Close
Faqja 1 prej 2 12 FunditFundit
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 20 prej 27
  1. #1
    Programues Softueresh Maska e edspace
    Antarsuar
    04-04-2002
    Vendndodhja
    Filadelfia, SHBA
    Mosha
    31
    Postime
    2,576
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Roli i qeveris n ekonomin e shtetit

    Ekonomia sht sigurisht nj nga sistemet m t rndsishme t nj shoqrie q ndikon jetn e do individi, q nga m t pasurit, deri tek puntort e thjesht, q nga fuqia, lluksi e deri tek rrobat e trupit, buka e gojs.

    Njerzimi ka jetuar n sisteme t ndryshme ekonomike, por asnjher nuk sht ndrtuar nj sistem i qndrueshm dhe i prshtatshm pr t gjith individt e nj shoqrie. Sot prmendet shpesh efekti i globalizimit, por nuk sht e vshtir t shikosh se ka ndryshime themelore n ekonomin e do shteti.

    Lindin pyetjet:
    Cili do t ishte sistemi m i mir ekonomik pr mirqnien e t gjith pjestarve t nj shoqrie? Nj sistem i mir duhet t jet i fort, i qndrueshm dhe sigurisht i realizueshm brnda mundsive dhe kushteve t nj vendi Evropian/Perndimor.

    far roli duhet t luaj qeveria n ekonomin e vendit? A jeni dakort me ideologjin "Laissez-fair" q thot se qeveria duhet t jet sa m liberale dhe q ekonomia vetqeveriset nga tregu i lir? A do t plotsonte ekonomia e tregut t gjitha prgjegjsit q ka qeveria ndaj shoqris?

    Si prfundim, cili shtet mendoni se ka arritur sistemin m t mir ekonomik-shoqror?
    Edi

  2. #2

    Antarsuar
    26-02-2003
    Postime
    1,350
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Arrow

    Monopoli ... sht problem ... q do rregullim t caktuar!

  3. #3
    i/e regjistruar Maska e friendlyboy1
    Antarsuar
    25-06-2002
    Postime
    773
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Roli i shtetit duhet te jet minimal ne jeten e njerzve te nej shoqerie. Qeveria duhet te ket si detyr te perfaqsoj shtetin ne hapsiren nderkombtare, te ruaj integritetin(domethen te ket nje ushtri), te ruaj rendin dhe te mirmbaj infrastrukturen. Keto jan te vetmet gjera qe nje shtet i suksesshem duhet te bej dhe asgje me pak e asgje me shum. Laises fair eshte e vetmja menyr qe zhvillon ekonomin. Eshte e vertet qe fillimisht krijon te pasur dhe te varfer por me von pasuria arrin te shperndahet deri ne pjesen me te varfer te popullsis.
    Vendi qe ka arritur sistemin me te mir ekonomiko-shoqeror eshte Hong_Kongu, ekonomia e lir e tregut, taksat minimale, nderhyrja minimale apo jo egzistente e burokracis ne jeten e njerzve qe jetojn atije e ka ber kete ven nje zgjedhje ideale per cdo investues.

  4. #4

    Antarsuar
    26-02-2003
    Postime
    1,350
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Lightbulb

    mimin social t monopolit ?
    - Efikasiteti dhe drejtsia ?

    Majkrosofti ?
    Nah...no way(out!)!

  5. #5
    Dash...me kembore Maska e Toro
    Antarsuar
    26-04-2002
    Vendndodhja
    CALIFORNIA
    Postime
    1,407
    Faleminderit
    0
    14 falenderime n 14 postime
    Citim Postuar m par nga PrInCiPiEl
    Monopoli ... sht problem ... q do rregullim t caktuar!
    Perse? Perse duhet te caktoje nje burokrat nga zyra e ministrise sesa lloje kompanish duhet te ekzistojne ne nje territor te caktuar te ekonomise? Pse duhet ta caktoje nje individ apo qeveria dhe jo tregu?
    "Who is John Galt?"

  6. #6
    Peja o qytet i bekuar
    Antarsuar
    28-03-2002
    Postime
    312
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Edspace keni ber nj pune mjaft te mire me hapjen e ksaj teme.
    Un jam pjesrisht libertarian dhe konservator (classical liberal). Qeveria e do shteti jo vetm qe nuk duhet te ndrhy ne sfern ekonomike te nj shoqrie, por qeveria, gjithashtu, nuk duhet te imponoj taksa ne te ardhurat e nj personit (no income taxes); une mendoj qe qeveria duhet te vendose taksa ne shitblerje. Prve disa gjerave qe friendlyboy i ka cekur me lart, un besoj se qeveria e nj shteti gjithashtu duhet te zhvilloj sistemin e edukimit, te krijoj besim tek pale te cilt jan duke ber biznes, dhe te krijoje nj ambient pr aktivitete kulturore d.m.th te krijoj libraria, muze, parqe publike, etj qe bizneset e ndryshme nuk jan te interesuara te krijojn pasi qe kto gjera nuk jan fitimprurs.

    Un si thash me larte jam pjesrisht prkrahs i ksaj ide sepse kjo ide krijon, gjithashtu, klasa te varfra dhe shume te pasura. Gjithashtu, problemi tjetr qendrore tek monopoli, dhe si e dim, sistemi ekonomik i tilla sht i karakterizuar me cikle te zhvillimit te lart dhe mos zhvillimit. Sipas Laissez-fair, tregjet do te korrektojn veten e tyre pas nj periudhe. Kur njerzit jan te papune pr nj periudhe deri d.m.th sa tregjet te korrektojn veten e tyre, ather te gjith mund te jemi te vdekur si thot John Keynes.
    CPE sht nj ide tjetr qe ndoshta do te zvendson sistemin e tanishm kjo sht vetm nj provokim nga ana ime.

    Pr Toro: Sepse un besoj qe nj peshk i madhe mund te ha nj peshk te vogl, dhe gjithashtu, un mendoj qe cilsia e produkteve te nj kompani nuk mund te jeni te kualitetit te lart pasi qe mundon ndenja pr luftim ne treg.

    ka mendoni pr kto bashkime te korporatave qe bhen ditve te fundit?
    Sa Bill Gates sistemi i tanishm i ka krijuar?

    Sinqerisht,
    ILovePejaa
    no respect whatsoever for authority - Richard Feynman.

  7. #7
    Dash...me kembore Maska e Toro
    Antarsuar
    26-04-2002
    Vendndodhja
    CALIFORNIA
    Postime
    1,407
    Faleminderit
    0
    14 falenderime n 14 postime
    Fjale te thena nga presidente amerikane nder vite, ne lidhje me nderhyrjen e qeverise ne ekonomi.

    "Asgje ne bote nuk eshte me e lehte sesa shpenzimi i fondeve publike. Duket se nuk i takojne askujt. Deshira per shperdorim eshte shume e madhe qe tia besosh dikujt"

    "Ndofta nje nga arritjet me te rendesishme te administrates time ka qene qe te shohe punen e saj (dhe mos nderhyje ne ekonomi)"

    President Calvin Coolidge ( 1923-1929)
    P.S. Ne fund te presidences se tij, Kulixh si ithtar i "laisse faire" i dha ekonomise amerikane nje rritje duke mos nderhyre ne te dhe duke ulur taksat. Nga 12% e prodhimit boteror ne 1920, ne 1929 SHBA arriti te kapte 34% te prodhimit boteror. Papunesia ne 1926....Me pak se 1%!!!!

    "Do ti mbajme duart e qeverise federale larg cdo perpjekjeje per te rregulluar rritjen e dritherave ne shkalle kombetare dhe te shkojme drejt principit te vjeter qe cdo fermer eshte zot ne farmen e vet dhe mund te beje cfare te doje, te mbjelle cfare te doje si ne kohet e vjetra, ne cdo sasi dhe ta shesi kur te doje?"

    President Franklin Delano Roosevelt ( FDR) (1933-1945)
    P.S.2
    Fjalet e mesiperme, jane thene nga presidenti amerikan Ruzvelt, kur Gjyqi Suprem i SHBA nxorri si jokushtetuese programin e tij mbi bujqesine. Si pasoje e krijimit te Administrates Amerikane te Agrikultures ( AAA), rezultati i kerkuar per rimekembjen e bujqesise nepermjet nderhyrjes qeveritare, jo vetem qe nuk u arrit, por ne te kunderten, AAA ka qene pergjegjese per rritjen e papunesise dhe lenien e rreth 2 milione amerikane pa pune ne vitet 1935-1938.

    Nje tjeter menyre kontrolli te qeverise qe FDR futi ne ekonomi ishte dhe krijimi i sindikatave te organizuara ( bashkimeve profesionale). Vetem ne 50 vjecarin e fundit sindikatat i kane kushtuar ekonomise amerikane 50 triliarde dollare (=50 mije miliarde dollare). Vertet punetoret e sindikalizuar kane rroga 15% me te larta sesa koleget e tyre pa sindikata, por ekonomia ne pergjithesi eshte 30-40% me e vogel sesa ne mungese te sindikatave.
    Ne vitet 1860-1890, vetem 3 % e punetoreve amerikane ishin te sindikalizuar, megjithate rritja e rrogave reale ne keto vite ishte 50% krahasuar me dekadat e kaluara dhe ne vitet 1890-1914 u rriten dhe 37% te tjera. Punetoret amerikane te ketyre viteve ishin shume me mire ekonomikisht sesa koleget e tyre evropiane qe ishin shume me teper te sindikalizuar.

    "Kendveshtrimi i qeverise per ekonomine mund te permblidhet ne disa fjali te shkurtra: Nese leviz, taksoje. Nese vazhdon te levize, kontrolloje. Nese pushon se levizuri, financoje."

    "Qeveria nuk eshte zgjidhja e problemeve tona. Qeveria ESHTE PROBLEMI!"

    "Fjalet me te tmerrshme ne gjuhen angleze jane :"Jam nga qeveria dhe jam ketu qe tju ndihmoj"

    President Ronald Reagan (1981-1989)
    Regani mbahet si ai qe uli shpenzimet e kota te buxhetit federal dhe uli taksat. Si pasoje ekonomia amerikane u rrit ndjeshem ne vitet '80.

    Arsyeja e vertete perse Gjermania e rimorri veten aq shpejt pas LIIB dhe u kthye nga nje ekonomi e shkatarruar plotesisht ne nje wirtschaftwunder( mrekulli ekonomike):

    "Ne vendosem dhe rifutem rregullat e vjetra te ekonomise se lire te tregut, rregullat e "laissez-faire". Ne anulluam praktikisht te gjitha kontrollet mbi huate, cmimet dhe rrogat dhe i zevendesuam ato me nje mekanizem cmimesh te kontrolluar kryesisht nga paraja"

    Ludwig Erhard, ministri gjerman i ekonomise pas LIIB.
    "Who is John Galt?"

  8. #8
    Dash...me kembore Maska e Toro
    Antarsuar
    26-04-2002
    Vendndodhja
    CALIFORNIA
    Postime
    1,407
    Faleminderit
    0
    14 falenderime n 14 postime
    Citim Postuar m par nga ILovePejaa
    Pr Toro: Sepse un besoj qe nj peshk i madhe mund te ha nj peshk te vogl, dhe gjithashtu, un mendoj qe cilsia e produkteve te nj kompani nuk mund te jeni te kualitetit te lart pasi qe mundon ndenja pr luftim ne treg.

    ka mendoni pr kto bashkime te korporatave qe bhen ditve te fundit?
    Sa Bill Gates sistemi i tanishm i ka krijuar?

    Sinqerisht,
    ILovePejaa
    Po te pergigjem me nje perkthim te shpejte dhe fragment nga libri " The politically incorrect guide to American History" te profesorit Thomas Woods jr.

    Shpjegim per fjalen "predatory pricing"= praktika e uljes se cmimeve nen kosto perkohesisht per te eliminuar konkurrentet dhe per te vendosur monopole.

    "Miti i "predatory pricing"


    Nje nga menyrat qe bizneset e medha jane pasuruar dhe shfrytezuar klientet e tyre ishte dhe "predatory pricing". Sipas kesaj praktike, bizneset e medha mund te perdorin truke ekonomike duke eliminuar konkurrentet nepermjet ofertes se mallrave me cmime jashtezakonisht te ulta. Ato kane mundesi te durojne humbjet e perkohesishme derisa te heqin qafe konkurrentet. Kur konkurrentet eliminohen, ato mund te arrijme monopolin dhe ti ngrene perseri cmimet.
    Ato qe mesuesi i shkolles se mesme nuk ju thote eshte se literatura serioze qe te vertetoje kete praktike nuk ekziston. Ekonomisti i Universitetit te Cikagos, Xhorxh Stigler ka shkuar deri atje sa te deklaroje se " Sot do te ishte e turpshme ne nivel profesional qe ta sjellesh kete argument". Nje nga problemet e "predatory pricing" eshte se eshte e pamundur te gjesh nje shembull aktual. Profesori antitrust Dominik Armentano, duke studiuar nje sere ceshtjesh se rendesishme kunder monopoleve ne shekullin e njezete, aktualisht nuk mund te gjente nje! Ka shume shembuj te dyqaneve te medha te ofrojne cmime shume te ulta, por fitimet e tyre kolosale qe supozohet se mund te bejne kur kane fushen e veprimit te gjithen per veten e tyre eshte thjesht nje mith....

    .....Nje firme qe ka monopolin, sipas perkufizimit standart, ka fitime ekonomike duke ulur prodhimin dhe ngritjen artificiale te kerkeses per te arritur ngritjen e cmimeve.Por industrite ne te cilat monopoli ishte sic supozohet problem as e ulen prodhimin, as i ngriten cmimet. Gjate viteve 1880, per shembull , prodhimi i industrive "monopolistike" u rrit 7 here me shpejt sesa ekonomia ne pergjithesi. Dhe cmimet e ketyre industrive rane me shpejt sesa 7% i uljes se cmimeve ne te gjithe ekonomine.
    Keshtu pra si rezultat i "predatory pricing", cmimet e lendeve te para ne vitet 1880-1890 rane 58% ai i celikut, 22% ai i sheqerit dhe 20% ai i zinkut....
    Megjithese Xhon D. Rokfeler i Standart Oil eshte akuzuar se ka bere "predatory pricing", profesoret te ndershem ndaluan duke bere akuza te tilla pas botimit klasit te artikullit ne Gazeten e Ligjit dhe Ekonimise, te autorit Xhon MekXhi ne 1958. Rokfeleri arriti ne ate pozicion , sipas MekXhi, duke bashkuar dhe blere konkurrentet e tij, jo duke bere "predatory pricing'. Ne te kunderten Standart Oil, punesonte manaxheret dhe pronaret e firmave qe kishte blere, deri dhe i bente dhe aksionere ne Standart Oil. Nese keta manaxhere dhe pronare do te ishin trajtuar keq, ata do te ishin punonjes te padeshiruar. "Ish rivale te viktimizuar" shkruan MekXhi, "mund te presesh te jene punetore te padeshiruar dhe aksionere qe krijojne telashe.".....
    ....Por megjithe sherbimin e madh qe Rokfeleri i beri konsumatoreve amerikane dhe bizneseve ( te cilat tani mund te prodhonin mallrat e tyre me cmime me te uleta), qeveria federale levizi drejt shperberjes se Standart Oil gjate presidences se Tedi Ruzveltit. Por ne kohen qe qeveria federale shperberi Standart Oil ne 1911, cmimi i aksionit te kompanise ne burse kishte rene 25% si rezultat i konkurrimit normal te tregut. Akoma dhe historiani i te Majtes se Re, Gabriel Kolko shenon se duke filluar nga 1899, Standart Oil "kishte hyre ne nje faze te renies progresive ne kontrollin e saj te industrise se naftes , nje renie qe ishte pershpejtuar por jo e filluar nga shperberja"......

    ..........Gjykatesi i Gjyqit Suprem te SHBA Robert Xhekson, tha duke qene nje nga drejtuesit e Divizionit Antitrust i Departamentit te Drejtesise se "eshte e pamundur per nje avokat qe te cilesoje se cili veprim i nje biznesi mund te cilesohet si i ligjshem nga Gjyqet. Kjo situate eshte e turpshme per biznesmenet te cilet duan tu binden ligjeve dhe oficereve qeveritare te cilat duan te vendosin ligjet". Kryetari i Bankes Federale Alen Grinspan e denoi legjistraturen antitrust ( antimonopol) kater dekada me pare duke thene:
    Duhen te kesh dhunti te jashtezakonshme per te mbajtur ne dore 50% te tregut ne nje ekonomi te tregut te lire. Duhet te kesh mundesi rendimentative te pazakonshme, gjykim te pagabuar dhe perpjekje te pafund per te permiresuar mallin dhe tekniken e prodhimit te tij. Nje kompani e rralle qe eshte e mundur te kete pjese ne treg per nje kohe kaq te gjate me vite apo dekada e ben duke rritur rendimentin produktiv dhe duhet lavderuar, jo denuar......"
    .........Por mania antimonopol shkonte akoma me tej. Shkaterroi firmen ajrore PanAmerikan duke e ndaluar te kete fluturime kombetare , duke e privuar nga i ahstuquajturi "trafiku ushqyes" per fluturimet e tij nderkombetare. IBM u ngacmua per 13 vjet sepse kishte 65% te tregut ne SHBA. Ne kohen qe qeveria federale dha doreheqjen nga ndjekja e kompanise, kjo e fundit ishte mundur nga konkurrentet. Duke filluar nga 1937, General Motors adoptoi nje politike si kompani qe te mos kapte ne dy dekadat e mevoshme me teper se 45% te tregut te shitjes se automobilave nga frika e persekutimit antimonopol. Disa eksperte thone se kjo vetepermbajtje e General Motors shpjegon se perse amerikanet humben nje sasi te madhe te tregut te makinave tek industrite gjermane dhe japoneze, ne gjysmen e dyte te shekullit......"

    Fragmentet jane marre nga faqet 93- 107.

    Keshtu pra ILP. Monopole ne nje ekonomi te lire te tregut te lire eshte e pamundur te ekzistojne. I vetmi monopol ne keto raste eshte qeveria! Shembull sot ne SHBA eshte WalMart, supermarket e medhenj qe shesin mallra te lire dhe punesojne jo pak po rreth 1,3 milion amerikane. Qyteti i Nju Jorkut, deri me sot e ndalon Walmartin te hapi dyqan ne Nju Jork nga frika se " do te coje ne falimentim bizneset e vogla". Keto biznese te vogla vec jane te lira te me rrjepin mua si konsumator ( banor i Nju Jorkut) duke me shitur sa frengu pulen nje mall qe ne Walmart eshte 30% deri 60% me i lire! Kush eshte monopol ne kete rast?

    Gjithe te mirat
    Toro
    "Who is John Galt?"

  9. #9
    Programues Softueresh Maska e edspace
    Antarsuar
    04-04-2002
    Vendndodhja
    Filadelfia, SHBA
    Mosha
    31
    Postime
    2,576
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    ILovePeja,

    Jam dakort me paragrafin e dyt q ke shkruar. Nqs qeveria heq dor nga kontrolli i ekonomis, ather n t njjtn koh heq dor edhe nga kujdesi pr puntort, t papunsuarit, t smurt, t varfrit. Prandaj, sht e domosdoshme q qeveria t vendos taksa, t kontrolloj mimet, e t marr hapat e duhur q fitimi ekonomik t jet i dukshm tek t gjitha shtresat e popullats.

    N nj shoqri demokratike qeveria zgjidhet nga zgjedhjet e lira dhe vota e t gjith personave, qofshin t pasur a t varfr, ka t njjtn pesh. Nqs i pasuri e jep votn pr nj qeveri q do t'i rris fitimet e biznesit, i varfri e jep votn pr at qeveri q do t'i ofroj kushte m t mira pune, do ta ndihmoj t ushqej familjen e do t'i edukoj fmijt. Vota e t gjith qytetarve sht e barabart, prandaj qeveria ka detyrime ndaj t varfrit po aq sa ka detyrime ndaj t pasurit. N fakt, qeveria ka detyrim ndaj shumics, e mqns ka m shum t varfr, ather qeveria duhet t ket si prioritet t ndihmoj klasn e atyre q vuajn, sesa klasn e atyre q jetojn n lluks.


    Toro,

    Mqns e ke filluar me presidentt, t kujtoj se Tomas Xheferson, nj nga baballart e kushtetuts Amerikane ka qn ndr t part q ka par rrezikun e bizneseve t mdha dhe monopoleve dhe ka kmbngulur q n ligjin e t drejtave t njeriut ("bill of rights") t futej edhe mbrojtja ndaj monopoleve dhe bizneseve t mdha. Pr fat t keq kjo nuk u miratua. N fillim t shekullit 19, kur Xhefersoni u b president u krijua nj nga korporatat e para bankare dhe u pa menjher rreziku i korrupsionit, sidomos kur banka filloi t merrej me politik. ndrra e Xhefersonit ishte q qeveria t kishte kontroll minimal mbi t drejtat e individve, por t kishte kontroll t plot mbi do lloj institucioni me qllim q fuqia t ishte gjithmon tek njerzit, e jo tek korporatat, monopolet, e interesat e institucioneve private.

    N lidhje me Presidentin Kullixh, t kujtoj se n muajt e fundit t presidencs s tij ndodhi depresioni i madh ("The great Depression") q zgjati plot 10 vjet. Gjat ksaj kohe pothuajse t gjitha institucionet financiare falimentuan, papunsia arriti kulmin e njerzit nuk kishin as buk pr t ngrn. Sipas analistve, dy nga arsyet pse ndodhi depresioni ishin: (1) mungesa e qeveris pr t prmirsuar ekonomin, dhe (2) niveli i pabarazis midis t pasurve dhe t varfrve, bosave t firmave dhe puntorve t thjesht. Pra, kur qeveria nuk ndrhyn, fuqia bie n dorn e nj grupi t vogl njerzish q kontrollojn edhe drejtimin e ekonomis. Sa m e prqndruar sht fuqia blerse, aq m delikat sht tregu dhe ekonomia.

    Me 'kam lexuar un, Presidenti Frenklid D. Ruzvelt konsiderohet si nj nga Presidentt m t mir q ka patur Amerika. Ndrhyrja e tij pr t rregulluar ekonomin e nxorrn Amerikn nga depresioni dhe e prgatitn at pr luftn e dyt botrore. Ruzvelti firmosi me dhjetra programe pr t ndihmuar fermert, pr t hapur pun, pr t ndihmuar njerzit e thjesht. Programi i sigurimeve shoqrore (social security) q ka qn nj nga programet m t suksesshme t Ameriks sht filluar pikrisht nga Ruzvelt. Puna e tij pr t rikthyer fuqin tek njerzit e pr t br zapt bankat e bizneset e mdha i fitoi atij mandatin e dyt si President. Ligjet e fuqizuar nga Ruzvelti e stabilizuan ekonomin pr dekada t tra, deri sa Presidenti Regan me shok ndoqn metodikn "laissez-fair" dhe e rikthyen ekonomin n duart e bizneseve. Q prej asaj kohe e deri m sot, pabarazia midis bosave t kompanive dhe puntorve ka qn gjithnj n rritje. Fuqia e madhe n duart e korporatave ka eliminuar sindikatat dhe bashk me to jan zvogluar gjithnj e m shum benefitet e vendit t puns.

    T kujtoj ktu se qllimi i sindikatave nuk sht vetm rritja e rrogs por edhe sigurimi i vendit t puns, prkufizimi i orve t puns, kushtet e ambjentit t puns, t drejtat e puntorve pr t br greva, sigurimi i shrbimeve mjeksore, numri i ditve pushim, etj. A do t'i zvndsoje t gjitha kto m lart pr nj rrog 4-5% m t lart?

    N lidhje me Ludwig Erhard, ai trashgoi nj ekonomi gjermane q kontrollohej nga ligjet e ushtris dhe kjo sigurisht q ishte e kontrolluar n ekstrem. Ne krahasim me kontrollin ushtarak, edhe me konservatort duken si liberal. Erhard mund t ket ndjekur sistemin liberal pr t rimkmbur ekonomin, por n t njjtn koh ai krijoi edhe sistemin e tregut shoqror (social market) q e vlerson rritjen e ekonomike jo vetm mbi fitimet financiare por edhe mbi prmirsimin e kushteve t puns dhe mirqnien e shoqris. Ky sht edhe sistemi ekonomik q ka patur m shum sukses n disa nga vendet Evropiane. Edhe njher dua t theksoj se suksesi nuk matet vetm me t ardhurat e ekonomis, por edhe me mirqnien e pjestarve t asaj ekonomie.


    Sa pr monopolet, nga m t njohurit sht sigurisht Microsoft. Nuk di q Microsoft t ket shkelur ndonj rregull dhe parat n prgjithsi i ka fituar me "djers". Megjithat, a mund t imagjinosh dot fuqin q Microsoft zotron, jo vetm n industrin e kompjuterave, por edhe nga vet kapitali. Mund t themi pa dyshim se Microsoft, IBM, e shum korporata t tjera ndrkombtare jan m t fuqishme se disa vende t vogla si Shqipria. A mund t imagjinosh dot se sa kok politikansh mund t blej Microsoft? Ktu po flas pr kok politikansh Amerikan, se politikant e vendeve t vogla i marrin npr kmb.

    Florian Krasniqi (antar i UK-s) me shok, kan dal n dokumentar duke shkruar eqe pr fushatn e Xhon Kerrit me qllim q Kerri t pranonte pavarsin e Kosovs kur t zgjidhej President. Kur Floriani, nj emigrant Shqiptar, mund t ket kt ndikim tek nj politikan, mendo tani sa eqe mund t shkruaj Microsoft pr kta politikan. Mendo tani sa eqe mund t ket shkruar Rokfeler pr biznesin e tij. Mos harro se familja e Rokfeler edhe sot ka antar n kongresin Amerikan. N fakt, sht pr tu uditur se si shumica e politikanve jo vetm q jan milioner, por jan edhe trashgimtart e familjeve m t njohura t biznesit.

    Nuk u futa fare tek manipulimet e tregut sepse mjafton t shikosh ndikimin q korporatat e monopolet kan mbi vet qeverin. Pra, rreziku qndron se tani nuk sht m qeveria q kontrollon ekonomin, por ekonomia q kontrollon qeverin. E kush lufton ktu pr klasn puntore? A interesohet njeri pr kushtet e puntorve, pr Amerikant q ngelen pa pun e zvndsohen me puntor Meksikan, Indonezian, Kinez? Sa puntor kan sigurime shndetsore? far ka ndodhur me ndrrn e Xhefersonit q njeriu t jet i lir nga korporatat? Vall sa artikuj t WallMart jan prodhuar n Amerik?

    Si e shikon, ideologjia liberale ka patur ndikim negativ n mirqnien e shoqris. Shteti sht kthyer tani n nj lodr t ekonomis dhe pakics q kan. Ndrkaq t gjitha shrbimet elementare q duhet t gzoj do njeri, jan katandisur n privilegje. Po flas ktu pr shndetsin, arsimin, ndihmn sociale, pensionet, q Amerika krahasohet shum keq me vendet Evropiane.

    E vetmja arsye e vlefshme q shoh pr ideologjin liberale dhe neo-liberale sht zaptimi i tregut botror. Nqs Amerika do kontrollonte ekonomin e korporatat, ather do ngriheshin korporatat Evropiane q do shfrytzonin tregun botror e do ishin m t fuqishme. Kjo nuk mund t lejohet pr nj superfuqi, prandaj nga frika se dikush tjetr do dilte m par, qeveritart Amerikan zgjodhn t sakrifikonin mirqnien e qytetarve Amerikan, pr t udhhequr ekonomin botrore.
    Edi

  10. #10
    Dash...me kembore Maska e Toro
    Antarsuar
    26-04-2002
    Vendndodhja
    CALIFORNIA
    Postime
    1,407
    Faleminderit
    0
    14 falenderime n 14 postime
    Per Edspace,
    Cfare shkaktoi Depresionin e madh te 1929 eshte nje ceshtje e komplikuar. Te majtet dhe qendristet akuzojne kapitalizmin dhe ciklet e tij te renies dhe te ngritjes se ekonomise se tregut. Por kjo renie dhe ngritje nuk eshte e domosdoshme si pasoje e vete ekonomise se tregut, por mund te shkaktohet dhe nga faktore te tjere. Keshtu psh, ishte banka qendrore ( Federal Reserve) -nje institucion JO I TREGUT ajo qe shkaktoi renien e burses ne tetor 1929.
    Mos harro nje sektor i ekonomise amerikane, bujqesia, ishte perhapur jashtezakonisht shume. Shume me teper nga c'mund te kete llogjike ne nje ekonomi. Fermeret ishin shtuar jashtezakonisht gjate LIB, kur prodhimi ne Evrope ishte nderprere. Do te ishte e paarsyeshme qe te rrinte ne te njejten madhesi, kur ne Evrope filloi prodhimi i mallrave bujqesore. Njerezit duhet te kalonin ne sektore te tjere qe te prodhonin mallra qe nevojiteshin.
    Fakt eshte se gjate depresionit te madh, sipas shkollareve te majte , duhet te prisje qe njerezit mos te kishin fuqi blerese per te blere mjete te komsumit te perditshem. Por ne fakt ishin industrite e renda ato qe vuajten me teper dhe cuan me teper te papune neper rruge.

    Sa per Ruzveltin, namin ka se nxorri SHBA nga depresioni i madh. Programet e tij shoqerore dhe programet per punet publike, thjesht merrnin para nga nje xhep( e atyre qe kishin) per ti futur ne xhepin tjeter ( e atyre qe nuk kishin). Ky nuk eshte kapitalizem, por socializem! Teoria e pabarazise dhe e qeverise qe do te vendosi "drejtesine" eshte qesharake. Po te ishte ashtu imponohej rroga minimale 100$ ne ore per te gjithe dhe zgjidhej problemi. Por nje politike e tille do te sillte papunesi te madhe!

    Programet e Ruzveletit, qe i kish filluar Huveri me pare, thjesht e zgjaten akoma me teper depresionin. Duke shkaterruar dritherat ( qe te krijohej kerkese e madhe ne treg) nderkohe qe njerezit vuanin urie e kaloi krizen Ruzvelti? Duke paguar fermeret qe te mos prodhojne asgje e kaloi krizen? Ne 1933 u therren 6 milione derra dhe U VARROSEN, qe te ngrihej cmimi i mishit! Politike e bukur per te ndihmuar te pangrenet!

    Apo duke blere votat me punet qe hapte atje ku nuk nevojiteshin e kaloi krizen Ruzvelti? Nese neper librat shkollore permendet vetem Niksoni si manipulues votash, Ruzvelti ka qene pionieri i kesaj politike.
    Papunesi u zvogelua ne 1941, kur ne fuqi hyri mobilizimi ushtarak. Ne forcat e armatosura kishin hyre 22% e fuqise punetore ekzistuese. Keshtu hiqet papunesia?
    Gjate luftes njerezit i kishin xhepat plot me leke, ne kohen e Ruzveltit, por sepse kishte krijuar ky i fundit programe sociale, por sepse ishte E NDALUAR te blije makina, shtepi, mallra elektroshtepiake( prodhimi i tyre ishte ndaluar nga qeveria), deri dhe cokollata, sheqeri e benzina ishin me tollon! Ky pra nuk eshte prosperitet!

    Depresioni iku pas LIIB kur paqartesia qe kishin bizneset pas vdekjes se Ruzveltit. Gjate viteve te Ruzveltit, per cdo dollar qe investohej, nese nxirrje fitim, qeveria te merrte 75 cente si takse. Po te mos kishe fitim humbje 100%. Shumica e investitoreve preferuan ti mbajne parate neper banka! Te palevizura! Ky ishte Ruzvelti!

    Kaq shkurt se nuk kam me teper kohe!
    "Who is John Galt?"

  11. #11
    Programues Softueresh Maska e edspace
    Antarsuar
    04-04-2002
    Vendndodhja
    Filadelfia, SHBA
    Mosha
    31
    Postime
    2,576
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Toro,

    Me sa di un, banka qndrore (Federal Reserve) sht bank private e krijuar nga bosat e bankave m t mdha private t asaj kohe. Qeveria i ka dhn ksaj banke t drejtn pr t printuar para dhe qeveria i paguan interes pr paran q v n lvizje. Me pak fjal, kjo bank qndrore sht nj monopol dhe qeveria Amerikane nuk ka kontroll mbi t. Dmth sipas teje, shkaku pr depresionin e madh ka qn "Federal Reserve", nj bank private q shikon gjithnj fitimin e saj. Nuk mund t kishe dhn shembull m t mir pr t treguar se ku mund t arrij fuqia e institucioneve private, sidomos kur mund t kontrolloj edhe vet qeverin.

    Sa pr kuriozitet, Presidenti Kenedi miratoi nj ligj q e zhvishte "Federal Reserve" nga fuqia dhe i rikthehu qeveris t drejtn pr t printuar parat e saj, t garantuara me argjnd. M duket se qeveria filloi t printonte parat e saj, por pas vrasjes s Kenedit, i hoqn nga qarkullimi dhe ngeli q qarkullim vetm paraja e banks qndrore.

    N lidhje me Ruzveltin, nuk kam lexuar ndonjher pr ato q ke shkruar m lart. Un di q ishte n zyr pr plot 12 vjet dhe konsiderohet si nj nga presidentt m t mir. T majtt deshn t shfrytzonin fuqin e tij pr t kthyer Amerikn n nj vend socialist por ai arriti t gjente ekuilibrin midis kapitalizmit dhe socializmit, dhe nuk e lejoi ekonomin t shkonte drejt ekstremeve.

    Sa pr "drejtsin", un nuk mendoj se socializmi sht zgjidhja m e mir e ekonomis. Arsyeja pse un e hapa kt tem sht se shoh padrejtsi si tek socializmi, ashtu edhe tek kapitalizmi. Sistemi i tanishm i Ameriks m duket se sht n skajin ekstrem t kapitalizmit, ku gati gjithka sht e mundur vetm e vetm q t dali paraja. Gjithashtu edhe t marrsh fitimin e njeriut puntor e t'ia japsh dembelit nuk sht e drejt. Prandaj, jam i mendimit se qeveria duhet t ndrhyj pr t gjetur ekuilibrim e t mos lejoj kto padrejtsi. Por, q t ndodhi kjo, qeveria duhet t jet plotsisht e pavarur nga interesat financiare t privatit.
    Edi

  12. #12
    Peja o qytet i bekuar
    Antarsuar
    28-03-2002
    Postime
    312
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Te sqarojm se pari disa gjera:
    Federal Reserve sht banka qendrore e Ameriks dhe sht krijuar nga Kongresi. Presidenti bene emrimin e kandidateve udhheqse te ksaj banke ndrsa sht detyra e Senatit te miratoj kandidatet e presidentit pr cilindo posti qe ekziston. Kongresi e kontrollon Federal Reserve, por nuk e financon. Banka jep para hua tek bankat tjera private, kontrollin interesin dhe gjera te tjera.

    Toro: Monopolet jan pjese e tregjeve te lira; kjo sht fakt, dhe pyetja ime: A mendoni qe monopolet nse ekzistojn ne ekonomin e tregjeve te lira jan te dobishm pr shoqrin apo individt dhe duhet te lejohen te veprojn te lira? Pse ose Pse jo? Wallmart akoma nuk ka arritur te ket monopol ne treg, por ne te njjtn kohe kemi bashkime te korporatave: para disa muajve K-Mart dhe Sears jan bashkuar vetm pr nj qellim qe te luftojn WallMart-in, dhe un mendoj pas nj kohe WallMart do te bashkohet me KMart-Sears dhe te krijojn nj kompani gjigante. Kush do te konkurron kundr ksaj kompani nj dite? Te konkurrosh kundr ksaj kompanive sht shume e paarsyeshme. Kompanite e shrbimeve telefonike si Sprint dhe NextTel jane bashkuar dhe shume te tjera. Oracle and PeopleSoft. Pyetja ime sht: ka sht duke ndodhur me mom and pop stores? Pronaret e ktyre dyqaneve te vogla mund te them jan te klass se mesme dhe korporata e mdha jan duke i shkartuar bizneset e tyre sepse kta pronare nuk kane mundsi dhe mjete te konkurrojn kundr ktyre korporatave. Pasi kto biznese te vogla falimentojn, pronaret duhen te konkurrojn pr vende pune po ne kto kompani, dhe jam i sigurte se ne shume vende te Ameriks kto gjera jan duke ndodhur. Sa e knaqure sht kjo shtrese e popullsis? Familjet e klass se mesme jan duke u prpjekur shume qe te mbijetojn ne kto dite. Te dy prindrit punojn dhe prap jan ne debt; shiko sa sht shkalla e kursimeve te nj familje mesatare, apo ne prgjithsi familjeve amerikane? Un mendoj qe sistemi sht duke krijuar shume shtresa te varfra dhe nj shtrese shume te pasur. Pr momentin un mendoj qe problemi sht tek qeveria dhe politikat e saj.
    Kapitalizmi i ka ciklet e ngritjes se zhvillimit dhe rnies se zhvillimit; John Keynes dhe Marx shkruan pr kto cikle gjithashtu, dhe pr ket arsye qeveria duhet te ndrhy kur ekonomia sht ne kulmin e zhvillimit, pra te ris interesat e huave, dhe kur ekonomia ngadalsohet te ule interesat e huave dhe taksat qe njerzit te ken para te shpenzojn. Kohen e fundit Federal Reserve ka ngritur interesin e huave, dhe ka ngritur pr .25 cent pothuajse do muaj, kshtu ka ndodhur ne kto tre muajt e fundit.

    Pas LIIB, Kongresi krijoj Full Employment Act dhe ky hap i Kongresit dhe rrjedhoja e LIIB e nxjerrn Amerikn nga depresioni.

    Edspace: Tomas Xheferson gjithashtu thot: That government is best which governs the lesat, dhe The democracy will cease to exist when you take away from those who are willing to work and give to those who would not."
    Un jetoj ne right to work state, dhe te them te drejte sindikatat jo vetm qe jan anti produktive, por gjithashtu e ngadalsojn zhvillimin ekonomik; jane te lidhur me krimin e organizuar dhe korrupsioni sht i lart. Vetm kujtoje RFK dhe Jimmy Hoffa. Edi, un, gjithashtu, mendoj qe me mire sht qe ekonomia te kontrollon qeverin sesa qeveria ekonomin sepse ne qofte se ekonomia sht e kontrolluar plotsisht nga qeveria, ather shtetet do te shfrytzon ekonomin qe te krijojn fuqi dhe imperalismin dhe kolonizimi do te ishte i pranishm kudo, sikurse qe ndodhi ne shekullin XVIII, XIX, dhe ne fillim te shekullit XX.

    Kaq pr sonte!

    Un mendoj qe diskutimi sht duke prparuar mjaft mire.

    Sinqerisht,
    ILovePejaa
    no respect whatsoever for authority - Richard Feynman.

  13. #13

    Antarsuar
    26-02-2003
    Postime
    1,350
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Lightbulb

    >>Monopoli ... sht problem ... q do rregullim t caktuar!<<


    Veprime mashtruese n marketing
    Veprime kufizuese n tregti :
    - refuzimi pr furnizim
    - sjellje ekskluzive
    - shitje t kufizuara dhe frenim t tregut
    - shprdorim i pozits dominuese
    - refuzimi i blersit apo i personit q do t bhet blers
    - gjykimet dhe ligjet e jashtme(t huaja)
    - furnizimi i jashtm(i huaj)
    - shkrirjet(bashkimet)
    etj.


    E mimi social i monopolit ?
    E efikasiteti dhe drejtsia e veprimeve t atilla monopoliste ?

    ...

    Pra,sht i nevojshm dhe i domosdoshm nj rregullim i caktuar !


  14. #14
    Dash...me kembore Maska e Toro
    Antarsuar
    26-04-2002
    Vendndodhja
    CALIFORNIA
    Postime
    1,407
    Faleminderit
    0
    14 falenderime n 14 postime
    Citim Postuar m par nga edspace
    Toro,

    Me sa di un, banka qndrore (Federal Reserve) sht bank private e krijuar nga bosat e bankave m t mdha private t asaj kohe. Qeveria i ka dhn ksaj banke t drejtn pr t printuar para dhe qeveria i paguan interes pr paran q v n lvizje. Me pak fjal, kjo bank qndrore sht nj monopol dhe qeveria Amerikane nuk ka kontroll mbi t. Dmth sipas teje, shkaku pr depresionin e madh ka qn "Federal Reserve", nj bank private q shikon gjithnj fitimin e saj. Nuk mund t kishe dhn shembull m t mir pr t treguar se ku mund t arrij fuqia e institucioneve private, sidomos kur mund t kontrolloj edhe vet qeverin.

    Sa pr kuriozitet, Presidenti Kenedi miratoi nj ligj q e zhvishte "Federal Reserve" nga fuqia dhe i rikthehu qeveris t drejtn pr t printuar parat e saj, t garantuara me argjnd. M duket se qeveria filloi t printonte parat e saj, por pas vrasjes s Kenedit, i hoqn nga qarkullimi dhe ngeli q qarkullim vetm paraja e banks qndrore.

    N lidhje me Ruzveltin, nuk kam lexuar ndonjher pr ato q ke shkruar m lart. Un di q ishte n zyr pr plot 12 vjet dhe konsiderohet si nj nga presidentt m t mir. T majtt deshn t shfrytzonin fuqin e tij pr t kthyer Amerikn n nj vend socialist por ai arriti t gjente ekuilibrin midis kapitalizmit dhe socializmit, dhe nuk e lejoi ekonomin t shkonte drejt ekstremeve.

    Sa pr "drejtsin", un nuk mendoj se socializmi sht zgjidhja m e mir e ekonomis. Arsyeja pse un e hapa kt tem sht se shoh padrejtsi si tek socializmi, ashtu edhe tek kapitalizmi. Sistemi i tanishm i Ameriks m duket se sht n skajin ekstrem t kapitalizmit, ku gati gjithka sht e mundur vetm e vetm q t dali paraja. Gjithashtu edhe t marrsh fitimin e njeriut puntor e t'ia japsh dembelit nuk sht e drejt. Prandaj, jam i mendimit se qeveria duhet t ndrhyj pr t gjetur ekuilibrim e t mos lejoj kto padrejtsi. Por, q t ndodhi kjo, qeveria duhet t jet plotsisht e pavarur nga interesat financiare t privatit.
    Federal Reserve eshte institucion i qeverise amerikane dhe jo privat sic thua ti. I Love Peja te ka dhene nje pergjigje te sakte persa i perket Federal Reserve.
    Une thashe qe Federal Reserve shkaktoi renien e burses, jo depresion. Depresioni eshte nje proces shume me i nderlikuar dhe nderhyrja e Federal Reserve ishte nje nga faktoret e shumte, por jo i vetmi.

    Per Ruzveltin, cfare kam shkruar me siper eshte e vertete. Megjithate eshte shume pak. Nuk permenda as futjen e SHBA ne LIIB, qe u be per shkak te Ruzveltit, nuk permenda as manipulimet qe donte ti bente ( dhe i beri) Gjykates Supreme, nuk permenda as lenien e Evropes Lindore ne dore te Stalinit, as naivitetin e tij ne lidhje me Stalinin etj. Mire eshte te lexosh dhe literature jashteshkollore. Natyrisht ne librat e shkollave te gjithe punonjesit zyrtare djersiten e rropaten per te miren e popullit ( me parate e te tjereve kuptohet). Realiteti eshte ndryshe vec. Ne ekonomi Ruzvelti vecse e vonoi periudhen e rimekembjes me nderhyrjet e veta. Duke rritur taksat dhe duke i perdorur per pune publike, thjesht hoqi nje sasi te mjaftueshme kapitali nga sektori privat dhe i investoi atje ku gjithmone investon nje politikan, ne gjera jo produktive , por qe japin vota. Ruzvelti rriti shtetin federal dhe zvogeloi te drejtat e shteteve dhe te individeve. E di ti qe ne kohen e Ruzveltit, Gjyqi Suprem i SHBA, ne ceshtjen Wickard v. Filburn (1942), gjykatesi i emeruar nga Ruzvelti, vendosi qe nje fermer qe rrit drithe per perdorim vetjak, ne token e tij, me parate e tij dhe djersen e tij, per ta perdorur per veten e tij, nderhyn ne "interstate commerce"!!!! dhe eshte subjekt i rregullave dhe sanksioneve federale! Sipas fjaleve te gjyqit "drithi qe rritet nga privatet per perdorim vetjak furnizon nevojat e njeriut qe e mbolli, i cili ne cdo rast tjeter do ta kishte blere ne treg te hapur. Pra ne konkurron me drithin ne treg, pra nderhyn ne "tregtine ndershteterore" dhe eshte subjekt i rregullave shteterore!" Kjo eshte demokracia dhe kapitalizmi i tregut te lire qe enderronte Ruzvelti?


    Natyrisht i nderuar zoteri, kapitalizmi nuk eshte perfekt. Por duhet ta dish ama se SHBA nuk eshte ai qe konsideron ti kapitalizem ekstrem. Ka qene dikur. Sot jo. Sot eshte qeveria federale ajo qe vendos rregulla dhe sanksione, duke denuar nepermjet taksimeve te jashtezakonshme dhe gjobave biznesmenet. Kapitalizmin human vec, nuk e beri as qeveria me "minimum wage" 5.75$ ne ore, as me "welfare programs" ku dembelet dhe sarhoshet ( flas per boom-in e Welfare te viteve '70 -'80) duke taksuar te tjeret qe u binte bretku gjithe diten. Kapitalizmin human e bene vete kapitalistet, e beri Fordi qe futi 8 oreshin ne dite dhe 40 oreshin ne jave, e beri Karnegi qe ngriti nivelin e jeteses se amerikaneve duke iu ofruar mallra te lire, e beri Rokfeleri e te tjere qe nxorren fitime e bene pasuri jo duke marre hua e borxhe nga qeveria federale, por duke u ofruar njerezve nje standart me te larte jetese.
    "Who is John Galt?"

  15. #15
    Dash...me kembore Maska e Toro
    Antarsuar
    26-04-2002
    Vendndodhja
    CALIFORNIA
    Postime
    1,407
    Faleminderit
    0
    14 falenderime n 14 postime
    Citim Postuar m par nga ILovePejaa

    Toro: Monopolet jan pjese e tregjeve te lira; kjo sht fakt, dhe pyetja ime: A mendoni qe monopolet nse ekzistojn ne ekonomin e tregjeve te lira jan te dobishm pr shoqrin apo individt dhe duhet te lejohen te veprojn te lira? Pse ose Pse jo? Wallmart akoma nuk ka arritur te ket monopol ne treg, por ne te njjtn kohe kemi bashkime te korporatave: para disa muajve K-Mart dhe Sears jan bashkuar vetm pr nj qellim qe te luftojn WallMart-in, dhe un mendoj pas nj kohe WallMart do te bashkohet me KMart-Sears dhe te krijojn nj kompani gjigante. Kush do te konkurron kundr ksaj kompani nj dite? Te konkurrosh kundr ksaj kompanive sht shume e paarsyeshme. Kompanite e shrbimeve telefonike si Sprint dhe NextTel jane bashkuar dhe shume te tjera. Oracle and PeopleSoft. Pyetja ime sht: ka sht duke ndodhur me mom and pop stores? Pronaret e ktyre dyqaneve te vogla mund te them jan te klass se mesme dhe korporata e mdha jan duke i shkartuar bizneset e tyre sepse kta pronare nuk kane mundsi dhe mjete te konkurrojn kundr ktyre korporatave. Pasi kto biznese te vogla falimentojn, pronaret duhen te konkurrojn pr vende pune po ne kto kompani, dhe jam i sigurte se ne shume vende te Ameriks kto gjera jan duke ndodhur. Sa e knaqure sht kjo shtrese e popullsis? Familjet e klass se mesme jan duke u prpjekur shume qe te mbijetojn ne kto dite. Te dy prindrit punojn dhe prap jan ne debt; shiko sa sht shkalla e kursimeve te nj familje mesatare, apo ne prgjithsi familjeve amerikane? Un mendoj qe sistemi sht duke krijuar shume shtresa te varfra dhe nj shtrese shume te pasur. Pr momentin un mendoj qe problemi sht tek qeveria dhe politikat e saj.
    Kapitalizmi i ka ciklet e ngritjes se zhvillimit dhe rnies se zhvillimit; John Keynes dhe Marx shkruan pr kto cikle gjithashtu, dhe pr ket arsye qeveria duhet te ndrhy kur ekonomia sht ne kulmin e zhvillimit, pra te ris interesat e huave, dhe kur ekonomia ngadalsohet te ule interesat e huave dhe taksat qe njerzit te ken para te shpenzojn. Kohen e fundit Federal Reserve ka ngritur interesin e huave, dhe ka ngritur pr .25 cent pothuajse do muaj, kshtu ka ndodhur ne kto tre muajt e fundit.



    Sinqerisht,
    ILovePejaa
    ILP,

    Monopolet jane pjese e kapitalizmit dhe te tregut te lire. Mund te them se ne nje ekonomi te shendetshme dhe me qeveri qe nuk nderhyn, monopolet jane fenomene te perkohshme. Dhe njekohesisht, deri me sot, ne 200 vjet te historise ekonomike ne SHBA nuk ekziston asnje kompani e cila ka qene monopol qofte dhe per shume pak kohe te jete sjelle ashtu sic imagjinojme ne kompanine klasike monopol. Pra kur te kete tregun te gjithin te vetin, te uli prodhimin dhe te rrisi artificialisht cmimet. Deri me sot, nuk ka asnje shembull aktual. Dhe keto fakte nuk jane te miat, por te ekonomisteve te majte antitrust, qe kane bere studime ne lidhje me temen dhe akoma nuk kane gjendur nje shembull te vetem!

    Merr shembull kompanine ALCOA , e cila ra viktime e ligjit Sherman. Kjo kompani ka qene dikur me te gjithe kuptimin e fjales monopol, ishte e vetmja prodhuese e aluminit ne SHBA. Megjithate ajo kurre nuk u soll si monopol sa kohe ishte e vetmja ne treg. As prodhimin nuk e uli , por kenaqte kerkesat e te gjithe konsumatoreve, as cmimet i ngrit, por perkundrazi i uli. E megjithate Gjyqi Suprem i SHBA e gjeti ne kundershtim me Aktin Sherman! Absurditet!

    Per mua personalisht monopoli nuk eshte dicka pozitive. Dihet qe konkurrenca e con ekonomine perpara. Por ama eshte e pamundur per nje burokrat, politikan, nje gjykates apo nje avokat te vendosin se sa kompani duhet te ekzistojne ne nje sektor te caktuar te ekonomise. Kete duhet ta vendosi tregu, jo qeveria. Aq me teper qe sot jemi ne epoken e globalizmit. Dhe ne globalizem, vertet korporatat e medha kane mundesi te shkojne ne shtete te tjera ku ka krahe me te lire pune, tatime me te ulta etj, por mos harro se e njejta gje ndodh dhe me korporata te tjera joamerikane. Ashtu si Fordi psh hapi uzina ne Kine e Indi, mund te te vije kinezi te hapi ne SHBA....Prit se ne 2007 te hyjne ne SHBA makinat kineze....Te shohesh atehere sa do bjeri cmimi i makinave amerikane!

    Sa per Walmart, eshte nje kompani qe po rritet jashte mase. Natyrisht nje rritje e jashtezakonshme ka dhe shpenzime te jashtezakonshme. Vetem per transportim dhe furnizim te dyqaneve te tij Walmarti perdor nje flote kamionash me te madhe se ushtria amerikane ne Irak!!!!! Do perhapet sa do perhapet dhe pastaj do te shembet nen peshen e vet dhe nen konkurrencen. Problemi nuk eshte po apo jo, por se kur do te ndodhe kjo gje. Si thua ti, meqe Walmarti deri me sot nuk po shkel ligjin ( faktikisht zbaton ligjet aktuale), por po rritet e po behet monopol, do te duhet te nderhyje qeveria qe ta ndaloje? Pra me nje fjale qeveria duhet te marri anen e atyre qe nuk jane te zotet ti ofrojne konsumatorit ate qe i ofron Walmarti? Nese bizneset e mesme dhe te vogla nuk gjejne menyren te rrisin rendimentin dhe te ulin cmimet (pra te bejne ate qe beri Walmart) perse duhet qe qeveria te nderhyje ne favor te tyre? Cdo looser dhe joproduktiv duhet ta nxjerri qeveria nga bataku? Mos harro ILP se dhe Walmarti ka qene dikur nje mom and pop store, qe nepermjet sherbimit, rendimentit dhe punes arriti aty ku eshte sot, nje korporate gjigande.
    Kam punuar vete per 7 vjet ne nje kompani te tipit Walmart( jo ne SHBA, ne Greqi). Kur e nisa punen atje kishte vetem 7 dyqane, kur ika qe andej dhe erdha ne SHBA e lashe me 50, sot ka mbi 120 dyqane. E nderkohe qe te tjere si kjo kompani punonin pa sistem, pa rendiment, aty ku punoja une na dilte bretku dhe i rrinim ne koke punes, nderkohe qe ne kompanite e tjera abuzonin me fitimet e nxjerra. Disa falimentuan, disa ngelen te vegjel. Ti thua per hir te "problemeve sociale" qe mund te krijoheshin, duhet te nderhynte qeveria qe te tilla kompani te ekzistonin akoma?

    Sa per shtresat e "varfera" dhe te pasura qe thua, e di ti qe 60% e te varferve ne SHBA kane shtepine e tyre, 75% kane nje automobil, ndersa 90% e tyre kane TV dhe VCR? Cilin quan te varfer ti dhe me cfare kriteresh?
    Shkalla e kursimeve ne nje familje mesatare? Kursejne ata qe jane te pasigurte per te ardhmen, kursejne ata qe NUK KANE! Ke pare ndonji te pasur ti te flase per kursime per sa i perket nivelit te jeteses? JO! Pra njerezit nuk kursejne , jo se nuk kane leke, por e ndiejne veten te sigurt per te ardhmen. Fakti qe sot ne SHBA ke rekord pronesi shtepish, gati 70% e popullsise, gje qe nuk ka ndodhur asnjehere me pare ne historine e SHBA, te duket se ka shume njerez te varfer ty? Cili eshte kriteri yt i varferise?
    Me fal ILP, por po te kishin gjithe njerezit nga 1-2 milione $ neper banka, nuk do te punonte njeri!

    Gjithe te mirat
    Toro
    "Who is John Galt?"

  16. #16
    une jam
    Antarsuar
    09-01-2003
    Postime
    290
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga ILovePejaa
    Kur njerzit jan te papune pr nj periudhe deri d.m.th sa tregjet te korrektojn veten e tyre, ather te gjith mund te jemi te vdekur si thot John Keynes.
    "in the long-run we are all dead" tha Keynes ne pergjigje te kritikave ndaj teorive te tij ekonomike.

  17. #17
    Programues Softueresh Maska e edspace
    Antarsuar
    04-04-2002
    Vendndodhja
    Filadelfia, SHBA
    Mosha
    31
    Postime
    2,576
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    ILovePeja dhe Toro:
    Nga vet emri, "Federal Reserve" duket si nj bank shtetrore, por edhe vet faqja zyrtare e Federal Reserve, e pranon q nuk sht institucion shtetror.
    http://www.federalreserve.gov/genera...qfrbanks.htm#6

    Are the Federal Reserve Banks private companies?
    The Federal Reserve Banks, created by an act of Congress in 1913, are operated in the public interest rather than for profit or to benefit any private group.

    Commercial banks that are members of the Federal Reserve System hold stock in the Reserve Bank in their region, but they do not exercise control over the Reserve Bank or the Federal Reserve System. Holding stock in a regional Reserve Bank does not carry with it the kind of control and financial interest that holding publicly traded stock affords, and the stock may not be sold or traded. Member banks do, however, receive a fixed 6 percent dividend annually on their stock and elect six of the nine members of the Reserve Bank's board of directors.

    Although they are set up like private corporations and member banks hold their stock, the Federal Reserve Banks owe their existence to an act of Congress and have a mandate to serve the public. Therefore, they are not really "private" companies, but rather are "owned" by the citizens of the United States.

    How do Federal Reserve Banks differ from commercial banks?
    Federal Reserve Banks are the fiscal agents for the U.S. Treasury, which means that they are the federal government's bank. The Reserve Banks offer many services to financial institutions, which makes them bankers' banks.


    Are Federal Reserve Bank employees considered government employees?
    No. Employees of the Federal Reserve Banks are not government employees. They are paid as part of the expenses of their employing Reserve Bank.
    Prs vall fjala "owned" sht n thonjza? "Federal reserve" sht ndrtuar si nj korporat, dhe dihet fare mir se korporata zotrohet nga aksionistt, apo jo? N kt rast aksionistt jan banka t tjera, q edhe pse nuk mund t kontrollojn vendimet e bordit drejtues, ato zotrojn aksione t "Federal Reserve", aksione q sjellin 6% fitime do vit dhe pr m tepr nuk taksohen nga qeveria.

    Toro, hidhi nj sy google pr "Federal Reserve Conspiracy" dhe do gjesh plot materiale q nuk gjenden n librat e shkolls. http://en.wikipedia.org/wiki/Critici...ederal_Reserve

    Mund t futemi m thell n "Federal Reserve" por do dilnim nga tema. E rndsishme sht q "Federal Reserve" nuk sht institucion shtetror dhe qeveria pothuajse nuk ka kontroll fare mbi t, aq kontroll sa ka mbi gjykatn e lart.

    -------------------

    ILovePeja,

    That government is best which governs the lesat, dhe The democracy will cease to exist when you take away from those who are willing to work and give to those who would not."
    Si e prmnda m lart, Xhefersoni ishte babai i t drejtave dhe n listn e tij ishte dhe e drejta pr mbrojtjen nga korporatat e monopolet. Citimin q ke sjell, un e interpretoj q qeveria duhet t ket kontroll minimal mbi individin. Korporatat, edhe pse zakonisht gzojn t drejtat e nj individi, nuk jan njerz me frym por institucione private, prandaj nuk prfshihen n at q ka thn Xhefersoni. Edhe pjesa e dyt "those who are willing to work..." sht mse e vrtet. "those who are willing to work" mund t jen njerzit e thjesht dhe "those who would not" mund t jen bosat e korporatave, aksionistt, e milionier t tjer.


    --------------

    N lidhje me Monopolet:

    Nj nga faktort q ndihmon n formmimin e monopoleve sht kostoja e lart pr t'u futur n industri. N rastin e Walmart, nj biznes i vogl familjar mund t ket kosto t ult pr t hapur biznesin por nuk mund t konkuroj me Walmart sepse mallrat e shitur do jen prodhuar n Amerik dhe dihet fare mir q mallrat e vendit kan kosto t lart prodhimi.

    Pra, e vetmja mnyr pr t konkuruar me Walmart, sht nqs mallrat importohen nga jasht, sigurisht nga Kina, India, Pakistani, Indonezia, e vende t tjera q kan fuqi puntore t lir. Ky kusht pr t bre fitim sigurisht q eliminon t gjitha bizneset e vogla, apo jo?

    E vetmja mundsi pr t konkuruar me Walmart sht nqs kopjon modelin e tij, pra t importosh mallra t lira nga fabrikat kineze, e t'i shessh n Amerik. Sa korporata kan kapital t mjaftueshm pr t investuar n nj binjak t Walmart? Shum pak, pr t mos thn asnj. Pr aq koh sa hyrja e lir e konkurentve sht kaq e vshtir, ather Walmart, me qllim apo pa qllim sht kthyer n monopol.


    Toro,

    Pr Ruzveltin e kishe mir me kritikat ekonomike, por e prishe kur u fute tek lufta e dyt botrore, Stalini, etj q nuk kan lidhje fare me ekonomin.

    Do prgjigjem m von pr kapitalizmin human dhe at ekstrem. Na duhet t diskutojm edhe pr globalizmin.
    Ndryshuar pr her t fundit nga edspace : 20-05-2005 m 01:48
    Edi

  18. #18
    i/e regjistruar Maska e mateo
    Antarsuar
    24-06-2002
    Vendndodhja
    united kingdom
    Mosha
    36
    Postime
    253
    Faleminderit
    0
    6 falenderime n 6 postime
    ore po bjeni shkurt fed reserve eshte e pavarur se si i administron ceshtjet monetare, por eshte e detyruar ti raportoje kongresit ne lidhje me ekonomine, pra kur A, Greespan flet te gjithe mbajne vesh. juve jeni futur thelle ne ekonomine amerikane por pa theksuar asgje per ekonomine tone, se si dirigjohet, cfare roli luan banka jone qendrore, infalcioni, papunesia, eksport importi, faktoret qe ndikojne ne ritjen e ekonomise se shtetit tone, apo ngaqe gjithcka ne Shqiperi eshte absurde, ekonomia jone eshte Ekonomi e zese, sistemi bankar eshte pertoke fare, lind pyetja po cfare ekonomie eshte ajo e jona qe pjesen me te madhe te saj e perbejne emigranet. Duket si puna e asaj kasolles me kashte qe thjesht ja terheq njeren kembe te saj dhe gjithe kasollja shembet, perdhe. keto gjera duhet te prokupojne ju ekonomistave te ardhshem. lereni ekonomine amerikane se kane ekonomistin e shekullit (Greespan) qe merret me ate pune.
    mateo

  19. #19
    Dash...me kembore Maska e Toro
    Antarsuar
    26-04-2002
    Vendndodhja
    CALIFORNIA
    Postime
    1,407
    Faleminderit
    0
    14 falenderime n 14 postime
    Edspace,
    As ILP as une nuk thame qe Federal Reserve eshte shteterore. Eshte e themeluar nga qeveria ( nga Kongresi). Dhe si institucion Federal Reserve nuk zoteron asgje. Thjesht kontrollon rrjedhen e parave ne bankat themeluese te saj. Kontrollon inflacionin dhe sasine e duhur te monedhave qe duhen shtypur qe te mbahet inflacioni ne ballance ne baze te pasurise qe eshte krijuar.
    Parimi i vjeter qe aq sa ke sasi ari te depozituar, aq para do te shtypesh nuk mund te ekzistoje me. Fare thjesht sepse niveli ekonomik i nje shteti rritet disa here me shpejt sesa sasia e arit qe mund te prodhohet per ta balancuar. Psh. rezerva e arit e Hollandes e cila eshte 777.5 tone ar, nuk do te thote se Hollanda ka ekonomi me te forte se Japonia , e cila ka nje rezerve ari 765 tone pothuajse. Ritmi i prodhimit te arit vjen e ulet nga viti ne vit. Ritmi i zhvillimit ekonomik boteror eshte ne rritje.Kjo nuk do te thote qe ekonomite e shteteve duhet te rrine ne vend numero, derisa te gjendet sasia e arit qe do te mund te balancoje financimin per rritjen e ekonomise. Pra sot shtetet nuk perdorin me arin si standart, por vete ekonomite e tyre. Kjo eshte dhe baza e dyshimit te simpatizanteve te teorive te konspiracionit. Qe ngritja e nivelit ekonomik nuk eshte e balancuar me ne sasine e arit qe ka nje shtet, por ne kreditin qe ka ekonomia e tij.

    P.S.

    Cfare ka thene Xhefersoni per pushtetin federal gjyqesor ne SHBA:
    " Po punon si graviteti, naten dhe diten, duke fituar pak sot e pak neser dhe duke e avancuar hapin e tij te heshtur si hajdut , pertej fushes se juridiksionit te tij, derisa te ti uzurpoje te gjitha te drejtat nga Shtetet dhe qeveria te konsolidohet ne nje te vetme"
    Midis te tjerash, Tomas Xheferson, mbeshteste te drejten e shkeputjes te Shteteve nga Unioni, mbeshteste nenin e dyte te Kushtetutes per arme mbajtjen etj. Keshtu pra me duket pak e cuditshme qe te mbeshteti nderhyrjen e qeverise ne ekonomi. Ai mund te kete qene kunder monopoleve ne parim, por kurresesi nuk e besaj te kete shprehur dicka te tille "qe qeveria duhet te nxjerre ligje per ti eliminuar".
    "Who is John Galt?"

  20. #20
    Programues Softueresh Maska e edspace
    Antarsuar
    04-04-2002
    Vendndodhja
    Filadelfia, SHBA
    Mosha
    31
    Postime
    2,576
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Toro,

    E mira e forumit sht se lejon citimet:
    Citim Postuar m par nga Toro
    Federal Reserve eshte institucion i qeverise amerikane dhe jo privat sic thua ti.
    Dmth e pranon q nuk sht shtetrore, por n t njjtn koh e mohon q sht private. Nejse, nuk kam 't shtoj m shum pr bankn qndrore se 'kam thn m par.

    -----------------------------

    Pr mendimet e Xheferson n lidhje me monopolet, mund t lexosh kto materiale: http://www.thomhartmann.com/jefferson.shtml
    http://etext.virginia.edu/jefferson/...s/jeff0950.htm

    Aty ke citime nga letrat e Xhefersonit q e bjn t qart se ndrra e tij ka qn liri pr individin dhe kontroll t plot t institucioneve.

    -----------------------------


    Mqns e nism me Walmart,

    far do ndodhte me ekonomin Amerikane nse Kina apo India pr fardo arsye nuk do furnizonin magazinat e Walmart? A mund t imagjinosh dot sa e varur sht ekonomia Amerikane mbi mallrat e lira q prodhohen n vende t huaja, vende q sot jan e nesr mund t mos jen. Ather prse qeveria nuk ndrhyn kur kto korporata Amerikane mbyllin fabrika n Amerik e i hapin n vende t huaja? Nj fabrik vendase ofron vende pune dhe siguri prodhimi pr t ardhmen.

    Ku sht humanizmi kapitalist kur korporatat shfrytzojn qeverit e korruptuara q s'kan asnj standard pr pagat, pr t drejtat e njeriut, pr kushtet e puns, pr mbrojtjen e ambjentit? Prse nuk shikon m etiketn "Made in the U.S.A" n dyqane? Dikur mallrat ishin me cilsi shum her m t lart e korporatat prsri bnin fitime. Tani cilsia e prodhimeve sht nga m t ultat por fitimi sht shumfishuar disa her. Kto jan efektet e globalizmit, globalizm i lindur nga kapitalizmi, q sipas teje na qnka humanitar. Me sa duket, qeverit nuk shikojn t mirn e shtetasve t tyre, por jan n gar t shfrytzojn gjith globin. Neoliberalt mendojn se po nuk u futn kompanit Amerikane t parat, do futen kompanit Evropiane e Ruse.
    Edi

Faqja 1 prej 2 12 FunditFundit

Tema t Ngjashme

  1. Rexhep Mitrovica
    Nga Llapi n forumin Elita kombtare
    Prgjigje: 3
    Postimi i Fundit: 13-10-2007, 11:30
  2. Aleksandr Meksi, Dhuna komuniste apo vetm "dosjet" ..
    Nga Brari n forumin Tema e shtypit t dits
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 06-11-2006, 02:53
  3. Shteti dhe Individi ne Islam.
    Nga Klevis2000 n forumin Komuniteti musliman
    Prgjigje: 13
    Postimi i Fundit: 17-12-2005, 07:55
  4. Zvarritet n parlament ligji pr hapjen e dosjeve
    Nga Xhuxhumaku n forumin Tema e shtypit t dits
    Prgjigje: 5
    Postimi i Fundit: 20-10-2005, 14:47
  5. Luigj Gurakuqi mbi shtetin ne Shqipni
    Nga Eni n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 23-04-2002, 03:54

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •