Close
Faqja 1 prej 104 1231151101 ... FunditFundit
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 20 prej 2065
  1. #1
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    15-08-2002
    Postime
    31
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Dr. Ibrahim Rugova - Presidenti i par i Republiks s Kosovs

    Biografi e shkurtr

    Ibrahim Rugova u lind m 2 dhjetor 1944 n fshatin Cerrc, komuna e Istogut, n Kosov.

    M 10 janar 1945, komunistt jugosllav ia pushkatojn babain e tij Uk Rugova dhe gjyshin Rrust Rugova, q kishte qen lufttar i njohur kundr etave etnike q po deprtonin gjat Lufts s Dyt Botrore n krahinn e Rugovs.

    Ibrahim Rugova mbaroi shkollimin e mesm n Pej m 1967. Diplomoi n Degn e Albanologjis t Fakultetit t Filozofis t Universitetit t Prishtins m 1971.

    Zoti Rugova qndroi gjat nj viti akademik (1976-77) n Paris, n Ecole Pratique des Hautes Etudes, nn mbikqyrjen e Prof. Roland Barthes-it, ku ndoqi interesimet e veta shkencore n studimin e letrsis, me prqndrim n teorin letrare.


    Ibrahim Rugova mori doktoratn n letrsis n Universitetin e Prishtins m 1984.

    M 1996, Dr. Ibrahim Rugova u zgjodh antar korrespondent i Akademis s Arteve dhe t Shkencave t Kosovs.

    Po n kt vit ai u shpall doktor nderi i Universitetit t Parisit VIII n Paris.

    Autor i dhjet librave (shih m posht), Dr. Ibrahim Rugova ishte n nism redaktor n gazetn e studentve "Bota e re" dhe n revistn shkencore "Dituria" (1971-72), q botoheshin n Prishtin. Pastaj pr afro dy dekada, Dr. Rugova punoi n Institutin Albanologjik t Prishtins si hulumtues i letrsis. Pr nj koh ka qen kryeredaktor i revists "Gjurmime albanologjike", q e nxirrte ky Institut.

    Dr. Rugova sht zgjedhur kryetar i Shoqats s Shkrimtarve t Kosovs m 1988, i cili u b brtham e fuqishme e lvizjes shqiptare q po kundrshtonte sundimin komunist serb/jugosllav n Kosov.

    Si intelektual me nam q i jepte z ksaj lvizjeje intelektuale e politike, Dr. Rugova u zgjodh m 23 dhjetor 1989 kryetar i Lidhjes Demokratike t Kosovs (LDK), partis s par politike n Kosov q e sfidoi drejtprdrejt regjimin komunist n fuqi.

    LDK-ja u b shpejt forca politike prijse n Kosov, duke mbledhur shumicn e popullit, edhe pse n ndrkoh u shfaqn n sken edhe edhe parti e grupe t tjera.

    Nn udhheqjen e Dr. Ibrahim Rugovs, LDK-ja, n bashkpunim me forcat e tjera politike shqiptare n Kosov dhe me Kuvendin e athershm t Kosovs, prmbylli kornizn ligjore pr institucionalizimin e pavarsis s Kosovs.

    Deklarata e Pavarsis (2 korrik 1990), shpallja e Kosovs Republik dhe miratimi i kushtetuts s saj (7 shtator 1990), referendumi popullor pr pavarsin dhe sovranitetin e Kosovs mbajtur n fund t shtatorit t vitit 1991, qen prelud pr zgjedhjet e para shumpartiake pr Kuvendin e Kosovs dhe zgjedhjet presidenciale n Republikn e Kosovs m 24 maj 1992.

    LDK-ja fitoi shumicn drrmuese t deputetve n Kuvend, n t cilin prfaqsoheshin edhe tri parti t tjera, ndrsa Dr. Ibrahim Rugova u zgjodh Kryetar i Republiks s Kosovs me shumic drrmuese t vots.

    Dr. Ibrahim Rugova u rizgjodh Kryetar i Republiks s Kosovs n zgjedhjet e mbajtura n mars t vitit 1998. Partia e tij, LDK, fitoi shumicn e vendeve n Kuvendin e Republiks s Kosovs n at vit.

    Nn udhheqjen e Rugovs, LDK-ja fitoi 58% t votave t elektoratit n zgjedhjet lokale, t sponsorizuara ndrkombtarisht, n Kosovn e paslufts, n tetor t vitit 2000.


    mimet dhe titujt ndrkombtar:

    - M 1995, Dr. Rugovs iu dha mimi pr paqe i Fondacionit Paul Litzer n Danimark.

    - M 1996, Ibrahim Rugova u shpall Doktor Nderi (Honoris Causa) i Universitetit t Parisit VIII Sorbon, Franc.

    - M 1998, Rugova iu nda mimi Saharov i Parlamentit Evropian.

    - N vitin 1999, Rugova mori mimin pr paqe t qytetit Mynster (Mnster), Gjermani, ndrsa u shpall qytetar nderi i qyteteve italiane: Venedikut, Milanos dhe Breshias (Brecscia).

    - N vitin 2000, Dr. Rugova mori mimin pr paqe t Unionit Demokratik t Katalonis "Manuel Carrasco i Formiguera", n Barcelon, Spanj.

    - N vitin 2004, Fondacioni panevropian Coudenhove-Kalergi i ka ndar Presidentit t Kosovs, Dr. Ibrahim Rugova, mimin e Evrops pr vitin 2004. Barts t mhershm t mimit t Evrops jan:

    - Mbreti i Spanjs Huan Karlos, - Helmut Kol, - Ronald Regan-i, - Oto fon Habsburg dhe - Emil Konstantinesku.

    - N vitin 2004, Gjenerali Xheri Bek, komandant i Brigads Multinacionale t KFOR-it Lindja, i cili ishte pr nj vizit lamtumirse te Presidenti i Kosovs ditn e hn m 16 shkurt 2004, ia dorzoi Dr. Rugovs fletlavdrimin e nnshkruar nga zvendsguvernatorja e Pensilvanis, znj. Kethrin Bejkr Noll (Catherine Baker Knoll).

    “...N emr t 12 milion qytetarve t Pensilvanis, dua t'ju shpreh lavdat pr arritjet tuaja t jashtzakonshme dhe t'ju falnderoj pr miqsin tuaj ndaj Shteteve t Bashkuara.” (znj. Kethrin Bejkr Noll)

    - N vitin 2004, Presidenti i Kosovs Dr.Ibrahim Rugova, n nj ceremoni solemne t zhvilluar t hnn m 2 shkurt 2004, pasdite n qytetin e Belgjiks Atverpen (Anvers), sht shpallur Senator Nderi i Evrops nga Senati i Evrops. Ky sht grupacion i figurave m eminente t skens politike evropiane nga i cili nderohen personalitete m n z t bots s politiks, gazetaris, t shkencave ekzakte apo humane t cilt ka dhn kontributin e tyre pr demokracin paqen, zhvillimin apo stabilitetin n Evrop.

    "Edhe me kundrshtimet e ktyre viteve q i kan br n skenn politike Ibrahim Rugovs, Presidenti i Kosovs ka patur kurajon q t vazhdoj t prpiqet pr idealin e tij n nj nga zonat m t vshtira t Ballkanit".

    "sht shum e vshtir q t luftosh pr vetvendosjen dhe vullnetin e lir t nj populli t vogl, kur kjo nuk korrespondon me dshirn e popujve t mdhenj. Rugova vazhdoi q t luftoj vetm, ndonjher pa hasur n mirkuptim pr nj ideal q do t mund t'i jap Evrops at paqe pr t ciln ne kemi nevoj. sht pikrisht kjo gj q do ta nderoj sot me titullin Senator Evropian q t mos dekurajohet". (Z. Oto fon Habsburg)

    - M 9 shtator 2004, Ibrahim Rugova u shpall Doktor Nderi (Honoris Causa) i Universitetit t Tirans.
    Ndryshuar pr her t fundit nga Albo : 24-01-2013 m 14:15

  2. #2
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    17-04-2002
    Postime
    289
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    KUSH PO I SULET PIRAMIDS S RUGOVS?

    [Shkruar nga: Nexhmedin Spahiu[/b]

    Ktyre ditve kan filluar gjyqet srbe ndaj dhjetra t rinjve shqiptar nga Kosova nn akuzn se jan pjestar t Lvizjes Kombtare pr lirimin e Kosovs dhe t Ushtris lirimtare t Kosovs. Disa dit m par n zemr t Kosovs, n Sknderaj, qendr e krahins s Drenics, u plagosn dy polic srb. Prgjegjsin pr kt akt e mori Ushtria lirimtare e Kosovs. Po ktyre ditve doli proklamata e UK-s lokale t Prishtins me ann e t cils ata "pushojn" hi m pak as m shum se veprimtarin e LDK-s dhe gjith partive tjera shqiptare n Kosov dhe krkojn nga popullata e Kosovs q treprqindshin t mos e hedhin n llogarit e Rugovs dhe Bukoshit, por n llogarin e tyre, si e vetmja forc liridashse dhe liriprurse e Kosovs. Me fjal tjera, tani e tutje Rugova dhe e gjith klasa politike kosovare q drejtohet nga ai, u shpalln tradhtar.
    Pse ndodh kshtu? N fakt, kur filloi t rrokullisej gjeopolitika e Ballkanit, Perndimi ishte i interesuar q kto procese t mos dilnin jasht kontrollit. Promotor t ksaj rrokullisjeje ishin srbt dhe sllovent. Sllovent, si populli m i qytetruar dhe m perndimor ndr gjith ish vendet komuniste, n mnyrn m t prsosur shpalln dhe realizuan aspiratn e tyre pr pavarsi, demokraci dhe Evrop. N ann tjetr, srbt, t cilt me shum sakrifica krijuan miniperandorin ballkanike t quajtur Jugosllavi, reaguan pr ta mbrojtur at. Kjo ishte nisma e ktij procesi. Derisa po zhvillohej ky konflikt, Perndimi e n radh t par SHBA-t, ishin t interesuar q t'i mbanin t fjetur t tjert. Natyrisht, Tugjmani e m pastaj Izetbegoviqi, u zgjuan kur u erdhi radha. Fati i gjeografis s drejtimit t ktyre proceseve deshi q Kosova t priste m gjat radhn e saj. N kt sens u zhvillua piramida politike e Rugovs.

    Deri n Dhjetor 1989, kur edhe u themelua Lidhja Demokratike e Kosovs, Rugova bashk me Zekiria Cann, konsiderohej njri ndr intelektualt m t fort, m liberal dhe m t guximshm t Kosovs. Kt autoritet ai e gzonte vetm brenda qarqeve intelektuale. N publik ai ishte pothuaj i panjohur. Ajo q e bri t njohur ishte deklarata e tij, tejet e guximshme pr kohn, pr gazetn gjermane "Der Shpigel", se nse Perndimi nuk do t ket mirkuptim pr krkesat tona, ather ne do t'i drejtohemi pr ndihm Shqipris. Ishin kto fjalt m heretike q opinioni i athershm kosovar pati rastin t'i dgjoj nga goja e nj intelektuali. N fakt, biografia e Rugovs ishte shum tipike pr intelektualt kosovar. Babai dhe gjyshi t vrar nga partizant, i shkolluar me shum mundime, antar i Lidhjes Komuniste t Jugosllavis, pakz i indoktrinuar nga titizmi e pak m shum nga enverizmi, e megjithat i brumosur me patriotizm tradicional. Ky pra ishte Ibrahim Rugova.

    Hyrja e bujshme e Rugovs n politik u shoqrua dhe u kondicionua me gjeopolitikn e Perndimit n Ballkan. Ata q bn q Rugova t humbiste sensin pr realitetin, ishin pikrisht amerikant, duke i dhn nj vend m t madh nga ai q i prkiste n at koh. Pikrisht vajtja e tij n Amerik dhe pritja spektakolare q i bn amerikant duke i siguruar nj ekskort m dinjitoze se ministrit t jashtm sovjetik t athershm, Shevarnadze, ishte ajo q ngriti piramidn politike t Rugovs. Q ktu Rugova filloi t jepte premtime pa mbules. Ai ofronte zgjidhjen m joshse: "Kini durim se me ndihmn e Perndimit dhe, n radh t par t SHBA-ve, do gj do t bhet mir". Para ktij opcioni, opozita reale e tij nuk kishte asnj shans. Opozita e vrtet e Rugovs ishte n pozitn e nj banke serioze (q ofron kamat 4-5 % n vit), prball firmave dhe fondacioneve mashtruese piramidale q ofronin kamata 25 % n muaj. Partit politike q u krijuan para dhe pas ksaj ngjarjeje, detyrimisht u bn satelit t tij. N fakt, Rugova qysh n fillim e ndjente nevojn e opozits, e sidomos asaj me prirje radikale, madje i ftonte ata q nuk pajtoheshin me t q t'i bheshin opozit, por nuk e kuptonte se me premtimet e tij pa mbules, po ia zinte frymn asaj. Autori i ktyre rreshtave n nj artikull t dats 20.12.1990 t botuar n revistn "Republika", ka shkruar se opozita e vrtet e Rugovs mund t lind vetm duke shkruar me grafite npr mure: LDK - parti tradhtare. N fakt u deshn 7 vite q kjo gj t ndodhte.

    N ndrkoh, dy ishin prpjekjet kryesore pr t'i zn karriken Rugovs, prpjekje kto q nuk kishin t bnin aspak me ndryshim thelbsor t kursit politik, por vetm me lvizje t brendshme karrikesh t motivuara pr synime karriere politike.

    E para qe ajo e vitit 1990, kur me arsyetimin se Perndimi do t kishte m tepr simpati pr Kosovn, n rast se ajo do t udhhiqej nga nj shqiptar katolik, u bn prpjekjet q Rugova t zvendsohej nga prifti katolik, dr. Dom Lush Gjergji. Rugova nuk u dorzua thjesht duke e injoruar kt prpjekje.

    Prpjekja e dyt qe ajo e vitit 1996, kur Berisha u prpoq ta zvendsonte Rugovn me Demain. Kjo prpjekje dshtoi pr shkakun se Berisha e kishte humbur autoritetin e vet n Kosov, qysh nj vit m par, duke e zbutur krkesn e tij pr Kosovn nga pavarsia n autonomi, si dhe pr faktin se, n kohn kur po prkrahte Demain, prkrahte edhe Vuk Drashkoviqin, ka pr kosovart bhej edhe m i dyshimt n qllimet e tij.

    Orvatja e tret anti-Rugov, q, si duket, ka t bj jo vetm me karriken e tij, por edhe me kursin e tij politik, sht ajo e prfaqsuesit t Zyrs Amerikane n Kosov, McCllellen, i cili kohve t fundit, npr zyrat e Bashksis Islame t Kosovs, po u thot hoxhallarve se Rugova po gnjen dhe se sht i pafe, pasi ka deklaruar n shtypin francez se sht vetm formalisht musliman.

    N fakt, gabimi kryesor aktual i Rugovs duhet t jet shtyrja e zgjedhjeve. Deklaratat e zyrtarve amerikan ishin se jan kundr mbajtjes s zgjedhjeve shqiptare n Kosov. Ata than se kishin qen edhe kundr zgjedhjeve t para, por n fund t fundit pr kt gj le t vendosnin vet shqiptart e Kosovs. Shumkush n Kosov kt mesazh e kuptoi si shenj: po jua mbajti mbani zgjedhjet ashtu si i keni mbajtur edhe hern e par. Kshtu nuk e kuptoi apo nuk deshi ta kuptoj Rugova. Ai i shtyu zgjedhjet pr Dhjetor duke u thirrur pikrisht n kshillat amerikane. Rugova sikur harroi se ishin pikrisht zgjedhjet 1992-shit ato q i dhan autoritet atij q t takohej me burrashtetas q nga Demireli, Mocku, Kinkeli e deri t Christoferi, Al Gore e Clintoni. Shtyrja e zgjedhjeve, duke nnkuptuar ktu vshtirsit dhe rreziqet q ato mbartin pr situatn aktuale n rajon, i bri t huajt t mendojn se Rugova po hamendet n rrugn e nisur pr pavarsi dhe se sht m tepr i interesuar pr nj shoqri kosovare klandestine, se sa pr nj shoqri me institucione. Po e njjta gj po ndodh n opinionin e brendshm. Fatkeqsia m e madhe n kt drejtim sht se asnjri, me sadopak autoritet, nuk po merr guximin ta sfidoj Rugovn pr postin e Presidentit. T gjith ata q e kritikojn Rugovn mbesin vetm deri te kritika. Ndrsa, ata q po e sfidojn Rugovn, po e fshehin identitetin e vet pas emrave buits t lirimtarve. Kta t fundit, po e prdorin me sukses argumentin: "kur nuk bhen zgjedhjet, ather legjitimiteti del nga gryka e pushks."

    Kush jan lirimtart e Kosovs?

    Ishin pikrisht mediat perndimore (BBC, The Washington Times, etj.), ato q u dhan publicitet organizatave t fshehta n Kosov. N fillim dyshohej nse kto organizata t fshehta ekzistonin vrtet apo ishin fiktive. Prononcimi i par i Lvizjes Kombtare pr lirimin e Kosovs u b prmes nj interviste t Sejdi Veselit, zdhns i ksaj organizate, n gazetn "Koha Jon" n Tiran, n korrik t vitit 1995 . Prononcimi i organizats tjetr, Ushtris lirimtare t Kosovs, u b prmes nj marrjeje prgjegjsie pr nj akt t kryer dhe shpalljes s aleancs me Lvizjen Popullore t Kosovs, q sht organizat e enveristve kosovar n Zvicr.

    Q n paraqitjet e para, kishte nj dallim n qasjet e shqiptarve ndaj ktyre dy organizatave. Lvizja Kombtare pr lirimin e Kosovs, edhe pse ishte kundr politiks pacifiste, nuk mori prsipr asnj akt dhune.

    Pr aktet e organizats tjetr fillimisht mendohej se jan vepr direkte e UDB-s. Dyshimin e shtonin akoma m tepr vet aktet e tyre. N fakt, ata vrisnin m shum shqiptar se sa srb. Viktimat ishin, kryesisht, njerz pa pesh politike: hallexhinj shqiptar q detyroheshin t bashkpunonin m srbt nga gjendja e rnd ekonomike dhe dobsia e karakterit t tyre, si dhe polic srb. N fakt veprimi i par me pesh politike, atentati ndaj rektorit srb, Radivoje Papoviq, hasi n reagimin e rrept srb, me burgosjen e dhjetra t rinjve shqiptar nn akuzn se jan antar t organizatave t lartprmendura.

    Nj pjes e madhe e popullats n Kosov dyshonin dhe ende dyshojn se mos vrasja "kuislingve shqiptar" sht nj prgaditje e terrenit pr likuidimet q mendon t'i bj vet UDB-ja n t ardhmen. Natyrisht, UDB-ja ka mundsi q pr secilin shqiptar t prhap opinione se gjoja sht bashkpuntor srb e m pas ta vras e ta vajtoj, dhe pr kt t thot se e kan br organizatat e fshehta shqiptare. Deri ku mund t zgjasin kto lojra varet shum edhe nga serioziteti i ktyre organizatave. Duke qen se nuk dihet se kush i udhheq dhe cilt jan antart e ktyre organizatave, sht shum e vshtir t flitet se far peshe dhe orientimesh politike prfaqsojn ata.

    Lvizja Kombtare pr lirimin e Kosovs ka organin e saj "lirimi", ku bhet kujdes q, pos atdhetarizmit, t mos zbulohet asnj orientim tjetr politik i saj. Kjo ka t ngjar q bhet me qllim q njerzit t mos largohen prej saj pr shkak t bindjeve t ndryshme politike. Kshtu sht vepruar n lvizjet partizane n Jugosllavi, e deri diku edhe n Shqipri, gjat Lufts s Dyt Botrore. E vetmja shenj dalluese sht fakti se n organin "lirimi" prdoret paksa shpesh fjala popull si nocion leninist. Kjo gj t le t mendosh se orientimet e tyre jan t majta. Kjo organizat sht deklaruar botrisht kundr Lvizjes Popullore t Kosovs dhe kundr Ushtris lirimtare t Kosovs. Cili do t jet identiteti i saj fizik dhe politik mbetet t shihet nga veprimet e saj n t ardhmen.

    N ann tjetr, Ushtria lirimtare e Kosovs, prmes motos s saj: "Pr ZOTIN dhe pr KOSOVN", t bn t kuptosh se fjala sht pr njerz me orientime politike t djathta (sepse marksistt e leninistt nuk kan ZOT), por bashkpunimi i tyre me Lvizjen Popullore t Kosovs (organizat e njohur, prmes organit t saj "Zri i Kosovs", si enveriste dhe e vetmja organizat kosovare q prkrah rebelimin e armatosur n Jug t Shqipris), nuk t l prap t paragjykosh. Sidoqoft, bashkpunimi me LPK-n mund t jet edhe pr shkak t orientimit t prbashkt jopacifist, por sht e zorshme t besohet se enveristt prkrahin diknd q nuk sht i llojit t tyre, t paktn jo n mnyr t sinqert.


    --------------------------------------------------------------------------------
    "Klan", Tiran, 25.05.1997
    "Koha e Re", Tiran, 06.06.1997
    "Republika", Lubjan, Qershor 1997


    Durimi sht m e madhja trimri.


  3. #3
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    17-04-2002
    Postime
    289
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    PAFUQIA E T SHPREHURIT TON - FISHEKZJARRE T MILOSHEVICIT

    Shkruar nga: Franois Mastrangela

    Edhe po t krijohet prshtypja se Miloshevii sht harruar politikisht, efektet helmatisse t ndrmarrjes s tij vazhdojn edhe m tutje t prhapen. Origjinn e fishekzjarreve t prpunuara nga Milosheviqi e shoh n pafuqin e t shprehurit ton, vemas po t shihet ngarendja pr shkrime n akull. Kjo mnyr shkrimi mson se, prdorimi i atht i ideve, n mnyr t veant plhurzon pandrprer ftyrn e shtetit; ajo ndrlidh n vazhdimsi dinjitetin e pafund t personit me konfliktin e pashmangshm q i prqan. A sht e pamundshme t vendoset thelbi i Ligjit, q pasohet nga prftimet e politiks!

    Nse un ia mveshi Miloshevicit se e ka krijuar UCK-n si prfaqsuese t qndrimit t tij mohues n Kosov, m duhet q, logjikisht, ti shikoj si fatale partit politike q e pasojn. N gjiun e Parlamentit t ri kosovar (me kompetenca simbolike!) krimbi politko-mafaioz prpiqet me ngulm, duke mos synuar asgj tjetr, t vendoset rehatshm e prgjithmon n mishin e but t frytit institucional q po piqet; sht koh e kalkulimeve t ndyta dhe mashtrimeve qytetare. Pr ti br ben ksaj mnxyre, a sdo t ishte absurd q ta quanim vetm Milosheviqin industrialist dinak ? Poashtu, n shpalosje t ktyre faqeve, do t shohim t dali n pah, pr m tepr, nj adres tjetr: sht vet Ibrahim Rugova t cilit i drejtohem. Por, shtrngohem t rrfehem pikllueshm se, deri m tashti, prgjigja e tij m bhet se mungon kafshueshm.

    I paisur me nj bagazh universitar n gjuhsi, shpiks i nj strategjie t matur q daton prej viteve t zeza, i pasur me nj konsiderat ndrkombtare, me nj fjal - Ibrahim Rugova, a nuk e kishte, pikrisht ai, vokacionin e zhbrjes s dredhis s Milosheviit? A sdo t duhej q ai, i pari, t denonconte mashtrimin qytetar q s shpejti do t krijonte mullzn e qelbur? Tashti kur t korruptuarit e UCK-s kan lmuar vetit e tyre, tashti kur kan msuar t sakrifikojn kodet e shenjta t Komunikimit, nuk lejohet q edhe m tutje t prtypet avazi i njjt i dialogut i tolerancs, i koncensusit, apo edhe pr m shum:- t predikot pa t drejt fashitja: kjo fjal e ndjeshme tashm sht br cfilitse, poshtruese. Pas vrasjes s miqve politik nga m t sigurtt e m t saktt t Ibrahim Rugovs, recitimi i ngusht i formulave t prshpirtshme, q sot e tutje, mbshtjellin n turp dhe padenjsi; shrbimi ndaj s vrtets sht nj detyr e rnd. A sdo t ishte e domosdoshme q m shum t karakterizohet e vlersohet se sa t varroset sakrifica e Enver Malokut, ajo e Fehmi Aganit, e Shaban Manajt, apo e Xhemajl Mustafs?- e shum t tjerve q ran n rrethana t pandriuara. I ngatrruar n petkun prestigjioz t Presidentit historik, Zotri Rugova a i ka edhe m tutje duart e lira q t kryesoj jetfatin e vendit t vet? Apo ssht br lodr e nj faune t dyshimt? E, batrdisja mafioze - a nuk i ka kapur tashm sferat e larta t LDK-s? Konstatimi i ktill, pa pik dyshimi, do t kundrshtonte vartsin e przishme: pr spastruesit e s djeshmes, pr kriminelt e veshur n petk festiv tashm do t ishte m me leverdi q n personin e Ibrahim Rugovs, m par t shihnin nj simbol pr shprdorim, se sa nj tradhtar pr ta likuiduar...

    M 15 qershor 1999, n Bern u prita nga Ibrahim Rugova. Pr katr or (e ndryshe nga pritej, knaqsi!) pata privilegjin e shquar q, n pranin e t shquarve t LDK-s, t bisedoj plot knaqsi me t,. A do t ishte e vlershme q nga veantit e popujve t nxirrej nj parim modern vetjakimi? Projekti politik i Ibrahim Rugovs a ishte pr t nxjerrur msime e rregulla t tradits s nj gramatike fillestare prshtatur ushtrimit demokratik? Nj luft civile e intensitetit t ult, megjithat, a mos nuk e brente mbyturazi bashksin shqipfolse? Garantimi perndimor pas zgjedhjeve formalisht demokratike, a sdo t ndrynte zemrgursisht shrbyeshmrin e principit institucional t Kosovs? A sdo ta ndalonte deri n ****tim nga nj Europ vrtetsisht politike?

    Fjalmbrojtja ime pr nj Kosov t pavarur prbn shtrirjen e lir t ktij diskutimi.
    Diskutimi nuk sht mbyllur, e sht piksynimi ai t cilit spranoj q ti caktoj nj afat, por, pr aq sa dshiroj t besoj se lojrat q po vijzohen, mundsojn pr t apostrofuar ndrhyrs tjer t mundshm. M plqen t paramendoj se kontributi i tyre do ti prqaset interesit, gj q mungon n shikim tim t gjrave! Poashtu, a i sht ln taktit t tyre dyfarsh pr tu paraqitur: prdorim i nj letre t lir elektronike, apo mbshtets formulari t fatit. N kt kuptim, un rezervoj knaqsin q t publikoj, bashkngjitur me tekstin tim, ato reagime q do t m duken m t plleshme- vizita e rregullt e kutis sime t letrkmbimit do t m bj me dije, s paku, n banoj apo jo n nj shkrettir!
    Ndryshuar pr her t fundit nga kosovar : 03-09-2002 m 23:43


    Durimi sht m e madhja trimri.


  4. #4
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    17-04-2002
    Postime
    289
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Rugova shkrimtar

    VEPRA E BOGDANIT" E RUGOVS - MONUMENT I REBELIMIT INTELEKTUAL

    Ambicja e ktij shkrimi nuk sht ta analizoj veprn e Pjetr Bogdanit e as studimin q i bri dr.Ibrahim Rugova ksaj vepre madhshtore. Ambicie e ktij shkrimi sht q nga nj knd i caktuar ta paraqes rolin dhe rndsin e ktij studimi, q paraqet nismn e nj etape t re t mendimit intelektual shqiptar.

    --------------------------------------------------------------------------------

    Vjesht 1984. N Fakultetin e Shkencave Matematiko-Natyrore n Prishtin formohej grupi letrar. Pr emr t grupit u dha propozimi pr emrin e Pjetr Bogdanit. Kt emr nuk e mbante asnj grup letrar, shoqat, shkoll, institucion shkencor, rrug, lagje, monument, fshat, qytet, etj., dhe prapseprap ky ishte propozimi m i kundrshtuar n mesin e dhjetra propozimeve t tjera. Disi menjher u formua koalicioni "antibogdanian". U harruan propozimet dhe grindjet e mparshme, duke kundrshtuar me ngulm emrin e Pjetr Bogdanit. Shumica e studentve mendonin se Pjetr Bogdani ishte srb, nj pjes kundrshtonin duke thn se Bogdani s'kishte shkruar asgj, duke qen nj prift i thjesht, derisa pjesa tjetr e studentve mbronte tezn se nuk mund t bhemi m t menurit n bot dhe ta pagzonin grupin letrar me nj emr q nuk e ka asnj institucion. Me vet faktin q ky emr u kundrshtua m s shumti i la n hije propozimet e tjera dhe kshtu faktikisht pa dashjen e shumics s t pranishmve shtja u shndrrua vetm n nj dilem: pr ose kundr emrit t Pjetr Bogdanit. M n fund propozuesi prdori bllofin: "Propozimi ka ardhur nga lart". Studentt heshtazi pranuan kt emr "t padshiruar" pr grupin e tyre letrar. Por, puna nuk prfundoi me kaq. Me t kuptuar se propozimi nuk na qenksh "nga lart", rifilluan tentimet pr heqjen e ktij emri. T hiqej emri i Pjetr Bogdanit! Pr t riun q kishte lexuar veprat e shkrimtarve shqiptar prej Barletit e deri te librat e par t shkrimtarve t rinj dhe shkrimtarve t huaj prej Homerit e deri te Markesi, kjo ishte njsoj sikur t zhvarrosej nj njeri t cilit nuk i kishte mbetur gj tjetr prvese emrit. Dhe vrtet, n hapsirn tepr t vogl q Dhimitr Shuteriqi kishte rezervuar pr Pjetr Bogdanin n Historin e Letrsis Shqipe nuk kishte vend as pr varrin e veprs s tij. Tani prgatitej zhvarrimi i srishm i Bogdanit, pagzimi me emr tjetr i grupit t vetm letrar q e mbante emrin e tij. M n fund, pas disa muajsh prhapje thashethemesh, krkim arsyesh pse dhe si erdhi ky emr, erdhi edhe zgjidhja prfundimtare pr eliminimin e emrit t Bogdanit; u gjet emri me t cilin ai duhej t zvendsohej. Mirpo, n kt koh, vitrinat e librarive t Prishtins filluan t shklqenin nga libri i posadalur nga shtypi: Ibrahim Rugova - vepra e Bogdanit 1675-1685. N nj libr dy emra provokativ! Bogdani dhe Rugova! Pjetr Bogdani diktonte nj misteriozitet q s'kishte se si t shpjegohej. Ky misteriozitet reflektohej diku nga t arat e kohs q n t njjtn hapsir e bnin gjithnj e m t kuptimt. Ibrahim Rugova provokonte n radh t par ngaq dallohej nga kritikt e tjer letrar shqiptar: Derisa m 1980 n parathnien e kompletit t veprave t Kadares vrente se "Kadare shkruan pa kurrfar kompleksi inferioriteti apo t urrejtjes ndaj rezultateve poetike e artistike q njihen me teorin e krijimit dhe t eksplikimit dhe del fitues n do teori dhe prvoj artistike, sepse disponon autonomin e vet krijuese", te Rugova vrehej nj mosprfillje e normave t standartizuara me skemat e deriathershme t studimit letrar n shqip. Dhe tani ende pa u shpaluar libri, mbresat pr Bogdanin dhe Rugovn shtoheshin paralelisht. N mbledhjen q ishte caktuar pr t'u ripagzuar grupi letrar i Fakultetit t Shkencave Matematiko-Natyrore t Prishtins, shum student erdhn me librin pr Bogdanin nn sqetull. Emri nuk u hoq. Ai mbeti sinonim pr mbrmjet letrare n Universitetin e Prishtins, ku morn pjes dhjetra-mijra student dhe jo vetm student.

    --------------------------------------------------------------------------------

    Ky ishte rrfimi pr librin e Rugovs para 5 vjetsh. Tani, m 1990, ky libr shihet n nj drit me t fort dhe m t shumanshme. shte e qart pse sht ln aq pak hapsir pr Buzukun, Budin, Bogdanin n "historin" e Shuteriqit. sht e qart pse asnj shkoll, rrug a lagje nuk sht pagzuar me ndonjrin prej ktyre emrave. Nga tekstet shkollore, shtypi, RTV mbetej t nnkuptohej se socializmi distancohet nga ato personalitete historike "q nuk kan pasur bindje t shndosha politike, por vlerat e tyre artistike, kulturore, historike, etj., nuk ua mohon. As q mund t merrej me mend se socializmi ishte akullnaj q mbulonte do gj me t bardh, q provonte ta linte n mshirn e harress dhe t injorancs do gj me ka mund t kacafytej. Pr kulturn socialiste dhe pr Bogdanin s bashku, hapsira ishte e pamjaftueshme.Bogdani ishte i mbuluar nga akullnaja, i kishte mbetur vetm emri. (Me gjas Bogdani do t prjashtohej trsisht sikur t mos ekzistonte interesi i studimit gjuhsor. Aspekti letrar, pedagogjik, filozofik, ishin t prjashtuar me nj arsye t thjesht injorance. Nuk mund t pranohej se nj prift ka udhhequr rezistencn kombtare. Filozofia e nj prifti, etj.).
    Ja, pra, pse Bogdanit i kishte mbetur vetm emri n "historin" e Shuteriqit. Thjesht, nn kushtet e diktatit t "partis" nuk ishte e preferueshme q ndokush t'i afrohej Bogdanit, Budit, Buzukut, etj.. Kjo hata e katandisur n Tiran, n emr t "patriotizmit", u bart edhe n Prishtin. Ktu hataja ishte e dyfisht dhe piktisht ktu, hiq shkrimet modeste pr shkrimtart e prmendur, u b shkputja e par e nj hallke t rndsishme t prangave mbi kulturn shqiptare. Botimi i librit t Rugovs "Vepra e Bogdanit" (1675-1685), qe guri themeltar i nisms s nj mendimi t ri intelektual shqiptar q nxiti procese vargore, deri te mendimi i ri politik shqiptar. Botimi i ksaj vepre dinjitoze prej nj kritiku letrar serioz, me origjinalitet dhe autonomi t theksuar, me korrektsi maksimale, pa hyr n ujrat e injorimit, por edhe pa prekur n vorbulln e romantizmit nacional, u b provokim i kohs pr intelegjencin e re shqiptare. Ksisoj, shfrytzimi i potencialeve kulturore t fshehura nn akullnajn e socializmit, u b domosdoshmri e kohs. Ndodhi ajo q n 300-vjetorin e vdekjes s Bogdanit, n solemnitetet letrare t organizuara nga studentt, t marrin pjes edhe puntor e fshatar t ardhur enkas nga t gjitha viset e Kosovs. Ndodhi ajo q edhe muslimant, edhe ateistt, t vinin n Kishn Katolike pr t nderuar Bogdanin e Madh. Ndodhi, pra, lindja e mendimit t ri intelektual, i cili implikoi mendimin e ri politik dhe, ky i fundit, veprimin politik. Pr veprn e Bogdanit, Rugova thot: "Vepra e Bogdanit sht Monument Letrar".

    Po rezervohem t them se libri i Rugovs, "Vepra e Bogdanit", sht monument i studimit letrar n shqip, pr t thn se ky libr sht Monument i Rebelimit Intelektual.


    --------------------------------------------------------------------------------
    "Fjala", Prishtin 06.02.1991
    "RD", Tiran, Korrik 1991
    "Koha e Re", Tiran, Dhjetor 1996
    "Flaka", Shkup
    "Republika", Tiran, 29.12.


    Durimi sht m e madhja trimri.


  5. #5
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    19,387
    Faleminderit
    42
    31 falenderime n 22 postime
    FJALIMI BRILANT i RUGOVES me rastin e 11 Shtatorit.
    ------------

    -----------
    Fjala e Presidentit Rugova e mbajtur n Mbrmjen prkujtimore n Prishtin kushtuar viktimave t 11 shtatorit n SHBA


    --------------------------------------------------------------------------------

    Prishtin, 12 shtator 2002 (QIK) - Presidenti i Kosovs Dr.Ibrahim Rugova, mbrm n Pallatin e Rinis dhe Sportve n Prishtin foli n Mbrmjen prkujtimore kushtuar viktimave t 11 shtatorit n SHBA. N vazhdim po japim n trsi fjaln e Presidentit.

    Ju falnderoj pr ftesn q m keni br t jemi s bashku n kt Mbrmje prkujtimore n njvjetorin e 11 shtatorit 2001, t prkujtojm t keqen q u b mbi kullat e bukura binjake t Nju Jorkut dhe mbi ndrtesn e Pentagonit, mbi njerzit e mir t vendit Tuaj. Kjo ishte ngjarje q tronditi gjith botn e qytetruar dhe qytetart e vendit tim.

    Q n fillim dshirojm t themi n kt njvjetor se 11 shtatori 2001 ishte shprthim, sulm i t keqes dhe sot mund t themi se 11 shtatori 2002, i gjith ky vit sht fitore e t mirs mbi t keqen. SHBA dhe bota e qytetruar kan dal m t forta, m t fuqishme.
    Presidenti I. Rugova



    M 10 shtator nga Prishtina via Vjen udhtoja pr nj vizit n Kanada. Gjat gjith udhtimit, sidomos mbi Atlantik, m dukej se kishte m shum turbulenca se sa herave t tjera. Posa zbritm n Toronto, duke u prshndetur me mikpritsit kanadez dhe duke pritur pr t'u nisur pr Otava, n bised e sipr u thash se udhtuam mir, por m dukej se sot patm shum turbulenca mbi Atlantik. Ishte bised rasti dhe nuk dshiroja ta bja kt sugjestion.

    T nesrmen m 11 shtator u zgjova hert n mngjes, ndrsa prgatitesha pr ditn e puns, bashkpuntort e mi hyn shpejt n dhom e m than ta ndez televizorin. E bra kt, m dukej se ishte CNN apo Fox News, dhe pash tmerrin mbi kullat binjake. Nuk u besoja syve. Po pastaj fillova t kthjellm se ishte br nj terror dhe horror i madh.

    At dit u pajtuam me miqt kanadez t mos punojm n shenj solidarizimi. I bra nj telegram ngushllimi Presidentit Bush. T gjith ishim t prekur. T nesrmen u njoftova se i gjith populli i Kosovs ishte prekur nga kto ngjarje tragjike dhe kishte shprehur solidaritetin dhe miqsin me SHBA.

    Pas disa ditsh qndrimi u ktheva me aviont e par pr Evrop. N syt e udhtarve n aeroporte vrehej brengosja po edhe dshira, aspirimi pr t mirn. Posa u ktheva n Prishtin i bra nj vizit Zyrs Ambasads amerikane dhe u nnshkrova n librin e zis.

    Kshtu e prjetova 11 shtatorin, kt dit t prekjes e t solidaritetit t njeriut me njeriun.

    Pas ktyre refleksioneve, themi se 11 shtatori 2002 sht fitore e SHBA dhe e aleatve si dhe e bots s qytetruar, bots liridashse mbi t keqen. sht nj vetdijsim i prgjithshm mbi pasojat e t keqes, terrorit, horrorit, t terrorizmit, si e keqe globale.

    Njeriu dhe njerzimi gjithmon ka qen dhe ka vepruar kundr s keqes, i vetdijshm se ajo mund t arrij. Gjithmon ka ndrtuar e aspiruar t mirn. Me filozofin e t mirs e ka kundrshtuar filozofin e t keqes, edhe n planin praktik e shpirtror.

    Presidenti Bush me t drejt, me forcn e dhembjes dhe t krenaris e t arsyes pr t mirn, terrorizmin e quan t keqe t kohs ton q duhet t'i kundrvihemi. Vrtet kjo sht nj e keqe e kohs son, si pasoj e lufts s ftoht, kur njerzimi po ribashkohet n idealet e t mirs, t njerzis, t liris, t vlerave t prbashkta qytetruese. Kjo nuk sht nj manikeizm i konfrontimit t s mirs me t keqen, apo manikeizm ideologjik, q e patm gjat koh, po vision i filozofis t s mirs q kundrshton t keqen.

    N kontekst t 11 shtatorit Kosova solidarizohet me SHBA dhe aleatt, sepse neve na e hoqn te keqen terrorizmin aktiv t organizuar m se 10-vjear dhe qindravjear. Dhe sot, ky popull me miqt e vet sht n dritn e liris, t pavarsis dhe t demokracis, q po bhet popull i lir n bashksin e popujve t lir. Ne e kuptojm m s miri 11 shtatorin.

    Historia prsritet, po ne duhet t prfitojm nga kto prsritje, t msojm. Ajo shpesh i bn korrigjimet me prsritjet e saj, apo i kthen gjrat n burim, n Zotin, q duhet t kalojm npr tragjedi t vogla e t mdha. Pr ne kosovart ksaj radhe fal Zotit dhe miqve tan u kthyen n burim prsritjet e historis, duke zhdukur t keqen. 11 shtatori na obligon se duhet t punojm e kultivojm shpirtin e t mirs.

    I nderuari Ambasador,

    N kt Mbrmje t prkujtimit t 11 shtatorit, n emr t popullit t Kosovs i shprehim mirnjohje vendit t madh SHBA dhe popullit amerikan pr gjith at q kan br pr Kosovn dhe popullin shqiptar.

    Mirnjohje t madhe kemi pr Presidentin Uilson, i cili n fillim t viteve '20 lansoi parimin e vetvendosjes dhe t Pavarsis pr popujt, me rast kt parim ua njohu edhe shqiptarve.

    N kohn e Presidentit Nikson, doajeni i diplomacis amerikane Henri Kisinxher u interesua pr ne, q obligon mirnjohjen ton.

    N kohn e Presidentit Regan, kur filluan kohrat m t vshtira pr Kosovn, Kongresi dhe administrata amerikane nisn t mbrojn popullin e Kosovs. Presidenti Regan meriton mirnjohjen ton.

    N kohn e rnies t Murit t Berlinit dhe t rnies s lufts s ftoht Presidenti Bush tash Bushi Plaku - gjithnj e m shum u kujdes pr Kosovn.

    sht i njohur "Krcnimi i Krishtlindjeve" i vitit '92 kur e vendosi vijn e kuqe mbi Kosovn, q ishte nj drit shprese pr ne. Kjo meriton mirnjohje t veant.

    Vijn e kuqe t Presidentit Bush, e mbrojti Presidenti Klinton dhe zonja Ollbrajt, Zonja e diplomacis amerikane, q e shpien Kosovn n rrugn e liris, t pavarsis e t demokracis, far meriton mirnjohjen ton, po ashtu speciale.

    Dhe vitin e kaluar, n korrik t vitit 2001, Presidenti Bush, pra Bushi i Riu, posa mori detyrn e vizitoi Kosovn dhe kampin shklqyes Bondstill, q e zbukuron dhe forcon Kosovn. E meriton admirimin dhe dashurin e popullit t Kosovs dhe dshirn q Kosova me progesin q ka br t njihet sa m shpejt si vend i pavarur n bashksin e popujve t lir.

    N kt mbrmje t 11 shtatorit, mund t themi se Kosova nuk harron, nuk sht bukprmbysse, solidarizohet dhe ndien me miqt e saj me mikun historik me SHBA dhe aleatt e saj europian e t bots s qytetruar.

    I nderuari Ambasador,

    N njvjetorin e 11 shtatorit, kur po bisedohet se far t bhet me kullat e bukura binjake, ne mendojm se ato duhet t ngriten edhe m t mdha se ishin, me nj lapidar prkujtimi pr viktimat. Ne kshtu vepruam n Kosov tash tri vjet pas lufts n liri, i ndrtuam shtpit q i kishim, i bm m t mdha e m t bukura me ndihmn e miqve tan dhe me shpirtin e fort t popullit e t qytetarve tan. Ky sht vetm nj sugjerim i vogl pr mikun ton t madh.

    Ndoshta fola pak me sensibilitet pr shum gjra si President i nj vendi me origjin t vjetr i Dardanis antike e me status t ri t Pavarsis. Ndoshta isha tepr patriotik pr Kosovn dhe pr Amerikn, pr miqsin ton, por do shtuar se pak patriotizm na bn mir.

    N kt Mbrmj prkujtimi t 11 shtatorit, do thn se SHBA dhe bota e qytetruar pas nj viti jan m t fuqishme, me vision t qart pr fitoren mbi t keqen dhe hapjen e visionit dhe forcimit t s mirs q i duhet njerzimit.
    T'i kundrvihemi t keqes.
    T forcojm t mirn.
    Zoti i bekoft viktimat e 11 shtatorit.
    Zoti e bekoft Amerikn.
    Zoti e bekoft Kosovn.
    Zoti e bekoft miqsin ton.
    Nga kjo Mbrmje prkujtimi, prshndesim Presidentin Bush dhe popullin amerikan.
    Ne lutemi pr Ju.
    Ne jemi pran Jush.


    Trepca.net
    -------------------

    rrofte miqesia shqiptare-amerikane !
    rrofte Presidenti Moisiu!
    rrofte Presidenti Rugova!

  6. #6
    i/e regjistruar Maska e Arb
    Antarsuar
    06-12-2002
    Vendndodhja
    Little Albania, NEW YORK
    Postime
    1,994
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Programi politik e kombtar i Ibrahim Rugovs t jet themel i mendimit ton politik

    Si njeri intelektual, si ish - i burgosur politik i viteve t 90-ta, si krijues publicistik e analitik dhe i angazhuar politikisht n mnyr publike pr zgjidhjen e shtjes s Kosovs, gjithnj n baz t prcaktimeve politike t shumics s popullit shqiptar t Kosovs, pa pretendime pr ndonj post politik n fardo instance t organizimit institucional t shtetit t Kosovs apo t ndonj subjekti politik, dhe duke qen vazhdimisht i preokupuar me rrjedhat politike para, gjat dhe pas lufts n Kosov, opinionit ton t brendshm dhe t jashtm, nprmjet publikimeve t mia, i kam ofruar pikpamjet e mia politike.

    Kt e kam br pr t'i kontribuar drejt organizimit politik t shqiptarve n prgjithsi, pr realizimin e nj qllimi t prbashkt t shqiptarve t Kosovs, q si dihet tashm sht Pavarsia e Kosovs!

    N kt kontekst, tendencave t ndryshme manipuluese me opinionin ton t brendshm dhe t jashtm t disa individve t specializuar pr propagand dhe agjitacion si dhe t disa grupeve politiko-ushtarake rreth statusit politik t Kosovs rrespektivisht rreth ardhmris politike t shqiptarve n trojet e veta etnike mendoj se atyre duhet:
    - (ri)prsritur pozicionin politik t dr.Ibrahim Rugovs dhe LDK-s, emra kta me t cilt po shrbehen keqas individ dhe grupe t lartprmendura pr interesa t ngushta vetiake dhe grupore, e q n fakt nuk kan pr qllim mbshtetjen e interesave politike t qytetarve shqiptar t Kosovs dhe trojeve tjera etnike;
    - (ri)kristalizuar shkaktart e armiqsis s UK-s me dr.Rugovn dhe LDK-n;
    - (ri)qartsuar pozitn e vshtir t LDK-s n t ciln po e vejn qarqe t ndryshme individsh dhe grupe ilegale ekstremiste n rrugn e saj drejt realizimit t programit t saj politik;
    - si dhe duhet shprehur interesat e armiqve t Kosovs n dshtimin e filosofis politike t dr.Rugovs dhe LDK-s drejt pavarsis s Kosovs.


    LDK-ja i dha Kosovs identitet politik


    Themelimi i Lidhjes Demokratike t Kosovs (LDK) dhe zgjedhja e njrit ndr intelektualt e guximshm t kohs, dr.Ibrahim Rugovs pr kryetar t saj, pr t gjith qytetart e Kosovs s robruar dhe t shkelur ka qen akti i par historik drejt realizimit praktik t programit politik t shqiptarve t Kosovs pr lirim dhe mvetsim t Kosovs nga okupimi qindravjear serbosllav.

    Pra, ky akt historik sht edhe i ashtuquajturi "fati historik", i cili i priu shqiptarve t Kosovs drejt faktorizimit politik t shqiptarve t Kosovs n instancat m t larta ndrkombtare dhe daljes s emrit t Kosovs nga anonimiteti i pafund, ku e kishte futur politika margjinalizuese e antishqiptare e jugoserbis titiste e millosheviqjane!

    E veanta e ktij "fati historik" t shqiptarve t Kosovs sht se prkundr ekzistimit t shtetit zyrtar shqiptar "nns Shqipri" dhe propagands trilluese e trumbetuese pr kinse interesimin e Tirans zyrtare pr vuajtjet e "vllezrve t Kosovs", tragjedia, dezintegrimi dhe sakrifikimi i shqiptarve t Kosovs nuk kishte t ndalur, prandaj edhe themelimi i LDK-s gjeti mbshtetjen e shqiptarve anemban Kosovs si nj lvizje m e rndsishme politike e shqiptarve q nga periudha e Lidhjes s Prizrenit e kndej.

    N ann tjetr, programi i prezentuar politik i LDK-s n kohrat m kritike, i prpiluar nga intelektualt shqiptar t kohs, kuptohet nn drejtimin e dr.Ibrahim Rugovs, ishte program i till politik q prputhej decidivisht me vullnetin e shqiptarve t Kosovs pr lirim dhe ndarje prfundimtare nga shteti artificial jugoserb, dhe se ishte program kombtar i cili pavarsin e Kosovs haptazi e vinte n rend t par, si zgjidhje e cila do t'i knaqte synimet politike t qytetarve t Kosovs pas m se tetdhjet vite t rnda e plot sakrifica.

    Ky program politik e nacionalist sht edhe themeli i mendimit politik t shumics s shqiptarve t Kosovs, dhe kjo argumentohet me vet faktin se t gjitha subjektet politike shqiptare n Kosov pavarsin e Kosovs e proklamojn si pika m esenciale e programeve t tyre partiako-politike, edhe pse shum nga kto subjekte politike opcionin pr pavarsin e Kosovs e prdorin si "alibi" pr t mbijetuar n skenn e pluralizmit politik t Kosovs.

    N fund t fundit, cili shqiptar i Kosovs do t pranonte t antarsohej n ndonj parti tjetr politike, nse ajo parti politike nuk e parasheh pavarsin e Kosovs si zgjidhje t vetme e t drejt politike pr Kosovn!?

    Nuk do t shfrytzojm kohn ktu duke i prmenduar meritat politike t LDK-s dhe t dr.Ibrahim Rugovs (edhe pse ndoshta do t duhej riprsritur ato merita pr hir t disa "harrestarve" t taborreve t tjera politike), por jan pikrisht veprimtart e LDK-s anemban bots dhe kryetari i Kosovs dr.Ibrahim Rugova t cilt n mnyrn m dinjitoze artikuluan vullnetin ton politik brenda kancelarive t politikanve m t njohur dhe m t fuqishm t politiks ndrkombtare, e q n fjalorin politik kjo quhet internacionalizim i shtjes s Kosovs, rndsin e s cils po tentojn ta zhvlersojn kundrshtart politik t LDK-s pr hesape t veta politike.

    Me internacionalizimin e shtjes s Kosovs fillon edhe njohja e bashksis ndrkombtare me identitetin politik t Kosovs, identitet ky i humbur npr peirudha t rnda kohore pr shqiptart.

    Dr.Ibrahim Rugova dhe LDK-ja mbetn edhe sot e ksaj dite sinonim i nj politike t urt, t menur, largpamse dhe kombtare, me t ciln i jan kundrvn represionit dhe dhuns serbe, pa e prjashtuar asnjher mundsin pr rezistenc aktive, por nj mundsi e cila nuk sht proklamuar asnjher publikisht, sepse vet prcaktimi i LDK-s ishte pr nj politik aktive n kuadr t instancave t larta t bashksis ndrkombtare dhe kjo politik e "but" apo si kan dshir ta quajn kundrshtart e LDK-s "politik pacifiste", afronte qendrat ndrkombtare t vendosjes politike pran "shtjes s Kosovs"!

    Ndrsa, sa i prket prgatitjeve dhe organizimit t rezistencs s armatosur nga ana e LDK-s, do t ishte m e udhs t flasin e t shkruajn publikisht ata q ishin n kuadr t ktyre organizimeve si ishin Bujar Bukoshi, Rexhep Gjergji, Anton Kolaj, Jonuz Trstena, Sheremet Ahmeti, Hajzer Hajzeri, Hafiz Gagica dhe shum bashkpuntor dhe figura tjera politike t LDK-s, n mnyr q t mos i jepet rasti propagands majtiste t kritikoj LDK-n me terma bajate sikurse ky pr "politikn pacifiste" t LDK-s rreth zgjidhjes s shtjes s Kosovs!


    Taborri LPK-ist armiqsoi UK-n me LDK-n


    Kundrshtari m destruktiv i politiks s dr.Ibrahim Rugovs dhe i LDK-s gjat tr periudhs s ekzistimit t LDK-s si subjekt politik i shqiptarve, brenda dhe jasht Kosovs u tregua LPK-ja (Lvizja Popullore e Kosovs), ish-LPRK (Lvizja Popullore pr Republikn e Kosovs), e cila programin e saj politik e mbshteste tek krijimi i Republiks s Kosovs dhe bashkimi i saj me Shqiprin, por q n fakt, pr shkak t ideologjis enveriste e staliniste t ciln e shprehnin me pankarta dhe fotografi t postulateve t ksaj ideologjie antidemokratike, protestat e tyre nuk npr rrugt e shteteve t Perndimit nuk gjetn prkrahjen e qendrave t vendosjes, kshtu q edhe efekti i ksaj "veprimtarie" t LPK-s n perndim le q nuk shkonte n dobi por edhe i bnte dm shtjes s Kosovs, sepse diplomacia ndrkombtare nuk e dshironte edhe nj "republik komuniste" n Ballkan.

    LPK-ja tashm e margjinalizuar nga programi politik dhe veprimtaria aktive politike e LDK-s, e cila vepronte politikisht n Kosov (m von edhe jasht Kosovs), sikur e harroi Serbin si shkaktare e dhuns dhe terrorit kundr shqiptarve dhe iu kthye lufts politike kundr LDK-s dhe liderit t saj dr.Rugovs, i cili ishte njkohsisht njihej edhe si lider i mbar shqiptarve t Kosovs nga shqiptart e Kosovs dhe bashksia ndrkombtare.

    Loja e LPK-s dhe simotrave t saja me emrat e lavdishm t dshmorve t Kosovs dhe keqprdorimi i emrave t tyre pr ta prfocuar imazhin e partis s caktuar politike apo t liderve t caktuar politik duhet t marrin fund njher e prgjithmon, sepse asnj shqiptar nuk i beson m atyre q tentojn t ngrisin karriern e tyre politike shum shpejt dhe n mnyr jodinjitoze. Aty edhe filloi armiqsia e imponuar e UK-s me LDK-n dhe kreun e saj politik, qllim ky i parapar me koh nga LPK-ja e margjinalizuar.

    Pastaj, ambiciet e LPK-s pr monopol politik dhe pushtet absolut si dhe prfaqsimi i interesave antikombtare t zyrtarve t Tirans nprmjet saj, jan faktort primar q ndikuan n armiqsimin e LDK-s dhe t dr.Rugovs me Ushtrin lirimtare t Kosovs (UK), nj pjes e s cils fatkeqsisht udhhiqej nga eksponent t lart t LPK-s, t lidhur ngusht me "Sigurimin" (anti)shqiptar.

    "Sigurimi" dhe politika e Tirans zyrtare e 97-ts i dha prkrahje t plot LPK-s n reklamimin e saj para opinionit si "Shtab i UK-s" dhe n luft kundr politiks s dr.Rugovs dhe LDK-s, duke i eliminuar edhe fizikisht pikrisht ato figura politiko-ushtarake t UK-s q nuk i takonin LPK-s dhe ideologjis enveriste, por q prfaqsonin interesat e popullit shqiptar t Kosovs brenda UK-s.

    Viktim e ksaj lufte politike plotsisht absurde padyshim sht edhe koloneli Ahmet Krasniqi, i emruar nga Bujar Bukoshi si Komandant i Forcave t Armatosura t Republiks s Kosovs, vrasje kjo akoma e pasqaruar nga ana e drejtsis shqiptare.

    Ndrsa pallavrave majtiste se kinse "LDK nuk e prkrahu UK-n dhe luftn" duhet prkujtuar se sot na bie t dgjojm dhe t lexojm se "UK-ja ka dal nga gjiri i popullit", ather dihet se edhe shumica e popullit shqiptar t Kosovs e ka votuar Lidhjen Demokratike t Kosovs n t gjitha zgjedhjet e lira, andaj edhe mund t shprehemi lirisht se LDK-ja e ka prkrahur m s shumti UK-n dhe luftn e saj lirimtare, por ishin struktura t caktuara politike q e futn prarjen n mes!


    Dr.Rugova dhe LDK-ja si "fajtor kujdestar"


    Pas lirimit t Kosovs, prve goditjeve t brendshme q kishte LDK-ja, sikurse ishte rasti i largimit t nxituar t Bujar Bukoshit (ky edhe ashtu politikisht i harxhuar) nga kjo parti politike, LPK-ja "revolucionare" nprmjet "degve" t saja politike, t cilat i formoi n mbar territorin e Kosovs, e q sot ato "deg" politike njihen si "parti t dala nga lufta", me nj intensitet m t shtuar vazhdon aktivitetin e saj anti-Rugov dhe anti-LDK, duke i krijuar procesit t pavarsimit penges pas pengese.

    Si rezultat i ktij aktiviteti antikombtar, dr.Rugova dhe LDK-ja (edhe n liri) i humbi aktivistt e saj t devotshm pr pavarsin e Kosovs sikurse q ishin Haki Ymeri, Ismet Rraci, Uk Bytyi, Smajl Hajdaraj, Enver Maloku, Xhemail Mustafa, Shaban Manaj, Tahir Zemaj, Hasan Zemaj, Azem Delia e shum aktivist tjer politik, por edhe prkrahs t s djathts shqiptare si ishin Bekim Kastrati, Besim Dajaku etj.

    Ndrsa, n kuadr t veprimeve politike, LDK-ja po sfidohet me opsione politike q jan n kundrshtim me t gjitha aktet historike t krijuara me gjak, sikurse jan "Ballkania", "Shpallja e pavarsis pr her t dyt", "Unioni i Kosov-Shqipri", pastaj "Moratoriumi i Pavarsis s Kosovs" etj. fenomene kto q zbulojn para opinionit fytyrn e vrtet "t degve" t LPK-s, deg kto me emra t modifikuar demagogjik dhe q tregojn pr faktin se disa parti politike nuk kan "Program politik kombtar" por veprojn sipas sygjerimeve t Tirans zyrtare dhe sipas tekeve lideriste t liderve t tyre partiak.

    Kjo tregon edhe mjerimin adoleshent t liderve partiak, pr mossuksesin e t cilve dr.Rugova dhe LDK-ja jan "fajtor kujdestar"!

    Andaj, si prfundim, duhet theksuar se sht m se e qart se duke i br dr.Rugovs dhe LDK-s "luft t pakompromis" politike n emr t kinse "pluralizmit politik", pa zgjedhur forma dhe mjete dhe pa menduar fare mbi barrn e prgjegjsis historike q bart me vete kjo luft e shpallur politike, e gjith kjo shkon n harmoni t plot me interesat e skenarve antishqiptar dhe kundr homogjenizimit t klass politike t Kosovs n drejtimin politik n t cilin jan nisur, kush m hert e kush m von.

    Kosova ka nevoj si kurr pr lirin e mendimit, pr shumsi mendimesh, pr platforma t shumllojshme politike, pr pluralizmin politik, por asnj nga ato nuk guxojn t bien ndesh me "Programin kombtar" t filozofis politike t dr.Rugovs dhe LDK-s, program ky i prgjakur me gjakun e ideatorve t tij si Fehmi Agani, Adem dhe Hamz Jashari, Latif Berisha, Bajram Kelmendit, Ismet Rracit, Haki Ymerit, Sali ekut, Uk Bytyit, Smajl Hajdarajt e t tjerve.

    Por secili program i ri politik do t duhet ta ndihmoj prshpejtimin e procesit t pavarsimit t Kosovs, duke mos rn n kundrshtim me principet themelore t ktij synimi politik, n mnyr q n momentin e duhur politik (kjo padyshim varet nga rrethanat e ndryshme politike) t mos dshton ky finalizimi i njohjes s pavarsis s Kosovs mu pr shkak t karrierizmit, liderizmit, inateve partiake q vijn nga prapaskenat e organizuara antishqiptare.

    N kt kontekst, nga individ dhe grupe t reja e t vjetra politiko-ushtarake shpresojm t vetdijsohen sa m par dhe t'i bashkangjiten karvanit t pandalshm dhe t pandrprer t pavarsis s Kosovs, sepse nomenklatura politike t ciln e prkrahin ata, ka mbetur peng i "baballarve" ideologjik dhe i bindjeve t strvjetruara e kontradiktore kundruall vullnetit t lir politik t popullit shqiptar t Kosovs.

    KIC
    Talent wins games, but teamwork wins championships.
    Micheal Jordan

  7. #7
    i/e regjistruar Maska e Agim Doi
    Antarsuar
    23-05-2002
    Vendndodhja
    Tiran, Ministria e Mbrojtjes
    Mosha
    66
    Postime
    2,797
    Faleminderit
    0
    7 falenderime n 5 postime

    Nga takimi n takim!...

    Pa politik


    Demokraci do t thot me hangr gur t nxeht!

    T shkruash pr Presidentin e Kosovs Dr. Ibrahim Rugosa nuk sht e leht, sepse Ai ka dimensione t atilla, q penda e gazetarit tepr e vogl asht. Ndrsa t prshkruash me sinqeritet dhe me vrtetsi emocionet q t ngjallen nga takimi me At, sht detyr e kujtdo q din me shkrue dhe ka patur fatin t mirpritet prej Tij. Nuk ma don mendja q dikush do t mendoj se artikullshkruesi po kryen nj xhest servilizmi. Kjo ngase argumenti im sht domethns un nuk kam president as gjeneral Moisiun e Shqipris dhe as Dr. Rugovn e Kosovs. Tashm dihet se presidenti im dhe i 10 mij shqiptarve q punojn nn drejtimin e tij sht Mgr. Behgjet Pacolli i Mabetex Group Lugano.
    Sapo jam kthyer nga nj shrbim pune nga kryeqyteti i Kosovs Prishtina emri i s cils rrjedh nga dyfjalshi i lasht shqiptar: - Prish Stin! Vrtet qielli i Prishtins sht si mendja e budallalls ndrron 4 her n dit(!)
    Disa her isha takuar me njeriun dhe me Liderin e Kosovarve,Kryetarin Rugova, fal shoqris dhe miqsis s ngusht me Heroin e Demokracis Azem Shpend Hajdarin, n Tiran, qyshse nisn proceset demokratike. Shpesh zbardhnim natn n mjediset e Vilave Qeveritare, kur end nuk kishte ardhur n pushtet partia demokratike. Na qllonte bile q n ato mjedise teksa pritnim t vinte Dr. Sali Berisha, t ndjeheshim shum m mir kur Berisha ndodhte q t vonohej. Kjo ngase Dr. Rugosa krijonte nj mjedis tepr vllaznor dhe ndoshta kishte nj defekt q nuk i merrte fort seriozisht shfaqjet e zellit ton demokratik. Padyshim ne sforcoheshim q t tregonim sesa t mnur ishim, sesa vizionar ishim, sesa adrenalina t rritur kishim, kur harronim q ishim bijt e etrve jo pak t zhyer me sistemin diktatorial, duke humbur bile sadopak edhe koeficientat e besimit. Shkurt tregonim nj zell jo fort t plqyeshm pr cilindo q me t drejt mund edhe t mendonte: - po kta ku ishin deri dje?
    N fundprillin e vitit 1991 (sa shpejt kalojn vitet!), na ftoj Azem Hajdari disa intelektual q t shkonim n Viln nr.31 ku sapo kishte mbrritur nga Kosova delegacioni i LDK-s me n krye Dr. Rugovn. Gzimi i yn ishte tepr i madh, pr m tepr sepse at fat mund ta meritonin intelektual shum her m t mdhenj sesa Kujtim ashku, Spartak Topollaj, Safet Zhulali, dhe aq m tepr un!Po ja q ky sht fakt dhe personalisht i jam mirnjohs pr jet t jetve Azem Sh. Hajdarit. Kishte dhe njerz t nderuar nga pala kosovare, q fatkeqsisht sot gjnden n parti t reja...
    U fol gjat n at takim. Mbaj mend q iltrsia e Dr. Rugovs, entuziazmi dhe gzimi i tij ishin jasht protokollit q pr 50 vite ishim msuar dhe mkuar. Presidenti Rugova as nuk merrte poza, as nuk fryhej dhe krekosej, fliste dhe komunikonte krejt i barabart me t gjith aty, por ajo q na befasoj ishte memorija dhe informacioni q ai kishte pr sejcilin t pranishm. Prmendi disa emra akademiksh dhe profesorsh t nderuar t Tirans, por ne t zellshmit dhe t prkushtuarit pr demokraci, ia merrnim fjaln nga goja kryetarit Rugova duke lshuar ndonji mosknaqsi ashiqare ndaj disave, duke ngritur si shqetsim t madh indiferentizmin e asaj elite intelektuale q flinte gjum n at koh shndrrimesh t mdha.
    Kryetari Rugova na dgjoj me vmndje, dhe me durim. Pastaj e morri fjaln me at qetsin e vet tipike, duke na ln prshtypje t jashtzakont sidomos kur e hapi fjaln e tij me mesazhin filozofik: - Demokraci do t thot me hangr gur t nxeht!
    Mbas disa orsh bisede mbrriti Dr. Berisha q na trembte me principet e tija. Ndonse dr. Rugosa na luti t qndronim edhe m tepr, u ngritm q t linim sbashku t dy kryetartN ikje e sipr shtrnguam fort duart, por meqnse arma ime ka qen prher humori, thash nj fjali mbas s cils Dr. Rugosa qeshi me t madhe, ndrsa Dr. Berisha rrudhi ballin Kjo m kushtoj shtrenjt, sepse n pushtetin e Sali Berishs ndenja 5 vjet pa pun(!)
    Pr t mos mbetur e pa dijtur pr lexuesit ajo fjali q thash at takim t par me Dr. Rugovn, po ua citoj besnikrisht: - Zotri President Rugosa, hi mos ta ndij, Kosova do t bahet Republik, at dit kur Shqypnija t bahet Krahin Autonome!
    ...Kjo kishte ndodhur m 11 prill 1991.
    Shqiprija avash avash po kthehet n Krahin Autonome q mvaret prej Athins!...
    M ndihu fati q me 11 prill 2003, t takohem me Presidentin Rugosa. Biseduam gjat, na kishte marr malli.
    - nuk paske ndryshuar Agim!, - konstatoj Ai burr i madh.
    - As ju zotri Kryetar, - ia ktheva un aty pr aty.
    - T kam ndjekur n krijimet e tua, kangt q ia ke thurun Kosovs dhe trimave t saj, Marrshin e ArifitLeonors,Edons me Borxhin e Dashurin딅Po. Po! T gjith i kemi borxh Kosovs, Liris dhe gjakut t derdhun pr lirin e saj. I falnderohemi posarisht SHBA-ve dhe Anglis, NATO-s. Aleatve tan
    - Zotri President, nse sht e nevojshme dhe e domosdoshme q urgjent t privatizohet ekonomija e Kosovs dhe t bhen tendera t ndershme ku t fitojn kompanit shqiptare dhe jo at t huajat (larg qoft se nuk jam rracist) m brengos zotri Kryetar nj fakt i hidhur dhe nj sherr q vrtitet si skifter midis nesh! Po ndodh privatizimi i dshmorve!!.. Po atyre populli q i nderon dhe u sht mirnjohs pr jet t jetve u thot: - u qoft i leht Dheu dhe jo dheu i PFK-s, PRK-s, PZHK-s apo YZZH-s!
    - Ashtu asht Agim! Krejtsisht ke t drejt !, - dhe pshertiu Njeriu i Madh.
    - Goja mu thaft zotri President, por m duket se po m del fjala q u kam than para 12 viteve kur ju trokisnit dyerve t Institucioneve Botrore duke krkuar Statusin e Republiks s Kosovs se : - Kosova tash bahet Republik kur Shqipnija t bahet Krahin Autonome e Greqis !- ia ktheva me at suo generis q kan letrart apo poett e krisur
    - Do bahet mir Agim ! E ardhmja flet pr ne, durim dhe maturi, se Demokraci do t thot me hangr gur t nxeht!
    Po e mbyll ktu shkrimin tem, me mbresat e atij takimi n kt fillim pranvere t Kosovs, duke besuar dhe shpresuar n Institucionet e saj t zgjedhura nga Vota e Shqiptarve n Kosov.

    Agim Doi
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura  

  8. #8
    i/e regjistruar Maska e RTP
    Antarsuar
    26-03-2004
    Postime
    1,988
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Arrow Rugova sht nj patriot i madh dhe Kosova sht fatlume q ka at si lider

    Kongresisti Engell tha se Rugova sht nj patriot i madh dhe Kosova sht fatlume q ka at si lider


    Prishtin, 7 korrik - President i Kosovs Ibrahim Rugova n nj ceremoni rasti i dorzoi sot kongresisti amerikan Eliot Engell Medaljen e Art t Liris me t ciln e ka dekoruar vitin e kaluar, n 5-vjetorin e lirimit t Kosovs.
    "Presidenti i Kosovs e dekoron me Medaljen e Art t Liris, kongresmenin Eliot Engel pr meritat e tij n afirmimin dhe mbrojtjen e shtjes s Kosovs dhe t shtjes s shqiptarve n Shtetet e Bashkuara t Ameriks si dhe pr prkrahjen e fuqishme t liris dhe pavarsis". Kshtu shkruan n motivacionin e Presidentin Rugova pr ta dekoruar zotin Engell.
    Presidenti Rugova, ndrkaq n nj takim pati me kongresistin Eliot Engell, at e cilsoi si mikun e madh t Kosovs dhe t shqiptarve dhe pr t cilin tha se m shum se 15 vjet punon pr shtjen e Kosovs.
    N kt takim sht biseduar progresin e shnuar n Kosov, pr gjendjen e siguris q sht e mir, pr stabilittetin e prgjithshm, si dhe pr vlersimin q do t bhet pr bisedohet pr t ardhmen e Kosovs, pr t ciln Presidenti Rugova tha se do t jet pavarsia.
    Edhe me kt rast Presidenti krkoi pr nj njohje direkte t pavarsis s Kosovs nga SHBA t, Unioni Evropian, n mnyr q Kosova t jet nj vend i integruar n Bashkimin Evropian n NATO dhe n strukturat euroatlantike dhe n miqsi permenanete me SHBA t.
    Presidenti Rugova falnderoi t gjith miqt e Kosovs n Amerik dhe SHBA-n q e ka ndihmuar Kosovn dhe po e ndihmon edhe pas lufts, n liri, n rindrtimin e saj, me prezencn ushtarake, civile, diplomatike. Ai shprehu bindjen se Kosova sht n rrug t mir pr ta ndrtuar lirin, t ardhmen dhe pavarsin e saj.
    Nga ana e tij, kongresisti Engell tha pas takimit se sa her q vjen n Kosov e ndien veten si n shtpi, ngase, si u shpreh: "Jam ktu me miq pr t diskutuar pr t ardhmen e vendit. Jam ktu s bashku me djalin tim, sepse ai ka dgjuar shum pr Kosovn kur ishte fmij, pr prpjekjet e saj pr liri e pavarsi".
    Kongresisti Engell tha se Rugova sht nj patriot i madh dhe Kosova sht fatlume q ka at si lider.
    Duke krahasuar vizitn e tij t fundit para disa vjetve, ai tha se sheh shum ndryshime q e bjn optimist. "Kur kam ardhur ktu pas bombardimeve n vitin 1999 kam par vdekje, shkatrrime etj. Tani n vitin 2005, shoh jet, shpres, energji shoh fillimin e nj shteti t lir dhe t pavarur".
    "Jam i sigurt, ashtu si marr frym, se Kosova do t bhet nj shtet i lir, i pavarur dhe demokratik, sepse qytetart e Kosovs nuk meritojn m pak, sepse qytetart e Kosovs duan t'i bashkohen demokracive t t gjith bots", u shpreh Engell, duke i vlersuar marrdhniet e popullit amerikan dhe t Kosovs t mrekullueshme dhe t fuqishme.
    "Kur Kosova t bhet e lir dhe e pavarur, ather SHBA dhe Republika e Kosovs do t ken nj bashkpunim t gjat mes vete", nnvizoi ai, duke shtuar se n SHBA e din se qytetart e Kosovs jan miqt e amerikanve.
    Engell tha se ka ndjekur prpjekjet e shqiptarve t Kosovs pr liri dhe pavarsi. "Kjo nuk ndodhi brenda nats, sipas meje madje zgjati shum", tha ai.
    "Un e kam thn shum her se njqind pr qind e mbshtes pavarsin e Kosovs. Do t jem i lumtur kur kjo do t ndodh dhe do t ndodh shpejt, dhe un do t jem n Prishtin pr ta festuar s bashku shtetin e lir dhe t pavarur".
    Engel premtoi se do t vazhdoj me prpjekjet e tij n Uashington, pr t ndihmuar popullin e Kosovs.
    "Un do t'i them edhe UNMIK ut edhe BE s se standardet para statusit jan t papranueshme. Ne duam standardet bashk me statusin dhe q ky status t zgjidhet shpejt. Ne duam nj dat pr kt. Ne duam q kosovart t udhheqin me qeverin e tyre, me ministrit, me jetn e tyre. Ka gjra t dhimbshme gjat rrugs, por kur ta shihni rrugn e gjat npr t cilin ka ka kaluar Kosova sht nj mrekulli", u shpreh n fund Eliot Engell. Pesidenti Rugova dhe kongresisti Engell pastaj vizituan varrezat e hebrenjve afr lagjes Velania n Prishtin.
    Me respekt
    rtp-ja


    ps. "........Te gjithe kane te drejte te mendojne..
    por ka shume njerez qe i kursejne mendimet!"


  9. #9
    i/e regjistruar Maska e Era1
    Antarsuar
    19-12-2004
    Postime
    1,314
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    RTP qe ta njohin ata qe nuk e njohin po vendos nje biografi te shkurter te Presidentit te Kosoves Zotit Ibrahim Rugova.


    Ibrahim Rugova u lind m 2 dhjetor 1944 n fshatin Cerrc, komuna e Istogut, n Kosov. M 10 janar 1945, komunistt jugosllav ia pushkatojn babain e tij Uk Rugova dhe gjyshin Rrust Rugova, q kishte qen lufttar i njohur kundr etave etnike q po deprtonin gjat Lufts s Dyt Botrore n krahinn e Rugovs.

    Ibrahim Rugova mbaroi shkollimin e mesm n Pej m 1967. Diplomoi n Degn e Albanologjis t Fakultetit t Filozofis t Universitetit t Prishtins m 1971. Zoti Rugova qndroi gjat nj viti akademik (1976-77) n Paris, n Ecole Pratique des Hautes Etudes, nn mbikqyrjen e Prof. Roland Barthes-it, ku ndoqi interesimet e veta shkencore n studimin e letrsis, me prqndrim n teorin letrare.

    Ibrahim Rugova mori doktoratn n letrsis n Universitetin e Prishtins m 1984.

    M 1996, Dr. Ibrahim Rugova u zgjodh antar korrespondent i Akademis s Arteve dhe t Shkencave t Kosovs.

    Po n kt vit ai u shpall doktor nderi i Universitetit t Parisit VIII n Paris.

    Autor i dhjet librave. Dr. Ibrahim Rugova ishte n nism redaktor n gazetn e studentve "Bota e re" dhe n revistn shkencore "Dituria" (1971-72), q botoheshin n Prishtin. Pastaj pr afro dy dekada, Dr. Rugova punoi n Institutin Albanologjik t Prishtins si hulumtues i letrsis. Pr nj koh ka qen kryeredaktor i revists "Gjurmime albanologjike", q e nxirrte ky Institut.

    Dr. Rugova sht zgjedhur kryetar i Shoqats s Shkrimtarve t Kosovs m 1988, i cili u b brtham e fuqishme e lvizjes shqiptare q po kundrshtonte sundimin komunist serb/jugosllav n Kosov.

    Si intelektual me nam q i jepte z ksaj lvizjeje intelektuale e politike, Dr. Rugova u zgjodh m 23 dhjetor 1989 kryetar i Lidhjes Demokratike t Kosovs (LDK), partis s par politike n Kosov q e sfidoi drejtprdrejt regjimin komunist n fuqi. LDK-ja u b shpejt forca politike prijse n Kosov, duke mbledhur shumicn e popullit, edhe pse n ndrkoh u shfaqn n sken edhe parti e grupe t tjera.

    Nn udhheqjen e Dr. Ibrahim Rugovs, LDK-ja, n bashkpunim me forcat e tjera politike shqiptare n Kosov dhe me Kuvendin e athershm t Kosovs, prmbylli kornizn ligjore pr institucionalizimin e pavarsis s Kosovs.

    Deklarata e Pavarsis (2 korrik 1990), shpallja e Kosovs Republik dhe miratimi i kushtetuts s saj (7 shtator 1990), referendumi popullor pr pavarsin dhe sovranitetin e Kosovs mbajtur n fund t shtatorit t vitit 1991, qen prelud pr zgjedhjet e para shumpartiake pr Kuvendin e Kosovs dhe zgjedhjet presidenciale n Republikn e Kosovs m 24 maj 1992.

    LDK-ja fitoi shumicn drrmuese t deputetve n Kuvend, n t cilin prfaqsoheshin edhe tri parti t tjera, ndrsa Dr. Ibrahim Rugova u zgjodh Kryetar i Republiks s Kosovs me shumic drrmuese t vots.

    Dr. Ibrahim Rugova u rizgjodh Kryetar i Republiks s Kosovs n zgjedhjet e mbajtura n mars t vitit 1998. Partia e tij, LDK, fitoi shumicn e vendeve n Kuvendin e Republiks s Kosovs n at vit.

    Nn udhheqjen e Rugovs, LDK-ja fitoi 58% t votave t elektoratit n zgjedhjet lokale, t sponsorizuara ndrkombtarisht, n Kosovn e paslufts, n tetor t vitit 2000, si dhe zgjedhjet e para nacionale n vitin 2001 dhe zgjedhjet e dyta lokale m 2002.


    mimet dhe titujt ndrkombtar:

    M 1995, Dr. Rugovs iu dha mimi pr paqe i Fondacionit Paul Litzer n Danimark.

    M 1996, Ibrahim Rugova u shpall Doktor Nderi (Honoris Causa) i Universitetit t Parisit VIII Sorbon, Franc.

    M 1998, Rugova iu nda mimi Saharov i Parlamentit Evropian.

    N vitin 1999, Rugova mori mimin pr paqe t qytetit Mynster (Mnster), Gjermani, ndrsa u shpall qytetar nderi i qyteteve italiane: Venedikut, Milanos dhe Breshias (Brecscia).

    N vitin 2000, Dr. Rugova mori mimin pr paqe t Unionit Demokratik t Katalonis "Manuel Carrasco i Formiguera", n Barcelon, Spanj.

    M 2003 n Belgjik mori mimin Senator Nderi i Evrops.

    M 2004 u shpall Honoris Causa (Doktor Nderi) i Universitetit t Tirans.

    Dr. Ibrahim Rugova u zgjodh President i Kosovs n mars t vitit 2002 n baz t zgjedhjeve nacionale t zhvilluara n nntor t 2001.
    Firma ime eshte : SHQIPTARE

  10. #10
    i/e regjistruar Maska e RTP
    Antarsuar
    26-03-2004
    Postime
    1,988
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Thumbs up Eliot Engell: Rugova - president historik i Kosovs




    Eliot Engell: Rugova - president historik i Kosovs



    Prishtin, 7 qershor 2005 - Xhorxh Uashingtoni ishte presidenti i par i kombit amerikan, kurse Ibrahim Rugova do t jet presidenti i par i shtetit t pavarur t Kosovs. Kshtu tha sot para deputetve t Kuvendit t Kosovs, kongresisti amerikan, Eliot Engell.

    Engell, megjithse si tha, nuk kishte prgatitur ndonj fjalim, pasi donte t'u fliste atyre nga zemra. "Derisa hyja, shikoja kt objekt t bukur, dhe sot them se ky sht nj parlament i nj kombi t lir dhe t pavarur, dhe sikur q keni ardhur deri ktu ju them me bindje dhe siguri t plot se Kosova do t jet e lir dhe e pavarur, kurse un do t vij dhe do t festoj me ju lindjen e nj kombi t lir" u shpreh Eliot Engell.

    Ai theksoi se historia do t flas pr kta patriot q drejtojn Qeverin dhe Kuvendin e Kosovs dhe se fmijt e gjeneratave t shumta do t lexojn npr libra pr emrin e Kosumit, Rugovs, Dacit etj., q do t llogariten si themeltar t shtetit t Kosovs.

    Engell tha se para gjasht vjetsh n Kosov ka par zhgnjim, vdekje, dhe njerz q krkonin ndihm pr jet, kurse tash ai sheh shpresn, jetn ardhmrin dhe faktin se njerzit shkojn drejt s ardhmes, t vetdijshm se pas pavarsis i pret pun e madhe.

    I bindur se ardhmria n kt vend sht e sigurt, Engell, theksoi se sapo sht kthyer nga Shqipria, ku kishte qen dshmitar i zgjedhjeve shum demokratike.

    "Ka mospajtime por kjo sht demokratike", tha ai.

    Duke folur pr rolin e tij n Kosov, ai tha se qllim kryesor ka nxitjen e miqsis, dhe se n kt parlament t gjith jan duke punuar pr qenie t njjt.

    Ai tha se n Kosov kishte marr edhe djalin e tij Xhonin, t cilit, si tha, i kishte folur shum pr kt vend, dhe se e kishte marr me vete q t shoh s afrmi se si po lindte nj komb i ri.



    "Populli i Kosovs q iu sht nnshtruar tiranis dhe shtypjes e din se ka do t thot t jesh i shtypur, prandaj sht duke luftuar pr demokraci, q t garantoj edhe t drejtat e minoriteteve".

    Engel prkujtoi se para tridhjet vjetsh nga Kosova n Amerik kishin migruar shum shqiptar, kontributi i t cilve sipas tij sht i pamohueshm si pr Kosovn, ashtu edhe pr Amerikn.

    Po ashtu ai theksoi se edhe Presidenti Rugova ka shkuar n kongres dhe i ka treguar pr s afrmi atyre se 'po ndodhte n Kosov. "Kam ardhur edhe un q t'ju drejtohem juve me shpresn se fmijt e ktij vendi t shklqyeshm, pavarsisht cilit komb, apo kombsi i prkasin t ken ardhmrin e shndosh dhe t gzojn lirin dhe pavarsin. Them kshtu pasi e vetmja gj q funksionon sht pavarsia", nnvizoi Engell.

    Ai tha se lidhjet e qeverisjes s Beogradit mbi Kosovn nuk duhet as t mendohen. Beogradi t mos pretendoj pr nj gj t till, sepse rrota e historis nuk duhet kthyer prapa.

    Ka t atill, tha ai, q mendojn se Kosova duhet t mbetet prgjithmon protektorat. "Un u them atyre se Kosova mund t krkoj kredi vetm si e pavarur dhe si e till ajo mund t prfitoj, dhe se asgj tjetr nuk funksionon prve pavarsis s Kosovs", tha ve tjerash Engell.





    Kongresisti Engell tha se Rugova sht nj patriot i madh dhe Kosova sht fatlume q ka at si lider



    .
    Me respekt
    rtp-ja


    ps. "........Te gjithe kane te drejte te mendojne..
    por ka shume njerez qe i kursejne mendimet!"


  11. #11
    i/e regjistruar Maska e Arb
    Antarsuar
    06-12-2002
    Vendndodhja
    Little Albania, NEW YORK
    Postime
    1,994
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Laudatio pr Presidentin Ibrahim Rugova


    Shkruan: Bardhyl S. METAJ


    Moto: Prkundr paraqitjes s tij t but, t thelluar n mendime imazh t cilin e kultivon gjat prezentimeve t tij Ai (Rugova) konsiderohet, ndrkaq, shum kokfort dhe i palkundshm n at q e ka prcaktuar pr qllim dhe cak t njohur t tij...; Dr. Rugova, nuk preokupon vetm fantazin e bashkkombsve t tij, ai ka irrituar edhe shum bashkbisedues perndimor - ngase synonte q nga fillimi i veprimtaris s tij politike nj status t njjt t Kosovs me at t Sllovenis dhe Kroacis...ndrkoh q, qllimi dhe strategjia e bashkbiseduesve t tij perndimor, ishte (gjat-koh) ruajtja e ish-Jugosllavis! (Sddeutsche Zeitung)

    Sddeutsche Zeitung: E uditshme! N Kosov ishte edhe dikush apojo? Ishte edhe nj personalitet - i cili paraqiste figurn Qendrore t Kosovs! Dhe i cili nuk mungonte asnjher, n asnj fotografi nga Kosova, n asnj lajm e pankart t demonstratave Kosovare...Po sot, ku sht Dr.Ibrahim Rugova, Gandi i Ballkanit dhe Presidenti i shqiptarve t Kosovs?... Ai i cili qysh ather, m 1991, krkonte nj protektorat t OKB-s dhe prezenc t NATO-s n Kosov...nj demilitarizim t Kosovs...nj Kosov t Pavarur dhe Neutrale...dhe ku sht personaliteti, i cili gjat Procesit t Dejtonit, tentonte q ti mobilizonte pr shtjen e Kosovs fuqit e Mdha Perndimore...dhe t cilit, Amerikant, qysh ather (Konferenca e Dejtonit) i premtuan se fill pas Konferencs s Dejtonit, do t jeni Ju Kosovart, shtje qndrore n agjendn e Perndimorve (...),
    Ku sht Dr. Ibrahim Rugova, Gandi i Ballkanit dhe Presidenti i shqiptarve t Kosovs?, shpaloste dilemat dhe pyeste plot breng e prditshmja autoritative gjermane Sddeutsche Zeitung, n komentin qendror t saj, t shkruar nga nnkryetarja e Bundestagut (Parlamentit) gjerman, Dr. Antje Vollmer!
    Duke portretizuar figurn e Presidentit t Kosovs, t cilin s fundi edhe Reuters, sikurse edhe do agjenci e gazet ditore apo javore, radio e televizion ndrkombtar e vendor - n lajmin trishtues mbi smundjen e tij rnd, e portretizojn, si ikon (leitfigur) e simbol t lufts s kosovarve pr Pavarsi Zonja Antje Vollmer, shkruan m tutje: Prkundr paraqitjes s tij t but e t thelluar n mendime imazh t cilin e kultivon gjat prezantimeve t tij Ai (Rugova) konsiderohet, ndrkaq, si shum kokfort dhe i palkundshm n at, q e ka prcaktuar pr qllim dhe cak t njohur t tij...sht shum karizmatik, flet me z t ult dhe duket pothuajse i marrshm dhe i largt... pothuaj edhe qiellor, t l prshtypjen sikur t ishte nga nj bot tjetr...por, njkohsisht, shum i fuqishm, gjithher i pathyeshm dhe i pa zbrapshm n synimet e tij....
    Pr dhe rreth tij, bashkohen e ndahen shpirtrat dhe mendjet, vazhdon komentin dhe portretizimin nnkryetarja e parlamentit gjerman. Por autoriteti i tij (Rugovs) njkohsisht sht garanci - e nj dhjetvjetshi t pacifizmit e mosdhuns s shqiptarve t Kosovs, t cilt, tradicionalisht jan do gj tjetr - por jo edhe pacifist! Dr. Rugova, nuk preokupon vetm fantazin e bashkkombsve t tij, por ka irrituar edhe shum bashkbisedues perndimor! Ai synonte, q nga fillimi i veprimtaris s tij politike, nj status t njjt t Kosovs me at t Sllovenis dhe Kroacis...ndrkoh q, qllimi dhe strategjia e bashkbiseduesve t tij perndimor, ishte (gjat koh) ruajtja e ish-Jugosllavis...
    Kshtu shkruante nnkryetarja e Parlamentit Gjerman, qysh m 19.06.1999, n nj editorial t saj t botuar n t prditshmen autoritative gjermane Sddeutsche Zeitung, shkrim ky q n t vrtet sublimon e prmbledh ate q po emitojn t gjitha mediat pr personalitetin e Presidentit Rugova, pas mesazhit t tij drejtuar popullit t Kosovs dhe opinionit ndrkombtar.
    Vetm pak dit m von, do ti jepet nderi nga Qeveria Gjermane, pikrisht ksaj zonje q m 15 gusht 1999, ti dhuroj Presidentit t Kosovs, z. Ibrahim Rugova, mimin e mirnjohur ndrkombtar gjerman pr toleranc, t qytetit Mnster - me rast ajo do t shtroj dilemn me t ciln, fatkeqsisht, po ballafaqohemi ne Kosovart sot:
    Posibiliteti i mungess s tij n jetn politike t Kosovs.
    Mungesa eventuale e personalitetit t tij, i cili autoritetin e tij politik ndrkombtar dhe kombtar e ka krijuar ekskluzivisht duke ndrtuar e promovuar identitetin politik-shtetror kosovar, si dhe duke ruajtur e ndrtuar unitetin dhe konsensusin demokratik e institucional t Kosovs e Kosovarve por, pa sulmuar n asnj rast, asnjrin prej oponentve t tij jo t pakt politik, n Kosovn e 16 viteve t fundit, nuk ka sesi t mos vrehet e ndihet.
    Personalitetit t tij duhet ti falnderohen n heshtje, ndoshta edhe publikisht, edhe shum publicist, analist, ekspert, e nj dor politikansh kosovar, t cilt duke kritikuar Rugovn, m t drejt e pa t padrejt, me vend e pavend...kan krijuar njfar soj profili identifikues politik. Pa kt parashenj - anti-Rugov - nj pjes syresh zor se do t kishte apo do t ket far ti thot a sjell politiks kosovare n t ardhmen e saj.
    N prfundim t ksaj q po e quajm Laudatio pr Presidentin Ibrahim Rugova, m duhet t shtoj se, marshi i tij n historin diplomatike shqiptare, veanrisht historin e Kosovs, e ka forcn e fenomenit i cili ndan historin e Kosovs n dy pjes...n at para dhe pas tij.
    Nuk jam i sigurt, ndrkaq, nse njerzit e mdhenj i bjn Kohrat e Mdha, apo anasjelltas, Kohrat e Mdha i nxjerrin n siprfaqe njerzit e mdhenj, por e di se Presidenti Ibrahim Rugova sht krijues e bir i Kohrave t Mdha... pjesa e tyre m e devotshme dhe m origjinale.
    Urimeve t shumta t cilat po i arrin Presidentit Rugova i bashkohet edhe ekipi i gazets JAVA. Ndoshta kt e shpreh mir edhe Kryeministri i sapozgjedhur i Shqipris, Dr. Sali Berisha: Ndihma e Zotit, guximi me t cilin ju po i qndroni smundjes, mbshtetja dhe prkujdesja e madhe familjare dhe m gjer, mjetet e shklqyera t mjekimit, misioni i madh q keni pr t prmbushur, kemi bindjen se t gjitha kto s bashku do ta mposhtin kt proces dhe shrojn at".

    7 shtator 2005
    Zrich
    Talent wins games, but teamwork wins championships.
    Micheal Jordan

  12. #12
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    19,387
    Faleminderit
    42
    31 falenderime n 22 postime
    Tema

    ........

    Rugova, njeriu q do mbaj drejt timonin e Kosovs

    Prof. As. Dr. Kajtaz ALIKAJ

    Koha gjithnje nxjerr njerez te medhenj, dhe ka nga
    keta q mbi do gje ne jete vendosin idealin Kombtar.
    I tille sht dhe z. Ibrahim Rugova. Ka gjithashtu
    njerez nga ata q si thote Nn Tereza jeta sht
    detyr plotsoje. Ketyre pra iu perket z. Rugova.
    Po sipas shenjtores tone Nene Tereza jeta sht dhe
    dhimbje prballoje, gje te cilen z. Rugova e
    ploteson me heroizem. Ai vete konfirmoi me nj qetesi
    te admirueshme para disa ditesh jam me kancer n
    mushkri por strhiqem. Ne kete situate jo te
    favorshme shendetsore ai kerkon mbshtetjen e
    popullit t Kosoves pr pavaresin e saj.
    Deklarata e plote qe iu drejtohet qytetareve te
    Kosoves pr gjendjen shendetsore ka nj kuptim te
    madh ndaj qellimit qe i ka vene vetes. sht njhersh
    ky qendrimi i tij me kurajo prej kreshniku malesh.
    Ndonse Rugova di do gj pr shndetin e tij, ai
    perseri ka besim se me ndihmen e Zotit duhet ta
    kaperceje kete betej dhe do te vazhdoje te punoje se
    bashku me popullin dhe partite politike me fort pr
    njohjen e pavarsis ne Kosove. Me mirenjohje mjaft
    njerezore Rugova falenderon miqte e shumte Amerikan
    dhe Europian pr kontributin disa vjear te dhene pr
    eshtjen e pavarsis ne Kosove. Si gjithmone i qete
    dhe kesaj here pamja e z.Rugova perpara mediave
    kosovare ka lene pershtypje te pashlyeshme. Rugova
    sht lider q flet pak. Flet pak dhe shume qetesisht.
    Prej tij mund te kuptosh shume. Sepse te flasesh pak
    duhet domosdo te dish shume. Ndoshta ky formim i
    z.Rugova si lider i dedikohet edhe jetes akademike i
    cili sht shquar si studiues dinjitoz ne fushen e
    studimeve te thelluara pr marrjen e grades Doktor i
    Shkencave. Qetesia e tij ne do koh e situat sado te
    veshtire qe ka patur ka qene e admirueshme. Kjo
    zakonisht sht nj veori e njerzve t menur
    prandaj ka dhe vleresime me superlativa pr t.
    Kolonel R.G. Hurner kur flet pr zhvillimin ekonomik
    te Ballkanit si faktor i rendesishem pr sigurin dhe
    ruajtjen e paqes ne rajon, faqe 88 viti 2001 ne
    konkluzionet personale shprehet se: sht thn e
    perseritur gjer ne lodhje ne shtypin perendimor se
    rizgjedhja e Ibrahim Rugoves si President i Kosoves
    sht nj gje e shkelqyer ne vetvete, sepse Ghandi i
    Ballkanit sht paqesor nga natyra dhe i prirur pr te
    bere leshime. Ky vlersim sipas z. Hurner behet sepse
    ai e njeh mir z.Rugova dhe ka parasysh gjithnje sipas
    mendimit tij se kosovart ne ato momente ende nuk
    ishin te pergatitur pr te bere leshime te fardo
    lloji karshi serbeve. Ndonese te jesh paqesor si
    Rugova sht nj tipar i rralle i burrave qe
    konsiderohen si lider me nj barr mendje. Pr kto
    vlera te z. Rugova, Kosova i ka ngritur kng atij.
    Kenga si thone kur kndohet dhe e degjon vet njeriu
    ndodh rrall, madje shume rrall. Ndodh rrall pr
    faktin se pr t knduar kenge nj njeriu duhen bma
    dhe Rugova e ka merituar kengen. Ne kohen e mepastajme
    Kosova me siguri do ti kendoje perseri Rugoves
    ndoshta dhe te tjera kenge.
    Pamja q duket si e qeshur e Rugoves sht nj veori
    tjeter e tij. Ai ka pamje te qeshur edhe kur lufton me
    jeten. Ne disa raste te luftes me jeten ai nga pamja
    sht dukur i qet dhe i qeshur. Mir po t dukesh i
    tille ne te tilla raste krahas ketyre veorive duhet
    edhe kurajo. Natyra e tyre nuk e njeh ligshtin. Ne
    disa raste qetesia e Rugovs sht si qetesia e detit
    qe kur terhiqet prej bregut papritmas ajo rikthehet m
    me forc duke e goditur bregun me gjithe fuqin e tij.
    Keshtu e ruan Rugova qetesin e tij dhe keshtu e gjen
    ai forcen pr te realizuar misionin e madh qe ka marre
    persiper ne lidhje me pavaresin e Kosoves. Rruga e
    nisur qysh heret e tij te cilen e vazhdon ne menyre
    konstante tregon se ai sht lideri Kosovar qe di te
    mbaje drejt timonin. Madje e mban aq drejt sa edhe
    ne ndonje kthese ai e drejton me nj mjshtri te
    madhe duke llogaritur saktesisht veprimin e disa
    forcave qe ndikojn ne keto momente pr te nxjerre
    jashte rruge. Rruga e tij e nisur dhe vazhduar kaq
    vite se bashku me popullin e Kosoves shpresojm se jo
    shume larg do te vije ora qe te arrije fundin e saj.
    Zoti i bekofte Kosovaret dhe lutemi qe z.Rugova ti
    jape shendet t plot!


    ---------

  13. #13
    Rising Star and Legend Maska e Davius
    Antarsuar
    20-04-2003
    Vendndodhja
    Underground
    Mosha
    31
    Postime
    11,981
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim

    Presidenti i Republikes se Kosoves Dr. Ibrahim Rugova

    Shkruan: Sabri HAMITI

    --------------------------------------------------------------------------------

    I. QARKU KULTUROR I PRISHTINS


    --------------------------------------------------------------------------------

    Ibrahim Rugova i prket brezit t 68-ts, dhe m tej Qarkut Kulturor t Prishtins.
    N fund t viteve gjashtdhjet t shekullit njzet Prishtina u b qytet universitar duke u prir nga nj lvizje e fuqishme studentore e kulturore, q mblidhte pr t parn her t rinjt e tokave shqiptare: n Kosov e rreth Kosovs. Kjo lvizje kulturore e intelektuale, krejt natyrshm e bri qendrn n Universitetin e Prishtins, pr ta shprndar ndikimin e vet lirues edhe n shtresa t tjera t shoqris. Fuqia e ksaj lvizjeje u prqendrua n kultur e krijimtari, me artikulim m t fuqishm n letrsi, me shenjn e fuqishme nacionale e autentike dhe me shenjn e modernitetit prnjhersh.
    N kto vite Prishtina, si dhe gjith Kosova, kishte nj gazet t prditshme, nj revist letrare, nj radio, nj shtpi botuese n shqip. Lvizja kulturore e intelektuale e prqendruar n brezin universitar e bri gazetn e vet kulturore, revistn e vet kulturore dhe formoi shtpin e vet botuese. Kjo, n mnyr t pashpallur, artikulonte alternativn e njshit pushtetor n kultur.
    Protagonist n t gjitha kto lvizje kulturore e letrare, q prqendroheshin n Fakultetin Filozofik ishte Ibrahim Rugova me krijuesit e brezit t tij student, kryesisht t gjuhs e t letrsis shqipe. Disa nga nismtart e ktij qerthulli kulturor e letrar jan ngritur tanim n shkalln m t lart n fushat e tyre krijuese n shqip. Njri nga m prfaqsuesit sht Ibrahim Rugova, me prcaktim kritik letrar e studiues i letrsis dhe i kulturs shqiptare.
    Qerthulli kulturor i Prishtins, q m von do t zhvillohet edhe n nj kultur letrare, n fillim t viteve shtatdhjet t shekullit njzet kishte prqafuar nj program letrar e kulturor, qoft pa e afishuar: t hyhet sa m thell n njohjen e trashgimis shpirtrore nacionale e n t njjtn koh t ket nj hapje ndaj kulturave t tjera perndimore, sidomos t modernitetit t tyre.
    Ibrahim Rugova si krijues e kritik nuk u sht larguar asnjher ktyre dy krkesave t qerthullit kulturor t Prishtins, pr dy decenie t plota t krijimtaris letrare kritike.
    My silence doesn't mean I am gone!

  14. #14
    Rising Star and Legend Maska e Davius
    Antarsuar
    20-04-2003
    Vendndodhja
    Underground
    Mosha
    31
    Postime
    11,981
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    II. SHKRIMI KRITIK I ARGUMENTUAR
    (Kah Teoria)



    --------------------------------------------------------------------------------

    1. Teorizime e likuidime

    Librin e Ibrahim Rugovs Kah Teoria duhet t fillojm ta diskutojm q nga titulli dhe nga teksti hyrs, q e shenjuam n ball t ktij shkrimi. S pari parafjala Kah e vn para Teoris, n nj titull q sht m shum metodik sesa ekspresiv, n radh t par tregon nj orientim kmbnguls t autorit, t merret kryekput me probleme teorike t letrsis, por jo edhe t vr pikn fundore n shtjet q studion dhe diskuton; nj pik t till autori nuk e krkon n asnj faqe, n asnj tekst t gjith librit. Pra, shtjet i hap dhe i l t diskutueshme edhe m tutje. Do t thot: libri, q me titullin flet pr nj orientim, lshon nj thirrje pr krkim e diskutim t hapur t problemeve t letrsis. Kt insistim t vetin kmbnguls e eksplikon qart e prafr teorikisht n tekstin hyrs, inaugurues t librit, Teorizime e likuidime, ku n krye t puns bn prkufizimin e shpejt t veprs artistike: "t bsh nj libr artistik: nj roman, pr shembull, do t thot t ndrtosh nj bot - t sjellsh nj bot n bot", n ann tjetr bn prkufizimin e librit teorik: "t bsh nj prmbledhje do t thot t bsh nj trsi dokumentesh mendimi"... M tutje, duke eksplikuar mendimin, krkimin e vet dhe mnyrn e diskutimit t shtjeve letrare, autori shton: "t shkatrrosh, do t thot "t ndrtosh", e jo prfundimisht t shkatrrosh. T kritikosh do t thot t vsh n kriz".
    Karakterin e diskutimit shterues e t argumentuar, prmbyss e ndrtues, q jo rrall shprehet me nj gjuh t ashpr e polemike, autori e thot n fillim t librit, e ktij parimi t vet i mbetet besnik q nga fillimi deri n fund edhe kur krkon, shqyrton e diskuton shtje t letrsis, q te ne deri von kan qen t paprekura pr arsye t niveleve m t ndryshme; diskuton dhe prmbys pa kompromis e pa mshir, i vetdijshm se n diskutimet teorike s'ka zikzake. Kt mnyr t mendimit nuk duhet ta kuptojm si dogmatizim t nj varianti t mendimit, por si qndrim kritik t domosdoshm n diskutimin e mendimeve t t tjerve. Autori sht pr diskutime t hapura, po argumentuese, n mnyr q t mos krijohen mjegulli t reja rreth shtjeve t shtruara. Qartsi e hapsi ka ky libr.


    2. Letrsia dhe detyrat

    Dy artikujt e par t librit: Letrsia si differentia specifica dhe Nj korrektiv estetiko-teorik jan pjest m kryesore t veprs dhe shtrojn problemin e krijimit t nj rrafshi sa m autentik t trajtimit t letrsis si krijimtari shpirtrore intelektuale. Problemi i par q del n kt udh sht prkufizimi i letrsis si fush e veant e veprimit krijues t njeriut, prball veprimeve t tjera krijuese, shpirtrore e intelektuale. Ky diferencim i letrsis sht br me t vshtir n meset krijuese, ku letrsis i prcaktohet, n radh t par, funksioni shrbyes n shoqri. Kshtu asaj i ndryshohet natyra, i shtrohen krkesa q edhe nuk mund t'i prmbush, dhe, si krijim e veprim krijues mitizohet. Kshtu ka ndodhur, ta zm, me letrsin shqipe deri n ditt tona. Kt letrsi njher e pushton miti nacional, m pastaj barazia sociale si mit, diku m von edhe miti ideologjik. Letrsia i merr t gjitha kto fytyra mitike, mbasi t'i jen prcaktuar asaj funksionet shrbyese, mbasi t'i jen caktuar detyra q nuk ka si t'i kryej. Ibrahim Rugova, m tutje, shtron problemin e demitizimit t letrsis, bile n kohn moderne, pra trajtimit t saj si differentia specifica, si nj bot m vete, q ka ligjsit e veta t qenies e t qeniesimit (terma t prdorur dendur n kt libr) si dhe t jets s saj n gjiun e shoqris. Kt rrug t prkufizimit lirues t letrsis autori e provon me argumentime edhe n nivelin teorik t diskutimit t shtjeve q i prkasin ksaj. Ndjek e diskuton mendimet e shfaqura n rrjedh historike t cilat letrsin e kan zbritur n nivelin e kryesit t detyrave, q nga Platoni, npr mendimin e shekujve 18 e 19, npr artin e angazhuar t Sartrit, deri te pikpamjet e Lukait dhe t realizmit socialist. Kjo rrug e zhvillimit t mendimit mbi letrsin ka br ideologjizimin e metodave krijuese dhe t pikpamjeve mbi letrsin. Gjithnj n kt rrjedh t mendimit autori do t konstatoj se prball shundit kapitalist n letrsi, ekziston edhe shundi socialist. Ndrsa ballafaqimi i tipeve t autorve s'thot gj n karakterizimin e tipit t letrsis me konstatimet: letrsi progresive, letrsi reaksionare, sepse n kt mnyr thjeshtsohet vepra letrare, zhvishet nga shum vlera dhe vlersohet vetm nga aspekti ideologjik e shpesh edhe nga qndrimi politik. Edhe mendimet m radikale, kur interpretohen njanshm, thjeshtsohen dhe dogmatizohen. Nj gj e till ka ndodhur edhe me vet mendimet e Marksit mbi letrsin, t cilat shpeshher jan rimarr e jan diskutuar e keqtrajtuar duke u larguar nga konteksti dhe mnyra e prgjithshme e t menduarit t ktij dijetari.
    Si kundrvnie mnyrs s mbyllur dhe dogmatike t t menduarit mbi letrsin, si dhe artit e letrsis q prkufizohet vetm n disa pika t interesimit, Ibrahim Rugova ia v artin e hapur, term i dal nga nj koncept i Umberto Ekos, Vepra e hapur, e cila i prgjigjet nj shoqrie funksionaliste e t hapur. Kjo sht vepra q nuk mbshtetet n definitet (prmbyllje), por n apertativitet (hapje); gjith kjo edhe n nivelin e hapjes dhe thurjes s jets n vepr, si dhe t hapjes s vet tekstit artistik pr komunikime t pareshtura, lexime e interpretime.


    3. Arti i interpretimit

    N artikullin Nga ontologjia e veprs artistike letrare autori jepet t shpjegoj mnyrn e objektivimit t veprs artistike, do thn ndryshe fenomenologjin e krijimit t saj n nj qenie t mvetsishme, pr veten m par, q ka nj sistem t vetin t t qenit dhe t qeniesimit. Argumentimi nis ktu q nga teoria e Marksit: N prodhim objektivohet personaliteti e n personalitetin objektivohet sendi. Pra, rruga e transformimit krijues t nj "prodhimi" shpirtror si sht vepra letrare; pr t'u mbshtetur m von n argumentimet e dijes fenomenologjike t Huserlit, Hartmanit, Ingardenit, dhe s fundi t Martin Hajdegerit, i cili thot: E vrteta e bots sht nj vet-vendosje-e-t-vrtets-n-vepr. Shkallt e objektivimit t veprs letrare derisa ajo bhet qenie pr veten n t par e mandej edhe qenie n bot, jan prcjell edhe n mendimet e Mihail Bahtinit. N kt rrug t argumentimit fenomenologjik dhe ontologjik jan hetuar e pranuar si t vlefshme tri planet qendrore t veprs artistike: material-fizikal, paraqits-objektor dhe shpirtror-metafizik. Plani i tret sht m i rndsishmi, pra sht vepra vet, dhe interpretimi i letrsis duhet t lidhet m shum pr kt plan.
    Autori, posa prfundon diskutimin e mnyrs s objektivimit ose t krijimit t veprs, i jepet problemit t trajtimit t saj, pra interpretimit. Prandaj, shtron shtje metodologjike t kritiks e nprmjet diskutimeve, shpesh shteruese, e 'sht me rndsi bindse, vjen n prfundim se kritika qndron n mes theorisisit dhe praksisit. Barti do t thot: shkenca i hulumton kuptimet e kritika i prodhon ato. Pra, kritika nuk e "prkthen" veprn, por krijon sistematikisht nj kuptim t saj. Prfundimi: kritika letrare si disiplin e letrsis gjendet midis teoris dhe artit letrar... midis shkencs dhe artit. Kjo do t thot se interpretimi duhet t niset nga vet teksti, nga ajo q sht e dhn n at form, pr t'i nxjerr m tej edhe relacionet e tjera edhe t jasht tekstit. E teoria q sht sistem i prvojs dhe i dijes sht baz pr interpretimet konkrete. Kshtu interpretimi, duke u ngritur nga teksti, pr t prodhuar kuptime t reja t tij, t tekstit; sht pra nj art, art i interpretimit.


    4. Vlersia e metodave

    Intelektualisht i formuar si armik i t gjitha tipeve t dogmatizimit t mendimit mbi letrsin dhe i provuar me shkrim n kt vepr, Ibrahim Rugova asnjher nuk flet pr Metodn, po pr metodat, nuk flet pr Interpretimin, po pr interpretimet. Ai rimerr, shqyrton dhe vlerson rezultatet e metodave t ndryshme t kritiks n shekullin 20, t cilat i lidh nj karakteristik e prbashkt se i kundrvihen pozitivizmit; dhe prfill rezultatet e donjrs ve e ve, pa pas krkuar q ndonjra prej tyre ta marr flamurin e proklamimit t s vrtets mbi veprn letrare. Me sa fytyra del e vrteta letrare n shqyrtimin e letrsis? Vlera e ktyre teorive sht se i ikin empirizmit dhe pozitivizmit dhe merren drejtprdrejt me objektin, me veprn. Dshirs klasifikuese t ktij autori nuk i shpton edhe ksaj here grupimi i ktyre metodave n teori filozofike estetike dhe n teori scientiste, q si rrug t sjell n pikn e par: n studimin filozofik t letrsis - n filozofi t letrsis dhe n studimin letrar t letrsis - pra n estetik dhe n poetik, n dy an, n dy fusha, q prap nuk jan nj. Kjo vetm tregon pr heterogjenitetin e sotm t metodave interpretuese dhe shpjeguese t letrsis, t cilat, prap, nuk jan shpikje t rastit, por t kushtzuara nga tekstet artistike moderne edhe prnga idet edhe prnga ndrtimet. Kjo sjell te mohimi edhe i njhershm i normimit t mendimit mbi letrsin. Pra, shtjet duhet t lihen t hapura. M shum duhet t shtrohen pyetje sesa t jepen prgjigje t prfunduara.


    5. Tekstet shqipe

    N vijim autori bn interpretimin e dy teksteve kritike t tradits son: nj t Faik Konics dhe nj t Migjenit, npr interpretimin e t cilve dalin dy qllime t para t autorit, q duhen t prshndeten e t prkrahen. I pari, t vlersohet e t rivlersohet mendimi yn teorik, kritik e estetik, q krijon nj baz t fort q n shekullin 19, edhe pse ndonjri n mesin ton edhe sot mund t thot se kjo pun fillon me ne, me kohn ton. I dyti, kto interpretime prforcojn mendimin e autorit t krkuar kudo se veprat e tekstet duhet t diskutohen haptas me argumente e pa komplekse. N t ardhmen kshtu duhet t bhet edhe me tekstet teorike e kritike t autorve t tjer q tashm i prkasin fondit t tradits. N diskutimin mbi tekstin e Konics, Ibrahim Rugova pranon mendimin dhe prkufizimin e drejt t kritiks shqipe nga ky autor i shqipes e dijetar me interesime t gjera q n vitin 1906. Nga ana tjetr, interpretimi i nj letre teorike t pabotuar t Migjenit, nxjerr n shesh se poeti yn i njohur ka qen i preokupuar me probleme t prgjithshme t artit dhe ka pasur pikpamje t drejta e t gjera pr artin; e q ky poet n studimet shqipe deri von sht krijuar si miti i poetit social. (Nj prpjekje demitizimi t Migjenit, duke u mbshtetur n tekstet e tij artistike, e ka br Mensur Raifi n librin e vet Fan Noli dhe Migjeni). Kto dy interpretime na thon edhe m shum, na trheqin vrejtjen se mendimi yn teorik i t shkuars ka mbetur edhe sot i panjohur pr lexuesit, i pasistemuar dhe i pavlersuar si duhet nga pozita e sotme. Le t prkujtojm edhe nj her ktu mendimet dhe idet e abejt shum t drejta pr letrsin shqipe, q nuk jan zhvilluar si duhet m von, apo ndonjher jan marr nga studiues t mvonshm pa u pas prmendur burimi.
    N frymn e krkimeve teorike n librin Kah Teoria, jan edhe dy studime tipologjike pr letrsin shqipe. Njri pr letrsin e re shqipe te ne dhe njri pr letrsin e Rilindjes n lidhje kontinuitive me letrsin e sotme. Duhet t thuhet se kto dy studime jan mjaft t bazuara n studimet tona n kto fusha e tema, edhe pse n shum pika mendimet e t tjerve rimerren dhe diskutohen. Pra, ka prpjekje t sistemohet nj dije. M duket interesant prfundimi se temat e poezis s Rilindjes jan bartur n letrsin e sotme; ndryshimet m shum konsistojn n shprndrrimet poetike.


    6. Vetdija kritike dhe Qndrimi

    Ibrahim Rugova ndr elemente t kritiks njeh: shqyrtimin, vshtrimin, argumentimin, vlersimin, qndrimin. Ksaj radhe metodike e metodologjike nuk i prmbahet symbylltas, po e gjejm t aplikuar n diskutimet e tij n kt libr. Sidomos del n pah nj vetdije kritike e plot, e mbshtetur n argumentime gati shteruese, 'sht m e rndsishme, e shoqruar prher me nj qndrim kritik. Vlera e librit hetohet n shum pika. S pari pse sjell shum informacione mbi dijen moderne pr letrsin, t cilat informacione nuk kan munguar te ne, jo sidomos n decenien e fundit, po ktu marrin nj form teorike m t sistemuar. Vlera tjetr e librit sht se gjat diskutimit, prher i drejtohet gjendjes s studimeve tona teorike dhe kapet me probleme t letrsis shqipe, duke u prpjekur edhe t propozoj zgjidhje. Etja e tij pr hapje t madhe me dijen moderne dhe t kohs shihet edhe nga interpretimi i ligjrats s Rolan Bartit, ktij dijetari t madh dhe burimi t shum ideve t reja pr letrsin, pra ligjrats inauguruese t nj semiologjie letrare. Pra, vlera e par e librit sht hapja ndaj ideve t reja, diskutimi argumentues, qndrimi kritik, dhe s fundi shkrimi i ngjitur n nj sistem t qndrueshm, q krijon nj vij mjaft t fort t trajtimit t shtjeve t letrsis te ne, t cilat kur diskutohen, shpesh m shum mjegullohen sesa ndriohen.
    N fund, ktij shkrimi duhet t'i bhet nj vrejtje, jo sa pr t thn, po vrejtje q ndoshta e shtyn t mendoj autorin. Ibrahim Rugova, duke ndjekur me ngulm nj metodologji, nganjher zbret n nj metodik t trajtimit. Kjo ngjet m s shpeshti kur diskutimin dhe idet e veta ia adreson e i detyron rrethit ton letrar, i ushqyer nga krkesa q libri i tij t jet i aplikueshm n kt situat, do t thot i udhhequr nga dshira q gjendja t ndryshohet. N kso rastesh teksti kritik i ngjet ligjrats, msimit.
    Pr t gjitha shtjet e riaktualizuara n kt shkrim dhe pr ato q nuk jan prekur, libri Kah Teoria i Ibrahim Rugovs sht ngjarje n kritikn ton dhe hyn n familjen e librave t tjer, mbi t cilt n t ardhmen nuk mund t kalohet, kur bisedohet pr letrsin ton, besoj, u pajtuam apo nuk u pajtuam me ta.
    My silence doesn't mean I am gone!

  15. #15
    Rising Star and Legend Maska e Davius
    Antarsuar
    20-04-2003
    Vendndodhja
    Underground
    Mosha
    31
    Postime
    11,981
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    III. TEORIA E POEZIS
    (Strategjia e kuptimit)



    --------------------------------------------------------------------------------

    1. Eseu, Kritika

    Libri i tret i Ibrahim Rugovs, Strategjia e kuptimit, ndahet n tri pjes: Ese, Kritik dhe Teori e poezis shqipe n Jugosllavi. Duke lexuar kto emrtime t pjesve menjher mund t theksohet se n kt libr m s miri prfaqsohen pikpamjet e ktij autori pr kritikn, prkufizimi i s cils bhet gjat vet procesit t njohjes dhe t studimit t letrsis, pra n vet trupin e saj. Tre kapituj shenjojn qartas pikat kryesore t interesimit t Rugovs si kritik qe nj decenie e m shum, dhe jo vetm q prfaqsojn fart m kryesore t manifestimit t kritiks pr letrsin. N fillim sht eseu si kontakt i par i drejtprdrejt dhe i domosdoshm me letrsin, pr t provuar e formuar nj ide apo nj pamje t artit letrar. N kt form, shkrimi kritik sht m tepr krkim dhe sht i liruar nga formulimet e prfunduara. Si i till, pos gjakimit t rezultatit, gjakon edhe provn e sharmit n shkrim. Kshtu q del shkrim q lexohet me interes dhe me nj knaqsi. N kto tipe t shkrimeve kritike, krkohen, hetohen e gjurmohen tema letrare dhe fenomene q nuk jan t lidhura as vetm me nj gjini letrare, e as me nj autor, apo nj periudh. Thelbin e shkrimit t eseut letrar e prbn interesimi i autorit n fushn e letrsis. Nga ana tjetr, moskrkimi i formulimeve prfundimtare, shkrimin kritik e bn m t lir dhe t lexueshm. Prandaj, shpesh na duket se n kt tip shkrimi edhe mund t lexohen faqet m t suksesshme t kritiks s Ibrahim Rugovs.
    Pjesa e dyt e librit, Kritik, ka t bj vetm me poezin ton m t re, dhe pr aq sa i largohet shkrimit t lir t eseut, pr aq i afrohet shkrimit t destinuar. Kritika realizohet tash m afr tekstit dhe bazohet n analiza t shkurtra e t shpejta, konkrete, duke prmbajtur n vete krkesn hetuese e shpjeguese, gjith n vijn e destinimit t tekstit; shumica jan t shkruar si parathnie veprash t autorve tan. Po, n t njjtn koh, kjo kritik mbshtetet n mendimin e formuluar dhe t karakterizuar duke e par fenomenin konkret letrar brenda poezis shqipe bashkkohore. Kjo pjes e librit, n kt aspekt, sht e lidhur funksionalisht me pjesn e tret q merret me teorin e poezis. Duhet t shihet si lexim konkret i veprave, si krkim dhe prodhim i kuptimeve, a priori, pr t artikuluar nj klasifikim e tipologji, a posteriori. Kjo kritik e dshmon kt krkes t veten nga rasti n rast mjaft qart, sepse formulimet e saj do t prsriten, do t rimerren n kapitullin vijues, t teoris s poezis, duke u vn n nj kontekst m t gjer t poezis bashkkohore shqipe. Me nj fjal, kjo pjes e librit manifestohet si nj lexim i zgjedhur, si kritik e zgjedhur, apo si shkalla e par e prgatitjes pr t kaluar n terrenin e teoris.


    2. Teoria e poezis

    Pjesa kryesore e librit sht kapitulli Teoria e poezis shqipe n Jugosllavi, q ka, prap, dy pjes themelore: Teorin e tipologjis dhe Artikulimin tiplogjik. Do t thot pjesa e par e studimit ka t bj me metodn dhe me metodologjin, m sakt me disiplinn e studimit t poezis, ndrsa pjesa tjetr me artikulimin konkret t ktij studimi, apo mbi rezultatin e krkimit n veprn letrare. Kjo nuk sht e rastit n kt studim. Esencialisht, sht vetm sublimim i nj krkese, e cila shtrohet her m haptas e her m trthort n gjith shkrimet kritike t ktij autori: kritika nuk duhet t synoj vetm mendimin, po n trupin e vet duhet ta prmbaj qart edhe demonstrimin e krkimit si nj proces, gj q bn nganjher kritikn t marr trajtn e librit t msimit t letrsis. Fundja, ksaj radhe, n kt libr kjo krkes sht thn qart n vet parathnien "... pr t vrejtur jo vetm 'thot vepra, po edhe 'thot dhe si e thot kritiku".
    Krkesa themelore e kapitullit qendror t librit sht ndrtimi teorik i nj sistemi poetik t poezis son bashkkohore, duke hetuar dallimet mbrenda ktij sistemi si dhe funksionalizimin e tyre n procesin e formimit t tij. Ngritjen teorike t ktij sistemi t poezis son Ibrahim Rugova e provon me analiza, me formulime dhe, diku m n fund, edhe me ilustrime, q kan formn e zgjedhjes s teksteve poetike. E gjith kjo pr t provuar tezn e vet dhe pr t prforcuar me t gjitha mjetet demonstruese t krkimit edhe vlersin e rezultatit t saj. Vet titulli i studimit, Teori e poezis, nnkupton nj nivel m t lart t abstragimit n shkrimin pr letrsin q do t dallohet dukshm nga shkrimet e prparshme t tij edhe n kt libr. Tashti gjuha e kritiks merr nivelin e formulimeve q kan karakter t prfaqsimit t nj ideje pr nj fenomen duke gjakuar theksimin e esencave t tij. Analizat ktu m nuk duken, mendimet e formulimet vetm shfaqen si rezultat i tyre. Fundja, e gjith kjo bhet pr t artikuluar tri tipe t poezis son bashkkohore. Pr t ngritur nj teori t poezis, e cila sht n zhvillim, pun e rnd pr t'u prballuar.


    3. Tri tipe t poezis

    Tri tipet e poezis bashkkohore shqipe q artikulohen ktu: 1. Poezi afirmative, 2. Poezi subjektive dhe 3. Poezi objektive, jan n nj mnyr vijim i klasifikimit: poezi e entuziazmit, e lirizmit dhe objektive, t cilave u atribuon elementet estetike, t pasqyrimit, prjetimit dhe trajtimit, q e kishte br po ky autor n librin e vet Kah teoria. Dallimi sht n esenc se atje m shum idet artikuloheshin si teza dhe kapnin gjith korpusin e letrsis son bashkkohore, kurse ktu prqendrohen n ngritjen e sistemit teorik t nj gjinie letrare, t poezis. Duhet theksuar menjher se teoria e Rugovs rreth poezis son t re dhe vet ky klasifikim, q del n baz edhe t analizave letrare paraprake, nuk mbshtetet vetm n nj kriter qendror. Prfundimet e tij bazohen n krkime n nivele t ndryshme t tekstit t poezis q kapin figurn, dallimet n funksionalizimin e saj, m tutje edhe vet diskursin poetik, pr t prekur dhe preokupimet themelore t saj, si dhe idet. Megjithkt n klasifikimin e tij hyn domosdo koha, me nj fjal, konteksti shoqror, pra edhe elementi i kushtzimit shoqror t formave dhe t tipeve t shkrimit. Kjo vrehet edhe n vet emrtimet. Po, mbi t gjith ngritet nj kriter q do t shqiptohet n emrtimet e tipeve, sht ky raporti i krijuesit, subjektit krijues dhe materies letrare, duke e marr kt n procesin e formsimit letrar, po dhe si rezultat t prfunduar, tashti si objekt, q do t prfaqsohej me terma t tjer, si realitet tjetr letrar karshi nj realiteti jetsor. Pra, n esenc, ngritet raporti Subjekt - Objekt, q del n dy nga tipet. Ndrsa tip i par, q dikur shihej si entuziazm, pra gjithnj n nj ndrvarshmri me nj ide shoqrore, tashti del si afirmim. Rugova klasifikimin e vet tipologjik do ta bj edhe me vlersin e vet teksteve, pra nuk ka t bj vetm me karakterizim po edhe me vlersim. Prej kndej, poezia objektive i del prnga vlerat m e rndsishme se dy tipet e para. Kjo do t thot se n teorin e vet t poezis son ai, nga ana tjetr, krijon edhe nj pamje t zhvillimit t poezis son. Dy krkesat e tij jan vshtir t provohen sidomos n shkrimet q kan karakter kryesisht teorik e formulativ. Tezat e veta Rugova i argumenton me libra dhe sidomos me autor t veant. Edhe nga ky aspekt sikur krijohet nj kronologji e veprave dhe autorve dhe m n fund e vlerave, n aspektin e paraqitjes. Mirpo, problemet dalin pikrisht me autort, nga nj an, dhe me poezin q kapet t trajtohet teorikisht n nj prerje sa kohore aq aktuale. Pse ndodh kjo? Kjo ndodh sepse kemi pak poet q kan t formuar nj sistem t vetin t ideve, madje edhe t shkrimit poetik. Me nj fjal, pak ka individualitete q pa munges dhe pa tepric mund t'i prgjigjen nj tipi t shkrimit apo, m n fund, nj tipi t poezis. Kjo shtron shtjen e bashkjetess prnga kushtet e krijimit, pr t mos thn pr ndikimet e ndrmjetvetshme q jan t dukshme dhe nganjher prekin problemin e imitimit. Natyrisht q kto probleme n kt studim t Rugovs nuk jan trajtuar deri n fund, gj q nuk ka lejuar dhe mnyra e krkimit, po duhet t theksohet se jan t mdhenj, bile nganjher t pakalueshm, n rrugn e fardo shkrimi q ka karakter prgjithsues pr poezin ton t re. Kt problem, shihet, e ka hetuar edhe vet autori kur me emra bn ilustrimin e tipeve t poezis, disa emra autorsh i dalin n m s paku dy tipe, dhe jo vetm n aspektin e zakonit t pranuar ndrdijshm se n rinin e par poett e shkruajn m fuqishm intimn, por edhe n aspektin e trajtimit letrar dhe t vet ideve dominuese n poezi. Nj problem t till do ta ndrionte nj studim i natyrs pak m tjetr, i natyrs s hetimit t tendencave kryesore n poezin ton, duke nisur nga akti i paraqitjes s tyre, npr pikat e realizimit t tyre kryesor. Me nj fjal: pr t'u par ku jan ato artikulime poetike autentike, e ku jan t bartura nga t tjert apo edhe t imituara e t shpifura.


    4. Vlersimet

    sht e qart, problemi i hetuar m par e ka shpn autorin q n fund t teoris s vet t poezis t shtoj kapitullin Vlersime, q prnga natyra e t shkruarit dhe destinimi, njmend nuk ka shum t bj me nj teori t shtruar m par me sistemin poetik. Do t thosha m mir, sht tepric e ktij sistemi. Teksti i vlersimeve ndrron kryekput nga teksti kritik i gjith librit, nga ai sharmant e iniciues i problemeve n eset, nga analiza argumentuese n kritikat dhe nga abstragimi i ngritur n sistem n teorin. Ky tashti sht nj tekst formulativ i prer, i prfunduar totalisht, q n aspektin prfundimtar t mendimit dhe t formulimit merr karakterin edhe t ekskluzivitetit n vlersimin e poezis dhe t librave t autorve ve e ve. Duhet t pranohet menjher, nj tekst i rnd kur kemi t bjm me poezin dhe kur t jet i lexuar menjher mbas shkrimeve t tjera t prmendura. N shkallt e vlersimit t veprave konkrete poetike ktu sht m e larta: libr i mir e me ndikim, formulim q vetvetiu e fut n loj problemin e ndikimeve e ndrndikimeve n poezin ton, jo vetm n nj aspekt. Mirpo, shtja sht theksuar, sht markuar prfundimisht e nuk sht shpjeguar n proces, e pse jo, u prmend edhe m par. Nga ana tjetr, ky lloj shkrimi e nxjerr kritikn n fushn e funksionalizimit t saj shoqror e letrar para s gjithash, n fushn e mohimit, pranimit, vlersimit. E kthen at n nj instrument shoqror e letrar veprues. Duket se nj natyr e ktill e manifestimit t kritiks nuk mund t rrinte mir n nj tekst t shqyrtimit teorik, pra m leht do t rrinte sa m larg tij. Sepse derisa i pari me gjith forcn e dijes tenton t krijoj nj sistem t argumentuar poetik, shkrimi i dyt kthehet n ekskluzivitetin e pranimit apo mospranimit konkret t vlerave t dhna, me nj fjal sht nj aparatur pr mbrojtjen e sistemit t par t krijuar, i cili mund t jet i pranueshm pr aq sa sht i argumentuar mbrenda krkesave q ia shtron vetes dhe jo n mnyr tjetr. Ktu nuk diskutojm pr pajtimin apo mospajtimin me vlersimet konkrete t veprave. Niveli i till i diskutimit mund t jet gjithmon i paprshtatshm, qoft ai pranues apo mohues, sepse fundja autori e ka t drejtn e vet q t mohoj apo t pranoj dhe s fundi t vlersoj n baz t kritereve t veta letrare dhe t pikpamjeve; e m n fund t botkuptimit.
    M duket se edhe ktu, n kt vepr me interes t kritiks son t re, poezia nuk kalon mir me sistemin. Ndoshta pse poezia prnga natyra e vet shkruhet dhe lexohet m s miri jasht sistemit. Poett do t thoshin edhe m shkurt: poezia nuk i ka punt mir me erudicionin. Mund t jet.
    Ndryshuar pr her t fundit nga Albo : 24-01-2013 m 14:16
    My silence doesn't mean I am gone!

  16. #16
    Rising Star and Legend Maska e Davius
    Antarsuar
    20-04-2003
    Vendndodhja
    Underground
    Mosha
    31
    Postime
    11,981
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    IV. KRKIMI I KUPTIMIT
    (Vepra e Bogdanit 1675-1685)



    --------------------------------------------------------------------------------

    1. Karakteri i veprs

    Vepra e Pjetr Bogdanit Cuneus prophetarum, para s gjithash, sht nj doktrin e krishter, pra nj msim, q jepet n arsyetimin e fes dhe ngre nevojn e forcimit t besimit duke pasur parasysh nj ambient konkret, ambientin e shqiptarve. Shpjegimi pr fen dhe msimi pr krishtenizmin sht nisur n Bibln e Vjetr, po mbshtetjen kryesore e ka n Bibln e Re dhe n shpjegimet e dijetarve t hershm teolog, e sidomos te Shn Augustini, vemas n veprat e tij De Civitate Dei dhe Rrfimet. Ndoshta pikrisht mbshtetja n Shn Augustinin i jep jet nj prjashtimi kaq t fort dhe me do kusht t argumentimeve fetare t Ebreizmit dhe Islamizmit, prjashtim q do t provohet n seciln pik t diskutimit me radh.
    Po u desh t gjinden dhe t hetohen elementet origjinale t Bogdanit n shpjegimin dhe trajtimin e ktyre problemeve, pa tjetr shtrohet prpara krkesa q vepra e tij t lexohet duke e pasur prpara Vulgatn latine t Bibls, n t ciln i sht dashur t mbshtetet atij n thelb. Pra, origjinaliteti i tij mund t krkohet n tepricn e argumenteve q mund t gjendeshin karshi tekstit baz ku sht mbshtetur; n kt mnyr mund t hetohen idet e tij origjinale n shpjegim, por jo edhe n doktrin.
    Trajtimi i problematiks s Shkrimit t shenjt n veprn Cuneus prophetarum sht krejt n frymn e interpretimeve latine, n radh t par t Shn Augustinit, simbas t cilit, do gj n kt shkrim (sht fjala pr Bibln e Vjetr) q nuk mund t lidhet direkt me nderin (apo njerzin) e zakoneve dhe me t vrtetn e fes (katolike), duhet t konsiderohet alegorike. Kjo ka t bj sidomos me interpretimin e pikave ireale t Shkrimit t shenjt, q bjn besimtarin t largohet nga udha e fes, besimit. Nga ana tjetr, pr judaistt, t gjitha t vrtetat morale dhe filozofike jan t fshehura n Bibln e Vjetr.
    Duke u nisur nga tradita latine e shpjegimit t Shkrimit t shenjt, shkrimi i shenjt n kt vepr trajtohet n katr kuptime, nivele: njri prej tyre sht i fjalprfjalshm, i drejtprdrejt, dhe tre t tjert jan t figurshm: tropologjik, alegorik dhe anagogjik.

    a). Kuptimi alegorik:
    sht kuptimi kryesor i figurshm n raport me msimet e Ungjillit.
    b). Kuptimi tropologjik:
    prmban nj kuptim moral, individual, duke kaluar npr t cilin Zoti qorton apo lavdon shpirtin njerzor.
    c). Kuptimi anagogjik:
    sht ai q dallon n mesazh nj aluzion n t vrtetat metaforike e morale: jeta e ardhshme, gjyqi i fundit, dnimi i prjetshm...

    N mbshtetje t ktij interpretimi, Shn Augustini kt princip m shkurt e formulon kshtu: "N Dhjatn e Vjetr sht e fshehur Dhjata e Re, Dhjata e Vjetr zbulohet n Dhjatn e Re", parim i po ktij autori q kur citohet nga Bogdani n veprn e prmendur ka kt formulim: "Marrm vesh sa mundemi, qish mos mundmi besojm".
    Kjo frym teorike e shpjegimit t Shkrimit t Shenjt sht trajtuar pik pr pik kshtu n veprn Cuneus prophetarum, n Shkalln II, Ligjrata I, nga interpretimi i s cils mundet dhe duhet t lexohet e gjith vepra e tij e prmendur.
    N aspektin e shpjegimit t Krijimit t shenjt dhe t Trinis, vepra e Bogdanit si ide nuk ka ndonj t re dhe nuk mund t kishte. Krkimi i origjinalitetit t tij, prap, on n hetimin e shpjegimeve t tij konkretizuese, pra n msimin e tij t fes, q n nj an do ta ken bazn e vet argumentuese n filozofin e filozofve antik, Aristotelit, Platonit e Seneks, q ngritet nganjher edhe deri te sensualizmi i mvonshm, dije q citohet her me emra autorsh e her pa ta. Konkretizimi i shpjegimeve t tij, nga ana tjetr, ka t bj me gjeografin dhe me dijen e mesit, prandaj mund t gjejm n veprn e tij t prmenden, Pashtriku, Prizreni, Shkupi, Shkodra, Drini, Vardari, madje edhe referencat historike t ambientit: mundja e Vui Pashs n Malsi, apo ndonj prshkrim sociopsikologjik i banorve t vendit t vet. Shpjegimin e doktrins s vet, m tutje, e forcon me nj ton t rrept, t sert t polemiks me karakter kundrshtues, ndaj Islamizmit dhe t Judaizmit. Polemika e tij, karakteri prjashtues sht i pandalshm, sa q mendimin e Muhamedit se me uj lahet t flliqtit, mkati, duke aluduar pr abdesin, e quan mashtrues, sepse, simbas tij, shpirti lahet nga mbrenda. Po me kt sertsi prjashtuese diskuton shkallt e krijimit dhe t njohjes s ebrejve, duke prjashtuar triadn e Talmudit dhe t Kaballs.
    Dokumentimin dhe arsyetimin e moralit, etiks s krishter, Bogdani e jep n veprn e vet n Shkalln II, Ligjratn VI, duke njohur dhe emrtuar t kqijat e djallit q kan hyr n shpirtin e njeriut: madhshtia, smira, mria, pritesa, lakmia, gryksia, kurvnia; dhe shrimin e njeriut nga kto e jep nprmjet shembullit t kryqimit t Krishtit, Krishtit t kryqzuara.

    a). Me uljen e koks n kryq, u mjekua madhshtia.
    b). Me urat pr armiq, ndiqet mnia.
    c). Me t elurit e krahrorit largohet smira.
    d). Me te bajturit e koks, pritesa.
    e). Duke u dhn teshat e veta atyre q e kryquan, mundet lakmia.
    f). Me pirjen e helmit, gryksia.
    g). Me t rrahurat q duroi, flaket kurvnia.

    Gjith kjo edhe nga aspekti moral e etik shpjegon dhe prfaqson filozofin e flijimit t krishter, q si dim ka marr karakterin e nj maksime t hetuar edhe te Tolstoji: jo kundr t keqes me dhun. Filozofia e flijimit t Krishtit-hero ktu gjen nj shpjegim t sakt moral dhe nj prfaqsim shembullor.
    Nga sa shihet, vlera e par e veprs s Bogdanit, Cuneus prophetarium, nuk sht filozofia dhe ideologjia e tij fetare e krishter, por se sht vepra e par e shkruar n shqip, m s pari pr rndsin e kapjes s nj shqipeje t vjetr n provn e saj me nj dije dhe diskutim t kohs. Studimet shqiptare gjithmon do t jen m t dobishme dhe m produktive kur merren me kt an t ksaj vepre t rndsishme t kulturs son.


    2. Krkimi, Metoda, Rezultati

    Ibrahim Rugova n studimin e vet monografik, Vepra e Bogdanit 1675-1685, i ka hyr nj pune t rnd dhe t rndsishme, me prpjekje e synim q kt vepr ta bj t njohur sot, t kapshme sot, me nj fjal ta riaktualizoj, duke br analizn e saj dhe duke u prpjekur edhe t krijoj portretin krijues dhe intelektual t Pjetr Bogdanit. Puna sht e rnd, sepse pr t, para s gjithash, nevojitet nj formim i fort filologu, madje filologu klasik dhe albanologu n t njjtn koh, dhe e dyta se studime t ksaj natyre ka pak deri m tash n kulturn ton. Pr krkimin e tij, mandej metodn, dhe pr rezultatet mund t fillohet diskutimi ndoshta duke cituar disa nga mendimet q gjinden n monografin e tij, t cilat e shqiptojn gjendjen e subjektit krkues para veprs q studiohet, apo edhe para nj subjekti tjetr krijues (Bogdanit) t larguar n koh pr tre shekuj. Citatet prfaqsojn edhe mnyrn e prjetimit t kontaktit t par, familjarizimin me veprn dhe m n fund disa nga prfundimet:

    Dhe njmend, u habita, u befasova... Mirfilli u entuziazmova dhe iu ktheva puns, q kt intuicion dhe entuziazm ta kthej n argument dhe n vlersim, shkurt, n njohje t veprs. f. 11.

    Kshtu gjenetikn e tekstit t veprs s Bogdanit e ndrtuam kryesisht n baz t literaturs ekzistuese, e jo t hulumtimeve burimore, sepse ajo ende njihet pak f. 12.

    Kemi br nj kompromis metodologjik: Kurcius, Bart, Lihaov. f. 13. Pra, kemi br her-her nj modernizim terminologjik e disiplinar... f. 13.

    Marr realisht, pjesa e par e librit sht nj traktat filozofik e shkencor n kuadr t teologjis. f. 77.

    Me kt nuk krkojm ta zhveshim at nga filozofia e teologjia katolike, far absurdi (!)... f. 203.

    Nuk e kemi ndjekur metodn e projektimit t problemeve, po t afirmimit t atyre q ekzistojn, shtrohen e zgjidhen n veprn e tij. f. 148.

    Sa i prket leksikut, mund t themi se aty sht thuaja e gjith gjuha jon, po edhe kt duhet par n raport me at t shkrimtarve tjer... f. 208.

    Shkurt: sht nj Komedi hyjnore shqiptare marr n planin e aksiologjis historike-letrare e filozofike. f. 226.

    Pra, Cuneusi sht vepr baz e humanistiks shqiptare. f. 226.

    Nga citimet e prmendura shihet se kontakti i par i studiuesit me veprn ka prodhuar habin, dashurin dhe adhurimin, gjendje q jan t mirseardhura n komunikimet letrare, po nga t cilat nuk mund t lirohet leht studiuesi, sado q prfundimet do t'i nxjerr nga krkimet dhe analizat e veta. Sepse edhe vet metoda e krkimit dhe prdegzimi i saj m tutje mbajn dika nga ngjyra e kontaktit t par, sidomos kur t kihet parasysh nj kritik subjektive produktive n leximin e tekstit, far sht ajo e Ibrahim Rugovs n pjesn m t madhe t monografis s tij pr Bogdanin. Sa i takon problemit t vet natyrs s shkrimit q mbshtetet shum n citimin e tekstit dhe n interpretimin e tij, kjo sht kushtzuar n nj mas edhe nga shkaku se vepra Cuneus prophetarum sht ende e panjohur si tekst pr mesin ton, dhe nprmjet analizs autori ka br prpjekje q t jap sa m shum tekst prfaqsues n studimin e vet. Mu nga kto arsye edhe monografia sht shkruar e ndar n dy pjes t mdha: Gjenetika e veprs dhe Analitika e veprs. N t parn sht munduar t jap sa m shum material dokumentues, aq sa mund t jepet nga Prishtina jon e sotme, dhe jo vetm pr t regjistruar sa t jet e mundur m shum tituj rreth veprs s Bogdanit, por edhe pr t rikrijuar sa t jet e mundur atmosfern dhe kohn kur u shkrua vepra. Pra, kjo pjes i prket n nj mnyr paraprgatitjes pr lexim t drejtprdrejt t tekstit t veprs q do t bhet n pjesn e dyt t monografis, n Analitika e veprs. Prandaj, sado q krkimi prgatitor pr studim, i prfaqsuar n pjesn e par t monografis, sht i punuar me pedanteri, rezultati themelor i krkimit t tij sht n pjesn e dyt, q del m e lir jo vetm n krkim po edhe n prfundimet, t cilat shpesh dalin prap n formn e metafors, duke ln mundsin e kapjes s dykuptimshme, qofshin edhe kto rezultate t analizave t prparshme. Le t prkujtojm ktu vetm dy prkufizimet e fundit t cituara m par: se Cuneus prophetarum sht nj Komedi hyjnore shqiptare, apo tjetrin se kjo vepr sht baz e humanistiks shqiptare. Sa pr metaforn e par, ajo mund t pranohet si nj prafrim prnga ndrtimi i veprs s Bogdanit, ndrsa konstatimi i dyt m duket se rrin fort pak, qoft edhe kur krahasohet me nj argumentim q sjell Bogdani pr moralin e krishter nprmjet flijimit, n shembullin e Krishtit, q e prmendm m par. Po nga nj an tjetr, kur t hapet ka problem n koordinata t kulturs son kombtare dhe popullore, sa qndron ky vlersim do t provohej po t hapej nj dialog ndrmjet veprs s Bogdanit dhe Kanunit, duke e njohur kt dokumentin e dyt si kodifikim gojor q vjen nga msimet q sjellin situatat jetsore t ktij populli, i cili kthehet n model, dhe jo vetm model i sjelljes po edhe detyrim i saj.

    Edhe vlersimi se n veprn e Bogdanit sht e prfshir gati e gjith gjuha jon duket si nj kompliment pr t adhuruarin, sidomos kur t jet ofruar pa analiza paraprake t gjuhs s tij, jo vetm n nivelin e t shprehurit po edhe n sintaksn e saj. Sa pr kt problem, vet Bogdani n veprn e vet thot:

    Po prse gjuha jon Arbnesh asht e vobek pr fjal qi duheshin pr t'i tiell ndjer n skajt', prse ende ndr pr ato arrsenje prsipri, mejaft jet mujtun e shtremena, prashtu qendrojn e nuk shkruejm tjetr pr kt pun. Cuneus...f. 31.

    Ndan ktyre prfundimeve q don t diskutohen, vlera e studimit t Ibrahim Rugovs pr Bogdanin sht e pakontestueshme, sidomos n pjesn e dyt t tij, e sidomos n kapitujt ku flitet pr praktikn e tij teorike letrare dhe pr praktikn poetike. M qllim lm manash praktikn filozofike, sepse ajo m nuk del esencialisht dhe nuk kishte si t dilte jasht konvencs s kohs t mendimit teologjik, sado q ky mendim n farn e vet t shtrirjes si libr, si msim, n udhn e shpjegimit dhe t argumentimit domosdo do t ket marr dika nga dija dhe shkenca e kohs s vet. Projekti i Ibrahim Rugovs n studim realizohet duke e trajtuar Bogdanin n gjiun e retoriks klasike. "Modernizimi" si e quan ai i termave, distribuimi i materies s veprs s Bogdanit dhe i pikpamjeve t tij npr disiplina m t reja t studimit letrar mund t bhet dhe bhet pr aq sa kjo dije moderne ka trashguar n trupin e vet pikrisht nga retorika klasike dhe ajo e mesjets.

    Po ajo q sht m e rndsishmja dhe q manifestohet esencialisht si fryt i krkimit t ktij studiuesi sht ta provoj t vrtetn se vepra mbetet gjall dhe komunikon me koht e mvonshme, pr aq sa kto koh mund ta marrin dhe ta interpretojn nga pozita e vet dhe e dijes s vet, qoft ky interpretim edhe kaq i larguar nga destinimi i par i autorit. Me nj fjal, Rugova veprn e Bogdanit do ta aktualizoj sot, jo vetm si vler, si fakt kulturor t s kaluars son, po edhe si nj qenie t gjall q jeton edhe sot, qoft edhe e prfaqsuar prnga ndonj figur, prnga ndonj ide n veprat e letrsis son t mvonshme. Studiuesi kt tez t veten e provon edhe me prafrime me letrsin ton bashkkohore dhe n kt mnyr do t hetoj disa konstanta shpirtrore, gjakime a ideale, q duke qen karakteristike t nj vendi, t nj populli e karakteri, trashgohen, prsriten nga koha n koh. N kt aspekt, duket se teksti i kritiks s Ibrahim Rugovs n pikat e tij m t suksesshme merr trajtn e ndrrimit, ndrrimit mbi fjalt dhe kuptimet n veprn e Bogdanit, duke br edhe vet provn e produktivitetit t shqipes n mendim. Ky orientim edhe e shpie patjetr n krkimin e atyre pikave t shkrimtarit ton t madh t vjetr, q un m hert i quajta "teprica", do t thot t dhna e interpretime q i shptojn sistemit t tij t fort t doktrins fetare t krishter. Se pikrisht kto pika japin idet e rndsishme pr vendin, pr popullin e autorit, dhe indirekt krijojn biografin e tij shpirtrore mbrenda veprs s tij. Ibrahim Rugova i krkon, i gjen kto teprime, q i ikin doktrins s Njshit teologjik, dhe i interpreton me dashuri t pashoqe.

    Pr shum veti q mund t jen prmendur ktu apo jo, vepra e Ibrahim Rugovs Vepra e Bogdanit nganjher m tepr duket si vepr letrare sesa si vepr shkencore. Dika si metafor e dyt e nj metafore m t vjetr bogdaniane. Apo si prov e pranimit, e prqafimit t nj rrezmi, trashgimie t Bogdanit n letrsin e sotme shqipe. E gjith kjo n frymn e krkimit t tij. Vlera e ksaj vepre tash pr tash nuk duhet t shikohet vetm n vlern e rezultateve prfundimtare q i sjell, po mbi t gjitha n nivelin e shtjeve q thelbsisht kan t bjn, m s pari me studimin e veprave t vjetra t letrsis shqipe, m tutje n qndrimin ton aktiv ndaj tradits son letrare e kulturore, edhe m tutje n vnien e lidhjes s bashkkohsis me traditn kulturore, pr t arritur n fund te krkesa kryesore: duke aktualizuar nj shkrimtar, t hap nj problematik kaq t rndsishme t kulturs son.

    E, si vepr m vete, Vepra e Bogdanit e Ibrahim Rugovs hyn n radhn e studimeve kryesore pr kt shkrimtar, dhe bhet n t ardhmen, padyshim, vepr prkrah t cils nuk mund t kalohet n fardo studimi t ri pr kt shkrimtar.
    Ndryshuar pr her t fundit nga Albo : 24-01-2013 m 14:16
    My silence doesn't mean I am gone!

  17. #17
    Rising Star and Legend Maska e Davius
    Antarsuar
    20-04-2003
    Vendndodhja
    Underground
    Mosha
    31
    Postime
    11,981
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    V. KRITIKA LETRARE SHQIPTARE
    (Kahe e Premisa t kritiks letrare shqiptare 1504-1983)



    --------------------------------------------------------------------------------

    1. Problemet me kritikn

    Ibrahim Rugova, n pjekurin e vet krijuese, i ka hyr projektit m t madh kritik, q i prfunduar ka titullin Kahe e premisa t kritiks letrare shqiptare 1504-1983. Vet titulli i monografis dshmon q projekti studimor i Rugovs ka brenda komponentn teorike dhe komponentn historike, duke shfaqur esencn e krkimit ndrmjet historis s kritiks dhe teoris s kritiks me shfaqjet e saj n koh. Pr lehtsi t t kuptuarit t objektit autori pranon kornizat karakterizuese t periudhave letrare t letrsis shqipe, si kultur e trashguar. Prandaj, studimi ka pjesn Pjesn e par me ndarjet (klasifikimet): A. Fillimet e mendimit kritik, B. Kritika e Rilindjes Kombtare dhe C. Kritika e periudhs 1912-1944, dhe Pjesn e dyt me klasifikimet: A. Kritika bashkkohore me prerjet: a. Kritika n Shqipri, b. Kritika shqiptare n Kosov, c. Kritika te arbresht.
    Pra, sado q sht shenjuar nj kuadr kohor, q sugjeron kronologjin, krkimi i Rugovs sht m tepr diskutues e klasifikues, duke par fenomene kritike t trashguara, pra q vijojn n koh t ndryshme, si dhe fenomene t thyerjeve e t ndryshimeve. Studimi i bazuar n kahe (orientime) q nnkuptojn metodat kritike dhe n premisa, q nnkuptojn bazn teorike t fenomenit, i kan nxjerr jo pak probleme studiuesit, sepse kto nuk duken njsoj e me t njjtn vler n tekste t ndryshme kritike t shfaqura kaq larg n koh.
    Problemi i par pr t zgjidhur sht vet prkufizimi dhe dallimi ndrmjet asaj q sht kritik dhe asaj q sht kritik letrare, sepse n vshtrimin modern t termit kritika letrare sht prodhim i letrsis (pra vjen a posteriori), prandaj, si mund t ket kritik pa pasur letrsi (kemi parasysh shkrimet fillestare n koh). Autori e ndien kt problem, por nuk e shtron shkoqur n studim, duke u mjaftuar me shenjat e krkimeve e t krkesave t tij ndaj teksteve, kshtu q prkufizimi del implicit. Pra, kemi kritikn si mendim pr letrsin apo ndonj fenomen t shkrimit, madje dhe kritikn mbrenda doktrinave religjioze, estetike e ideologjike, q anon nga fenomenet letrare, dhe kritikn letrare, q prodhohet si interpretim apo analiz letrare.
    Prandaj, kur trajton tekstet e Barletit, t Bogdanit apo t Nezimit, autori gjen m tepr elemente t poetiks klasike, t shenjt apo orientale, ashtu si dhe t retoriks.
    Prandaj, kur trajton tekstet e De Rads a t romantikve t tjer shqiptar, autori gjen m tepr elemente t estetiks apo t ideologjis kombtare t artikuluar edhe si letrsi kombtare.


    2. Konteksti sociokulturor

    Para do kapitulli t librit t tij, q shenjon periudha kohore, Rugova v hyrjen e emrtuar Konteksti sociokulturor. Kto jan tekste kuadro, q prpiqen t ruajn dallimet ndrmjet Tekstit dhe Kontekstit ashtu si dhe lidhjen e tyre qoft n nj zhvillim historik t jets shpirtrore t shqiptarve, qoft n dialog t saj me t tjert, qoft, n fund, n fazat e krkimit, t studimit e klasifikimit t autorit. Pra, ndonse autori sht zotuar t merret me tekstin, ai nuk i shpton shqyrtimit t kontekstit, qoft ky prcaktues apo vetm ndikues n tekstin kritik.
    Bie n sy, pra, q nuk ka t bhet vetm me kontekstin letrar, po shum m gjer me kontekstin sociokulturor. Ky problem nxjerr n shesh, qoft n mnyr t ndrmjetme, q zhvillimet letrare, madje kulturore, shqipe kan nj fytyr t veant, madje atipike, sado q studiuesin e mban dshira e qllimi q ato t jen t krahasueshme me kulturat e tjera. Ajo q quhet histori apo gjeografi apo m n fund karakterologji nacionale nuk le t kalohet leht, qoft n shqyrtimet teorike, q n thelb e kan universalizmin. Rugova i ka provuar kto probleme edhe n studimet e tij t mhershme: kemi parasysh studimin Vepra e Bogdanit, apo edhe m sakt veprn Kritika letrare (1979) t br bashk me Sabri Hamitin, libr q prbn bazn themelore t studimit t tashm t kritiks letrare shqiptare. Do t thot Ibrahim Rugovs i sht dashur t kaloj shum sprovime interdisciplinare q ktu t kaloj nga konteksti n tekst, q t kaloj nga kritika te kritika letrare shqiptare, nga venerimi historik n venerimin teorik e klasifikues.


    3. Kritika letrare shqiptare

    E thna e Mishel Montenjit se m vshtir sht ti interpretosh interpretimet se ti interpretosh gjrat sht br moto e puns s Ibrahim Rugovs n kt vepr, duke artikuluar zin e krkimtarit npr labirintet e ideve t t tjerve, aq m tepr n kaosin e mendimeve e t shkrimeve t shqiptarve, pa asnj sistemim deri n kt koh. Kjo vshtirsi, prandaj, mund t lidhet edhe me prkushtimin pr t sistemuar, klasifikuar e vlersuar idet, q jan vetm evidenca dhe idet q mbeten t gjalla e prodhore edhe n koht prtej kohs kur linden.
    T gjitha problemet bhen m t kapshme n fazat a periudhat kur artikulohet prfundimisht kritika letrare shqipe, q zhvillohet e perfeksionohet m s pari n dialog me vepra t letrsis shqipe, pra si interpretim i gjrave. Kjo lidhet me shfaqjen e kritiks letrare n kuptimin modern, q do t lidhet teorikisht e praktikisht me emrin e Faik Konics, me kohn e zhvillimit t letrsis shqipe, me modernitetin e me shekullin njzet.
    Tanim Rugova del n terrenin e vet t preferuar, kalon n tekst t kritiks, dhe krkimi i tij bhet krejt substancial duke hetuar premisat si baz teorike t kritiks letrare dhe kahet si paraqitje apo orientime t metodave t diferencuara t kritiks letrare. Kjo sht koha t ciln autori e cilson si konsolidim i kritiks. Tanim interpretimet e autorit jan t argumentuara n tekste dhe kan mbshtetjen klasifikuese, q reflektojn prgjasime me metodat e kritiks letrare moderne n qarkun kulturor e letrar evropian. Rugova flet pr vetdijen kritike (F. Konica), kritikn introduktive (Fan S. Noli), kritikn psikanalitike (K. Maloki), kritikn filologjike e kulturohistorike (E.abej), kritikn imanente (M. Kuteli), kritikn e romanit (V. Koa), letrsin realiste (Dh. Shuteriqi), kritikn estetike-historike (A.Pipa).
    Krkuesi i palodhshm empirik i shkrimeve kritike shqipe dhe teoriku modern i kritiks, Ibrahim Rugova dshmon gjersin e tij n metod e n trajtim, ndonse edhe vet do t bjer n kontekstin sociokulturor, qoft n vshtrimin e mungess s riprodhimit sistematik t shkrimeve kritike, qoft i shtrnguar nga premisat ideologjike dominante t kontekstit kulturor shqiptar kur sht shkruar vepra. Ndryshe nuk ka si t dshmohet vlersimi i pakt n shkalloren kritike i Vangjel Kos ashtu si dhe mungesa e vlersimit kritik t Gjergj Fishts e t Ernest Koliqit.
    Kjo shtje bhet edhe m problematike n trajtimin e kritiks letrare n Shqipri n periudhn e pas lufts s dyt, ku ideologjia bhet amz e mendimit pr letrsin dhe ku metoda e realizmit socialist e dekretuar e fut letrsin nn mbretrin e dogmatizmit. Rugova prkrah karakterizimit mundohet t gjej shkndija t dinamizimit t brendshm letrar, duke diskutuar kujdesshm at q do t quhej dialog ndrmjet tradicionalizmit dhe novatorizmit. N kt fush, krkuesi brilant, Rugova, lodhet duke gjetur sjelljen e mirkuptimit, por edhe duke prodhuar faqet m jointeresante t studimit t tij.
    Kur sht shtja e vshtrimit t kritiks letrare shqiptare n Kosov, Rugova sht n shtpin e vet dhe n formatin e vet, prandaj gjykimet i ka m t lira e t vrteta, t mbshtetura n argumente. Ai karakterizon e klasifikon orientime kritike dhe vlerson kritikn me lehtsi t pazakonshme. Mirpo, edhe ktu i del para nj problem, t cilin nuk ka si ta zgjidh aty pr aty. Disa nga kritikt, q i sheh m prodhort n vshtrimin e pranimit e t vlersimit, ishin n kulmin e tyre t krijimtaris, prandaj vlersimet e studiuesit vetvetiu marrin trajtn e paravshtruesit, q nuk sht nj pozit e dshirueshme e njeriut q nuk do t duhej t klasifikonte pa e pasur bazn e plot argumentative.


    4. (Si) Enciklopedi e kritiks

    Libri i Ibrahim Rugovs Kahe e premisa t kritiks letrare shqiptare 1504-1983, prpos tekstit themelor autorial n t cilin sht krijuar harta e shfaqjeve kritike dhe harta e vlerave, ka dhe nj pjes me pesh t madhe t tekstit q quhet Bibliografia, e cila me 1. Bibliografin prshkruese t librit 1861-1944, me 2. Bibliografin komentuese t kritiks n shtypin shqiptar 1883-1944 e me 3. Listn e organeve t shtypit 1848-1944 krijon kuadrin e referencs shkencore t domosdoshme pr nj projekt t madh, t parin sistematizues. Kjo ndrmarrje dokumentuese kaq e madhe e kaq e mundimshme e autorit lidhet me mungesn e teksteve t vjetra n qarkullim deri n vitet tetdhjet t shekullit njzet, e sidomos me mungesn e leximit t tyre sistematik. Prandaj, autori citon pjes t gjata, komenton dhe jep shnime. Prandaj, konsiderojm q kjo pjes e librit krijon nj pik tjetr n t ciln mbshtetet teksti i par sintetizues; kemi ktu nj interkomunikim t botve.
    Nj vler t veant ka Treguesi historik i termave, q sht n fakt nj koncentrat teorik i gjith krkimit. Tanim niveli i zhvillimit teorik t kritiks do t duket n baz t sistemimit t termave fundamental, gjithsesi me mundsin q kta terma t jen t krahasueshm me terma teorik t krkimeve letrare evropiane. Sepse, u tha m par, q n fushn e teoris gjithmon jemi n fushn universale. Kurse studiuesi Ibrahim Rugova e ka pr dshir, mall e qllim q kulturn nacionale n kt domen (n kritikn letrare), po dhe n domene t tjera, ta shoh t krahasueshme e t matshme edhe me literaturat e me kulturat e tjera.
    Vepra Kahe e premisa, me ndrtimin, strukturimin, krkimin, argumentimin, referencat gati shteruese, kaprcen qllimet fillestare t nj monografie dhe merr prmasat e nj enciklopedie pr kritikn shqiptare si disiplin t mendimit dhe kritikn letrare shqipe si zhanr letrar. Kjo pa dyshim sht vepra m e madhe e m e ndrliqshme kritike e Ibrahim Rugovs, nj nga veprat m t mdha t kritiks shqiptare, duke e br vetvetiu autorin njrin ndr mendimtart m t mdhenj bashkkohor shqiptar pr letrsin.
    My silence doesn't mean I am gone!

  18. #18
    Rising Star and Legend Maska e Davius
    Antarsuar
    20-04-2003
    Vendndodhja
    Underground
    Mosha
    31
    Postime
    11,981
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    VI. REFUZIMI ESTETIK
    (Refuzimi estetik), 1987



    --------------------------------------------------------------------------------

    1. Trajta e kritiks

    Libri Refuzimi estetik, sht libri i fundit kritik i Ibrahim Rugovs, ndrsa n trajtn e ndrtimit formal duket t jet vazhdim i librit t mhershm Strategjia e kuptimit. Kjo jo vetm sepse e prbjn kryesisht tekste kritike q lidhen me autor bashkkohor dhe vepra e ide letrare aktuale, por edhe pse kapitujt e tij nuk emrtohen n baz t shtjeve t shqyrtuara, por n baz t klasifikimit t formave t kritiks s autorit. N kt vshtrim, kemi nj vetklasifikim t shkrimit t autorit. Libri Refuzimi estetik ka kt struktur: I. Ese, II. Kritik, III. Studime, vshtrime, IV. Teori e kritiks. Duke par kta kapituj, q shenjojn format e kritiks, n mnyr t drejtprdrejt kuptojm edhe format e domosdoshme apo t preferuara q diskursi kritik i ktij autori merr n dialog t prhershm me fenomenet letrare, me veprat konkrete dhe me autort shqiptar. sht e natyrshme q shkrimet e lidhura me nj ambient konkret letrar e me nj koh i lidh nj sensibilitet i veant, ashtu dhe nj mori formulimesh e formulash t ngjashme apo t prbashkta, t cilat i di autori dhe i siprthekson n Parathnie. Ai aty shkon nj hap m tej dhe n mnyr implicite krkon moralitetin kritik e vlern q do t sprovohet n koh.
    Rugova tashm sht kritik i sprovuar dhe kalon me lehtsi tekstet e veta n rrjetin e klasifikimeve formale e zhanrore. Si gjithnj eseun e mban form t lir pr t shpalosur ide t lira, pa u munduar me argumentimin e tyre shterues. Me kt lehtsi t ides s re ai trajton romanesken te romani, perceptimin e historis n korpusin romansor, retorikn e forms poetike, apo dhe guximin interpretues q nprmjet nj vargu t identifikoj nj poezi, madje nj poetik personale.
    Nn masn e kritiks si interpretim konkret i veprs konkrete dhe m tej si dialog t gjall me aktualitetet letrare, Ibrahim Rugova shkruan pr vepra n gjini t ndryshme, t botuara gjat viteve tetdhjet, t Azem Shkrelit, Fahredin Gungs, Musa Ramadanit, Teki Drvishit, Jusuf Buxhovit, Mehmet Krajs, Ibrahim Kadriut, Qerim Arifit, Abdullah Konushevcit. T gjith kta gati shkrimtar t brezit t kritikut. Sikur pr t provuar q kritiku i brezit sht njohsi m i mir i po ktij sensibiliteti letrar, q nnkupton nj prgjithsim, ashtu dhe njohja e stilit individual t autorve, q i bn t ndryshm dhe t veant. Mundet q kto dy elemente i bjn tekstet e Rugovs t ken n brendsi prball nj diskutimi letrar edhe nj mirkuptim gati miqsor.


    2. Opusi e Sistemi

    N kapitullin e studimeve e t shqyrtimeve letrare Rugova demonstron gjersin e dijes letrare, shkathtsin e analizs dhe mjeshtrin e argumentimit, qoft kur shkruan pr romanet e Nazmi Rrahmanit, pr pikpamjet estetike t Esad Mekulit, burimsin e poezis s Din Mehmetit, apo dramn shqiptare t Josip Rels. Megjithkt, kredon e vet kritike ashtu dhe shkathtsin diskursive ai e provon edhe nj her n studimet pr poezin e dy autorve t brezit t vet. Opusi poetik i Beqir Musliut dhe Sistemi poetik i Sabri Hamitit duket t jen studimet m t mira t ktij kapitulli. Kjo ka t bj m tepr me fenomenin letrar sesa me rastin apo me prkushtimin. N t vrtet t dy studimet jan shkruar n trajt t studimeve hyrse pr veprat poetike t zgjedhura q u kishte br kritiku autorve pr nj koleksion t botimit t poezis. Rugova do t sprovohet me poezin e dy autorve, t cilt q n rini ishin admiruar, por n t njjtn koh edhe keqkuptuar. Kritiku tani merr riskun q t krijoj tekstin interpretues dhe vlersues, i cili i botuar si parathnie, rri binjak me poezin dhe mund t sprovohet prgjithmon nga secili lexues. Kjo sht nj ego kritike e uar deri n fund, nj aventur e krijuesve t njmendt edhe n kritik letrare dhe, m n fund, nj moral kritik i provuar n vepr. Dhe Rugova ia del, meq tekstet e tij sht par t jen br m von pika t mbshtetjes pr krkimet e mvonshme pr kta autor.
    Nj studim pr romanin bashkkohor shqiptar, q megjithat mbetet n nivel t skicimit t ideve kryesore, ashtu dhe nj bibliografi e romanit bashkkohor shqiptar (1949-1986), sikur japin sinjale q autori do t punonte n nj studim pr romanin shqiptar, q nuk sht shfaqur m von.


    3. Teoria e kritiks

    I obsesionuar me kritikn, sidomos me teorin e kritiks, Ibrahim Rugova, edhe kt libr e mbaron me nj korpus tekstesh rreth problemeve teorike t letrsis e t kritiks letrare. Ai i kthehet srish leximit dhe diskutimit t librit t tij t dashur t rinis, Teoris s letrsis t Rene Velekut dhe Ostin Uorenit; pr t par dy funksionet e ksaj teorie.
    Ibrahim Rugova, kritiku i mileut t Prishtins, studenti i Rolan Bartit n Paris, apo dijetari q nuk prjashton asnj ide pa e diskutuar: cili nga kto prcaktime ka ushqyer nj diskutim problemor pr kritikn letrare dhe marksizmin si njohje apo ideologji?. Dijetari i Prishtins, si krijues, t cilit pushteti politik dhe ideologjia i shkojn mbas si hije, sqaron q kishte nj kritik tradicionale ideologjike, dhe nj tjetr t modernizuar, e cila do t merrej m n fund me Kafkn, Prustin e Xhojsin, duke i vn n shtratin e vet t realizmit t paan, prderisa t part e tyre tradicionalist i patn hedhur si dekadent. Nj diskutim i sofistikuar pr kohn, q nuk do t mbrrinte askund tjetr pos n diskutimin final t raportit t letrsis me politikn, ktu e tjetrkund.
    Rugova m n fund e vijon diskutimin e vet teorik lidhur me interesimet teorike e letrare t aktualitetit shqiptar, duke br prpjekje q fenomeni t shihet n gjith botn shqiptare, ndonse kjo bot jeton n krkimin e ideve t kundrshtueshme deri n skaj. Studiuesi prpiqet q t sistemoj grimcat e ideve shqiptare, pr ti br t krahasueshme me drejtime teorike n Evrop, qoft kah ato q mbshteten edhe m tutje n termat e funksionit si: angazhimi apo mesazhi i afishuar, qoft nga ato q shpien kah analiza e strukturave letrare duke pranuar pluralizmin e tekstit letrar. Ibrahim Rugova nuk i shpton as ktu nj tipi t diskutimit teorik letrar me premisa t dedikimit dhe t edukimit, ku metoda vetvetiu shndrrohet n demonstrim. Kjo dhe mund t jet karakteristik e teksteve q shkruhen pr tu lexuar para nj auditori t caktuar, kur teksti prball shpalimit t ides dhe argumentimit ka dshirn pr t bindur e pr t msuar.


    4. Refuzimi estetik

    Eseu Refuzimi estetik, q mban kohn e vendin ku sht shkruar (Prishtin, shkurt, 1987), sht padyshim teksti m i rndsishm pr autorin, jo pse sht shkruar i fundit, por pse ka dal n ball t librit dhe pse kt titull e merr krejt libri. sht e qart q autori i jep pesh t veant ktij teksti, qkur e merr n trajt t prmbledhur edhe Parathnie t librit. E pra far ka t veant n kt ese?

    Refuzim do t thot t mos pranosh, t mos pranosh at q t imponohet, e kjo varet nga qndrimi personal dhe nga i prgjithshm.

    Kjo sht fraza nistore e eseut, q nuk ka asnj shenj q ka t bhet me letrsin, dhe vazhdon:

    Njeriu n kt plan ka vetm dy zgjidhje, thjesht e shkurt: po e jo. Refuzimi ngritet kundr imponimit kur ai sht represiv.

    Dhe m tutje vijon eseu duke u demonstruar ideja:

    Imponimi bhet m i ndrlikuar kur gjendet n kuadr t prfaqsueses, sepse njeriut ekzistuesja i largohet pr disa shkall Raporti ndrmjet t vrtets dhe t vrtets s prfaqsuar

    Edhe m tutje eseu eksplikon si ngritet pushteti individual e kolektiv, pr t arritur ngadal te pushteti, demokracia, zgjedhja e lir, manipulimi, plebishiti: jemi pra n gjirin e shoqris, n diskutimet e pushtetit e larg, tepr larg, letrsis.
    Rugova m dramatik e bn diskutimin pikrisht kur kalon n domenin e letrsis q do t refuzoj duke heshtur apo duke folur. Nse flet, ajo refuzon me format e sarkazmit, t groteskut e t ironis. Ai krkon dallimin midis pushtetit e politiks n letrsi politizimin e saj. Loja, pra, sht e rnd: si t ruhet letrsia si qensi e jo si letrsi n funksion, n shoqrit e politizuara n mnyr agresive. Pamja sht e aktualitetit, kurse diskutimi don ti demonstroj rrnjt e fenomenit n koh e n kultura t tjera. Por n pikn 3 t eseut tanim tema afishohet: Estetika e Politika. Historia e fenomenit t shpie te Platoni e te inkuizicioni mesjetar, madje te prmbysjet revolucionare, q si censur apo si ndikim rrafshojn vepra, ide e njerz. Furtunn shkatrrimtare Rugova e gjurmon m tepr n kulturn historike t t tjerve e m pak n realitetet dhe aktualitetet shqiptare. Kujdes! Autocensura e shpikur nga Sartri n koht moderne, mund t jet shptim i shkrimtarit (njeriut), por jo i letrsis.
    Ather, nse nuk i mbetet alternativ letrsis a i mbetet alternativa shkrimtarit. Rugova, n krkimin historik t fenomenit, thot se po: t bhet shkrimtar i oborrit apo prijs i popullit. Por, pr pasoj: n t dyja rastet vrass i letrsis s vet.
    Ashiqare q shkrimtari i angazhuar dhe letrsia e angazhuar nuk sht nj zgjidhje. Kt e kan pranuar shkrimtart ideolog romantik tjetrkund e te ne. Si t ruhet, pra, qensia estetike, e bashk me t refuzimi estetik. Pyetja nuk ka prgjigje t plqyeshme, sidomos jo kur shtrohet kaq ashpr raporti ndrmjet letrsis e politiks. Ibrahim Rugova n eseun e vet rezonon q tanim sht br legjitime vetdija se imponimit t jashtm letrsia duhet ti prgjigjet me refuzim estetik. Ky sht refuzim estetik kundr diskursit represiv. Mirpo, shtjet praktike ojn n argumentime selektive:

    Te kombet e mdha, kur rreziku politik sht m i vogl, apo edhe nuk sht i pranishm fare, refuzimi estetik i letrsis sht m i madh, m autonom e m veprues

    prfundon Rugova eseun e vet t vitit 1987.

    Po far t bhet me kombet e vogla e me letrsit e rrezikuara, prgjegja sht e kuptueshme apo e nnkuptueshme. Nuk ka shptim t autorit, mund t ket shptim t njeriut: duke ikur nga tipi meditant kah tipi militant. Kshtu shkroi Rugova, n tekstin e vet t mbram kritik, para se t nisej.
    My silence doesn't mean I am gone!

  19. #19
    Rising Star and Legend Maska e Davius
    Antarsuar
    20-04-2003
    Vendndodhja
    Underground
    Mosha
    31
    Postime
    11,981
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    VII. PROFILI I KRITIKUT


    --------------------------------------------------------------------------------

    Pak nga miqt e tij e dijn q Ibrahim Rugova n moshn e re shkollore ka shkruar lirik dhe ka prkthyer poezi. Mirpo, emri i tij letrar publik sht br i njohur me shkrimet letrare n rubrikn Zenite letrare n revistn Fjala. Tekstet, q rimerrnin n nj lexim krejt subjektiv e t lir, vepra t shkrimtarve botror e shqiptar, lexoheshin me mallin e leximit t letrsis s vrtet. Kto shkrime Ibrahim Rugova, pas nj rileximi redaktues, i botoi n librin Prekje lirike. Vet titulli prcakton natyrn e shkrimeve estetike-poetike, q nuk i iknin lirizmit n interpretim. Ky ishte nj revolt kundr shkrimeve kuaziobjektive q shkruheshin pr letrsin duke zbritur m shpesh n nj sociologjizm vulgarizues.
    N librin e dyt Kah teoria, t botuar shtat vite m von, e gjejm Rugovn n skajin tjetr t diskursit kritik. Tashm ai, gjith dijen e madhe letrare, gjith mjeshtrin e shkrimit kritik t argumentuar, e on kah qllimi suprem: t artikulohet n nivelin m t lart teorik letrsia si krijimtari individuale e veant, e ndryshme nga t tjerat, q duke pasur praktik origjinale t krijimit, krkon edhe kritere t vetat t interpretimit. Tashm, revolta lirike e librit t par kthehet n sistem vetanak t mendimit e t argumentimit.
    Dy polet kritike, t shfaqura n dy librat e par, e kan prcaktuar fuqishm gjith krijimtarin kritike t Ibrahim Rugovs n vitet shtatdhjet e tetdhjet t shekullit njzet. Ky ndikim n nj an ka prodhuar nj diskurs kritik t lirshm, shpesh me gjuh konotative, madje n nivel t metafors, pr tu kurorzuar me trajtn e eseut e t kritiks interpretuese; kurse n ann tjetr ka prodhuar diskursin kritik t argumentuar, duke e ngritur n nivel t abstragimit teorik, madje krejt n teori t letrsis e t kritiks; por gjithmon me krkesn pr kultivimin e temave abstrakte n shqip, nprmjet rindrtimeve terminologjike.
    Dy libra t ngjashm, prmbledhje esesh e kritikash, kapin tekstet kritike t Ibrahim Rugovs t viteve shtatdhjet n Strategjia e kuptimit dhe t viteve tetdhjet n Refuzimi estetik. Sharmi themelor i shkrimeve kritike, q korrespondojn n radh t par me librat e botuar gjat ktyre viteve dhe me autort kryesisht t brezit t tij, sht se jan shkruar rndom si kritika t para (pun tepr e vshtir n interpretimin e vlersimin e letrsis), duke prodhuar edhe mendimin e par publik pr veprat, e njkohsisht duke krijuar aureoln e kritiks s respektueshme.
    N shkrime t tjera, n kta libra, Rugova lshohet ngadal n koh pr t studiuar formacione artistike e doktrina letrare shqiptare, po ashtu autor t njohur t tradits; ashtu edhe fenomene letrare, kryesisht kritike t modernitetit evropian.
    Dy libra t tjer, tani monografik, q provojn deri n skaj fuqin krijuese e intelektuale t Ibrahim Rugovs, jan Vepra e Bogdanit dhe Kahe e premisa t kritiks letrare shqiptare 1504-1983. N t parin bhet interpretimi i fuqishm i tekstit bogdanian n librin e par origjinal shqip eta e profetve, duke analizuar t gjitha aspektet e strukturat e tekstit bashk me domethnien e tij. Rugova ktu ribn gjenetikn dhe bn analitikn e veprs s autorit t madh t vjetr shqiptar, duke e par at t njnjshm, nprmjet temave, strukturave letrare, domethnieve nacionale; duke analizuar sistemin e plasat e tij. Studiuesi, i formuar me dijet moderne letrare, dshmon q teksti bogdanian nuk sht dshmi por sht nj qenie e gjall kulturore, madje bashkkohse, nj vler q jeton. Vepra shpejt u b paradigm e studimeve shqiptare, jo vetm bogdaniane.
    Mirpo, projekti m i ndrliqshm e m i rndsishm studimor i Ibrahim Rugovs mbetet monografia pr kritikn shqiptare. Ky libr sht dhe kurora kritike e tij. Aty gjejm nj sistematizim t mendimit kritik shqiptar q lidhet me letrsin dhe kritikn letrare, dhe m thell nj vetdije kulturore t shqiptarve. Idet themelore, duke u fiksuar nga Barleti deri te autort bashkkohor, jan trajtuar jo si rend kronologjik i shfaqjeve, por si vlera n nj sistem t sprovuar t mendimit letrar. Rugova lucid ktu informon, analizon, interpreton. Vepra merr vlern e nj projekt-enciklopedie pr kritikn letrare shqiptare duke u br, q nga shfaqja, nj pik reference e pakalueshme pr kt fush.
    Prfundimisht Ibrahim Rugova sht nj kritik modern q teorin e ndrton si maj q del nga interpretim i tekstit letrar, kurse vlersimin e bn si nj prqasje me universalitetin e krijimit letrar. Kjo e shpie nga qerthulli i letrsis kombtare n universumin e literaturave t tjera.
    Nj t till sprov e kishte nisur Rugova n shkrimin pr rrnjt e degt letrare, pra pr trashgimin origjinare dhe shprndrrimet e mvonshme duke sjell n relacion krijues Shqipen, Aristotelin e Xhojsin. Kjo aventur krijuese ishte ndrprer prnjher. Dhe kjo duhet t quhet humbje pr krkimet n letrsin shqipe.
    Vepra e madhe dhe e ndrliqshme kritike e Ibrahim Rugovs e ka br autorin njrin ndr mendimtart m t mdhenj bashkkohor shqiptar pr letrsin.
    Konteksti sociokulturor, thuhej m par, por rrethanat nacionale, do t thuhej m von, e bn apo m sakt e detyruan Ibrahim Rugovn q nga njeriu meditant t kaloj te njeriu militant. I pari i prket domenit t kritiks. I dyti domenit t veprimtaris nacionale.
    I lejojm vetes t mbyllim kt shkrim me nj metafor: Prekje e Gurit. Brezat e idealistve (nse mbeten gjall) do t tregojn a u formsua guri nga prekja dhe pr sa koh ndodhi kjo.


    --------------------------------------------------------------------------------
    Prishtin, tetor 2005
    My silence doesn't mean I am gone!

  20. #20
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    19,387
    Faleminderit
    42
    31 falenderime n 22 postime
    RD

    --

    Ibrahim Rugova, formula shqiptare m frytdhnse


    Bujar LESKAJ


    Jan shum t rrall rastet n Krestomacin e shqiptarve t mdhenj t t gjitha kohrave ku t rrij krah pr krah, kulturologu, politikani q shndrrohet n lider shpirtror, dhe prmasa humane si tek Ibrahim Rugova.

    Jemi sot ketu pr t promovuar korpusin e veprave t plota t tij dhe ju bj t gjithv ftes q ktij akti t prpiqemi t'i gjejm nj sintoni me kohn dhe do t kuptojme se jemi t vonuar. Ajo e ka trajtuar kt vepr, kt mendim dhe veprim, duke respektuar ligjsit q shoqrojn t pazakonshmen.

    Veset e racs vepruan ndaj Rugovs dhe kundr Rugovs. Ishte nj reagim meskin, nj prballje e kahmotshme e mediokritetit me intelektualitetin, e politiks vizionare e moderne me derivatet negative t saj, t shqiptarsis s kulluar q krkon t integrohet me ideologjin e stepave dhe zdhnsit e tyre shqiptar e jo shqiptar.

    Por tubimi yn sht i dobishm. Ktu gjnden nivele t larta t mendimit intelektual e politik shqiptar q sot bhen zdhns t ndjesis q Ibrahim Rugova, presidenti i Kosoves, Gandi bashkkohor, esteti dhe teoricieni i letrsis sht formula shqiptare m frytdhnse.

    sht kshtu, sepse ai u ushqye dhe vazhdon ta bj me doktrinn e Pjetr Bogdanit, Nn Terezs dhe Papa Gjon Palit. Ai mbshtetet n filozofin dhe politikn euroatlantike, dhe veanrisht at amerikane. T shkuarn kulturore shqiptare e racionalizoi n bashkkohsi dhe m tej, duke krijuar kshtu nj mendim politik t llojit t veant. Kosova, trualli i madh, ku prej dekadash sht konservuar krimi, po kthehet n tok paqeje. Kjo ishte metamorfoza sfid e Rugovs, alkimia e civilizimit shqiptar. N kt betej t madhe, ai ndrioi, ai fitoi.

    Kur kombit shqiptar i qasej ora e lig andej dhe ketej kufirit, kur perandoria e s keqs shfaqej n format e veta t idhta, - atje si pushtim i huaj e ktu si urrejtje klasore - dy burra: Ibrahim Rugova dhe Sali Berisha patn tagrin dhe prgjegjsin t rrinin brenda prkufizimit kantian "duhet t reagosh ndaj s keqs q t mos bhesh fajtor pr triumfin e saj".

    Ju premtoj sot se nga ky moment Ministria e Turizmit, Kulturs, Rinis dhe Sporteve t Shqipris do t jet n lartsin e vmendjes q kjo veper meriton, duke br t njjtn gj q po bjm sonte edhe n rrethet e tjera t vendit e n auditore m t gjra. Ftoj t gjith studiuesit dhe kritikt e veprs s Rugovs q t paraqesin pran nesh punimet e tyre, sepse shum shpejt do t prgatisim nj botim special prmbledhs.

    Dhe s fundi me lejoni t bj nj konsiderat personale si qytetar, djal i Vlors dhe deputet i Vlors: Pas Sknderbeut, n etn e profetve t kombit, Ibrahim Rugova z t parin vnd.

    Fjala e ministrit t Turizmit, Kulturs, Rinis dhe Sporteve mbajtur n promovimin e veprs s plot t Presidentit Ibrahim Rugova

Faqja 1 prej 104 1231151101 ... FunditFundit

Tema t Ngjashme

  1. Kshtu foli Tahir Zemaj
    Nga Nice_Boy n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 123
    Postimi i Fundit: 01-01-2014, 18:52
  2. Tahiraj: Rrefime mbi luften ne Kosove
    Nga Kuksjan_forever n forumin shtja kombtare
    Prgjigje: 22
    Postimi i Fundit: 09-11-2010, 14:42
  3. Vrasja e Kolonel Ahmet Krasniqit..
    Nga Brari n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 47
    Postimi i Fundit: 04-10-2010, 05:41
  4. Kushtetuta e Republiks s Kosovs
    Nga YlliRiaN n forumin Shqipe nga Kosova
    Prgjigje: 12
    Postimi i Fundit: 01-04-2009, 20:17
  5. Prcaktimi Pr lirimin Me do Mjet
    Nga Llapi n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 09-02-2009, 13:32

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •