Close
Faqja 12 prej 103 FillimFillim ... 210111213142262 ... FunditFundit
Duke shfaqur rezultatin 221 deri 240 prej 2052
  1. #221
    i/e regjistruar Maska e RTP
    Antarsuar
    26-03-2004
    Postime
    1,988
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Shkruan: IBRAHIM RUGOVA




    Me varg n shpirt m`eli pranvera.
    Desha t`jetoj gjithmon i nesht.
    M bhet se do t vajtoj prhera,
    Kur po hyj me t madhe n vjesht.

    2.
    Ah, stin e verdhemt, stin e venitur
    Vall, Ty t mallkoi mma – natyr?
    Q bashk t`shkrihemi kshtu t`nemitur,
    Mos jemi t mjer n krijatyr?

    M mbaj fjaln, Ti e verdha stin.
    Edhe un qesh si ti i gjall dikur.
    E tani difar fort, fort m nxin –
    E me drit n`shpirt po bhem nur.

    3.
    Po ndrrove me kng t rritesh,
    Dhe ajo jets prpara t`i flas.
    E di. Me dng plot do t`goditesh,
    E ngado t endesh ve do t vras.

    4.
    Athua Zoti i marr diti t gjykoj,
    Q njomakt t kalben shi n vrug.
    Apo secili barrn e vdekjes t peshoj
    N`zjarr t heshtjes i ndryr si murg?

    5.
    I ngrohur me t vrtetn n gji,
    Vllau im dole n`mesin me er.
    Mbi fytyrn e re t`ra nj vel i zi –
    T`nxuer e t`futi n`kuvli prher.

    6.
    O kujt t`i falem n`kt or t`vshtir,
    Kujt t`ia krkoj hijen e njomsis?
    Pa frik. Prore do t`jet ndjellamir –
    Pikllimi im, kasnec i gjall i fuqis.

    7.
    Dua t iki fushs e malit -
    Jetn e shoh si grusht t`rnd.
    Jo,s`dua t`iki. Dua si shpirt djalli
    T ngjitem s bashku n vend.

    8.
    Bn q pr vargjet e mia t`prvlimit,
    T m quajn edhe njeri fare t`prisht.
    Pa heret i vran syt e shtrembrimit,
    Se e flas t`vrtetn e kam iltrtisht.

    Por nj t dihet se zemra e poetit,
    N`dimr a n`ver s`di t ngurr
    Dhe kur e ndjen valn rreth vetit –
    Qan e qesh, nuk qetsohet kurr.
    Ndryshuar pr her t fundit nga RTP : 23-01-2007 m 06:24

  2. #222
    i/e regjistruar Maska e RTP
    Antarsuar
    26-03-2004
    Postime
    1,988
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Me respekt
    rtp-ja


    ps. "........Te gjithe kane te drejte te mendojne..
    por ka shume njerez qe i kursejne mendimet!"


  3. #223
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    19,380
    Faleminderit
    35
    30 falenderime n 21 postime
    RD

    Berisha: Rugova, gjeni i vizionit kombtar

    Kryeministri merr pjes n tubimin prkujtimor n prvjetorin e par t ndarjes nga jeta t Presidentit t Kosovs, Ibrahim Rugova


    Nn kujdesin e Kryeministrit t Shqipris, Sali Berisha, u zhvillua dje n mbrmje n Qendrn Ndrkombtare t Kulturs "Arbnori" nj tubim prkujtimor me rastin e prvjetorit t par t ndarjes nga jeta t Presidentit t Kosovs, Ibrahim Rugova. N ceremonin prkujtimore ishin t pranishm antar t qeveris, deputet, prfaqsues t trupit diplomatik t akredituar n Tiran, personalitete t fushave t ndryshme etj.

    Kryeministri Berisha, duke folur n kt tubim, shprehu nderimin pr njrin prej personaliteteve m t shquara t historis son kombtare, pr burrin e madh dhe t shquar, t cilit bashkkohsit i detyrohen ndoshta m shum se kujtdo tjetr pr nderin, dinjitetin dhe lirin q ai ju dha.

    "Ibrahim Rugova vjen n historin ton kombtare si nj gjeni i vizionit kombtar. N fundin e viteve '80 dhe fillimin e viteve '90, Rugova i vetm shpalli para kombit, Evrops dhe bots vizionin pr Kosovn e pavarur. Kt vizion, n at koh i papritur, Presidenti Rugova e hartoi dhe formsoi, duke lexuar dhe kuptuar m mir se dokush tjetr shpirtin e shqiptarve t Kosovs", tha Berisha. Kryeministri vlersoi m pas rezistencn e Rugovs q si gjeni n vizionin e tij, kurr nuk u lkund.

    "Ndrsa, ky vizion ndeshi me nj skepticizm universal, ai i qndroi besnik atij. Ai qndroi prball nj skepticizmi botror, qndroi prball nj presioni t jashtzakonshm rajonal, qndroi prball nj moskuptimi edhe shqiptar n at koh. Por, Rugova kishte kuptuar se nj popull, q m shum se kushdo tjetr n Ballkan kishte derdhur gjak e sakrifica pr liri, nj popull q me kryengritjen e tij titane bri t pavarur Shqiprin dhe i dha goditje prfundimtare perandoris osmane, nj popull vigan n prpjekjet e tij pr liri dhe dinjitet, kishte prcaktuar pavarsin si rrugn m t mir, m t shklqyer pr t ardhmen e tij", u shpreh kryeministri Berisha.

    N prvjetorin e par t vdekjes, kryeministri Berisha vlersoi Rugovn si nj gjeni t kurajos njerzore. "Rugova nuk ishte vetm nj vizionar i madh. Rugova ishte nj gjeni i kurajos njerzore. Pr vite e vite, n Ballkanin e luftrave dhe konflikteve, nj duel ishte i pandrprer. Nj duel zhvillohej do minut, do or, do dit, do jav, do muaj, do vit. Dhe ky ishte dueli midis Rugovs, nga baraka e tij ku mbante lidhjen e shkrimtarve dhe diktatorit m gjaksor, q Evropa kishte njohur pas Lufts s Dyt Botrore, Sllobodan Millosheviit. Me nj prej ushtrive m t forta e t fuqishme n Evrop, Milloshevi lau me gjak popujt e Ballkanit dhe ia doli me doktrinn e tij t ultra nacionalizmit t hap qindra e mijra varre, por nuk arriti dot t mposht Rugovn", u shpreh Berisha.


    Rugova qndroi si misionar i nj shtjeje t madhe


    "N vjeshtn e vitit '92, dy diplomat t shquar perndimore, ish-sekretari i Shtetit, Sairus Vens dhe ish-ministri i Jashtm britanik, Lordi Ouen, vizituan Tirann me nj qllim dhe mision t vetm, t krkonin q t ndikoja tek Rugova q shqiptart t merrnin pjes n zgjedhjet e Serbis", tha Berisha. Kreu i qeveris shqiptare kujtoi se gjat nj dreke kishte ekspozuar qndrimin e tij ndryshe dhe arsyen prse nuk do ta merrte nj nism t till. "Biseda me kta burra t shquar ishte shum e hapur dhe nga sa kuptova i binda se isha shum i sinqert n arsyet q paraqita. N fund t biseds, u them se do t bnin shum mir t vizitonin Prishtinn. Qllimi im ishte i dyfisht. S pari, doja q Prishtina t lartsohej sa m shum dhe t vizitohej sa m shum nga komuniteti ndrkombtar dhe po kshtu Presidenti Rugova. S dyti, kur e sheh realitetin n vend krijon prshtypjen dhe mendimet m t drejta", u shpreh Berisha. Kryeministri tha se, "kta diplomat t shquar shum shpejt vendosn dhe vizituan Prishtinn. Gjat vizits morm me vete edhe Kryeministrin Pani, i cili u ndal tek autoritetet lokale serbe, ndrkoh q u krkon ta presin tek baraka e Rugovs, ku ai mbante konferencat pr shtyp. Dy zotrinjt e shquar shkuan t takimin me Presidentin Rugova, ndrsa Panii desh u kacafyt me prfaqsuesit e serbve t Kosovs dhe u detyruan ata q me mjete t tjera ta nxirrnin Kryeministrin Pani nga kthetrat e ultranacionalistve serb n Kosov. Erdhn m vizituan dhe m solln prshtypjen m pozitive pr Presidentin Rugova". N kt kontekst, Berisha u shpreh se, me kurajn dhe shpirtin e pamposhtur Rugova qndroi si misionar i nj shtjeje t madhe. "Nga baraka e shoqats s Lidhjes s Shkrimtarve, prfaqsuesi i ktij populli, njlloj si Davidi mposhti Goliatin, do t vinte nj dit t pritej n Shtpin e Bardh, do t vinte nj dit t laureohej me mimin Saharov nga Parlamenti Evropian, t nderohej nga mbar bota e qytetruar pr vlerat e mdha q ai mbronte. Do t vinte nj dit, q ai, pas ndrhyrjes s NATO-s n Kosov pr t mposhtur ushtrit e Millosheviit, t shndrrohej n garanci kryesore t nj Kosov t lir, evropiane dhe t pavarur", u shpreh Berisha.


    Trashgimi q e tejkalon nj trashgimi kombtare


    Kryeministri Berisha tha n tubimin prkujtimor, se trashgimia e Rugovs sht nj trashgimi q e tejkalon nj trashgimi kombtare. "Pikrisht se ka kt specifik, ai ishte nj udhheqs i dashur pr shqiptart, por, njkohsisht ishte nj udhheqs q respektonte n shpirt t gjith qytetart e Kosovs. Nj burr, nj djal q rridhte nga nj familje t ekzekutuar nga armiqt e tij, por q kurr ndonjher nuk m foli me armiqsi pr ta. Kjo sepse e dinte q edhe ata ishin banor, qytetar t Kosovs dhe duhet t ishin dhe duhet t jen qytetar t barabart para ligjit, duhet t jetojn n Kosov, duhet q s bashku me shqiptart t ndrtojn t ardhmen e tyre n Kosov", tha Berisha. Kryeministri u shpreh se shqiptart e nderojn Ibrahim Rugovn nj vit pas vdekjes, por trashgimia e tij sht nj trashgimi e madhe, nj trashgimi paqeje, tolerance, mirkuptimi, nj trashgimi evropiane. "Rugova me Milosheviin u prballn n nj duel t pandrprer. I pari, prehet n altarin e liris s kombit, i dyti, n analet e krimit t njerzimit. Rugova me vlerat q mbrojti, me parimet q besoi, me kauzn s cils iu prkushtua, ka ln n Kosov trashgimin m t shklqyer. Trashgimi q shrben realisht si plazm e nj vendi t lir, t qytetruar, t pavarur, e nj vendi e qytetarve t barabart para ligjit, e nj vendi ku jetojn qytetar me origjin dhe besime t ndryshme dhe ka nj vizion drejt t ardhmes, drejt Evrops. Jam i bindur se vitet q vijn do t lartsojn gjithnj e m shum personalitetin e Presidentit Rugova", tha kryeministri Berisha.

    N kt tubim prkujtimor, pr jetn dhe veprn e Rugovs foln edhe zotrinjt Rustem Gjata e Dr.Arian Starova, President i Shoqats Shqiptare t Atlantikut.

    Halil RAMA

    --
    Ndryshuar pr her t fundit nga Albo : 25-01-2007 m 14:06

  4. #224
    i/e regjistruar Maska e Arb
    Antarsuar
    06-12-2002
    Vendndodhja
    Little Albania, NEW YORK
    Postime
    1,994
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Ke te drejte o Brar, po s'po durohen keta bij shkinash...

    Qe shkrimi i ketij Sokol Djalit, Bujar Leskaj


    Presidenti Rugova, Profeti i Kombit

    Shkruan: Bujar Leskaj

    Rrallher ndodh q teksa thrret nj emr, sado gjeni t jet ky i fundit, njehersh ke parathn edhe fate t mdhenj. Kjo ndodh me Ibrahim Rugoven, njeriun q pr dika m pak se dy dekada, u shndrrua n nj legjend t kohve tona moderne, n nj mit prpara t cilit edhe vet vdekjes do t’i takonte t trhiqej n skutat pa drit t saj.

    Ibrahim Rugova, sidoqoft, ka ln mes ne shqiptarv nj drit t ndezur pr t na kujtuar se ardhmria nuk krkohet kurr prmes territ, por si do t na e msonte vet lideri i madh, prmes drits s paqes. Bash pr kt arsye, edhe statueta e Papa Gjon Palit n kabinetin e Rugovs ishte dika m tepr sesa vet prqasja e nj filozofie t prqafuar me nj klas-eleganc, e admiruar ndjeshm nga kancelarit e perndimit.

    Figura e madhe e Ibrahim Rugovs na bn t gjith ne shqiptarv t ndihemi pjes e nje procesi t gjat deri n krijimin e nj modeli perfekt t funksionimit t ndjesis humane dhe parimeve universale t dashuris edhe n kohn e urrejtjes dhe dogms. T gjitha kto q citova, jan thjesht vetm njra an e dimensioneve q paraqet Rugova. Jan shum t rrall rastet n Krestomacin e shqiptarve t mdhenj t t gjitha kohrave ku t rrij krah pr krah, kulturologu, politikani q shndrrohet n lider shpirtror, dhe prmasa humane, si tek Ibrahim Rugova.

    Shembulli i kolosit shumdimensional shpeshher ia kalon edhe vet fantazis m evolucioniste, ku prmes saj ngjizen n mnyr perfekte virtytet m t larta dhe m t arrira te vet rracs ton. Elita intelektuale dhe politike , kndej dhe andej kufijve, m shum se kurr bhet sot zdhnse e ndjesis q Ibrahim Rugova, presidenti i par i Kosoves, Gandi bashkkohor, esteti dhe teoricieni i letersis sht formula shqiptare m frytdhnse.

    Intelektuali i madh i formateve m t arrira t kohs , ia doli q n krye t hers t bj realitet at far secili shqiptar e kish menduar dhe aspiruar, ndonse dimri ballkanik i kohs ishte shpeshher nj disfavor i madh, n dukje i pakalueshm.

    Veset e racs vepruan dhe ndaj Rugovs , ishte nj reagim meskin , nj prballje e kahmotshme e mediokritetit me intelektualin, e politikes vizionare e moderne me derivatet negative te saj, t shqiptaresis s kulluar q krkon t integrohet me ideologjine e stepave dhe zdhnesit e tyre shqiptar e jo.
    sht pikrisht kshtu sepse ai u ushqye me doktrinn e Pjeter Bogdanit, Nn Terezs dhe Papa Gjon Palit. T shkuarn kulturore shqiptare e racionalizoi n bashkkohsi dhe m tej duke krijuar kshtu nj mendim politik t nj lloji t veant. Duke e uar m tej vshtrimin tim n universin Rugovian duhet thn se prmasat e ktij burri t madh kishin nj interferenc t prkryer ku brenda nj politikani t pashoq shkrihej nj shkrimtar, estet, humanist dhe kulturolog po kaq i madh.

    Paralelet e veprimtarise s tij do t bhen me siguri nj objekt jashtzakonisht i madh i historianve, biografve dhe studiuesve. E till sht vepra e Rugovs, nj gur m shum pesh n historin moderne te shqiptarv, kudo ku ata jetojn duke aspiruar ardhmrin. Ky sht nj ndr msimet m t mdha t Ibrahim Rugovs.

    Kur kombit shqiptar i qasej ora e lig andej dhe ktej kufirit, kur perandoria e s keqes shfaqej n format e veta t idhta atje si pushtim i huaj e ktu si urrejtje klasore, vetm dy burra patn tagrin dhe pergjegjsin t rrinin brenda prkufizimit kantian “duhet t reagosh ndaj s keqs q t mos bhesh fajtor pr triumfin e saj” quhen Ibrahim Rugova dhe Sali Berisha. Kur sot m tepr se kurr, Kosova i sht afruar ndrrs s saj shekullore, pavarsis, ikja e Rugovs tingllon tejet tragjike.

    Njeriu q m shum se askush ideoi dhe udhhoqi nj nga proceset me delikate t shqiptarve, pavarsin, nuk do t mundet q n kuptimin fizik t shoh materializimin e endrrs q e kish ndrtuar vt. Lidhur me kt, pr ta avancuar iden time po citoj n pak fjal at far thot shkrimtari yn i madh Ismail Kadare: “sht e vertet se ai nuk do ta shoh dot dritn e pavaresis pr t ciln gjith jetn ka punuar dhe sht prpjekur, por le t na ngushlloj mendimi se ai ishte nj vizionar dhe si gjith vizionart e ka parashikuar dhe e ka par pavarsin e Kosovs shum koh m par, ather kur rrallkush e shihte dhe kishte besim n t”.

    Ndrsa konsiderata ime personale do t ishte ajo q pas Skenderbeut n etn e profetve t kombit ton Ibrahim Rugova z t parin vend.

    Lidhur me at se far ky prfaqsues i elits intelektuale shqiptare do t rrezatoj gjithmon ndr brezat q jetojn dhe ndr ata q do t vijn m von, si antar i kabinetit qeveritar te Republiks s Shqipris them se nuk do t’i rreshtim asnjher prpjekjet tona pr ta lartsuar dhe nderuar ashtu si i takon dhe n t vrtet ashtu si sht n mes nesh, Ibrahim Rugovn.

    Hartimi dhe botimi i nj prmbledhjeje ku do t prfshihen n t pothuajse t gjitha studimet mbi veprn dhe rolin e tij n fushn e politiks, humanizmit, eseistiks dhe kulturologjis do t bht nj realitet i prekshm gj q ne e premtuem n takimin e 4 nentorit t vitit t kaluar gjat promovimit t vepres s plot t Rugoves.

    Nj grup i caktuar shkrimtaresh, studiuesish historiansh dhe politologsh nga brenda dhe jasht kufijve do t angazhohen trsisht n kt vepr t madhe. Nga ana tjetr n rastin m t volitshm do t’i propozoj kshillit t ministrave q nj nga rrugt apo sheshet kryesore t Tirans t marr emrin Ibrahim Rugova dhe do t vendoset prjetsisht edhe nje monument i liderit t madh.

    Nj nga rastet unikale ku nj personalitet ka ndrtuar njhersh me aktivitetin e tij shumedimensional edhe mitin e pathyeshm t paqs edhe monumentin e prjetsis.

    Nj jet q vazhdon, ashtu si ishte nisur, pr t mbrritur tek harmonia njerzore, tek aspirata q kishte lindur s bashku me Ibrahim Rugovn. Tani Rugova fillon jetn e tij, at m t gjatn, udhtimin prgjat historis, jetn pas vdekjes, duke mbetur pr shqiptart e Kosovs dhe t Shqipris, gjeopolitik dhe model human e intelektual i prjetshm.

    Autori sht Minister i Turizmit, Kultures, Rinise dhe Sporteve t Republiks s Shqipris

    Tiran, 24 janar 2006
    Talent wins games, but teamwork wins championships.
    Micheal Jordan

  5. #225
    i/e regjistruar Maska e Arb
    Antarsuar
    06-12-2002
    Vendndodhja
    Little Albania, NEW YORK
    Postime
    1,994
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Nje muaj pa Presidentin Rugova

    Engjujt ndrrojn jet duke fluturuar


    - Vdekja t gjith i palos prtok, vetm engjjt vdesin n qiell, ndrrojn jet duke fluturuar!

    - Ata nuk bijn prtok, n fakt ata nuk vdesin kurr, ata ngjiten m lart!
    - Ata shkojn n parajs! Lum Engjjt pr vdekjen e tyre!

    Shkruan: Bajrush MORINA

    Oh Zoti im!. Mbase kjo ka qen ofshama e fundit para se Atij ti binte shkopi prej dore (bambusi te Ghandi). Ka disa dit q Ai mbahej me shkopin e tij ndihms, saher q ngrihej nga shtrati dhe bnte ndonj hap npr dhom. Ai nuk preferonte t ecte me shkop ndihms por mjekt ia preferuan, mjekt amerikan. Ai kishte besim t madh te Amerika, Ai kishte besim t madh te Zoti.
    * * *
    Nj foshnje trejavshe po dneste s qari, kur u dgjuan do krisma. Vaji i foshnjes jehoi deri von n janarin e ftoht t Dimrit t Madh, derisa krismat u tretn n male. Ky vaj nuk pushoi asnjher ne jet nga prkdhelja e babait. Ai u rrit jetim pa bab.



    Si djal i nns shkoi n shkoll me vones por si bir i babs martir u prgatit si sht m s miri n jet. Pyetni jetimt pa prind sa e rnd sht jeta pa prind, prkdhelni kokn e fmijve jetim t Kosovs, sa t brishta i kan flokt, fshijuani lott n faqe sa t ngrohta i kan fytyrat, merrni n prqafim sa t prmallshm q jan ata, fmijt jetim t Kosovs q jan pa bab apo pa nn, t vrar n luft!

    Ai u rrit pa baba, pa prkdheljen dhe prqafimin e babait, me vaj n buz e me lot n faqe, pa babain q tia ndal vajin e tia fshij lotin. Ai kurr n jet nuk pati k ta thrriste me emrin: baba!

    Vjeni dorn n zemr: paramendojeni veten pa njrin prind, q nuk e keni par kurr n jet! Apo, aq m rnd: merreni me mend jetn e fmijve tuaj pa njrin prind! Ah far dhembje n shpirt! Mos mendoni m kshtu se do t ju mbushen syt me lot. Por dijeni, dijeni mir se Ai u rrit me sy t prlotur sa her q shihte ndonj fotografi t babait apo sa her q nna i fliste pr babain ...q nj dit do t kthehet n shtpi.

    * * *

    Derisa rrugt vlonin nga truma e mass, nj mendje me nj pend n dor po shkruante ligjin e t drejts, t liris, t paqes, t pavarsis.
    Ata po na gjuajn me plumba vdekjeprurs, e ne do tua kthejm me pllumba t paqes.

    Ne jemi kundr dhuns.

    Ne duam q me paqe e me dialog ti zgjidhim mosmarrveshjet tona.

    Ne e duam lirin dhe Pavarsin q na takon.

    Pavarsia e Kosovs sht e vetmja zgjidhje q do ta qetsonte rajonin dhe kt pjes t Evrops e t bots.

    Un insistoj q Pavarsia e Kosovs t njihet sa m par drejtprdrejt nga Shtetet e Bashkuara t Ameriks dhe Bashkimi Evropian.

    Kjo ishte filozofia m e thjesht politike q predikoi Ai pr gati dy decenie.
    Gjithka tjetr prtej ksaj filozofie politike ishte ose aventur e prgjakshme ose loj e rrezikshme me zjarr, ose edhe prapasken jo e ndershme politike.
    Atij ia kan vrar babain serbt kur ka qen vetm foshnje trejavshe, t tjert ose i kan patur prindrit ambasador n Meksik e Spanj ose shefa t UDB-s serbe n Kosov!

    Ai ka guxuar i pari t flas kundr okupimit serb. Madje edhe ka krcnuar se ...N qoft se Serbia prpiqet q prsri t shtyp identitetin ton kombtar, ather do t ket nj kryengritje. Un vetm mund ti paralajmroj serbt: edhe ata jan nj popull i vogl!. T tjetr n kt koh ose kan studiuar e jetuar n Beograd, ose kan formuar deg t UJD-it n Prishtin.

    Vetm Ai ka organizuar referendumin, zgjedhjet paralele, formimin e Institucioneve paralele.... T tjetr ose e ftonin popullin t dilnin e zgjedhje t Serbis ose varrosnin dhun me arkivole t zbrazura dhe bnin zhurm nga ballkonet me elsa t banesave e t veturave.

    Ai dhe vetm Ai pati guximin t kthehej dhe t qndronte n Kosov pas prfundimit t Konferencs s Rambujes n Paris. T tjert ose u vendosn n hotelet luksoze t Tirans, ose e ftonin popullin q mos t largohet nga Kosova ndrkaq vet, rruanin mjekrrat, mbulonin fytyrat dhe si lepujt (pardon: si komandantt e Ballacs) kalonin kufirin pr n Maqedoni.
    T vrtetn pr dhunn e krimet serbe si dhe arrestimin e dhunshm e dshmoi vetm Ai n Tribunalin e Hags. T tjetr ose dshmuan pr takimet e fshehta me Stanishiqin e bashkpuntort e tyre npr banesat private duke u servuar atyre edhe mish derri, ose i hanin fjalt e tyre duke thn se; ..nuk m kujtohet kur jam zgjedhur komandant apo nuk m kujtohet kur ka ndodhur kjo ose ajo betej!

    Vetm Ai i fitoi katr her zgjedhjet e lira t pas lufts n Kosov. T tjetr shpresonin n mshirn e tij ose n fitoret q do ti korrin n zgjedhjet e vitit 2222.

    Vetm Ai fliste pa ndrprer pr Pavarsin dhe krkonte njohjen e drejtprdrejt t Pavarsis s Kosovs. T tjert ose krkonin konferenca e takime ose edhe Pavarsi t cunguar e t kushtzuar.
    Dhe n fund....

    N fund vetm para Tij u prkul i gjith populli i Kosovs dhe shprehn dhembje mbar bota demokratike perndimore. Pr t tjert do t marrim vesh herdokur vetm prmes prkujtimeve n faqet e fundit t gazetave.

    * * *

    Vdekja t gjith i palos prtok, vetm engjjt vdesin n qiell, ndrrojn jet duke fluturuar! Ata nuk bijn prtok, n fakt ata nuk vdesin kurr, ata ngjiten m lart! Ata shkojn n parajs! Lum Engjjt pr vdekjen e tyre!
    Talent wins games, but teamwork wins championships.
    Micheal Jordan

  6. #226
    i/e regjistruar Maska e Arb
    Antarsuar
    06-12-2002
    Vendndodhja
    Little Albania, NEW YORK
    Postime
    1,994
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Bujar LESKAJ: Ibrahim Rugova, formula shqiptare m frytdhnse

    Jan shum t rrall rastet n Krestomacin e shqiptarve t mdhenj t t gjitha kohrave ku t rrij krah pr krah, kulturologu, politikani q shndrrohet n lider shpirtror, dhe prmasa humane si tek Ibrahim Rugova.

    Jemi sot ktu pr t promovuar korpusin e veprave t plota t tij dhe ju bj t gjithv ftes q ktij akti t prpiqemi t'i gjejm nj sintoni me kohn dhe do t kuptojme se jemi t vonuar. Ajo e ka trajtuar kt vepr, kt mendim dhe veprim, duke respektuar ligjsit q shoqrojn t pazakonshmen.
    Veset e racs vepruan ndaj Rugovs dhe kundr Rugovs.

    Ishte nj reagim meskin, nj prballje e kahmotshme e mediokritetit me intelektualitetin, e politiks vizionare e moderne me derivatet negative t saj, t shqiptarsis s kulluar q krkon t integrohet me ideologjin e stepave dhe zdhnsit e tyre shqiptar e jo shqiptar.

    Por tubimi yn sht i dobishm. Ktu gjnden nivele t larta t mendimit intelektual e politik shqiptar q sot bhen zdhns t ndjesis q Ibrahim Rugova, presidenti i Kosoves, Gandi bashkkohor, esteti dhe teoricieni i letrsis sht formula shqiptare m frytdhnse.

    sht kshtu, sepse ai u ushqye dhe vazhdon ta bj me doktrinn e Pjetr Bogdanit, Nn Terezs dhe Papa Gjon Palit. Ai mbshtetet n filozofin dhe politikn euroatlantike, dhe veanrisht at amerikane. T shkuarn kulturore shqiptare e racionalizoi n bashkkohsi dhe m tej, duke krijuar kshtu nj mendim politik t llojit t veant. Kosova, trualli i madh, ku prej dekadash sht konservuar krimi, po kthehet n tok paqeje. Kjo ishte metamorfoza sfid e Rugovs, alkimia e civilizimit shqiptar. N kt betej t madhe, ai ndrioi, ai fitoi.

    Kur kombit shqiptar i qasej ora e lig andej dhe ketej kufirit, kur perandoria e s keqs shfaqej n format e veta t idhta, atje si pushtim i huaj e ktu si urrejtje klasore dy burra: Ibrahim Rugova dhe Sali Berisha patn tagrin dhe prgjegjsin t rrinin brenda prkufizimit kantian "duhet t reagosh ndaj s keqs q t mos bhesh fajtor pr triumfin e saj".

    Ju premtoj sot se nga ky moment Ministria e Turizmit, Kulturs, Rinis dhe Sporteve t Shqipris do t jet n lartsin e vmendjes q kjo veper meriton, duke br t njjtn gj q po bjm sonte edhe n rrethet e tjera t vendit e n auditore m t gjra. Ftoj t gjith studiuesit dhe kritikt e veprs s Rugovs q t paraqesin pran nesh punimet e tyre, sepse shum shpejt do t prgatisim nj botim special prmbledhs.

    Dhe s fundi me lejoni t bj nj konsiderat personale si qytetar, djal i Vlors dhe deputet i Vlors: Pas Sknderbeut, n etn e profetve t kombit, Ibrahim Rugova z t parin vnd.

    Fjala e ministrit t Turizmit, Kulturs, Rinis dhe Sporteve mbajtur n promovimin e veprs s plot t Presidentit Ibrahim Rugova

    ----------
    Autori sht ministr i Turizmit dhe i Kulturs n qeverin e Shqipris

    QIK-u
    Talent wins games, but teamwork wins championships.
    Micheal Jordan

  7. #227
    i/e regjistruar Maska e Arb
    Antarsuar
    06-12-2002
    Vendndodhja
    Little Albania, NEW YORK
    Postime
    1,994
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    RUGOVA MEDITANS (Kritika letrare e Ibrahim Rugovs)
    Shkruan: Kujtim M. Shala


    1. Rugova meditans

    L. Poradeci e quante Gj. Fishtёn poet meditans dhe militans, pёr ta karakterizuar dyfish, nё dy fusha: tё mendimit e tё veprimit.
    Nё kёtё frymё, sintagma Rugova meditans, titull i tekstit tim, veon I. Rugovёn mendimtar, nё fushё tё letrave shqipe, duke ditur se karakterizimi i dikurshёm i Lasgushit pёr Fishtёn, vlen po aq pёr Rugovёn, pёr mendimtarin e pёr prijёsin e shqiptarёve tё Kosovёs.
    Me pёrjashtim tё vjershave tё shkruara herёt, e gjithё vepra e Rugovёs ёshtё diskursive.
    Prapa Rugovёs meditans radhiten gjashtё tituj: Prekje lirike (1971), Kah teoria (1978), Strategjia e kuptimit (1980), Vepra e Bogdanit 1675-1685 (1982), Kahe dhe premisa tё kritikёs letrare shqiptare 1504-1983 (1986), Refuzimi estetik (1987).

    Libri i parё, Prekje lirike, krejt i veantё, ёshtё ndёrtuar nga tekste kritike qё rikrijojnё tekstet e interpretuara, pёr tё identifikuar, nё shumё pika, kritikёn letrare me letёrsinё. Kёtu, mendimi ka ikur nga retorika e vet, pёr te retorika e figurёs dhe e diskursit poetik pёrgjithёsisht. Sa pёr tё eksplikuar mё tej: Rugova, kur shkruan pёr Lorkёn, bёn tё vetin diskursin e Lorkёs dhe e kryqёzon atё me emocionin e vet tё leximit; kur shkruan pёr Lasgushin, diskursin e Lasgushit e kshtu me radh.
    Diskursi i Rugovёs te ky libёr provon kritikёn letrare si vepёr letrare, si krijuese tё kuptimeve. Ktu Rugova ёshtё thellsisht subjektiv dhe subjektivizmi/subjektiviteti, i shpallur, i prekshёm, veti statutare/pёrcaktuese e diskursit tё tij.

    Te Kah teoria, Rugova, tash mendimtar me retorikёn e mendimtarit, definon e karakterizon kritikёn letrare dhe mendimin pr letёrsinё, pasi ka definuar e karakterizuar letёrsinё. Duke qenё letёrsia njё differentia specifica, krijim, edhe kritika letrare, si disiplinё me objekt letёrsinё, ёshtё krijim, qё mban pёrbrenda kritikёn si kategori (mjet shqyrtimi).
    Objekti i dyfishtё: teoria e letёrsisё / teoria e kritikёs, Kah teoria e bёn libёr teorik/metakritik.
    Vetё titulli (Kah teoria) jep orientimin e autorit e tё diskursit: Teoria.

    Strategjia e kuptimit ёshtё libёr eseistik, kritik e teorizues. Duke iu referuar natyrёs sё trefishtё tё kёrkimit, autori ka strukturuar librin nё tri pjesё: I. Ese, II. Kritikё, III. Teori e poezisё shqipe.
    Objekt i pёrbashkёt i librit ёshtё Kuptimi, ndёrsa strukturimi teksteve shenjon dominimin e tipit tё kёrkimit nё secilёn nga pjesёt: sё pari diskursi eseistik, nё tё cilin hapet e problematizohet ёshtja; sё dyti leximet kritike, vlerёsuese; sё treti vёshtrimi teorik, nё tё cilin problemi preket/vёshtrohet nga disa anё, si fenomen, dhe insistohet nё argumentime mё konkrete.
    Vetё objekti themelor, Kuptimi, pёrpos qё krijon boshtin qё mban pjesёt e librit e tekstet qё bёjnё pjesёt, ka imponuar interpretimin semantik; njё produkt i “prkthimit” t modelit gjuhsor t N. omskit n model pr krkimet letrare.

    Ndrkaq, Vepra e Bogdanit 1675-1685 ёshtё monografi. Projekti themelor i Rugovёs nё kёrkimet letrare. Aty, zbulohet e lexohet teksti i Bogdanit, duke u fshirё distanca kohore: teksti i djeshёm ringjallet nё leximin e sotёm.
    Nga paraqitja e nga kёrkimi i gjenezёs sё veprёs sё Bogdanit, Rugova kalon te struktura e saj e tek interpetimi.
    Nё planin e metodёs, Vepra e Bogdanit 1675-1685, nё esencё, ёshtё njё kёrkim struktural/semiotik: lexim i tekstit si sistem kodesh/shenjash tё mbushura mesazhe/kuptime. Rugova analizon strukturat. Hap kodet, pёr t’i hapur kuptimet. Lexon shenjat, pёr ta hapur universin e librit.
    Nё fjalёn e mbajtur me rastin e shpalljes Doktor nderi (Honoris Causa) i Universitetit Parisi VIII, Sorbonё, Francё, mё 1996, Rugova e quante veten Nxёnёs tё vogёl tё Bartit tё madh. Nё aventurёn semiologjike te Vepra e Bogdanit 1675-1685 ai ёshtё Trashёgimtar i madh i Bartit tё madh.

    Te Kahe dhe premisa tё kritikёs letrare shqiptare 1504-1983 Rugova rishtas ka pёr objekt kritikёn letrare. Kёtu, teoria kthehet nё praktikё kёrkimi. Kahe dhe premisa... ёshtё njё tipologji teorike/historike, esencialisht pёrshkruese e komentuese, e kritikёs shqiptare; pёrshkrimet/komentet bёjnё qё tipologjia tё mos sforcohet.
    Duke qenё i pёrbёrё edhe nga njё Bibliografi e gjerё, e komentuar, e teksteve kritike, libri merr edhe status udhёzuesi nё fushёn e metakritiks. Ndrsa, metodiciteti i krkimit e bn shum t prdorshm.

    Edhe pse ndёrmjet janё dy librat monografikё (Vepra e Bogdanit... e Kahe dhe premisa...), Refuzimi estetik vijon Strategjinё e kuptimit, qoftё nё planin e fushёs sё interpetimit, qoftё nё atё tё strukturimit. Refuzimi estetik pёrbёhet nga shkrime tё viteve 1980-1986 dhe pёr referencё/objekt themelor ka letёrsinё bashkёkohёse. Tё shkruara nё kohёn e botimit tё veprave qё kanё pёr objekt, tekstet e kёtij libri i dominon vlerёsimi. Rugova komunikon gjallё me veprat e me fenomenet dhe vlerёson nё tipin e avangardёs estetike, si e pёrcakton vetё.
    Duke lexuar veprat e kohёs nёn vetёdijen mbi refuzimin estetik, Rugova provon vlerёn dhe funksonin e veantё tё letёrsisё (si qenёsi pёrballё idesё e kёrkesёs pёr letёrsi nё funksion social: ideologjik, politik etj.).
    Rugova vlerёson autorёt bashkёkohorё dhe bashkёkohёsinё, gjithnjё duke patur vetёdijen pёr vёshtirёsitё e vlerёsimit tё parё, nё distancё tё vogёl ose nё mungesё distance. Procesualiteti ёshtё veti themelore e Strategjisё sё kuptimit dhe e Refuzimit estetik. Duke shmangur kurthet e procesualitetit, edhe pse vlerёsues i parё, Rugova ёshtё vlerёsues i thellё. Nё shumё kuptime, koha i dha tё drejtё, duke i bёrё vlerёsimet e tij pjesё t rndsishme tё traditёs sё leximit dhe orientuese/determinuese t krkimeve letrare. Vlersimet e tij tashm jetojn edhe n vlersimet e t tjerve pr librat e njjt.


    2. Teoria:
    Letrsia / Krkimet

    Shkrimin diskursiv t Rugovs prher e shoqron vetdija mbi letrsin si differentia specifica (aktivitet krijues i veant). N prputhje me objektin (letrsia), edhe krkimi bhet i veant, i brendshm, me burim vet letrsin. Rugova, edhe kur pranon ndihmn e disiplinave t tjera pr studimin e letrsis, njeh pr themelore shkencn letrare.
    Leximi i letrsis si model i veant, i vetes, kur zbresim nga teoria tek empiria letrare shqipe, problematizohet vetiu, duke qen e njohur natyra e thell ideologjike e nj pjese t madhe t saj, prandaj marria e funksioneve t jashtme, vnia n shrbim t ideologemave. Rugova krkon e zbulon daljen relative nga kjo skem te moderniteti shqiptar e, pёrfundimisht, te letrsia bashkkohore e Kosovs. Letrsia n Shqipri vijon t jet fytyr e ideologjis, prandaj n funksion t saj.

    Koncepti pёr letrsin si differentia specifica, n diskurs teorik, sht shtruar, trajtuar e provuar te Letrisa si differentia specifica. Koncepti i till, me nj pikprerje me estetikn ontologjike/fenomenologjike, me pikpamjen e Hegelit mbi statusin/funksionin e artit e me teorin e J. Lotmanit mbi artin si informacion artistik, ndrtohet duke njohur empirikisht ndrrimin e statusit t letrsis e tё arteve nga misionare, npёrmjet procesit t transformimit/diferencimit, n veprimtari krijuese. Duke gjykuar prbrenda letrsis shqipe, diferencimi i tillё nnkupton fundin e letrsis s mitit nacional dhe lindjen e letrsis pr vete. Ky transformim, n fush t studimit, krkon leximin e letrsis si medium q nuk pasqyron, por q krijon botn e vet. Kjo shpie te krkimi i modeleve letrare/tekstore, duke i njohur si t veanta; si struktura q prodhojn e mbajn botn e veprs.
    Diferencimi i letrsis dhe i arteve kushtzohet e shoqrohet nga natyra e hapur e tyre. Duke pasur referenc t deklaruar teorin estetike e semiotike t U. Ekos (Vepra e hapur), Rugova afrimon leximin/receptimin si zgjedhje t lir t receptuesit. Vepra e hapur sht produkt i poetikave t avangards ose i poetikave personale jonormative; receptimi i saj esencializon receptuesin prkrah autorit/krijuesit. Vepra e hapur ndrton recepientin, duke e aktivizuar at n principin e apertativitetit.
    Duke pranuar e afirmuar artin e recepientin e till, Rugova pranon e afirmon Individin, mendimin individual, prball kolektivitetit. Kjo sht shenj e madhe, e prhershme, e modernitetit.

    Kritika letrare, n prgjithsimin teorik t Rugovs, sht aktivitet q v komunikimin e par me veprn letrare. Ajo sht tjetr nga Teoria, Historia e letrsis dhe Estetika. Kritika rri ndrmjet Teoris e Praktiks, Shkencs e Artit, dhe, s pari, ka karakter vlersues. Realisht, ky sht nj tip i kritiks.
    Autori yn niset nga etimologjia e fjals kritik, skicon historin e konceptit kritik, paraqet, komenton e vlerson metodat e krkimit, pr t arritur prgjithsimet pr kritikn letrare si disiplin.
    Duke prgjithsuar lidhur me metodat e krkimit, Rugova nnvizon ”dy baza metodologjike nga t cilat niset kritika letrare”: 1. vepra letrare produkt i jashtsis dhe 2. vepra letrare produkt absolut artistik, d.m.th. vepra letrare si mimesis, vepra letrare si poiesis.

    Te teksti me titullin Mjeti kritik Rugova diferencon pikpamjen e vet mbi kritikn letrare (disiplin), duke e definuar at si krijm q aplikon kategorin kritik, e cila sht form e njohjes, proces/mjet. Aplikimi i drejt i kategoris, prodhon kritikn shkencore, mendon teoricieni yn.
    Rugova mbron natyrn dyfishe t kritiks letrare: statusi njohs (gnoseologjik) dhe vlersues (aksiologjik). Principi kritik prmbushet duke kaluar nga njohja te vlersimi.

    Kritika letrare atribuon kuptimet. do interpretim sht nj mundsi interpretimi. Kuptimi i prodhuar (vepra) dhe kuptimi i atribuuar (interpretimi) skan si t prputhen n t gjitha pikat. Vepra hesht, Intereptimi bhet z i saj. Kritika moderne, duke njohur fiaskon e kritiks tradicionale n krkimin ekskluziv t kuptimit t implikuar, bhet atribuuese. Argumentimi i referohet atribuimit e jo kuptimit t implikuar. Argumentimi shpie te konceptet “q prfaqsojn prvojn interpretuese dhe prvojn krijuese”. Pra, prvoja interpretuese del nga prvoja krijuese n procesin e atribuimit t argumentuar t kuptimeve.
    Atribuimi, n esenc, sht produkt i leximit t gjuhs n planin e dyt (si konotacion) dhe i aktivizimit t strukturs s thell t tekstit, i mbushjes s ksaj strukture me kuptime. Kritika, e kryqzuar me semantikn, krkon e interpreton fushn e konotimit tekstor.

    Jeta e kritiks sht e barabart me lirin e kritikut, me shumsin e krkimeve. Rugova gjykon monizmin n krkimet letrare, si skematizim q pamundson individualitetin.
    Mjeti kritik prgjithson dijen mbi kritikn n e prtej kritiks letrare. Kritika (kategori) sht karakterizuesja themelore e krkimit letrar dhe e krkimit t shkencave humane prgjithsisht.
    T kritikosh, do t thot t vsh n kriz. Vnia n kriz prodhon debatin. Debati siguron thyerjen e skemave, prjashton normativitetin final, shtyn dijet prpara. “sht e vrtet shikuar n aspektin sociokulturor se kritika sht treguesi m i mir pr stabilitetin e nj shoqrie. Pra aty ku ka liri, ka edhe kritik, e ku ka kritik ka edhe liri. Dhe, shoqrit e meset e ndryshme q jan t ndieshme ndaj kritiks, dshmojn se ende nuk jan t zhvilluara n frymn e tolerancs dhe kufizojn me dogmatizmin. Prandaj duhet kuptuar njher e prgjithmon se gjrat dhe shtjet e ndryshme duhet t shikohen n mnyr m demokratike. Pr ta prforcuar kt po shprehemi me nj mendim paradoksal t Roman Jaboksonit se, uniteti i shkencs, me kt rast edhe i kritiks, qndron n diversitet, e jo n pajtimsi si qndron uniteti politik, far do t thot se fusha e par hulumton e krkon, kurse fusha e dyt gjendet n veprim aktual, ku pajtimsia sht e domosdoshme. Rezulton: nuk duhet t frikohemi nga mospajtimet e argumentuara n fushn e mendimit, sepse na pasurojn, po t frikohemi nga pajtimet servile, q sjellin inkuadrimin e t paaftve n fushn letrare e kulturore.”, konkludon Rugova te Strategjia e kuptimit.


    3. Kritika / Metakritika

    Kritika letrare e I. Rugovs, n pikat themelore, sht aplikim i teoris s tij pr kritikn. Prgjithnj, kritika e tij njeh objektin e vet si nj differentia specifica.
    Duke shkruar, n pjesn m t madhe, pr vepra t bashkkohsis, Rugova leximin e sotm (kritikn) e mat me kohn sot. Leximi i par (kritika) sht hyrje e kondit n procesin e formulimit t teorive, ndaj kaprcimi i prhershm i Rugovs te teorizimet, del krejt i natyrshm: mbi rrjetin e kritikave pr veprat e caktuara, fitohet diskursi q prgjithson kt rrjet. Domethn, kritika, nё njё nivel tё caktuar, aplikon teorin, ndrsa vet hap rrug pr teorizime/prgjithsime mbi korpusin e teksteve t vlersuara, pr t synuar t bhet instrument edhe vet. Kёrkesa e Rugovёs pёr njё kritikё argumentuese, pёrkon me kёrkesёn pёr bashkjetes ndrmjet Kritiks e Poetiks; relacion n t cilin kritika aplikon principet e poetiks, bhet diskurs argumentues.

    Te Strategjia e kuptimit dhe te Refuzimi estetik procesi q prshkruam prmbushet duke qen objekt krkimi nj korpus tekstesh; te Vepra e Bogdanit 1675-1685 objekt sht nj vepr. Te kjo e fundit aplikohet/provohet teoria, ndrsa rezultatet e krkimit prgjithsohen, pr t’u par t vlershme pr letrsin e tipit t veprs s Bogdanit.
    E thn m ndryshe, Rugova aplikon e provon teorin dhe nga praktika e krkimit formulon pёrgjithёsime teorike. Vepra letrare bhet objekt i teoris e burim i prgjithёsimeve/formulimeve t reja teorike.
    Pjesn e dyt t librit Strategjia e kuptimit e prbjn kritikat recensioniste pr poett: A. Podrimja, Rr. Dedaj, B. Musliu, E. Basha, S. Hamiti etj. Kritika e till esencializon vlersimin.
    Po ky tip kritike prbn edhe pjesn e dyt t librit Refuzimi estetik; vetm se tash bhen referenc edhe autor t tjer dhe, prpos poet, edhe prozator.
    Vepra e Bogdanit 1675-1685 hyn n tipin e kritiks q krkon provn; procedur q karakterizon diskurset akademike. Zhanri prputhet me diskursin; kemi prpara nj studim monografik. Por, Rugova provon se diskurset akademike s’jetojn pa pasionin e krkimit. Diskursi i Rugovs te Vepra e Bogdanit... sht diskurs i dashuruar (R. Bart). N kt diskurs, Bogdani i ngjan Rugovs sa ky Bogdanit.
    Rugova rigjen kohn dhe modelin kulturor t veprs s Bogdanit, n shembullin e Kurtiusit, jep gjenetikn e veprs, duke paraqitur, prshkruar e duke sjell informacione; analizon e interpreton tekstin n principin srukturalist/semiotik t R. Bartit.
    Vepra e Bogdanit analizohet si shfaqje e retoriks s Mesjets, nprmjet nj Retorike t strukturs. Ndrsa, interpretohet n principin e Semiologjis s diskurstit. Lnda e Retoriks s vjetr sht br objekt i Retoriks s re.

    Prfundimisht, format e kritiks letrare t I. Rugovs jan: recensioni e kritika introduktore, kritika procesuale, kritika eseistike e kritika akademike. N varsi me formn, merr ngjyrё edhe diskursi i tij: forcohet ose reduktohet statusi vlersues.

    Titulli Kahe dhe premisa t kritiks letrare shqiptare 1504-1983 prcakton objektin themelor dhe shtrirjen e krkimit. Rugova ka prpara gjith kritikn shqipe dhe bn objekt kahe e premisa t saj. Kahe ka kuptimin e orientimit, interesimit, ndrsa premisat jan piknisjet teorike dhe rezultatet e kritiks. Duke gjykuar se ta interpretosh kritikn, do t thot ta interpretosh letrsin me ndrmjetsim, Rugova aplikon periodizimin e letrsis shqipe tash n fushn e kritiks. Kshtu, kahet themelore t kritiks vihen n koh, ndrsa premisat kushtzohen nga kahet.
    Koha e shpie krkimin te kontekstet sociokulturore; kahet te fenomenet; premisat te shtrati teorik i fenomeneve.
    Prball distinksionit, t pranuar, ndrmjet historis s kritiks e teoris s kritiks, Rugova kryqzon kto principe e domene. Te studimi i tij, krkimi diakronik identifikohet me sistematikn: leximi i teksteve sipas rendit kohor t shfaqjes.
    Te Kahe dhe premisa..., Rugova paraqet, prshkruan, karakterizon e komenton, d.m.th. pozicionohet, prandaj edhe vlerson. Pozicionimet e tij, n rend t par, jan karakterizime t mtejme t objektit dhe rrall shqiptohen mospranime, meq ai lexon kritikn duke pasur parasysh modelin kulturor e sociokulturor t shfaqjes s saj. Q t eksplikohet m tej: Rugova nuk e gjykon kritikn e djeshme nga sot, ndrsa kur ka prpara kritikn bashkkohore, redukton maksimalisht vlersimin dhe prshkruan e karakterizon.
    Proceduralisht, krkimi metakritik i Rugovs: paraqet, prshkruan, komenton, vlerson dhe argumenton, gjithnj duke pasur pr burim tekstet-objekt dhe teorin e kritiks (instrument).
    Kahe dhe premisa... sht sprova m e gjer e I. Rugovs dhe sprova m e gjer metakritike n krkimet shqipe. Ky libr sht br referenc themelore n kt fush krkimesh. sht nj libr-model.


    4. Estetik dhe Ideologji

    Diskursi eseistik/teorik i Rugovёs pёrherё prek ёshtje aktuale, tё ndieshme. Rugova ballafaqon pikёpamjet e kundёrta dhe vlerёson ato. Pozicionimet e tij prcillen nga argumente, tё cilat vetiu pёrfaqёsojnё pikёpamje autoriale, prandaj propozojnё zgjidhje. Pikёpamjet autoriale tё Rugovёs artikulohen duke u matur me referencat, me dijen mbi ёshtjen e diskutuar.
    Nё kёtё pikё, do t’u referohemi dy teksteve tё tij: Njё korrektor estetikoteorik (Kah teoria) dhe Refuzimi estetik (nga libri me po kёtё titull), nё tё cilёt Rugova rivё, mbron e afirmon distinksionin ndёrmjet Estetikёs e Ideologjisё/Politikёs. Ky ёshtё njё problem i moёm e i ri, me fillesё te filozofia e Platonit dhe ajo e Aristotelit. Prapa emrit tё Platonit vihet estetika ideologjike, e artikuluar fuqishёm te Republika, ndёrsa prapa emrit tё Aristotelit estetika ontologjike. Estetika ideologjike e zhvendos objektin estetik nё fushё tё sociales dhe t ideologjisё; studimet sociologjike/sociologjizuese e ideologjike/ideologjizuese tё artit.
    Estetikёn ideologjike Rugova e sheh tё shtrirё nga Antika te shek. XX, te Sartri e Lukai. Kёrkesё e pёrhershme e saj ёshtё vёnia e artit/letёrsisё nё funksion social/ideologjik/politik. Kjo ёshtё kёrkesa pёr art/letrsi tё angazhuar, e skematizuar fundёsisht te letrsia e realizmit socialist. Letrsia e realizmit socialist, si teoria/kanoni i saj, ёshtё produkt i ideologjisё, ndaj vihet nё funksion tё ideologjisё. Letёrsia e tillё e humbet funksionin estetik.
    Estetika ideologjike e realizmit socialist, duke e thjeshtёzuar skemёn fundsisht, kanonizoi tipologjinё bardh e zi: nё njё anё “letёrsia pёrparimtare”, nё tjetrёn “letёrsia reaksionare”. Rugova vihet pёrballё skemёs sё tillё, duke njohur autonominё e qenёsisё e tё objektit estetik. Kёshtu ai shtyhet tek estetika ontologjike.
    Konturat e estetikёs ontologjike i dha Aristoteli, duke ndarё tё bukurёn (estetika, arti) nga e mira (etika). Estetika ontologjike njeh objektin estetik, aktin estetik dhe efektin estetik (si produkt tё tyre). Atributi i pёrsёritur (estetik) pas objektit, aktit e efektit shenjon domenin (estetika), natyrёn/funksionin e artit dhe refuzon ideologjinё. Refuzimi i tillё ёshtё shtruar e trajtuar sёrish, mё gjerёsisht e mё thellё, tek eseja e njohur Refuzimi estetik.

    “Refuzim do tё thotё tё mos pranosh, tё mos pranosh atё qё tё imponohet, e kjo varet nga qёndrimi personal dhe nga ia i pёrgjithshёm”. Kjo ёshtё fjalia e parё e esesё Refuzimi estetik; njё pёrkufizim/konkluzion dhe njё elёs pёr ta lexuar tekstin. Refuzimi ёshtё alternativё e pranimit, vёnё pёrballё imponimit, i cili prek t gjitha sferat e jetёs sё njeriut.
    Letёrsia, si artet, ёshtё sistem autonom. Autonomia e tillё sigurohet nga refuzimi estetik, i cili buron nga vetё kjo autonomi. Ndёrsa, autonomia bhet e mundur nga qenёsia estetike e veprёs letrare.
    Refuzimi estetik, tradicionalisht, realizohet me kategori tё brendshme, si: satira, sarkazma, grotesku etj. Kategoritё e tilla konstituojnё atё q do ta quaja Estetikё tё refuzimit.
    Qenёsia estetike mban letёrsinё gjallё, funksionale dhe me ndikim jetёgjatё pёrballё politikёs, shtetit e pushtetit. Refuzimi estetik ёshtё manifestim i brendshёm i kёsaj qenёsie, prball jashtsis prplot imponime.
    Rugova skicon raportin politika - letёrsia nё kohё tё ndryshme, pёr tё arritur te konkluza se ato prher janё “dy fusha tё kundёrta, tё ndara”. Politika do ta kufizojё e ta kontrollojё letёrsinё, ndёrsa kjo e refuzon, pёr tё jetuar mё gjatё se politika. Politika lidhet me njё kohё; letёrsia shkon pёrtej kohёs sё shfaqjes dhe jeton e ndikon nё pёrputhje me mjaftueshmёrinё/manifestimin e qenёsisё estetike.
    Politika ёshtё veprimtari pragmatike. Letёrsia ёshtё qenie estetike.
    Politika mund tё zhvillojё diskurs represiv nё relacion me letёrsinё. Letёrsia mbrohet e ekziston nё vete nёpёrmjet refuzimit estetik.


    5. Shekulli i Ibrahim Rugovs

    I. Rugova ёshtё njё nga themeluesit e kritikёs letrare moderne nё Kosovё. Megjithat, Rugova mbetet figurё me tё cilёn, mё shumё se njё shkollё e kritikёs, identifikohet nj mnyr e t menduarit, njё model/qark kulturor: Prishtina e viteve ’70-tё tё shek. XX. Qarku kulturor i Prishtins ka modelin e vet letrar, tё pёrfaqёsuar fuqishёm nga A. Pashku, A. Podrimja, Z. Rrahmani etj.; modelin kritik, me autoritet themelor S. Hamitin. Rugova bёn bashkё e pёrfaqёson kёto modele, nё cilёsinё e mendimtarit, ndaj fjala pёr Rugovёn ёshtё fjalё pёr ikonn e qarkut.
    Ky qark tashmё ka krijuar trashёgiminё e vet nё fushё tё krijimit e tё mendimit.

    Brezi i Rugovёs, pёrballё ideologjisё mbi literaturёn, krijoi ideologjinё e literaturёs; mendimin qё buron nga literatura e qё provё e ka vetё at.
    elsi pr ta lexuar Rugovn prball kritiks s kohs sht libri Prekje lirike. Ky libr refuzon leximin e jashtm/sociologjizues/ideologjizues, dominant n kulturn letrare shqipe, dhe provon fuqishm kritikn si rikrijim t veprs letrare. Aty, normn e leximit e prcakton estetika e tekstit letrar e jo skemat sociale. Veprn e prodhon diskursi letrar; ajo prmbush kt diskurs, duke qen nj shfaqje konkrete e tij, dhe asnj struktur tjetr.
    Prekje lirike, nj titull figur n ball t nj libri diskursiv. Prekja sht figura e komunikimit; lirike sht atributi q shenjon komunikimin subjektiv, t but (lirik) me tekstin letrar. Pr t dal nga paradoksi, kt titull do t duhej ta lexonim si shenjues t diskursivitetit t relativizuar, t kryqzuar me diskursin letrar e shpesh t tretur n kt diskurs. Prekje lirike sht figura e komunikimit me tekstin n munges distance. Subjektivizmi shpallet “ideologji” e interpretimit.
    E prbr nga lexime krejt personale, Prekje lirike sht kritik letrare e nj poeti. Subjekti sht hapur plotsisht prpara teksteve, pr t’i hapur ato. do shenj e tekstit, qoft emocioni, qoft retorika, qoft interpretimi, ruan e reflekton natyrn e subjektit.
    Diskursi i Rugovs, duke relativizuar kufirin ndrmjet tekstit letrar e tekstit diskursiv, provon diskursin letrar si amz t metadiskurseve.
    Prekje lirike mban tekstet me t cilat Rugova hyri n botn e komunikimeve letrare, duke qen krejt i hapur. U b sistematik te Kah teoria e tutje. Ai nisi jetn n letrsi si Krijues, e vijoi si Rikrijues dhe e mbylli si Klasifikues/Sistematizues.

    Duke karakterizuar pёrfundimisht:
    Rugova teorizon e propozon studimin e specializuar tё letёrsisё.
    Diskurin e tij e shoqёron pёrherё njё fill prgjithsues, prandaj universalizues.
    Tё gjitha trajtat e kritikёs letrare vihen nё funksion tё njohjes e tё vlerёsimit tё veprёs letrare. Rezultatet e kёrkimit, nga kёtu, mundёsojnё diskursin teorik/pёrgjithёsues. Kjo ilustron kёrkesёn e pёrhershme tё Rugovёs pёr t’u marrё me fenomenet.
    N diskursin e pastr kritik, Rugova krkon stukturat, pastaj interpreton, n fund vlerson.

    Vepra e I. Rugovёs ёshtё njё nga trashёgimitё e mёdha tё modernitetit shqiptar. Duke reflektuar veten pёrtej kohёs sё shfaqjes, vazhdon tё jetё njё determinuese e gjallё e kёrkimeve letrare te ne.
    Ajo ruan e reflekton frymёn e mendimtarit e t njeriut Ibrahim Rugova. Reflekton natyrn e hapur t Njeriut dhe asketizmin e thell t Mendimtarit.
    Vepra sht shenj ideale e identitetit. Nj idealitet i obejktivuar. Ajo mban gjall Autorin; pse jo edhe Njeriun.
    Vepra e Rugovs tashm po bhet objekt studimi. Kjo sht edhe nj shenj se ajo po shndrrohet n vepr klasike. Vetm veprat e tilla mbeten gjall.
    Nj vepr klasike m s’mund quhet Zbulim, por Vler, Identitet.
    Un, sot, vetmsa po trheq vmendjen: Jetojm n Shekullin e Ibrahim Rugovs.
    ________________________________________

    Ky tekst u lexua ne Seminarin Ndrkombtar pr Gjuhn, Letrsin dhe Kulturn Shqiptare ne Prishtin
    Autori sht profesor i estetiks n Fakultetin e Filologjis n Prishtin

    QIK-u
    Talent wins games, but teamwork wins championships.
    Micheal Jordan

  8. #228
    i/e regjistruar Maska e Arb
    Antarsuar
    06-12-2002
    Vendndodhja
    Little Albania, NEW YORK
    Postime
    1,994
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    RUGOVA N DY PAMJE

    Shkruan: Kujtim M. Shala

    Formulimi Rugova n dy pamje u referohet dy nyjave mbretrore t jets s Ibrahim Rugovs: Letrsia e Veprimtaria. Jan kto dy pamje/faqe t nj fytyre, dy pamje t nj jete, dy pamje t nj vepre. E para, thellsisht kulturore, mbetet nn shenjn e Rugovs meditans; e dyta, kultur, veprim e trashgimi politike bashk, ka shenjn e Rugovs militans, shenjn e Prijsit t madh t Kosovs. Si nj e tr, kto pamje japin Rugovn meditans et militans.



    1. Rugova meditans

    I. Rugova ka nisur jetn letrare si Krijues, e ka vazhduar si Rikrijues dhe e ka mbyllur si Klasifikues/Sistematizues.
    Ky prgjithsim u referohet shenjave themelore t diskursit t Rugovs: s pari fiksioni; s dyti diskursi i hapur; s fundi diskursi konceptual. Kjo sht rruga q nis me pasionin, vijon me gjetjen/leximin e autorve t dashur dhe mbyllet me krijimin e sistemit vetanak, tashm n shkall t lart konceptualiteti. Tipi i par i diskursit nnkupton vjershat e tij t hershme. Tipi i dyt kritikn letrare, sidomos diskursin e hapur t librit Prekje lirike. Tipi i tret identifikohet me punn n fush t teoris letrare e t sistematizimit tipologjik t mendimit teorik/kritik shqiptar.
    E artikuluar edhe m ndryshe, kjo sht rruga e kaprcimit nga diskursi (fiksional) te diskursiviteti.

    Prekje lirike (1971) sht libri q hap rrugn pr ta lexuar gjith veprn e Rugovs. Diskursi i Rugovs aty pothuajse barazohet me fiksionin. Idet autoriale gjenden e projektohen tek autor t tjer, pak pr t ikur nga artikulimet eksplicite/definitive t ideve (idelogems) e m shum pr t sprovuar e provuar kritikn letrare si nj shkall/fytyr t letrsis, prher t lidhur e t kushtzuar fuqishm nga Subjekti krkues.
    Tekstet e ktij libri jan prplot me citate, vargje e trsi teksore t autorve t lexuar, q prishin kufijt ndrmjet diskursit e diskursit t rikrijuar. Aty dialogojn krkuesi e krijuesi, duke pranuar si koh dialogu kohn e krkuesit. Gjith ’japin tekstet e djeshme sot, bhet shenj pr vlern e gjall t tekstit letrar (larg dokumentit) ose, si Rugova e quan, shenj e vlersis s tekstit, e vlers q zgjat, q i bashkohet tradits, q krijon tradit. Vlersia, n parimin q prshkon m von gjith interpretimin e veprs s P. Bogdanit nga ana e Rugovs, bn q teksti ta ruaj ideologjin e vet, t kohs s shfaqjes, pa dashur ta aktivizoj sot. Ky mosaktivizim neutralizon edhe ideologjit e secils koh, bashkkohse t leximit. Teksti letrar jeton i gjall, i ringjallur n lexim, dhe rri prball dokumentit, pr t ofruar nj njohje tjetr t jets e t bots, prandaj nj pamje tjetr t tyre.
    Kah teoria (1978) teston diskursin e Rugovs n tehun e holl t kaprcimit nga eseja te sistematika teorike. Tash, shkrimi braktis figurn letrare dhe gjen ligjratn konceptuale. Rugova shqyrton shtje t djeshme, t sotme, t prhershm t letrsis, nga natyra e saj te dija/disiplina/aparatura q studion at. Diskursi i Rugovs te ky libr sht problematizues. Zgjidhjet q jep ai jan t hapura, ndaj principi i vlersis mbulon fuqishm kt libr. Univrsaliteti i shtjeve t problematizuara/t trajtura merr nj zgjidhje dhe krkon t tjera.
    Strukturalisht, Rugova kalon nga definimi i letrsis, te definimi i disiplins q studion at, pastaj kthehet te letrsia shqipe. Kshtu, dija universale e krkimit gjen nj letrsi t veant.
    Nse te Prekje lirike Rugova vetm sa diferencohej nga fiksioni total, ktu ecn drejt shenjave t nj sistemi: nga kah teoria te teoria. Ky sistem nnkupton veprat e tjera diskursive t Rugovs, me objekt t par letrsin shqipe: tekste, autor e fenomene.
    Strategjia e kuptimit (1980) shtron e provon procedurat e interpretimit t tekstit, duke krkuar kuptimet, domethniet. Rugova ka riformuluar e ka aplikuar principin lingusitik t N. omskit n princip pr interpretimin e tekstit letrar. Strategjia e kuptimit njeh diskurin eseistik, kritik e teorik. Q t tre kan nj objekt: kuptimin, i cili te diskursi i par hapet e problematizohet si shtje, tek i dyti krkohet si manifestim te tekste e autor t caktuar, tek i treti merr statusin e nj fenomeni, ndaj bhet objekt i abstrakimit teorik, t shoqruar nga argumentime.
    Me nj fjal, ky libr shtron e aplikon krkimin semantik. Aplikimi m lucid e m i fuqishm nnkupton tekstet n t cilat Rugova interpreton autort bashkkohs, n leximin e par, q gjithnj sht m i vshtiri. Rugova shpton nga grackat e procesualitetit duke analizuar tekstin. Sa her nuk bn pa vlersimet direkte, ai kualifikon duke pasur pr baz rezulatet e analizs.
    I ngjashm n struktur e n pretendime me Strategjin e kuptimit sht edhe Refuzimi estetik (1987); nj libr q vijon at. Ky libr ka pr objekt letrsin bashkkohse t autorit dhe rritet n komunikmin e gjall me tekstet. Librin e dominon vlersimi pr vepra e fenomene. Gjith librin e prshkon vetdija mbi refuzimin estetik, si proces q siguron qensin e letrsis, duke buruar nga vet kjo qensi. Letrsia sht tjetr nga fusha e ideve, e ideologemave, e politiks, ndaj funksioni i saj sht i ndryshm. Rugova krkon e do letrsin si sistem autonom, si ekzistenc q refuzon estetikisht hyrjen n shrbim.
    Si te Strategjia e kuptimit, te Refuzimi estetik Rugova krkon strukturat, interpreton, pastaj vlerson.
    Vepra e Bogdanit 1675-1685 (1982), kryevepra e Rugovs, shenjon shkall t lart t diskursit konceptual. Kjo ngjet meq objekti i krkimit sht konceptual. Rugova krkon/analizon e interpreton sistemin filozofik/teologjik t Bogdanit nj her n shtratin e dijes q e ka prodhuar veprn, pastaj n qarkun e veprave me tema univesale, n qarkun e veprave gjithnj moderne, do t thot t prjetshme.
    Rugova s pari ndrton Gjenetikn e veprs, pastaj Poetikn/Analitikn e saj. N fazn e par krkon dokumentin filologjik; n t dytn tekstin e gjall prher.
    Pjes themelore e studimit t Rugovs sht Analitika e veprs, nj analiz e interpetim struktural/semiotik, q buron sa nga teksti i Bogdanit, aq sa nga teorit moderne t krkimit, saktsisht nga modeli strukturalist/semiotik i R. Bartit. N leximin e Rugovs, teksti i Bogdanit ringjallet, pr ta provuar Bogdanin bashkkohs. Kt e mundson jo vetm metoda e krkimit, por, n radh t par, moderniteti i veprs klasike t Bogdanit, universalieti i shtjeve q shtrohen e zgjidhen, n rrugn e prjetshme t zgjidhjeve t hapura.
    Rugova ndjek e interpreton Bogdanin n tri pika/nyja themelore: Praktika filozofike, Praktika teorike-letrare e Praktika poetike. Q t tri fushat jan pjes t nj sistemi; q t tri fushat provojn t vrtetat e njjta n trajta t ndryshme, ndaj nuk vihen n shrbim t njra-tjetrs, por n shrbim t sistemit t argumentimit t s vrtetave q krkon e plason Bogdani.
    Bogdani unversal, ndaj bashkkohs, sht autori q do Rugova; derisa e di q edhe Bogdani e do at, i ngjan atij. Duket paradoksale, por jo edhe pr adhuruesit e H. L. Borhesit, t cilt e din q gjyshrit u ngjajn niprve dhe jeta letrsis. Pr t dal nga figura, ky koncept u referohet shtjeve e temave universale, tejkohsia e t cilave bn q t vijn para e prapa, m saktsisht t’i nnshtrohen principit/procesit t fotologjis derridiane. sht ky proces q temat e Bogdanit i nxjerr nga skolastika dhe i rihap pr ne ndryshe dhe si tema t ndryshuara, t transformuara. Diskursi i Bogdani prodhon dhe jeton n diskurset q vijn prapa.
    Pr nga manifestimi formal i krkimit t s vrtetave, vepra e Bogdanit analizohet si manifsstim i sistemit argumentues t retoriks s Mesjets.
    Kahe dhe premisa t kritiks letrare shqiptare 1504-1983 (1986) sht nj tipologji teorike/historike e kritiks shqipe; jep nj dimension t metapoetiks historike shqipe. Si e shenjon edhe vet titulli i librit, Rugova krkon orientimet (kahe) themelore dhe piknisjet (premisa) teorike t kritiks shqipe. N kt ecje, teoria e kritiks sht kthyer n praktik krkimi. Rugova bashkon teorin e historin e kritiks, pr t studiuar kahet e premisat n koh, n principin e poetiks historike.
    Diskursi i Rugovs te ky libr sht sistematizues. Ai s pari paraqet, pastaj prshkruan, m tej karakterizon e komenton, s fundi vlerson. N secilin nivel diskursiv, Kahe dhe premisa… sht libr sistematizues.
    Krkimi shoqrohet nga nj Bibliografi me komente. Edhe n kt nivel, Rugova paraqet e karakterizon. Bibliografia bhet nj tip ilustrimi/argumentimi i krkimit, i rezultateve, n fillin e prhershm argumentues t tekstit t Rugovs.


    2. Rugova militans
    (Retorika e shoqrimit)

    Mendimi dhe Veprimi jan dy nyjat e jets s Rugovs. Edhe pse n fush pragamatike, Rugova, s pari, sht politikan meditans; ai sht prijs, pra krijues, ideolog. Si krijoi nj model kulturor, Rugova krijoi nj model politik, me parabaz humanitetin e thell, fillin nacional t ideve dhe me krkes-bosht pavarsin e Kosovs. Mendimtari Rugova, tash ideologu Rugova, ndrton e fuqizon diskursin veprues: fjala projektuese/prcaktuese e veprimit, fjala si veprim. (Vetiu, ky diskurs prodhon veprimin.) Rugova krijoi e zhvilloi diskursin pr Shtetin/Republikn e Kosovs dhe ky diskurs bri Shtetin/Republikn e Kosovs n dekadn e fundit t shek. XX. Jeta politike e Rugovs identifikohet me diskursin projektues (ideologjia) e me veprimin politik (pragmatika).
    Kaprcimi nga Poetika te Politika, sht kaprcim nga fusha e ideve te veprimi. Ndrmjet tyre prerja sht e ashpr. Rugova ka relativizuar kt prerje, jo duke e vn njrn fush n shrbim t tjetrs, por duke zbutur e prqendruar diskursin e t dyts (Politika) n shembullin e t pars (Poetika). Kshtu, modeli politik, sjellja politike, komunikimi politik i Rugovs, ka rrnjt te sjellja e te komunikimi kulturor. T rikujtojm edhe nj t dhn: Rugova u b prijs, duke qen kryetar i Shoqats s Shkrimtarve t Kosovs. Ideologjia rugoviane ka shenjn e filozofis rugoviane t liris e t shtetit.
    Kush s’e kujton diskursin e tij, fjalin e prqendruar, pothuajse formulative, mendimin e hapur? Secili ka jetuar retorikn e tij t shoqrimit, secili ka par veten t gjall n at retorik, secili ka folur me gojn e Rugovs, sepse ai ka folur me gojn e secilit. Krejt e pritshme, meq Rugova kurr s’e njohu retorikn si bindje, as si prjashtim, por bindjen (e nnkuptuar, marrveshjen, kontratn, bashkfajsin retorike, besimin e prbashkt) si retorik.
    Diskursi politik i Rugovs sht karakterizues, substancial dhe asnjher prjashtues. Kto veti ruajti ai pavarsisht rrethans, edhe ather kur Kosova u shty n zgripc t ekzistencs. Rugova mundi egrsin me maturin e butsin e tij; prjashtimin me natyrn e hapur, me projektin e diskursin q bashkojn.
    Krejt e pritshme: Ai ishte Krijuesi e Prijsi Krijues…


    3. Vepra e trashgimia

    Diskursi i Rugovs, me amz shtjet q shtron e zgjidh, tashm po kalon n diskurs-prodhues intensiv. Diskurset e tilla shpejt bhen klasike dhe gjithnj mbeten moderne, duke u shtrir n diskurse t tjera, n rrjetin q prodhojn vet.
    Diskurset e tilla kan karakter determinues, krijojn traditn n principin e vlersis.
    Vepra letrare e Rugovs sht mbyllur; procesi, q ka burim kt vepr, sht i hapur, i gjall.
    Ne, sot, ktu, vetm sa po provojm kt, duke hyr me mall n rrjetin rugovian t diskursit, t fryms e t dijes.
    Kur kohn ton kam quajtur Shekull t Ibrahim Rugovs, kam pasur parasysh nj empiri e nj projeksion. Kjo figur, e lexuar si Empiri, thot: I. Rugova sht shenja identifikuese e shekullit t Kosovs, njeriu q ndrtoi nj model kulturor, figura m e madhe e historis s re t Kosovs, ikona e saj. Ndrsa, projeksioni merr kraht e ndrrs: T jetojm sa m gjat n Shekullin e Ibrahim Rugovs, pr t qen vetja, t vetes. Rugova kt do ta quante Vlersi.


    Prishtin,
    Janar 2007

    QIK-u
    Talent wins games, but teamwork wins championships.
    Micheal Jordan

  9. #229
    i/e regjistruar Maska e Arb
    Antarsuar
    06-12-2002
    Vendndodhja
    Little Albania, NEW YORK
    Postime
    1,994
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Presidenti Rugova

    Ndryshuar pr her t fundit nga Albo : 03-07-2007 m 14:09
    Talent wins games, but teamwork wins championships.
    Micheal Jordan

  10. #230
    i/e regjistruar Maska e RTP
    Antarsuar
    26-03-2004
    Postime
    1,988
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    U promovua libri Njeriu i Pavarsis-Dr.Ibrahim Rugova
    Prishtin, 26 janar 2007 (Kosovapress)


    T premten n Bibliotekn Kombtare dhe Universitare t Kosovs u promovua libri Njeriu i Pavarsis-Dr.Ibrahim Rugova, e cila prmban lajme, telegrame, opinione, komente dhe ngushllime pr Ibrahim Rugovn dhe sht botuar nga Forumi Rinor i LDK-s, Dega III n Prishtin.

    Albanologu Mehmet Rukiqi tha se Rugova udhhoqi qndresn legjendare t qytetarve t Kosovs pr liri, pavarsi e dinjitet duke u shndrruar n mishrimin e aspiratave, idealeve e shpresave m fisnike t popullit.

    Ibrahim Rugova ia eli Kosovs t gjitha dyert kye n Evrop dhe bot. N saje t veprimtaris s tij, sot Kosova, n arenn ndrkombtare, njihet m tepr se kurdoher m par, tha ai.

    Rukiq tha se Rugova shquhej me imagjinatn krijuese letrare e individualitetin shoqror, me inteligjencn e menurin natyrore.

    Rugova trimrin e kishte metafor t jets. Rruga e Rugovs ishte rruga m e guximshme, ishte flakadan q ndrioi rrugn ton drejt progresit e pavarsis. N kuptimin letrar, Rugova sht identiteti i modernitetit. Ishte nga themeluesit e kritiks letrare moderne, tha ndr t tjera Rukiqi.

    Ndrsa, drejtori i Muzeut t Kosovs, Arbr Hadri, tha se libri Njeriu i Pavarsis sht nj kontribut me rndsi, shembull i qasjes dhe nj dshmi e kohs s ceremonis mortore n aspektin historik dhe pasqyrim i lidhjes aq t madhe q populli i Kosovs ka pasur me kryetarin e ndjer dr. Ibrahim Rugova dhe relacionin ndrkombtar t ksaj ngjarjeje.

    Kryetari i Forumit Rinor t LDK-s, Dega e Tret n Prishtin, Mentor Barani tha se kur po promovohet kjo monografi e t madhit dr. Ibrahim Rugova, flasim pr veprat dhe punn shum vjeare, flasim pr nj personalitet t shquar kombtar, i cili me urti dhe maturi fitoi nj simpati t nj burrshtetasi me prmasa botrore./L.Gashi/


    ---------------
    Nuk me besohet qe nje artikull kaq i bukur te ket dal ne Kosovapress!?

    Llap
    dicka keni zane me dal prej `tefteri` ju press-qat!
    Me respekt
    rtp-ja


    ps. "........Te gjithe kane te drejte te mendojne..
    por ka shume njerez qe i kursejne mendimet!"


  11. #231
    i/e regjistruar Maska e RTP
    Antarsuar
    26-03-2004
    Postime
    1,988
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Gandisti i madh Rugova n njvjetorin e vdekjes

    Gandisti i madh Rugova n njvjetorin e vdekjes

    ,


    e diel , 28 janar 2007

    Anton efa

    Tirane
    alb-shkenca.org

    Jemi nj komb i vogl q fati historikisht e ka nprkmbur. Kemi pasur me tepri vuajtje, varfri, armiqsi, padrejtsi, ngatrresa; por prkrah ktyre fatkeqsive, gjithsesi ne jemi nj popull i lumtur. Jemi t lumtur, sepse kemi lindur jo pak njerz t mdhenj, me vlera evropiane e botrore, pr t cilt na respekton bota. Kemi qen me fat pr kt. Nga m t fundit n kt Panteon t lavdishm personalitetesh t shquara shqiptare shklqen presidenti i par i Kosovs s lir, atdhetari idealist, burrshtetasi i urt e i nderuar, gandisti i madh shqiptar, Ibrahim Rugova.

    N nj shkrim t tijin, kur nuk e kishte braktisur ende shkencn pr t'u marr me politik, duke folur pr Nolin, Rugova ka thn: "Koha gjithkujt i jep vendin e vet. Ia jep at pr t cilin punoi. Te ajo s'ka mashtrime." M'u kujtuan kto fjal me nj bukuri lapidare pikrisht n kt prag njvjetori t vdekjes s tij. Vrtet, si ka thn ai, koha nuk sht mashtruese. sht koha q n rrjedhn e saj t prjetshme, t vrtetave u jep shklqimin e prjetsis. sht koha q flet e ka pr t folur me gojn e do dite, t do viti dhe t do shekulli, ajo q i jep gjithkujt vendin e vet, at vend q ai e fiton me punn; djersn, mundin e prkushtimin e vet; sht ajo q e rendit edhe Rugovn n radhn e lavdishme t figurave m t larta q ka nxjerr kombi yn. Koha sht dshmi e momentit, pasurim i vazhdueshm i argumenteve, lavdia q rritet, sht prjetsia e Heroit.

    N nj ese timen pr Rugovn, t shkruar ndr ato dit kur ai u nda prej nesh pr t qndruar gjithnj me ne, si po qndron tani dhe si do t qndroj pr t gjitha breznit e ardhshme shqiptare, kam thn: "Rugova nuk qe dhe nuk do t mbetet thjesht vetm nj personalitet shqiptar a ballkanik. Vlerat e tij shtrihen m prtej n Evrop dhe n t gjith botn, sepse ai, me idet e praktikn e tij, dhe sidomos me krijimtarin e strukturave shtetrore paralele n Kosov dha nj ndihmes t re me vlera t veanta origjinale n luftn paqsore pr lirim dhe t drejtat njerzore t t gjith popujve t robruar, ndihmes q i pasuroi dhe i zhvilloi m tej idet dhe praktikn e rezistencs paqsore t Gandit, 'satyagraha-n' gandiste".

    Historia e Kosovs sht vorbull e nj konflikti t prgjakshm shekullor n mes t popullsis shqiptare autoktone dhe pushtuesit serb, q u njmendsua n nj varg kryengritjesh t pandrprera, por jo me fitoren prfundimtare, lirin aq t dshiruar.

    N kohn kur komunizmi n Evrop po shembej dhe kur gjith popujt e saj po ridimensiononin fatet e tyre t s ardhmes, u shfaq disi e mjegulluar n fillim, por q erdhi duke u dritsuar prdit e m shum, nj shkndij shptimtare pr Kosovn e martirizuar: rruga e rezistencs paqore, lufta gandiste pr trajtim njerzor, pr liri dhe begati, pr nj jet me dinjitet. Intelektuali i urt, i heshtur, i kuturuar, Ibrahim Rugova e ideoi dhe e organizoi at n nj mnyr krejt origjinale, q nuk e kishte par bota ndonjher.

    Mohandas Gandi (1869-1948), i mbiquajtur Mahatma, q n indisht ka kuptimin "shpirt i madh", ideoi dhe organizoi n Indi lvizjen paqsore, q mori m von emrin e tij dhe q qndronte n mosbindjen qytetare ndaj autoriteteve pushtuese angleze pr t arritur ndryshime n fushn ekonomike, shoqrore dhe politike, pa dhun dhe pa marr parasysh prndjekjet e burgosjet; lvizje masive q oi n pavarrsin e Indis, n vitin 1947. Me hollsi, ai e ka treguar luftn e tij n autobiografin e tij "Prvoja ime me t vrtetn".

    Gandisti i shquar amerikan, Martin Luther King Jr. (1929-1968), t cilin pak dit m par Amerika e prkujtoi me nderimet m t mdha, n kuadrin e rezistencs paqsore pr t drejtat e zezakve, ndoqi rrugn e bojkotit dhe t marshimeve popullore masive, derisa e detyroi Kongresin Amerikan t nnshkruaj, n vitin 1965, Aktin e t Drejtave Civile, q u siguron zezakve amerikan barazin dhe t gjitha t drejtat qytetare q gzojn t bardht. N vitin 1964, atij iu akordua mimi Nobel.

    Nj tjetr gandist i madh i ditve tona, Lech Walesa (1943- ), ideoi dhe udhhoqi, n v. 1981, lvizjen e puntorve polak n luftn pr t ligjruar nga regjimi komunist t drejtn e krijimit t bashkimeve profesionale t pavarura nga qeveria komuniste. N v. 1983, Lech Walesa u nderua me mimin Nobel.

    Gjithsesi gandisti yn i madh, Ibrahim Rugova, ndoqi nj rrug krejt t re, t panjohur nga lvizja e rezistencs paqsore pa dhun. Ai ideoi dhe organizoi krijimin e shtetit paralel - shtetin e Kosovs s lir - brenda suazs s shtetit pushtues serb dhe realizoi funksionimin e tij. Nn drejtimin e tij dhe t Partis q ai themeloi, Lvizjes Demokratike t Kosovs, u shpall Deklarata e Pavarsis, u miratua Kushtetuta, u organizua Referendumi popullor pr pavarsin dhe sovranitetin e Kosovs, dhe u organizuan zgjedhjet e para shumpartiake pr Kuvendin e Kosovs dhe zgjedhjet presidenciale dhe ai u zgjodh Presidenti i Republiks s Pavarur t Kosovs.

    Populli liridashs, gjithmon i pannshtruar dhe i urt i Kosovs, e kuptoi udhheqsin e vet, pau tek ai burrshtetasin idealist e t vendosur q do ta udhhiqte at drejt shptimit dhe e ndoqi at n mnyrn m masive e m t prkushtuar q mund t mendohet.

    Rugova me kmbnguljen dhe vullnetin e tij t paprkulur, n fillim t veprimtaris s tij i pavlersuar, bile i nnvlersuar, i paprfillur, arriti ta bj t njohur shtjen e Kosovs n t gjith botn, i siguroi asaj miqsin e sinert me Shtetet e Bashkuara t Ameriks, me Bashkimin Evropian dhe me mbar botn. Mbas shum vshtirsish dhe prpjekjesh, bota i dha t drejt, e vlersoi dhe e nderoi.

    Evropa e mirpriti; jo vetm e mirpriti, por edhe e mbshteti; jo vetm e mbshtti, por edhe e vlersoi rrugn gandiste t popullit t Kosovs, q do ta lironte at dhe do ta bashkonte me kontinentin t cilit i takonte shpirtrisht dhe fizikisht, dhe do t siguronte qetsi, paqe e stabilitet n Ballkanin gjithmon t trazuar.

    Kur kryetari i Senatit Evropian, Oto fon Habsburg, e shpalli at Senator Nderi i Evrops, n vitin 2004, ndr t tjera i pati thn: "sht shum e vshtir q t luftosh pr vetvendosjen dhe vullnetin e lir t nj populli t vogl, kur kjo nuk korrespondon me dshirn e popujve t mdhenj. Rugova vazhdoi t luftoj vetm, ndonjher pa pasur mirkuptim, pr nj ideal q do t mund t'i jap Evrops at paqe pr t ciln kemi nevoj."

    Jan t panumrta vlersimet e personaliteteve m t larta t bots s sotme dhe t institucioneve t rangjeve botrore m t larta pr Rugovn. Po prmend vetm ndonj: Parlamenti Evropian i dha mimin Saharov, Fondacioni Panevropian Coudenhove-Kalergi e nderoi me mimin e Evrops pr v. 2004, mim i cili i qe dhuruar m par mbretit t Spanjs Huan Karlos, Helmut Kohl-it, Ronald Reganit, Oto fon Habsburg-ut dhe Emil Konstantinesku-t; Fondacioni Paul Litzer i Danimarks i dha Rugovs mimin pr Paqe. Edhe Kshilli i Qytetit t Nju Jorkut e ka nderuar Rugovn me nj mirnjohje t veant pr prkushtimin e tij n afirmimin e parimeve t demokracis dhe pr udhheqjen e tij frymzuese.

    Na mbetet ne shqiptarve t njohim m mir vlerat e tij dhe t prpiqemi t'i bjm tonat. N mnyr t veant, i duhet politikanve t Kosovs, sidomos n kto dit q do t shpallet formalisht Pavarsia e saj, po edhe m von, n vazhdimsi, t ndjekin me rigorozitet kshillat e tij, porosit e tij, msimet e tij. Institucionet shkencore dhe studiuesit duhet t studiojn deri n hollsit m t vogla mendimin teorik politik t Rugovs dhe rrugn praktike q u realizua nn drejtimin e tij, strategjin dhe taktikat q zbatoi ai n luftn pr lirin dhe pavarsin e Kosovs, sepse prbjn nj thesar t mueshm jo vetm pr hostorin ton, por edhe pr gjith historin botrore t rezistencs paqsore.



    * * *

    Shum shkurt, do t'i referohem veprimtaris s tij shkencore. Si teoricien i artit t fjals dhe si kritik letrar, Rugova sht nj nga studiuesit m t shquar shqiptar t sotm, q ka shnuar risi t dukshme pr estetikn dhe kritikn ton letrare. Mendimet e tij ai i ka pasqyruar n veprat me vlera t mirfillta si: "Prekje lirike" (1971), "Kah teoria" (1976), "Kritika letrare" (1979), "Strategjia e kuptimit" (1980), "Vepra e Bogdanit" (1985, "Kahe dhe premisa t kritiks letrare shqiptare, 1504-1983" (1985), "Refuzimi estetik" (1987).

    I pajisur me njohurit teorike t nivelit bashkkohor t estetiks dhe t kritiks letrare moderne, ai trajtoi n veprat e veta drejtimet e ardhshme t mendimit estetik shqiptar dhe, me analizn e veprave letrare t shkrimtarve shqiptar, ai dha nj ndihmes t konsiderueshme, duke br kthes pozitive t qensishme n fushn e kritiks letrare. Pr kuriozitet, ja nj vlersim i Rugovs pr veprn letrare, marr nga libri "Kah teoria": "T bsh nj libr artistik, nj roman, pr shembull, do t thot t ndrtosh nj bot - t sjellsh nj bot n bot". Dhe ai konkretizoi piketat, n t cilat duhet t kaloj realizimi i veprs letrare, "i sjelljes s nj bote n bot". N "La question du Kosovo" (botuar n Paris, Fayard, 1994), ka shkruar: "Na duhet ta fuqizojm strategjin krijuese, e cila ia rrit prodhueshmrin. Letrsia dh e arti jan fusha plotsisht adekuate: kuptimi aty mund t ekzistoj, t rilindet, kjo sht e sigurt; madje mund t mos vdes".

    N studimin q i bri veprs s Bogdanit "Cuneus Prophetarum", q sht cilsuar si "nj nga kontributet e vyera n studimet mbi kt vepr", Rugovs i takon merita ta ket studiuar Bogdanin si "prfaqsues t atij kleri katolik shqiptar, t cilin m s shumti e karakterizonte grshetimi i 'zellit fetar' me 'ndjenjn e iltr patriotike". Libri i Rugovs "e theu konceptin se veprat e shkrimtarve tan t vjetr duhen studiuar vetm n rrafshin gjuhsor, po n t njjtn koh edhe dha nj model t mundshm si veprat e asaj tradite t shklqyer (sht fjala pr letrsin e shkrimtarve ton t vjetr) mund t studiohen e t analizohen".

    Shkurt, intelektualt q punojn e krijojn n fushn e teoris s artit letrar dhe t kritiks letrare do t pasuroheshin shum nse lexojn e studiojn veprn e Rugovs.
    ---------------

    (per llapin: m.sh.e.l.e)
    Ndryshuar pr her t fundit nga RTP : 29-01-2007 m 08:45

  12. #232
    i/e regjistruar Maska e RTP
    Antarsuar
    26-03-2004
    Postime
    1,988
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime


    Dr. Ibrahim Rugova: njeriu, intelektuali, burri i shtetit

    e shtun , 27 janar 2007

    Me rastin e prvjetorit t vdekjes

    Sami Repishti
    Shtetet e Bashkuara t Ameriks

    Nji vit ma par, n Kosovn dardane u shue feneri i disidencs politike, ideatori dhe ndrtuesi i rezistencs paqsore dhe flamurtari i lvizjes pr pavarsin e Kosovs. Emni i tij ishte Ibrahim Rugova, jetim qysh n moshn dyvjeare, me babn e babgjyshin t masakruem nga komunistt serb. Si thoshte ai vet: I masakruen si kafsht! sepse ishin shqiptar, e qenia shqiptar n ish-ndrtesn shtetnore artificiale t quejtun Jugosllavi ishte apriori nji krim. Viktimat shqiptare ishin kriminel sepse nuk ishin sllav. Banor t atyne trojeve tremijvjeare, ata ruejtn traditat q trashguen brez mbas brezi pa devijue dhe pa asnji dshir me e zvendsue me nji tjetr jo-shqiptare. Besnike te ketyne traditave qe perbajne vlerat autentike shqiptare te beses, nderit, burrenise, mikpritjes, guximit civil e ushtarak, ata mbeten shqiptare. Ky qendrim ndaj se kaluemes ka qene dhe qendrimi kryesor i mendimit politik te Dr. Ibrahim Rugoves qe, si intelektual i mirefillte, perseriste: Aty ku mbarojne vlerat shqiptare, fillon anti-shqiptarizmi!


    <>Une e njoha njeriun, intelektualin dhe ma vone burre-shtetin Dr. Ibrahim Rugova, para se te njihej ne bote si Kryetar, e ma vone si Presidenti Ibrahim Rugova. Emni Rugova rimonte me ate Kosova, e bahej edhe ma i lehte me u permende, e ripermende, qofte ne mesin e masave te gjana kosovare qe adhurojshin figuren e tij shpesh here te vetmueme qofte tek te huejt qe u terhoqen nga manifestimet masive, burrenore e te patundeshme te Kosoves dardane. Ne mes te asaje krahine te martirizueme, ky idhull i vuem ne shenjester, ecte me koke nalt e hapa te lehte si bashkevendsit e tij ne shpatet e shtigjet e zonave malore qe e kishin linde. Rreziku? Po, por krahas me te edhe mosperfillja e rrezikut qe i rrinte mbi koke!


    <>Ne takimin tim te pare, fund prilli 1990, Washington,D.C., u njohem ne rrethana jo te zakonshme. Ka qene Deshmia (Hearings) para Kongresit amerikan, ku Rugova dhe 14 intelektuale kosovare erdhen per here te pare ne kryeqytetin amerikan, me internacionalizue problemin e Kosoves. Ka qene nji fitore bindese, mbrese-lanese dhe ndoshta determinante e diteve te mavoneshme. Nga dhjete deputete dhe senatore amerikane, vetem nji, me origjine serbe, foli ne mbrojtje te Serbise millosheviqiane. Tre prelate ortodoks serbe folen gjithashtu. Asnji efekt. Serbia nuk kishte argumente, aq ma pak te drejte me paraqite pikepamjen e saje ne nji kohe kur pushka serbe vriste cdo dite shqiptaret e Kosoves, burgoste klasen intelektuale, nxirrte nga puna punetorin shqiptar, shtypte me police e taksa bujkun shqiptar, dhe ndiqte me terbim e denonte pa arsye rinine studenteske shqiptare ne Kosove. Fola edhe une ne mbrojtje te Kosoves. Deshmia e Prillit 1990 ne Washington, D.C., vulosi vertetesine e kobit serb ne Kosove.


    Dr. Rugova erdhi i shoqenuem nga Secret Service qe i akordoi Qeveria amerikane, me qe vazhdimisht flitej per mundesine e nji atentati kunder jetes tij. Por une e pashe te qete. Mbas Deshmise, u gjeta prane tij. Ule prane ne nji tavoline te rrumbullaket, ai mbante nji cigare vazhdimisht te ndezun e qe nuk u shue deri sa u shue jeta e tij. Koken nalt por syte e ulun e ngjite mbi nji gazete amerikane mbi tryeze, i heshtun dhe i menduem. Roja amerikane me bani pershtypje, e ne nji cast kur u ba heshtja ne salle, e pyeta:


    2


    - Dr. Rugova, duket se gjendja e juej ashte mjaft kercenuese ne Kosove. Si e


    kaloni?


    Ai me shikoi, e tue vue doren e tij mbi gjunin tim u pergjegj:


    - Profesor, karshi dritares sime ne Prishtine gjindet nji koderafer 500 metra larg.


    <>Aty ashte vendose nji top i artilerise serbeme gryke drejt apartmentit timAta presin une punoj e presProfesor! Jetojme me litar ne gryke!



    <>Shikova perseri fetyren e tensionueme te Dr. Rugoves, dhe admirova qendrimin e tij te permbajtun para nji rreziku te ketill. Nuk tha asnji fjale te rande kunder serbeve, megjithe se ai ziente permbrenda nga deshprimi qe linde tek i pambrojtuni-viktime. Ai ishte i vendosun per nji politike aktive qe ai e shihte pa arme. Rezistenca aktive paqesore qe ai predikoi ishte forma konkrete e saj. Nji lufte ne Kosove ashte nji katastrofe per shqiptaret Serbet kane pushken dhe pushtetin,; na kemi te drejten dhe autoritetin!

    Dhe kjo ishte e padisktueshme. Mbrenda pese muejve ekzistence, Lidhja Demokratike e Kosoves qe ai dhe koleget e tij kishin themelue numronte afer 600.000 anetare, dhe afirmohej si njena nga levizjet ma efektive, dhe me ta forta ne ish boten komuniste, dhe pa dyshim levizja ma e madhe ne ish-Jugosllavine!



    Ma vone Dr. Rugova do te spjegonte: Jemi para nji dileme: para terrorit milloshevi-qian: a duhet te terhiqemi qe ne fillim, ta denojme por mos te reagojme? Ashte ma efektive puna jone me e tejkalue kete situate tue e demaskue terrorin serb para botes se qytetnueme (ashtu si Gandhi qe perpiqej me turpenue Imperatorine Britanike para botes se qytetnueme per krimet koloniale ne Indi) e me fitue simpatine e botes si viktime e pafajshme qe refuzon dorezimin?



    Pergjegja e pare e Dr. Rugoves u dha botenisht ne Washington,D.C. ne ate prill historik te 1990-s, dhe qe u njoh ma vone si vija e Rugoves: Jo agresionit, Jo shtypjes, Jo nenshtrimit, Jo dhunes si arme qendrese te patundun deri ne fitoren finale, te larget ndoshta, por te sigurt.



    <>Dr. Rugova refuzoi ti pergjigjej dhunes me dhune, gjakut me gjak, urrejtjes me urrejtje e hakmarrje ashtu si vepronte agresori serb. Ky ndryshim rranjesor e transformoi ate nga nji politikan i rendomte i dites, ne nji burre shteti qe hape shtigje te reja, ne toke te pa lavrueme. Keshtu flet sot Historia! Dy gazetare francez, M.Allaine dhe X.Galmiche shkruejne: Kjo ishte rruga e rezistences politike e civile e inspirueme nga nji intelektual i formuem ne shkollen qe refuzon dhunen, ne shkollen e universalitetit te te drejtave, dhe te demokracise.


    Une e shikoj kete qendrim si shprehje e nji patriotizmi te ri e modern qe hidhte rranje ne trojet dardane. Shqiptaret e Kosoves, pa dyshim populli ma i shtypun ne ish-Jugosllavine, kane linde si populli ma i lire! (Antoine Garapon, gjykates frances)


    Ky patriotizem i ri kosovar perbuzete rendin publik dhe qetesine qe ofrojshin burgjet terroriste millosheviqiane, perjashtuese sistematike te vullnetit qytetar dhe te drejtave qytetare per pjesemarrje ne shtet. Ky patriotizem i ri ishte perbuzeja e nji qendrimi





    3


    <>imoral te papranueshem, i nji perspektive politike qe sakrifikonte te drejten e cdo individi me qene, e me jetue, i lire. Ky patriotizem i ri qe andrroi Ibrahim Rugova ishte i menduem mire e koshient, sepse duhej luftue forca e se keqes qe poshtenon ne menyren ma shtazore dinjitetin e qytetareve, sidomos te asaj pjese te pambrojtun te shoqenise qe vuen pa za, qe vajton e mbulon lotet me duer qe dridhen! Atehere, rezistenca merr kuptimin e saj ma fisnik, ushqen shpirtent e te gjithe qenieve te revoltue-me, dhe linde frymen e solidaritetit gjithekosovar, sikur don me thane: O vella, o moter! Une jam me ju! Ju jeni ne zemren time, ne mendjen time, si nji deshmitar i gjalle i mesazhit tuej ringjalles qe premton shpresen, shpresen e lirise per te gjithe njerezimin!


    <>
    Megjithe vrasjen kolektive te nji populli te heshtun (Christine Von Kohl), Dr.Rugova, arkitekt i rezistences aktive paqesore qe krijoi nji shoqeni te re shqiptare ne Kosove, dek-laronte, besnik i bindjeve te tia te thella: Na garantojme se nuk do tekete hakmarrje; na nuk do ta lejojme! Me kete, shkruejne dy gazetaret frances, populli i Kosoves ashte angazhue nga Ibrahim Rugova me adaptue vlerat politike dhe shpirtenore te Europes.


    <>
    Nga ketu, tek thanja se nji Kosove e lire dhe e pavarun, dhe hymja e saj ne Europe

    qe ka qene per idealistin Ibrahim Rugova nji element i fatit shqiptar, ashte vetem nji hap. Ai punoi per kete hap historik, e studjoi ate, e perpunoi, dhe me nji konfidence te plote ne ta ardhmen e Kosoves, priti per momentin e duhun me realizue kete element te fatit shqiptar. Kjo ka qene andrra e tij qe ai e shihte si te pandame nga bindja ne idealizmin e politikes amerikane, orientim qe u ba shtylla e politikes kosovare. Stanley Hoffman i Universitetit Harvard do ta quente ma vone:rhe Mother Theresa aspect of the American diplomacy. Per Ibrahim Rugoven ky qendrim politik u ba an article of faith i diplomacise kosovare. Dhe nuk u genjye!



    Me 3 shkurt 1994, Dr Ibrahim Rugova i Kosoves se shtypun takohej me Presidentin W.J.Clinton, ne Shtepine e Bardhe. Aty, ai kerkoi i pari politikan i Kosoves mbrojtjen nderkombetare te Kosoves per disa vjet me qellim qe te qetesohet situata, e njikohesisht te vendosen, e te forcohen, institucionet demokratike ne Kosove. Menjifjale, nji trusteeship system te perkoheshem. Ruejtja e popullsise kosovare nga masakrat serbe, ka qene, per Dr. Rugoven, gur themeltar dhe opsion pa alternative!


    *


    Ne prill te vitit 2000, pikerisht dhjete vjet mbas Deshmise para Kongresit ne Washington , D.C., vizitova Kosoven e lire, ne shoqeni te mikut tim Hajdar Bajraktari.


    Presidenti Rugova u tregue bujar e na ftoi per darke ne residencen e tij private. Ne ate familje, mikpritja e Zonjes Fana Rugova e bani darken edhe ma te kandeshme. Na shoqenonte, shoku i ngushte e besnik i Presidentit, Dr. Alush Gashi, nji intelektual me perspektive, keshilltar politik i Presidentit Rugova. Kolegu i im dhe une folem shtrue mbi pershtypjet tona per Kosoven. Presidenti ndigjonte ne heshtje e me kujdes, por dukej qartesisht i kenaqun dhe mjaft optimist. Here mbas here i referohej diteve te veshtira te praneveres 1999, kur ai dhe e gjithe familja u mbajten peng ne shtepi te vet nga policet serbe. Por une nuk diktova shenja urrejtje, as fryme hakmarrje ne thanjet e tia, sikur nuk deshironte me lejue te kaluemen e hidhun me helmue atmosferen e se tashmes, dhe aq ma shume damtimin e se ardhmes se Kosoves. Kemi nevoje per gjithcka, na tha, sidomos


    4


    per rruge te mirarruget jane arteriet e gjakut per trupin e Kosoves. Ne dalje na tregoi koleksionin e mineraleve te Kosoves, per te cilin ai ishte mjaft krenar.





    Heren e fundit e pashe ne vitin 2004 gjate vizites se tij te fundit ne SHBA. Ne nji hotel te New Yorkut, e ne shoqeni te mikut tim pejan, Ramadan Gashi, e pershendeta me mall, dhe mjaft i shqetesuem per shendetin e tij te dobet. Edhe ai e priti mire kete takim. Tani ma nji personalitet politik me dimensione nderkombetare, ai e ndiente plotesisht barren e rande te fatit qe peshonte mbi shpatullat gjysem te kerrusuna te Presidentit te lodhun. Ate dite me dorezoi edhe Medaljen e Arte te Lidhjes se Prizrenit qe me kishte akordue me rastin e 125 vjetorit te asaj ngjarje historike. Une e falnderova!


    <>
    Gjate bisedimit koke-me-koke foli ma shume per problemiet e ndertimit te institucio-neve demokratike ne Kosove, dhe perhapjes se edukates demokratike ne mes te kosovare-ve. Dukej i eksituem, pak i shgenjyem, dhe tregonte shenja padurimi, qe une interpretova si rrjedhime te gjendjes tij shendetesore.



    U ndame me nji perqafim te ngrohte e te gjate, sikur e kuptuem te dy se ky do te ishte takimi yne i fundit. Sot, nji vjet mbaa vdekjes tij, mbaj akoma te fresket kujtimin e atij takimi, dhe rikujtoj me mallengjim, e respekt, njeriun dhe punen e tij madheshtore, mendimin e tij fisnik, e aktin e tij guximtar e parimor.


    <> Me humbjen e tij, Kosova ka humbe birin e saj qe ka munde vdekjen. Por, Kosova sot celebron edhe jeten e tij te pasun! Pushofte ne paqe te perhershme!





    Baldwin, New York


    me 21 janar 2007

    marre nga alb-shkenca.org
    Me respekt
    rtp-ja


    ps. "........Te gjithe kane te drejte te mendojne..
    por ka shume njerez qe i kursejne mendimet!"


  13. #233
    Kalimtar i rastit.. Maska e Nice_Boy
    Antarsuar
    25-01-2004
    Vendndodhja
    Larg vendlindjes i pa shpi..
    Postime
    4,452
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    RUGOVA MEDITANS (Kritika letrare e Ibrahim Rugovs)


    Shkruan: Kujtim M. Shala

    1. Rugova meditans

    L. Poradeci e quante Gj. Fishtёn poet meditans dhe militans, pёr ta karakterizuar dyfish, nё dy fusha: tё mendimit e tё veprimit.
    Nё kёtё frymё, sintagma Rugova meditans, titull i tekstit tim, veon I. Rugovёn mendimtar, nё fushё tё letrave shqipe, duke ditur se karakterizimi i dikurshёm i Lasgushit pёr Fishtёn, vlen po aq pёr Rugovёn, pёr mendimtarin e pёr prijёsin e shqiptarёve tё Kosovёs.
    Me pёrjashtim tё vjershave tё shkruara herёt, e gjithё vepra e Rugovёs ёshtё diskursive.
    Prapa Rugovёs meditans radhiten gjashtё tituj: Prekje lirike (1971), Kah teoria (1978), Strategjia e kuptimit (1980), Vepra e Bogdanit 1675-1685 (1982), Kahe dhe premisa tё kritikёs letrare shqiptare 1504-1983 (1986), Refuzimi estetik (1987).

    Libri i parё, Prekje lirike, krejt i veantё, ёshtё ndёrtuar nga tekste kritike qё rikrijojnё tekstet e interpretuara, pёr tё identifikuar, nё shumё pika, kritikёn letrare me letёrsinё. Kёtu, mendimi ka ikur nga retorika e vet, pёr te retorika e figurёs dhe e diskursit poetik pёrgjithёsisht. Sa pёr tё eksplikuar mё tej: Rugova, kur shkruan pёr Lorkёn, bёn tё vetin diskursin e Lorkёs dhe e kryqёzon atё me emocionin e vet tё leximit; kur shkruan pёr Lasgushin, diskursin e Lasgushit e kshtu me radh.
    Diskursi i Rugovёs te ky libёr provon kritikёn letrare si vepёr letrare, si krijuese tё kuptimeve. Ktu Rugova ёshtё thellsisht subjektiv dhe subjektivizmi/subjektiviteti, i shpallur, i prekshёm, veti statutare/pёrcaktuese e diskursit tё tij.

    Te Kah teoria, Rugova, tash mendimtar me retorikёn e mendimtarit, definon e karakterizon kritikёn letrare dhe mendimin pr letёrsinё, pasi ka definuar e karakterizuar letёrsinё. Duke qenё letёrsia njё differentia specifica, krijim, edhe kritika letrare, si disiplinё me objekt letёrsinё, ёshtё krijim, qё mban pёrbrenda kritikёn si kategori (mjet shqyrtimi).
    Objekti i dyfishtё: teoria e letёrsisё / teoria e kritikёs, Kah teoria e bёn libёr teorik/metakritik.
    Vetё titulli (Kah teoria) jep orientimin e autorit e tё diskursit: Teoria.

    Strategjia e kuptimit ёshtё libёr eseistik, kritik e teorizues. Duke iu referuar natyrёs sё trefishtё tё kёrkimit, autori ka strukturuar librin nё tri pjesё: I. Ese, II. Kritikё, III. Teori e poezisё shqipe.
    Objekt i pёrbashkёt i librit ёshtё Kuptimi, ndёrsa strukturimi teksteve shenjon dominimin e tipit tё kёrkimit nё secilёn nga pjesёt: sё pari diskursi eseistik, nё tё cilin hapet e problematizohet ёshtja; sё dyti leximet kritike, vlerёsuese; sё treti vёshtrimi teorik, nё tё cilin problemi preket/vёshtrohet nga disa anё, si fenomen, dhe insistohet nё argumentime mё konkrete.
    Vetё objekti themelor, Kuptimi, pёrpos qё krijon boshtin qё mban pjesёt e librit e tekstet qё bёjnё pjesёt, ka imponuar interpretimin semantik; njё produkt i “prkthimit” t modelit gjuhsor t N. omskit n model pr krkimet letrare.

    Ndrkaq, Vepra e Bogdanit 1675-1685 ёshtё monografi. Projekti themelor i Rugovёs nё kёrkimet letrare. Aty, zbulohet e lexohet teksti i Bogdanit, duke u fshirё distanca kohore: teksti i djeshёm ringjallet nё leximin e sotёm.
    Nga paraqitja e nga kёrkimi i gjenezёs sё veprёs sё Bogdanit, Rugova kalon te struktura e saj e tek interpetimi.
    Nё planin e metodёs, Vepra e Bogdanit 1675-1685, nё esencё, ёshtё njё kёrkim struktural/semiotik: lexim i tekstit si sistem kodesh/shenjash tё mbushura mesazhe/kuptime. Rugova analizon strukturat. Hap kodet, pёr t’i hapur kuptimet. Lexon shenjat, pёr ta hapur universin e librit.
    Nё fjalёn e mbajtur me rastin e shpalljes Doktor nderi (Honoris Causa) i Universitetit Parisi VIII, Sorbonё, Francё, mё 1996, Rugova e quante veten Nxёnёs tё vogёl tё Bartit tё madh. Nё aventurёn semiologjike te Vepra e Bogdanit 1675-1685 ai ёshtё Trashёgimtar i madh i Bartit tё madh.

    Te Kahe dhe premisa tё kritikёs letrare shqiptare 1504-1983 Rugova rishtas ka pёr objekt kritikёn letrare. Kёtu, teoria kthehet nё praktikё kёrkimi. Kahe dhe premisa... ёshtё njё tipologji teorike/historike, esencialisht pёrshkruese e komentuese, e kritikёs shqiptare; pёrshkrimet/komentet bёjnё qё tipologjia tё mos sforcohet.
    Duke qenё i pёrbёrё edhe nga njё Bibliografi e gjerё, e komentuar, e teksteve kritike, libri merr edhe status udhёzuesi nё fushёn e metakritiks. Ndrsa, metodiciteti i krkimit e bn shum t prdorshm.

    Edhe pse ndёrmjet janё dy librat monografikё (Vepra e Bogdanit... e Kahe dhe premisa...), Refuzimi estetik vijon Strategjinё e kuptimit, qoftё nё planin e fushёs sё interpetimit, qoftё nё atё tё strukturimit. Refuzimi estetik pёrbёhet nga shkrime tё viteve 1980-1986 dhe pёr referencё/objekt themelor ka letёrsinё bashkёkohёse. Tё shkruara nё kohёn e botimit tё veprave qё kanё pёr objekt, tekstet e kёtij libri i dominon vlerёsimi. Rugova komunikon gjallё me veprat e me fenomenet dhe vlerёson nё tipin e avangardёs estetike, si e pёrcakton vetё.
    Duke lexuar veprat e kohёs nёn vetёdijen mbi refuzimin estetik, Rugova provon vlerёn dhe funksonin e veantё tё letёrsisё (si qenёsi pёrballё idesё e kёrkesёs pёr letёrsi nё funksion social: ideologjik, politik etj.).
    Rugova vlerёson autorёt bashkёkohorё dhe bashkёkohёsinё, gjithnjё duke patur vetёdijen pёr vёshtirёsitё e vlerёsimit tё parё, nё distancё tё vogёl ose nё mungesё distance. Procesualiteti ёshtё veti themelore e Strategjisё sё kuptimit dhe e Refuzimit estetik. Duke shmangur kurthet e procesualitetit, edhe pse vlerёsues i parё, Rugova ёshtё vlerёsues i thellё. Nё shumё kuptime, koha i dha tё drejtё, duke i bёrё vlerёsimet e tij pjesё t rndsishme tё traditёs sё leximit dhe orientuese/determinuese t krkimeve letrare. Vlersimet e tij tashm jetojn edhe n vlersimet e t tjerve pr librat e njjt.


    2. Teoria:
    Letrsia / Krkimet

    Shkrimin diskursiv t Rugovs prher e shoqron vetdija mbi letrsin si differentia specifica (aktivitet krijues i veant). N prputhje me objektin (letrsia), edhe krkimi bhet i veant, i brendshm, me burim vet letrsin. Rugova, edhe kur pranon ndihmn e disiplinave t tjera pr studimin e letrsis, njeh pr themelore shkencn letrare.
    Leximi i letrsis si model i veant, i vetes, kur zbresim nga teoria tek empiria letrare shqipe, problematizohet vetiu, duke qen e njohur natyra e thell ideologjike e nj pjese t madhe t saj, prandaj marria e funksioneve t jashtme, vnia n shrbim t ideologemave. Rugova krkon e zbulon daljen relative nga kjo skem te moderniteti shqiptar e, pёrfundimisht, te letrsia bashkkohore e Kosovs. Letrsia n Shqipri vijon t jet fytyr e ideologjis, prandaj n funksion t saj.

    Koncepti pёr letrsin si differentia specifica, n diskurs teorik, sht shtruar, trajtuar e provuar te Letrisa si differentia specifica. Koncepti i till, me nj pikprerje me estetikn ontologjike/fenomenologjike, me pikpamjen e Hegelit mbi statusin/funksionin e artit e me teorin e J. Lotmanit mbi artin si informacion artistik, ndrtohet duke njohur empirikisht ndrrimin e statusit t letrsis e tё arteve nga misionare, npёrmjet procesit t transformimit/diferencimit, n veprimtari krijuese. Duke gjykuar prbrenda letrsis shqipe, diferencimi i tillё nnkupton fundin e letrsis s mitit nacional dhe lindjen e letrsis pr vete. Ky transformim, n fush t studimit, krkon leximin e letrsis si medium q nuk pasqyron, por q krijon botn e vet. Kjo shpie te krkimi i modeleve letrare/tekstore, duke i njohur si t veanta; si struktura q prodhojn e mbajn botn e veprs.
    Diferencimi i letrsis dhe i arteve kushtzohet e shoqrohet nga natyra e hapur e tyre. Duke pasur referenc t deklaruar teorin estetike e semiotike t U. Ekos (Vepra e hapur), Rugova afrimon leximin/receptimin si zgjedhje t lir t receptuesit. Vepra e hapur sht produkt i poetikave t avangards ose i poetikave personale jonormative; receptimi i saj esencializon receptuesin prkrah autorit/krijuesit. Vepra e hapur ndrton recepientin, duke e aktivizuar at n principin e apertativitetit.
    Duke pranuar e afirmuar artin e recepientin e till, Rugova pranon e afirmon Individin, mendimin individual, prball kolektivitetit. Kjo sht shenj e madhe, e prhershme, e modernitetit.

    Kritika letrare, n prgjithsimin teorik t Rugovs, sht aktivitet q v komunikimin e par me veprn letrare. Ajo sht tjetr nga Teoria, Historia e letrsis dhe Estetika. Kritika rri ndrmjet Teoris e Praktiks, Shkencs e Artit, dhe, s pari, ka karakter vlersues. Realisht, ky sht nj tip i kritiks.
    Autori yn niset nga etimologjia e fjals kritik, skicon historin e konceptit kritik, paraqet, komenton e vlerson metodat e krkimit, pr t arritur prgjithsimet pr kritikn letrare si disiplin.
    Duke prgjithsuar lidhur me metodat e krkimit, Rugova nnvizon ”dy baza metodologjike nga t cilat niset kritika letrare”: 1. vepra letrare produkt i jashtsis dhe 2. vepra letrare produkt absolut artistik, d.m.th. vepra letrare si mimesis, vepra letrare si poiesis.

    Te teksti me titullin Mjeti kritik Rugova diferencon pikpamjen e vet mbi kritikn letrare (disiplin), duke e definuar at si krijm q aplikon kategorin kritik, e cila sht form e njohjes, proces/mjet. Aplikimi i drejt i kategoris, prodhon kritikn shkencore, mendon teoricieni yn.
    Rugova mbron natyrn dyfishe t kritiks letrare: statusi njohs (gnoseologjik) dhe vlersues (aksiologjik). Principi kritik prmbushet duke kaluar nga njohja te vlersimi.

    Kritika letrare atribuon kuptimet. do interpretim sht nj mundsi interpretimi. Kuptimi i prodhuar (vepra) dhe kuptimi i atribuuar (interpretimi) skan si t prputhen n t gjitha pikat. Vepra hesht, Intereptimi bhet z i saj. Kritika moderne, duke njohur fiaskon e kritiks tradicionale n krkimin ekskluziv t kuptimit t implikuar, bhet atribuuese. Argumentimi i referohet atribuimit e jo kuptimit t implikuar. Argumentimi shpie te konceptet “q prfaqsojn prvojn interpretuese dhe prvojn krijuese”. Pra, prvoja interpretuese del nga prvoja krijuese n procesin e atribuimit t argumentuar t kuptimeve.
    Atribuimi, n esenc, sht produkt i leximit t gjuhs n planin e dyt (si konotacion) dhe i aktivizimit t strukturs s thell t tekstit, i mbushjes s ksaj strukture me kuptime. Kritika, e kryqzuar me semantikn, krkon e interpreton fushn e konotimit tekstor.

    Jeta e kritiks sht e barabart me lirin e kritikut, me shumsin e krkimeve. Rugova gjykon monizmin n krkimet letrare, si skematizim q pamundson individualitetin.
    Mjeti kritik prgjithson dijen mbi kritikn n e prtej kritiks letrare. Kritika (kategori) sht karakterizuesja themelore e krkimit letrar dhe e krkimit t shkencave humane prgjithsisht.
    T kritikosh, do t thot t vsh n kriz. Vnia n kriz prodhon debatin. Debati siguron thyerjen e skemave, prjashton normativitetin final, shtyn dijet prpara. “sht e vrtet shikuar n aspektin sociokulturor se kritika sht treguesi m i mir pr stabilitetin e nj shoqrie. Pra aty ku ka liri, ka edhe kritik, e ku ka kritik ka edhe liri. Dhe, shoqrit e meset e ndryshme q jan t ndieshme ndaj kritiks, dshmojn se ende nuk jan t zhvilluara n frymn e tolerancs dhe kufizojn me dogmatizmin. Prandaj duhet kuptuar njher e prgjithmon se gjrat dhe shtjet e ndryshme duhet t shikohen n mnyr m demokratike. Pr ta prforcuar kt po shprehemi me nj mendim paradoksal t Roman Jaboksonit se, uniteti i shkencs, me kt rast edhe i kritiks, qndron n diversitet, e jo n pajtimsi si qndron uniteti politik, far do t thot se fusha e par hulumton e krkon, kurse fusha e dyt gjendet n veprim aktual, ku pajtimsia sht e domosdoshme. Rezulton: nuk duhet t frikohemi nga mospajtimet e argumentuara n fushn e mendimit, sepse na pasurojn, po t frikohemi nga pajtimet servile, q sjellin inkuadrimin e t paaftve n fushn letrare e kulturore.”, konkludon Rugova te Strategjia e kuptimit.


    3. Kritika / Metakritika

    Kritika letrare e I. Rugovs, n pikat themelore, sht aplikim i teoris s tij pr kritikn. Prgjithnj, kritika e tij njeh objektin e vet si nj differentia specifica.
    Duke shkruar, n pjesn m t madhe, pr vepra t bashkkohsis, Rugova leximin e sotm (kritikn) e mat me kohn sot. Leximi i par (kritika) sht hyrje e kondit n procesin e formulimit t teorive, ndaj kaprcimi i prhershm i Rugovs te teorizimet, del krejt i natyrshm: mbi rrjetin e kritikave pr veprat e caktuara, fitohet diskursi q prgjithson kt rrjet. Domethn, kritika, nё njё nivel tё caktuar, aplikon teorin, ndrsa vet hap rrug pr teorizime/prgjithsime mbi korpusin e teksteve t vlersuara, pr t synuar t bhet instrument edhe vet. Kёrkesa e Rugovёs pёr njё kritikё argumentuese, pёrkon me kёrkesёn pёr bashkjetes ndrmjet Kritiks e Poetiks; relacion n t cilin kritika aplikon principet e poetiks, bhet diskurs argumentues.

    Te Strategjia e kuptimit dhe te Refuzimi estetik procesi q prshkruam prmbushet duke qen objekt krkimi nj korpus tekstesh; te Vepra e Bogdanit 1675-1685 objekt sht nj vepr. Te kjo e fundit aplikohet/provohet teoria, ndrsa rezultatet e krkimit prgjithsohen, pr t’u par t vlershme pr letrsin e tipit t veprs s Bogdanit.
    E thn m ndryshe, Rugova aplikon e provon teorin dhe nga praktika e krkimit formulon pёrgjithёsime teorike. Vepra letrare bhet objekt i teoris e burim i prgjithёsimeve/formulimeve t reja teorike.
    Pjesn e dyt t librit Strategjia e kuptimit e prbjn kritikat recensioniste pr poett: A. Podrimja, Rr. Dedaj, B. Musliu, E. Basha, S. Hamiti etj. Kritika e till esencializon vlersimin.
    Po ky tip kritike prbn edhe pjesn e dyt t librit Refuzimi estetik; vetm se tash bhen referenc edhe autor t tjer dhe, prpos poet, edhe prozator.
    Vepra e Bogdanit 1675-1685 hyn n tipin e kritiks q krkon provn; procedur q karakterizon diskurset akademike. Zhanri prputhet me diskursin; kemi prpara nj studim monografik. Por, Rugova provon se diskurset akademike s’jetojn pa pasionin e krkimit. Diskursi i Rugovs te Vepra e Bogdanit... sht diskurs i dashuruar (R. Bart). N kt diskurs, Bogdani i ngjan Rugovs sa ky Bogdanit.
    Rugova rigjen kohn dhe modelin kulturor t veprs s Bogdanit, n shembullin e Kurtiusit, jep gjenetikn e veprs, duke paraqitur, prshkruar e duke sjell informacione; analizon e interpreton tekstin n principin srukturalist/semiotik t R. Bartit.
    Vepra e Bogdanit analizohet si shfaqje e retoriks s Mesjets, nprmjet nj Retorike t strukturs. Ndrsa, interpretohet n principin e Semiologjis s diskurstit. Lnda e Retoriks s vjetr sht br objekt i Retoriks s re.

    Prfundimisht, format e kritiks letrare t I. Rugovs jan: recensioni e kritika introduktore, kritika procesuale, kritika eseistike e kritika akademike. N varsi me formn, merr ngjyrё edhe diskursi i tij: forcohet ose reduktohet statusi vlersues.

    Titulli Kahe dhe premisa t kritiks letrare shqiptare 1504-1983 prcakton objektin themelor dhe shtrirjen e krkimit. Rugova ka prpara gjith kritikn shqipe dhe bn objekt kahe e premisa t saj. Kahe ka kuptimin e orientimit, interesimit, ndrsa premisat jan piknisjet teorike dhe rezultatet e kritiks. Duke gjykuar se ta interpretosh kritikn, do t thot ta interpretosh letrsin me ndrmjetsim, Rugova aplikon periodizimin e letrsis shqipe tash n fushn e kritiks. Kshtu, kahet themelore t kritiks vihen n koh, ndrsa premisat kushtzohen nga kahet.
    Koha e shpie krkimin te kontekstet sociokulturore; kahet te fenomenet; premisat te shtrati teorik i fenomeneve.
    Prball distinksionit, t pranuar, ndrmjet historis s kritiks e teoris s kritiks, Rugova kryqzon kto principe e domene. Te studimi i tij, krkimi diakronik identifikohet me sistematikn: leximi i teksteve sipas rendit kohor t shfaqjes.
    Te Kahe dhe premisa..., Rugova paraqet, prshkruan, karakterizon e komenton, d.m.th. pozicionohet, prandaj edhe vlerson. Pozicionimet e tij, n rend t par, jan karakterizime t mtejme t objektit dhe rrall shqiptohen mospranime, meq ai lexon kritikn duke pasur parasysh modelin kulturor e sociokulturor t shfaqjes s saj. Q t eksplikohet m tej: Rugova nuk e gjykon kritikn e djeshme nga sot, ndrsa kur ka prpara kritikn bashkkohore, redukton maksimalisht vlersimin dhe prshkruan e karakterizon.
    Proceduralisht, krkimi metakritik i Rugovs: paraqet, prshkruan, komenton, vlerson dhe argumenton, gjithnj duke pasur pr burim tekstet-objekt dhe teorin e kritiks (instrument).
    Kahe dhe premisa... sht sprova m e gjer e I. Rugovs dhe sprova m e gjer metakritike n krkimet shqipe. Ky libr sht br referenc themelore n kt fush krkimesh. sht nj libr-model.


    4. Estetik dhe Ideologji

    Diskursi eseistik/teorik i Rugovёs pёrherё prek ёshtje aktuale, tё ndieshme. Rugova ballafaqon pikёpamjet e kundёrta dhe vlerёson ato. Pozicionimet e tij prcillen nga argumente, tё cilat vetiu pёrfaqёsojnё pikёpamje autoriale, prandaj propozojnё zgjidhje. Pikёpamjet autoriale tё Rugovёs artikulohen duke u matur me referencat, me dijen mbi ёshtjen e diskutuar.
    Nё kёtё pikё, do t’u referohemi dy teksteve tё tij: Njё korrektor estetikoteorik (Kah teoria) dhe Refuzimi estetik (nga libri me po kёtё titull), nё tё cilёt Rugova rivё, mbron e afirmon distinksionin ndёrmjet Estetikёs e Ideologjisё/Politikёs. Ky ёshtё njё problem i moёm e i ri, me fillesё te filozofia e Platonit dhe ajo e Aristotelit. Prapa emrit tё Platonit vihet estetika ideologjike, e artikuluar fuqishёm te Republika, ndёrsa prapa emrit tё Aristotelit estetika ontologjike. Estetika ideologjike e zhvendos objektin estetik nё fushё tё sociales dhe t ideologjisё; studimet sociologjike/sociologjizuese e ideologjike/ideologjizuese tё artit.
    Estetikёn ideologjike Rugova e sheh tё shtrirё nga Antika te shek. XX, te Sartri e Lukai. Kёrkesё e pёrhershme e saj ёshtё vёnia e artit/letёrsisё nё funksion social/ideologjik/politik. Kjo ёshtё kёrkesa pёr art/letrsi tё angazhuar, e skematizuar fundёsisht te letrsia e realizmit socialist. Letrsia e realizmit socialist, si teoria/kanoni i saj, ёshtё produkt i ideologjisё, ndaj vihet nё funksion tё ideologjisё. Letёrsia e tillё e humbet funksionin estetik.
    Estetika ideologjike e realizmit socialist, duke e thjeshtёzuar skemёn fundsisht, kanonizoi tipologjinё bardh e zi: nё njё anё “letёrsia pёrparimtare”, nё tjetrёn “letёrsia reaksionare”. Rugova vihet pёrballё skemёs sё tillё, duke njohur autonominё e qenёsisё e tё objektit estetik. Kёshtu ai shtyhet tek estetika ontologjike.
    Konturat e estetikёs ontologjike i dha Aristoteli, duke ndarё tё bukurёn (estetika, arti) nga e mira (etika). Estetika ontologjike njeh objektin estetik, aktin estetik dhe efektin estetik (si produkt tё tyre). Atributi i pёrsёritur (estetik) pas objektit, aktit e efektit shenjon domenin (estetika), natyrёn/funksionin e artit dhe refuzon ideologjinё. Refuzimi i tillё ёshtё shtruar e trajtuar sёrish, mё gjerёsisht e mё thellё, tek eseja e njohur Refuzimi estetik.

    “Refuzim do tё thotё tё mos pranosh, tё mos pranosh atё qё tё imponohet, e kjo varet nga qёndrimi personal dhe nga ia i pёrgjithshёm”. Kjo ёshtё fjalia e parё e esesё Refuzimi estetik; njё pёrkufizim/konkluzion dhe njё elёs pёr ta lexuar tekstin. Refuzimi ёshtё alternativё e pranimit, vёnё pёrballё imponimit, i cili prek t gjitha sferat e jetёs sё njeriut.
    Letёrsia, si artet, ёshtё sistem autonom. Autonomia e tillё sigurohet nga refuzimi estetik, i cili buron nga vetё kjo autonomi. Ndёrsa, autonomia bhet e mundur nga qenёsia estetike e veprёs letrare.
    Refuzimi estetik, tradicionalisht, realizohet me kategori tё brendshme, si: satira, sarkazma, grotesku etj. Kategoritё e tilla konstituojnё atё q do ta quaja Estetikё tё refuzimit.
    Qenёsia estetike mban letёrsinё gjallё, funksionale dhe me ndikim jetёgjatё pёrballё politikёs, shtetit e pushtetit. Refuzimi estetik ёshtё manifestim i brendshёm i kёsaj qenёsie, prball jashtsis prplot imponime.
    Rugova skicon raportin politika - letёrsia nё kohё tё ndryshme, pёr tё arritur te konkluza se ato prher janё “dy fusha tё kundёrta, tё ndara”. Politika do ta kufizojё e ta kontrollojё letёrsinё, ndёrsa kjo e refuzon, pёr tё jetuar mё gjatё se politika. Politika lidhet me njё kohё; letёrsia shkon pёrtej kohёs sё shfaqjes dhe jeton e ndikon nё pёrputhje me mjaftueshmёrinё/manifestimin e qenёsisё estetike.
    Politika ёshtё veprimtari pragmatike. Letёrsia ёshtё qenie estetike.
    Politika mund tё zhvillojё diskurs represiv nё relacion me letёrsinё. Letёrsia mbrohet e ekziston nё vete nёpёrmjet refuzimit estetik.


    5. Shekulli i Ibrahim Rugovs

    I. Rugova ёshtё njё nga themeluesit e kritikёs letrare moderne nё Kosovё. Megjithat, Rugova mbetet figurё me tё cilёn, mё shumё se njё shkollё e kritikёs, identifikohet nj mnyr e t menduarit, njё model/qark kulturor: Prishtina e viteve ’70-tё tё shek. XX. Qarku kulturor i Prishtins ka modelin e vet letrar, tё pёrfaqёsuar fuqishёm nga A. Pashku, A. Podrimja, Z. Rrahmani etj.; modelin kritik, me autoritet themelor S. Hamitin. Rugova bёn bashkё e pёrfaqёson kёto modele, nё cilёsinё e mendimtarit, ndaj fjala pёr Rugovёn ёshtё fjalё pёr ikonn e qarkut.
    Ky qark tashmё ka krijuar trashёgiminё e vet nё fushё tё krijimit e tё mendimit.

    Brezi i Rugovёs, pёrballё ideologjisё mbi literaturёn, krijoi ideologjinё e literaturёs; mendimin qё buron nga literatura e qё provё e ka vetё at.
    elsi pr ta lexuar Rugovn prball kritiks s kohs sht libri Prekje lirike. Ky libr refuzon leximin e jashtm/sociologjizues/ideologjizues, dominant n kulturn letrare shqipe, dhe provon fuqishm kritikn si rikrijim t veprs letrare. Aty, normn e leximit e prcakton estetika e tekstit letrar e jo skemat sociale. Veprn e prodhon diskursi letrar; ajo prmbush kt diskurs, duke qen nj shfaqje konkrete e tij, dhe asnj struktur tjetr.
    Prekje lirike, nj titull figur n ball t nj libri diskursiv. Prekja sht figura e komunikimit; lirike sht atributi q shenjon komunikimin subjektiv, t but (lirik) me tekstin letrar. Pr t dal nga paradoksi, kt titull do t duhej ta lexonim si shenjues t diskursivitetit t relativizuar, t kryqzuar me diskursin letrar e shpesh t tretur n kt diskurs. Prekje lirike sht figura e komunikimit me tekstin n munges distance. Subjektivizmi shpallet “ideologji” e interpretimit.
    E prbr nga lexime krejt personale, Prekje lirike sht kritik letrare e nj poeti. Subjekti sht hapur plotsisht prpara teksteve, pr t’i hapur ato. do shenj e tekstit, qoft emocioni, qoft retorika, qoft interpretimi, ruan e reflekton natyrn e subjektit.
    Diskursi i Rugovs, duke relativizuar kufirin ndrmjet tekstit letrar e tekstit diskursiv, provon diskursin letrar si amz t metadiskurseve.
    Prekje lirike mban tekstet me t cilat Rugova hyri n botn e komunikimeve letrare, duke qen krejt i hapur. U b sistematik te Kah teoria e tutje. Ai nisi jetn n letrsi si Krijues, e vijoi si Rikrijues dhe e mbylli si Klasifikues/Sistematizues.

    Duke karakterizuar pёrfundimisht:
    Rugova teorizon e propozon studimin e specializuar tё letёrsisё.
    Diskurin e tij e shoqёron pёrherё njё fill prgjithsues, prandaj universalizues.
    Tё gjitha trajtat e kritikёs letrare vihen nё funksion tё njohjes e tё vlerёsimit tё veprёs letrare. Rezultatet e kёrkimit, nga kёtu, mundёsojnё diskursin teorik/pёrgjithёsues. Kjo ilustron kёrkesёn e pёrhershme tё Rugovёs pёr t’u marrё me fenomenet.
    N diskursin e pastr kritik, Rugova krkon stukturat, pastaj interpreton, n fund vlerson.

    Vepra e I. Rugovёs ёshtё njё nga trashёgimitё e mёdha tё modernitetit shqiptar. Duke reflektuar veten pёrtej kohёs sё shfaqjes, vazhdon tё jetё njё determinuese e gjallё e kёrkimeve letrare te ne.
    Ajo ruan e reflekton frymёn e mendimtarit e t njeriut Ibrahim Rugova. Reflekton natyrn e hapur t Njeriut dhe asketizmin e thell t Mendimtarit.
    Vepra sht shenj ideale e identitetit. Nj idealitet i obejktivuar. Ajo mban gjall Autorin; pse jo edhe Njeriun.
    Vepra e Rugovs tashm po bhet objekt studimi. Kjo sht edhe nj shenj se ajo po shndrrohet n vepr klasike. Vetm veprat e tilla mbeten gjall.
    Nj vepr klasike m s’mund quhet Zbulim, por Vler, Identitet.
    Un, sot, vetmsa po trheq vmendjen: Jetojm n Shekullin e Ibrahim Rugovs.

  14. #234
    Kalimtar i rastit.. Maska e Nice_Boy
    Antarsuar
    25-01-2004
    Vendndodhja
    Larg vendlindjes i pa shpi..
    Postime
    4,452
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    RUGOVA N DY PAMJE


    Shkruan: Kujtim M. Shala

    Formulimi Rugova n dy pamje u referohet dy nyjave mbretrore t jets s Ibrahim Rugovs: Letrsia e Veprimtaria. Jan kto dy pamje/faqe t nj fytyre, dy pamje t nj jete, dy pamje t nj vepre. E para, thellsisht kulturore, mbetet nn shenjn e Rugovs meditans; e dyta, kultur, veprim e trashgimi politike bashk, ka shenjn e Rugovs militans, shenjn e Prijsit t madh t Kosovs. Si nj e tr, kto pamje japin Rugovn meditans et militans.



    1. Rugova meditans

    I. Rugova ka nisur jetn letrare si Krijues, e ka vazhduar si Rikrijues dhe e ka mbyllur si Klasifikues/Sistematizues.
    Ky prgjithsim u referohet shenjave themelore t diskursit t Rugovs: s pari fiksioni; s dyti diskursi i hapur; s fundi diskursi konceptual. Kjo sht rruga q nis me pasionin, vijon me gjetjen/leximin e autorve t dashur dhe mbyllet me krijimin e sistemit vetanak, tashm n shkall t lart konceptualiteti. Tipi i par i diskursit nnkupton vjershat e tij t hershme. Tipi i dyt kritikn letrare, sidomos diskursin e hapur t librit Prekje lirike. Tipi i tret identifikohet me punn n fush t teoris letrare e t sistematizimit tipologjik t mendimit teorik/kritik shqiptar.
    E artikuluar edhe m ndryshe, kjo sht rruga e kaprcimit nga diskursi (fiksional) te diskursiviteti.

    Prekje lirike (1971) sht libri q hap rrugn pr ta lexuar gjith veprn e Rugovs. Diskursi i Rugovs aty pothuajse barazohet me fiksionin. Idet autoriale gjenden e projektohen tek autor t tjer, pak pr t ikur nga artikulimet eksplicite/definitive t ideve (idelogems) e m shum pr t sprovuar e provuar kritikn letrare si nj shkall/fytyr t letrsis, prher t lidhur e t kushtzuar fuqishm nga Subjekti krkues.
    Tekstet e ktij libri jan prplot me citate, vargje e trsi teksore t autorve t lexuar, q prishin kufijt ndrmjet diskursit e diskursit t rikrijuar. Aty dialogojn krkuesi e krijuesi, duke pranuar si koh dialogu kohn e krkuesit. Gjith ’japin tekstet e djeshme sot, bhet shenj pr vlern e gjall t tekstit letrar (larg dokumentit) ose, si Rugova e quan, shenj e vlersis s tekstit, e vlers q zgjat, q i bashkohet tradits, q krijon tradit. Vlersia, n parimin q prshkon m von gjith interpretimin e veprs s P. Bogdanit nga ana e Rugovs, bn q teksti ta ruaj ideologjin e vet, t kohs s shfaqjes, pa dashur ta aktivizoj sot. Ky mosaktivizim neutralizon edhe ideologjit e secils koh, bashkkohse t leximit. Teksti letrar jeton i gjall, i ringjallur n lexim, dhe rri prball dokumentit, pr t ofruar nj njohje tjetr t jets e t bots, prandaj nj pamje tjetr t tyre.
    Kah teoria (1978) teston diskursin e Rugovs n tehun e holl t kaprcimit nga eseja te sistematika teorike. Tash, shkrimi braktis figurn letrare dhe gjen ligjratn konceptuale. Rugova shqyrton shtje t djeshme, t sotme, t prhershm t letrsis, nga natyra e saj te dija/disiplina/aparatura q studion at. Diskursi i Rugovs te ky libr sht problematizues. Zgjidhjet q jep ai jan t hapura, ndaj principi i vlersis mbulon fuqishm kt libr. Univrsaliteti i shtjeve t problematizuara/t trajtura merr nj zgjidhje dhe krkon t tjera.
    Strukturalisht, Rugova kalon nga definimi i letrsis, te definimi i disiplins q studion at, pastaj kthehet te letrsia shqipe. Kshtu, dija universale e krkimit gjen nj letrsi t veant.
    Nse te Prekje lirike Rugova vetm sa diferencohej nga fiksioni total, ktu ecn drejt shenjave t nj sistemi: nga kah teoria te teoria. Ky sistem nnkupton veprat e tjera diskursive t Rugovs, me objekt t par letrsin shqipe: tekste, autor e fenomene.
    Strategjia e kuptimit (1980) shtron e provon procedurat e interpretimit t tekstit, duke krkuar kuptimet, domethniet. Rugova ka riformuluar e ka aplikuar principin lingusitik t N. omskit n princip pr interpretimin e tekstit letrar. Strategjia e kuptimit njeh diskurin eseistik, kritik e teorik. Q t tre kan nj objekt: kuptimin, i cili te diskursi i par hapet e problematizohet si shtje, tek i dyti krkohet si manifestim te tekste e autor t caktuar, tek i treti merr statusin e nj fenomeni, ndaj bhet objekt i abstrakimit teorik, t shoqruar nga argumentime.
    Me nj fjal, ky libr shtron e aplikon krkimin semantik. Aplikimi m lucid e m i fuqishm nnkupton tekstet n t cilat Rugova interpreton autort bashkkohs, n leximin e par, q gjithnj sht m i vshtiri. Rugova shpton nga grackat e procesualitetit duke analizuar tekstin. Sa her nuk bn pa vlersimet direkte, ai kualifikon duke pasur pr baz rezulatet e analizs.
    I ngjashm n struktur e n pretendime me Strategjin e kuptimit sht edhe Refuzimi estetik (1987); nj libr q vijon at. Ky libr ka pr objekt letrsin bashkkohse t autorit dhe rritet n komunikmin e gjall me tekstet. Librin e dominon vlersimi pr vepra e fenomene. Gjith librin e prshkon vetdija mbi refuzimin estetik, si proces q siguron qensin e letrsis, duke buruar nga vet kjo qensi. Letrsia sht tjetr nga fusha e ideve, e ideologemave, e politiks, ndaj funksioni i saj sht i ndryshm. Rugova krkon e do letrsin si sistem autonom, si ekzistenc q refuzon estetikisht hyrjen n shrbim.
    Si te Strategjia e kuptimit, te Refuzimi estetik Rugova krkon strukturat, interpreton, pastaj vlerson.
    Vepra e Bogdanit 1675-1685 (1982), kryevepra e Rugovs, shenjon shkall t lart t diskursit konceptual. Kjo ngjet meq objekti i krkimit sht konceptual. Rugova krkon/analizon e interpreton sistemin filozofik/teologjik t Bogdanit nj her n shtratin e dijes q e ka prodhuar veprn, pastaj n qarkun e veprave me tema univesale, n qarkun e veprave gjithnj moderne, do t thot t prjetshme.
    Rugova s pari ndrton Gjenetikn e veprs, pastaj Poetikn/Analitikn e saj. N fazn e par krkon dokumentin filologjik; n t dytn tekstin e gjall prher.
    Pjes themelore e studimit t Rugovs sht Analitika e veprs, nj analiz e interpetim struktural/semiotik, q buron sa nga teksti i Bogdanit, aq sa nga teorit moderne t krkimit, saktsisht nga modeli strukturalist/semiotik i R. Bartit. N leximin e Rugovs, teksti i Bogdanit ringjallet, pr ta provuar Bogdanin bashkkohs. Kt e mundson jo vetm metoda e krkimit, por, n radh t par, moderniteti i veprs klasike t Bogdanit, universalieti i shtjeve q shtrohen e zgjidhen, n rrugn e prjetshme t zgjidhjeve t hapura.
    Rugova ndjek e interpreton Bogdanin n tri pika/nyja themelore: Praktika filozofike, Praktika teorike-letrare e Praktika poetike. Q t tri fushat jan pjes t nj sistemi; q t tri fushat provojn t vrtetat e njjta n trajta t ndryshme, ndaj nuk vihen n shrbim t njra-tjetrs, por n shrbim t sistemit t argumentimit t s vrtetave q krkon e plason Bogdani.
    Bogdani unversal, ndaj bashkkohs, sht autori q do Rugova; derisa e di q edhe Bogdani e do at, i ngjan atij. Duket paradoksale, por jo edhe pr adhuruesit e H. L. Borhesit, t cilt e din q gjyshrit u ngjajn niprve dhe jeta letrsis. Pr t dal nga figura, ky koncept u referohet shtjeve e temave universale, tejkohsia e t cilave bn q t vijn para e prapa, m saktsisht t’i nnshtrohen principit/procesit t fotologjis derridiane. sht ky proces q temat e Bogdanit i nxjerr nga skolastika dhe i rihap pr ne ndryshe dhe si tema t ndryshuara, t transformuara. Diskursi i Bogdani prodhon dhe jeton n diskurset q vijn prapa.
    Pr nga manifestimi formal i krkimit t s vrtetave, vepra e Bogdanit analizohet si manifsstim i sistemit argumentues t retoriks s Mesjets.
    Kahe dhe premisa t kritiks letrare shqiptare 1504-1983 (1986) sht nj tipologji teorike/historike e kritiks shqipe; jep nj dimension t metapoetiks historike shqipe. Si e shenjon edhe vet titulli i librit, Rugova krkon orientimet (kahe) themelore dhe piknisjet (premisa) teorike t kritiks shqipe. N kt ecje, teoria e kritiks sht kthyer n praktik krkimi. Rugova bashkon teorin e historin e kritiks, pr t studiuar kahet e premisat n koh, n principin e poetiks historike.
    Diskursi i Rugovs te ky libr sht sistematizues. Ai s pari paraqet, pastaj prshkruan, m tej karakterizon e komenton, s fundi vlerson. N secilin nivel diskursiv, Kahe dhe premisa… sht libr sistematizues.
    Krkimi shoqrohet nga nj Bibliografi me komente. Edhe n kt nivel, Rugova paraqet e karakterizon. Bibliografia bhet nj tip ilustrimi/argumentimi i krkimit, i rezultateve, n fillin e prhershm argumentues t tekstit t Rugovs.


    2. Rugova militans
    (Retorika e shoqrimit)

    Mendimi dhe Veprimi jan dy nyjat e jets s Rugovs. Edhe pse n fush pragamatike, Rugova, s pari, sht politikan meditans; ai sht prijs, pra krijues, ideolog. Si krijoi nj model kulturor, Rugova krijoi nj model politik, me parabaz humanitetin e thell, fillin nacional t ideve dhe me krkes-bosht pavarsin e Kosovs. Mendimtari Rugova, tash ideologu Rugova, ndrton e fuqizon diskursin veprues: fjala projektuese/prcaktuese e veprimit, fjala si veprim. (Vetiu, ky diskurs prodhon veprimin.) Rugova krijoi e zhvilloi diskursin pr Shtetin/Republikn e Kosovs dhe ky diskurs bri Shtetin/Republikn e Kosovs n dekadn e fundit t shek. XX. Jeta politike e Rugovs identifikohet me diskursin projektues (ideologjia) e me veprimin politik (pragmatika).
    Kaprcimi nga Poetika te Politika, sht kaprcim nga fusha e ideve te veprimi. Ndrmjet tyre prerja sht e ashpr. Rugova ka relativizuar kt prerje, jo duke e vn njrn fush n shrbim t tjetrs, por duke zbutur e prqendruar diskursin e t dyts (Politika) n shembullin e t pars (Poetika). Kshtu, modeli politik, sjellja politike, komunikimi politik i Rugovs, ka rrnjt te sjellja e te komunikimi kulturor. T rikujtojm edhe nj t dhn: Rugova u b prijs, duke qen kryetar i Shoqats s Shkrimtarve t Kosovs. Ideologjia rugoviane ka shenjn e filozofis rugoviane t liris e t shtetit.
    Kush s’e kujton diskursin e tij, fjalin e prqendruar, pothuajse formulative, mendimin e hapur? Secili ka jetuar retorikn e tij t shoqrimit, secili ka par veten t gjall n at retorik, secili ka folur me gojn e Rugovs, sepse ai ka folur me gojn e secilit. Krejt e pritshme, meq Rugova kurr s’e njohu retorikn si bindje, as si prjashtim, por bindjen (e nnkuptuar, marrveshjen, kontratn, bashkfajsin retorike, besimin e prbashkt) si retorik.
    Diskursi politik i Rugovs sht karakterizues, substancial dhe asnjher prjashtues. Kto veti ruajti ai pavarsisht rrethans, edhe ather kur Kosova u shty n zgripc t ekzistencs. Rugova mundi egrsin me maturin e butsin e tij; prjashtimin me natyrn e hapur, me projektin e diskursin q bashkojn.
    Krejt e pritshme: Ai ishte Krijuesi e Prijsi Krijues…


    3. Vepra e trashgimia

    Diskursi i Rugovs, me amz shtjet q shtron e zgjidh, tashm po kalon n diskurs-prodhues intensiv. Diskurset e tilla shpejt bhen klasike dhe gjithnj mbeten moderne, duke u shtrir n diskurse t tjera, n rrjetin q prodhojn vet.
    Diskurset e tilla kan karakter determinues, krijojn traditn n principin e vlersis.
    Vepra letrare e Rugovs sht mbyllur; procesi, q ka burim kt vepr, sht i hapur, i gjall.
    Ne, sot, ktu, vetm sa po provojm kt, duke hyr me mall n rrjetin rugovian t diskursit, t fryms e t dijes.
    Kur kohn ton kam quajtur Shekull t Ibrahim Rugovs, kam pasur parasysh nj empiri e nj projeksion. Kjo figur, e lexuar si Empiri, thot: I. Rugova sht shenja identifikuese e shekullit t Kosovs, njeriu q ndrtoi nj model kulturor, figura m e madhe e historis s re t Kosovs, ikona e saj. Ndrsa, projeksioni merr kraht e ndrrs: T jetojm sa m gjat n Shekullin e Ibrahim Rugovs, pr t qen vetja, t vetes. Rugova kt do ta quante Vlersi.

  15. #235
    mall Maska e bili99
    Antarsuar
    05-04-2007
    Vendndodhja
    USA
    Mosha
    51
    Postime
    1,756
    Faleminderit
    54
    7 falenderime n 5 postime
    VLERESIMI I DREJTE PER NJERIUN,ESHTE PASQYRA E KULTURES PERSONALE DHE KOLEKTIVE, ESHTE SHENJA E PARE E QYTETRIMIT

    Per te vleresuar cdo njeri ne pergjithesi dhe personalitete te shquara ne vecanti sic eshte ne rastin konkret personaliteti i Presedentit te Pare te popullit te Kosoves duhet te kemi kritere plotesisht neutrale.Te trajtojme personalitetin si nje qenje shumedimenzionale dhe mos ti perziejm dhe bejme pershesh segmente te ndryeshme te personalitetit ne vende kur trajtohet nje segment krejt tjeter i po te njejtit personalitet...
    Ketu ne "forum"..por edhe ne jeten e perditshme flet njeriu yne per figura te politikes dhe kultures shqiptare ne pergjithesi sikur te ishin njerezit me te pa merite kombetare dhe njerezit me te pa vlere si qenje njerezore..dhe kush flet duhet te jete i vetedijshem se epitetet, fyerjet qe ia bejme ne njeri tjetrit ne pergjithesi dhe emrat dhe fyerjet qe u bejme personaliteteve publike ne vecanti na takojne neve dhe jo atyre se keshtu e thote qytetrimi ,keshtu e thote kultura e pergjithshme dhe ajo kombetare...se nje njeri me kulture te pergjithshme dhe pjekuri kombetare as qe i shkon nder mend e jo me publikisht te fyej njeres qe edhe prej ne varr bejne me shume se folesit ne kete forum..tipa qe fyejne vetem dhe moto kane urrejtjen per njeriun e vet,per vetveten.....
    .................................................. .................................................. .......................
    Qe ti njohim vetvetes rrenjet, dhe kontinuitetin qe ne themi...lashtesine...bujarine qe ne e perdorim ne fjale boshe dhe aq shume e kemi zbehe ne realitet qe nuk dihet a flitet per shqiptare ose per se di c'ka ..kur ne realitet bejme krejtesisht te kunderten nga ajo qe hiqemi qe jemi....
    Une nuk dua ta zgjas shume , por u nxita te shkruaj ketu ne kete teme ku trajtohet nje personalitet qe ka merita te medha per vendin e vet..per popullin e vet...dhe ketu une nuk jam historian as politikan por, kur eshte ceshtja e vleresimit neutral dhe e vleresimit kombetare jam ekspert dhe s'ia kam nevojen kujt per aprovim sado prepotent qe te tingelloj me keto fjale....interesi im eshte e verteta dhe jo asnje interes personal i asnje natyre.
    Interesi im eshte populli im qe hiqet i beses, bujare, fisnik...ashtu te behet edhe ne realitet dhe jo vetem me fjalamani..dhe me vetlavdrim...Hapi i pare per nje rruge te gjate te qytetrimit dhe fisnikrimit kombetare eshte njohja e vetvetes...mirenjohja e vlerave kombetare..dhe mbi te gjitha mirenjohja per njeriun per personalitetet kombetare...per ata qe kane bere me shume se ne edhe kur edhe s'kane bere gje...dhe per ata qe bejne me shume se ne edhe kur s'jane me.....
    Tash me dy fjale te tjera,c'eshte trajtuar e perzier ketu?
    I ndjeri Presedenti i Pare I Kosoves ishte gjak shqiptari,ne themel te Kosoves kishte gjakun e Babes dhe fisit te vet, Ishte shkrimtar qe shkroi per personalitete qe jane ne themel te kultures shqiptare,ishte intelektual dhe aktivist ,Ishte ligjerues, ishte vella , mik , burre dhe Baba...ishte NJERI.....perpara se te jete politikan per nje periudhe te shkurter te biografise se vete te gjate.....Dhe kete "politikan"..e permend kushtimisht ne fund qe te shohi lexuesi i cmuar dhe i interesuar per te verteten...se cili segment i personalitetit Rugova cenohet dhe nencmohet,fyhet...Ka ketu shume shkrime as qe kane dy kritere elementare qe siperfaqsisht njerez duken qe deri ne fund as abetaren nuk e kane lexuar dhe merren me vleresime sikur te ishin nje institucion i tere......Personalisht per aspektin intelektual qe ai e ka bere publik une ia njoh dhe e vleresoj ...per aspektin politik sigurisht qe opinioni im eshte personal ne raste une nuk jam pajtuar me qendrimin e Presidentit...por, une nuk jam edhe politikan ..dhe ne shumicen absolute te periudhes qe qe si politikan une kame admiruar urtesine dhe gjakftohtesine qe ka mbajtur ,ka reflektuar urtesi..maturi...tek shqiptaret kjo eshte e rralle dhe duhet vleresuar.....gjithsesi ka pas me shume sukses ne nje rruge qe zgjodhi se sa edhe 100 vite lufte..dhe kjo me plot bindje si te duash ta analizosh prej pikveshtrimit te athershem ose ne retrospektive....internacionalizimi i ceshtjes eshte thelbi i zgjidhjes se ceshtjes..se ne fakt cdo respekt per te gjithe qe luftuan por edhe sikur ta marrish Kosoven ,bashkesia nderkombetare duhet ta perligj..ta njohi sic nuk ja njohu serbise se ne fakt ishin me te forte ne ate periudhe dhe thuajse e c'popullzuan Kosoven nga shqiptaret.....
    Segmentet tjera te jetes dhe personalitetit te Rugoves qe une i kam permendur me lart , ka kush ti vleresoje..jo ne....
    .................................................. .................................................. .......................
    Dhe po te kish bere ndonje gabim ne jete dhe politike gjate gjithe jetes dhe ne njerin nga segment e personalitetit.qe eshte gje normale te thuash per c'do njeri pa perjashtim..nuk gabojne vetem ata qe veshtrojne gabiomet e te tjerve dhe s'bejne gje....por edhe kur te ishin bere gabime...do te faleshin menjehere dhe as qe do te permendeshin bile po te ishim ne te qytetruar dhe duke llogaritur biografine dhe kontributin kombetare qe Ai ka dhuruar ne themel te shtetit te Ri te Kosoves.....

    Tash akuza me rende qe i behet Presidentit eshte :"Pse nuk shkoi qe te vizitoje varrin e Kryekomandantit Adem Jasharit"....?

    Kjo nuk eshte dhe aq siperfaqesore sa duket per syrin tone...dhe une do te marr guxim te them mendimin tim....
    Perse nuk e ka bere kete e di vetem Ai dhe ndoshta bashke me Ademin e dine te verteten , ose edhe ndonje tjeter...dhe ne qe nuk i dijme raportet ne mes tyre..raportet personale pa marre parasyshe se te Dy figura publike, kombetare..raportet e tyre personale ne nuk i dime ..te pakten une nuk i di..

    Tash mendimi imne personalisht mendoj se kryetari i Kosoves duhet te mundi vetveten dhe te shkoje dhe te perkulet tek varri i Komandantit,edhe sikur te kene mospajtime, per ate fisnikeri te popullit tim une shkruaj sot ketu...duhet per nje ceshtje te pergjithshme ..per nje gjak te derdhur te tejkalohet vetvetja, egoja ......keshtu une mendoj dhe bile per kete une jam i bindur se si duhet te jete ne boten e qytetruar.....dhe une nuk e akuzoj se nuk i di rrethanat..dhe bota reale eshte pak me ndryshe se sa ajo ideale qe une kerkoj...
    Por,ky eshte mendimi im per cdo President te Kosoves:..Inagurimi i Presidentit fillon ne Drenice tek Varri I Komandantit Adem Jashari dhe perkulja dhe kurora per per gjakun fisnik te derdhur ....Dhe keshtu bile e nisi Presidenti i socem i Kosoves...Z. Fatmir Sejdiu me viziten ne Drenice ,tek Memoriali I Jasharajve menjehere sa u zgjodh kryetar...e beri ate se e ka ne zemer popullin e vet dhe perkulet perpara gjakut te shtrenjte te popullit te vet..kete duhet ta respektoj Populli i Kosoves , mos te kerkoje dobesi vetem tek njerzit e vet por te respektoje vlerat...Te lumt President Fatmir Sejdiu..bashkepuntori nder me te ngushtit e Presidentit Rugova..dhe i perkulur tek Gjaku i Komandantit Adem Jashari ,i perkulur tek Gjaku i Popullit te vet.( dhe sot tek ky President mos kerkoni vetem dobesite...se njeriu sheh vetem ate qe don..shihni anet pozitive...dhe vleresoni pa tendenca...)
    .................................................. .................................................. ...........................
    Kur vdiq Presidenti Ibrahim Rugova ,mua me ra keq me gjthe zemer dhe nuk kishte edhe shume rendesi ne me pelqente mua apo jo politika qe ai udhehiqte...kjo s'kishte rendesi fare...dhimbja ishte e vertete...dhe thash mos valle duhet te vdesi qe te mirnjihet puna dhe perkushtimi atdhetar....eshte kjo tradite shqiptare tash me e njohur,tek ne s'ka madheshti per se gjalli ..vetem varrimet jane madheshtore...duhet te vdesish qe te behesh i mire.......?

    Une i perkushtova disa vargje bashkimi.. Presidentit...Komandantit.......Kosoves...ne ate dite pikllimi..


    BASHKE NE PARAJSE

    Kur ndegjoj qe vdes ne bote,
    nje njeri i Vendit Tim.
    Jam ne zemer i piklluar,
    Vdes nje cope e shpirtit tim.

    Vdiq krahu i urtesise,
    Ibrahimi i Uke Rugoves.
    Kryetari i pavaresise,
    I Pari i Kosoves.

    Per Kosoven kush punon,
    s'ka rendesi se si vepron.
    Si Luan o, si Pellumb,
    ne con uje ne nje lum.

    Dy trima ne menyre te vet,
    Nje i qete e nje termet.
    Nje furtune e nje puhi,
    Tuj cu uje ne nje mulli,
    Kosoves i sollen liri.

    Si dega e Ullirit,
    Ashtu shpata e Skenderbeut.
    Te ciltert kane qellimin,
    jane mburoja e Atdheut.

    Ibrahimi dhe Ademi,
    zemerbardhe si biluri.
    Jane dy kreret e shqiponjes,
    ne palen e nje flamuri.

    Po, c'thote Kosova loke?
    Per keto bije te kesaj Toke.
    C'thote Kosova e trimerise?
    Kjo zemra e Shqiperise.

    O ADEM, O BRAHIM,
    O GJAKU O MISHI IM.
    PER TE DY UNE NJESOJ,
    UNE DERDH LOT E RENKOJ.

    JU NJESOJ ME DESHET MUA,
    DHE UNE NJESOJ JU DUA.
    PA JU S'DO TE KISHA SHPETIM,
    RRINI BASHKE NE GJIRIN TIM.

    NE THEMELIN E KOSOVES,
    U BASHKOI JUVE VDEKJA.
    NE PARAJSEN E AMESHUAR,
    PER JU TE DY, ESHTE PIKPJEKJA.

    UKA PLAK PIKOI GJAK,
    NE MALET E RUGOVES.
    Uka i Ri i Ibrahimit,
    Gezofsh Shtetin e Kosoves.


    Xhabir Halili
    Chicago ,Il


    Me nderime per vleresimin e drejte,
    bili99,USA
    Ndryshuar pr her t fundit nga bili99 : 07-06-2007 m 09:33

  16. #236
    i/e regjistruar Maska e RTP
    Antarsuar
    26-03-2004
    Postime
    1,988
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime



    Biografia e Presidentit Rugova


    PRISHTIN (Kosov), 21 janar 2006 / TN




    Biografi e shkurtr

    Ibrahim Rugova u lind m 2 dhjetor 1944 n fshatin Cerrc, komuna e Istogut, n Kosov.

    M 10 janar 1945, komunistt jugosllav ia pushkatojn babain e tij Uk Rugova dhe gjyshin Rrust Rugova, q kishte qen lufttar i njohur kundr etave etnike q po deprtonin gjat Lufts s Dyt Botrore n krahinn e Rugovs.

    Ibrahim Rugova mbaroi shkollimin e mesm n Pej m 1967. Diplomoi n Degn e Albanologjis t Fakultetit t Filozofis t Universitetit t Prishtins m 1971.

    Zoti Rugova qndroi gjat nj viti akademik (1976-77) n Paris, n Ecole Pratique des Hautes Etudes, nn mbikqyrjen e Prof. Roland Barthes-it, ku ndoqi interesimet e veta shkencore n studimin e letrsis, me prqndrim n teorin letrare.

    Ibrahim Rugova mori doktoratn n letrsis n Universitetin e Prishtins m 1984.

    M 1996, Dr. Ibrahim Rugova u zgjodh antar korrespondent i Akademis s Arteve dhe t Shkencave t Kosovs.

    Po n kt vit ai u shpall doktor nderi i Universitetit t Parisit VIII n Paris.

    Autor i dhjet librave (shih m posht), Dr. Ibrahim Rugova ishte n nism redaktor n gazetn e studentve "Bota e re" dhe n revistn shkencore "Dituria" (1971-72), q botoheshin n Prishtin. Pastaj pr afro dy dekada, Dr. Rugova punoi n Institutin Albanologjik t Prishtins si hulumtues i letrsis. Pr nj koh ka qen kryeredaktor i revists "Gjurmime albanologjike", q e nxirrte ky Institut.

    Dr. Rugova sht zgjedhur kryetar i Shoqats s Shkrimtarve t Kosovs m 1988, i cili u b brtham e fuqishme e lvizjes shqiptare q po kundrshtonte sundimin komunist serb/jugosllav n Kosov.

    Si intelektual me nam q i jepte z ksaj lvizjeje intelektuale e politike, Dr. Rugova u zgjodh m 23 dhjetor 1989 kryetar i Lidhjes Demokratike t Kosovs (LDK), partis s par politike n Kosov q e sfidoi drejtprdrejt regjimin komunist n fuqi.

    LDK-ja u b shpejt forca politike prijse n Kosov, duke mbledhur shumicn e popullit, edhe pse n ndrkoh u shfaqn n sken edhe edhe parti e grupe t tjera.

    Nn udhheqjen e Dr. Ibrahim Rugovs, LDK-ja, n bashkpunim me forcat e tjera politike shqiptare n Kosov dhe me Kuvendin e athershm t Kosovs, prmbylli kornizn ligjore pr institucionalizimin e pavarsis s Kosovs.

    Deklarata e Pavarsis (2 korrik 1990), shpallja e Kosovs Republik dhe miratimi i kushtetuts s saj (7 shtator 1990), referendumi popullor pr pavarsin dhe sovranitetin e Kosovs mbajtur n fund t shtatorit t vitit 1991, qen prelud pr zgjedhjet e para shumpartiake pr Kuvendin e Kosovs dhe zgjedhjet presidenciale n Republikn e Kosovs m 24 maj 1992.

    LDK-ja fitoi shumicn drrmuese t deputetve n Kuvend, n t cilin prfaqsoheshin edhe tri parti t tjera, ndrsa Dr. Ibrahim Rugova u zgjodh Kryetar i Republiks s Kosovs me shumic drrmuese t vots.

    Dr. Ibrahim Rugova u rizgjodh Kryetar i Republiks s Kosovs n zgjedhjet e mbajtura n mars t vitit 1998. Partia e tij, LDK, fitoi shumicn e vendeve n Kuvendin e Republiks s Kosovs n at vit.

    Nn udhheqjen e Rugovs, LDK-ja fitoi 58% t votave t elektoratit n zgjedhjet lokale, t sponsorizuara ndrkombtarisht, n Kosovn e paslufts, n tetor t vitit 2000.


    mimet dhe titujt ndrkombtar:

    - M 1995, Dr. Rugovs iu dha mimi pr paqe i Fondacionit Paul Litzer n Danimark.

    - M 1996, Ibrahim Rugova u shpall Doktor Nderi (Honoris Causa) i Universitetit t Parisit VIII Sorbon, Franc.

    - M 1998, Rugova iu nda mimi Saharov i Parlamentit Evropian.

    - N vitin 1999, Rugova mori mimin pr paqe t qytetit Mynster (Mnster), Gjermani, ndrsa u shpall qytetar nderi i qyteteve italiane: Venedikut, Milanos dhe Breshias (Brecscia).

    - N vitin 2000, Dr. Rugova mori mimin pr paqe t Unionit Demokratik t Katalonis "Manuel Carrasco i Formiguera", n Barcelon, Spanj.

    - N vitin 2004, Fondacioni panevropian Coudenhove-Kalergi i ka ndar Presidentit t Kosovs, Dr. Ibrahim Rugova, mimin e Evrops pr vitin 2004. Barts t mhershm t mimit t Evrops jan:

    - Mbreti i Spanjs Huan Karlos, - Helmut Kol, - Ronald Regan-i, - Oto fon Habsburg dhe - Emil Konstantinesku.

    - N vitin 2004, Gjenerali Xheri Bek, komandant i Brigads Multinacionale t KFOR-it Lindja, i cili ishte pr nj vizit lamtumirse te Presidenti i Kosovs ditn e hn m 16 shkurt 2004, ia dorzoi Dr. Rugovs fletlavdrimin e nnshkruar nga zvendsguvernatorja e Pensilvanis, znj. Kethrin Bejkr Noll (Catherine Baker Knoll).

    “...N emr t 12 milion qytetarve t Pensilvanis, dua t'ju shpreh lavdat pr arritjet tuaja t jashtzakonshme dhe t'ju falnderoj pr miqsin tuaj ndaj Shteteve t Bashkuara.” (znj. Kethrin Bejkr Noll)

    - N vitin 2004, Presidenti i Kosovs Dr.Ibrahim Rugova, n nj ceremoni solemne t zhvilluar t hnn m 2 shkurt 2004, pasdite n qytetin e Belgjiks Atverpen (Anvers), sht shpallur Senator Nderi i Evrops nga Senati i Evrops. Ky sht grupacion i figurave m eminente t skens politike evropiane nga i cili nderohen personalitete m n z t bots s politiks, gazetaris, t shkencave ekzakte apo humane t cilt ka dhn kontributin e tyre pr demokracin paqen, zhvillimin apo stabilitetin n Evrop.

    "Edhe me kundrshtimet e ktyre viteve q i kan br n skenn politike Ibrahim Rugovs, Presidenti i Kosovs ka patur kurajon q t vazhdoj t prpiqet pr idealin e tij n nj nga zonat m t vshtira t Ballkanit".

    "sht shum e vshtir q t luftosh pr vetvendosjen dhe vullnetin e lir t nj populli t vogl, kur kjo nuk korrespondon me dshirn e popujve t mdhenj. Rugova vazhdoi q t luftoj vetm, ndonjher pa hasur n mirkuptim pr nj ideal q do t mund t'i jap Evrops at paqe pr t ciln ne kemi nevoj. sht pikrisht kjo gj q do ta nderoj sot me titullin Senator Evropian q t mos dekurajohet". (Z. Oto fon Habsburg)

    - M 9 shtator 2004, Ibrahim Rugova u shpall Doktor Nderi (Honoris Causa) i Universitetit t Tirans.

    - M 20 nntor 2005, Kshilli i Qytetit t Nju Jorkut e ka nderuar presidentin e Kosovs, Ibrahim Rugova, me nj mirnjohje t veant pr prkushtimin e tij n afirmimin e parimeve t demokracis dhe pr udhheqjen e tij politike frymzuese.

    - M 21 janar 2006, pushon s rrahuri zemra e Presidentit t Par t Kosovs, Ibrahim Rugova.

    http://www.trepca.net/foto/personali...rugova_111.jpg

    Lavdi jets dhe veprs s Ibrahim Rugovs.
    I qoft i leht dheu i Kosovs.
    Ndryshuar pr her t fundit nga RTP : 11-06-2007 m 05:16

  17. #237
    i/e regjistruar Maska e RTP
    Antarsuar
    26-03-2004
    Postime
    1,988
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime



    Ibrahim Rugova (December 2, 1944 – January 21, 2006) was the first President of Kosovo and of its leading political party, the Democratic League of Kosovo (LDK).

    During the many conflicts in Kosovo, Rugova was regarded as a moderate ethnic Albanian leader, and later by some as "Father of the Nation.[2]


    Family and early life
    Ibrahim Rugova was born on December 2, 1944 in Crnce, Kosovo near the end of World War II.[3] At this time, Kosovo was unified with Albania (controlled by the Italians since 1941, and later by the Germans since 1943). Yugoslav control was re-established towards the end of the war when the Yugoslav Partisan army of Tito defeated Albanian nationalists for control of the province. His father Uk Rugova and his paternal grandfather Rrust Rugova were summarily executed in January 1945 by Yugoslav communists, who accused them of being allies of the Germans in the war, though Rugova himself claimed that they were Partisans.[3] Rugova finished primary school in Istok and high school in Peć,[3] graduating in 1967.

    He moved on to the newly established University of Priština, where he was a student in the Facility of Philosophy's Department of Albanian Studies and participated in the 1968 Kosovo Protests.[3] He graduated in 1971 and re-enrolled as a research student concentrating on literary theory. As part of his studies, he spent two years (1976-1977) at the cole Pratique des Hautes tudes of the University of Paris, where he studied under Roland Barthes.[3] He received his doctorate in 1984 after delivering his thesis, The Directions and Premises of Albanian Literary Criticism, 1504-1983.

    Rugova was active as a journalist throughout the 1970s, editing the student newspaper Bota e Re ("New World") and the magazine Dituria ("Knowledge"). He also worked in the Institute for Albanian Studies in Priština, where he became the editor-in-chief of its periodical, Gjurmime albanologjike ("Albanian Research"). He joined the Yugoslav Communist Party during this period[3]; as in many other communist states, Party membership was essential for anyone who wanted to advance their careers. Rugova managed to make a name for himself, publishing a number of works on literary theory, criticism and history as well as his own poetry. His output earned him recognition as a leading member of Kosovo's Albanian intelligentsia and in 1988 he was elected chairman of the Kosovo Writers' Union (KWU).


    Political career

    Rugova often wore a distinctive red sweater and a mottled scarf. (Credit: NATO photos)In 1989, Serbian President Slobodan Milošević greatly reduced Kosovo's autonomy within Yugoslavia. A harsh regime was imposed, leading to widespread violations of human rights and the repression of dissenters. An estimated 130,000 Kosovo Albanians were sacked from their jobs[4] and the police in particular were almost completely purged of Albanians[5] There were numerous reports of extrajudicial beatings, torture and killings, attracting strong criticism from human rights groups and other countries.[6][7]

    Milošević's actions were strongly opposed in Kosovo, not least by the Kosovo Albanian political lite (including the local Communist Party), which had been stripped of authority. Members of the abolished Kosovo assembly met to declare an independent "Republic of Kosovo", which was not recognised by the outside world. The Serbian government responded by arresting 112 of the 120 members of the assembly and six members of the Kosovo government and charging them with "counter-revolutionary activity." Journalists who reported the assembly's declaration were also detained and imprisoned. Kosovo's intellectuals also opposed the changes; Rugova was one of 215 signatories of the "Appeal of Kosovo Intellectuals" against Milošević's decision to change Kosovo's status. He was immediately expelled from the Communist Party in retaliation.

    In December 1989, Rugova and a number of other dissents sent up the Democratic League of Kosovo as a vehicle for opposing Milošević's policies. Rugova became leader after the first candidate, Rexhep Qosja, a prominent nationalist writer, refused the job. The new party was an overwhelming success and within months, 700,000 people – virtually the entire adult population of Kosovo Albanians – had joined. The LDK established a "shadow government" to provide education and health services to the Albanian population, which was either excluded from or chose not to use the equivalent services provided by the Serbian government. An underground Kosovo Assembly was founded with Bujar Bukoshi acting as Prime Minister from the safe distance of Germany. The shadow government's activities were mostly funded by the overseas Kosovo Albanian diaspora, based primarily in Germany and the United States. However, Rugova's government was recognised officially only by the government of Albania.

    The Kosovo Albanians boycotted Yugoslav and Serbian elections on the grounds that they would legitimise the Milošević regime and would in any case most likely be rigged. In May 1992, separate elections were held in Kosovo in which Rugova won an overwhelming majority and was elected President of Kosovo. Although there were questions about the fairness and propriety of the elections – they were held virtually in secret in Albanians' houses, there were repeated reports of harassment by state security forces, and there were allegations of vote-rigging – it was nonetheless generally accepted that Rugova was the legitimate winner of this election.

    In 1991 the Yugoslav wars began with the secession of Slovenia and Croatia from the Socialist Federal Republic of Yugoslavia. By the summer of 1992, Yugoslavia was fully absorbed with the wars in Croatia and Bosnia, and had no spare military capacity to deal with conflicts elsewhere. Rugova supported Kosovo's independence but strongly opposed the use of force as a means of achieving it, fearing a Bosnia-style bloodbath. He instead advocated a policy of Gandhi-like passive resistance, stating on a visit to London that

    The slaughterhouse is not the only form of struggle. There is no mass humiliation in Kosovo. We are organised and are operating as a state. It is easy to take to the streets and to head towards suicide, but wisdom lies in eluding a catastrophe.[citation needed]
    The Serbian and Yugoslav governments subjected LDK activists and members to considerable harassment and intimidation, and argued that the shadow government was an illegal organisation. However, they did not try to shut down the LDK completely and they allowed him to travel abroad. It seems likely that Milošević saw Rugova as being useful in averting an uprising in Kosovo. The Yugoslav government would have found such a situation difficult to contain at the same time as supporting simultaneous wars in Croatia and Bosnia.

    For his part, Rugova stuck to a hard line throughout the 1990s, rejecting any form of negotiation with Serbia's authorities other than on achieving outright independence of Kosovo. A compromise, or a setback in the eyes of his critics, came in 1996 when he reached an agreement with Serbia over educational facilities, under which the parallel shadow education system would not be integrated with that of Serbia.


    The slide to war


    Rugova's strategy of passive resistance attracted widespread support from the Kosovo Albanian population, who had seen the carnage wrought in Croatia and Bosnia and was wary of facing a similar situation. However, the Dayton Agreement of 1995, which ended the Bosnian War, seriously weakened Rugova's position. The agreement failed to make any mention of Kosovo and the international community made no serious efforts to resolve the province's ongoing problems. Radicals among the Kosovo Albanian population began to argue that the only way to break the impasse was to launch an armed uprising, in the belief that this would force the outside world to intervene. They blamed Rugova's policy of non-violence for Kosovo's failure to achieve independence.

    In 1997, the Kosovo Liberation Army (KLA) emerged as a fighting force and began carrying out attacks and assassinations against Serbian security forces as well as Albanians deemed to be "collaborators". The Serbian response was, as the KLA had predicted, forceful and often indiscriminate. By 1998, the KLA had grown into a full-scale guerrilla army, 100,000 Kosovo Albanians were refugees and the province was in a state of virtual civil war. Rugova was re-elected president in the same year and was awarded the Sakharov Prize for Freedom of Thought by the European Parliament. However, he was by now clearly being eclipsed by the KLA. This was highlighted in February 1999 when he was passed over in favour of the KLA's political chief Hashim Thai, who was chosen by the underground Kosovo Assembly to head the Kosovo Albanian negotiating team in the discussions on the aborted Rambouillet Agreement.

    At the end of March 1999, after negotiations at Rambouillet had broken down, NATO launched Operation Allied Force to impose a resolution of the Kosovo War. Rugova spent the first few weeks of the war under virtual house arrest, along with his family, in Priština. At the start of April 1999, Rugova was taken to Belgrade, where he was shown on Serbian state television meeting Milošević and calling for an end to the war. A few weeks later the Serbian media announced that Rugova had signed a "peace agreement" with the Serbian president, Milan Milutinović. This caused great damage to his public image at home and abroad, although he later claimed to have been acting under duress.

    Rugova was allowed to leave Kosovo for temporary exile in Italy in early May 1999, not long before the war ended. He attracted further criticism for his slowness to return to Kosovo – it was not until July that he arrived back in the province – and it was reported that the Italian government had had to put pressure on him to return home. Nonetheless, he received a hero's welcome and returned to political life under the new United Nations administration in Kosovo.





    Post-war

    Ibrahim Rugova.Despite the political damage suffered by Rugova during the war, he soon regained public esteem and won a decisive victory against his political rivals in the KLA. The guerrillas had been welcomed as liberators by Kosovo Albanians but subsequently alienated many by engaging in organised crime, extortion and violence against political opponents and other ethnic groups in Kosovo. When elections were held in Kosovo in October 2000, the LDK won a landslide victory with 58% of the vote. Its nearest rival, Hashim Thai's KLA-linked Democratic Party of Kosovo, polled only 27%. On Monday, March 4, 2002, Rugova was appointed as President by the Kosovo Assembly, though this only took place at the fourth attempt after lengthy political negotiations.

    As the new President of Kosovo – this time formally acknowledged as such by the international community – Rugova continued to campaign for Kosovo's independence from Serbia. However, he insisted that it had to be achieved by peaceful means and with the agreement of all parties. He also pursued a policy of very close relations with the United States, as well as with the European Union. His incremental approach was criticised by radicals, but he sought to bring along the supporters of the former KLA; in November 2004, he appointed Ramush Haradinaj, the former commander of the KLA, as Prime Minister. The following month, Rugova was again elected President by the Kosovo Assembly. Nonetheless, he still encountered violent opposition. On March 15, 2005, he escaped unhurt when a bomb exploded in a dustbin as his car passed by.

    Rugova demonstrated a number of unusual traits during his time as President. He was readily identifiable by the silk neckscarf that he wore and was known for his habit of giving visitors samples from his rock collection. His presents were carefully graded; the size of a crystal could reflect Rugova's feelings about the outcome of a meeting, prompting diplomats to compare notes afterwards about the size of the rocks presented to them. He was also a chain-smoker, and it may have been this habit that caused his eventual fatal condition.

    On August 30, 2005, Rugova left Kosovo and went to the United States Air Force Landstuhl Military Hospital in Germany for medical treatment after earlier treatment in Priština and Camp Bondsteel, the main US base in Kosovo. After a week at Landstuhl he returned to Kosovo. On September 5, 2005, he announced that he was suffering from lung cancer, but said that he would not be resigning from the post of President. He underwent chemotherapy, conducted by U.S. Army doctors, at his residence in Priština but the treatment failed to resolve the cancer. He died four months later, on January 21, 2006. He was buried without religious rites on January 26 at a funeral attended by regional leaders and a crowd estimated to number half a million people
    Ndryshuar pr her t fundit nga RTP : 11-06-2007 m 05:48
    Me respekt
    rtp-ja


    ps. "........Te gjithe kane te drejte te mendojne..
    por ka shume njerez qe i kursejne mendimet!"


  18. #238
    Milanez i Rrezikshem! Maska e HoteL-MadriD
    Antarsuar
    25-05-2004
    Vendndodhja
    Rheinfelden - Baden-Wrttemberg
    Mosha
    27
    Postime
    739
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    o Flisni sa te doni por vepra e Rugoves flet vete.

    Sa Cmime i ka mare Rugova ju as idene nuk e keni, Pse nuk i jepen Cmime Dikujt tjeter por vetem Rugoves i kan dhen?

    Nje gje e kisha une si keshill, Kur ta permendeni emrin e Dr.Ibrahim Rugova, shkoni pastrojeni gojen mire mire me te gjitha pastat, por eshte mire ne fillim te i hudhni icik Benzine gojes qe te pastrohet me mire, mandej perdorni pasta qe te mos iu vje era kur e thuani emrin e tij.

    PS: Ju qe po lehni shum, mos u lodhni se nuk eshte kush duke ju lexuar, por sdi cuditem me Arb qe can drasa me ju.

    Llapi shikoje ihere kete o i mjer.



    Tung
    Ndryshuar pr her t fundit nga HoteL-MadriD : 05-07-2007 m 19:39
    Forca MILAN - is Champion and only Champion!

  19. #239
    i/e regjistruar Maska e Arb
    Antarsuar
    06-12-2002
    Vendndodhja
    Little Albania, NEW YORK
    Postime
    1,994
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    In Memoriam - Presidenti Rugova

    Talent wins games, but teamwork wins championships.
    Micheal Jordan

  20. #240
    i/e regjistruar Maska e Arb
    Antarsuar
    06-12-2002
    Vendndodhja
    Little Albania, NEW YORK
    Postime
    1,994
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    N'ALTARIN E SHTETIT T KOSOVS PRIN IBRAHIM RUGOVA

    Shkruan: Engjll KOLIQI

    N kt periudh kohore, q n historin e Kosovs do t jet e prjetshme, e shkruar me germa ari, t gjith po prgatitemi shpirtrisht e fizikisht pr Ditn e Madhe t Pavarsis. Kjo dit tashm sht afr. Nuk do t ket shqiptar q nuk do t kremtoj - secili n mnyrn e vet. Me ne do t kremtojn edhe shum t tjer t gjith ata q i njohin vlerat e mirfillta t liris, t paqes, t njerzis dhe t demokracis. Nj kremte e madhe dhe e pakrahasueshme do t regjistrohet n historin e re t Kosovs dhe t Europs.

    Si sht br tashm tradit pr njerzimin n prgjithsi, as kremtja jon e pavarsis nuk do t kaloj pa lot e pa dhembje. Mirpo, edhe n mes lotve e dhembjeve do t vezulloj krenaria jon kombtare. Do t'u kndojm fuqishm heronjve dhe dshmorve, q me gjakun e tyre kan vulosur lirin dhe shtetsin e Kosovs.

    Patjetr q i kndojm fuqishm dhe me krenari t bujshme, edhe Babait dhe Presidentit t Par t Shtetit t Kosovs Dr Ibrahim Rugovs, q sot dy vjet u nda fizikisht nga ne, por q jeton n zemrat e shqiptarve sot e prjetemot deri n amshim.

    Sot, kur po prgatitemi pr Ditn e Madhe, n dyvjetorin e mbetjes pa babain dhe strategun e Republiks s Kosovs, derisa qajm pr mungesn e Dr Rugovs, me krenari vezulluese ngushllohemi duke prkujtuar veprn e pakontestueshme dhe t pakrahasueshme t Tij, bashk me strategjin karakteristike e specifike t ndrtimit t shtetit t Kosovs.

    Ishte Ibrahim Rugova, Ai q mbas luftimeve dhe vuajtjeve shumshekullore q popullit t Kosovs "nuk ia pranonte historia", me nj mjeshtri specifike dhe t pakrahasueshme intelektuale e politike dhe me nj prkushtim t pashoq, ia imponoi diplomacis ndrkombtare n t gjitha qendrat e vendosjes, prej Organizats s Kombeve t Bashkuara e deri n Bashkimin Europian, por edhe vet historis, q shum seriozisht t merren me realitetin kosovar, pr t prmbushur prfundimisht aspiratat e popullit t vuajtur npr shekuj.

    Ishte Ibrahim Rugova, Ai i cili vlerat e pakontestueshme dhe traditat e shenjta t kombit ton i bri t pashme dhe t pashmangshme n historin e re t njerzimit.

    Ishte Ai personaliteti i par dhe protagonisti i domethnsis s realitetit ton kombtar, q u personifikua n nj konstruktor t paqes s qndrueshme botrore.

    Pr kt edhe u krahasua me Gandin dhe u quajt Gandi i Ballkanit.

    'sht e vrteta, Ibrahim Rugova nuk ishte nj lider i moderuar, si cilsohej publikisht nga qarqe t shumta, por ishte nj ekstremist tipik dhe nj lufttar karakteristik i shtjes kombtare, konform rrethanave historike-politike, q n fund t shekullit t kaluar dhe n filllim t shekullit n vijim, ndrronin me nj dinamizm shum t prshpejtuar.

    Ai dinte t'u prshtatej rrethanave dhe t mbante hapin me kohn, q kalonte shum shpejt. Koha as historia "nuk guxonin t ecnin" pa Ibrahim Rugovn, as pa shqiptart.

    Duke shfrytzuar akreditimin si gazetar n Rom dhe n Selin e Shenjt n Vatikan, kam pas rastin t takohem me shum lider botror, t vendeve t mdha europiane dhe t kontinenteve t tjera dhe q t gjith ma kan konfirmuar ekstremitetin e Dr Rugovs, i cili nuk ka rrshqitur as nuk ka lvizur kurr, as nj milimetr, nga qndrimi i tij kmbnguls pr njohjen legale e formale t Republiks s Kosovs, nga bashksia ndrkombtare.

    Dhe vendosmrisht, q t gjith bashkbiseduesve ndrkombtar, gjithnj u ka sygjeruar se duhet t pajtohen me realitetin historik t shqiptarve dhe ta njohin shtetin e Kosovs, vetm pr nj faz kaluese, deri n bashkimin faktik kombtar.

    Dr Ibrahim Rugova ishte i vetmi njeri, ve Paps, t cilit Shenjtresha Shqiptare Nna Tereze i ishte prkulur dhe ia kishte puthur dorn, dhe at publikisht, n pranin e shum liderve t vendeve dhe t popujve t t gjitha kontinenteve.

    N t vrtet, n shkurt t vitit 1997, n Lutjet Tradicionale t Mngjesit, n Shtpin e Bardh n Washington, Nna Tereze ishte prkulur para Presidentit Rugova, ia kishte marr e ia kishte puthur dorn dhe pastaj i ishte drejtuar ish presidentit t SHBA-ve Bill Klintonit, duke i thn: "Zotni President. Ky sht presidenti im dhe i Kosovs Ibrahim Rugova. T lutem ma ke n kujdes, bashk me popullin tim!"

    Mbas prfundimit t lufts n Kosov, Klinton kishte shkuar n Kalkut dhe duke u lutur mbi varrin e Nns Tereze, ndr t tjera i kishte thn: "Nn, ndjehem krenar dhe i liruar n shpirt, q Zoti na ndihmoi dhe ta ova n vend amanetin! Tashm populli yt n Kosov sht i lire dhe po ndrton demokracin".

    Nuk e kemi leht ta madhrojm Ditn e Madhe t Pavarsis, q tashm sht shum afr, pa strategun dhe themeluesin e Shtetit t Kosovs. Zemrat tona do t kndojn e vallzojn nn trysni drithrimash, por do t prmbahemi dhe nuk do t'i zbehim vezullimat karakteristike t Krenaris Arbrore, sepse syt tan do t shohin n ball t valles festive vet Presidentin Rugova!

    I qoft gjithmon i leht dheu i Kosovs, q aq shum e dashti! Qoft gjithmon lapidar dhe fortes e lavdis dhe krenaris son kombtare, n t gjitha zemrat shqiptare!

    Lecco, 21 janar 2008
    Talent wins games, but teamwork wins championships.
    Micheal Jordan

Tema t Ngjashme

  1. Kshtu foli Tahir Zemaj
    Nga Nice_Boy n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 123
    Postimi i Fundit: 01-01-2014, 17:52
  2. Tahiraj: Rrefime mbi luften ne Kosove
    Nga Kuksjan_forever n forumin shtja kombtare
    Prgjigje: 22
    Postimi i Fundit: 09-11-2010, 13:42
  3. Vrasja e Kolonel Ahmet Krasniqit..
    Nga Brari n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 47
    Postimi i Fundit: 04-10-2010, 04:41
  4. Kushtetuta e Republiks s Kosovs
    Nga YlliRiaN n forumin Shqipe nga Kosova
    Prgjigje: 12
    Postimi i Fundit: 01-04-2009, 19:17
  5. Prcaktimi Pr lirimin Me do Mjet
    Nga Llapi n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 09-02-2009, 12:32

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •