antishqiptart dhe tradhtart e kombit!

  18. #18
    i/e regjistruar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    20,249
    Faleminderit
    25
    95 falenderime n 91 postime
    Ahmet Qeriqi: Flamurtart e par t Republiks s Kosovs

    Protestat dhe demonstratat e Marsit dhe Prillit t vitit 1981, shnojn fillimin e ndarjes definitive t forcave liridashse shqiptare nga procesi i jugosllavizimit, i cili po manifestohej me politikn e ashtuquajtur t bashkim vllazrimit t shqiptarve me popujt sllav. Pr m tepr, qysh nga ajo koh filloi edhe procesi i gjat, historik, pr krijimin e Republiks s Kosovs, fillimisht si republik e barabart n federatn jugosllave, me synim q n kt republik t prfaqsoheshin shqiptart e t gjitha viseve tona etnike, t cilat i mbante nn okupim RSFJ.
    Tani, 27 vjet m von, Kosova ka shpallur pavarsin, e cila tashm sht pranuar dhe sht njohur nga Shtetet e Bashkuara t Ameriks, nga Britania e Madhe, Franca, Gjermania, Italia dhe shum shtete t tjera. Serbia ashtu sikur n vitin 1981, q nuk pranoi barazimin e Kosovs me republikat e tjera t Federats jugosllave, edhe sot po bn prpjekje q ta shantazhoj dhe ta pengoj procesin e pavarsis, q ka filluar t jetsohet, fillimisht me nj status t mbikqyrur.

    N prkujtim t ngjarjeve madhore t s kaluars, n 27-vjetorin e Pranvers s vitit 1981 do t shkoqisim nj segment t kundrvnies s rinis son atdhetare kundr formave brutale t regjimit titist jugosllav. M 2 prill t vitit 1981, protestat e ligjshme t rinis shqiptare, e cila nuk krkonte asgj m shum se liri e barazi, kishin marr prmasa t nj revolte t prgjithshme popullore, jo vetm n Prishtin, ku ishte brthama e qndress dhe e t gjitha zhvillimeve, por edhe n mbar qytetet e Kosovs. At dit jan shnuar edhe disa elemente t kryengritjes s prgjithshme popullore, sikur ishte rasti i rrmbimit t armve nga nj grup i t rinjve shqiptar, t cilt u barrikaduan n fshatin Besi, n hyrje t Prishtins, duke mos lejuar forcat policore serbe t futeshin n Kosov.
    Krahas grushteve t ngritur nga studentt n protesta, t cilt ishin prgjakur nga forcat pushtuese dhe ato mercenare, nj grup i t rinjve militant shkoi edhe m larg. Ata, duke par se policia po prdorte arm kundr protestuesve duarthat, rrmbyen armt dhe vendosn nj barrikad t kundrvnies, n dalje t Prishtin n fshatin Besi dhe n rrugn pr n Besian, (ish-Pudujev).
    Grupi ishte i organizuar dhe kishte synim t prshkallzonte revoltn n form t kundrvnies, meq at dit, forcat intervencioniste serbe kishin martirizuar dhjetra protestues shqiptar dhe kishin plagosur me arm zjarri qindra t tjer. N kt grup bnin pjes kryesisht nxns, puntor dhe arsimtar, t cilt gjat tr muajit mars kishin marr pjes n demonstrata. N mesin e tyre kishte protestues t rritur, por edhe t mitur.

    Grupin e par t t rriturve q ishte barrikaduar n fshatin Besi t Prishtins e prbnin:

    Ruzhdi Hajdini, nga fshati Miroc,
    Sami Leci nga fshati Barilev,
    Zijadin Hoxha nga Prishtina,
    Vehbi Leci nga Barileva,
    Osman Krasniqi nga Brnica e Eprme,
    Ibush Kelmendi nga fshati Prugoc,
    Agim Selmani nga Barileva,
    Agim Leci, po ashtu nga Barileva,
    dhe Hajrullah Dragusha nga Prugoci.

    Grupi i dyt i t rriturve:

    Zymer Krasniqi nga fshati Besi,
    Bajram Syla nga Rimanishta,
    Qerim Arifi nga Rimanishta,
    Nagip Bllaca, nga Besia,
    Naim Statocvi, nga fshati Prugovc,
    Sadik Dragusha, nga fshati Prugovc,
    Shaban Dragusha, po ashtu nga Prugovci,
    Ramadan Rexha nga Rimanishta,
    Enver Koliqi nga fshati Lup i Poshtm,
    Nexhmedin Pireva nga fshati Lup,
    Sadri Berisha nga fshati Drenovc.

    N grupin e t miturve bnin pjes:

    Afrim Bllacaku,
    Agim Selim Leci,
    Naser Rexha,
    Shemsi M. Leci,
    Fadil Shala,
    Ekrem Dragusha,
    Avni Llumnica,
    Veton Osmani,
    Xhemshir Leci,
    Pajazit Ndreca,
    Nexhat Dragusha,
    Osman H. Abdullahu,
    Sami Abdullahu,
    Osman S. Abdullahu,
    Ismajl Koliqi,
    Zenel Krasniqi,
    Lutfi Leci, dhe
    Xhafer Fetahu, n gjith nn moshn 18 vjeare.

    N aktakuzn e ngritur nga Gjykata e Qarkut e Prishtins kundr grupit t par t t rriturve K. 147/ 81, m 13. 8. 1981, ndr t tjera thuhet:

    M 2 prill 1981, n rrugn e asfaltuar Prishtin-Podujev, prej rrugs Jabllanica t Prishtins e deri n fshatin Besi, KK Prishtin, n kushte veanrisht t rnda: Ruzhdi Hajdini, Sami Leci, Zijadin Hoxha, Vehbi Leci, Osman Krasniqi, Ibush Kelmendi, Agim Selmani dhe Agim Leci kryen vepra penale t drejtuara n: rrzimin e pushtetit t klass puntore, minimin e rregullimit shoqror ekonomik, minimin e sistemit shoqror politik, thyerjen e bashkim vllazrimit, prishjen e barazis s kombeve e kombsive dhe ndryshimin antikushtetues t Jugosllavis. Ky grup demonstruesish me forc ia morn pushkn me 5 fishek rojtarit t OPB-s Bisernica, pastaj kt pushk ia drejtuan vozitsit Ilija Xhelatoviq, t cilit ia morn veturn dhe u drejtuan n OPB Higjeno-Teknika, ku po ashtu rojtarit me forc ia marrin pushkn e gjuetis me 3 fishek.... Pastaj n rrug pr n Besi, me gur dhe mjete t tjera i dmtuan automjetet e puntorve t sigurimit... iu kundrvun me forc puntorve t sigurimit dhe forcave t tjera, q vepronin n shprndarjen e demonstratave. Ata e vendosin flamurin kombtar (shqiptar) n nj shtyll elektrike, kpusin lidhjet telefonike dhe brohorasin:
    Republik kushtetut, ja me hatr ja me luft! Lironi shokt nga burgu Trepa punon pr t tjert.

    Gjithnj duke prdorur forcn, ky grup ndaloi kamionin FAP me targ: Pr. 262 83 dhe me t shkojn n fshatin Lebane. Aty i japin zjarrin automjetit t marks mercedes, pron e nj ndrmarrje t Nishit me targ: NI 111 382. Ktij kamioni t ngarkuar me mall ia dhan zjarrin. Po at dit ata kryen edhe shum vepra t tilla penale n fshatin Besi.... M 3 prill 1981, t armatosur me dy pushk automatike dhe nj pushk t gjuetis u tubuan n vendin e quajtur Te Qukat te Mulliri i Pashs, ku m von u shprndan n drejtime t ndryshme. Ktij grupi militant ndrkoh i bashkohen edhe Hajrullah Dragusha e t tjer...
    Aktakuza prshkruan veprat e ktyre militantve t par t Republiks s Kosovs. Ata veprojn n mnyr t organizuar, demonstrojn krkesn tashm plebishitare pr Republikn e Kosovs, shkrepin plumba mbi veturat e policis, por nuk vrasin njerz, madje as polic as bashkpuntor t tyre. Pastaj n aktakuz prshkruhen edhe veprime t tjera, t inkriminuara, sikur ishte rasti i marrjes s buks nga nj kamion, me qllim pr tua shprndar qindra protestuesve, t cilt nuk largoheshin nga barrikada. Ata zn rrugn, ndalojn automjetet dhe legjitimojn udhtart. T ardhurve t paftuar nga Serbia ua marrin automjetet, t cilat i vendosin n barrikada. T ndaluarit as i rrahin, as i maltretojn, por ju bjn me dije se hern tjetr duhet t marrin me vete pasaportat e Republiks s Kosovs...
    Kto jan shkurtimisht veprat penale q kishte kryer ky grup militant m 2 dhe 3 prill t vitit 1981, n kohn kur zemrimi popullor kishte shprthyer fuqishm dhe tr mllef kundr padrejtsis, n ditt kur shpirti kryengrits i rinis shqiptare kishte marr hapin historik pr krijimin me hatr ose me luft t Republiks s Kosovs.
    Pjestart e ktij grupi nuk i kan mohuar veprimet e tilla, t cilat i kan ushtruar n shenj revolte kundr forcave policore dhe ushtarake t RSFJ-s, q kishin vrar demonstruesit paqsor mu n qendr t Prishtins. Ata kishin synuar t krijonin brthamn e par t armatosur lirimtare, por gjat nj afati t shkurtr kohor ishin arrestuar nga policia.
    Pr kto ngjarje t cilsuara si vepra t rnda penale, t drejtuara kundr RSFJ-s, n shqyrtimin kryesor verbal, publik, n prani t prokurorit Publik t Qarkut t Prishtins, Pjetr Kola, n prani t akuzuarve dhe mbrojtseve t tyre, m 31 gusht 1981, Gjykata mori kt aktgjykim dhe dnoi me burg:

    Ruzhdi Hajdini, nga fshati Miroc, 25 vjear, i cili u dnua me 15 vjet burg.
    Sami Leci nga fshati Barilev, 20 vjear, u dnua 14 vjet burg.
    Zijadin Hoxha nga Prishtina, 20 vjear, u dnua 15 vjet burg.
    Vehbi Leci nga Barileva, 18 vjear u dnua 12 vjet burg.
    Osman Krasniqi nga Brnica e Eprme, 10 vjet burg.
    Ibush Kelmendi nga fshati Prugoc, u dnua 10 vjet burg.
    Agim Selmani nga Barileva, 13 vjet burg.
    Agim Leci, po ashtu nga Barileva, u dnua 12 vjet burg.
    Hajrullah Dragushanga Prugoci dnohet dy vjet burg, pasi paraprakisht ishte modifikuar aktakuza kundr tij.

    N arsyetim t shqiptimit t dnimeve t tilla drakonike, Gjykata e Qarkut n Prishtin n kolegjin e prbr nga: Ismet Emra, kryetar, Slobodan Zhivkoviq, antar, Azem Emini porot, Lubisha Miiq dhe Qazim Goxhufi antar... shkruan se nga t dhnat rezulton se t pandehurit kan kryer veprat penale pr t cilat akuzohen, t cilat jan t prshkruara n dy petitume t ksaj aktakuze, veprime kto q jan t inkriminuara dhe ekzekutort jan penalisht prgjegjs, andaj n veprimet e tyre plotsohen t gjitha tiparet e figurave t veprave penale nga neni 114 t LPJ-s dhe q prkrah ashprsis s manifestuar gjat veprimit armiqsor duhet t ndshkohen sipas nenit 139 t Ligjit Penal t Jugosllavis....
    Me kt rast ishte dnuar 12 vjet burg, i riu Agim Leci, i cili sapo kishte mbushur 18 vjet. Vetm pr disa dit kishte kaluar kufirin ligjor dhe ishte dnuar si i rritur dhe jo si i mitur, sikur ishin dnuar edhe disa nxns, q ua kishin rrmbyer pushkt disa rezervistve serb.
    Ky ishte grupi q asokohe u dnua me shkalln maksimale t dnimit, q parashihnin ligjet e RSFJ-s n at koh. Ndrsa t dnuarit ishin keqtrajtuar mizorisht, si gjat periudhs s hetimeve, ashtu edhe gjat kohs s mbajtjes n burg. Dhuna e ushtruar kundr ktyre militantve t Republiks, i kaliti edhe m tej ata. Inspektori kryesor i SPB-s n lndn e ktij grupi ka qen Gjergj Berisha.

    Aktgjykimi i grupit t dyt t t rriturve, i dats 2 gusht t vitit 1981. P. Nr. 110/81

    Gjykata e Qarkut n Prishtin n Kolegjin e prbr nga Mentor oku kryetar dhe antart gjyqtar t ksaj gjykate: Veroslava Dimiq, si dhe gjyqtarve porot: Azem Emini, Dojin Maksimoviq, dhe Ilaz Aliu, me pjesmarrjen e puntors s ksaj Gjykate, Melihate Zeqiri, n shtjen penale kundr:
    Zymer Krasniqit nga fshati Besi, Bajram Syls nga fshati Rimanisht, Qerim Arfit nga fshati Rimanish, Nagip Bllacs nga fshati Besi, Naim Statovcit nga fshati Prugovc, Enver Koliqit nga fshati Lup i Poshtm Nexhmedin Pireva nga fshati Vranidoll, Shaban Dragusha nga fshati Prugovc, Ramadan Rexha nga fshati Rimanisht, Sadri Berisha nga fshati Prugovc, t gjith sipas aktakuzs s Prokuroris Publike t Qarkut t Prishtins, PP.nr. 84/81 t dats 15 korrik 1981, t ciln e prfaqsoi Mustafa Shala, Gjykata shpalli fajtor dhe dnoi:

    Zymer Krasniqi nga fshati Breznic u dnua 13 vjet burg,
    Bajram Syla nga Rimanishta, 12 vjet burg,
    Qerim Arifi u dnua 8 vjet burg,
    Nagip Bllaca, u dnua 12 vjet burg,
    Naim Statocvi u dnua 10 vjet burg,
    Sadik Dragusha, nga fshati Prugovc, 10 vjet burg,
    Shaban Dragusha, po ashtu nga Prugovci u dnua 7 vjet burg,
    Ramadan Rexha nga Rimanishta u dnua 7 vjet burg,
    Enver Koliqi nga fshati Lup i Poshtm u dnua 8 vjet burg,
    Nexhmedin Pireva dhe Sadri Berisha u dnuan me kusht.

    Sipas aktgjykimit, kta protestues u shpalln fajtor, sepse m 2 prill 1981 n rrugn magjistrale Prishtin-Podujev, n fshatin Besi, para shkolls fillore,
    kan kryer vepra penale t drejtuara n rrzimin e pushtetit t klass puntore, minimin e rregullit shoqror dhe ekomomik, t prcaktuar me kushtetut, minimin e bazs ekonomike t vendit, thyerjen e bashkim vllazrimit dhe barazis s kombeve e t kombsive, si dhe ndryshimin antikushtetues t rregullimit federativ t shtetit. Kshtu q m 2 prill pre ors 11.00 deri n orn 16.00 kan marr pjes aktive n grupin armiqsor t udhhequr nga Zymer Krasniqi dhe Bajram Syla. Ky grup ka gjuajtur automobilat me gur dhe ka brohoritur parullat me prmbajtje armiqsore:
    Kosova Republik
    Republik kushtetut, ja me hatr ja me luft,
    Duam Kushte,
    Unitet,
    Na i lironi shokt.
    T akuzuarit Zymer Krasniqi dhe Bajram Syla me stupca n dot e me disa t mitur kan ndaluar automjetin barts t tipit RABA me targ PE-148-07, me t cilin e kan nxn rrugn horizontalisht. M von ka ardhur kolona e automobilave t policis nga Beogradi. Ndrkoh kta i kan dhn zjarrin kamionit ku ishin t ngarkuar 20 shatora dhe shum pajisje t tjera. Ndrkoh nga automjeti TAM M-900-251, kan marr arm automatike dhe municion. Pastaj n aktakuz prshkryet ve e ve veprimi i secilit t akuzuar, mnyra si jan marr armt, sasia dhe tipi i arms, shanzhert, plumbat etj. T gjitha amt e rrmbyera nga demonstruesit kan qen pushk automatike t kalibrit 7.62. Po kshtu, n kt aktakuz jan prshkruar edhe rrethanat e tjera, q kishin t bnin me veprimet konkrete q kan ndrmarr demonstruesit, t cilt gjat asaj dite kishin nbyllur njrn prej artereive kryesore nga ku vinin n Kosov polict serb, t ngarkuar me municion dhe pajisje t tjera me qllim pr ta shtypur kryengritjen shqiptare t asaj kohe.
    Dshmitar t prfaqsuar gjat gjykimit kan qen polict nga Beogradi: Vidoje Simiq, Dragomir Jelisavqiq, Branislav Dimiq, Lubomir Nejiq, Radule Skokoviq, si dhe vozitsi i kamionit, Gojko Stanishiq nga Vitomirica e Pejs.

    Me pushkt e rrmbyera n ditt e prillit t vitit 1981, Sami Leci, Nexhmi Llumnica (tani dshmor) dhe disa t tjer 17 vjet m von do t inkuadrohen n radht e Ushtris lirimtare t Kosovs, ku do t luftojn ball pr ball kundr forcave pushtuese serbe. N radht e UK-s q n ditt e para ishin angazhuar edhe Ibush Kelmendi, n Zonn Operative t Llapit, Zijadin Hoxha ishte i organizuar edhe n ilegalen e kohs, e m vn edhe n radht e UK-s.

    Ndrkoh, pas ushtrimit t ankesave t avokatve lidhur me shkalln e lart t dnimit, Gjykata Supreme e Kosovs, n prbrje: kryetari i Gjykats, Riza Fazliu, dhe gjyqtarve: mr. Halil Kelmendi, Branislav Kijaqiq, Qazim Tolaj e Durmish Koinaj, me vendimin Ap-nr.453/81, t dats me 4 janar 1982, iu uli dnimin disa t dnuarve.

    Grupi i t miturve

    N aktgjykimin e Gjykats s Qarkut n Prishtin, kundr grupit t t miturve ( Pm-nr.37/81) pas seancave t mbyllura t mbajtura m 20, 21, 22 korrik t vitit 1981, Kolegji i gjykatsve, i prbr nga gjyqtarja Verosllava Dimiq kryetare e kolegjit dhe gjyqtarve: gjyqtar porot: Sknder Lamaxhema dhe Hasan Prebreza antar t kolegjit n shtjen penale kundr t miturve:

    Afrim Bllacaku, nga Besia,
    Agim Selim Leci, nga fshati Barilev,
    Naser Rexha, nga fshati Rimanisht,
    Shemsi M. Leci, nga Barileva,
    Fadil Shala, nga Prugovci,
    Ekrem Dragusha, nga Prugovci,
    Avni Llumnica, nga Barileva,
    Veton Osmani, nga fshati Besi,
    Xhemshir Leci, nga Barileva,
    Pajazit Ndreca, nga Barileva,
    Nexhat Dragusha, nga Prugovci,
    Osman H. Abdullahu, nga Vranidolli,
    Sami Abdullahu, nga Vranidolli,
    Osman S. Abdullahu nga Sharbani,
    Ismajl Koliqi, nga fshati Lup i ult,
    Zenel Krasniqi, nga fshati Lup i Ult,
    Lutfi Leci, nga Barileva, dhe
    Xhafer Fetahu, n gjith nn moshn 18 vjeare.

    Gjykata, pasi i shpalli fajtor, mori vendim dhe dnoi me burg pr t mitur, prej 1 deri n 5 vjet: Afrim Bllacakun, Agim M. Lecin, Naser Rexhn, Shemsi Lecin, Fadil Shaln, Ekrem Dragushn, Avni Llumnicn dhe Veton Osmanin.

    U shpalln fajtor meq m dat 2.4.1981, n rrugn magjistrale Prishtin Podujev, n fshatin Besi, para shkolls fillore, prej ors 13,00 deri n orn 16.00, kan kryer veprn e drejtuar n minimin e rregullimit shoqror ekonomik, sistemin shoqror politik, sistemin e vetqeverisjes, minimin e bazs ekonomike t vendit, shkatrrimit t bashkimit dhe t vllazrimit, shkatrrimit t barazis s kombeve dhe kombsive dhe ndryshimit kundr kushtetues t rregullimit federativ t shtetit.
    Kta nxns t Qendrs shkollore n Besi dhe qytetart, n nj grup prej rreth 500 vetash, kan brohoritur parulla me prmbajtje kundrrevolucionare: Duam kushtet, Lshoni shokt, Unitet, Kosova Republik dhe Republik kushtetut, ja me hatr ja me luft. Ata kan lvizur prej fshati Besi deri n Lebane dhe anasjelltas. Gjat rrugs kan gjuajtur me gur automjetet, t cilat kan kaluar rrugs, me qllim q t pengojn kalimin e tyre n drejtim t Prishtins, ku jan mbajtur demonstratat armiqsore.
    T miturit: Afrim Bllacaku, Agim Leci dhe t tjert me hunj n duar kan ndaluar automjetin barts t marks Raba me targa PE. 148-07, t ng
    arkuar me rr, t cilin e ka drejtuar: Gojko Stanishiqi nga Vitomirica, dhe e kan detyruar q automjetin ta kthej terthorazi n rrug. Kur ka ardhur kolona e automjeteve t milicis t SPB-s nga Beogradi, t cilat kan lvizur kah Prishtina, nj pjes e automjeteve nga kolona kan br prpjekje q t kalojn prskaj automjetit Raba t qitur n rrug, kurse pjesa tjetr e kolons sht ndaluar para ktij kamioni.
    Grupi ka sulmuar kolonn e automobilave t ndaluar t milicis, duke i gjuajtur me gur. Kan ndezur automjetin Tam me targ M. 900 242, i cili ka pasur t ngarkuar 20 tenda dhe i cili sht djegur trsisht. Kurse nga kamioni Tam M. 900 251 n t cilin ka pasur pushk automatike, gjysm automatike dhe municion t kalibrit 7.62 mm. ata kan marr arm dhe municion.
    M tej n kt aktgjykim, prshkruhen n detaje rrethana sesi jan marr pushkt, duke precizuar personin q ka marr pushkn, numrin e pushks, tipin dhe sasin e municionit. Pr marrje t pushkve dhe municionit jan akuzuar: Afrim Bllacaku, Agim M. Leci, Naser Rexha, Shemsi Leci, Fadil Shala, Ekrem Dragusha, Avni Llumnica, Veton Osmani e t tjer.
    Pr shkak t ktyre veprave penale, gjykata mori vendim dhe dnoi me burg pr t mitur: Agim Bllacakun dhe Agim M. Lecin nga pes vjet burg, Naser Rexhn dhe Shemsi Lecin me nga katr vjet burg, Fadil Shaln dhe Ekrem Dragushn me nga tre vjet burg, Avni Llumnicn me dy vjet burg, Veton Osmanin nj vit burg.

    T miturve t tjer: Xhemshit Lecit, Pajazit Ndrecit, Nexhat Dragushs, Osman Hamdi Abdullahut, Sami Avdullahut, Osman Sahit Avdullahut, Smajl Koliqit dhe Zenel Krasniqit iu shqiptua masa edukative e drgimit n shtpin Edukuese Korrektuese n Lipjan, n baz t nenit 19 t Ligjit penal t Kosovs. N kt Shtpi Ndshkuese Korrektuese t miturit do t qndrojn m s paku nj vit e m s shumti pes vjet. Lidhur me kt gjykata do t vendos m von. Kundr Lutfi Lecit shqiptohet masa e prforcuar e mbikqyrjes, ndrsa Xhefer Fetahu lirohet nga aktakuza.
    Dnimet jan shqiptuar me krkes t Prokuroris s Qarkut n Prishtin PPM. Nr. 42/81 t dats 2.7.1981. Prokuror Nanda Vllahoviq.

    Pr t dshmuar veprat penale q iu ngarkoheshin, gjykata u mbshtet n t dhnat e dshmitarve. Si pal e dmtuar konsiderohen puntort e Sekretariatit t Punve t Brendshme t Beogradit, si: Radullo Uskokoviq nga Beogradi, pastaj Vidoje Simiq, Dragomir Jelisaviq dhe Branisllav Dimiq, t gjith nga Beogradi. N cilsi t dshmitarve u morn edhe: Rrustem Morina profesor nga Prishtina, Ismajl Qosaj, po ashtu profesor nga Prishtina, Gjergj Nikprelaj, udhheqs i paraleles s ndar t QSHAM n Besi, Rrahman Reica nga Besija, Lubomir Neiq nga Beogradi, Rexhep Rexhepi drejtor i shkolls fillore Nexhmedin Mustafa n fshatin Besi, Gojko Stanishiq nga Vitomirica, Salih Pllana nga Prugovci, Xhafer Osmani nga Besia, Bajram Syla nga Rimanishta, Zymer Krasniqi nga Besia si dhe prfaqsuesit ligjor t t miturve, kryesisht prindrit e tyre, disa prej t cilve ishin mbajtur n paraburgim s bashku me bijt e tyre t mitur. Ky gjykim sht mbajtur nn masa t rrepta t siguris dhe ka qen i mbyllur pr opinionin.

    Gjat bisedimeve me kta flamurtar t par t Republiks s Kosovs, fitohet prshtypja se t gjith kan synuar organizimin e rezistencs s armatosur. Sami Leci dhe Zijadin Hoxha, Agim Leci, Ibush Kelmendi, Vehbi Leci dhe t tjert rrfejn n imtsi t gjitha zhvillimet e atyre ditve heroike, kur ata si t rinj ishin prleshur me milicin serbe, e cila nga Beogradi po vinte n Kosov pr t shtypur demonstruesit.
    Atmosfera e krijuar me 2 dhe 3 prill t vitit 1981, kur pothuajse tr Kosova ishte ngritur n kmb dhe po protestonte, kishte marr prmasa t nj kryengritjeje t prgjithshme popullore. Pikrisht pr shkak t prmasave q kishte marr revolta, Komiteti Krahinor me urdhr t Beogradit, m 3 prill prmes zdhnsit besnik, Xhavit Nimani kishte marr vendim pr shpalljen e gjendjes s Jashtzakonshme dhe vnien e Kosovs nn administrim ushtarak, prej 3 deri m 18 prill t vitit 1981.

    Kta flamurtar t par t Republiks s Kosovs, shkuan m larg se protestuesit paqsor n Prishtin dhe n qytete t tjera t vendit. Ktyre iu takon merita q kishin ndrmarr nj hap historik, hapin e par n at koh, meq kishin rrmbyer armt me qllim pr t krijuar grupe t armatosura dhe pr t ngritur barrikada t kundrvnies. Barrikadat i kishin ngritur. Ata kishin ndrprer qarkullimin n rrugn Prishtin-Besian, kishin armatosur disa rezervist serb, q vinin nga Serbia dhe ua kishin rrmbyer armt, por nuk i kishin vrar, meq ishin prcaktuar pr t u vetmbrojtur nga kriminelt. Ata kishin filluar patrullimin e rrugve dhe kishin ndaluar do njeri te i cili dyshonin.

    Merita e tyre sht e jashtzakonshme pikrisht me faktin se arritn t prshkallzojn protestat dhe me veprat e tyre t drejtprdrejta kundr milicis serbe dhe kundr tr aparaturs shtypse, ata hapn nj kapitull t ri n historin ton t re. Kjo, dhe revolta t tjera t ngjashme bn q kryengritja t shpallet si kundrrevolucion, me ka edhe fillon rruga prfundimtare e shkputjes s Kosovs nga kthetrat e robris serbe.
    Kta prijatar t Republiks s Kosovs me heroizmin e tyre t treguar m 2 dhe 3 prill t vitit 1981 shnuan nj faqe t ndritur t historis son t rezistencs aktive, e cila, fal prkushtimit t gjenerats revolucionare t vitit 1981, nuk e ndaloi veprimtarin atdhetare dhe mori pjes n tr procesin e lirimit nga robria okupatore serbe.
    Kta flamurtar t liris nuk i prkisnin asnj grupi ideologjik. Ata, mbshteten fuqishm aspiratat pr liri, drejtsi dhe barazi, duke br nj hap m tej.

    Edhe gjat kohs s mbajtjes n burg, kundr ktyre flakadanve t par t Republiks s Kosovs, regjimi serb ushtroi dhun sistematike. T gjith, madje edhe disa nga t miturit u drguan n vuajtje t dnimit npr kazamatet jugosllave si n Novi Sad, Zrenjanin, Subotic e deri n Goli Otokun famkeq n Kroaci.
    Asnjri prej ktyre t rinjve nuk arriti t shkollohet pas daljes nga burgu, qoft pr shkak t kohzgjatjes s burgut deri n 10 vjet, qoft sepse ishin t etiketuar si armiq t Jugosllavis, sepse shoqria e ideologjizuar e bashkim vllazrimit t shqiptarve me sllav, q e prfaqsonin fuqishm Azem Vllasi, Ali Shukriu, Rrahman Morina dhe tr politika pro serbe, ua mbylli t gjitha rrugt pr dije prparim, por edhe pr ekzistenc. Ata mbeten lufttar t prhershm dhe t prjetshm t Republiks s Kosovs, mbetn nn mshirn e kohs edhe pas lufts fitimtare dhe lirimtare t UK-s e deri n ditt tona, deri n 27-vjetorin e fillimit t veprimtaris s tyre lirimtare.

    Disa nga kta flamurtar t par t liris, u dnuan pr t njjtat vepra penale gjat kohs sa ishin duke vuajtur dnimin

    Duhet veuar me kt rast nj ndshkim tjetr djallzor, i cili iu shqiptua prijsit t ktij grupi, Zymer Krasniqit, i cili s bashku me dy t dnuar t tjer, Abedin Bala nga Korratica e Drenics dhe Bajrush Murati nga Prekazi, t cilt ndodheshin n vuajtje t dnimit n Novo Mesto t Sllovenis, u ridnuan pr shkak se nuk i kishin ndrruar bindjet dhe kishin vazhduar ta afishonin krkesn Kosova Republik, npr lokalet e burgut.
    Gjykata themelore n Novo Mesto, Njsia n Trebinje, Nr. K 55/85-34, n baz t nenit 45/II pika 3 e Ligjit Penal t vendit dhe n baz t nenit 22 t LKP u ngrit aktakuza kundr Zymer Krasniqit nga fshati Besi, Bajrush Muratit nga fshati Prekaz dhe Abedin Bals nga fshati Karratic e Eprme.
    N kt aktakuz shkruan se Zymer Krasniqi, Bajrush Murati dhe Abedin Bala me an vizatimesh kan ftuar dhe nxitur pr ndryshimin kundrkushtetues t sistemit shoqror socialist, gjat kohs sa ishin duke vuajtur dnimin n KPD (Shtpia Ndshkuese Korrektuese) pran Mirns n Novo Mesto t Sllovenis, Zymer Krasniqi dhe Bajrush Murati kan shkruar n nj flet t bardh tekstin Kosova Republik dhe e kan varur n murin e korridorit, prpara dhomave t t burgosurve. Abedin Bala ka vizatuar n nj flet letre stemn, e cila prfaqson stemn e Republiks s Kosovs, kurse n letr ka shkruar Kosova Republik dhe t dy letrat i ka varur n korridor, prpara domave t t burgosurve. Prokurori publik themelor, slloveni, Niko Bricelj, si rrethan rnduese kishte marr faktin se kto afishime ishin br m 29 nntor 1983, pikrisht n Ditn e Republiks s Jugosllavis, andaj kto veprime i kishte trajtuar si provokim t llojit t vet. Si rrethan tjetr rnduese pr Abedin Baln kishte marr edhe faktin se vazhdonte edhe m tej ta prkrahte qndrimin pr shpalljen e Republiks s Kosovs.
    M 30.1. 1986, Gjykata Themelore e Trebinjes, me kryetar t trupit gjykues: Anton Zhitka dhe gjyqtart: Andreja Hrovat e Anton Remsa, shpallin fajtor dhe dnojn tre t akuzuarit: Zymer Krasniqin, Bajrush Muratin dhe Abedin Baln. N gjithve iu kishte ngritur shkalla e dnimit edhe pr nj vit, ndrkoh q Abedin Bala mbytet mizorisht n tortura n Burgun Qendror t Beogradit.

    Ku jan tani dhe si jetojn n Kosovn e pavarur: hetuesit, gjykatsit, prokurort, porott dhe t dnuarit?

    Opinion yn e di se t gjith prokurort, porott, gjyqtart dhe disa nga inspektort, prve atyre q ndrkoh kan vdekur ose jan pensionuar, t tjert jan n pun, dhe kryejn detyra po ashtu zyrtare, sikur t mos kishte ndodhur asgj. Ata punojn aktivisht pa asnj brejtje t ndrgjegjes, madje pa iu krkuar falje publike t dnuarve dhe familjeve t tyre, as tani pas 27 vitesh, as tani pas shpalljes s Republiks s Kosovs dhe fillimit t njohjes ndrkombtare t saj.
    Prderisa nuk do t denoncojm sesi jetojn n mirqenie e pasuri gjyqtart, hetuesit, prokurort, inspektort, hafijet, bashkpuntort, dshmitart, polict e milict t cilt dnuan dhe sakatuan rinin shqiptare, sidomos duke filluar prej pranvers s vitit 1981, ne do t i bjm t ditur opinionin ton se ku gjenden tani dhe si jetojn militantt e par, ata m t hershmit t Republiks s Kosovs, ata m meritort, q t part kishin rrmbyer armt pr ta br republikn dhe m von, kur u krijuan kushte, po me ato arm luftuan n radht e UK-s.

    Ku ndodhen dhe si jetojn flamurtart e par t republiks s Kosovs

    Ruzhdi Hajdini aktualisht sht i papun. Ka mbajtur vite t tra burg. Ka krijuar familje dhe jeton duke pritur, q tani n kohn kur u realizua aspirata e pavarsis t kujtohet dikush edhe pr t.
    Sami Leci, militanti i 1981-shit, ka mbajtur shum vjet burg, lufttari i dalluar i UK-s, ka nj gjysm pune dhe nj gjysm rroge, nga ato m t ultat. Ka krijuar familje dhe rron i lumtur sepse m n fund Kosova u shpall e pavarur.
    Zijadin Hoxha, ka mbajtur shum vjet burg. Edhe pas burgut ka vazhduar aktivitetin ilegal patriotik. Ka marr pjes aktive n luftn e UK-s. Aktualisht punon, por me parat q merr nga puna mezi ia del. Po ashtu ka edhe probleme shndetsore nga pasojat e viteve t kaluara npr burgje dhe n luftn e UK-s.
    Agim Leci, t cilit drejtsia jugosllave i kishte dhuruar 12 vjet burg mu n lulen e rinis, aktualisht sht i papun. Agimi pret se ndoshta pasktaj do t vin dit m t mira dhe pas 27 vitesh, m n fund do t gjej ndonj pun, n Kosovn e pavarur dhe demokratike.
    Vehbi Leci, ka mbajtur shum vite burg. Aktualisht punon dhe ia del disi me pagn mujore q merr, aq sa pr ta mbajtur familjen, por ka breng pr shokt e burgut, t cilt ende jan pa pun dhe pa kushte elementare pr ekzistenc.
    Agim Selmani, Osman Krasniqi, Hajrullah Dragusha jetojn n botn e jashtme, s bashku me familjet e tyre.
    Ibush Kelmendi punon prgjegjs i Tregut, n Bardhosh, te Tregu i Automjeteve.
    Afrim Bllacaku, nga Besia, ka migruar qysh moti, jeton n Austri.
    Agim Selim Leci, jeton n Barilev, i papun.
    Naser Rexha, nga fshati Rimanisht, i papun.
    Shemsi M. Leci, nga Barileva, punon vozits.
    Fadil Shala, nga Prugovci, punon n KEK.
    Ekrem Dragusha, nga Prugovci, i pa pun.
    Avni Llumnica, nga Barileva, punon n PTK.
    Veton Osmani, nga fshati Besi, jeton n mrgim.
    Xhemshir Leci, nga Barileva sht ende i papun.
    Pajazit Ndreca, nga Barileva, i papun.
    Nexhat Dragusha, nga Prugovci, i papun.
    Osman H. Abdullahu, nga Vranidolli, i papun.
    Sami Abdullahu, nga Vranidolli, i papun.
    Osman S. Abdullahu nga Sharbani,
    Ismajl Koliqi, nga fshati Lup i ult,
    Zenel Krasniqi, nga fshati Lup i Ult,
    Lutfi Leci, nga Barileva,
    Xhafer Fetahu, i papun.
    Zymer Krasniqi nga fshati Breznic, i papun.
    Bajram Syla nga Rimanishta, jeton n mrgim,
    Qerim Arifi jeton n Prishtin,
    Nagip Bllaca, punon automekanik,
    Naim Statocvi punon n PTK,
    Sadik Dragusha, nga fshati Prugovc, jeton dhe punon n Angli,
    Shaban Dragusha, po ashtu nga Prugovci.
    Ramadan Rexha nga Rimanishta,
    Enver Koliqi nga fshati Lup i Poshtm.
    Nexhmedin Pireva,
    dhe Sadri Berisha

    Asnjri prej ktyre militantve dhe meritorve t liris nuk ka plakitur, nuk ka abuzuar, nuk ka ngritur pallate as ka themeluar firma dobiprurse. Asnjri prej tyre nuk ka pranuar as pranon lmosh. Megjithat, ata sot jan m t lumtur se kurr, meq aspirata e liris, dalngadal po realizohet. Ata jan krenar, q kan pritur ditn kur Kosova do t shpallet Republik dhe do t pranohet nga Amerika dhe shum shtete t bots.

    Cili sht obligimi i shtetit t ri Kosovs pr kta e qindra meritor t tjer t liris si kta?

    A ka fare obligim kjo shoqri dhe kto institucione t interesohen pr kt shtres t m meritorve, prderisa ka kthyer n pun dhe prkujdeset pr ish dhe tani prokurort, ish dhe tani inspektort, ish dhe tani gjyqtart, ish dhe tani porott, milict e dikurshm dhe tr soj-sorollopin e ish regjimeve?.
    Natyrisht se ka obligim, madje ka obligim mbi t gjitha obligimet, q rastet e tilla t meritorve t liris, atyre q kan ln shndetin n zandant dhe kazamatet serbe pr lirimin e vendit, t paktn t u ofroj pun dhe mos t lejoj q rastet e tilla t trajtohen si raste sociale.
    Nse vazhdon praktika e tet viteve t mparshme, ather edhe kjo shoqri, dhe kjo qeveri me institucionet e saj do t vulosen me damkn e turpit.
    Sepse t bredh rrugve duke krkuar pun liridashsi i vendit, q ka mbajtur 12 vjet burg, ku ka ln edhe shndetin, liridashsi q ka luftuar n radht e para t lufts son lirimtare, dhe t merret n pun e t favorizohet ai tjetri, q jo vetm nuk ia ka br as nj argat pun lirimit t vendit, por edhe ka bashkpunuar me regjimin, kjo nuk sht vetm nj padrejtsi, por sht nj mallkim i rnd pr Kosovn e pavarur dhe ardhmrin e saj.

    T shpresojm dhe t besojm se qeveritart e sotm t Kosovs, n mesin e tyre edhe personalitete t njohura t lufts e t rezistencs, do t interesohen pr fatin e meritorve t liris e t pavarsis sa m par q t jet e mundur, meq tani nuk jemi duke pritur shpalljen e pavarsis, por kemi filluar ta realizojm kt pavarsi edhe pse tash pr tash t cunguar.

    Prse kjo revolt me prmasa t fillimit t kryengritjes gjith popullore t vitit 1981 u la n heshtje?

    E kemi thn edhe m par, madje publikisht se 2 prilli i vitit 1981 shnon fillet e kryengritjes s prgjithshme shqiptare n Kosov kundr okupimit jugosllav. Lvizja pacifiste n Kosov, e afishuar me rastin e fillimit t shprbrjes s Jugosllavis, n vitin 1989, ngjarjet e vitit 1981 nuk i trajtoi meritorisht. Ato zhvillime u paraqiten si demonstrata paqsore t studentve me krkesa pr kushte dhe barazi shoqrore e sociale, duke prezantuar dhe duke prforcuar iden se protestat nuk kishin pr qllim rrnimin e Jugosllavis, por vetm avancimin e pozits kushtetuese t Kosovs. Mjerisht, kjo qasje u prkrah edhe nga tr klasa e historianve t vendit ton dhe disa nga momentet kye t ksaj kryengritjeje u heshtn dhe kurr nuk u morn n shqyrtim, edhe pse pr ta rikthyer kt dat me rndsi n kalendarin ton historik ende nuk sht von dhe kurr nuk do t bhet von.
    M 2 dhe 3 prill t vitit 1981, kto grupe t rinjsh, kryesisht nxns dhe student, t cilt kishin protestuar n rrugt n dalje t Prishtins n drejtim t Besians, ish Podujev, t rinj nga fshatrat: Barilev, Miroc, Besi, Prugoc, Rimanisht, Lup, Vranidoll e fshatra t tjera, kan shkruar faqen ndr m t ndriturat t historis son t rezistencs aktive, meq ata jo vetm protestuan por edhe ua rrmbyen armt milicve serb, me qllim pr t u mbrojtur nga ushtria dhe policia, e cila po vriste t rinj shqiptar npr rrugt e Prishtins. M s lehti do t ishte q kt anashkalim t deritanishm t ia lm indolencs son, e cila nuk ka munguar dhe mjerisht nuk na mungon as sot.
    Pr kta trimat e par t Republiks s Kosovs, opinioni yn di fare pak dhe shkaqet jan t shumta. Shkaku kryesor sht se n mesin e tyre nuk ka veprimtar q rrahin gjoks dhe q shtyhen me brryla.
    Kta q kan prjetuar tmerrin e ditve t para t prillit t vitit 1981, t cilt kan pasur guximin t marrin armt policve serbe e shqiptar, veprat e tyre nuk i kan br pr t i kthyer pastaj n kapital politik dhe ekonomik, sikur ndodhi me disa patriot q nga Shqipria dhe mrgimi erdhn fitimtar pas lufts s UK-s dhe i zun vendet npr institucionet e Kosovs, duke krijuar pasuri prrallore, nganjher edhe brenda nj nate.
    Pr veprat e ktyre prijatarve t Republiks s Kosovs, deri tani ka folur vetm Kosova e lir, ka shkruar ndonj shkrim, ndonj gazetar.
    Flamurtart e gjall t Pranvers s prgjakshme shqiptare t vitit 1981, shumica drrmuese e tyre nuk flasin pr vetveten, nuk imponohen n debate t TV-ve, madje nuk kan qen kurr t ftuar pr t folur pr kryengritjen e vitit 1981, nuk japin intervista, meq as edhe iu ka ofruar ndokush pr ti intervistuar.
    Megjithat kta dhe shum e shum t till si kta kan qen dhe mbeten atje ku e krkon atdheu, gjithnj sogjetar t liris dhe pavarsis.
    Shumica drrmuese e tyre jan t papun dhe jetojn n gjendje t rndsuar ekonomike. Disa prej tyre bjn pun fizike. Disa jan smur nga pasojat e viteve npr burgje. Disa jetojn n mrgim. Dhe, nuk jan vetm kta n nj gjendje t till. T till ka kudo t Kosov.
    uditrisht, inspektort, porott, gjykatsit hetues, milict e polict, dshmitart dhe ata q iu kan shrbyer t gjitha regjimeve, t gjith jan n pun, npr prokurori, npr gjykata, n SHPK, npr ministri dhe n t gjitha institucione t tjera t vendit.
    A thua a nuk din gj pr kt histori, dhe pr shum histori t ktilla, kryetari Sejdiu, kryeministri, Thai dhe kryesuesit e institucioneve t Kosovs, apo ndoshta ata kan pun t tjera shum m t rndsishme. T paktn ndonj kshilltar i tyre duhet t ket dijeni pr veprat e ktyre flamurtarve t par t Republiks s Kosovs, ndonj prej atyre kshilltarve, q nuk ka derdhur helm e vrer kundr ktyre dinjitarve gjat shum viteve t kaluara.
    A thua a nuk do t mallkoj historia, Kosova, Atdheu, nse edhe pas 27 viteve srish vazhdon t mungoj mbshtetja institucionale pr m meritort e liris?

    Burimet:

    Aktgjykimi n gjuhn shqipe i Gjykats s Qarkut n Prishtin, K. 147/ 81, m 13. 8. 1981.
    Aktgjykimi i Gjykats s Qarkut n Prishtin, kundr grupit t t miturve, Pm-nr. 37/81, pas seancave t mbyllura, t mbajtura m 20, 21, 22 korrik t vitit 1981.
    Aktgjykimi i Gjykats s Qarkut n Prishtin, PP nr. 84/81, K 110/81.
    Aktgjykimi i Gjykats Supreme t Kosovs m 14 janar 1982, Ap-nr.453/81.
    Aktgjykimi i Gjykats Themelore n Novo Mesto t Sllovenis, n gjuhn sllovene, m 30.1.1986, K 55/85-70.
    Zijadin Hoxha, Sami Leci, Ibush Kelmendi, Agim Leci, intervista dhn Radios-Kosova e lir, mars 2005 dhe shkurt 2008.
    Lista e Injorimit: Pirate of Love,referi_1, Le dvou, Zagor,ane,beni33.

  19. #19
    i/e regjistruar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    20,249
    Faleminderit
    25
    95 falenderime n 91 postime
    Mehmet Bislimi: PRANVERA E VITIT 1981

    Pranvera po vjen ngadal. Si duket nuk mund t kaloj kaq leht pa u hetuar koincidenca e vlimeve t furishme n Kosov, q zakonisht kan ndodhur n vazhdimsi gjat muajit mars. Q nga viti 1981 e deri t rnia e Komandantit Legjendar, marsi ishte prehri ku mbshteti kokn e tij plot me halle populli yn liridashs. Edhe m pas kur Egzonin me shok i prpiu Ibri i ftoht e deri tek ditt e sotme, ngrohtsia e toks gjat muajit marsit sikur na forcoi, tamam si Anteun dikur. Marsi, ky muaj i legjendave q zuri vend n historin ton m t re, ky muaj madhshtor!
    11 mars i vitit 1981. Nomenklatura e sistemit pushtues titist, t korruptuar e t zhveshur nga morali, t degjeneruar e t dal boje nga ideja e mirqenies socialiste dhe vetqeverisse me gjith gnjeshtrat e saja, nn petkun e vllazrim- bashkimit, kishin br shum padrejtsi n Kosov, mbi kurrizin e popullit shqiptar, duke eksploatuar pasurin e toks son deri nn thellsit e detit! Megjithat, Kosova kishte mbetur njra ndr vendet m t pazhvilluara n tr hapsirat e ish pushtuesit jugosllav. Popullata jon nnmohej dhe diskriminohej n t gjitha poret e jets. Sdo mend se kupa e mbushur prej kohsh nuk po mbante m dhe padyshim se ajo duhej t prmbysej nj dit, dhe kjo ndodhi, u prmbys pikrisht aty ku duhej t prmbysej, pra mu n mensn e studentve t Universitetit t Kosovs!
    Kt dit e priste populli yn prej dekadash e priste me padurim, e priste me guxim e dashuri t madhe, pritej kjo pranver e madhe q erdhi m hert se ajo kalendarike. Erdhi e furishme, me lulkuqet e atij behari t rinis son m t bukur e t madhrishme studentore.
    Bijt m t mir t popullit ton kishin punuar gjat koh pr nj dit si kjo. Hapur e fshehur, ata solln 11 marsin ( pas demonstratave t fuqishme e t prgjakshme t vitit 1968 e shum m hert n vazhdimsi ), duke u prballur me vuajtje e persekutime, me varfri e diskriminim, me shtypje e degradime, me arrestime e arratisje, me vrasje e likuidime, me shprngulje e dbime, deri edhe t spastrimet etnike...
    Aparati shtyps serbo-sllav nuk mund t korrte rezultat tjetr n Kosov, ve asaj q kishte mbjell- revolts s fuqishme popullore q do t shprthente e cila me kt rast tregoi se nuk do t lejoj m nprkmbjen e dinjitetit dhe liris s tij- jo m, me as nj mim!

    Ktu fillonte edhe fundi i nj maratone t gjat t robris s Kosovs, q pushtuesi jugosllav me hekur dhe zjarr, nn petkun e dinakris s vetqeverisjes e shkeli dhe shfrytzoi Kosovn pr decenie me radh. Demonstratat e pranvers s vitit 1981 eksploduan si nj fui baroti n duart e pushtuesit jugosllav. Kto demonstrata tundn pr shkatrrim themelet e ish Jugosllavis Socialiste t asaj kohe. 11 marsi i atij viti sht fillimi i nj fundi t pushtimit t Kosovs nga pushteti titist serbo-sllav. Jugosllavia vetqeverisse, pas ktyre ngjarjeve, as edhe nj her nuk morri vetn m, edhe pse ajo nuk la gur pa lvizur, duke vu n lvizje tr organizmin e sektorit t UDB-s (n mesin e tyre edhe shum puthadorsh shqiptar), bn arrestimin e mijra t rinjve, vemas student dhe intelektual, por edhe puntor t shumt. U ngritn gjykata t tra n kmb, t yshtura nga politika zyrtare e Beogradit pr t dnuar popullin e Kosovs me dnimet m drakonike! Po thuaj shumica e ktyre gjyqtarve, fatkeqsisht puthador shqiptar, suspenduan e diferencuan shqiptart nga puna, nga shkolla, nga fabrikat, nga shoqria, madje shkuan aq larg sa krkonin edhe litjen e t gjith atyre q n nj form a tjetr prkrahnin kto demonstrata.
    Me gjith presionet e mdha , populli yn t gjitha kto trysni i prballoi me dinjitet duke i dhn nj mesazh t qart e t prer pushtuesit jugosllav se: Ne, nuk e durojm m jetn e robit! Kjo ishte koha kur sakrificat m sublime q do t pasonin pr Kosovn filluan t gatuheshin n zemrn dhe mendjet e atdhetarve m t mir shqiptar, shqiptart ishin zgjuar, ata nuk po flinin m!
    Kjo rrug e gjat, deri ku jemi sot, nuk ishte rrug e shtruar me lule, por ishte rrug e rimuar me gjak. Ky gjak dhe kjo aspirat krkon, finalizimin e vet. Nuk ka mim tjetr q shpaguan sakrificat e shqiptarve pr lirin e vet, ve brjes s shtetit t lir dhe sovrane t Kosovs, me t gjith ata q dshirojn t ndjehen t lir e t jetojn ktu n tokn e Kosovs. Obligim i detyrueshm kombtar, morale, material, kulturor, shpirtror e ligjsor, duhet q domosdoshmrish t na prcjell brenga jon e prhershme dhe prkujdesja jon sistematike pr t gjith shqiptart q prap fati i la t ndar nga trungu i vet!...

    Elita politike n Kosovn e prgjakur t asaj pranvere, ishte zn n befasi, zgjuar e trembur nga gjumi i rnd q po bnte n shtratin e but me pupla t ish atij pushteti. Ajo, nuk ishte e gatshme q t rreshtohej drejt. N fakt, as q priste kush nj rreshtim t till, ngase ishte e palogjikshme q nga ajo shtres vasalesh t pressh dika atdhetare. Pushtuesi kishte prgatitur kt shtres me vite, e kishte avancuar e parfymosur me ern marramendse t pushtetit dhe t fryteve t tij, q nga punsimi, makinat, banesat, shkollimi e deri tek t brit e ligjit. Nj hafije pr dy shkronjat K. R, q do t thoshte Kosova Republik! , t denonconte dhe fare leht mund t dnoheshe me 2 e 3 vite burg! Madje, disa gjakprishur shqiptar t asaj elite, shkuan aq larg, sa q pr ta bindur pushtuesin pr prkushtimin dhe besnikrin e tyre ndaj tij, hoqn dor edhe nga prkatsia e tyre kombtare, duke u deklaruar me prkatsi kombtare jugosllave si ishin Sinan Hasani, Ali Shukriu, Kol Shiroka, Azem Vllasi etj.
    Kt klas politike e shfrytzoi maksimalisht pushteti titist, deri sa nj dit e hodhi pr tok si nj leck t ndyr. Ata vazhdimisht i ran po t njjts melodi, q nga akuzat kundr popullit t vet si: irredentist, ballist, nacionalist, vrim e miut, diferencime, litje e shkuan aq larg sa q preken edhe n simbolin ton kombtar! Pra, qndrimi i ksaj elite me koh kishte kaluar edhe n urrejtje t paprmbajtshme dhe tejet hakmarrse kundr bijve t popullit t vet! Kjo baz e urrejtjes e mbshtetur nga yshtjet e politiks s Beogradit zyrtar, elitn shqiptare t asaj kohe e kishte bindur q t lehte pa ndrprer kundr interesave t popullit t vet. Qent po lehnin, por karvani po ecte, vrtet ngadal, por sigurt!

    N veten e par:

    - M 26 mars, u ngjita shtylls ndriuese t elektrikut t rrugs (diku pran radio Prishtins), dhe hoqa flamurin e Jugosllavis, duke e prbaltur e prplasur at pr tok. Sinan Hasani, m von n nj libr t tij, kishte shkruar se: Nj student me nj shpejtsi majmuni u ngjit shtylls s metalt prpjet, dhe prdhosi flamurin e Jugosllavis! ...
    N fakt, ai kishte t drejt ngase mua m duhej nj shpejtsi e till, pr t hequr shum flamuj t Jugosllavis titiste, t cilt i kishin vu majmunt e shumt si Sinan Hasani me shok, mu n zemr t Kosovs! ǒsht e vrteta, un e prbalta flamurin e pushtuesit jugosllav, at flamur t cilin m von e vrau me pushkt e liris, Ushtria lirimtare e Kosovs- bijt m t mir t popullit tan liridashs.
    - Demonstratat e vitit 1981, populli yn i prkrahu fuqishm e pa u hamendur. N mesin e studentve vrshuan si lumi; nxns, puntor, qytetar, vajza, gra, t rinj e t moshuar- q t gjith! Vlen t ceket, dhe nuk guxon t anashkalohet: T gjitha dyert e qytetarve atdhedashs t Prishtins; qndruan hapur pr demonstruesit ditn dhe natn! Ata na pritn me buk e krip e zemr, na strehuan, na i lidhn plagt, nga e ngrohn shpirtin, na dhan kurajn dhe mbshtetjen, prandaj edhe sot i puthi me respekt duart e t gjitha atyre nnave q na dhan bukn e ngroht e na i lidhn plagt e njoma. Ta paim borxh Prishtin!
    - Puntor t shumt t furrave e t shitoreve, po shprndanin buk, pij e ushqime t tjera, pr demonstruesit. Sot pr at koh, m lejoni t ju them: Ju lumt o bijt e atdheut, dshmuat dashurin dhe prkushtimin pr atdheun dhe pr bijt tuaj!
    - Puntor t shumt nga organizata t shumta punuese si: Ramiz Sadikuetj. me helmeta n kok u futn n gjirin e demonstruesve. Ata solln me vete s bashku me prkrahjen morale pr ne edhe mjete tjera barrikade si: kamion, ekskavator, rrafshues, buldozer etj. Demonstruesit u bn t pakalueshm. Kta puntor u solidarizuan me bijt e vet, duke dashur q t vdesin pran dhe prkrah nesh! Mos e harroni kt kategori q sot sht si mos m keq!
    - Puntort e shndetsis, po shprndanin fasha, medikamente, vaksina e gjith ka ishte n mundsin e tyre pr shptimin dhe aftsimin e demonstruesve. E madhja Sahadete Mekuli i kishte pritur demonstruesit e plagosur n spital me fjalt m t bukura, dhe m t guximshme si: ME FAT PLAGT O TRIMAT E KOSOVS ! Mos e harroni kt akt atdhetarie, Shndetsi e Kosovs, mos shkelni mbi betimin e Hipokrates son Sahadete!
    - Me 2 prill, mbi fakultetin Ekonomik, nga nj tank i ish ushtris jugosllave shtiu n turmn e demonstruesve. Shtiu armata e quajtur APJ! Nga breshria e plumbave, u kput pr dhe Besa Ahmeti- nxnse. Plagt ia lidhm me kmishn e trupit t Fejz Veliut nga Polaci i Drenics dhe e futm n nj makin Reno 4. Mbaj mend se n momentin kur Besa ishte mes jets a vdekjes, tek po i thoshte nj shoqes s vet: Mos trego n shtpi pr plagosjen time, mos u trego prindrve, thuaju se Besa sht me demonstruesit!... dhe vrtet emri i Bess ishte kudo me ne, sht edhe sot. Mos harroni gjakun e derdhur pr liri rrugve t Prishtins, dhe Besn e Betimin e dhn pr liri t Kosovs!
    - Nj grua q kishte n dor nj litr qumsht, t ciln e kishte bler diku n treg pr fmijt e saj, na e zgjati at qumsht, duke na thn: Merreni, po ua jap kta qumsht, ashtu sikur fmijve t mi! Mos e harroni qumshtin e nnave t cilat na e dhan pr kto dit, jo pr t shkelur mbi gjakun e derdhur rrke pr liri, se pastaj detyrohen e na thon : Haram ju qoft gjiri i nns!
    ... - N demonstratn e prillit ishte vra edhe i riu Xhelal Maliqi, puntor i Televizionit t Prishtins. Edhe nj lule e kputur n mesin e shum luleve- Dshmor t Kombit. Me disa shok shkuam atje q t prkuleshim pr t fundit her para trupit t tij. Si sot... n nj oborr t vogl... nn nj pem t madhe q kishte qen aty, nj djal i ri si nj lis shtrir n nj arkivol t vjetr, shtrir e me sy t hapur!... Ata sy, edhe sot t hapur qndrojn?! Qindra Dshmor t Kosovs nuk po i mbyllin dot syt. Mos harroni, ata sy duan q Kosovn ta shohin t lir e t bashkuar, dhe vetm t lir e t bashkuar!
    - Me dy prill, nga shtpia e Dalibashiqve (atje afr menss s studentve), diku rreth ors 11 paradite, ishte shtn me arm zjarri. Dalibashiqt kishin plagosur nj demonstrues pr vdekje. N orn 4 pasdite, kur policia u ngjit lart n at lagje, prap njri nga Dalibashiqt doli me pushk M 48- t, n dor dhe diku 10-15 metra mbi shtpin e tij, qlloi nj demonstrues i cili at moment ishte duke manovruar me nj kamion pr t br barrikad n rrug. Nga nj largsi prej 200 metrash m lart, mbrapa nj trafo-je t rryms, kt ngjarje e kemi par me syt tan tre veta: un - Mehmet Bislimi nga Prekazi, Ismet (Milazim) Kabashi nga Polaci dhe Ilaz Kolovica nga Prishtina!
    Nuk kam njohuri, nse kta dy demonstrues t qlluar me pushk nga qytetari Dalibashiq, kan vdekur, apo kan shptuar me plag t rnda n trup? At bot, Dalibashiqt pr kt krim u dnuan vetm me nga 30 dit burg kundrvajts!!! As kjo nuk duhet harruar!..
    - N Kosov gjat demonstratave t marsit dhe prillit t vitit 1981, milicia dhe ushtria jugosllave, vrau 11 demonstrues dhe plagosi mbi 300 t tjer. Burgosi mbi 2500 t rinj kryesisht student, prjashtoi nga shkollat, Universiteti, fabrikat, dhe institucionet tjera, diferencoi, liti me mijra shqiptar. Shum nga t burgosuri i mbyten edhe n burgjet serbe si Fazli Graiqevci, Xhemaili Berishen, Zija Shemsiun, Abedin Balen, Ibrahim Krasniqin, Ibrahim Kastratin e dhjetra t tjer. Vizitoni varret e tyre me respekt n mnyr q ti kujtojm flijimet e tyre pr nj Kosov t lir!
    - Milicia e Jugosllavis, n mesin e tyre edhe shum milic shqiptar, me 26 mars, diku pas ors 16 u vrsuln rreth konvikteve t studentve, prdorn nj dhun t papar deri n prmasat e nj mendurie, shfryer shtazrisht e m plot urrejtje mbi rinin studentore. Nuk m hiqet nga syt flamuri n duart e nj vajz t re, s cils m shum se katr milic nuk po mundnin t ia hiqnin flamurin nga duart- Shqiponjs trime t Kosovs! Mos harroni se askund n bot nuk ndodh, q simbolet nacionale t prdhosen e prshtatn pr hir t minoritarve q n Kosov prbjn jo m shum se rreth 5 %!
    - Shteti shqiptar, pra Shqipria socialiste e Enver Hoxhs, ishte i vetmi shtet n rajon dhe Evrop q demonstratat e vitit 1981 i prkrahi moralisht e shpirtrisht, pa rezerv e fuqishm, duke i vlersuar krkesat tona si t drejta. Shqipria, njkohsisht ishte i vetmi shtet q dnoi dhunn dhe represaliet q ish aparati shtyps jugosllave i zbatoi kundr demonstruesve duarthat shqiptar t Kosovs t cilt po krkonin t drejtat dhe lirin e vet. As kt nuk duhet ta harrojm!

    - N maj t po atij viti Tahir e Nebih Meha, si dikur Oso Kuka, u dogjn n kulln e tyre t barotit! Ata me kt rast i treguan pushtuesit jugosllav se shqiptart nj dit do t detyrohen t mbrohen edhe me arm. Tahiri at vit vrau me pushkn e liris forcat e dhunshme t pushtuesit, vrau namin e tyre edhe pr m keq hodhi pr tok mitin mbi njsitet speciale t ish UDB-s. Mos harroni krismn e pushks s liris t Tahir e Nabih Mehs. Ishte lajmtarja e par e pushkve t liris s Ushtris lirimtare t Kosovs!
    E tr nj histori luftrash e vuajtjesh pr liri, sigurisht q nuk i ka rrnjt cekt. Ato rrnj jan t thella, dhe datojn q kur erdhi pushtuesi n tokat tona, prandaj rrnjt e liris nuk dukn mbi tok q ti shkuli pushtuesi kur t doj. Jo, ato bulojn do pranver, bulojn nga shtytja q i jep fuqi gjaku i derdhur pr liri. Historia jon nuk sht histori romantike me t vrshuara e me t shkputura, kjo sht histori q i ka futur tmerrin pushtuesit serb. Kjo histori ka kaluar pr tehun e shpats s Gjergj Kastriotit, pr mes kshtjells s barotit t Luanit t Janins, pr mes kulls s Oso Kuk Vranins, pr mes litarit t Idriz Seferit e gjoksit t Mic Sokolit e shtatit t Jakup Ferrit, pr mes diplomacis s Abdylit, Hasanit,Currit e Qemalit, pr mes kobures s Boletinit, pr mes s tehut t spats s Ahmet Prekazit e mitralozit t Adem Jasharit. Kjo sht nj histori e tr, q nuk e zhbri as Sulltani i Turqis, as Krajli i Serbis, as Cari i Mosokovit e as shpifjet e Perandorit! Brezi i demonstrueseve t vitit 1981, prfundimisht shembi themelet e ish Jugosllavis pushtuese. Pushkt e liris t Ushtris lirimtare t Kosovs, mbshtetur fuqishm nga populli yn, bn grmadh kalan gjakatare t quajtur Serbi. Mos t harrojm edhe kt: mimin e liris, deri sot populli shqiptar e ka paguar shumfish!
    Lista e Injorimit: Pirate of Love,referi_1, Le dvou, Zagor,ane,beni33.

  20. #20
    i/e regjistruar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    20,249
    Faleminderit
    25
    95 falenderime n 91 postime
    Betimi pr Jugosllavi (Kosov'81) Betimi pr Shqipri


    Protestat dhe demonstratat e marsit dhe prillit t vitit 1981, shnuan fillimin e ndarjes definitive t forcave liridashse shqiptare nga procesi i jugosllavizimit, i cili po manifestohej me politikn zyrtare t bashkim vllazrimit t shqiptarve me popujt sllav.

    Qysh nga ajo koh filloi edhe procesi i gjat, historik, pr krijimin e Republiks s Kosovs, fillimisht si republik e barabart n federatn jugosllave, me synim q n kt republik t prfaqsoheshin shqiptart e t gjitha viseve tona etnike, t cilat i mbante nn okupim Jugosllavia dhe n fund t bashkoheshin me Shqiprin.

    Tani, 27 vjet m von, Kosova ka shpallur pavarsin, e cila tashm sht pranuar dhe sht njohur nga Shtetet e Bashkuara t Ameriks, nga Britania e Madhe, Franca, Gjermania, Italia dhe shum shtete t tjera t bots. >>>
    Marsi i vitit 1981, shnoi jo vetm ngritjen e vetdijes kombtare e politike t rinis shqiptare t asaj kohe pr liri, drejtsi dhe barazi, por edhe fillet e ndarjes definitive t shqiptarve liridashs nga koncepti i bashkim vllazrimit me popujt sllav.
    Prderisa, m 11 dhe 26 mars, protestuesit shqiptar kishin treguar grushtet e gjokset dhe ishin kacafytur fytafyt me forcat e rendit, m 1. 2 dhe 3 prill, rinia kryengritse n Prishtin kishte shkuar nj hap m tej, ajo kishte rrmbyer armt dhe kishte filluar ballafaqimin me forcat, t cilat vrisnin student, nxns dhe puntor n Prishtin dhe n shum qytete t Kosovs.
    N dalje t Prishtins, n rrugn pr n Besian, (ish-Podujev) qindra protestues ishin barrikaduar dhe iu kishin vrsulur forcave policore serbe q vinin nga Beogradi, me qllim pr ta shtypur dhe pr ta prgjakur edhe m shum rinin shqiptare t Kosovs.

    Zhvillimet q ndodhen n Kosov n marsi dhe prill t vitit 1981, nuk kan qen zhvillime spontane, por as t organizuara nga nj qendr organizative e ilegales sikur pretendojn disa individ dhe grupe t caktuara.
    Nuk ishin spontane pr shkak se gjendja e rnduar sociale e shqiptarve n prgjithsi, ngecja n zhvillim, papunsia n rritje edhe m hert kishte paralajmruar fillimin e revoltave.
    Kishte mjaftuar nj shkndij, n natn e 11 marsit t atij viti, n Menzn e Studentve, n Prishtin pr t marr hov zbrazja e mllefit dhe e paknaqsis kundr politiks s Lidhjes Komuniste t Jugosllavis, e cila vazhdonte t i trajtonte shqiptart si pakic kombtare, edhe pse ishin popullata e tret pr nga numri i pjestarve n ish-Jugosllavi, prnjher pas serbve dhe kroatve.
    Zhvillimet kishin marr nj rrjedh logjike t shprehjes s papajtueshmris dhe n mesin e studentve kishin deprtuar edhe disa emra t njohur t ilegales patriotike.
    Po ashtu, protestat dhe demonstratat e marsit t prillit nuk kan pasur nj qendr organizative, edhe pse n Prishtin dhe n Kosov ekzistonin disa grupe ilegale, madje disa nga ato edhe mir t organizuara, t cilat n programin e tyre krkonin lirin dhe bashkimin e trojeve shqiptare me Shqiprin, sikur ishte Grupi Marksist Leninist i Kosovs. Ndrkoh, n vlugun e protestave ishte afishuar edhe nj krkes pr krijimin e Republiks s Kosovs. M von grupi ilegal i quajtur Partia Komuniste, Marksiste-Leniniste e shqiptarve n Jugosllavi kishte marr prsipr madje edhe organizimin e demonstratave, edhe pse protestuesit gjat asaj kohe nuk dinin gj pr kt parti as pr kreun e saj.
    Jasht ktyre rrjedhave politike dhe ideologjike t grupeve t caktuara ilegale ishin shumica e protestuesve, nxns, student, puntor, fshatar, t cilt protestonin n grupe t organizuara aty pr aty dhe t cilat tashm kishin mbshtetur krkesn pr avancimin e pozits kushtetuese t Kosovs nga autonomia n Republik t barabart me republikat e tjera t federats jugosllave.
    M 2 dhe 3 prill u shnua edhe kulmimi i shprehjes s revoltave. Kjo shkall afirmative e protestave u shnua n dalje t Prishtins, n rrugn e cila shpinte n Llap. Mbase ishte edhe rastsi, por duhet pasur parasysh edhe faktin se kryengritsit, ata q kishin rrmbyer armt pr t iu kundrvn forcave intervencioniste serbe, n Besi, ishin nga pjesa e Kosovs, nga vendi ku kishte lindur dhe ishte rritur Adem Demai, i burgosur pr her t tret nga regjimi titist jugosllav. Nuk kishin munguar as edhe thirrjet pr lirimin e tij nga burgu.
    Nxnsit, studentt, puntort e fshatrave: Besi, Barilev, Lup, (vendlindja e Bac Ademit) pastaj Prugovc, Vranidoll, Mirovc e fshatra t tjera prreth, m 2 dhe 3 prill t organizuar spontanisht arritn ta barrikadojn rrugn n fshatin Besi, nga ku forcat serbe tashm po deprtonin n Kosov.
    Zhvillimet, brenda dits kishin arritur cakun e shprthimit t kryengritjes. Nj grup protestuesish: Ruzhdi Hajdini, Sami Leci, Zijadin Hoxha, Ibush Kelmendi, Agim Leci, Agim Selmani, Zymer Krasniqi, Afrim Bllaca, e t tjer u kishin rrmbyer armt disa rojtarve, kishin vendosur flamurin kombtar n nj shtyll elektrike dhe kishin filluar ndalimin e automjeteve, disa prej t cilave me regjistrim t Serbis ua kishin dhn edhe zjarrin. N vlugun e zhvillimeve dhe t kacafytjes s protestuesve me forcat policore, n mesin e t cilave kishte edhe shum milic shqiptar, nj grup i t rinjve ndalojn nj kamion me arm q vinte nga Serbia dhe marrin disa dhjetra automatik si dhe municion.
    Kryengritsit e par t Pranvers shqiptare t vitit 1981, tashm kishin shpallur Kosovn Republik, kishin krijuar edhe territorin e par t lir dhe kishin pushtuar rrugn n disa kilometra. Ata, nn euforin e zhvillimit t ngjarjeve kishin filluar edhe legjitimimin e kalimtarve, duke i porositur serbt q hern tjetr ta nxirrnin pasaportn e Kosovs. Kto grupe t armatosura fillojn edhe prleshjen me arm kundr milicis intervencioniste serbe, q ishte sulmuar n tri pika, ndrkoh q ishte goditur edhe nj helikopter i forcave t siguris, i cili me shpejtsi ishte larguar. Kt fakt e dshmoj t gjith ata q kan marr pjes n protesta, 38 nga t cilt jan dnuar me burg t rnd deri n 15 vjet, pr vepra t cilsuara nga regjimi si vepra kundrrevolucionare, terroriste.
    Pavarsisht finales dhe pasojave q kan prjetuar 38 t akuzuarit dhe t dnuarit, katr t plagosurit nga ana e protestuesve si dhe prleshjeve fytafyt, pavarsisht t gjitha pasojave t tjera, kjo ngjarje, kjo kryengritje apo prpjekje pr kryengritje, ka mbetur anash dhe, mjerisht sikur sht pretenduar q t harrohet vetvetiu.
    Mirpo faktet jan kokforta. Po t shfletohen aktakuzat e ngritura nga gjykatat e asaj kohe, me t cilat protestuesit, shum prej tyre t mitur, jan shpallur fajtor dhe jan dnuar, shihet mirfilli se 2 dhe 3 prilli i vitit 1981, n kt segment t rrugs: Prishtin Besian, (ish-Podujev) shnohen fillet e nj kryengritjeje t armatosur t shqiptarve liridashs, kryengritje kjo, e cila me forcn e pushtetit policor u pezullua, por mesazhi i ktyre zhvillimeve mbeti shum i qart dhe ai do t vazhdonte me krkesn: Republik kushtetut, ja me hatr ja me luft. Me hatr, me paqe, urtsi e prkulje e provoi Ibrahim Rugova dhe t gjith ata q e pasuan deri n mars t vitit 1998, mirpo nj rrug e till paqsore e skllavruese nuk dha rezultat.
    Ather kur Legjendari ardhshm i UK-s, Adem Jashari me trimat e tij t Drenics, pastaj Zahir Pajaziti, Luan Haradinaj dhe shum t tjer rrokn armt dhe filluan luftn kundr okupatorit serb, krkesa pr republik dhe pavarsi kishte filluar t realizohej me arm, me luft dhe me nj sakrific kolektive t popullit ton liridashs.
    Jan t papranueshme pretendimet e individve t caktuar pr ta prvetsuar kryengritjen e marsit dhe prillit t vitit 1981. Tashme dihen t gjitha ata q kan qen t prfshir n kto rrjedha, m 11 mars, m 28 mars dhe1. 2. e 3 prill t po atij viti. Dihet kush pse sht dnuar, dihen edhe frkimet ideologjike e partiake t grupeve dhe individve t caktuar, por kurr nuk harrohen ata, q i lan me gjakun e tyre rrugt e Prishtins dhe t qyteteve t tjer t Kosovs. Amaneti i tyre tashm ka filluar t realizohet.

    kosova e lire
    Lista e Injorimit: Pirate of Love,referi_1, Le dvou, Zagor,ane,beni33.

Faqja 1 prej 5 123 ... FunditFundit

Tema t Ngjashme

  1. Debati i Knusve (gjelave)
    Nga Brari n forumin Problematika shqiptare
    Prgjigje: 5
    Postimi i Fundit: 09-11-2010, 04:15
  2. Intervist me Myftiun e Kosovs, Mr. Naim Trnava
    Nga Drini_i_Zi n forumin Komuniteti musliman
    Prgjigje: 3
    Postimi i Fundit: 12-01-2009, 18:13
  3. Referendumi serb shpallet i paligjshm n Kosov
    Nga Llapi n forumin Tema e shtypit t dits
    Prgjigje: 10
    Postimi i Fundit: 01-11-2006, 16:12
  4. Msimet e nxjerra nga dhuna n Kosov
    Nga Albo n forumin Portali i forumit
    Prgjigje: 36
    Postimi i Fundit: 15-07-2006, 13:20
  5. Qosja: Mashtrim apo Naivitet?!
    Nga Llapi n forumin shtja kombtare
    Prgjigje: 83
    Postimi i Fundit: 13-02-2006, 10:32

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •