Close
Faqja 1 prej 9 123 ... FunditFundit
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 20 prej 169
  1. #1
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    07-09-2002
    Vendndodhja
    kepi rodonit
    Postime
    347
    Faleminderit
    0
    2 falenderime n 2 postime

    Jusuf e Bardhosh Grvalla, dhe Kadri Zeka

    N Teatrin Kombtar n Prishtin mbrm u mbajt nj Akademi prkujtimore pr Jusuf e Bardhosh Grvalln dhe Kadri Zekn

    Prishtin, 18 janar 2003 - Me rastin e 21-vjetorit t rnies s dshmorve Jusuf e Bardhosh Grvalla e Kadri Zeka, m organizim t Kryesis s Lidhjes Demokratike e Kosovs, mbrm n Teatrin Kombtar n Prishtin, u mbajt nj Akademi prkujtimore. N kt akademi mori pjes edhe Presidenti i Kosovs Ibrahim Rugova, kryetari i Kuvendit t Kosovs Nexhat Daci dhe zyrtar t tjer.

    Duke folur n kt akademi, Presidenti i Kosovs tha se "jemi sot ktu pr t'i prkujtuar dhe nderuar Jusuf e Bardhosh Grvalln e Kadri Zekn q u vran para 21 vjetve n Gjermani nga ata q i przun nga Kosova e tyre e dashur".

    N vazhdim Presidenti Rugova tha se kto dit mbushet nj vit q familja Grvalla dhe Zeka i solln eshtrat e tyre n Kosov, n Dubovik dhe n Gjilan. Ky ishte nj gjest i madh q trupat e tyre t prehen n tokn e dashur dhe t muar t Kosovs, t ciln ia kushtuan jetn e tyre t re.

    "Q t tret me veprn e tyre madhore punuan pr lirin, pavarsin dhe demokracin e Kosovs, q ne po e gzojm sot e q po e ndrtojm pr do dit. Kjo sht porosia e jets dhe veprs s tyre q nuk ta harrojm kurr", tha z.Rugova.

    Duke folur pr personalitetet e tyre, Presisdenti tha se ata ishin figura m t dashura dhe m t muara nga populli i Kosovs. Gjat viteve t '90, me shpalljen dhe ndrtimin e shtetit t Kosovs, rinia i prkujtonte q t tret me manifestime t organizuar, si ishte 'Flaka e janarit' e tjera.

    Presidenti Rugova bri t ditur se Zyra e tij po punon q Jusuf e Bardhosh Grvalla dhe Kadri Zeka - kta tre burra t mdhenj - q t dekorohen pr veprn e tyre t madhe pr Kosovn.

    Gjithashtu Presidenti tha se do t'i propozoj Ministris s Kulturs q t themeloj mimin me titull "Kitarja e art e Jusuf Grvalls", i cili do t'u jipej artistve n fushn e muziks. Me kt rast zoti Rugova tha se Jusf Gvalla ishte artist komplet n muzik dhe n letrsi, si dhe publicist i shquar.

    Ndrkaq pr krijimtarin letrare t Jusuf Grvalls, foli Sabri Hamiti. "Jusufi mund t kujtohet vetm si i ri, sepse ai i ri ka shkuar. Kto kujtime nuk mund t'i mund tirania e kohs e as t'i kap ndryshku i harress. N dukje e n veprim Jusufi ishte jo i zakonshm, nj bot e pasur shpirtrore, nj butsi njerzore, nj spontanitet q vetm atij i kishte hije", theksoi Sabri Hamiti.

    Ai tha se n dukje e veprim Jusufi ishte jo i zakonshm, nj bot e pasur shpirtrore, nj butsi njerzore, nj spontanitet q vetm atij i kishte hije, e t gjitha kto bashk t ndeshura me nj veprim t rrezikshm.

    Ndrkaq pr veprn letrare t Jusuf Grvalls, Sabri Hamiti tha se "si te rrall kush, tek ai vepra letrare sht e ngjashme me jetn e tij, pr t mos thn e barabart". Librat e tij t lirikave tregojn nj shtegtim t jets s tij ashtu, si dhe fazat e emocionalitetit q kalojn npr ndrra, mall, fantazi.

    Sabri Hamiti duke folur pr punn atdhetare t Jusuf Grvalls, tha se ai ka dshmuar se m frytdhns sht veprimi konkret sesa afishimi agresiv. Jusufi ka dshmuar q butsia arrin shum m larg sesa rigjiciteti, sidomos n pun t bashkimit t shqiptarve.

    N fund Hamiti prkujtoi fjalt e Jusufit para se t jepte shpirt: "Nse sht shqiptar mos u zbuloft kurr", duke e quajtur kt utopi t fort poetike, politike e atdhetare t Jusuf Grvalls.

    Akademia prkujtimore prfundoi me interpretimin e nj pike muzikore t komponuar nga Jusuf Grvalla dhe recitimin e poezis s tij nga student t Akademis s Arteve.


    Me rastin e njvjetorit t vrasjes s Smajl Hajdarajt n Pej u mbajt akademi prkujtimore
    Pej, 18 janar 2003 - Me rastin e njvjetorit t vrasjes s Smajl Hajdarajt, deputet i Parlamentit t Kosovs dhe ish-komandant i UK-s, nga nj dor antishqiptare dje n Pej u mbajt nj akademi prkujtimore.

    "Smajl Hajdaraj tr jetn ia ka kushtuar liris dhe demokracis s Kosovs. Me shprthimin e lufts ai doli n ball t Ushtris lirimtare t Kosovs pr rajonin e Rugovs", sht shprehur bashklufttari Dem Dashi.

    Ai ka theksuar se me vrasjen e Hajdarajt Kosova ka humbur nj burr t urt, nj trim, nj intelektual, nj politikan t shkelqyeshm i cili me tr qenien njerzore u prkushtua pr zgjidhjen e shtjes kombtare.


    Smajl Hajdaraj ishte deputet i Kuvendit komunal t Pejs dhe Parlamentit t Kosovs.

    Ndrkaq, antari i Kryesis s Lidhjes Demokratike t Kosovs Fatmir Rexhepi, duke folur pr figurn e Smajl Hajdarajt ka theksuar se vota dhe besimi i popullit sht e shenjt.

    Vota e tyre nuk guxon t vritet. Ai ka thn se si duket dikush nuk dshiron q kjo liri t gzohet dhe prjetohet prej t gjith neve q e gjakuam at. Dikush si duket synon ta v n monopol dhe tutel t vetn edhe kt liri.

    Nimon Alimusaj, ndrkaq ka lexuar telegramin e presidentit t Kosovs dr. Ibrahim Rugova, drejtuar pjesmarrsve t ksaj akademie prkujtimore.

    N kt telegram, presidenti i Kosovs Ibrahim Rugova thekson se Smajl Hajdaraj ishte trim dhe lufttar i liris dhe se vepra e tij pr lirin, pavarsin dhe demokracin e Kosovs do t mbetet e prjetshme dhe shembull se si punojn burrat e mdhenj.

    Smajl Hajdaraj sht vrar n Pej nj vit m par n rrethana akoma t pandriuara.






    ......
    shtriji kembet sa ke jorganin ..se te ha bubi.

  2. #2
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    28-03-2003
    Vendndodhja
    Diku npr Bot
    Postime
    538
    Faleminderit
    0
    5 falenderime n 5 postime
    Kur shkruan ky far Shefqet Cakii - Llapashtica ,pr ksi problemesh t ndrlikuara mardhinesh mbrenda shqiptare ,t bn t vjellish me plotkuptimin e fjals .
    Ky njeri ,pasi viziton klubet shqiptare pr do dit edhe shkruan me t ndgjuar t fjalve npr ajtore .
    Ktij lloj njeriu n do shkrim t tij duhet kujtuar se jo do injorant i shkolluar ,si puna e tij mund t quhet intelektual ,por as burgu sllav q ke vuajtur ata dy apo tre vite nuk t bn Atdhetar ( dhe duhet i kujtuar se far roli ka lujtuar n burg ) .
    do shkrim i ktij njeriu nxit vetm urejtje e pramje jo vetm n shtypin e shkruar por edhe ate elektronik .
    sht njeri i pavendosur dhe jo serioz ,ndron bindje e raporte sipas interesit personal .Pra ndron gzof si gjithmon ,ka sht interesi i tregut pr momentin .Njher ishte me LDK-n dhe i thurte lavde e himne dr. Rugovs e LDK-s e shkonte aq larg sa q vesht plag ti bnte me fjalt si p.sh. '' Lumt t na q zoti na e drgoi dr. Rugovn n kt situat kritike'' apo '' Lum t na q kemi dr. Rugovn se vej halli pr ne ,se ka kishim me hequr '' e tjera e tjera ( dhe po kta fjal i thonte at koh edhe ky Jakup Krasniqi u UK-s ,poashtu Hydajet Hiseni i Rexhep Qoses , Bardhul Mahmuti, Basri Masmurati e shum e shum t tjer koqalosh t tjer t kamuflluar ) . Mandej ndroi pazari ,u hap tregu i ri lufta n Kosov .E ky Shefqet cakii si t gjith kameleont , pr t lpir ndonj kock shfrytzoi rastin kur Thai prfaqsonte delegacionin e Kosovs n Ramboliet e gjeti rastin e volitshm pr pazar t rij ,duke u thirur gjja n mbrojte t lufts ,vlerave t lufts e lufttarve . Q n t vrtet m shum iu dmton se iu ndihmon ,se meret me thn e thasha e jo me fakte e argumente .
    E masa injorante ( si njerin q e kemi kndej pari ) edhe han dika nga pazari i ktij .
    Kur i kundrshton me fakte ,e ka gjuhn bukur t lshuar dhe ndotur ( por n at rast rrall t sulmon si Shqefqet ,por ia fut me ndojn pseudonim ose me iniciale ) .
    Detyra e ktij debili nga shtab-komanda e tij sht denziformimi ndrshqiptar ,prarja ndrshqiptare dhe klasifikimet Shqiptar Shqiprie dhe Shqiptar Kosove ,sidomos kta i thekson shum kjart pr interesa personale kur zihet ngusht .
    Nse nj Shqiptar Kosove kritikon qeverin e Nanos pr ndonj rast ( si sht tragjedia e otrantos 2 kta dit ) ,ky Cakii menjher ta kthen ,po lene at pun more ,po ne a jemi t Kosovs apo t Shqipris .
    Rasti kundrt ,nse shan Thain ,Xhavitin ,Emrushin si pasues t Nanos ta ndron n vend ,po ne a do duam Bashkim me Shqiprin apo jo .
    Pra n t dy rastet - mbron sitemin e dulls dhe klysht e tij me gjith vet vetn .

    Ktij Cakii ,pr t kutpuar ndarjen e prvjetorit t Vllezrve Grvalla - Jusufit dhe Bardhoshit e Kadri Zeks ( un kta do i quaja '' Rilindasit e Kohs Moderne '' ) ,megjithse n RTK- ( radio televizionin e Kosovs nuk pash ndarje si po thekson ky ) duhet ti thueht q t kthehet n koh mbas e t mson Biografin e Jusufit ,Bardhoshit dhe Kadriut sbashku me veprimtarin e tyre ,mandej t vjen kndej t shet kopalla .

    Mbas mbarimit t lufts s dyt botrore besoj se nuk ka nevoj me treguar pr peripecit e krajatat e Shqiptarve nn ishjugosllavin se tani gati gjitka dihet m .

    Shkaku i ktyre kushteve e trajtimeve q iu bheshin shqiptarve n ishjugosllavi edhe doln individ q formuan edhe oraganizata e shoqta ilegale mrenda n Kosov por edhe jasht n perndim .
    E ndr shum oraganizata t tilla ishte edhe OMLK-ja ( Oraganizata Marksiste Leniniste e Kosovs ) e kryesuar nga Hydajet Hiseni ku bnte pjes edhe Kadri Zeka ,
    si dhe Organizata LNKVSHJ-ja ( Lvizja Nacional lirimtare e [/b]Kosovs dhe Viseve Shaqiptare n Jugosllavi ) e themeluar nga Metush Krasniqit - kryetar , Jusuf Grvalls ,Shefqet Jashar - Strofci , Kol. Ahmet Krasniqi e tjer .

    Nga vet aderimi i Jusufit ,Bardhoshit e Kadriut n kta Oragnizata shihen kjart edhe bindjet e tyre poltike se kan qenur fikse dhe t ndara .
    E pr far ndarjesh na an veshet mjerani Shefqet Cakii -Llapashtica ??!!
    Ata vrtet u vran sbashku ,por kan pasur kokat e bindjet e veta .
    Nuk pin uj thnja e komunistve t Kosovs se ata ( Jusufi e Kadriu ) ishin bashkveprimtar dhe bashkmendimtare .
    Se kta dy nocione ( bashkveprimtar dhe bashkmendimtare ) ndryshonj si nata me ditn .
    Bashveprimtar ishin se bashkpunonin njeri me tjetrin koh pas koh ,por nuk ishin bashkmendimtar deri sa Jusufi ishte Atdhetar/Nacionalist e Kadriu ishte komunsit i OMLK-s t Hydajet Hisenit dhe kurgj nuk mund t vepronte pa aprovimin / miratimin e Hydajetit ( prandaj edhe kur nuk u arit shkrirja e ktyre organizatave n nj t vetme pr t gjall t tyre ) .E ku sht sot Hidyjet Hiseni poltikisht i reshtuar - kuptohet n partit e majta poltike t Kosovs sbashku me Rexhep Qosen e Adem Demain..
    Qllimi i Shefqet Cakiit dhe msuesit t tij Xhafer Shatrit sht tjetr kundi .
    Ata duan t prvetsojn Jusifin me t vetmin judstifikim prse jan vrar sbashku me Kadriun ( pra edhe ne komunistiat kemi punar p Kosov . Nuk e mohon kush se nuk kan punar ,por n far drejtimi se ??!!!. Kur dihet se LNKVSHJ-ja si Oragnizat nuk kishte t bn me bindje poltike komuniste e as leniniste por me bindje Atdhetare e Kombtare ,dhe se Jusufi luftonte pr gjith Shqiptart n ishjugosllavi, ju o Cakish ndaheshit si dhit e egra vetm pr Kosov dhe ate me bindje marksiste leniniste q tregon vet emri i organizats tuej OMLK-ja ) .
    Kjo kmbgulje e tyre n kt prvetsim t Jusufit ,a nuk t on t mendosh vetvetiu se Kadriu sht vrar pr kt qllim !!!!!!
    Kta komunistt e Kosovs gjithashtu mundohen t prvetsojn Jusufin nga motoja e Tij q ishte - '' Ne jemi t gjith vllezr edhe prse mendojm ndryshe '' ( aludonte n ideologji ) .

    Dhe ak sht m kryesorja Formuesit dhe Aderuesit e par t LNKVSHJ-s gati t gjith jan t vrar sot ( Jusufi, Bardhoshi, Kol. Ahmet Krasniqi e tjer e tjer ) , dhe q t gjith jan t vrar nga dora shqiptare e paguar me para t zeza srbe , e gjall ka mbetur vetm Shefqet Jashar- Strofci ( e nuk e dij a jeton akoma Sabri Novosella ) .

    Ndrsa antart e OMLK-s gati t gjith jan gjall kush n perndimin kapitalist e kush n parti poltike majtiste t Kosovs dhe Ilirids ,me prjashtim t disave q jan vrar mbas shpine fizikisht nga vet shokt e tyre apo t vrar nga srbia por t spiunuar nga shokt e tyre si Ibrahim Kelmendi, Gafur Elshani, Xhavit Haliti e tjer e tjer .Stil komunist m -revolucioni han pjelln e vet.

    Mendimi im sht se Kadri Zeka ( me gjith respektin q kam pr te ) n kt rast Ai ka shkuar pr kok turku pr rrjeting poltik t komunistve Kosovar ( sa me thn klysht e dulls n perndim ,se ja edhe ne na u vra Kadriu sbashku me Jusufin ) .
    Prandaj edhe nuk sht e kot sot e ksaj dite kambngulja e ktyre klyshve t dulls n prvetsim t Jusufit ,duke e justifukuar se ata u vran bashkarisht dhe bashkarit duhet br do gj .
    Parimisht sht mir ,por haruan kta mjeran ,se vet i ndan q ditn e par t varimit me fjalimin e Ibrahim Kelmendit mbi varet e freskta .
    Haruan se n Homazhet q iu bheshin vareve t ktyre tre Martirve n varezat n Gjermani bheshin t ndar po nga kjo skot komuniste . Nj dit shkonin n homazhe t gjyth qytetart Shqiptar pa ngjyrime poltike ( q ishin me mija e mija ) t cilt mandje m von iu bashkangjitn LDK-s n diaspor e dytn e dyt shkoshin LPRK-shat vet q nuk arishin as 150 vet .
    Pra ndarjen e bn komunistt q ditn q i vran dhe varosn .


    Pas vrasjes s Jusufit mandej gati shumica e organizatave u bashkuan dhe formuan s pari LPRK-n me Ibrahim Kelmendin e disa klysh t tjer t dulls ( q ishte n fakt deg apo drejtori e sigurimit pr jasht ) e q mandej e transformuan n LPK- .
    E cila LPK-mandej pjelli plot bishta t tjera si :- PPK-n e Adem Demait, LRDK e Rexhep Qoses e Hydajet Hisenit ( q m von u transformua n LBD- ) , PDK-ja e Hashimit ( e cila ndroi treapo katr emra deri sa u ndal n PDK- ) , AAK-ja e Ramushit , LPK-ja e Emrushit e nja tre a katr parti tjera me nga nj furgon elektorat.

    Pra sht me rndsi pr t prmendur se e vetmja organizat e asj koh q nuk ka pasur n vete nyanca t ngjyrave proletare ka qenur Oraganizata e Jusuf Grvalls dhe Metush Krasniqit ku kan br pjes edhe Sabri novosella ,Shefqet Jashari-Strofci e t tjer LNKVSHJ-ja ,prandaj edhe gati t gjith u vran nj nga nj ) .
    Ndryshuar pr her t fundit nga DriniM : 18-01-2004 m 05:41

  3. #3
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    18,883
    Faleminderit
    51
    114 falenderime n 104 postime
    Meqense ka shti hundet dhe ktu Bedri Islami po postoj nje shkrim per te ne gazete:

    ---------

    Ne gazeten "Gazeta Shqiptare" shkruhet:

    ------------------------------------------------------------

    DOSSIER

    Historia e dhimbshme e Zenel Islamit, personazhit t famshm t Migjenit.
    Pas 42 vjetsh i biri i tij, Bedri Islami, zbulon t vrtetn e "vetvrasjes" n arkivat e Ministris

    I biri i "Lulit t vocr": Ja si ma vran baban n 1961-in

    ------------------------------------------------------------

    Rezarta Delisula


    E Luli i vocr ka mund t'i fal msuesit tjetr? Ve n ja falt tollumbat e veta, q e kan hapun gojn si me dasht me e hangr msuesin. Po, po tollumbat e Lulit t vocrr kan me e hangr msuesin

    Ky paragraf i shkputur nga novelza e famshme e Migjenit na kujton historin e Lulit t vocrr, apo Zenel Islamit. Dhimbja e prshkruar n fjalt e t madhit, si pr udi ndoqi hap pas hapi Lulin e vocr, e n fakt tullumbat e tij t shkyeme nuk hangrn msuesin, por djalin e ri q i mbante veshur.

    T gjith e njohin Lulin e vocr, por mbase shum pak njohin historin e vrtet t Zenelit t Migjenit, atij personazhi q sht i njohur si nga t vegjlit ashtu edhe nga t rriturit. Pas 42 vjetsh, mes nj interviste t dhn pr Gazetn Shqiptare, i biri i Lulit t vocr, Bedri Islami, tregon historin e vrasjes s babait t tij. Ngjarja ka ndodhur n vitin 1961, n Labinot-Mal, m 10 Korrik, n ditn e fests s Ushtris.

    Si kryetar i Komitetit Ekzekutiv, Zenel Islami, apo si njihet m mir Luli i vocr, shkoi t prgatiste festn nj dit m par, por n mngjes u gjend i vrar pran prroit q prshkonte zonn. Zenel Islami n at koh ishte i martuar me nj nga vajzat e familjes s njohur shkodrane Gjylbegu, dhe kishte tri fmij: dy djem e nj vajz.

    Familja u shkatrrua nga lajmi i kobshm; Zeneli ka vrar veten. Disa e besuan, disa t tjer than apo prshprisnin se Zeneli nuk kishte mundsi t vriste veten, ndrsa pr familjen, e sidomos pr gruan e tij, nisi nj kalvar i gjat vuajtjesh e presionesh. T ndahej nga Zenel Islami, pas vdekjes, dhe fmijt t mbanin mbiemrin e saj. Kjo ishte gjja q krkonte partia nga gruaja e tij, Drita, por ndarja nuk ndodhi kurr. Vrasje apo vetvrasje e Lulit t vocr? Djali i tij i madh Bedri Islami mes hulumtimeve e arkivave tregon historin e dhimbshme t Zenelit, q n vogli i dukeshin pes gishtat e kmbs n tollumbat e shkyeme dhe q n moshn 36 vjeare pati vdekjen tragjike.

    Sa vje keni qen kur mort vesh lajmin pr babain tuaj?

    Un kam qen vetm 10 vje dhe pr mua ka qen dita m e veant e qndrimit n Elbasan. Ne prisnim t shkonim n festn e ushtris e babai na kishte thn se n orn 6.00 t mngjesit do vinte t na merrte makina. N at koh babai ishte kryetar i Komitetit Ekzekutiv n Elbasan.

    far ndodhi m pas?

    Rreth ors 12.00 nna na tha t hiqnim rrobat e fests, pasi nuk do t shkonim. Ajo nuk u mrzit me tim at q makina nuk erdhi me na marr, pasi ajo e adhuronte dhe e donte shum.

    far ju bri prshtypje, edhe pse keni qen i vogl?

    At dit edhe fmijt e lagjes ishin ndryshe. Nj komshiu yn, Avni Skrapari, na mori pr drek n shtpin e tij.

    Kur ju lajmruan pr vdekjen e babait tuaj?

    Ka qen rreth ors 16.00. Nana m thirri. N shtpi ishin tre njerz. Asnjrin prej tyre nuk e njihja, madje as nna nuk i njihte. A e dgjon, m'u drejtua ime m, kta thon se Zeneli ka vdek. Un si fmij i vogl mendova se nuk do e shihja m babain tim dhe ai m iku duke m ln nj peng.

    far pengu?

    Nj dit m par ne ishim t ftuar n nj familje kosovare q jetonin n Belsh. N fund, kur ne po iknim, ata na faln nj shport me fiq dhe un si i vogl e mora. Por babai m futi nj shput fytyrs e m tha: as nuk i ke mjell ti ato fiq e as i ke kput ti. U ndam keq natn e fundit q pash babain tim e kt e kam peng me t vrtet.

    Po pastaj si rodhn ngjarjet?

    Mbaj mend kur nana i pyeti me se e ka vra veten Zeneli dhe ata iu prgjigjn q vrasja ishte br me pistoletn e tij. Nana doli nga dhoma shkoi nga dhoma tjetr e nxori prej andej pistoletn e babait. Po at mbrmje n dark ne u nism pr n Shkodr. Daja na kishte ardh me na marr.

    Me far shkuat n Shkodr?

    U nism me nj Gaz Rus 51. Nga ora 1 e mbrmjes, teksa rrugtonim, na ndaloi policia, e cila mori arkivolin e babait dhe na tha se do e sillnin n shtpi para varrimit. T nesrmen arkivolin e solln pak para ors s varrimit dhe nuk lan asnj ta hapte me e pa. N der rrinin ca njerz t panjohur q ndalonin t gjith ata q i afroheshin arkivolit, madje u ndaluan edhe njerzit tan t vinin nga Puka pr varrimin.

    Cilat kan qen dshirat e Lulit t vocr pr fmijt e tij?

    Q t tre padyshim donte t'i arsimonte mir, e ne me gjith peripecit q patm mundm t'ia plotsonim dshirat babait. Ai donte q un t bhesha gazetar, motra mjeke apo farmaciste dhe vllai inxhinier, e n realisht jemi br t till.

    Si shkoi m pas gjendja e familjes suaj?

    Pak koh ndenjm te daja e m pas shkuam t banojm n shtpin e madhe t Gjylbegve n Shkodr, aty ku nna ime jeton edhe sot. Pas prjashtimit t saj nga partia, na ndoqi nj periudh e vshtir.

    Po m pas ju si mundt t arsimoheshit?
    N vitin 1970 im at pati nj rehabilitim t jashtm. Pas nj vizite t Enver Hoxhs dhe Ramiz Alis n Puk u vendos q fotoja e babait tim t vendosej n muze dhe ishte pikrisht ajo foto q baba kishte dal n ceremonin e rivarosjes s Migjenit.

    A patt vshtirsi n marrjen e t drejtave t studimit?

    Mbaj mend q zvendsdekani i fakultetit, Anastas Dode, m thirri e m tha q un e fitoja t drejtn e studimit jo se jam djali i Zenelit, por se jam nip i Gjylbegve.

    Po nna ka punuar gjat ksaj periudhe?

    Q pas vitit 1961 e deri n pension ka punuar si ekonomate n Shtpin e Fmijs. Aty ka pasur shum presione pr ta larguar nga puna, por kjo nuk ka ndodhur, pasi miku i babs tim, Bilal Parruca, nuk na ka ln asnj moment n balt dhe na ka ndihmuar shum.

    Si ju lindi ideja t krkonit m shum rreth vetvrasjes s babait tuaj?

    N shtpi ne kemi dyshuar gjithnj. Kur isha m i ri e shkoja n Puk atje asnj nuk e besonte se babai im kishte vrar veten. Po kshtu n Elbasan jetonte Qamil ela, i cili kishte diferenc t madhe moshe me babain tim, por srish ata merreshin vesh. Kur flisnim ai thonte gjithnj: pas vrasjes s Zenelit.

    Nj shoku im gazetar, Shptim Gina, ngrente gjithnj variantin e vrasjes s babait. M 1972 ai nisi t grmonte mbi kt situat dhe nisi t bj takimet e para me njerzit q ishin n fshatin ku babai u gjend i vrar. Por vetm pas pak muajsh edhe Shptimi u gjend i mbytur n uj, diku pran Mamurrasit.

    Po m pas ju nist t kontrollonit vet?

    Ka qen fillimi i viteve 1990. Nj nga faktet m interesante q m shtyu t krkoja lidhjet me shum vite m par: N vitet 1948-1956 im at mbante shnime n nj bllok. Kur u larguam nga Elbasani e gjith biblioteka jon mbeti n bodrumin e shtpis s dajs dhe shum vite m von kur ne e morm bibliotekn un gjeta fletoret e babait.

    E far thuhet n shnimet e babait tuaj?

    Ka shum gjra q m bjn t dyshoj. N vitin 1937 Migjeni ka parashikuar se, nse Zeneli do t ngrihej, do t rrzohej dhe kt e kujtoj edhe tani.

    Keni krkuar mes arkivave?

    N vitin 1991 i krkova nj njeriu q punonte n Ministrin e Punve t Brendshme dosjen e babait dhe ai ma dha. Aty u njoha me gjra q s'i kam ditur me raportin e mjekut ligjor. Ai ishte drejtori i spitalit t Elbasanit dhe quhej Ali D (pr arsye etike nuk po ia prmend emrin). N raportin q ishte nj faqe e gjysm shnohej mbulimi me kujdes i plags s dyt t Zenelit, plag e cila ishte n trup. Pra, babai im, sipas raportit mjekoligjor kishte dy plumba nj n bark e nj n kok ka s'mund t ishte nj vetvrasje. Po kshtu u interesova t marr dosjet n Komitetin Qendror, por n raportin e tyre nuk thuhej as vrasje e as vetvrasje, sht do gj evazive.

    Ju jeni gazetar dhe autor i tre librave, ky sht i katrti. A keni shkruar ndonj gj pr babain tuaj?

    Kam qen student i vitit t par dhe kam shkruar nj poezi pr tim at. "Kjo poem baba shpesh her u ndrpre, sa her nana e lodhur shkallve ngjitej, i tremun nga pyetja 'po shkrun kt her, yt bir baba m kot kollitej". Ky sht nj fragment i saj.

    E cilat mendoni se kan qen arsyet e vrasjes s babait tuaj?

    Nuk e di po n at periudh babai i on nj letr Enver Hoxhs mbi at q ndodhi n Iball t Puks, e cila ishte quajtur si zon bajraktare dhe persekutohej. N kt letr ka qen edhe nj krkes e tij pr t'u kthyer n Veri. Mbase krushqia me Teme Sejkon, apo thjesht dhnia e nj shmbulli t till pr Pukn. Mendoj se konflikti i babait tim nuk ka qen direkt me Enver Hoxhn, por ai e dinte mir at q do t ndodhte, prandaj n njoftimin prkats mbi ngjarjen ai ka shkruar: Pse sht shkuar kaq larg.

    Ku sht varrosur babai juaj?

    N fillim u varros n varrezat muslimane n Dobra, ndrsa m pas u vendos n varrezat publike t qytetit.

    Ju keni botuar librin tuaj t katrt, "Vrasja e Lulit t vocr", pse pikrisht tani?

    E kam shkruar dhe po e botoj pikrisht tani, pasi m 28 nntor nana ime, ajo grua e vuajtur dhe e fort, mbush 75 vje dhe kjo sht nj dhurat e imja pr t.

    Zenel Islami ka lindur n Puk m 8 qershor 1925. Pr dy vite ka qen nxns i Migjenit, ndrsa dy vite t tjera i ka kryer n gjimnazin e Shkodrs. Pas lufte emrohet sekretar i rinis n Puk dhe n vitin 1947 emrohet sekretar i par i Komitetit t Partis po n Puk.

    N vitin 1956 shkon n Lezh si sekretar i par i Komitetit t Partis dhe po at vit deri m 1958 qndron n Mosk pr shkenca politike. Me kthimin n Shqipri emrohet sekretar partie n Elbasan dhe m pas kryetar i Komitetit Ekzekutiv. Vritet m 9 korrik 1961 n moshn 36 vjeare n Labinot-Mal.


    Novelza "Luli i vocr"

    Askush s'e njef Lulin. As shokt e tij, q prpara tij lozin, nuk e njofin. Ma mir me than se e njofin, por ata lozin pr hesap t vet e Luli i shikon pr hesap t vet. Sot gjithkush ka punt dhe telashet e veta, ashtu edhe fmijt, ashtu edhe Luli. - More Lul! Shum hert ke fillue me shikue punn tande.

    Kur hyn Luli n'oborr t shkolls, buza i qeshet nga pak, por askuj asnj fjal s'i thot. Ecn ngadal, tue shikue djathtas e majtas, por gjithnj tue ec, deri sa t mrrij n cak t vet. Aty te dera e rrugins shkollore shum i plqen t qndroj. Aty asht caki i tij, i praruem me rrezet e ngrofta t diellit n kto ditt e vjeshts. Mbshtetet Luli pr mur, grushtat e vegjl i shtje ndr xhepa. Hundn picrrake t kuqun nga t ftohtit e mngjesit ja sjell diellit dhe...shikon. Gjaja q ma tepr ja trhjek vrejtn jan izmet, q i kan t veshun disa shok t tij. Sa t bukura jan! Si shklqejn! - mendon Luli dhe pa dashje i shkojn syt ndr tollumbat e veta, npr t cilat shifen fare mir t pes gishtat e kambve t zbathuna. Nga kureshta i afrohet nj shoku q ka izmet ma t reja. Ulet dhe shef n lustrin e izms kambt e veta t zbathuna - aq shum shklqejshin izmet!!! Mbasi shoku me izme fluturoi, Luli ngadal shkoi te caku i vet, n diell, t'i ngrofi kambt. - Po kur nuk ka diell, si ja bn i shkreti Lul? Ndoshta ja bajn disi hallin apostujt e mshirs dhe t dashunis'...

    Ndoshta, ndoshta...

    Nga nj her i afrohet msuesi Lulit. Dhe kur e ka fytyrn e dlirt dhe pa pua, msuesi ja ledhaton faqet, gushn, e Luli i afrohet, ja merr dorn, e shikon me sy pllumbi dhe kishte dasht t'i fali dika msuesit. Por vjollca nuk ka. E Luli i vocr ka mund t'i fal msuesit tjetr? Ve n ja falt tollumbat e veta q e kan hapun gojn si me dasht me e hangr msuesin. Po, po tollumbat e Lulit t vocrr kan me e hangr msuesin. Migjeni


    Sot promovohet libri i Bedri Islamit "Vrasja e Lulit t vocr"

    Sot promovohet libri i Bedri Islamit "Vrasja e Lulit t vocr". Romani sht shkruar nga i biri i Zenelit t Migjenit, ndrsa ai ka zgjedhur pikrisht 28 nntorin si dit e promovimit, pasi libri sht dhurat pr nnn e autorit Dritn, e cila sot feston 75 vjetorin. Ceremonia do t bhet n Shkodr, ndrsa t ftuar do t jen 75 njerz, mes t cilve edhe djali i Adem Jasharit, q ka po sot datlindjen e babait t tij hero.

    Por 'thon t tjert pr librin e Bedri Islamit? "Ajo q m ka br prshtypje te ky libr sht fakti se prkundr gjith asaj q ka prjetuar famijla e Zenelit pas vrasjes s tij, ti si autor ke treguar nj prmbajtje t jashtzakonshme q, duke e ditur se nuk ke mundur t jesh indiferent ndaj ksaj ngjarjeje, qoft edhe vetm pr shkak t karakterit, e lre m edhe si bashkvuajts i gjith asaj, nuk ke br akuza ndaj atij e ktij, nuk ke hyr n industrin e prodhimit t balts pr figura t mdha, por ke shkruar realisht, duke br nj pun t mrekullueshme n dhnien e leksionit pr shum autor t tjer q kan hedhur balt sa kan mundur edhe pa qen nevoja" - ka shkruar kritiku kosovar Adnan Asllani ndrsa botuesi Spiro Dede shnon:

    "E lexova dhe m preku pa mas. T gjitha sa shkruaje e si i shkruaje, ngjanin me fragmente nga nj dram e madhe, e veant, personale. Drama e tragjedi ktej dgjojm pr dit. Kurse Vrasja e "Lulit t vocrr", e Zenelit...sht padyshim vrasje "brenda shtpis". Ajo sht dram e ndjeshme dhe e thell pr kdo q ka mbaruar t paktn filloren n Shqipri."E kush nuk e njeh Lulin?!". Luli e Zeneli u takojn shpirtrisht t gjithve. Filli i jets e i tragjedis s tyre nuk sht vetm i nj gruaje a i nje tufe fmijesh.

    sht i t gjithve. Dhe un tani, pasi kaprcej emocionet e natyrshme pr heroin e pazvendsueshm t Librit t Kndimit t Fillores, si botues, ndiej se tema, heroi dhe drama e veprs suaj nuk jan vetm nj dhurat e balsam pr nnn e autorit, por nj dhurat e balsam pr t gjith.

    Te falnderoj pr emocionet q m drgove."


    Ketu Mbaron artikulli i Gazetes



    ----------------

  4. #4
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    28-03-2003
    Vendndodhja
    Diku npr Bot
    Postime
    538
    Faleminderit
    0
    5 falenderime n 5 postime

    Nj pjes speciale ,sa pr njohje se kush sht msuesi i Shefqet Llapashtics !!!!!!

    Speciale pr ideologun e Avdukagjinit (Shefqet Cakiqin-LLAPASHTICEN)



    Faredin TAFALLARI

    TERROR, DHIMBJE, QNRES (faqe 242, 243, 244)
    ---------------------------------------------------------------
    KOMUNIKAT
    ----------------------------------


    Te dashur vllezr dhe motra


    Po kalon nj vit q Xhafer Shatri po hedh balte mbi luftn e popullit shqiptar; po kalon nj vit q ai po tallet me "copat e republiks nn klikn revizioniste te Beligradit"; ka nj vit q ai po mashtron dhe shantazhon shok te ndershm e patriote; ka nj vit q me kokn e tij te tymosur ka hedhur dhjetra shok npr burgje; ka nj vit q nuk po kursen gurmazin dhe bojn, dhe duke mos zgjedhur mjetet, kohve te fundit po organizon edhe atentate kundr shokve tan, ne kohn kur vllezrit dhe motrat tona po dnohen me burgje te prjetshme.
    Duke e pare veten te lakuriqosur prpara mass dhe shokve, i detyruar te mbaj radht q po e braktisin dhe mjetet, tani ka qitur pr fush tr patologjin e tij. Fermes ktij trakti po duam t'ju njoftojm vetm rreth disa provokimeve e veprimeve q jan ne natyrn e kriminelve te tipit me te ult. Po numrojm disa raste nga notesi i tij i pasur ne krime e poshtrsi nga me te ndryshmet:

    1. Qysh ne hapin e pare ne emigracion, ne muajt shkurt-mars 1982 (d.m.th. pak dite pas vrasjes se Jusuf Grvalls, Kadri Zeks dhe Bardhosh Grvalls ne Untergrupenbah, fshat afr Hajlbronit ne Gjermanin Federale), ne kampin "Latina" te Italis kishte nxitur shum konflikte ne mes te rinjve shqiptar te arratisur nga Kosova, te cilt i kishte krcnuar ne forma te ndryshme sa menjher shum te rinj u kan shkruar shokve te tyre se jan takuar me njeri shum te dyshimt e rruga te rrall.

    2. Rasti i mbrmjes se demonstrats ne Gjenev, me 2 mars 1984, ne te ciln e tregoi fytyrn e tij ne sy te katrqind shqiptarve te ardhur nga qytete te ndryshme te Evrops, kur organizoi sulm fizik para publikut, sulm me te cilin ia mori mikrofonin nga dora nj te riu, i cili e kishte udhhequr demonstratn e 10 dhjetorit 1982 ne Gjenev,

    3. Rasti i mbrmjes se 7 prillit 1984 ne Dyseldorf, ku prmes telefonit kishte kurdisur skenarin se kush duhej te fliste e kush jo, edhe pse i kishin arritur me dhjetra vrejtje pr mbrmjen e 2 marsit ne Gjenev, si pr nj rast i cili nuk duhet te prsritet, pasi ishte nj rast q i kishte fyer shum rende ne mnyrn me te poshtr te ciln ata nuk kishin qen ne gjendje ta merrnin me mend. Kur jemi tek kjo mbrmje po themi edhe kt: Xhafer Shatri shkroi shum pr mbrjen e 7 prillit te Dyseldorfit duke u munduar ta 1er n heshjte te plot krimin e tij ne mbrmjen e 2 marsit ne Gjenev. Kur jan ne pyetje kriminelt profesionist, kjo edhe nuk te udit, pasi te tillt pr te mbuluar gjurmt gjithmon druhen t'i bien asaj rruge ne te ciln kan br krimin e fundit kur bhen gati pr krime te reja,

    4. Rasti kur me porosi te tij, nj puntor ne St. Galen ia drejton revolen nj bashkvendasi te tij ne lokalet e Klubit te puntorve shqiptar nga Jugosllavia Xheladin Zeiri" ne St. Galen,

    5. Rasti kur me porosi te tij, nj puntor ne rrethin e Bernit, sulmoi me nj shufr metalike nj te ri nga Kosova, q jeton si i ikur politik nga Jugosllavi ne St. Galen, se gjoja e paska tradhtuar shtjen". E vrteta qndron se ky i ri i sulmuar nuk i paska aprovuar pikpamjet e Xhafer Shatrit. Te dy rastet, katr dhe pes ndodhn ne fund te muajit maj 1984.

    6. Rasti i fundit, me flagranti dhe i papar, kur me 13 tetor te ktij viti, rreth ores 17 e 30 minuta shkaktoi nj gjakderdhje te re, duke nxitur dy puntor shqiptar (njri prej tyre sht ai te cilin e kishte nxitur te nxjerr revolen ne lokalet e klubit "Xheladin Zeiri" pr te cilin folm ne rastin 4) e sulmojn nj te ri (sht ne pyetje i njjti i ri pr te cilin folm ne rastin 5) kundr nj shoku ne St. Galen, me motive te ngjashme si kishte vepruar gjat prgatitjes se sulmit me shufr metalike, pr ndryshim se tani sulmi ishte prgatitur me revole e thika duke i futur ne prdorim q te dyjat.



    Shtrohet pyetja: ka e shtyn Xhafer Shatrin ne kto krime? Pse ai po prpiqet te shkaktoj dika tepr te poshtr ne mesin e emigrantve shqiptar ne Evrop? Pse ai i bn kto krime dhe ku qndron shkaku se kto krime shnojn disa ngritje ne muajin maj dhe tetor te ktij viti? Ngjarjet jan te shumta, faktet nuk sht vshtir pr t'i gjetur.

    - Ne muajin maj te ktij viti, pas mbrmjeve te Gjenevs dhe Dyseldorfit, te paralajmruar se pr shkak te natyrs se tij terroriste e kriminele, e vetmja mnyr pr t'u vazhduar lufta ne vij te drejt mbetet vazhdimi i botimit te "Zrit te Kosovs", i cili do te ndjek vijn e prcaktuar me 17 shkurt 1982, puntort aktivist te rrethit te Shtutgartit bn prpjekjen e tyre pr te organizuar nj tubim kah fundi i majit 1984 ne te cilin do te mermin pjes njzet aktivistt me te dalluar ne mrgim nga radht e puntorve, si dhe disa te tjer nga te cilt ishte i thirrur edhe shkak te thirrjes se tille ne u prgjegjm pozitivisht dhe pr kt pezulluam nxjerrjen e "Zrit te Kosovs" pr nj muaj. Xh. Shatri, ne kundrshtim me shokt te te cilt kishte nj prkrahje, u mundua te sabotoj mbledhjen duke organizuar te dy provakacionet e muajit maj, q pr nga radha jan rastet katr dhe pes. Pasi nuk pati sukses ather iu prgjegj iniciativs pr mbledhje nga ana e puntorve me jo.

    - Paaftsia q t'i ulet karrigs, dhe me penn e tij te shtrembr te bind njeri. Me prpjekjet e bra vetm ka u detyrua te demaskoj veten edhe me shum.

    - Pamundsia q ne punn e tij te ult kundr popullit e "Kosovs-Republik" te angazhoj qoft edhe nj njeri te vetm me logjik te shndosh.

    - Dalja e duave ( intrigave ) t tij t bashkpunimit me reaksionar te nivelit me te ult, si sht rasti i Enver Hadrit, i cili del me fakte nga te cilat kuptohet se kush ka kolaboruar me reaksionar te mykur ne emr te lufts e te popullit te Kosovs.

    - Frika nga propozimi i fundit i puntorve aktivist te rrethit te Shtutgartit, te br para disa javsh, ne te cilin propozohet te krijohet udhheqja e Lvizjes pa disa persona te cilt jan eksponuar me shum kohve te fundit duke e prfshir edhe Xhafer Shatrin. Krimi i tij i fundit ka pr objektiv prishjen e nj inisiative te tille, e cila pr te sht shum e rrezikshme, sepse sic duket kundr nj ideje te tille nukjan edhe ata te cilt mendon se i ka me vete.

    - Pamundsia te manipuloj si me pare me njerz te rinj, te cilt pasi ia kan pare fytyrn e vrtet, po e braktisin, kto jan shkaqet kryesore, ky sht realiteti i zymt para syve te Xhafer Shatrit, i cili e bn te humb mendjen, te xhindoset dhe te bhet kriminel.

    Konkiuzion:
    ---------------------------

    Ne baz te ktyre veprimeve te Xh. Shatrit shihet se kemi te bjm me nj kriminel te atij niveli sa q edhe Udba sot mund te pendohet pse nj kriminel i tille nuk ia ka hapur dyert shum me hert q tia kryej shum pun te cilat ajo nuk do te mund t'i kryente ne asnj mnyr tjetr;

    - se klubet e puntorve shqiptar nga Jugosllavia ne Zvicrn Perndimore duhet te shtojn vigjilencn ndaj veprimeve te nj krimineli te tille i cili udhhiqet nga parimi (ne lidhje me klubet) se ai klub i cili nuk bhet han i rrugave, duhet shkatrruar;

    - se puntort e Klubit "Emin Duraku" te Dyseldorfit, patn rastin te binden se kush sht autori i krimit ne mbrmjen e 7 prillit ne Dyseldorf, dhe kush sht ai i cili bri te gjitha prpjekjet te pengoj pajtimin e tyre, anipse krimineli ne shkarravinat e tij kishte premtuar se "po iu besuan votat e erdhi ne pushtet, do t'i pajtoj menjher gjaqet";

    - Se prej nj tipi te tille, i cili e ka zhytur veten ne krime, i cili me mendjemadhsin dhe paprgjegjsin e tij ka dhn shkas prburgosjen e rrugshme te dhjetra shqiptarve, se prej nj tipi te tille u thur lajka njerzve me autoritet, si sht rasti me Kadri Osmanin, ndrsa npr biseda me njerz e quan "qyqar i cili nuk ka guxuar t'i shpraz bombat te cilat ia kam drguar", mund te pritet gjithka.

    Edhe pak fjal pr zotin Xhafer i cili e gjuan gurin prpiqet te mfsheh dorn:

    Ti mund te krcnohesh ende, mund te vjellsh nga goja sa te duash kundr "Zrit te falsifikuar", mund te shantazhosh njerz te padjallzuar duke i yshtur kundr shokve e vllezrve te tyre, mund te shtjerrsh gishtrinjt e duarve dhe te kmbve duke shkruar, mund te paguash edhe doras te tjer pr t'u dalur njerzve ne rrug me revole e thika, mjaft q nuk i nis me ndonj kilogram eksploziv pr Kosov; mund t'i caktosh vetes grada sa te duash, por kot e ke, sepse populli nuk largohet nga rruga e tij: sado pengesa q t'i qiten ne rrug, ai do te vazhdoj gjersa te heq nga qafa edhe kriminelt me duar te zhytyra ne gjakun e tij si je ti. Duhet ta kuptosh se popullit mund t'i marrsh dika me dhun, por nuk mund t'i japsh. Populli i lexon, i shikon dhe i krahason te gjitha q sillen rreth tij dhe q kan te bjn me te, dhe ne fund zgjedh vetm at rrug e cila sht ne interesin e tij.

    Sabri Novosella
    Tetor 1984



    **************************************
    Ja pra LLapi !

    Kjo sht raca e veant e shiptarve t llojit Xhafer Shatri si msues i mjeranit Shefqet Cak(viqit) - Llapashtics .
    Rac e veant sht kjo Llapi .
    Dshtuesit ( ) ,gjithmon veprojn pas shpins
    Ndryshuar pr her t fundit nga DriniM : 18-01-2004 m 22:37

  5. #5
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    18,883
    Faleminderit
    51
    114 falenderime n 104 postime
    Pse bejne zhurme per Jusufin kta Cakiq Islam-osekat?

    Meqense familja e jusuf Gervalles e cila jetonte ne Tirane ne vitet 80-90 te shekullit qe shkoj u bashkua me Levizjen demokratike..pra me PD-ne ne vitet 1990 e me vone athere LPK-istet (filial i PPSH-PS ne Diaspore e Kosove) mprehen hanxharet e filluan demagogjirat e tyre..

    Familja e Jusufit nuk do qe Jusufi me qene "mjet propogandistik" i LPK-se..
    Jusufi ishte nje djal Kosove qe nuk i kish qejf prapaskenat..e qe nuk punonte per Sigurimin e Ver-Mizit por mendonte se duhej punue per Kosoven..

    Kaq mjafton..

  6. #6
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    28-03-2003
    Vendndodhja
    Diku npr Bot
    Postime
    538
    Faleminderit
    0
    5 falenderime n 5 postime
    Hahahaaa !

    Eh more Brari !

    Shihe nj dit kur t thon se edhe i Madhi Gjergj Kastrioti i ka takuar LPK-s s dulls n Zvicr ,e Gjergj Arianiti LPK-s s Suedis .

  7. #7
    Perjashtuar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    10,974
    Faleminderit
    37
    212 falenderime n 206 postime
    SOT VDIQ DHE U VARROS NNA E DSHMORVE JUSUF E BARDHOSH GRVALLA, AJSHE BUZHALA-GRVALLA

    Dean, 22 maj 2004
    Pas nj smundje t rnd dhe t shkurtr sot n moshn 81 vjeare vdiq nna e dshmorve t Kombit, Jusuf e Bardhosh Grvalla, Ajshe Buzhala Grvalla, e njohur si Nna Ajshe. Varrimi i t ndjers u b sot n ora 15 n fshatin Dubovik.




  8. #8
    i/e regjistruar Maska e Irfan
    Antarsuar
    08-07-2002
    Vendndodhja
    Aty ku Allahu me krijoji
    Postime
    464
    Faleminderit
    0
    4 falenderime n 4 postime

    20 vjet nga vrasja e vllezrve Grvalla dhe e Kadri Zeks

    Deshmoret qe dhane gjakun e tyre per liri dhe pavarsin e kosoves....

    Nje tragjedi qe eshte shuar me gjak,nje histori e permbushur me gjake,nje dite shpertheu.....

    17 janari i vitit 1982, dita kur u vran Vllezrit Grvalla e Kadri Zeka sht nj dat e trisht n historin e shqiptarve. Edhe pse kan kaluar 20 vjet, ajo dit mbetet prgjithnj e freskt me zin e saj jo vetm pr familjet, por edhe pr nj numr njerzish q kan qen t lidhur shpirtrisht e organizativisht me ta. Fjala sht pr pjestart e brezit q i vuri kazmn Jugosllavis s fuqishme, vetm me nj synim: t lirohet Kosova dhe territoret e tjera shqiptare n kt ish-shtet.
    Nse ju rastis t vizitoni ndonjrin prej ktij brezi do t shihni se npr banesa akoma i mbajn portretet e martirve q i vrau UDB-ja n Untergruppenbach. Ato portrete prej kohsh kan statusin e ikonave. Pr m tepr jan pjes e rritjes, formimit dhe burrrimit t fmijve t tyre.
    Ky brez ende pyet dhe pyet: pse edhe pas njzet vjetesh, ky krim i shtetit serb, i kryer n mes t Evrops, ka mbetur i pandriuar, ndrkoh q n inatet ndrshqiptare prplot emra jan lakuar si vrass t mundshm apo t sigurt?

    1. Nj Lvizje e re prball nj shteti t vjetr
    N Kosov, menjher pas demonstratave t vitit 1981, pati filluar n prmasa t pabesueshme, radiologjia e diferencimit politik q nnkuptonte terrorizimin psiqik, largimin nga shkolla e nga puna, arrestimin, torturn dhe burgimin e gjat.
    Shrbimet jugosllave prmes arrestimeve i kishin dhn nj grusht t rnd Lvizjes pr pavarsi, mijra njerz ndodheshin npr burgje civile ose ushtarake; mbikqyrej do gjo gj e do kush. Elita politike duke qen e paprgatitur pr kto rrethana dhe e prar nuk mundi t'a prballoj presionin serb q mtonte nnshtrimin definitiv t shqiptarve. N ann tjetr intelegjencia duke qen krejt e paprgatitur dhe e pambrojtur u struk para rrezikut evident, kshtu q politikn e shqiptarve filluan ta bjn t rinjt, q ende ishin me njrn kmb n fmijri. Dhe kjo nuk ishte nj politik e madhe: aty ktu ndonj trakt, ndonj parull, ndonj revolt e shkruar n letr, n mur ose n asfalt, po q pronte nj measazh t fuqishm: kurr nuk do t mund t na nnshtroni!
    N kto rrethana mrgata shqiptare prbnte nj eshalon t veant t Lvizjes pr pavarsi. Prparsia e saj ishte se ajo ishte larg veprimit t drejtprdrejt t aparatit shtetror, ishte prezente n vend, sepse nj pjes e madhe e mrgimtarve qarkullonin rregullisht brenda e jasht, kishte kontakte familjare e personale Roli i saj ishte ndier n mnyr t drejtprdrejt n prag, gjat dhe pas demonstratave t vitit '81 prmes shtypit q prgatitej jasht dhe shprndahej brenda, prmes krijimit t rrjetit t organizimit etj.

    I vetdijshm pr rndsin e mrgats shqiptare sektori i kryesis s Jugosllavis q koordinonte aktivitetin e gjith sistemit t shrbimeve informative civile e ushtarake, e q ather udhhiqej nga slloveni Stane Dollanc, u prcaktua pr nj grusht shkallmues q do t'i jipej mrgats, n mnyr q ajo t shfaktorizohej njher e mir.

    N kt vij u organizua dhe u ekzekutua vrasja e Vllezrve Grvalla dhe e Kadri Zeks. Atentati u krye n kohn kur krejt aparati shtetror i Jugosllavis ishte prqndruar n Kosov dhe n territoret e tjera shqiptare; ather kur Kosovs po i drrmoheshin njra pas tjetrs t gjitha t drejtat dhe institucionet vetanake q ishin fituar me shum prpjekje e flijime.
    Atentati pati pasoja t rnda sepse u krye kur shum prijs t Lvizjes pr pavarsi, q vepronin ilegalisht ose gjysmilegalisht ishin arrestuar dhe kundr tyre ishin kryer ose prgatiteshin proceset politike. Ve t tjerash, kjo vrasje shkaktoi tronditje t mdha edhe pr faktin se u krye n nj periudh destabilizimi e krize t thell politike n gjith hapsirat shqiptare. Ngjarjet e Kosovs n Shqipri patn efekt t drejtprdrejt, sepse uan deri te konflikte t prgjakshme n vet udhheqjen e shtetit pr politikn q ishte ndjekur apo q do t ndiqej aty e tutje. Kto trandje madje ndikuan n fundin tragjik t kryeministrit t athershm Mehmet Shehu.
    Duhet pasur gjithashtu parasysh se atentati n Gjermani ishte edhe prballje e organeve t shtetit jugosllav me organet e shtetit shqiptar, sepse n rrethanat q ishin krijuar n Kosov pr politikn e Shqipris viktimat e atentatit ishin gur me pesh n luftn politike e diplomatike q do t bhej aty e tutje.

    2. Mozaiku politik i mrgats shqiptare n fillimvitet tetdhjet

    N at koh n mrgim vepronin shum organizata. Q n krye duhet nnvizuar se mrgata e vjetr ishte rraskapitur madje edhe drrmuar n prballjet e shrbimeve jugosllave me ato shqiptare q ishin br brenda saj. Por objekt i ksaj trajtese do t jen ato grupime q mund t kishin nj ndikim n rrjedhn e ngjarjeve n Kosov. Ather n Evropn Perndimore, konkretisht n Gjermani e Zvicr vepronin:

    1. Beslidhja Kombtare Shqiptare, e drejtuar nga Emin Fazlia. M 10 tetor 1981 UDB kishte vrar n Bruksel, bashkpuntorin e tij t ngusht Vehbi Ibrahimi, nnkryetar i Beslidhjes, ndrsa n Fraknfurt kishte plagosur rnd bashkpuntorin tjetr, Rasim Zenelin. Ky ishte nj grupim politik me orientim t djatht dhe bashkpunonte me mrgatn kroate.
    2. Grupi komunist "Zri i Kosovs", nj qerthull q drejtohej nga Riza Salihu.
    3. Fronti i Kuq Popullor, udhhiqej nga Ibrahim Kelmendi, dhe nxirrte gazetn "Bashkimi" (jan botuar 3 numra). Kjo gazet shprndahej edhe n Kosov.


    4. Organizata Marksiste Leniniste e Kosovs q nxirrte gazetn "Liria" (jan botuar 6 numra). Kt organizat n mrgim e udhheqte Kadri Zeka. OMLK prej vitesh kishte aktivistt e saj n Zvicr.
    5. Lvizja Nacional lirimtare e Kosovs dhe e Viseve t tjera Shqiptare n Jugosllavi (LNKVSHJ), t ciln n Evropn Perndimore e ka udhhequr Jusuf Grvalla. Fillimisht Jusufi ka ndihmuar substancialisht nxjerrjen e gazets "Bashkimi", pastaj ka nxjerr gazetn "Lajmtari i Liris" (gjithsej tre numra), s fundi filloi t nxirrte si organ t LNKVSHJ-s gazetn "Zri i Kosovs".

    Pas shprthimit t demonstratave t vitit '81 u bn prpjekje pr bashkimin e disa prej ktyre organizatave, konkretisht mes atyre q kishin udhheqje politike brenda, pra OMLK-s dhe LNKVSHJ-s.
    Prpjekjet pr bashkim jan br n Kosov dhe n mrgim. Bisedimet pr bashkimin e organizatave jan vonuar e vshtirsuar pr shkak t veprimit n ilegalitet dhe t rrethanave q u krijuan pas arrestimeve t mdha gjat gjith vitit t demonstratave. Nj takim i mbajtur n Stamboll, n tetor t vitit 1981, e n t cilin kishin marr pjes n nj an, Kadri Zeka si prfaqsues i OMLK-s, dhe n ann tjetr Sabri Novosella e Bardhosh Grvalla, si prfaqsues t LNVSHJ-s kishte dshtuar jo vetm pr shkak t dallimeve konceptuale. Bisedimet pr bashkim t ktyre organizatave nuk mund t prjashtoheshin nga rrethanat shqiptare dhe rajonale, sepse organet e shtetit shqiptar pas disa dshtimeve n prballjet me shrbimet jugosllave, prpiqeshin ta konsolidojn apo thn m mir ta kontrollojn Lvizjen e Kosovs pr pavarsi. N treshin q u vra shteti shqiptar shihte shtyllat e rndsishme t mbajtjes gjall t qndress n Kosov.
    Megjithat aktivistt e ktyre dy organizatave jasht, konkretisht Vllezrit Grvalla dhe Kadri Zeka kan bashkpunuar ngusht n nxjerrjen e gazetave, n organizimin e demonstratave dhe manifestimeve t ndryshme. Sipas burimeve t besueshme n prag t vrasjes jan br prpjekje fort serioze pr bashkim dhe ai duhet t ket qen shum afr.

    3. Uniteti i veprimit
    Jusuf Grvalla dhe Kadri Zeka jan takuar pr her t par n mrgim, n fillim t vitit 1981. Prej ather dhe gjer n vrasjen e tyre ata kan vepruar bashk n shum drejtime: n prgatitjen dhe publikimin e shtypit ilegal, konkretisht t gazets "Liria", n organizimin e manifestimeve dhe demonstratave n mbshtetje t krkesave t Lvizjes Studentore n Kosov.
    Demonstratn e par e kan organizuar n Bern t Zvicrs m 1 prill 1981, nj jav m von nj demonstrat tjetr n Zrich, m 25 prill kan organizuar nj demonstrat n Stutgart. Me kt rast jan hetuar agjentt jugosllav duke fotografuar demonstruesit. Disa aktivist t udhhequr nga Bardhosh Grvalla i kan zn ata n flagranc dhe u kan marr aparatin. N mesin e "fotografve" kishte qen dhe nj shqiptar (BH), npuns i konsullats jugosllave n Stutgart, prndryshe gjat viteve shtatdhjet inspektor i UDB-s, i ngarkuar pr mbikqyrjen e Qendrs s Studentve.
    M 9 maj kan organizuar nj demonstrat n Dusseldorf.
    M 13 qershor 1981, u organizua nj demonstrat n Bruksel.
    Me kt rast n form t nj peticioni konkretizohen krkesat politike:
    1. Kosovs t'i njihet statusi i Republiks n kuadr t federats;
    2. Popullit ton t'i njihet e drejta pr vetvendosje;


    3. T lirohen pa kusht t gjith t burgosurit politik shqiptar dhe t kthehen n Kosov t burgosurit e tjer;
    4. T mos plakiten pasurit e Kosovs nga republikat jugosllave, por ato t'i shfrytzoj Kosova pr zhvillimin dhe pasurimin e vet;
    5. T'i njihet e drejta e festimit t festave kombtare dhe e prdorimit t lir t flamurit kombtar, nga t gjith shqiptart n Jugosllavi;
    6.Kushte m t mira pune e jetese pr nxnsit e studentt kosovar, trajtim t barabart me studentt e universiteteve tjera t Jugosllavis;
    7. Sigurimin e puns pr t papunt dhe inkuadrimin e mrgimtarve n vendlindje;
    8. Lirin e fjals dhe shtypit;
    9. T pezullohet vendimi pr shtetrrethim dhe ora policore;
    10. T trhiqen t gjitha forcat policore e ushtarake t sjellura nga jasht;
    11. Autort e krimeve t shmtuara t nxirren para gjyqit t popullit, pr t marr dnimin e merituar.
    Krahas organizimit t demonstratave Vllezrit Grvalla dhe Kadri Zeka kan vepruar edhe n shtrirjen e rrjetit t organizimit brenda dhe jasht. Nj rndsi t veant i kan kushtuar shkatrrimit t klubeve q kontrolloheshin nga prfaqsit jugosllave. Fal ktij aktiviteti prej vitit 1981 e tutje klubet jugosllave nuk jan frekuentuar m nga mrgimtart shqiptar. Ve klubeve jan prishur dhe diskredituar nj vistr manifestimesh q regjimi i organizonte jasht me qllim t joshjes dhe manipulimit t mrgimtarve shqiptar.

    4. Pse u krye atentati?
    Veprimtaria e gjithanshme e Vllezrve Grvalla dhe e Kadri Zeks pengonte n mnyr t drejtprdrejt shrbimet jugosllave jasht dhe brenda. Ata ishin nj trio e kompletuar, q nj lvizjeje atdhetare i duhet shum koh pr ta krijuar: Jusufi ishte nj pen e fort e me emr n Kosov, Kadriu ishte jo vetm gazetar i mir, por sidomos organizator efikas me prvoj shumvjeare n organizimin ilegal, Bardhoshi fliste shum mir gjermanishten e anglishten dhe ishte komunikator i talentuar. Q t tre ishin t rinj dhe t mbrujtur me nj idealizm e gatishmri pr do flijim.
    Mirpo, prball tyre ata kishin nj shtet t fort e me shum mundsi. Jugosllavia prej themelimit t saj, pra q m 1918 e tutje, ka zhvilluar nj luft t pamshirshme kundr oponentve t ktij shteti, konkretisht kundr prfaqsuesve t popujve q nuk kishin pranuar t futen nn tuteln serbe. Prijsit m me pesh t kroatve, maqedonve dhe shqiptarve, q i jan kundrvn politiks serbe, jan ndjekur n vazhdimsi dhe jan luftuar me t gjitha mjetet nga eskadronet speciale serbe.
    Prej ather e gjer m sot sektort m t prgatitura t shrbimeve informative serbe kan qen ato q kan luftuar kundr mrgats kroate, shqiptare etj. Format e lufts kan qen t nduarduarshme: prcjellje e prgjime hap pas hapi, intriga e prarje, krcnime dhe eleminime fizike.
    Kjo praktik ka vazhduar edhe m me kmbngulje pas Lufts s Dyt Botrore. Disa dhjetra prijs kroat jan vrar n atentate spektakulare nga m t ndryshmet dhe nga m t uditshmet.
    Struktura t tra t shrbimeve informative q jan kontrolluar nga serbt kan funksionuar jasht. Kto struktura kan pasur fonde marramendse, prmes t cilave kan deprtuar jo vetm npr "organizatat armiqsore", por edhe n struktura shtetrore t vendeve t ndryshme dhe n organizata e institucione ndrkombtare me pesh.
    Shrbimet serbe me dekada kan vepruar t papenguara npr shum vende perndimore, ku prmes parave, femrave, shantazhit etj. kan qen fort t pranishme edhe n qendra themelore t vendimmarrjes. Frytet e ktij aktiviteti Beogradi do t'i korr sidomos gjat viteve nntdhjet, kur pa ndonj penges serioze do ta prgjak keq Kroacin, do ta masakroj Bosnje e Hercegovinn dhe prmes nj apartheidi t hapur e brutal do ta mbaj Kosovn n zgripc t ekzistencs.
    Ndikimi i nndheshm i Serbis u rrnua vetm kur Beogradi, faqe tr bots, u prpoq ta asgjsoj krejt popullin e Kosovs.
    N kt kuptim prballja e mrgats s re politike t Kosovs (q ishte pa asnj mbshtetje politike, q nuk kishte arritur t ket as ndikimin m t vogl n mediat e fuqishme perndimore, q kishte nj gjendje financiare katastrofike) me strukturat e shrbimeve jugosllave ishte tmerrsisht e pabarabart. Lvizja shqiptare kishte vetm nj eprsi: idealizmin e pakufishm, i cili mund t mbijetoj vetm n aspiratn e prjetshme pr t qen dhe pr t jetuar t lir.

    Me nj fjal, shrbimet serbe kan prcjell gjith aktivitetin e mrgats shqiptare nga brenda dhe nga jasht, sepse ky ka qen nj organizim q posa kishte filluar t vr rrnj dhe infiltrimi i provokatorve nuk ka qen i pamundshm. Kshtu q prcjellja e Vllezrve Grvalla dhe e Kadri Zeks nuk ka qen ndonj problem i madh pr UDB-n. Lvizjet dhe aktivitetet e tyre kan qen publike :
    28 Nntorin, ditn e Flamurit e kan festuar n rrethinn e Ludwigsbourg-ut. Aty Jusufi e Kadriu kan pasur nj debat t drejtprdrtejt (pyetje-prgjigje) me bashkatdhetart.
    M 2 janar sht martuar Kadri Zeka me Saime Isufin. N dasm kan marr pjes rreth 50 aktivist nga Zvicra dhe Gjermania. Ne dasm kan qen edhe vllezrit Grvalla.
    M 13 janar 1982 Kadri Zeka ka udhtuar me tren pr Gjermani. Konkretisht n Dusseldorf, ku ka ndejtur gjer m 16 janar. Po at dit ka udhtuar pr n rrethinn e Stutgartit, konkretisht n Bernhausen, ku Vllezrit Grvalla kishin organizuar shfaqje t filmave shqiptar me nj rreth bashkatdhetarsh.
    Aty kan ndejtur deri pas mesnats. N banesn e Vllezrve Grvalla, n rrugn Habichthhe, nr. 40, n Untergruppenbach, qytez afr Heilbronn-it kan arritur kah ora 3 e mngjesit. At nat nuk kan fjetur fare. Gjat dits kan planifikuar aktivitetet e mtejme. N mbrmje kan dal nga ora 22:00 me veturn e Bardhit, nj BMW 316 ngjyr e gjelbr me targ HN-CY 353.

    5. Neve na vrau UDB-ja jugosllave!
    Lagjja ku kan banuar Vllezrit Grvalla ka qen nj lagje e qet e banuar kryesisht me msues, mjek, inxhinier. N njrn hyrje t rrugs, n ann e majt ka pasur shum garazha, gjithashtu edhe prball baness dykatshe t familjes Grvalla ka pasur t tilla.
    Ndrkaq n fillim t kthess ather ka qen n ndrtim e sipr nj shtpi trekatshe. Si sht konstatuar m von, agjentt e shrbimeve sekrete jugosllave prej asaj ndrtese kan prcjell jo me ndonj droj t veant banesn e familjes Grvalla, hyrjet, daljet etj
    At koh ka pasur jo pak indikacione se po prgatitet eliminimi i Vllezrve Grvalla dhe i Kadri Zeks.
    Nata e 17 janarit 1982 ka qen shum ftoht e me shum bor.
    Vllezrit Grvalla dhe Kadri Zeka kan dalur n at koh, si i kan thn shoqes s Jusufit, Syzana Grvalls pr ta br nj telefonat nga nj kabin e nj fshati fqinj. Ndoshta pr t evituar prgjimin.
    Nga shtpia kan dal rreth ors 22:00. Kan hyr n garazh, kan hipur n vetur, t ciln e ka ngar Bardhoshi. Pr t dal nga garazha n rrug, vetura pr shkak t bors sht dashur t ngitet s prapthi deri n krye t hyrjes s rrugs, pra rreth 30 metra. N krye t kthess vetura sht lakuar majtas pr t pasur hapsir pr kthim dhe dalje n rrug. Ky manovrim sht br mu prball shtpis n ndrtim, ku kan qen t fshehur vrassit.
    Kta t fundit kan par daljen e veprimtarve shqiptar nga banesa pastaj hyrjen n garazh dhe jan br gati pr t ekzekutuar atentatin. Kur vetura ka ardhur s prapthi prball shtpis n ndrtim, vrassit kan qen prapa saj. Sipas dshmitarve kan qen dy vrass, njri ka eliminuar Bardhosh Grvalln duke e qlluar 6 her, ndrkaq tjetri ka vrar Kadri Zekn q ishte n ulsen e prparme, n ann e djatht. Pastaj e kan plagosur pr vdekje Jusuf Grvalln q ishte ulur n ulsen e prapme. Dhe jan larguar pasi kishin zbrazur 12 plumba. Ndrkaq vetura ka vazhduar t ec prpara gjersa sht ndalur n dern e nj garazhi prball.
    Ndrkoh nj fqinj, gjerman, ka informuar familjen Grvalla pr gjmn. Syzana Grvalla e ka gjetur t shoqin gjall, duke mbajtur plagt me dor. Ai e ka pyetur pr Bardhin e Kadriun se a jan gjall dhe i tregon se ka par nj njeri t gjat q ka shtn mbi ta, por nuk e ka njohur. Pastaj i ka ln porosit e fundit gruas s tij.
    Pas gjysm ore vjen ndihma e shpejt nga Heilbronn-i.
    Pas intervenimit kirurgjikal, n ora 3 t mngjesit t dats 18 janar 1982 edhe Jusuf Grvalla jep shpirt. Por para se t vdes Ai arriti t'i thot policis gjermane: Neve na vrau UDB jugosllave!
    Kjo fjal e atdhetarit dhe poetit Juusuf Grvalla, e shqiptuar me frymn e fundit do t sfidoj gjith makinerin jugosllave t dezinformimit.

    6. Praktikat e ekzekutimit
    Vendimi pr ekzekutimin e kundrshtarve politik, normalisht sht marr n nivelin m t lart t vendit. Fillimisht shrbimet informative kan mbledhur t gjitha t dhnat e mundshme pr viktimn e ardhshme: adresn (vendi ku banon, kati, fqinjt, zakonisht sht prgjuar telefoni n at mnyr q n bodrum ose n gypat ku jan vn telat e telefonit kan instaluar mikrofont), sjelljen (ku dhe me k rri, ku punon, me ka udhton, me k praktikon hyrjedalje, etj., etj.). T gjitha kto t dhna jan konkretizuar edhe me vizatime ekspertsh e fotografi.
    Pasi sht analizuar dosja sht caktuar ekipi i atentatorve dhe i mbshtetsve pranash, shlyersit e gjurmve t mundshme. Krahas ksaj jan prgatitur edhe dezinformatat, t cilat i ka prhapur rrjeti agjenturor para dhe pas atentatit. N kt veprimtari prfshihen edhe letrat e telefonatat anonime drejtuar organeve gjyqsore, mediave dhe personaliteteve t ndryshme. Synimi sht q jo vetm t fshehen gjurmt, por edhe t futet konfuzion sa m i madh dhe krimi politik t paraqitet si qrim hesapesh n mes rivalve politik apo si qrim hesapesh n mes prfaqsuesve t nntoks etj. etj.
    Kshtu ndodhi edhe me rastin e atentatit kundr Vllezrve Grvalla e Kadri Zeks. U ngrit nj pluhur i till dezinformatash sa q nuk errsoi vetm mrgatn por edhe krejt Kosovn. Ky pluhur vazhdon t ndot ambientin politik shqiptar edhe sot pas njzet vitesh nga atentati. Lakohen emra njerzish, kryesisht shqiptar. N kt ka ndikuar edhe bashkfajsia e organeve gjermane pr kt rast, sepse ato menjher pas atentatit madje edhe prmes shtypit nxorn dhe arrestuan si t dyshmit kryesor pr atentatin nj refugjat shqiptar nga Kosova, konkretisht Riza Salihun, duke publikuar n media edhe fotografin e tij, gj q dshmon se sektori i UDB-s pr dezinformim, kishte kryer punn n mnyr t prkryer.
    Riza Salihu, nj refugjat entuziast nga Mushtishti i Therands, krahas aktivitetit atdhetar ka qen i angazhuar, si jo pak t rinj t Kosovs, edhe nga ana e Ambasads shqiptare n Vjen, ku ishte qendra e sigurimit t shtetit pr Evropn Perndimore, pr t propaganduar politikn e shtetit shqiptar dhe pr t informuar pr do gj q sheh e q dgjon, jo vetm n mjediset e mrgats shqiptare n Gjermani.
    N kt veprimtari Rizah Salihu si duket ka qen edhe m tepr si i prpikt e i prkushtuar. Shkas pr arrestimin e tij ka qen fakti se ai gjoja i ka hapur kutin postare (Postfachun) Jusuf Grvalls, pr ta kontrolluar dhe pr t informuar Qendrn e Sigurimit shqiptar n Vjen. Jusufi gjoja e ka kuptuar kt dhe i ka informuar shokt e tij? Apo se policia gjermane e ka ndalur me nj rast dhe i ka gjetur nj revole Se Riza Salihu mund t ket pasur konflikte me grupet e tjera politike n mrgim kjo nuk sht pr t'u uditur, sepse nxitja e grindjeve dhe prarjeve n mrgat ka qen nj metod klasike e sigurimit shqiptar pr ta kontrolluar edhe mrgatn e Kosovs, e cila dit e m tepr fitonte n pesh me rolin dhe mundsit e saj. Rizah Salihun organet hetuese gjermane e mbajtn n burg rreth 5 muaj. Por Riza Salihu nuk ka qen i implikuar n vrasjen e vllezrve Grvalla dhe Kadri Zeks, ai m tepr ka rn viktim e veprimeve speciale t UDB-s gjat fshehjes s gjurmve t krimit n Untergruppenbach.
    Fillimisht policia e Baden Wrtembergut formoi nj komision special ku duhet t ken qen t angazhuar rreth 40 persona. Q n ditt e para policia publikoi prshkrimin e mundshm t vrassve duke premtuar edhe nj shprblim prej 10 mij DM pr dshmi t besueshme. N krkesn e policis pr bashkpunim jipen edhe kto t dhna:
    T dielen, m 17 janar 1982, rreth ors 22h15 i kan vrar vllezrit Grvalla dhe shokun e tyre Kadri Zekn. Gjat daljes s tyre nga garazhi dy persona kan shtn me arm mbi ta. Ka t dhna t besueshme se vrassit jan sjellur npr Untergrupenbach t paktn prej dats 10 janar 1982. Ata duken si m posht:
    I dyshimti i par: Rreth 30 vje, i gjat 180-183 cm. I fuqishm. Ka n kok nj kapel t kthyer n maj. Pallto t shkurt ngjyr kafe me jake t mbyllt, pantollona t kuq e t ngusht, izme t gjata me nj rreth leshi t bardh lart. I dyshimti i dyt: ka rreth 25 vjet, sht m i that dhe m i vogl se i pari. Ai ishte i veshur me tesha ngjyr t mbyllt. N kok kishte nj kapula t lesht me nj topth n maj.
    Krahas ktij informacioni, policia kishte publikuar gjithashtu edhe fotografin e veturs me t cilin mund t jen arratisur vrassit. Fjala sht pr nj Citron CX2000 ngjyr t elur.
    Pr dshmitart e mundshm ishte dhn edhe telefoni i policis: 07131 104 2205.
    Pas nnt muaj hetimesh, kur dosja 08/15 kishte rreth 30 vllime dokumentacion, por asnj t arrestuar me akuz t argumentuar, autoritetet gjermane vetm mund t pohojn se "kjo sht nj vrasje politike e kryer nga vrass profesionist dhe se dyshohet se nj apo m shum shrbime t fshehta drejtprdrejt apo trthorazi kan marr pjes n trheqjen e kmbzave t revoleve t kalibrit 7.65 mm" (Heilbronner stimme, dat 1 tetor 1982).

    7. Kush i vrau Vllezrit Grvalla dhe Kadri Zekn?
    Esht e njohur se UDB-ja si arm pr atentate ka prdorur revolet "Bereta" t kalibrit 7.65mm.
    Pas vdekjes s Titos kupola e shrbimeve informative, ka qen e prqndruar n duart e Stane Dollancit, antar i Kryesis s RSFJ-s. Ministr i Punve t Brendshme ka qen gjenerali partizan Franjo Herleviq, me kombsi kroate.
    Me ardhjen e Dollancit n Kryesi, shrbimet informative ndryshojn dukshm metodat e veprimit. Njra prej ndryshimeve sht ajo se UDB fillon t angazhoj nntokn jugosllave, shtyllat e mafis, pr t eliminuar kundrshtart politik jasht.
    Sipas shum burimeve del se atentatin n Untergruppenbach e ka kryer Zheljko Razhnjatoviq, i njohur me nofkn Arkan. Ky ishte bir i nj oficeri t lart t KOS-it (Shrbimi ushtarak i kundrzbulimit) me kombsi malazez. Ai q krejt i ri u mor aktivisht me delikuenc: rrahje, vjedhje, plakitje, prdhunime. Duke qen n vuajtje t dnimit ai ikn nga burgu dhe del jasht, ku kryen vepra spektakulare krimi. Arrestohet, por arrin t ik nga burgjet m t njohura t Suedis, Belgjiks dhe Zvicrs. Nga kriminel me renome ndrkombtare Arkani, me insistimin personal t Stane Dollanc-it bhet oficer me ndikim t fort i shrbimeve serbe.
    Ka indikacione se n kt krim ka qen i implikuar edhe krimineli tjetr, prndryshe bosi i mafis s Frankfurtit, Ljubo Zemunac.
    Kta t dy, nj vit m von, e kan ekzekutuar afr Munihut edhe personalitetin e njohur kroat Stjepan Gjurekoviq, duke e masakruar edhe me sopat.
    Gjat viteve nntdhjet Arkani do t jet grushti i hekurt i regjimit serb kundr popullsis civile n Kroaci, n Bosnje dhe n Kosov. Ai ka udhhequr njsit e ushtris q kishin n prbrje kriminelt m t regjur e m katil t nntoks serbe.
    Edhe sot, pas njzet vitesh, policia gjermane zhvillon hetime lidhur me krimin n Untergruppenbach. Gjykata e ktij vendi t madh evropian akoma nuk ka nxjerr n bang t zez organizatort, vrassit apo pjesmarrsit e fardo niveli n kt atentat.
    Por nuk duhet harruar se shrbimet informative gjermane, duke qen ndr m seriozet e m profesionalet n bot dhe m deprtueset n Evropn Juglindore e dijn saktsisht gjith zinxhirin dhe gjith personat e implikuar n kt vrasje t shumfisht, e cila e qiti n t dy gjunjt Lvizjen e Kosovs pr Pavarsi.
    Esht udhheqja politike gjermane ajo q bart prgjegjsin pse nuk ka ngritur kurr zrin pr kt krim t shmtuar. Esht vetm nj prjashtim: menjher pas atentatit nj deputet i partis Socialdemokrate, aso kohe n opozit, pati shtruar nj pyetje n parlamentin federal se a qndrojn shrbimet serbe prapa ktij atentati. Asgj m shum. Pr m keq as autoritetet lokale nuk denjuan familjen Grvalla, q kishte krkuar strehim politik n kt vend, me nj telegram ngushllimi.
    As mediat gjermane nuk i kushtuan rndsin q pritej atentatit n Untergruppenbah. Bn prjashtim vetm revista prestigjioze Der spiegel, e cila menjher pas vrasjes botoi nj artikull, n t cilin pa asnj hezitim drejtoi gishtin drejt burimit t ktij krimi, duke e ngarkuar me prgjegjsi UDB-n jugosllave.
    Dhe dihet se n kt organ diabolik kan punuar dhe jo pak shqiptar dhe ka n mesin e tyre q e dijn saktsisht se si dhe kush i ka vrar Vllezrit Grvalla e Kadri Zekn, se si dhe kush e ka vrar Rexhep Maln e Nuhi Berishn, se si sht qitur n kurth Zija Shemsiu, se si dhe kush i ka eliminuar Afrim Zhitin dhe Fahri Fazliun, q e dijn se cilt kan qen uritht e policis politike npr organizatat ilegale t Kosovs jasht dhe brenda etj., etj. Por deri m sot asnjri prej tyre nuk e ka elur thesin. Dhe kjo flet shum, flet pr munges ndrgjegjeje, madje edhe pr bindje se kan vepruar drejt Flet pr shoqrin kosovare, e cila ka mbamendje kaq t cekt, flet pr elitn politike shqiptare dhe pr moralin e saj t dyshimt Sepse ajo n brrylimet pr pushtet gati fiktiv harroi 20 vjetorin e vrasjes n Untergruppenbach dhe detyrimin e saj q n njrin prej shesheve kryesore t kryeqytetit t'u ngris nj prmendore t prbashkt atyre q ishin ndrgjegja e kombit, atyre q u flijuan pr kt dit t madhe Dhe njherit t rezervoj dy pllmb toke te varrezat e dshmorve e t'i vendos aty eshtrat e ktyre Burrave q nderuan Kombin.
    Shqiperi eshte aty ku flitet shqip.....aty ku u nda toka dhe qielli

  9. #9
    i/e regjistruar Maska e Irfan
    Antarsuar
    08-07-2002
    Vendndodhja
    Aty ku Allahu me krijoji
    Postime
    464
    Faleminderit
    0
    4 falenderime n 4 postime

    Dosje Viti Iv - Janar 2002

    DOSJE VITI IV - JANAR 2002

    --------------------------------------------------------------------------------

    Der Spiegel, 25 janar 1982

    E tra dukej si pas nj ekzekutimi


    Vrass t panjohur i vran n afrsi t Heilbronnit tre jugosllav. Pr autoritetet shtetrore gjermane kjo masakr sht kulminacion i ri n luftn e fsheht, n t ciln agjent t sigurimit jugosllav dhe kundershtar t pushtetit luftojn mes tyre. Pas kroatve n ekzil si duket qeveria e Beogradit u ka shpallur luftn t prgjakshme shqiptarve n ekzil q vijn nga Republika e Kosovs.
    BMW-ja e gjelbrt 316 dilte nga garazha. Shoferi nuk donte ta kthente veturn n bor dhe vazhdon t vozis deri te udhkryqi duke vozitur s prapthi diku rreth 40 metra.
    Kur ndalet vetura del nj njeri nga nj vend ndrtimi n ann e djatht t veturs dhe gjuan nga nj distanc 3m. n vetur. Nj njeri i dyt gjuan gjithashtu dhe shikon pastaj n vetur pr t`u bindur se a ia kan arritur qllimit. Fqinj t friksuar nga krismat i shohin dy burra duke ikur.
    Ishte shqetsuese ajo q kan par banuesit e komuns s "Untergruppenbach"-ut te Heilbronni: Vetura vazhdonte t uturinte sepse shoferi e kishte kmbn ende n pedalen e gasit. Pastaj ai e lshon si duket freksionin dhe vdes. Kshtu q vetura vazhdon t ecn deri sa i mshon nj garazhe prball. Vetura ndalet, motori fiket dhe mjedisi qetsohet.
    Policia ka gjetur n vetur:


    Shoferin Bardhosh Grvalla, 31 vjeq, jugosllav, i goditur nga 6 plumba, qndronte i vdekur pas timonit,
    Bashkudhtarin e tij, Kadri Zekn, 28 vje, i vrar nga 2 goditje me plumba n trup, dhe
    Vllain e shoferit, Jusuf Grvalln, 36 vje, gjithashtu i plagosur rnd nga 2 goditje me plumba.
    Tri viktimat u identifikuan shpejt dhe gjithashtu shpejt u dit edhe drejtimi i tyre politik: jugoslav n ekzil q i takonin kombsis shqiptare nga provinca e Kosovs n jug t shtetit ballkanik, dhe q t tre veprimtar kundr qeveris s Beogradit. Edhe pr autort e vrasjes pati shnjime.

    N vendin e ngjarjes Jusuf Grvalla, i cili m von vdes, i kishte pshpritur policis: "Ka qen UDB-ja"- policia sekrete jugosllave (Sluzba Drzavne Bezbednosti).
    Dymbdhjet her ishte gjuajtur mbi t tre burrat nga pistoletat t - kalibri 7,65, dhjet goditje kishin qlluar zemrn, mushkrit dhe qafn. Nj polic n vendin e ngjarjes thot: "E tra dukej si pas nj ekzekutimi".
    sht metod q prdoret nga shrbimi sekret, si thot snajperisti dhe instruktori i policis nga Stuttgart-i Siegfried Hbner - duhet qlluar me katr plumba "tre pr ta mbrthyer vitimn nse ajo qndron ende, pra pr ta rrzuar dhe pr ta br t paaft pr kundrvnie, dhe pastaj rigjuajtja e katrt e domosdoshme dhe vdekjepruese". Edhe kjo flet pr UDB-n."
    Qe shum vite grinden shrbimi sekret jugosllav dhe kundrshtar e regjimit n botn e jashtme. N shum raste, jugosllavt n ekzil i kan sulmuar ambasadat, konsullatat dhe prfaqsuesit e qeveris s tyre. Beogradi reagonte n krim dhe terror gjithmon me t njjtn mnyr. Sken e Shoot-out-it ballkanik ka qen koh pas kohe Republika Federale e Gjermanis dhe policia ka qen deri m tash e pafuqishme pr t`i dhn fund ksaj veprimtarie.
    Ndrsa prgjegjsit jan dal n shesh. Beogradi ua ka frikn grupeve n ekzil, t cilat jan vatr trazirash n shtetin shumnacional - dhe i lufton ato. Sidomos kroatve q jan jasht ua kan drejtuar pistoletat vrassit e shrbimit sekret. N shum raste krimesh kundr kroatve n ekzil sht dshmuar pjesmarrja e Beogradit.
    Pr shembull: Kur shkputet kroati Franjo Goreta nga shrbimi sekret jugosllav me detyr pr vrasje n Republikn Federale Gjermane dhe e vran nj oficer udhheqs, Beogradi e nis nj komando menjher pr ta likuiduar at. Ende se kishte kryer dnimin Goreta , kur njerz t UDB-s ndrmorn nj atentat, n t cilin Goreta shptoi pr pak.
    N procesin e ktij akti gjyqtari drgoi nj apel deri m tash t kot drejt Bon-it. "Nuk mund t lejohet q n vendin ton t kryhen vrasje t shteteve t huaja pr t`i zgjidhur problemet e tyre t brendshme".
    Krahas kroatve tashm n shnjestr t shtetit jugosllav jan edhe shqiptart. Q nga pranvera e fundit kur shqiptart rezistuan n provincn jugosllave n Kosov, ku u bn trazira t prgjakshme, Beogradi i ka zbuluar shkaktart jasht vendit: Prej shtetit shqiptar fqinj dhe prej shrbimeve besnike komuniste dirigjohet konflikti, mirpo edhe nga Republika Federale Gjermane, si thon politikant e Beogradit.
    N fakt vetm n Baden-Wrttemberg jetojn diku 2000 shqiptar, shumica prej tyre me strehim politik. Lidhur me aktivitetet e tyre shpeshher u ankua konsullata e prgjithshme n Stuttgart.
    Pr shembull, n pranvern e 1981-shit demonstruan shqiptart n nj demonstrat jo t rndsishme, n t ciln ata krkuan ndarjen e Kosovs nga Jugosllavia. Ndrkoh demonstruasit e diktuan se dikush nga nj shkoll jugosllave po i fotografonte, hyn disa brenda dhe pos fotografistit ata e takuan edhe konsullin e prgjithshm jugosllav Branko Dimitrijevic. Ata au morn filmin, t cilin m von u detyruan ta dorzojn n polici.
    Kjo mund ta ket lidhur nj zingjir vdekjeprues, se njri prej t cilve kishte hyr n at shkoll dhe t cilin me siguri e kan fotografuar, ishte Bardhosh Grvalla, ngarsi i veturs, i vrar te Heolbronn-i.
    Grvallajt kan qen t njohur n skenn e jashtme. Vllai Jusufi i cili para pak kohe i kishte dhn nj intervist nj gazete ditore, n t ciln thoshte se ishte pr luftn e armatosur kundr shtetit jugosllav, ka qen sipas njoftimeve t policis edhe redaktor i gazets "Zri i Kosovs" n ekzil.
    Bardhosh Grvalla kshte ardhur n Gjermani m 1974. Ai punonte si kshilltar pr punmarrsit jugosllav, n Solitudestrae 44, n Ludwigsburg. Bardhoshi i martuar, dy fmij ka qen aktiv sidomos n legjislacionin e puns pr bashkkombsit e tij.
    Koka politike e vllezrve ka qen si duket Jusuf Grvalla. Sidomos ai fajsohej nga konsullata e prgjithshme jugosllave t jet antar udhheqs i "Fronti t kuq" q luftonte kundr qeveris jugosllave. Kjo organizat ishte aktive, deri m tash, vetm n Jugosllavi dhe po aq pak, si grupe t tjera kosovare u shfaqte n raportin vjetor t ministris federale pr mbrojtjen e kushtetuts.
    Jusufi, i martuar, tre fmij, duhet t ishte bashkbotues i gazets s ndaluar n Jugosllavi "Zri i Kosovs", pr t ciln ai punonte nga vendbanimi i tij. Kadriu, gjithashtu gazetar, ishte bashkpuntor kompetent i t njjts revist.
    N murin e jashtm t shtpis s vllezrve n "Auf der Habichtshhe 40" e kishin varur, n shenj pikllimi, nj flamur n gjysmshtiz t kuq me nj shqiponj dykrenare dhe nj yll - ngjyrat e Kosovs dhe njherit flamuri kombtar i Shqipris.
    far rndsie kan aktivitetet e shqiptarve n ekzil pr Beogradin nuk e dshmon vetm masakra n Heilbronn. I ngjashm ishte edhe nj aksion i madh i shrbimit sekret serb n fillim t vitit, kur bashkkombsi, Rasim Zenelaj u muar n shnjestr. Zenelaj ka qen nj antar udhheqs i "Beslidhjes Kombtare Shqiptare".
    Me gjuajtjet nga pistoleta n kundrshtarin e qeveris Zenelaj, i cili e mbijetoi edhe pse i lnduar rnd i shptoi atentatit, u dshmua pr her t par drejtimi i ri i shrbimit sekret jugosllav.
    Pr ta mnjanuar Zenelajn Beogradi kishte kurdisur plane t kushtueshme. Kishte nisur disa agjent, madje kan rrezikuar edhe dik nga zyrtar t konsullats dhe kan eksponur ndihmsit e heshtur. Megjithat plani dshtoi dhe pjesmarrsit u zbuluan: N procesin e nisur at koh kundr prgjegjsve t atentatit qartsohet edhe m shum implikimi i zyrtarve jugosllav n ndjekjen e emigrantve me metoda drastike.
    Kah fundi i 70-tave ishte ngritur nj agjent i mhershm n grad t konsullit. Me emrin Salih Salihi ai u shfaq m von me shrbim diplomatik pr vendin e tij n Republikn Federale Gjermane, s pari n konsullatn e prgjithshme n Hamburg dhe pastaj n konsullatn e prgjithshme n Frankfurt. Atje u vendos i pajisur me nj dokument identifikimi si zyrtar me nr. 6750 n cilsin e rojes. N Frankfurt vepronte edhe nj koleg tjetr i shrbimit sekret, si zyrtar i lart i konzullats me dokument identifikimi nr. 6322, i firmuar me emrin Svetozar Mirjaqi, i quajtur "Tozo". Nj besnik me rang t lart i ktyre dy shrbyesve ishte Rade Surla, nj partizan i hershm, q koht e fundit punonte n nj ndrmarrje ndrtimi n Frankfurt.
    Surla i vizitonte shokt e konzullats dhe i informonte ata pr veprimtarit e njerzve n ekzil. Njher, si i kujtohet shoferit t tij, e vizitoi dikush vet Surla-n. Mysafiri krcnues (Surla shoferit: "Duhet me ju ruejt ktij njeriu") ishte gjenerali i shrbimit sekret Milan Shashi.
    N mars t vitit 1981, menjher pas shprthimit t trazirave n Kosov, filloi t veproj treshi n Frankfurt. Salihi gjurmonte shprehit e jets s Zenelajt dhe i drgonte Tozo-s informacione. Edhe Surla filloi t veproj, kur u prfundua plani konkret i vrasjes. Disa gjurm dhe dshmitar dokumentojn se me sa prkushtim kan vepruar agjentt.
    Agjenti i par t cilin e caktuan pr Zenelajn ishte nj kroat n ekzil, por ai demaskoj urdhrdhnsit nprmes deklaratave t tij n procesin gjygjsor. As agjenti i dyt nuk e mbajti fshehtsin. Ante Kujundzic ishte rekrutuar nga Tozo si vrass, kur iu hap shokve t tij kroat n ekzil. S shpejti policia gjermane i dinte hollsit e prgaditjeve pr atentat.
    Organet gjermane nuk kishin vepruar ne mnyr t kujdesshme. Kroatit Ante Kujundzic i kishte folur nj bashkkombas i panjohur n prill t vitit 1981, n stacionin e trenit n Frankfurt. I kishte thn me e thirr nj "person me rndsi" dhe t'i paraqitur me emrin "Studenti i muziks". Pastaj i kishte dhn nj numr t telefonit - 21 77 01 - dhe e kishte udhzuar q kur t thirrte seciln shifr ta mbledhte me numrin dy.
    N lidhjen telefonike 43 99 23 ishte lajmruar konsullata e prgjithshme jugosllave. Kshtu ishte vendosur kontakti me Tozo-n. Kujundzic-in e kishin urdhruar pr ta gjurmuar shqiptarin Zenelaj. Si shprblim atij Tozo i ofronte para, dokumente t reja dhe prkrahje pr ta fituar azilin politik n Republikn Federale Gjermane.
    N nj takim tjetr Tozo ia dha nj pasaport, pr do rast, nse duhej ta lshonte vendin shpejt. Kujundzic: "E pata t kjart se me siguri duhej ta vrisja dik". Agjenti hoqi dor nga ky plan dhe i informoi autoritetet gjermane. Si rrjedhim, policia e mori n mbrojtje t rrezikuarin Zenelaj.
    Pr t`ua treguar komplotistve kt, polict gjerman e drguan Zenelajn demonstrativisht pr t shtitur para konsullats jugosllave. Nj her tjetr duke shtitur n nj kopsht zoologjik, Zenelajn me prcjellsit e tij e vzhgonin agjentt jugosllav dhe kshtu ata u vrejtn edhe njher nga gjermant.
    Zenelaj ra n rrezik me mendjelehtsin e vet: Ai kishte treguar n rrethin shoqror se ishte i mbrojtur dyfish, d.m.th. edhe me nj jelek antiplumb. Njri q e kishte dgjuar kt ishte nn shrbimin e Surla-s. Kshtu jugosllavt e planifikuan nj plan, q kundrshtarin e tyre ta manovronin n nj situat, q ai t detyrohet ta zdesh jelekun e tij antiplumb. Nj grua duhej ta kryente kt pun dhe pastaj ta godiste me pistolet.
    Si ndihmse u gjet shpejt bjondina serbe Zorica Aleksic. Ajo jetonte pa t ardhura dhe pa pun n afrsi t Darmstadt-it. Nprmjet krcnimeve si dhe nprmjet premtimit se do t`ia japin 2000 DM e bindn at. Ishte aranzhuar nj takim me gruan dhe viktimn e saj. Rasim Zenelaj e kishte marr agjenten n apartamentin e tij. Kur doli gruaja me pistolet nga banja, Zenelaj e kishte zdeshur jelekun antiplumb. Prej pes goditjeve n afrsi t zemrs, Zenelaj falimentoi.
    Autorja kishte ikur dhe n hyrjen e shtpis e kishin pritur Surla me shoferin e tij. Zorica Aleksic ua kishte kthyer armn dhe i kishte marr parat bashk me nj tiket pr Beograd. Me nj Volvo ishin nisur menjher pr n aeroportin e Frankfurt-it.
    Mirpo serbja nuk mundi ta lshonte vendin. Fqinjt, e alarmuar nga krismat, i kishin lajmruar policin menjher. Rastsisht e kishin dgjuar kt lajm n radiolidhje edhe polict t cilt ishin t ngarkuar me mbrojtjen e Zenelajt. Nj gjurmim i shpejt n rrethin shoqror t viktims i oi polict te Zorica, e cila pak m von u arrestua n aeroport.
    Zyrtart e konsullats Tozo dhe Salihi jan urdhruar t kthehen n Jugosllavi. Surla mundi t ikte q n ditn e atentatit. Surla u paralajmrua me an t telefonit dhe ishte prgjigjur: "n rregull". Pastaj shoferi, i cili ishte dshmitar i ksaj telefonate, e kishte drguar me ngut prtej kufirit, n Strasburg n hotelin Holiday Inn. Aty humbn gjurmt e tij.
    Dshtimi, si duket, nuk e ka dshpruar UDB-n. Nj vrtetim sht 10. tetori 1981n Bruksel: Atje ishte vrar nj shqiptar me emrin Vehbi Ibrahimi n rrug para baness s tij, me nj pistolet t kalibrit 7.65.
    Gruaja e tij e cila ishte me t ishte lnduar rnd nga goditjet. Ibrahimi ka qen nnkryetar i "Beslidhjes shqiptare".
    Organet shtetrore gjermane tash, pas atentateve n Zenelajn dhe Ibrahimin duhej ta mbronin kryetarin, Emin Fazlija. Ai banonte te Gppingen-i dhe ka qen i njohur te fqinjt si "nj burr i vjetr dhe i rrespektuar". Polict kompetent ishin t brengosur se "mos do ta vrasin edhe at". Q prej ather, Fazlija sht nn mbrojtje dhe nuk lajmrohet m n lidhjen telefonike t mparshme.
    Polict nuk gjejn gati fare prkrahje politike n luftn kundr ksaj lufte ilegale. N t vrtet ekziston nj marrveshje n mes t Bonn-it dhe Beograd-it pr t prkrahur njri-tjetrin n rast atentati. Herpasher ndrrohen informata pr ardhjen e lndve shprthyese ose t ndonj arme.
    Mirpo sa pak rndsi ka kooperimi n mes dy shteteve pr paln serbe e vrtetojn atentatet. Zyra federale kundr krimit ka regjistruar se kur jan br atentate n kroatt n ekzil, n shumicn e rasteve UDB-ja ka prdorur pistoleta t cilat gjuajn me rrotullim djathtor rreth boshtit, edhe pse shumica e pistoletave t ktij lloji gjuajn me rrotullim majtor rreth boshtit. Organizatort e atentateve as q e kan pa t arsyeshme ta maskojn kt dallim.
    Kur ran n rrjetin e policis jugosllave katr antar t RAF-it gjerman, jugosllavt prezentuan nj list me kroat q lypeshin urgjentisht pr t`i ndrruar ata. Zyrtart gjerman e refuzuan kt dhe Beogradi i lshoi antart e RAF-it.
    Nse mund t flitet pr bashkpunim n mes t policis gjermane dhe asaj jugosllave, ana gjermane ankohet. N vend q t`i prciellin shkaktart, jugosllavt japin vetm kshilla n krkesn e motiveve: "grindje pr shtje nderi", "grindje pr femra", "hakmarrje prreth stacionit t trenit" ose "tregti armsh" jan konfliktet e vrteta.
    Politikant jugosllav e mohojn katgorikisht implikimin e policis sekrete jugosllave n kto raste. Lidhje me kt ka bisedime t rregullta n mes t ministris s brendshme gjermane dhe kolegve beogradas. Ministri i punve t brendshme Franjo Herljevic, nj gjeneral i vjetr partizan dhe bshkudhtar i Titos, i demanton gjithmon dhe deklaron se policia sekrete jugosllave nuk sht duke vepruar n Republikn Federale Gjermane.
    Kur kishte pyetur deputeti i CSU-s Fritz Wittmann n vjesht t vitit 1981, se cilat jan reagimet e Bonn-it lidhur me sjelljet e Beogradit, e mori nj prgjigje t shmangshme. Bonn-i shprehet lidhur me kt, thoshte ministrja Hildegard Hamm-Brcher, vetm atje ku sht e arsyeshme dhe e dobishme.
    Krahas proceseve gjyqsore ka aty-ktu edhe vetdshmi pr veprime t UDB-s. N ambasadn jugosllave ka qen nj diplomat bashkbisedues i policis gjermane, Tomo Renac, i cili pyetjet vetm i prcillte pr Beograd dhe kurr nuk prgjigjej. N shumicn e rasteve vetm i rrudhte kraht.
    Arsyen pr kt stil t mbajtun gjermant e nuhatn, kur ra n duar t tyre nj letr q Renac e kishte drguar n Beograd.
    Aty Renac, si nj agjent i ofenduar ankohej se: "Po mundohen me masa propagandistike dhe penale pr t`i br t pamundura aktivitetet e sigurimit t shtetit jugosllav n RF t Gjermanis. N nj pritje shefi i policis s Bonn-it ka trhequr vmendjen se kishte fakte se diplomacia jogosllave sht tepr aktive n RFGJ. Kjo na detyron t vim n prfundim se puna n RF t Gjermanis sht br shum e komplikuar".
    Hetuesit gjerman nuk prisnin shprblim nga shrbimet jugosllave. Kur para pak kohe nj prokuror i Frankfurtit paralojmroi se n rastin e shqiptarit Zenelaj s shpejti do t filloj me marr "hetime n Jugosllavi", nuk deshi askush t`i jepte zemr. Nj mbrojts i shtetit n Bonn tha: "N kt ne vetm kemi qeshur".

    Prktheu: Kushtrim Reica
    Shqiperi eshte aty ku flitet shqip.....aty ku u nda toka dhe qielli

  10. #10
    i/e regjistruar Maska e Irfan
    Antarsuar
    08-07-2002
    Vendndodhja
    Aty ku Allahu me krijoji
    Postime
    464
    Faleminderit
    0
    4 falenderime n 4 postime

    Shqiptar OSEKU

    DOSJE VITI IV - JANAR 2002

    --------------------------------------------------------------------------------

    Anatomia e nj atentati

    Shembuj q duhet kujtuar

    Shqiptar OSEKU

    Sikur populli shqiptar ta kish nj histori t mirfillt shkencore, e q mjerisht ende s'e ka, disa kapituj t trash do t'i kushtoheshin patjetr lvizjes nntoksore t rezistencs matan kufinjve t Shqipris administrative. Do t'ishte fjala, pa dyshim, pr nj rrfim jashtzakonisht interesant, pr shqiptar e pr t huaj. Ajo do t nxirrte n shesh prvojat komplekse t nj populli "t ndaluar" n rrafshin e mosbindjes qytetare dhe rezistencs s armatosur ndaj okupimit, prvoja kto q jan edhe sot aktuale n shum an.



    Cilat ishin motivet e atyre q u angazhuan n ilegale? 'i shtynte ata q kryenesisht, pa asnj shans ushtarak e pa asnj shembull t mbar lokal (madje prkundrazi), ta sfidojn pareshtur nj okupim ushtarak, administrativ, socioekonomik e kulturor ndr m t jetgjatt e m brutalt n kontinentin e Evrops? E 'i shtynte t tjer, nga ambient i njjt e me prapavij t ngjashme, t zgjedhin tjetr rrug, t bhen neutral a administrues t zellshm t okupimit?

    Kto dhe shum pyetje tjera interesante mbeten ende, mjerisht, pa nj prgjegje t prmbledhur. Megjithat, copra fragmentare por domethnse t prgjegjes ofron jetshkrimi i personave q jan br t njohur, shumica post mortem, si ikona t rezistencs.




    Jusuf Grvalla, albanolog, poet e publicist, vllai i tij Bardhosh Grvalla, punonjs social me diplom universitare t anglishtes, dhe shoku i tyre i armve Kadri Zeka, gazetar, bjn pjes n heronjt e ilegales nga fundi i Lufts s Ftoht, q mbaruan tragjikisht vetm 10 vjet para ndrrimeve dramatike n kontinentin Evrops. Ata lindn e vepruan n nj epok t errt, duke i ndjekur pa kompromis idet e veta pr lirimin e nj populli q shtypej n rrethin e nnt t ferrit evrolindor, mes ekanit komunist e kudhrs nacionaliste. Fundi i tyre, t mbytur gjak n terrin e nj nate t ftoht e t varrosur n dhe t huaj, ish komponuar enkas pr t'ua kujtuar shqiptarve n mnyr diskrete kumtin makabr t zotrve t tyre serb, at kumt t strlasht t pushtuesve pr t pushtuarit q do t shfaqej srish sheshazi n Ballkan n hyrje t shek. XXI: "Mos ngritni krye, se jua kpusim kshtu t gjithve!"

    Sivjet, kur bie prvjetori i 20-t i vrasjes s tyre, historiografia zyrtare shqiptare do t bnte mir ta rrfej deri n fund tregimin e prer t Jusuf Grvalls, Bardhosh Grvalls, Kadri Zeks dhe t shokve t tyre. E kur ta ket rrfyer at, t'i tregoj edhe rrfimet e atyre q ishin para tyre, e t atyre q vijuan pas tyre. Jo pse e ka obligim para tyre. Po pse e ka obligim para vetit.
    Shqiperi eshte aty ku flitet shqip.....aty ku u nda toka dhe qielli

  11. #11
    Perjashtuar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    10,974
    Faleminderit
    37
    212 falenderime n 206 postime
    KADRI REXHA: JUSUFI ISHTE N BALL T FORCAVE T PROGRESIT HISTORIK



    EKSKLUZIVE - N 60-vjetorin e lindjes s Jusuf Grvalls, intervist me Kadri Rexhn, bashkpuntorin dhe jetshkruesin e Jusufit





    Intervistoi: LULZIM ETEMAJ



    M 1 tetor t ktij viti mbushen 60 vite nga lindja e Jusuf Grvalls, intelektualit t shquar dhe ideologut e prijsit t prkushtuar t lirimit t shqiptarve t Kosovs dhe viseve tjera shqiptare t mbetura nn ish-Jugosllavi, si dhe bashkimit t tyre me vendin am- Shqiprin. Pr t hedhur sa m shum drit mbi veprimtarin politike n shrbim t shtjes kombtare shqiptare si dhe krijimtarin e tij t pasur letrare, muzikore e publicistike, pr lexuesit e Epoks s re bashkbiseduam me bashkpuntorin, mikun, dhe tani jetshkruesin m t suksesshm t Jusuf Grvalls, Kadri Rexha.



    EPOKA E RE: Miqsia juaj me Jusuf Grvalln fillon q n vitin 1968. A ju kujtohen prshtypjet e para dhe a mund t na thoni si u mbajt edhe m von kjo miqsi?

    REXHA: Emrin e Jusuf Grvalls pr her t par e kam dgjuar nga vllai im m i madh, Rexha, i cili ishte njri ndr shokt e Jusufit n Gjimnazin e Pejs. Ne asokohe kishim radio dhe jo vetm un por t gjith antart e familjes e dgjonim dhe e donim kngn e Jusufit. M von, n vitin 1968, gjat studimeve, po ashtu prmes Rexhs, gjithashtu student, do t njoftohem edhe personalisht me Jusufin. N bised me Rexhn, duke evokuar kujtime nga jeta shkollore n Gjimnaz, Jusufi m la prshtypjen e nj personi t hapur, t iltr, t ngroht, t dashur, t afrt dhe t mahitarit. Gjat ktij viti dhe m von me Jusufin do t bisedojm edhe n katedrn e Albanologjis dhe gjetiu, kur ai, si student me korrespondenc, her pas her, nga Shkupi vinte n Prishtin. Tashti te Jusufi shihja personin q ka prvoj, dituri, q flet prajshm dhe bukur dhe q ka aftsi t padukshme q t'i afroj njerzit rreth vetes. Sidomos, gjat vitit t tret dhe t katrt t studimeve, kur banonim n nj dhom un dhe Sknder Blakaj (mik i Jusufit q nga fmijria), Jusufin do ta kemi mysafir t shpesht. Jusufi vinte tek ne si n shtpi t vet. Ardhjes s Jusufit n shtpin e studentve i gzoheshim jo vetm ne, por edhe shokt ton, ardhja e tij prjetohej si fest. Pr far nuk bisedonim. Tema rinore dhe tema t rnda, tema t lira dhe tema t ndaluara. Gjithmon gjendej edhe nj kitar pr Jusufin.

    Dhe, ai, pr qefin ton, nuk prtonte fare: e mbushte me kng jo vetm dhomn ton por krejt konviktin. T gjith kndonim s bashku. Nuk ante kok kush a ka kund pushtet. Ishin ato vite ndrrash t mdha dhe entuziazmi t pashoq. Punohej shum dhe kishte qllim. Ishim gjenerat dhe pjesmarrs t demonstratave t vitit 1968 dhe kishim pse t ndiheshim krenar. Asokohe kudo n Kosov ndjehej nj rilindje shpirtrore dhe nj rilindje shoqrore. Pas viteve t studimeve, sidomos kur Jusufi filloi punn si gazetar n t prditshmen Rilindja, miqsia mes meje e Jusufit u forcua sa takimet dhe ndejat tona do t shtohen dhe m von do t kalojn edhe n net t tra. Shum biseda, shum plane, shum diskutime, shum kujtime nga ajo koh.

    Jusufi kishte shum miq, vrtet shum miq, por ndr miqt e tij m intim isha edhe un. Me Jusufin ishim t hapur edhe pr gjra personale edhe pr gjra familjare. Kryesisht kto biseda, m von, m kan hyr n pun pr jetshkrimin e Jusufit n librin Fati i luleve.



    JUSUFIN NATYRA E KISHTE PAJISUR ME TALENT T RRALL DHE GUXIM T PASHOQ



    EPOKA E RE: Jusuf Grvalla, intelektual i shquar dhe figur poliedrike e viteve '70, talentin dhe aftsit e tij i shfaqi n gazetari, n komponim dhe interpretim, n poezi, proz, dram etj. far e dallon at n plejadn e krijuesve kosovar t kulturs son kombtare?

    REXHA: Vrtet Jusuf Grvalla qe intelektual i shquar dhe figur shumdimensionale e kohs. Jusuf Grvalln natyra e kishte pajisur me nj shpirt hiprsensibil dhe me nj talent t rrall artistik, por mbi t gjitha, natyra, atij ia kishte dhuruar nj guximin t pashoq. Qysh n bankat e gjimnazit aftsit e tij do t shprthejn n fusha t ndryshme: loja me kitar, knga, aktrimi, poezia, piktura. M von dhuntit dhe krshrit e gjra t tij do t orientohen n interpretim, n komponim, n gazetari dhe n letrsi. Dhe n seciln gjini ai do t jap rezultate t dors s par.

    Nuk sht e rastit q Jusufi asokohe mbante epitetin: Styliani yn, Lorka yn, Neruda yn. Jusufi punonte pandrprer, punonte shum, jo vetm nga parandjenja, por sepse ishte m se i sigurt se puna e tij, hert apo m von, do t ndrprehej me dhun: ose me burg ose me plumb. Prandaj, ai shpejtonte ta bnte edhe natn dit. T mos harrojm, ai njher pr pak koh e kishte provuar burgun, ndrsa q nga viti 1975 bhet antar i organizats ilegale LNKVSHJ, si ideolog i t cils, m von, do ta gjej edhe vrasja tragjike.

    Jusufi kishte dije t thell t arteve, sidomos t filozofis s arteve, t shkencave natyrore, shoqrore dhe historike, duke filluar nga antika e deri tek rrymat dhe drejtimet e shumta t shekullit ton. Por mbi t gjitha ai e njihte shklqyeshm traditn historike, kulturn kombtare dhe filozofin e popullit t vet n t gjitha aspektet.

    Kt pohim timin e ilustron m s miri vepra e tij: kngt, poezia, tregimet, romani dhe publicistika e Jusufit. T theksojm se vepra e Jusufit doli n drit n kohn m t thirrshme, kur nj pjes e poezis son, sidomos ajo e krijuesve t rinj, po vritej nga hermetizmi, nga steriliteti i figurave, nga pagjaksia dhe nga monotonia, ndrsa publicistika e kohs, me prjashtime t rralla, po ecte hullis s trasuar t bashkjetess dhe vllazrim-bashkimit jugosllav. Vepra e Jusufit, asokohe, nga kritika letrare cilsohej se po sillte nj kthes dhe nj ton t ri n rrjedhat e poezis s sotme te ne. Natyrisht, Jusufi i kishte premtuar lexuesit dhe n mbar veprn e tij letrare do ta mbante fjaln: ndrmend s'e pata t bhem poet i mendur/ urtsi qartsi do t'i kem fjal t para/ n ngushtic do t jem me ju/ pr ju n fest do t kndoj. Sepse atdheu i tij i robruar, ku: kahdo ka tok nn kmb por askund qiell mbi kok, krkonte z t ri dhe angazhim tjetr. Dhe, duke u prpjekur, q me fjal ta krijoj kt qiell mbi kok ai me poezin e tij sillte: pak frym njeriu e pak drit qiriri. Lexojeni nj her me prkushtim veprn letrare t Jusufit dhe do t bindeni! Jo vetm tema pr njeriun dhe pr ambientin, jo vetm refleksionet e brendshme, jo vetm imazhet plot ngjyra t gjalla, jo vetm malli pr nj bot t largt dhe pr frymn q zgjon, por knga dhe vepra letrare e Jusufit, n qensin dhe n brthamn e saj, e tra sht jet, e tra sht dashuri, e tra sht liri, e tra sht shqiptare, e tra sht njerzore. Pastaj, Jusufi la t prkthyera n shqip pjes apo vepra t plota t Xhojsit, Kafks, Asturiasit, Kishit, Zllobecit, Marinkoviqit, Selimoviqit etj. Ndrsa n gjuhn serbokroate me prkushtim t veant prktheu poezi dhe proz t Teki Drvishit dhe t autorve tjer. Prandaj, sipas mendimit tim, Jusuf Grvalln nga plejada e krijuesve shqiptar t Kosovs e dallojn cilsi t theksuara, si: talenti i jashtzakonshm artistik, pajisja thelbsore me dituri t leme dhe t bleme, dashuria dhe serioziteti pr seciln pun q do ta filloj dhe n fund qllimi i caktuar i secils pun t nisur. Jusufi nga plejada e krijuesve shqiptar t Kosovs dallon edhe pr nj cilsi t veant dhe t rrall: gatishmrin supreme pr flijim n themelin e aspiratave t larta t popullit dhe t atdheut t tij: N ball t ktij populli dhe te kmbt e ktij populli, flijimi dhe vdekja pr realizimin e aspiratave t tij, do t na vijn si prjetimi m i bukur e m fisnik n gjith jetn. Dhe s'do t ket forc q t na ndal n rrugn ton t ndritshme.... Ky betim i Jusufit nuk ishte nj deklarat e that e as poz e personit q atdhetarizmin e ka tregti, por ishte ideal i shenjt q u b realitet n fushn e nderit. Pa ideal s'ka fitore n asnj luft, ishte besimi i patundur i Jusuf Grvalls. Bjeni, ju lutem, vetm kt krahasim: Jusufi gjithka q pati, edhe at m t shtrenjtn, jetn, ia fali idealit t tij, popullit dhe atdheut, ndrsa prijsit tan, intelektual dhe krijues, sot, me nj revan t shfrenuar, po t njjtin atdhe, po prpiqen ta shndrrojn n para xhepi apo n pasuri t patundur personale.



    JUSUFI I TAKONTE QERTHULLIT T OPOZITS S PASHPALLUR LETRARE NDAJ POZITS LETRARE ZYRTARE



    EPOKA E RE: N vitin 1978 u botua libri poetik i Jusuf Grvalls me titull simbolik Kanjush e verdh. N monografin pr J. Grvalln Fati i luleve, shkurtimisht theksoni se me rastin e botimit t ktij libri dhe t tre librave t tjer gjat atij viti redaksia e Zrit t rinis e organizoi nj tryez diskutimi t frytshm. Thuhet se diskutuesi m i zshm n at tryez ishte Sabri Hamiti. A mund t na thoni dika m gjersisht lidhur me diskutimin e tij rreth ktij libri?

    REXHA: N at tryez publike, t udhhequr nga Shaip Beqiri, kan marr pjes: Ali Aliu, Beqir Musliu, Sabri Hamiti, Mehmet Kraja, Emin Kabashi, Arif Demolli, Xhemail Mustafa, Ramadan Musliu, Jusuf Grvalla, Dem Topalli, Nexhat Halimi, Frrok Kristaj etj. Gjat diskutimeve rreth librit Kanjush e verdh, Sabri Hamiti nuk do t pajtohet me pohimet e kritikve tjer lidhur me disa shtje t poezis s Jusufit. Se si u shpreh ai lidhur me poezin e Jusuf Grvalls, po i sjelli ktu disa mendime t tij, t cilat jan t botuara n Zrin e rinis: Libri i J. Grvalls sht vazhdim i t parit (Fluturojn e bien). Pr kt libr u prmend sinqeriteti, spontaniteti, kthimi etj., por edhe kthesa q bn ky libr n poezin ton. Un nuk e shoh kt dhe s'pajtohem. Padyshim kt mnyr t shkrimit autori do t detyrohet ta braktis, sepse ajo domosdo do t shtirret. (...). Kt mnyr t shkrimit, q dikush e prmendi si kthes, e kemi q n fillim t krijimtaris son poetike t paslufts n Kosov. (...). E dini sa fyelli bie, sa kroi gurgullon, sa livadhi e elemente tjera gjenden n poezin ton. (...). Jusuf Grvalla i sht kthyer edhe nj her mnyrs s shkrimit q prmenda m par, por at e ka shprehur me nj gjuh tjetr. Them q ktu nuk sht fjala pr ndonj spontanitet, q e prmendi dikush m par, po pr nj akumulim prvoje, i cili sht interesant pr arsye se vjen pas nj prvoje bukur t gjat t poezis son. Po ashtu u tha se kjo poezi sht e lezetshme, gj q s'sht ndonj garanc qensore pr vlern e nj poezie.

    Natyrisht me mendimet e Sabri Hamitit dhe t ndonj tjetri nuk do t pajtohet as Jusuf Grvalla, i cili n fund t diskutimeve do t shprehet: S'ka mundsi objektive lexuesi apo kritiku t marrin akcilin libr njsoj si vet autori. (...). Po qe se n nj libr ekziston nj vjersh e realizuar pr mendjen time ajo e arsyeton daljen e librit. Gjithashtu mendoj se librin duhet shikuar brenda vetvetes, si qenie artistike, pastaj t thuhet ndonj fjal pr t. Kur u fol pr librin tim, si shum u prmend fshati, idilika, rustika etj. Them q ai ka pak lidhje me fshatin, aq m pak me rustikn. Fshati sht vetm nj korniz n poezin time. Prap them se ne ndoshta s'kemi ndonj element urbanizimi. N ann tjetr, s'di a duhet t krkohet aq shum shpirti i poetit n kt libr. Po ashtu them se nga frymzimi s'sht shkruar ky libr, por ai sht punuar. M n fund, libri ka dal prej meje dhe s'di sa m takon mua.

    Mirpo, Sabri Hamiti n fillim t viteve t nntdhjeta do ta bj nj studim t gjat pr veprn e Jusuf Grvalls, ku do t'i zgjedh fjalt m t mira pr poezin e ktij autori. E di edhe kt: Jusuf Grvalla i takonte qerthullit t opozits s pashpallur letrare ndaj pozits letrare zyrtare t asaj kohe, s bashku me T. Drvishin, B. Musliun, M. Ramadanin, M. Krajn dhe t ndonj shkrimtari tjetr.



    ANTARSIMI I JUSUFIT N ORGANIZATN LVIZJA NACIONALLIRIMTARE E KOSOVS DHE VISEVE SHQIPTARE N JUGOSLLAVI



    EPOKA E RE: Jusuf Grvalla ishte njri ndr udhheqsit m aktiv t LNKVSHJ-s. Cila ishte platforma politike e ksaj organizate?

    REXHA: Antarsimi i Jusuf Grvalls n organizatn Lvizja Nacionallirimtare e Kosovs dhe Viseve Shqiptare n Jugosllavi (LNKVSHJ), daton nga viti 1975. Organizata n fjal ishte vazhdimsi e organizats Lvizja Revolucionare pr Bashkimin e Shqiptarve, e themeluar n vitin 1963 nga Adem Demai. Platforma e ksaj organizate, apo qllim i par dhe i fundit i Lvizjes ishte sigurimi i t drejts pr vetvendosje deri n shkputje pr viset e banuara me shumic prej shqiptarve q gjenden ende nn administrimin e Jugosllavis, dmth. lirimi i krahinave shqiptare, t aneksuara prej Jugosllavis dhe bashkimi i ktyre krahinave me nnn e vet- Shqiprin. Dhe, lidhur me realizimin e ktij qllimi Lvizja shpallte botrisht se do t prdorte t gjitha mnyrat dhe mjetet e mundshme- prej atyre politiko-propagandistike, mjete paqsore e deri te lufta e armatosur dhe kryengritja e prgjithshme popullore - mjetet jopaqsore. Edhe pse ideologt e ksaj Lvizjeje, n vazhdimsi, do t burgosen apo do t arratisen jasht atdheut, organizata n fjal nuk do t shuhet, por do t prtrihet dhe do t rritet vazhdimisht.

    Jusuf Grvalla n numrin e par t organit Lajmtari i liris (1980) platformn politike t Lvizjes e shpalos me kto fjal: Kemi nderin, q n kushte jashtzakonisht t vshtira t ilegalitetit, t dalim para lexuesit shqiptar me nj revist t prdymuajshme, q e kemi emrtuar Lajmtari i liris. Shpresojm se nprmjet ktij organi do t'ia dalim me sukses t bhemi zdhns t aspiratave t djalris shqiptare t Kosovs, e cila nuk e ndal dot luftn pr lirim nga robruesi i egr jugosllav dhe pr bashkim me vendin am, Shqiprin. Kshtu shpresojm t plotsojm edhe nj detyr, nj dimension t lufts son t prgjithshme: t demaskojm botrisht armikun ton shekullor, qeverin shoviniste t Beogradit, dhe t'u bjm jehon ideve dhe veprimeve t lvizjes s prgjithshme nacionallirimtare n pjesn e robruar t atdheut ton, n tokat shqiptare t robruara nga Jugosllavia....

    Edhe pse programi dhe statuti i Organizats do t rishkruhet dhe do t pasurohet edhe n t ardhmen, n esenc, pra n thelbin e saj: bashkimi i Kosovs dhe i viseve shqiptare n ish-Jugosllavi me Shqiprin nn, do t ruhet me konsekuenc deri n vitin 1981, kur e tr Kosova do t shprthej n demonstrata t prgjithshme.



    DEMONSTRATAT E VITIT 1981, LAJMTARI I LIRIS˔ DHE ZRI I KOSOVS



    EPOKA E RE: Po, n vitin 1981 shprthejn demonstratat n Kosov t cilat i karakterizon krkesa kryesore: Kosova Republik. far mund t thoni pr rolin e Jusuf Grvalls dhe t LNKVSHJ-s, meq krkesa n fjal, megjithat, nuk prputhej plotsisht me frymn e tyre politike?

    REXHA: Gjat demonstratave t marsit dhe t prillit n Kosov, n t njjtn koh, do t shpalosen dy parulla kryesore: Bashkim dhe Kosova Republik. Mendjet e ndrgjegjshme si dhe forcat e organizuara patriotike, t cilat nuk e kishin parapar nj shprthim aq t furishm e aq masiv, duke e vlersuar situatn e prgjithshme ndrkombtare si dhe situatn e brendshme mbarshqiptare, ndikuan q pr momentin t dominoj krkesa e dyt. Pra, uragani i demonstratave t fuqishme t popullit t Kosovs, si edhe te organizatat tjera patriotike ilegale t kohs, ashtu edhe te LNKVSHJ-ja do t ndikojn t bhet nj kthes taktike n punn e mtejshme, duke mos e cenuar kshtu n vij strategjin e lufts s popullit shqiptar n perspektivn e saj. Kt ndryshim taktik t platforms s Organizats s tij Jusufi e shpjegon me konstatimin se Lvizja ka programin maksimum: luftn pr realizimin e t drejts demokratike pr vetvendosjen e popullit ton deri n shkputje, q sht lufta pr pavarsin e plot kombtare e shoqrore t shqiptarve n Jugosllavi, si dhe programin minimum t lufttarve t liris - luftn pr Republikn e Kosovs, q s'sht gj tjetr pos lufta pr autonomin e popullit shqiptar n Jugosllavi. Lidhur me programin minimum Jusufi mbante kt qndrim: S'ka kurrfar dyshimi se kur t tregohet jo objektive pritja e mtutjeshme pr krkesn Kosova Republik, populli do t dij ta hedh vet posht dhe t dal me krkesn dhe qllimin e tij t fundit q sht, ka qen dhe do t jet: bashkimi i ligjshm i t gjith shqiptarve n shtetin e tyre kombtar.

    Gjat vitit 1980 dhe 1981 e deri n vrasjen e tij, Jusuf Grvalla, pr shkaqe tani m t njohura, aktivitetin e vet politik dhe patriotik e zhvillon n Evropn Perndimore, n mesin e emigracionit ton politik dhe ekonomik. Nga RF Gjermane, ku ishte i strehuar politikisht, me Kosovn mbante kontakte t vazhdueshme dhe n mnyr t veant me kryetarin dhe me kryesin e Komitetit t Deanit, si krah i ri dhe i fort i LNKVSHJ-s, i cili me aktivitetin e vet e mbulonte mbar Dukagjinin si dhe Universitetin e Kosovs. N prag t demonstratave t marsit 1981, nga dheu i huaj Jusufi lshonte sihariqin kushtrimtar: Po bhet gati populli pr hakmarrjen e vet t madhe! Do ta derdhim edhe pikn e fundit t gjakut ton dhe do t ngadhnjejm mbi armiqt e mbi tradhtart e do ngjyre. Dita e liris po afrohet. Po vjen dita q armiku e tradhtari t japin llogari pr krimet e poshtrsit e bra mbi popullin ton... Vetm t bashkuar e t vendosur, me besn e madhe shqiptare, do t arrijm n fitoren ton t sigurt....

    Shprthimi i demonstratave Jusuf Grvalln e gjeti t prgatitur n nivel t detyrs. Ngjarjeve t prgjakshme t Kosovs u dha prkrahje t madhe. S pari filloi ta sqaroj opinionin ndrkombtar lidhur me gnjeshtrat dhe dezinformatat e lansuara nga Beogradi. Pastaj ndrmori masa lidhur me ndrkombtarizimin e shtjes s Kosovs. Sidomos pas tragjedis s saj, ndrmori nj veprim aktiv n planin e organizuar politik, i cili do t merrej me frymzimin dhe orientimin e veprimeve e aksioneve t ardhshme n Evropn Perndimore dhe kudo n bot. S bashku me udhheqs t organizatave tjera, e sidomos me prfaqsuesin e OMLK-s, Kadri Zeka, zhvilloi nj bashkpunim t frytshm. Fryt i aktivitetit t tyre t prbashkt, n mes tjerash, ishin edhe demonstratat q u mbajtn n Bern, Cyrih, Gjenev, Shtutgard, Dyzeldorf, Mynih, pastaj n Franc, Belgjik, Suedi, SHBA etj., ku morn pjes me dhjetra mijra mrgimtar shqiptar dhe qytetar t vendeve prkatse. Lidhur me rolin e LNKVSHJ dhe t Jusuf Grvalls n demonstratat e vitit 1981, fjaln e vet do ta thot historia, por nj gj dihet botrisht: nuk sht zhvilluar asnj proces politik n gjykatat serbe t Kosovs gjat viteve t tetdhjeta ku t mos jet prmendur emri i Jusuf Grvalls dhe gazetat e tij Lajmtari i liris dhe Zri i Kosovs.



    17 JANARI I VITIT 1982 DHE SHFAQJA E ELEMENTVE Q U PRPOQN T'IA LEHTSOJN BARRN E KRIMIT SERBIS



    EPOKA E RE: Si dihet, jeta dhe vepra e Jusufit u ndrpre me dhun nga
    plumbat e armikut ton shekullor, por ende nuk u zbuluan vrassit?!

    REXHA: Nga akti tragjik i Shtutgardit, ku gjetn vrasjen nga prita e organizuar vllezrit Jusuf e Bardhosh Grvalla dhe Kadri Zeka, po bhet gati nj erek shekulli dhe nata e 17 janarit 1982 ende po vazhdon t jetoj mes nesh si ankth, si enigm, si mister. Shqiptart, i madh e i vogl, e din qind pr qind se kjo vrasje ishte vepr e Serbis, me dor dhe me plumb. Kt t vrtet e ka pohuar edhe Jusufi me plumbat vdekjeprurs n trupin e tij. N pyetjen e policis gjermane: Kush iu vrau? Jusufi, i shtrir pr vdekje n spital, me vetdije t plot, do t prgjigjet shkurt: Policia sekrete jugosllave, e quajtur UDB-a. Ndonse djemt e Kosovs u vran n shtpi dhe n bes t saj, Gjermania kt vrasje me karakter politik e mbuloi me terrin e heshtjes. Po kshtu gjat ktyre dekadave t rnda populli shqiptar nuk pati as shrbime t forta informative q merren me zbulime t ksaj natyre. Aq m keq, n munges t nj institucioni t ktill, si zakonisht, erdhi n shprehje shfaqja e elementve t paprgjegjshm q u prpoqn t'ia lehtsojn barrn e krimit Serbis duke lakuar emra t ndryshm dhe duke br me gisht edhe n drejtim t bashkpuntorve t martirve me pyetjen e vazhdueshme: Kush i vrau?!... Jusufi me prgjigjen e tij ishte shum m i kthjellt dhe shum m i vetdijshm n sahat t vdekjes sesa ky element shpifs q pr shum koh vazhdoi t njollosi djathtas dhe majtas. Jusufi, Kadriu dhe Bardhoshi nuk kishin pasuri dhe as nuk kishin pozita shtetrore ku mund t'u bhej grushtshtet apo atentat nga lakmitar dhe soji i tyre pr t'ua plakitur pasurin apo pr t'ua zn atyre vendin n piramidn e pushtetit. Aktiviteti, puna dhe pozita e Jusufit, Kadriut dhe Bardhoshit nuk sillte pasuri marramendse por krkonte harxhime t konsiderueshme mbinjerzore: pun mendore, energji fizike, mundime shpirtrore, para, djers dhe gjak. Pr ata q ishin t gatshm pr kto vuajtje dhe pr kto sakrifica kishte vende t mjaftueshme n themelet e asaj ngrehine q nuk i shihej as fundi. Pr lufttar t liris n vijn e par t frontit kundr Serbis atdheu kishte nevoj, jo vetm pr burrat dhe grat e Kosovs, por edhe pr gurt dhe pr lisat e malit. Sa e sa her kt t vrtet Jusufi e ka dshmuar me goj t vet. N nett dhe ditt e arratis s hidhur t tij, gjat procesit t prgatitjes s gazets pr shtyp, me dhjetra her Jusufi do t shprehet: Ah, sikur t'i kisha ktu Tekiun dhe Mehmetin.... Por, pr militant si Jusufi, si Kadriu dhe si Bardhoshi, Serbia kishte vetm nj shprblim: plumba dhe varre! Ose, si shprehej Jusufi n nj poezi: ka varre pr kta njerz n tokn e shkelur t Kilit. Nuk prjashtohet, as n kt rast, q dorasi, krimineli, vrassi i t tre martirve, t ket qen shqipfols, dhe q krimin ta ket br i shtyr nga lakmia pr para t ndyra, pr nj grad m t lart UDB-eje, apo pr nj lvdat shkau, ashtu si ka ngjar shpesh n traditn ton historike, por kjo gj nuk ia pastron duart fare gjakatares Serbi.



    JUSUFI KA PASUR SHUM MIQ DHE SHUM ADHURUES



    EPOKA E RE: Sidomos pas vitit 1990 opinionit n Kosov iu shfaqn shum miq, bashkveprimtar dhe prkrahs t Jusuf Grvalls. Sa korrespondon kjo me realitetin, dhe, vrtet, cilt ishin miqt m t afrm t tij?

    REXHA: sht e vrtet se Jusufi ka pasur shum miq dhe shum adhurues. Ka pasur miq q i ka pritur n banes t vet, ka pasur miq q iu ka shkuar n banes t tyre, ka pasur t tjer me t cilt e ka ndar kohn pr t biseduar duke e pir nj kafe n restorant, ka pasur adhurues t shumt q e kan ndal n rrug sa pr t'i ndrruar dy-tri fjal apo vetm sa pr ta prshndetur. Jusufi ka pasur miq t shkolls fillore, t gjimnazit dhe t studimeve. Jusfi ka pasur miq n Radio Prishtin dhe n Teatrin Kombtar, n redaksin Flaka e vllazrimit dhe n Televizionin e Prishtins, n Universitetin e Kosovs dhe n Bibliotekn Kombtare, n Shoqatn e Shkrimtarve dhe n Shoqatn e Prkthyesve, n Galerin e Arteve dhe n redaksit e revistave dhe sidomos ka pasur shum miq n redaksin e t prditshmes Rilindja, e kshtu me radh. Jusufi edhe gjat dy viteve t jets n emigrim, arrin t krijoj nj numr t madh shoksh dhe bashkpuntorsh. Si parim jetsor Jusufi e ka pasur urtin popullore: Z miq t rinj, por mos i harro miqt e vjetr. Shfaqjen e miqve dhe t bashkveprimtarve t Jusufit pas vitit 1990, q erdhi si rezultat i nj demokracie t rrejshme dhe nj lirie m t madhe t shprehjes me goj apo me shkrim, e shoh t ndar n grupime interesash t ndryshm. N grupin e par, i shoh dashamirt dhe adhuruesit e Jusufit, t cilt gjat viteve t tetdhjeta pr shkaqe t ndryshme nuk kishin guxuar haptas ta shqiptonin emrin e tij, ndrsa tashti, n rrethana t tjera, me mburrje dhe krenari pranojn se e kan njohur apo se edhe kan biseduar me t. Un ktu jo vetm q nuk shoh gj t keqe, por kta persona i shoh me simpati, i shoh si adhurues t Jusufit dhe si vlersues t veprs s tij.

    N grupin e dyt, i shoh personat q, m shum ose m pak, e kan njohur Jusufin dhe q, tashti, n rrethana t reja, pr qllime karrieriste dhe prfitimi do t bhen shum t zhurmshm. Sidomos npr manifestime prkujtimore dhe npr tubime partish politike gojt e pakontroll t ktyre personave do t irren dhe do t prjargn me shprehjet: shok, mik, bashkpuntor, bashkveprimtar..., ndrsa syt e tyre t akrdisur do t stolisen me spektr dritash dhe do t lahen me lot t val pikllimi. Fjalimet e tyre, t shkurta apo t gjata, vazhdimisht do t fillojn dhe do t mbarojn me formulimin: Un dhe Jusufi... e kshtu me radh, por asnjher Jusufi nuk do t jet subjekt i ligjrimit. Natyrisht, ky sht grupi i profiterve, t cilt edhe prfituan. sht edhe nj grup tjetr, vrtet miq dhe dashamir t Jusufit, nj pjes prej t cilve edhe jan persekutuar n mnyra t ndryshme nga regjimi serb. Ky grup sht m i heshturi. Shumica prej tyre sot luftojn pr kafshatn e gojs. Duket sheshit, hakmarrja ndaj tyre si dhe eliminimi i tyre tashti vazhdon n nj mnyr tjetr.



    EPOKA E RE: Po bhet gati nj erek shekulli nga vrasja e Jusuf Grvalls. Sivjet jemi n 60-vjetorin e lindjes s tij. Jusufi u vra pr ne dhe pr Kosovn, po ne t gjallt e vdekshm sa bm pr t?

    REXHA: Pa dyshim Jusuf Grvalla sot sht nj nga personalitetet historike kombtare m t mdha. Vet shembulli, vepra dhe akti i vrasjes s Jusufit u b kamban alarmi n ndrgjegjen e kombit. Prandaj, nuk sht e rastit as dashuria, kujtimi dhe nderimi q Jusufit iu b nga populli dhe q po i bhet vazhdimisht. Figura e Jusuf Grvalls u skalit n poezi, n proz, n dram, n piktur, n skulptur, n kngn popullore, n shnimet prkujtimore, n deklarata t miqve t tij etj. Kujtimin dhe respektin pr Jusuf Grvalln populli do ta shpreh me emrtimin e shoqatave, klubeve, shkollave, me organizimin e tubimeve prkujtimore me rastin e vdekjes, me homazhet n varrezat e fshatit Bad Canstat si dhe tashti n Dubovik, me manifestimin kulturor tradicional Flaka e Janarit, me emrtimin e nj brigade t UK-s me emrin t tij, me emrtimin e nj kazerme t TMK-s, me hapjen e ekspozitave t fotografive pr t etj.

    Por, shtrohet pyetja, sa i kemi dal borxhit figurs s Jusuf Grvalls? Dhe sa kemi br q jeta dhe vepra e ktij personaliteti t njihet n popull, sidomos nga gjeneratat e reja? Prgjigjja ime lidhur me kt shtje sht kjo: ne si shoqri n kt drejtim kemi br pak, bile shum pak. Deri m sot vepra letrare e Jusufit (poezia, romani dhe nj dram) sht ribotuar vetm nj her, dhe kjo, me nj tirazh t vogl dhe me nj shprndarje n vij partiake. Ky ribotim i ksaj vepre nuk i ka plotsuar as prafrm nevojat dhe krkesat e popullit. Po kshtu, nj pjes e veprimtaris s Jusufit (tregimet, shkrimet kritike pr letrsin, muzikn, filmin, intervistat dhe publicistika) ka mbetur e shprndar n periodikun e kohs. Nj kapitull tragjik i veprs s Jusuf Grvalls sht edhe knga: mbi dyqind kng t interpretuara nga ai dhe t regjistruara n produksionin e Radio-Prishtins jan zhdukur prgjithmon nga dora gjakatare serbe. Pr mostrheqjen nga fondet e radios dhe t televizionit si dhe pr mosruajtjen e tyre prap i fajsoj njerzit tan, q punonin n kto institucione. Pastaj, edhe ato pak kng t tij q jan gjetur dhe q u ribotuan sivjet u prcolln me gabime t theksuara: n asnjrn kng nuk figuron autori i muziks e as autori i tekstit, askund nuk shnohet se n dy kng t ksaj CD-je zri dhe kitara e dyt jan t Bardhosh Grvalls. Po ashtu edhe te kngt e riknduara dhe t riorkestruara, pos gabimeve t cekura m sipr, kan psuar ndryshime t ndjeshme si melodit ashtu edhe teksti. Dhe, nse llogaritet mundi, prpjekjet dhe vepra kolosale q Jusufi e ka br pr ne, rezulton se ne pr Jusufin kemi br fare pak. Dhe, ka sht edhe m keq, n shum raste sht provuar q figura e Jusufit t keqprdoret. T pamoralshmit, njerz t paetik dhe t paparime, e etiketuan her si marksist-leninist e her e her si demokrat borgjez, her si ekstremist t majt e her si ekstremist t djatht. Edhe partit tona, t disiplinuara nga t huajt dhe t pavizion kombtar, bn gara secila n mnyrn e vet, ta prvetsojn Jusufin dhe ta fusin figurn e tij n kornizn e tyre. Nn petkun e politizimit u propozuan mime me emrin e tij dhe u propozuan tituj pr t, t cilat ose nuk u realizuan ose u realizuan njanshm. Po kshtu, n nj klim t acaruar t politizimit, n vend q varreza e Jusufit (e Kadriut dhe e Bardhoshit) t bhej vend pelegrinazhi n nj vend t shnuar t kryeqytetit, ashtu si ishte n Bad Canstat pr njzet vjet rresht pr shqiptart e mbar bots, sot, ajo, sht mbuluar nga qetsia dhe heshtja, n fshatin e tij t lindjes. Shumka u zhvat nga gjaku dhe lavdia e Jusufit, por askund pr be nuk gjendet nj monument pr t, as n qendr t Deanit, as n qendr t Pejs, as n qendr t Prishtins. Nderi dhe turpi nuk hahen me buk, as pihen me uj. Secili ka t drejt t zgjedh nga kto t dyja, varsisht nga karakteri, nga ndrgjegjja. N kto raste Jusufi sht i pafajshm. Fajin le ta bartin mbi sup t gjallt, t gjallt e vdekshm.

    Pavarsisht t mirave dhe t ligave t bra nga ne t gjallt, Jusufi i pavdekshm, Jusufi toksor dhe Jusufi hyjnor, pr jet e mot do t mbetet kolos i kombit shqiptar, dhe nuk do t ket korniz partiake e as korniz lokaliste-klanore q figurn e tij ta mbrthej brenda vets, sot as nesr. Prandaj, sot e gjith ditn, mbetet detyr e shkencs s mirfillt q sa m par t dal para popullit me studime t veanta apo me nj monografi shkencore mbi jetn dhe veprn e Jusuf Grvalls. Vepra e Jusufit sht produkt i vuajtjeve dhe krajatave tona shekullore nn robrin dhe nn terrin obskurantist serb. Ajo u shkrua me mundime t mdha dhe u la me gjak. Vepra e plot dhe e ndritshme e Jusufit duhet ta shoh dritn sa m par. Ajo e tra duhet t bhet ushqim dhe pron e mbar kombit.



    SHIRITI UNIKAT ME KNG T JUSUF GRVALLS



    EPOKA E RE: N arkivin tuaj personal e keni edhe nj shirit magnetofoni, unikat, me kng t Jusuf Grvalls. N far gjendje sht ky shirit dhe a mendoni t publikoni dika nga kto kng q kan mbetur?

    REXHA: Shiriti me rreth nj or e gjysm kng dhe melodi t Jusuf Grvalls e ka historin e vet. Fillimi ishte i thjesht. N fund t vitit 1973, ia dhash magnetofonin Jusufit q t'mi incizonte kngt q m plqenin m shum dhe sidomos nj cikl kngsh q ai i kndonte dhe i prcillte me kitar s bashku me Bardhoshin, t cilat ende nuk ishin regjistruar n fondin muzikor t Radio Prishtins. Asokohe Jusufi thuaja e kishte ln kngn dhe pos gazetaris kishte filluar t shkruante poezi dhe tregime. Por, kthimi definitiv i Bardhoshit nga Sllovenia e nxiti Jusufin q edhe nj here t'i kthehet dashuris s par - muziks. Bardhoshi luante me kitar pr mrekulli. Ai kndonte bukur, kishte nj z t mbl dhe fort karakteristik. Pra, i nxitur nga Bardhoshi, Jusufi iu prvesh puns dhe kryesisht mbi tekste t zgjedhura i komponoi dhe i kndoi dhjetra kng, q do t mbesin edhe kngt e tij t fundit. Nga ky cikl n shiritin q posedoj un jan kto kng: Njeri ku je, Do t kthehem nn, Dita, Rruga q shkela dikur, Ende paska njerz, Ikja e Mojsi Golemit, Balad nizamsh, Mrika, Mos t t tremb boria dhe ndonj tjetr. Kngt e knduara nga Jusufi, me zrin e dyt si dhe me kitarn e dyt, i shoqron Bardhoshi. N kt shirit Bardhoshi paraqitet solo vetm me kngn Rruga q shkela dikur. Shumica e ktyre kngve jan t knduara live, ndrsa tjerat jan t incizuara nga radioja. N ndrkoh magnetofoni do t prishet, por shiritin me kng t Jusufit do t'i ruaj me xhelozi t madhe. Pas rnies time n burg, rreth ruajtjes s ktij shiriti do t angazhohen shoqja ime, motra dhe vllezrit. Varsisht nga valt e bastisjeve, ky shirit do t'i ndrroj edhe vendet e strehimit q nga Prishtina e deri n Crrc, q nga nj skut n nj skut tjetr. Ndonse shtpit tona Serbia i bri shkrumb e hi, n saje t kujdesit ky shirit shptoi, shptoi si nj testament i shenjt. Nga ky shirit, n vitin 1985, nj kopje i sht dhn arkivit t LPRK-s dhe dy- tre personave tjer. Disa kng nga ky fond ia kam dhn Radio Kuksit si dhe autorit t emisionit televiziv dokumentar me titull: ǒke br sot pr Kosovn. Ky shirit magnetofoni, origjinali, tashti gjendet n arkivin tim. Se n far gjendje ndodhet kt duhet ta konstatojn ekspertt. Nse, pr shkaqe t cilsis, nuk mund t publikohet dika nga ky fond i mbijetuar, nga nj kopje e ktij shiriti do t bhen pron e dy bibliotekave tona kombtare si dhe e dy arkivave tona shtetrore. Kto kng kan vler t padiskutueshme historike.



    VAZHDIMISHT N ANN E S RES, N BALLIN E FORCAVE T PROGRESIT HISTORIK



    EPOKA E RE: N fund, duke qen se m 1 tetor t ktij viti
    mbushen 60-vjet nga lindja e Jusufit dhe se pikrisht ky sht edhe shkaku i ksaj interviste, na intereson edhe nj gj tjetr: sikur t mos ndodhte ajo q ka ndodhur
    n realitet, a mund ta prfytyroni pozitn, vendin e Jusuf Grvalls sot?
    REXHA: Vrtet pyetje e vshtir. Megjithat, sado q mund t tinglloj si spekulim, po e them mendimin tim. Me Jusuf Grvalln m lidh nj miqsi mbi dhjetvjeare. Duke qen afr tij, n dit t mira dhe n dit t vshtira, besoj se kam arritur t'i njoh edhe karakteristikat e personalitetit t tij. Prandaj, marr guxim t pohoj, se Jusuf Grvalla, edhe sot, n 60-vjetorin e lindjes s tij nuk do t ishte person tjetr pos atij q ka qen gjat gjith jets s tij t shkurtr. Natyrisht, sot, vepra e tij letrare do t ishte shum m e vllimshme dhe artistikisht shum m e pasur. Po kshtu me Jusuf Grvalln shtja e Kosovs dhe n prgjithsi shtja mbarshqiptare, nse nuk do t ishte e zgjidhur plotsisht, s paku do t ishte shum m afr zgjidhjes optimale. Me Jusuf Grvalln Kosova do t ishte n nj pozit shum m t favorshme pr zgjidhje sesa q sht sot. sht i njohur roli i personaliteteve n momente t caktuara historike. Ndrsa Jusufi ishte figur e dshmuar dhe i kishte t gjitha cilsit e nj personaliteti t till. Jusufi ishte edhe shkrimtar, Jusufi ishte edhe politikan. Jusufi ishte edhe diplomat. Jusufi ishte edhe gjeneral. Jusufi kurr nuk ka besuar se Serbia do ta braktis Kosovn pa nj luft t tmerrshme pr jet o pr vdekje. Sidomos gjat vitit 1978 dhe 1979 Jusufi, me t madhe, propagandonte iden e lufts s domosdoshme kundr Serbis. Gjithka arsyetohet dhe shpaguhet kur fmijt tan do t rriten n atdheun e tyre t lir, shprehej ai. N ditt e para t ekzilit, n nj intervist dhn nj gazete gjermane pohon se faza e par e lufts n Kosov sht iluministe: vetdijesimi i popullit prmes trakteve, gazetave, parullave, grevave dhe demonstratave, ndrsa faza e dyt prmban luftn e armatosur. Edhe pse Jusufi ka munguar fizikisht gjat ktij erekshekulli, qenia e tij, shpirti militant dhe fryma luftarake e tij, me gjith pengesat absurde pacifiste, ka qen alfa dhe omega e Kosovs. Jusufin, gjat harkut kohor t mungess s tij fizike, vazhdimisht e kam par n ann e s res, n ballin e forcave t progresit historik dhe shoqror dhe kurrsesi n ann q frenon. Prandaj, n ecjen e Kosovs drejt pavarsis, Jusufin e kam par si prijs shpirtror t minatorve trima, si prijs shpirtror t studentve largpams n vjeshtn e vitit 1997, si prijs shpirtror t heroizmit t UK-s legjendare, e kam par n qndresn mitike t Jasharajve dhe n flijimin epik t bashkshortve Lladrovci, ndrsa sot e shoh n shpirtin prometheik t Agim ekut dhe n shpirtin e paepur dhe shpresdhns t Albin Kurtit. Jusuf Grvalln nuk mund ta prfytyroj ndryshe pos n pozitn vertikale. Jusufin e shoh n lartsin e atdhetarit, i cili vdes por kurr nuk bn kompromise dhe pazarllqe me idealet e shenjta t popullit dhe t atdheut t tij. Jusuf Grvalla ishte atdhetar i lindur. Pavarsisht rrethanave n t cilat po kalon Kosova dhe shqiptart, Jusuf Grvalln nuk mund ta prfytyroj ndryshe pos n ball t ktij populli dhe t kmbt e ktij populli.

  12. #12
    Perjashtuar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    10,974
    Faleminderit
    37
    212 falenderime n 206 postime
    Citim Postuar m par nga DriniM


    Faredin TAFALLARI

    TERROR, DHIMBJE, QNRES (faqe 242, 243, 244)
    ---------------------------------------------------------------
    KOMUNIKAT
    ----------------------------------


    Te dashur vllezr dhe motra[/b]

    Po kalon nj vit q Xhafer Shatri po hedh balte mbi luftn e popullit shqiptar; po kalon nj vit q ai po tallet me "copat e republiks nn klikn revizioniste te Beligradit"; ka nj vit q ai po mashtron dhe shantazhon shok te ndershm e patriote; ka nj vit q me kokn e tij te tymosur ka hedhur dhjetra shok npr burgje; ka nj vit q nuk po kursen gurmazin dhe bojn, dhe duke mos zgjedhur mjetet, kohve te fundit po organizon edhe atentate kundr shokve tan, ne kohn kur vllezrit dhe motrat tona po dnohen me burgje te prjetshme.
    Duke e pare veten te lakuriqosur prpara mass dhe shokve, i detyruar te mbaj radht q po e braktisin dhe mjetet, tani ka qitur pr fush tr patologjin e tij. Fermes ktij trakti po duam t'ju njoftojm vetm rreth disa provokimeve e veprimeve q jan ne natyrn e kriminelve te tipit me te ult. Po numrojm disa raste nga notesi i tij i pasur ne krime e poshtrsi nga me te ndryshmet:

    1. Qysh ne hapin e pare ne emigracion, ne muajt shkurt-mars 1982 (d.m.th. pak dite pas vrasjes se Jusuf Grvalls, Kadri Zeks dhe Bardhosh Grvalls ne Untergrupenbah, fshat afr Hajlbronit ne Gjermanin Federale), ne kampin "Latina" te Italis kishte nxitur shum konflikte ne mes te rinjve shqiptar te arratisur nga Kosova, te cilt i kishte krcnuar ne forma te ndryshme sa menjher shum te rinj u kan shkruar shokve te tyre se jan takuar me njeri shum te dyshimt e rruga te rrall.

    2. Rasti i mbrmjes se demonstrats ne Gjenev, me 2 mars 1984, ne te ciln e tregoi fytyrn e tij ne sy te katrqind shqiptarve te ardhur nga qytete te ndryshme te Evrops, kur organizoi sulm fizik para publikut, sulm me te cilin ia mori mikrofonin nga dora nj te riu, i cili e kishte udhhequr demonstratn e 10 dhjetorit 1982 ne Gjenev,

    3. Rasti i mbrmjes se 7 prillit 1984 ne Dyseldorf, ku prmes telefonit kishte kurdisur skenarin se kush duhej te fliste e kush jo, edhe pse i kishin arritur me dhjetra vrejtje pr mbrmjen e 2 marsit ne Gjenev, si pr nj rast i cili nuk duhet te prsritet, pasi ishte nj rast q i kishte fyer shum rende ne mnyrn me te poshtr te ciln ata nuk kishin qen ne gjendje ta merrnin me mend. Kur jemi tek kjo mbrmje po themi edhe kt: Xhafer Shatri shkroi shum pr mbrjen e 7 prillit te Dyseldorfit duke u munduar ta 1er n heshjte te plot krimin e tij ne mbrmjen e 2 marsit ne Gjenev. Kur jan ne pyetje kriminelt profesionist, kjo edhe nuk te udit, pasi te tillt pr te mbuluar gjurmt gjithmon druhen t'i bien asaj rruge ne te ciln kan br krimin e fundit kur bhen gati pr krime te reja,

    4. Rasti kur me porosi te tij, nj puntor ne St. Galen ia drejton revolen nj bashkvendasi te tij ne lokalet e Klubit te puntorve shqiptar nga Jugosllavia Xheladin Zeiri" ne St. Galen,

    5. Rasti kur me porosi te tij, nj puntor ne rrethin e Bernit, sulmoi me nj shufr metalike nj te ri nga Kosova, q jeton si i ikur politik nga Jugosllavi ne St. Galen, se gjoja e paska tradhtuar shtjen". E vrteta qndron se ky i ri i sulmuar nuk i paska aprovuar pikpamjet e Xhafer Shatrit. Te dy rastet, katr dhe pes ndodhn ne fund te muajit maj 1984.

    6. Rasti i fundit, me flagranti dhe i papar, kur me 13 tetor te ktij viti, rreth ores 17 e 30 minuta shkaktoi nj gjakderdhje te re, duke nxitur dy puntor shqiptar (njri prej tyre sht ai te cilin e kishte nxitur te nxjerr revolen ne lokalet e klubit "Xheladin Zeiri" pr te cilin folm ne rastin 4) e sulmojn nj te ri (sht ne pyetje i njjti i ri pr te cilin folm ne rastin 5) kundr nj shoku ne St. Galen, me motive te ngjashme si kishte vepruar gjat prgatitjes se sulmit me shufr metalike, pr ndryshim se tani sulmi ishte prgatitur me revole e thika duke i futur ne prdorim q te dyjat.



    Shtrohet pyetja: ka e shtyn Xhafer Shatrin ne kto krime? Pse ai po prpiqet te shkaktoj dika tepr te poshtr ne mesin e emigrantve shqiptar ne Evrop? Pse ai i bn kto krime dhe ku qndron shkaku se kto krime shnojn disa ngritje ne muajin maj dhe tetor te ktij viti? Ngjarjet jan te shumta, faktet nuk sht vshtir pr t'i gjetur.

    - Ne muajin maj te ktij viti, pas mbrmjeve te Gjenevs dhe Dyseldorfit, te paralajmruar se pr shkak te natyrs se tij terroriste e kriminele, e vetmja mnyr pr t'u vazhduar lufta ne vij te drejt mbetet vazhdimi i botimit te "Zrit te Kosovs", i cili do te ndjek vijn e prcaktuar me 17 shkurt 1982, puntort aktivist te rrethit te Shtutgartit bn prpjekjen e tyre pr te organizuar nj tubim kah fundi i majit 1984 ne te cilin do te mermin pjes njzet aktivistt me te dalluar ne mrgim nga radht e puntorve, si dhe disa te tjer nga te cilt ishte i thirrur edhe shkak te thirrjes se tille ne u prgjegjm pozitivisht dhe pr kt pezulluam nxjerrjen e "Zrit te Kosovs" pr nj muaj. Xh. Shatri, ne kundrshtim me shokt te te cilt kishte nj prkrahje, u mundua te sabotoj mbledhjen duke organizuar te dy provakacionet e muajit maj, q pr nga radha jan rastet katr dhe pes. Pasi nuk pati sukses ather iu prgjegj iniciativs pr mbledhje nga ana e puntorve me jo.

    - Paaftsia q t'i ulet karrigs, dhe me penn e tij te shtrembr te bind njeri. Me prpjekjet e bra vetm ka u detyrua te demaskoj veten edhe me shum.

    - Pamundsia q ne punn e tij te ult kundr popullit e "Kosovs-Republik" te angazhoj qoft edhe nj njeri te vetm me logjik te shndosh.

    - Dalja e duave ( intrigave ) t tij t bashkpunimit me reaksionar te nivelit me te ult, si sht rasti i Enver Hadrit, i cili del me fakte nga te cilat kuptohet se kush ka kolaboruar me reaksionar te mykur ne emr te lufts e te popullit te Kosovs.

    - Frika nga propozimi i fundit i puntorve aktivist te rrethit te Shtutgartit, te br para disa javsh, ne te cilin propozohet te krijohet udhheqja e Lvizjes pa disa persona te cilt jan eksponuar me shum kohve te fundit duke e prfshir edhe Xhafer Shatrin. Krimi i tij i fundit ka pr objektiv prishjen e nj inisiative te tille, e cila pr te sht shum e rrezikshme, sepse sic duket kundr nj ideje te tille nukjan edhe ata te cilt mendon se i ka me vete.

    - Pamundsia te manipuloj si me pare me njerz te rinj, te cilt pasi ia kan pare fytyrn e vrtet, po e braktisin, kto jan shkaqet kryesore, ky sht realiteti i zymt para syve te Xhafer Shatrit, i cili e bn te humb mendjen, te xhindoset dhe te bhet kriminel.

    Konkiuzion:
    ---------------------------

    Ne baz te ktyre veprimeve te Xh. Shatrit shihet se kemi te bjm me nj kriminel te atij niveli sa q edhe Udba sot mund te pendohet pse nj kriminel i tille nuk ia ka hapur dyert shum me hert q tia kryej shum pun te cilat ajo nuk do te mund t'i kryente ne asnj mnyr tjetr;

    - se klubet e puntorve shqiptar nga Jugosllavia ne Zvicrn Perndimore duhet te shtojn vigjilencn ndaj veprimeve te nj krimineli te tille i cili udhhiqet nga parimi (ne lidhje me klubet) se ai klub i cili nuk bhet han i rrugave, duhet shkatrruar;

    - se puntort e Klubit "Emin Duraku" te Dyseldorfit, patn rastin te binden se kush sht autori i krimit ne mbrmjen e 7 prillit ne Dyseldorf, dhe kush sht ai i cili bri te gjitha prpjekjet te pengoj pajtimin e tyre, anipse krimineli ne shkarravinat e tij kishte premtuar se "po iu besuan votat e erdhi ne pushtet, do t'i pajtoj menjher gjaqet";

    - Se prej nj tipi te tille, i cili e ka zhytur veten ne krime, i cili me mendjemadhsin dhe paprgjegjsin e tij ka dhn shkas prburgosjen e rrugshme te dhjetra shqiptarve, se prej nj tipi te tille u thur lajka njerzve me autoritet, si sht rasti me Kadri Osmanin, ndrsa npr biseda me njerz e quan "qyqar i cili nuk ka guxuar t'i shpraz bombat te cilat ia kam drguar", mund te pritet gjithka.

    Edhe pak fjal pr zotin Xhafer i cili e gjuan gurin prpiqet te mfsheh dorn:

    Ti mund te krcnohesh ende, mund te vjellsh nga goja sa te duash kundr "Zrit te falsifikuar", mund te shantazhosh njerz te padjallzuar duke i yshtur kundr shokve e vllezrve te tyre, mund te shtjerrsh gishtrinjt e duarve dhe te kmbve duke shkruar, mund te paguash edhe doras te tjer pr t'u dalur njerzve ne rrug me revole e thika, mjaft q nuk i nis me ndonj kilogram eksploziv pr Kosov; mund t'i caktosh vetes grada sa te duash, por kot e ke, sepse populli nuk largohet nga rruga e tij: sado pengesa q t'i qiten ne rrug, ai do te vazhdoj gjersa te heq nga qafa edhe kriminelt me duar te zhytyra ne gjakun e tij si je ti. Duhet ta kuptosh se popullit mund t'i marrsh dika me dhun, por nuk mund t'i japsh. Populli i lexon, i shikon dhe i krahason te gjitha q sillen rreth tij dhe q kan te bjn me te, dhe ne fund zgjedh vetm at rrug e cila sht ne interesin e tij.

    Sabri Novosella
    Tetor 1984



    **************************************
    Ja pra LLapi !

    Kjo sht raca e veant e shiptarve t llojit Xhafer Shatri si msues i mjeranit Shefqet Cak(viqit) - Llapashtics .
    Rac e veant sht kjo Llapi .
    Dshtuesit ( :brire ) ,gjithmon veprojn pas shpins :-T


    Po perse e zgjodhet minister te informimit ne qeverin e LDK-se qe e drejtoi bujar bukoshi Xhafer Shatrin pra???!!!

    Une kaher e di qe ne qeverin e LDK-se te bujar bukoshit dhe ne vet krysit e deritashme te LDK-se ka vetem kesi njerzish me biografi te dyshimt pra tani po vini dal nga dal ne fjalet e mija.

  13. #13
    i/e regjistruar Maska e RTP
    Antarsuar
    26-03-2004
    Postime
    1,756
    Faleminderit
    0
    12 falenderime n 12 postime

    Lightbulb Jusuf Grvalla, Kadri Zeka dhe Bardhosh Grvalla

    U prkujtua 24 vjetori i vrasjes s Jusuf Grvalls, Kadri Zeks dhe Bardhosh Grvalls

    Dean, 18 janar - N Dean, n Pej dhe n vende t tjera t Kosovs u prkujtua 24 vjetori i vrasjes mizore t Jusuf Grvalls, Kadri Zeks dhe Bardhosh Grvalls, t cilt me 17 janar t vitit 1982 n nj lokalitet afr Shtudgardit n Gjermani u vra n prit nga pjestart Shrbimit sekret jugosllav.
    Me respekt
    rtp-ja


    ps. "........Te gjithe kane te drejte te mendojne..
    por ka shume njerez qe i kursejne mendimet!"


  14. #14
    Perjashtuar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    10,974
    Faleminderit
    37
    212 falenderime n 206 postime
    17.JANARI DIT E FRESKT ME ZIN E SAJ


    T shkruash pr JUSUF GRVALLEN,KADRI ZEKEN, dhe BARDHOSH GRVALLEN,duhet t jesh shum i kujdesshm,t kesh nj shpirt t but pr do fjal t shkruar.

    Ata q t tret kishin shpirtin e but,ishin intelektual,ideolog,gazetar,qe punuan per ti bashkuar idet dhe organizatat n interes t eshtjes kombtare.

    17-Janari,i vitit 1982-plot 24-vjet m par,kjo dit mbetet pergjithnj e fresketme zin e saj,jo vetem pr familjaret e tyre,por per t gjith shqiptaret kudo q jan,e posaqerisht per ata qe kan qen t lidhur organitativisht ma ta.

    N naten e kobshme t 17-janarit,edhe qielli duket disi m i erret,nat me korba t zi,q vran tre pellumba t bardh.Veprimtaria e gjithanshme e vllezrve GERVALLA,dhe e KADRI ZEKES,e ka penguar shtetin jugosllav brenda dhe jasht,prandaj UDB-ja organizoi vrasjen e tyre,me 17-janar t vitit 1982,n UNTERGRUPPENBACH-afer STUTTGARDIT.

    JUSUFI ishte i njohur n Kosov si njeri i pendes dhe i artit.KADRIU,ishte nj gazetar i mir,dhe njorganizator shumvjeqar n organizimin ilegal.BARDHOSHI,djal i ri fliste gjermanishten,anglishten,dhe ishte nj komunikator i dalluar dhe i talentuar,qe t tret kishin nj idealizum e gadishmeri per do flijim. Ata luftuan sbashku, vdiqen sbashku ,dhe u varrosen sbashku.

    Sa ishin gjall ishin gjithmon t pandar,per qudi dikush per sVDEKURI i ndau pas 22 -vjeteve,qudi per ata qe i ndan dhe per historin qe hesht.

    Diaspora shqiptare gjithmon i ka perkujtuar heronjt e kombit,dhe do ti perkujton.Plot 22-vjet rresht sht br homazhe n varret e JUSUFIT,KADRIUT,dhe BARDHOSHIT,pran varreve te tyre ne STUTTGARD.Per dallim nga vitet tjera ,ne ket pervjetor,homazhe dhe kurora lulesh do te vuhen ne vendin e vrasjes se tyre,se nuk ka me varre,dikush i rivarrosi eshtrat e tyre ne Kosov,por te ndar si trupin pa gjymtyr,JUSUFIN,dhe BARDHOSHIN ne DEQAN,ndersa KADRI ZEKEN NE GJILAN.

    Historia zyrtare shqiptare,duhet t rrefej,dhe t tregoj tregimin e prer t JUSUFIT-KADRIUT-BARDHOSHIT,dhe te gjith shokeve t tyre.Tubime perkujtimore dudo ne Gjermani do te organizohen edhe n ket pervjetor,heroizmi dhe vepra e tyre do t kujtohet gjithmon.

    LAVDI JETES DHE VEPRES S JUSUF GRVALLES,KADRI ZEKES dhe BARDHOSH GRVALLES.

    E prmbylli ket veshtrim me nj varg t poetit t madh JUSUF GRVALLA--

    "VDEKJA SSHT DOBI AS MOSH AS LINDJE E RE".

    SHKRUAN KADRI GRVALLA

    ZDHNS I PDK-s dega ne Gjermani




    marr nga http://www.pdkgjermani.de/page1.html

  15. #15
    Perjashtuar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    10,974
    Faleminderit
    37
    212 falenderime n 206 postime
    N Bietifheim-Bisingen,gjermani, u mbajt akademi prkujtimore kushtuar Jusuf Grvalls,Kadri Zeks dhe Bardhosh Grvalls

    Jusufi, Kadriu e Bardhoshi kishin gjetur formuln pr bashkimin e shqiptarve
    N qytetin Bietigheim-Bisingen t Gjermanis n organizim t degs s PDK-s pr Gjermani u mbajt Akademi Prkujtimore kushtuar 25-vjetorit t rnies s Jusuf Grvalls,Kadri Zeks dhe Bardhosh Grvalls.Krahas qindra bashkatdhetarve nga Gjermania,pr t nderuar kujtimin e tre dshmoreve kishin ardhun edhe Jakup Krasniqi,ish zdhn7si i UK-S,sot sekretar i pergjith7shum i PDK-s,konsulli n ambasaden e shqiperis n Berlin Ilir Halili,bashkpuntor t hershum t tre dshmor7ve etj.Salla, e parapare per 500-veta ,ishte e vogel per ti zn te gjith ata qe erdhen per te nderuar vllezrit GERVALLA dhe KADRI ZEKEN,ne 25-vjetorin e rnies se tyre.
    Salla, e parapare per 500-veta ,ishte e vogel per ti zn te gjith ata qe erdhen per te nderuar vllezrit GERVALLA dhe KADRI ZEKEN,ne 25-vjetorin e rnies se tyre. Keshilli organizativ beri te pamunduren qe edhe per 200 veta qe mbete jasht uleseve qe tu mundsohet perciellja e programit nga jasht per mes reflektorve . Me himnin Kombtar te interpretuar nga Shoqria Kulturore Artistike ABETARJA, nga Hanoveri,dhe me ngritjen e Flamurit filloi AKADEMIA.Me pas keshilli organizativ ju shperndau 250,trandofila te kuqe te pranishmeve ne shenje respekti per keta qe i respektuan deshmoret. Hapjen e Akademise dhe pershendetjen e musafireve e beri kryetari i PDK-s ne Gjermani z- Ymer Lladrovci,i cili ne mes tjerash tha,T flasesh per Jusuf Gervalln ,Kadri Zeken dhe Bardhosh Gervallen eshte krenari ,por kjo krenari te obligon qe per qdo fjale te then e sidomos per ate te shkruar te japesh kuptmin e kohes.Jusuf Gervalla,Kadri Zeka dhe Bardhosh Gervalla,jetuan dhe vepruan ne mesin e mergimtareve,por edhe vdiqen ne mergim,prandaj edhe perkujtimi dhe nderimi per ta eshte diqka e veqant dhe e permalleshme.Vllezerit Gervalla dhe Kadri Zeka ju mungojne te gjitheve,por kete mungese me se shumeti e ndien edhe diaspora,sepse ata kishin gjetur formulen per bashkimin e shqiptareve,ndersa neve sot 25-vite me pas disi kjo formule na mungon.Z-Lladrovci i pershendeti musafiret dhe te gjithe te pranishmit dhe i falenderoje ne emer te PDK-s ,dega ne Gjermani per pjesmarreje kaq masovike. Fjalen e rastit ne kete Akademi e kishte ish zedhenesi i UK-S ,njeherit sekretar i pergjithshum i PDK-s,dhe deputet i Parlamentit te Kosoves zotri Jakup Krasniqi Krasniqi: Ju mrgimtaret,keni meritn e padiskutushme pr lirin qe gzon Kosova so Dalja ne skene para bashkatedhetareve e z-Krasniqi u percoll me duartrokitje frenetike qe nuk u ndalen per nje kohe te gjat,ndersa fjalimi i tij ishte shume i ngrohet. Z-,Krasniqi shtoiKam nderin edhe une qe marr pjese ne kete Akademi Perkujtimore qe mbahet per deshmoret e mdhenje siq ishin JUSFI,KADRIU DHE BARDHOSHI.Po ashtu e ndij vehten shume te afert me ju sepse ju ishi ata qe kontribuat per luften qe bera USHTRIA QLIRIMTARE E KOSOVES,dh ju keni meriten e pazavendsushme per lirin qe ka Kosova sot.Lufta e shqiptareve per qlirim dhe bashkim kombetar ka vazhduar ne forma te ndryshme here te fshehta e here te hapura por nuk eshte ndalur kurre.Jusuf Gervalla ,Kadri Zeka dhe Bardhosh Gervalla vepruan ne nje kohe shume te vestire poitike por veprimatria e tyre dhe ata vet mbeten lajmetaren e pare te nje epoke te re.Ne fund z- Krasniqi shtoi se nderoni deshmoret sepse ata jane me meritoret per limine qe ka kosova sote.
    Perfaqsuesi i Ambasades se Shqiperise ne Gjermani konsuli ILIR HALILI,tha-Pas vdekjes se Vllezerve Gervalla dhe Kadri Zekes,me ndihmen e Ambasades se shqiperise shteti shqipare mori ne strehim edukim shkollim dhe mbrojteje Gruan dhe femijet e Gervallave,ndersa Ambasada e shqiperise luan rolin perkrahes kudo per shqiptaret dhe pwer procedete qe po kalon Kosaova.Qe nga ajo kohe pra 25-vjeqare shteti shqiptare protestoi dhe kerkoi ndriqimin e vdekjes se JUSUF GERVALLES KADRI ZEKES DHE BARDHOSH GERVALLES.Ti nderosh deshmoret eshte krenari,por me vjen mire qe dita dites po kuptohet se nderimi per ta eshte shpirtror dhe patriotik dhe kombtare.
    Ne kete AKADEMI ne emer te shokeve te Jusufit ,KADRIUT dhe Bar dhoshit ,foli veprimtari FAHRYDIN TAFALLARI,i cili rrefej kujtimet nga aktivitetet e perbashkata qe pato me deshmoret dhe evokoi-Ardhja e Jusuf Gervalles ne gjermani
    dhe Kadri Zekes ne Zvicerr e zgjuan mergaten nga kllapia.Ata bashke me disa shoke u
    vune ne balle te tyre duke maos pushuar as diten as naten.Ata kishin per qellim qe popullin mbrenda por edhe mergaten ta pergaditenin dhe ta bashkonin per nje lufte te armatosun kunder okupatorit.Me nje citat te JUSUF GERVALLES zotri Tafallari e perfdoi fjalimin e tij Nje popull pushon te jete i robruar nga ai moment qe ngritet kunder roberise i vendosur qe te luftoj deri ne fund dhe me binde te palkundur ne fitoren e tij.
    Nje organizim me nivel t lart NE kete Akademi perkujtimore folen edhe Professor ,HASAN UKE HAXHA,Publicisti Bedri Islami,Isak Guta regjisor nga Hmburgu,Martin QUNI,kryetar i krijuseve shqipatr ne Gjermani,Ragip Rama kryeredaktor i gazetes DORONTINA ,ne Gjermani,si dhe perfaqsues ,dhe veprimtar te qeshtjes kombtare ne diaspore. Kesaj Akademije i kishin arritur shume telegrame pershendetese nga Kosova ,America,Zvicrra, Austria, etj. Pjesa e trete ishte lene programit kulturoro-artistik.Ismail Hodo , artisti nga Elbasani e ngriti ne kembe publikun me nje monolog kushtuar Jusuf Gervalles,Kadri Zekes dhe Bardhosh Gervalles.Z- Hodo recitoi edhe disa poezi tjera percill ne menyre skenikle nga grupi muzikor Abetarja: Nje poezi te bukur kushtuar tre pishtareve te lirise e recituan nxenesit Flamur Gervalla,Drin Rama dhe Andi Haliti.Nga Berlini kishte ardh edhe nje grup femijesh me nje recital te bukur te pregatitur nga klubi ODA SHQIPTARE. Po ashtu edhe nje grup tjeter nga Ingolstandi i Bavarise recitoi poezi per Vllezerit Gervalla dhe Kadri Zeken. -Ne fund ne skene u paraqite sh.k.sh Abetarja nga Hanoveri me udheheqsin e grupit Isa Mjekun dhe kenduan per dyzet minuta kenge per deshmoret e kombit.
    Opinionet e pjesmarreseve ne kete Akademi ishin se keshtu e meritojne deshmoret per ti nderuar,me nje organizim t nj niveli qe rrall kemi rastin t shohim n diaspore . Nje delegacion nga PDK-Kosove,PDK-Gjermani dhe shoke te Jusufit ; Kadri Zekes dhe Bardhosh Gervalles vune 25.-trandofila te kuq ne vendin e ngjarjes ne Untergrupen bach ,ku 25-vite me pare u vran deshmoret.Ne vendin e ngjarjes u la edhe nje shkrese ne gjuhen gjermane,ku thuhet se para 25.-viteve ne kete vende u vra Jusuf Gervalla ; Kadri Zeka dhe bardhosh Gervalla,nga sherbimi sekret i ish Jugosllavise.Njofton zyra per informim e PDK-s,Dega ne Gjermani Zedhenesi i Deges Kadri Gervalla

    http://pdkgjermani.cabanova.de/page1.html

  16. #16
    Perjashtuar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    10,974
    Faleminderit
    37
    212 falenderime n 206 postime
    Mozaiku politik i mrgats shqiptare

    ORGANIZATAT POLITIKE SHQIPTARE N EVROP 1979 - 1985



    Shkruan:Xhafer DURMISHI

    ___________________________

    Nga tri fotografi t botuara n Zri, t Sabri Novosells, Metush Krasni*qit dhe Jusuf Grvalls, fitohet prshtypja se LNKVSHJ sht udhhequr nga treshi Sabri-Metush-Jusuf.

    Jusuf Grvalla nuk e ka njohur Metush Krasniqin n cilsin e kryetarit t LNKVSHJ. N qoft* se shrbehemi, pr hir t qartsis, me gjeometri, nuk ka ek*zistuar trekndshi Sabri-Metush-Jusuf, dhe as segmenti Metush-Jusuf, pra lidhja e drejtprdrejt Metush Krasniqi-Jusuf Grval*la. Kt nuk e pohon drejtprdrejt as Sabriu, por prpiqet ta parash*troj n mnyr indirekte: Pr kt Jusufi e njoftonte vazhdimit degn e LNKVSHJ n Turqi dhe Metush Krasniqin, kryetarin e Lvizjes n Kosov.

    Jusuf Grvalla, Metush Krasniqi dhe Sabri Novosella

    ______________________________

    Pr t painformuarin citati i till duket i kthjellt dhe t len prshtypjen se lidhja e drejtprdrejt Metush-Jusuf ka ekzistuar. Pr ata q formulimin e till e kuptojn se lidhja ka ekzistuar, ky sht nj mashtrim. Pr ata q e din kt, e ky sht nj numr i vogl, Sabriu n frazn e vet e ka gatuar mbrojtjen. Jusufi e njohtonte degn n Turqi (s pari pra-shnim i Xh.D.) dhe Metush Krasniqin, kryetarin e Lvizjes n Kosov (s dyti-shnim i Xh.D.). Del se t painformuarit, 99,9 % e lexuesve gnjehen, ndrsa pr t informuarit sht mburoja: Jusufi kishte lidhje me kryetarin Metush Krasniqi, por kjo lidhje ishte nprmjet Sabri Novosells, i cili informohej s pari, e q ky pastaj e njoftonte kryetarin n radh t dyt.

    Jusuf Grvalla nuk ka pas kurr lidhje me Metush Krasniqin. Pr kt nuk ka asnj dshmi. Pasi q nuk ekziston asnj letr, asnj artikull, asnj udhzim me vler q ka qen i njohur n Gjermani apo dikund tjetr, kjo duhet t merret si e pavrtet. Ai q do ta nxjerr Metush Krasniqin si kryetar t Lvizjes, duhet t sjell fakte.

    N nj bised me Jusufin n vern e vitit 81 lidhur me udhheq*sin e Lvizjes, ai thot: Sabriu sht kryetari i Lvizjes.

    Kaq pr (jo)lid*hjen Metush Krasniqi-Jusuf Grvalla.

    Lidhja Sabri Novosella- Jusuf Grvalla

    Kjo lidhje ka ekzistuar, dhe si reale sht m leht t ilustro*het me shembuj t shumt. Ta shohim nga afr!

    Sabri Novosella sht ai i cili i ka ofruar antarsim Jusuf Grvalls n LNKVSHJ. Jusufi pranon menjher me knaqsi t madhe. sht merit e Sabri Novosells q duke e organizuar Jusuf Grvalln n LNKVSHJ bri q energjit dhe talenti i tij t derdhen e t kanalizohen menjher n mnyr t drejtprderejt pr shtjen e popullit shqiptar n ish-Jugoslla*vi. Prve Sabriut, Jusufi nuk ka njohur asnj kuadr m t lart, as personalisht e as prmes ndonj vepre. Natyrisht se Sabriu i ka fol Jusufit se ekziston Komiteti Qendror,* Kryetari e gjra t tjera.

    N dhjetor t vitit 1979 Sabriun pr t'iu shmang ndjekjes e burgosjes, rrethanat e qesin n Turqi, ndrsa Jusufi, pr arsye se Bardhosh Grvalla punonte n Gjermani, shkoi n Gjermani. (Sabri Novosella dhe Jusuf Grvalla e lshuan Kosovn pothuaj njkoh*sisht.)

    Nnvizoni, jemi n mesin e dhjetorit 1979. Prej dhjetorit 1979 e deri n Mars 1981 Jusuf Grvalla nuk ka asnj lidhje t vetme me Sabri Novoselln, e lere m me Metush Krasni*qin.

    Si e udhhoqn LNKVSHJ, Sabri Novosella e Metush Krasniqi prej dhjetorit 1979 e deri n mars 1981?

    Po Jusuf Grvalla?

    Dalja e Jusufit jasht si personalitet i njohur, bri jehon t madhe n Kosov. Jehona ishte e ngjashme edhe n Gjermani. Ai u kontaktua nga Ibrahim Kelmendi i cili i krkoi ndihm pr nxjerrjen e Bashkimit si organ i Frontit t Kuq Popullor. Ibrahim Kelmendi vet e kishte nxjerrur vetm nj numr n vern e vitit 1979. Jusufi i ofroi do ndihm Ibrahimit, duke i ln n dispozicion artikuj t shumt t cilt Ibrahimi i zgjidhte sipas dshirs. Jusufi i nxori dhe prgatiti 3 numra t Bashkimit, nga gjithsejt katr sa doln. Vetm pas dy muajsh, n shkurt 1980, n Gjermani Jusufi nxori numrin e dyt t Bashkimit. N maj 1980 nxori numrin e tret dhe n janar 1981 numrin e fundit t Bashkimit.

    N fillim t vitit 1981 Jusufi e ndrpreu bashkpunimin (n nivelin apo n cilsin e redaktorit dhe ideologut t Frontit t Kuq) me Ibrahim Kelmendin, ka bri q Bashkimi t mos dali m.

    N gusht 1980 doli numri i par i Lajmtarit t liris. Lajmtari i liris doli gjithsejt n tre numra. Nr.1, gusht 1980, nr.2, tetor 1980, nr.3 janar 1981. N nj pyetje t drejtprdrejt Jusuf Grvalls, pse e ke nxjerr Lajmta*rin e liris pa e przier at me organizatn t cils i takonte, Jusufi prgjigjet: Un nuk kam pas lidhje me LNKVSHJ e me KQ, un nuk kam marr asnj direktiv pr t nxjerr ndonj gazet. Kam vepruar kshtu q t mos mundet nesr t m thot dikush se me knd u more vesh q e nxore gazetn n emrin e LNKVSHJ-s.

    Se ka dal nj revist me emrin Lajmtari i liris, Sabri Novosella e ka marr vesh kah fundi i janarit 1981, d.m.th. pasi q jan nxjerr t gjith numrat dhe sht ndrprer dalja e tij.

    Revista Lajmtari i liris

    ____________________________

    Prej gjysms s dhjetorit 1979 deri n gjysmn e janarit 1982, pr kt koh sa Jusufi e Sabriu ishin njkohsisht n mrgim, (25 muaj), kan qen n kontakt vetm 10 muaj, d.m.th. 40% t kohs. Gjat 25 muajve, prve shum trakteve, thirrjeve e artikujve, Jusufi her pjesrisht e her trsisht punoi n nxjerrjen e 4 gazetave t ndryshme:

    Bashkimi: shkurt 1980, maj 1980, janar 1981,

    Lajmtari i liris: gusht 1980, tetor 1980, janar 1981,

    Liria: nr 3, maj 1981, nr. 4-5 korrik/gusht 1981,

    Zri i Kosovs: nntor 1981, janar 1982.

    Pra prej 11 numrave t gazetave n t cilat pati dor n nxjerrjen e tyre, vetm 2 ishin t LNKVSHJ-s, t asaj organizate n t ciln ai ishte antar. Puna e tij pr LNKVSHJ n mrgim nga aktiviteti i tij i gjithmbarshm sht vetm 18,18%.

    "Bashkimi"-Organ i FKP-s

    ________________________

    LNKVSHJ dhe OMLK Jusuf Grvalla- Kadri Zeka

    N tetor 1980, dy muaj pas numrit t par t Lajmtarit t liris filloi dalja e revists Liria, organ i Marksist-Leninistve t Kosovs, q pati si rrjedhim edhe njohjen e Kadri Zeks me Jusuf Grvalln. Ata duhet t jen takuar n mes t shkurtit 1981. Por nuk sht e vrtet se ata filluan menjher bisedimet pr bashkim. Pra fjalt e Sabriut, se menjher pas kontaktit t Jusufit me Kadriun filluan bisedimet pr bashkim nuk jan t vrteta. T pa vrteta jan edhe fjalt se ai e njoftonte LNKVSHJ-n n Turqi dhe kryetarin Metush Krasniqi. sht pik*risht mungesa e fardo kontakti me LNKVSHJ-n, ajo q Jusuf Grvalla nuk mund t bnte kurrfar bisedimesh pr bashkim. Por fakti q ai nuk mund t zhvillonte bisedime pr bashkim nuk do t thot se edhe nuk bnte pun pr bashkim. Ai Kadri Zeks i ofroi ndihm ashtu si i kishte ndihmuar m par Ibrahim Kelmen*dit. Ia la n disponim disa artikuj Kadri Zeks q t zgjedh pr numrin e tret t Liris, i cili doli n maj 1981, nn mbikqyrjen teknike t Jusuf Grvalls, i cili e radhiti dhe bri t gjith punn grafike e teknike pr nxjerrjen e numrit t tret. Jusufi gjithashtu organizoi drgimin e ktij numri n Kosov, duke e angazhuar pr kt pun shokun e vet t ngusht Haxhi Berishn nga Prapaqani, i cili ka futur me mijra ekzemplar t ktij numri n Kosovn e mbushur me forca t mdha ushtarake e me atmosfern e ors policore.



    Jusufi e Kadri Zeka

    ________________________

    Pranvera e vitit 1981 edhe n Evropn Perndimore shkoi n shenjn e demonstratave t ndryshme e t nj aktiviteti intensiv n prkrahje t demonstratave t Kosovs.

    Tek n mars 1981, pas 15 muajve, Sabriu mori kontakt me Jusufin dhe menjher filloi t diskutoj me t pr shtjen e nxjerrjes s Zrit t Kosovs si organ i LNKVSHJ-s.

    Jusufi prgatiti teknikisht numrin 4-5 t Liris, q doli n korrik 1981, dhe kontribuoi me artikuj. Edhe n kt rast ai i dha detyr Haxhi Berishs ta marr prsipr futjen e ktij numri t dyfisht n Kosov. Ksaj radhe, prej ans s Kadri Zeks, ndihms e shok i tij i rrugs u caktua Hasan Mala.

    Revista "Liria"- Organ i OMLK-s

    __________________________

    shtja e bashkimit u aktualizua pas pushimit t demonstra*tave n mrgim, aty kah mesi i korrikut, kur numri 4-5 i Liris doli nga shtypi. Pr nj nevoj t bashkimit flitej e bhej shum fjal. N pritje t nj bashkimi u vendos q t mos dilet me Zrin e Kosovs si organ i LNKVSHJ-s.



    Tezat e OMLK-s rreth Fronit Popullor pr Republikn e Kosovs

    N shtator erdhn Tezat rreth Fronit Popullor pr Republikn e Kosovs tek Jusufi. Jusufi ishte parimisht 100 % me tezat q shtroheshin. Ai i shtypi (radhiti) n makinn e tij t shkrimit, i shumzoi, i drgoi nj numr ekzemplarsh Kadri Zeks n Zvicr dhe vet i shprn*dau n krejt rrethin e Shtutgartit. Bashkimi shikohej si nj shtje dite, bisedat dukej se do t ishin vetm formalitet me nj pro*cedur shum t shkurt. Jusufi kurr nuk do t prshkruante (radhiste) ato teza e ti shprn*dante sikur t mos pajtohej pik pr pik me pikpam*jet e tyre.

    Sabriu vazhdon: Un dhe Bardhoshi dolm me qndrimet e Organizats q prfaqsonim: T bashkohemi n nj organizat t vetme e cila mund t quhej Lvizja pr Republikn Shqiptare n Jugosllavi. Jusufi nuk ka prgatitur asgj me shkrim pr bisedimet e Stam*bollit t tetorit 1981, as Bardhoshit nuk i ka thn asnj fjal pr ndonjfar Lvizje pr Republik. Jusufi sht pajtuar me germn dhe me frymn e tezave rreth Frontit pr Republik, ashtu si ai i ka lexuar ato dhe si ua ka prcjell vet t tjerve. Tezat Jusufi i ka kuptuar n kt form:

    - Formimi i partis pararoj e cila do ta udhheq Frontin,

    - N parti do t hyjn kuadrot m t formuar dhe m t dsh*muar.

    Kt lloj interpretimi e ka ln t nnkuptohet Kadri Zeka gjat kontakteve me Jusufin.

    N Stamboll, gjat bisedimeve Kadriu jep sqarimin e vet konkret e lakuriq se si duhet lexuar tezat:

    - Jo parti pararoj e prbr nga antar t organizatave t tjera, por vetm nga radht e OMLK-s,

    - vetm antart e OMLK-s jan marksist, komunist t formuar,

    - n organi*za*tat tjera t till nuk ka, prandaj t tjert - n Front pr Republik, nn udhheqjen e OMLK-s.

    Bardhoshi u kthye aty kah 9 tetori 1981, m saktsisht nj dit para se t hapej panairi i librit i Frankfurtit. Rrugs pr n panair na u dha rasti s pari ta dgjojm Bardhin t tregoj pr takimin e Stambollit. Bardhoshi tregoi se bisedimet n mes Sabri Novosells e Kadri Zeks sa i prket bashkimit ishin t shkurta, dhe u ndrpre*n shum shpejt pasi Kadri Zeka tha se nuk ka ardh t bisedoj pr bashkim.

    Thelbin e bisedimeve ai e tregoi me kto fjal:

    Sabri Novosella: Mund t fillojm bisedimet pr ka jemi mbledhur, bisedimet pr bashkimin e organizatave n nj t vetme?

    Kadri Zeka: Ne jemi pr krijimin e nj fronti n baz t ktyre tezave, i cili do t udhhiqet nga OMLK!

    SN: Ne kemi menduar se do t vish pr shtjen e bashkimit t organizata*ve. sht shtja e ktyre bisedime*ve pr shkak t t cilave ne e kemi pezulluar nxjerrjen e Zrit t Kosovs qe disa muaj!

    KZ: Un nuk kam autorizime me bisedua pr bashkimin m shum se ajo q thash, e q sht n teza!

    SN: Ather pse ke ardhur?

    KZ: Q t shihemi!

    SN: Sa pr tu par, mua m shum m ka marr malli pr familjen time q nuk i kam pa qe dy vjet.

    Bardhi vazhdon, se, menjher pas mbylljes s bisedimeve u vendos q t fillohet me nxjerrjen e Zrit t Kosovs, si organ i LNKVSHJ-s.

    Jusufi u befasua nga mosrezultati i takimit, por edhe ishte i knaqur q gjrat ishin qartsuar. Puna n nxjerrjen e Zrit t Kosovs qe e shpejt dhe numri i par doli pas njzet ditsh, pra n fillim t nntorit 1981.

    Ballina e ZiK-ut" Nr.1 Nntor 1981

    ________________________

    sht paradoksale se si n bisedime qenka arsyetuar nj qndrim i prpikt ndaj Republiks para dikujt q nuk ka ardhur as t zhvilloj bisedime, prvese t'i komentoj e sqaroj tezat rreth Frontit, e vetm pas nj ore t jepet direktiva pr nxjerrjen e nj gazete krejt n kundrshtim me at q sht mbrojtur n bisedime.

    N bisedimet e Stambollit roli prars i Bujar Hoxhs nuk ka qen vendimtar pr rrjedhn e tyre.

    LNKVSHJ dhe PKMLSHJ, bisedimet n Ankara

    Rruga ime n Turqi m 13 shkurt 1982, n radh t par ka qen pr ta informuar Sabriun pr gjendjen e krijuar pas atentatit t 17 janarit dhe pr t planifikuar punn e ardhshme.

    Sabriu thot se Shtabi i partis me Abdullahun n krye, me gjith gjrat qesharake e budallallqet e tyre mohet shum nga diplomacia shqiptare e Bujar Hoxha. Ne do t bisedojm me ta pr bashkim. Mos ta nnmojm gjendjen, prkundr budallallqe*ve q ke me i dgjuar nga goja e tyre, mund t ndodh q t vij deri te bashkimi.

    Udhheqja e Partis prbhej nga:

    - Abdullah Prapashtica, Kryetar i Partis Marksiste Leniniste Shqiptare n Jugosllavi (PKMLSHJ),

    - gruaja e tij (e cila do t zgjidhej) kryetare e organizats s gruas,

    - Osman Osmani, sekretar,

    - Faton Topalli, kryetar i organizats s rinis dhe nip i Ab*dullahut.

    I vetmi prej tyre q din dika, thot Sabriu, sht Fatoni, por si nip i Abdullahut nuk guxon t ket mendime t pavarura.

    Dhe me t vrtet kur u takuam m von dukej se Fatoni ishte n aso pozite t keqe ku e kishte vu Abdullahu sa nuk di se a mund t gjendet ndonj rast i ngjashm tjetrkund. Vuajtja dhe mundimi i Fatonit qndronte n at se ai shpesh ngatrrohej dhe e kishte vshtir se si ta thirrte Abdullahun; shoku Kryetar apo daj.

    Thelbi i aktivitetit t partis n gjith modestin e vet ishte ky:

    - Partia sht autore e krkess Kosova Republik dhe organizuese e demonstratave t vitit 1981,

    - Abdullahu, n cilsin e inspektorit t sigurimit shtetror, ka pas mundsin ta studioi aktin e Adem Demait. Pr kt arsye Adem Demai i takon PKMLSHJ-s, ai sht ideologu i saj.

    - Kriteri kryesor pr zgjerimin e radhve t partis jan lidhjet familjare,

    - Partia ka nxjerr organin e vet Revolucioni, n t cilin Kryetari i partis dhe sekretari i saj shpallen heronj t popullit, si dhe organin e rinis Atdheu,

    - Partia i ka shkruar KQ t LKJ-s dhe e ka thirr n bisedime nga pozita t barabarta,

    Prandaj, vazhdohet me stilin e modestis,

    - do gj e mir nga demonstratat e vitit 1981 jan vepr e popullit, ndrsa pr pasojat merr prgjegjsin partia,

    - t gjith ata q kan luftuar pr bashkim kombtar jan njerz t komprometuar nga pikpamja e Kosovs Republik, dhe si t till duhet t trhiqen mnjan ose t'i vihen n dispozicion politiks, e shtabit t partis, i cili ka dal jasht t'i bashkoi organizatat n PKMLSHJ.

    Ndaj budallallqeve t ktyre kalorsve t situatave, un reagova ashtu si ishte e natyrshme pr t reaguar. Prkundr t gjithave ne do t duhej t bisedonim me ta.

    Pjesmarrsit e bisedimeve n Ankara m 17 shkurt 1982: Xhafer Durmishi dhe Sabri Novosella- LNKVSHJ dhe Abdullah Prapashtica-PKMLSHJ

    _____________________________

    Pas tri dit bisedash n Adapazar, n mbrmjen e 16 shkurtit u nism me Sabriun pr n Ankara, atje ku ishte vendosur udhheqja e PKMLSHJ-s. S pari n Ankara, n paraditn e 17 shkurtit, takuam Bujar Hoxhn dhe biseduam pr gjra t prgjithshme. Ai e dinte se ne do t bisedonim pr bashkimin. Ai shtroi nj pyetje t drejtprdrejt: Pse un isha kundr asaj q organizata e krijuar t quhet parti, dhe shtoi m pas: Bashkohuni!

    Ndrhyrja e tij kishte nj pesh. Por kryesorja ishte ajo q ne (un e Sabri Novosella) nuk ishim kundr bashkimit, ndrsa motivi kryesor i udhheq*jes s partis pr dalje jasht, thuhej se ishte pik*risht q t'i bashkoj organiza*tat. D.m.th. ekzistonte baza pr fillimin e bisedimeve pa kushte, me mundsi pr marrje vendi*mesh, pa u fshehur pas mungess s autorizimeve.

    Prishja e Sabri Novoselles me Xhafer Shatrin

    Ardhja e Sabriut nga Turqia n Evropn Perndimore nuk ishte ndonj shtje e shptimit t vijs s Lvizjes. Sabriu ishte mrzitur vetm n Turqi dhe donte t vinte n Perndim. Si refugjat politik n Turqi ai e kishte shum vshtir t merr pasaport. Xhafer Shatri ia drgoi disa vrtetime e dokumen*te prmes lidhjeve q kishte me Ramadan Osmanin n Malmo t Suedis, dokumente e ftesa pr vizit n Suedi, t cilat qen vendimtare q Sabriut ti jipet pasaporta e leja pr t udhtuar. Prgatitjet pr sigurimin e dokumenteve t udhtimit Sabriu i ka br pothuajse gjat gjith vitit 1983. Kto m'i thot Xhafer Shatri, kur po prgatisnim numrin e dyt t Zrit t Kosovs, n mars 1983 n banesn e tij n Gjenev. Ai disa her u shpreh n formn: Ta shptoj*m Sabriun nga shkretinat e Anadollit.

    Xhafer Shatri

    _______________________

    N fillim t nntorit 1983 Sabriu erdhi n Gjenev te Xhafer Shatri dhe dukej sikur moti ishte i kthjellt e do gj do t jet mir. Sidomos qndrimi i tyre ndaj diplomacis shqiptare ishte pika m unike.

    Sabriu sheh se, pr gjith ato kontakte q ishin krijuar prmes adress s Zrit n Biel Bienne, ai ishte i painformuar dhe e ndjen veten t mnjanuar. Divergjenca t tjera lindin edhe pr at se, n historin e Lvizjes pr Republik cila dat sht m e rndsish*me: 17 shkurti apo 15 maji 1982. Pik tjetr frkimi ishin edhe bisedimet e tetorit 1981 t Stambollit me Kadri Zekn, ku Sabriu e paska paraqitur Xhafer Shatrin si antar t organizats s vet dhe krejt lindjen e OMLK, vetm si rezultat t kputjes s lidhjeve me LNKVSHJ-n.

    Sabriu e akuzon Xhafer Shatrin n Gjenev dhe akuzat i shprndan prmes telefonit t tij. Akuzat e Sabriut pra nuk ishin ndonj kritik, por akuza t vrazhda q kishin pr qllim shkarkimin e Xhafer Shatrit si drejtues t Zrit t Kosovs, qrimin e hesapeve me te n stilin ose-ose. N akuzat e tilla Sabriu mbeti i vetmuar, sepse ato nuk i pranoi askush.

    Nga procesverbali i mbajtur prej Ibrahim Kelmendit, del se Xhafer Durmishi, lidhur me fjalt q lshonte diplomacia shqiptare kundr Xhafer Shatrit n vende t ndryshme tek shum njerz e jo vetm tek Sabriu, i cili u b zdhns i tyre, thot: Nuk jam pr at q t bazuar n Shqiprin t akuzohen shokt. Ky qndrim i imi ndaj intrigave t diplomacis shqiptare figuron edhe n letrn e Sabri Novosells t 16 janarit 1984, drguar mua e Faridin Tafallarit. Xhafer Durmishi dhe Faridin Tafallari nuk e pranuan propozimin e Ibrahim Kelmendit pr prjashtimin e Sabriut nga Lvizja, dhe kshtu erdhi tek nj thyerje e re, thot Sabriu n shkrimin e tij. Pikpamjet e ndryshme e diametralisht t kundrta t Xhafer Durmishit me Ibrahim Kelmendin kan qen rregull dhe votimi i ndryshm n kt pik nuk ishte dika e re. As Xhafer Shatri nuk ishte pr thellimin e acarimeve pr faktin e thjesht se sulmi i Sabriut mbeti i pa efekt. Kjo nuk do t thoshte se do t vazhdonte loja sikundr nuk ka ndodhur asgj.

    Sabriu ishte i vetmi t cilit i ngutej, ishte i vetmi q kishte interes q prarjen ta oi deri n shkputje. Vet sulmi i tij nuk kishte qen i atij lloji pr t ln ndonj ur lid*hjeje. Ai ishte i interesuar pr kt sepse pas atyre sjelljeve, ai kurr m nuk do t mund t preten*donte pr ndonj vend me rndsi n Lvizje. Prandaj ai vazhdoi me disa komunikata, proklamata e qarkore pr t cilat vazhdimisht e ngarkon diplomacin shqiptare.

    Fushata kundr meje prej diplomacis shqiptare, e as ndonj fjal e mir prej tyre (nse sht thn ndon*jher) kurr nuk kan pas ndikim n vendimet e mia. Fushatat e periferis (me periferi nnkuptoj edhe intrigat e PPSH) nuk luajn asnjher ndonj far roli, n qoft se ata q ulen n nj tavolin jan unik dhe i mbajn fjalt edhe pas prfundimit t mbledhjeve.

    Komunikatat, qarkoret, nj gazet q doli n Bruksel si organ i nj dege t Lvizjes, pa marrveshje me udhheqjen dhe pikpamjet e ndryshme solln deri tek shkputja.

    Arsyeja q edhe un u largova nga Xhafer Shatri e Ibrahim Kelmendi ishin pikpamjet krejtsisht t kundrta lidhur me qndrimin ndaj klubeve shqiptare e shtjeve organizative, pik n t ciln Xhafer Shatri e Ibrahim Kelmendi mendonin njsoj. Pr shkak t ktyre dallimeve un kisha krkuar dorheqje nga Qendra Ekzekutive e Lvizjes, qysh n korrik 1983 e q nuk ishte pranuar.

    Zri i Kosovs, Suedi

    Zri i Kosovs q ka dal n Suedi, pr ndryshim nga shum gazeta t asaj kohe- pik qendrore n politikn e saj nuk e ka pas in*formatn bardh e zi, por t prpunoj qndrimet ndaj

    - taktiks pr Kosovn Republik,

    - klubeve shqiptare, q kan qndruar jasht Lvizjes,

    - puns ilegale e legale,

    - metodave reale dhe atyre aventuriere,

    - shtjeve t organizimit,

    - puns pr nxjerrjen e nj gazete,

    Me fjal tjera ta prshkruaj jetn e asaj organizate nga e cila sht mundsuar dhe kushtzuar dalja e tij. Pr kt edhe ka pasur shum kritika n adres t tij. Por ato gjithmon kan qen nga nj krah m i majt e revolucionar. Epitetet kan qen: likuidator, revizionist, republikan, dorsh*trirs etj.

    Nga procesverbali i mbledhjeve n banesn e Hasan Mals dhe nga letra e Sabriut e 16 janarit 1984, del se un nuk i kam pas kurr pr busull pshpritjet e Bujar Hoxhs, Ibrahim Qavollit dhe as t Engjell Kolanecit, dhe kam pas guxim me u deklarua pr to, edhe pse dihej se at proces Sabriu ia drgonte Ibrahim Qavollit, n konsullatn shqiptare t Stambollit.

    Botkuptimet e mia politike, pikpamjet e mia mbi zhvillimin historik jan konstante materialiste prkundr furtunave e stuhive kaq t forta duke filluar prej dyfytyrsis e deri tek njqindfytyrsia.

    Numri i par i Zrit t Kosovs, me adres n Suedi, doli n qershor 1984. Kjo gazet doli prafrsisht njher n muaj gjer n korrik 1985. N fillim t shkurtit 1985 Sabri Novosella, pr shkaqe e teke t veta, ndoshta i penduar pr prishjen e tij me Xhafer Shatrin u distancua krejtsisht nga gazeta Zri i Kosovs me adres n Suedi. Pr kt ai njoftoi shokt n Shtutgart e Zurich. N prill apo maj 1985 Sabriu iu mbshtet Hysen Grvalls, i cili u bashkua me at pjes t Lvizjes q kishte qendrn n Zvicr. Nga kjo rrjedh se thnia e Sabriut urdhnova me e ndal gazetn n Suedi sht falsifikim i t vrtets.

    Numri i par i Zrit t Kosovs, me adres n Suedi - qershor 1984

    _________________________________________

    Pohim tjetr i Sabriut lidhur me Zrin q dilte n Suedi: ...e jepte bekimin diplomacia shqiptare pr do numr t orga*nit.

    Un nuk di asnjher se si reagonte diplomacia shqiptare ndaj gazets. Ata jan interesuar shum se far po shkruhet dhe kontaktonin vazhdimisht me t gjith ata q kishin t bnin me gazetn, por kurr drejtprdrejt me drejtuesit e gazetave. Sipas logjiks s tyre ai q drejton gazetn duhej vet t merrte iniciativn pr t'i takuar. N pranvern dhe vern e vitit 1985 thirrjet e kritikat e diplomacis shqiptare se un punoj krye n veti e pa u konsultuar kan qen monotone.

    Numri i fundit i Zrit t Kosovs, Suedi, doli n korrik 1985. N kt numr paralajmrohej ndrrimi i emrit t gazets dhe emrit t organizats pr t zhduk przierjet q bheshin me at n Zvicr. Pas botimit t ktij lajmi, t gjetur para nj situate t re, shokt n Gjermani e Zvicr drguan katr veta n Stockholm dhe e morn makinn e shkrimit me t ciln ishte nxjerr gazeta. Pra, ai i cili nuk sht n gjendje pr ta filluar e pr ta mbajt gjall nj gazet ai kurr nuk pyetet as kur me e ndrpre at.

    Zri i Kosovs, organ i LNKVSHJ-s

    N vitin 1979 n statutin e LNKVSHJ-s, thuhet organ i saj sht Zri i Kosovs. Se si duket ky organ para nntorit t vitit 1981, kur doli numri i par, i nxjerrur nga Jusuf Grvalla, un nuk e di dhe nuk kam takuar asnj njeri q mund ta qes n tavolin organin e lartprmendur. Pr kt arsye ekzistenca e nj gazete me emrin Zri i Kosovs si organ i LNKVSHJ-s, prderisa t mos vrtetohet e kundrta mbetet nj trillim, nj shtje q n munges faktesh s'ka se si t besohet.

    ZiK-u Nr.3, Mars 1982 i botuar pas vrasjes s Jusuf Grvalls

    ____________________________



    Zri i Kosovs, organ i Grupit Komunist t Riza Salihut

    N fillim t vitit 1980 n Kosov ka qarkulluar nj fletushk e Grupi komunist Zri i Kosovs q sht nxjerr nga Riza Salihu n Shtutgart. N vern e vitit 1980 Sabri Novosella lajmrohet n Stamboll pr fletushkn e Grupit Komunist Zri i Kosovs pr ka ai dshiron t'i sigurohet shpejt nj kopje q ta drgoj n konsullatn e Stam*bolit dhe t'ua dshmoj atyre tetekve se shokt e Sabris dhe Komiteti Qendror me Kryetarin e vet nuk han buk badihava.

    Riza Salihu

    ______________________

    Po n vern e 1980 Jusuf Grvalla takohet me Riza Salihun. N bised e sipr Rizahu e pyet Jusufin se far organi nxjerr organiza*ta e juaj. Kur Jusufi i prgjigjet se organ i LNKVSHJ sht Zri i Kosovs, Riza Salihu dshprohet e revoltohet shum dhe e prish bisedn me Jusufin. M von kur Jusufi merr kontakt me Sabriun, n nj ndr letrat e para i thot se emri Zri i Kosovs nuk sht i prshtatshm pr organizatn ton pasi t njjtin emr e prdor Riza Salihu pr grupin e tij. Sabriu i thot se Zri i Kosovs i grupit t Riza Salihut sht dika tjetr nga Zri i Kosovs i LNKVSHJ-s.

    Zri i Kosovs, organ i LNKVSHJ-s, i drejtuar nga Jusuf Grvalla

    Dalja me Zrin e Kosovs si organ i LNKVSHJ-s ishte planifikuar n vern e vitit 1981, por bisedimet me OMLK-n e q nxirrte revistn Liria e pezulluan kt pun gjer n nntor 1981, kur doli numri i par i saj. N janar 1982 doli numri i dyt. Vetura e Bardhosh Grvalls n t ciln u vran vllezrit Grvalla e Kadri Zeka ishte e mbushur me kt numr i cili posa kishte dal nga shtypshkronja. Mu pr kt, pr aktivistt e rrethit t Shtutgartit kjo gazet mori nj prmbajtje shum m t thell se sa q kishte pasur prpara.

    Zri i Kosovs, organ i LRSHJ-s

    N bisedimet e Ankaras t 17 shkurtit 1982 shtrohet pyetja se far emri t ket gazeta e LRSHJ-s. Pr shkak t ngjarjes s 17 janarit, para se t shkojm n bisedimet e 17 shkurtit ishim marr vesh me Sabriun q t mbrojm emrin Zri i Kosovs pr organizatn e bashkuar, e cila u quajt LRSHJ me propozim t Osman Osmanit.

    ZiK-u, Organ i LRSHJ-s, Nr.1 Qershor 1982

    ____________________________

    Kur Sabriu ua propozoi Zrin e Kosovs, shokve t partis u qitshin syt xhixha. Kurrsesi- than ata n fillim. Ne kemi nxjerr dy organe, Revolucionin si organ t partis dhe Atdheun si organ t rinis q kan luftuar pr republik dhe po heqim dor nga emri i tyre pr hir t bashkimit, kurse ju krkoni ta mbajm emrin e Zrit t Kosovs, emr i cili sht i komprometuar me krkesn pr bashkim e pr luft kundr Jugosllavis. Parimisht ata kishin t drejt, por nga ato q kishin thn se kishin br kishte aq mendje*madhsi t paskrupullt, kshtu q ne nuk besonim aspak se organe t tilla kan ekzistuar, bashkbiseduesit nuk shfaqnin ato cilsi q do ta mbushnin mendjen se kan qndruar pas fardo gazete q meriton pr t'u zn n goj.

    Shokt e partis u treguan mosmirnjohs dhe nuk ia dinin aspak pr faleminderit Sabriut q e kishte gjet emrin pr organin e Lvizjes, duke ln t nnkuptohej se bisedimet pr bashkim nuk ishin drek nrikulli*jash pr t'ia ngjit emrin nj foshnje. Por meq ne nuk u lshuam pe n kt pik ata u pajtuan me kt, apo thn m drejt u detyruan t pajtohen.

    Un e Osman Osmani u kthyem n Gjermani m 22 shkurt 1982. Zri i Kosovs, numri i tret, ishte n fazn prfundimtare. Un pritja se ai do t dali si organ i LRSHJ-s. Ndrrimi n kokn e organit nga LNKVSHJ n LRSHJ ishte nj shtje tepr e thjesht. Osman Osmani ndrhyni duke thn: Le t del edhe ky numr si organ i LNKVSHJ-s n mnyr q armiku t mos kujtoj se mbas atentatit u shkatrrua LNKVSHJ. Ne n rrethin e Shtutgartit nuk e kundrsh*tuam n kt pik. Por e gjith kjo ishte nj dredhi e intrig e cila kishte pr qllim t vonon shtjen deri m 14 e 15 maj n mnyr q aty t shtrohej prap shtja e emrit t gazets pr LRSHJ. Pra n kt pik ku ata vetm nuk kishin mundur t bnin asnj ndryshim, shpresonin tani m 14 e 15 maj se me ndihmn e Xhafer Shatrit do t bnin ndrrimin e emrit t organit. Xhafer Shatri, si prfaqsues i OMLK-s dhe i revists Liria kishte arsye shum m t mdha q t krkonte nj emr m neutral se sa Zrin e Kosovs, pr LRSHJ. Por emri i Zrit t Kosovs nuk u ndryshua as m 15 maj, prkundr faktit se ishte e vetmja pik q u diskutua.

    Zri i Kosovs, organ i Grupit Revolucionar t Xhafer Shatrit

    M von, n vitin 1984 Xhafer Shatri shkroi nj artikull, sipas t cilit nj gazet q ka dal me emrin Zri i Kosovs diku n vitet 1970 ka qen organ i Grupit Revolucionar.



    Kronologji e shkurtr ngjarjesh n jetn e organizatave n mrgim

    Ver 1979: Ibrahim Kelmendi nxjerr numrin e par t Bashkimit, organ i Frontit t Kuq.

    Dhjetor 1979: Jusuf Grvalla arratiset nga Kosova dhe shkon tek vllai i tij Bardhoshi n Gjermani, n Shtutgart.

    Shkurt 1980: Jusuf Grvalla nxjerr numrin e dyt t Bashkimit.

    Maj 1980: Jusuf Grvalla nxjerr numrin e tret t Bashkimit.

    Gusht 1980: Jusuf Grvalla nxjerr numrin e par t Lajmtarit t liris.

    Tetor 1980: Jusuf Grvalla nxjerr numrin e dyt t Lajmtarit t liris. N Zvicr del numri i par i Liris, organ i OMLK-s.

    Dhjetor 1980: Del numri i dyt i Liris.

    Janar 1981: Jusuf Grvalla nxjerr numrin e fundit t Bashkimit, t katrtin me radh, dhe ndrpren bashkpunimin me Ibrahim Kelmendin, n cilsin e Redaktorit t Bashkimit dhe t ideologut t Frontit t Kuq Popullor. Del numri i tret dhe i fundit i Lajmtarit t liris.

    Maj 1981: Jusuf Grvalla ndihmon dhe bn prgatitjen teknike t numrit t tret t Liris dhe organizon drgimin e saj n Kosov.

    Prill-Maj-Qershor 1981: Pun e madhe praktike pr organizimin e tet demonstratave n qendra t ndryshme t Evrops n prkrahje t demonstratave t Kosovs n Pranvern 1981.

    Korrik 1981: Jusuf Grvalla ndihmon me artikuj dhe prgatit teknikisht numrin e dyfisht 4-5 t Liris dhe organizon drgimin e saj n Kosov.

    Shtator 1981: Dalin Tezat rreth Frontit pr Republik, t OMLK-s.

    Tetor 1981: N Stamboll mbyllen pa rezultat bisedimet pr bashkim n mes Sabri Novosells dhe Kadri Zeks. Me propozim t Sabri Novosells, Jusuf Grvalla fillon t nxjerr Zrin e Kosovs si organ t LNKVSHJ-s.

    Nntor 1981: Del numri i par i Zrit t Kosovs, i LNKVSHJ-s.

    Janar 1982: Del numri i dyt e Zrit t Kosovs, i LNKVSHJ-s.

    N Untergrupenbah, n mbrmjen e 17 janarit 1982 nga armiqt e popullit shqiptar vriten vllezrit Grvalla dhe Kadri Zeka.

    4 shkurt 1982: Varrosen vllezrit Grvalla e Kadri Zeka, n varrezat kryesore t Shtutgartit.

    17 shkurt 1982: N ort e vona t nats prfundojn bisedimet pr bashkim n mes LNKVSHJ-s e PKMLSHJ-s n Ankara. N bisedime marrin pjes Sabri Novosella, Xhafer Durmishi, Abdullah Prapashtica, Osman Osmani dhe Faton Topalli.

    Mars 1982: Del numri i Zrit t Kosovs, (pas atentatit t 17 janarit) nn drejtimin e Xhafer Durmishit.

    3 prill 1982: Demonstrat e shqiptarve n Bon.

    24 prill 1982: Demonstrata e par shqiptare n Vjen.

    14 maj 1982: N Biel Bienne takohen Xhafer Shatri, Osman Osmani dhe Xhafer Durmishi. Prkundr krkesave t Osman Osmanit e Xhafer Shatrit pr ndryshimin e emrit t organit, Zri i Kosovs mbetet organ i LRSHJ-s. N takim ndahen detyrat, ku Xhafer Durmishi ngarkohet t vazhdoj me nxjerrjen e organit t Lvizjes. Pjesrisht me shkrime dhe me prgatitjen e plot teknike merret gjer n mars 1983.

    Takimi i 14-15 majit 1982 sht i pari dhe i fundit ku ishte e pranishme ajo pjes q rridhte nga PKMLSHJ-ja.

    Qershor 1982: Del n Shtutgart numri i par i Zrit t Kosovs si organ i Lvizjes pr Republik.

    26 qershor 1982: Demonstrat e koordinuar shqiptare n Bern dhe Sydnay t Australis, n ditn e fillimit t punimeve t Kongresit XII t LKJ.

    Dhjetor 1982: Demonstrata m jehonmadhe deri ather (e para e mbajtur n nj dit pune) n Gjenev, m 10 dhjetor 1982, me rastin e dits pr t drejtat e njeriut.

    Janar 1983: Mbledhje n banesn e Hafiz Gagics. Marrin pjes: Xhafer Shatri, Hasan Mala, Ibrahim Kelmendi, Xhafer Durmishi. Zgjidhet Qendra Ekzekutive (emr i propozuar prej Xhafer Shatrit) e Lvizjes. Ndahen kto detyra:

    Xhafer Shatri- nxjerrjen e gazets,

    Faredin Tafallari- arktar,

    Hasan Mala- lidhjet me Kosovn,

    Ibrahim Kelmendi- lidhje me organizata t jashtme,

    Xhafer Durmishi- shtjet organizative n mrgim, relacionet me klubet shqiptare.

    Mars 1983: Del numri i dyt i (pr vitin 1983) Zrit t Kosovs n Gjenev nga Xhafer Shatri e Xhafer Durmishi, dhe pas prfundimit t punimeve bhet nj mbledhje e Qendrs Ekzekutive. Hasan Mala dhe Faridin Tafallari votojn pr pikpam*jet e Xhafer Durmishit lidhur me qndrimin ndaj klubeve shqiptare n mrgim.

    Korrik 1983: N nj shtpi malore n Zvicr bhet nj tubim i madh i aktivistve m t dalluar t Lvizjes n Evrop si dhe prfaqsues klubesh. Merret nj vendim pr themelimin e nj Bashksie t klubeve shqiptare dhe demaskohet puna intriguese e PKMLSHJ-s.

    N mbledhjen e Qendrs Ekzekutive q mbahet pas tubimit, Xhafer Durmishi krkon dorheqje pr shkak t pikpamjeve t kundrta me Ibrahim Kelmendin e Xhafer Shatrin n shtjen e klubeve shqiptare dhe punn e tyre.

    Nntor 1983: Sabri Novosella vjen nga Turqia n Gjenev te Xhafer Shatri dhe pas disa ditsh i bn nj varg akuzash. Akuzat e Sabri Novosells hidhen posht nga t gjith.

    Mars 1984: Mbledhje n Gjenev ku marrin pjes Xhafer Shatri, Ibrahim Kelmendi, Faridin Tafallari.

    Qershor 1984: Del Zri i Kosovs n Suedi. Gjat vitit 1984 dalin 5 numra.

    Korrik 1985: Del numri i fundit i Zrit t Kosovs n Suedi. Gjat vitit 1985 dalin 8 numra. Pjesa m e madhe e atyre q e kan prkrah kt gazet u aktivizuan n partit e ndryshme demokratike t Kosovs.

    (Kt shkrim e kam kryer n maj t vitit 1992. Ka qen i parapar si reagim ndaj nj shkrimi t Sabri Novosells botuar n Zri, por Zri e ka cunguar dhe ka botuar vetm nj pjes t vogl t tij. Autori)

  17. #17
    Perjashtuar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    10,974
    Faleminderit
    37
    212 falenderime n 206 postime
    Historia - Dshmia - Tronditja

    ATENTATET E ZBULUARA



    Shkruan: Mustaf XHEMAILI

    Biel-Bienne, m 12 prill 2007

    m.xhemaili@bluewin.com , www.mustafe-xhemaili.com



    (Fjala promovuese m 14 prill 2007 n Dyzeldorf (Gjermani), pr romanin e Ibrahim

    Kelmendit ATENTATET, botoi Fokus, Prishtin, 2007)



    1. Njohja

    Njohja ime me Ibrahim Kelmendin sht br n veprimtari e sipr qysh kur ai mbajti fjalimin me jehon, por edhe dekonspirativ, n varrimin e babait tim Muharremit, ndjes past, m 3 shtator 1979. (shih libri faqe 209) Madje kjo njohje ime me te u b n munges. Un shrbeja n ish-Armatn Jugosllave dhe kur erdha n Komogllav, gjithka kishte prfunduar. Pasojat e fjalimit t militantit t zbuluar t ilegales s Kosovs, Ibrahim Kelmendi, i cili fjaln pr babain tim e kishte shkruar i ulur mbi nj thes t mbushur me misr, ishte e dy anshme: prfundimisht n Komogllav u shpall irredenta dhe, prfundimisht, Ibrahimi u detyrua ta lshoj Kosovn. Fjalimi i tij ishte thjesht politik, kundr shtypsve dhe shfrytzuesve t klass puntore dhe Kosovs, ishte thjesht kundr interesave t ish-Jugosllavis. Ishte fjalim politik q mbahej hapur n Kosov, nj ndr t rrallt e asaj kohe, ishte aq i guximshm sa shnonte nj kthes t madhe n jetn e njerzve, t pranishmve t shumt q kishin ardhur pothuajse nga gjith Kosova, por dhe nga Maqedonia pr t ma nderuar babain tim. Ndrsa Muharrem Xhemailin, puntorin, mjeshtrin e kategoris s lart t ndrtimeve, grevistin e shklqyeshm n Ndrmarrjen ndrtimore Ramiz Sadiku dhe dashamirsin e madh t arsimit, liris dhe prparimit, e nderoi prjetsisht, Ibrahim Kelmendi e nderoi prjetsisht me nj fjalim t denj atdhetar e politik. Nuk sht von edhe sot, q, un, djali m i madh i familjes s Xhemailve t Komogllavs irredentiste, mikun tim IK, ta falnderoi, publikisht, pr kt nder q iu b babait tim n shtatorin e largt, n vjeshtn e verdh t vitit 1979.



    Kopertina e librit "ATENTATET"

    -----------------------------------

    Vetm kur jam arratisur nga Kosova n pranvern e vitit 1984, dhe veanrisht n vern e atij viti, njohja me I. K., u b aktive, n bashkpunim t plot dhe pothuajse krejt t natyrshme. Veprimtarin e tij e kisha t njohur. Me rrfimet e tij, ai vetm m bindi nga afr se ai kishte qen dhe ishte kapaciteti udhheqs organizativ, i cili kishte mbetur i vetmuar, pa shok q kishin nivelin e tij, guximin dhe kmbngulsin pr t luftuar dhe ecur prpara, pa intelektual, dhe... me nj dshprim t madh, q ai e ndrydhte brenda vetes. Ai para meje ka qen i hapur dhe pa ekuivok, pa makijazh dhe pa sforcim. Mbase me dhjetra her mi ka prsritur ngjarjet q m von do ta marrin formn e prozs s gjat ATENTATET. E ka br kt edhe n kuadrin e puns q bnim bashk (ishim n udhheqje t LRSSHJ-s e pastaj t LPRK-s e OMLK-s degs jasht vendit si dhe n Redaksin e ZiK-ut, por e ka br kt edhe si para nj shoku, miku, intelektuali. Un i besoja. Ai ishte m i sinqerti, prkundr, ta zm Xh.Sh.-s, i cili, i kishte larguar krejtsisht intelektualt nga vendet vendimmarrse n organizat dhe n Redaksin e ZiK-s, dhe ishte shum i shkatht, orator i shklqyeshm dhe specialist i intrigave politike.

    Analizat q IK i bnte pr situatat, emrat e ndryshm q vepronin n diaspor, q tash jan personazhe n ATENTATET, dhe veanrisht ngjarjet para dhe pas nats s 17 janarit t vitit 1982, m kan bindur n drejtsin e gjykimeve pr njerz dhe personalitet q tashm jan prshkruar n roman. Kt bindje timen shpesh ua kam thn dhe bashkudhheqsve n organizatat ku veproja dhe Redaksin e ZiK. T vetmin problem un e kam pasur me IK.-n se ai largohej pa paralajmrim dhe jo gjithher i jepte llogari Qendrs, ku edhe vet bnte pjes. Dhe, gjithmon, un i haja kritikat pr t nga t gjith t tjert, sepse gjithmon para kritikuesve e mbroja. Ndrsa kur ai vinte e takoheshim shpesh bnim shamat t vrtet. Ndoshta kjo e met, e cila shpjegohet me karakterin e njeriut, pr nj disiplin (apo mosdisiplin) n jet dhe n organizim t saj, ai vet ia ka par m s shumti sherrin. Sepse t gjith m s shumti e kan sulmuar n kt dobsi t tij.

    Shikuar n aspektin tjetr IK n at koh, realisht ishte lideri politik kryesor n mrgat, gj q pr mua, thjesht, e bnte t kuptueshme mosrespektimin e tij t plot t rregullave dhe disiplins q, ne, t cilt kishim ardhur n pranvern e vitit 1984 nga Kosova (shih f. 459), prpiqeshim ti vendosim brenda LRSSHJ-s ekzistuese, LPRK s ardhshme dhe OMLK-s Djv, ato rregulla dhe mnyra pune me disiplin t lart, t prditshme, milituese dhe organizative ashtu si kishim br brenda n Kosov.



    Bardhosh e Jusuf Grvalla dhe Kadri Zeka

    ----------------------------------------

    N fakt, shum shpejt, edhe kt disiplin q e predikonim, pa t ciln nuk do t kishte pasur kurr sukses LPRK nga vera e vitit 1984 e deri me 1991, Ibrahim Kelmendi i futi me sukses te bashkatdhetart n Gjermani, Belgjik, Suedi, Norvegji, Danimark, madje edhe n Amerik.

    2. Cili sht autori

    Nj vrejtje: Do t ket shkrime, letra etj., dhe mbase do t ket edhe t tjer, se do t thon se IK e kan pasur mik e shok pr kok shoku e miku, por deri m sot e kan quajtur edhe anarkist, edhe dekonspirativ, madje edhe t rrezikshm. Njra an. Ndrsa ana tjetr do t lshoj mallkime e rrfe mbi kok t IK-s ashtu si kan lshuar edhe dikur e lshojn edhe sot.

    Ka edhe t tjer, madje t njohur q, sot, IK-n e duan t gjall vetm pr dshmitar n ndonj gjyq t mundshm. Pra vetm si nj subjekt dshmues, tregues dhe kaq. Mandej IK le t shkoj n dreq t mallkuar! Them kshtu, sepse personazhet kryesore n ATENTATET i njoh mir edhe un, dhe veanrisht personazhet e pas atentatit q vegjetojn me shkathtsi edhe sot n parti politike, organizata, qeveri e mekanizma t saj, ojq-t e shumta me buxhete t majme.

    Por un mendoj se IK ka pasur shum shok por edhe nuk ka pasur asnj shok! Veanrisht pas vrasjes s Jusuf Grvalls! Ndrsa nga dshmia e tij, duket kthjellt se ai vetm Jusuf Grvalln e ka pasur shok t vrtet! Dhe kjo ishte e natyrshme. N rinin e tij IK, si gjith t tjert, duhej ta kishte nj shok t vrtet. Dhe, ai, e gjeti pikrisht at q i duhej pr bised, edukim, qortim, grindje, debatim, orientim, organizim, bashkveprim - at m t mirin, shokun ideal! Pr gjith jetn!

    Pra, t shkruash apo t mos shkruash kjo sht shtja! T heshtsh apo t flassh kjo sht shtja! E IK., ka vendosur q thnien e Hamletit t perifrazuar kshtu n kt rast nga un, ta merr si njdrejtimshe:

    T flassh, mos t heshtsh!

    T jetosh me historin!

    T flassh t vrtetn!

    Ta dshmosh aktivisht at!

    Jo n mnyr pasive, si mund t krkojn disa!

    Ibrahim Kelmendi sht njri ndr emrat m t spikatur t Lvizjes Ilegale t Kosovs t viteve 70 dhe 80-ta. Ai ishte organizatori i mirfillt n emigracionin politik kombtar t viteve 1978-1984 n Gjermani dhe njri ndr m t spikaturit n kuadrin e organizatave q prmenda m lart. Kontributi i tij i jashtzakonshm brenda tyre si dhe prvoja e tij brilante me emigracionin, ka br q shum pun me rndsi jetike pr organizimet n diaspor, dhe m von edhe brenda n Kosov, t marrin kahje t duhur dhe me rndsi historike. Veanrisht me kompetenc flas pr vitet e bashkpunimit me IK-n 1984-1991, vit kur un pr shkaqe politike e t papajtueshme, pra edhe me IK-n, n nj rast vendimtar pr rrjedhat politike t organizats, ku bnim pjes s bashku, jam trhequr nga politika aktive.

    Por ky sht nj kapitull tjetr, i cili mund t hyj n romanin e ri t Ibrahim Kelmendit, ose t ndonj autori tjetr, por pse jo edhe t prozave t mia t ardhshme.

    Pr t shkruar nj roman me ngjarje historike, me personazhe q jetojn ende, ose q jan vrar n rrethana t ndryshme, dhe pr arsye t ndryshme, autorit i duhet guximi, t cilin I. Kelmendi e ka pasur gjithmon. Ata q nuk e kan njohur me hert, shprehen publikisht, madje edhe n gazeta, si t habitur, hutuar dhe t mjegulluar me guximin e I. K., pr t hyr n letrsi-histori dhe zhanret q prthekojn t shkruarit n proz. Kjo nuk qndron. Sepse un kam pasur n dor dhe n shqyrtim, artikuj, shkrime, analiza, raporte dhe relacione politike, platforma politike, t cilat Ibrahim Kelmendi, Shoku, Martin Shtoji.., i ka shkruar me guxim t pashoq, me qartsi t jashtzakonshme pr kohn dhe rrethanat. N fakt ndrtimi i platforms baz pr t ecur prpara dhe pr t ndrtuar nj organizat masash pr kohn, nuk bazohet vetm n Tezat e Frontit Popullor pr Republikn e Kosovs, (teza t cilat jan pranuar edhe n ditn e 17 janarit t vitit 1982- kur ato me vendimin e prbashkt t J.G. K.Z.,I.B., dhe B.G., jan shndrruar n Program t Frontit pr Republikn e Kosovs (shih faqe. 325), por edhe n platformn e guximshme dhe artikuluese mbi organizimin t shkruar n vitin 1986 me titull: Vetm me organizim t mirfillt e parimor t LPRK-s do t fitojm statusin e Republiks(janar1986).

    IK., ishte gjithmon i shkatht i qart dhe mbi t gjitha kmbnguls. Kto cilsi t karakterit t tij i njihnim dikur, ne, q punonim sbashku n ilegalitet e gjysmilegalitet, ndrsa tash t gjith po i shikojn dhe njohin n legalitet t plot, prmes veprs s tij ATENTATET.

    3. Historia - Dshmia - Tronditja

    Me ATENTATET, Ibrahim Kelmendi dshmon fuqishm pr nj koh. Pr rrethana t caktuara. Ai dshmon pr nj rrjedh t historis s caktuar q vrtet ka ndodhur, dhe ai e tregon prmes prozs s gjat. Mnyra e t treguarit (pra t diskursit) dhe personazhet real ose t retushuar n mnyr fare transparente, bn me dije, se qllimi i autorit nuk sht letrsia, por dshmia pra historia. Nga kjo edhe duhet t shikohet interesimi pr nj libr t till. Historia e letrarizuar bhet shkak m i fort pr tu lexuar dhe komentuar. Se brenda ka nj a m shum t vrteta, nj a m shum personazhe real. Madje n kt rast pjesa m e madhe e tyre jan gjall dhe vegjetojn diku npr Kosov dhe Evrop.



    Ibrahim Kelmendi, autor i librit ATENTATET

    ------------------------------------

    Historia pra ndodhi - Udhheqsit historik t Lvizjes s re Kombtare t Kosovs Jusufi, Kadriu dhe Bardhoshi u vran me atentate nga armiku i popullit shqiptar. Pr fat dshmie, nuk u vra i katrti Miran Bruaj (Ibrahim Kelmendi- Bruaj). Apo le t themi edhe se ai u vra pa atentat pr t mbetur i gjall pr historin! Pra si n historit tragjike, po jo si n legjenda. Se legjenda nuk sht histori. Dhe legjendarizmi sht mit. Dhe se miti sht prrall. Dhe se prralla nuk sht e vrtet po e shpifur. Pra personazhe reale historike u vran pr nj shtje historike, pr nj kauz historike, pr shkak se menduan, shkruan gazeta, revista, libra e kng, hartuan pamflete, letra e programe, organizuan demonstrime e manifestime me flamur, milituan dhe luftuan n mnyr jo t dhunshme pr lirin e Kosovs. Pr t ndodhur kjo histori dhe tragjedi e popullit t Kosovs, u kujdesn nj mori personazhesh t tjer, politikan e diplomat vrass, militant vrass, kriminel profesional, shtabe profesionale, buxhete shtetrore, koordinime t specializuara, propagand perfide dhe luft speciale e strategjike. Dhe n fund plumba pr ata q luftojn kundr robris, pr ata q luftojn pr lirin e popullit t vet.

    Por Mirani mbeti gjall dhe ai duhet t dshmoj e ti zbuloj atentatet dhe atentatort, q me sukses jan fshehur deri m sot.

    Dshmia varej n fijen e fatit brenda tragjedis - Pra ky fat i rnd i ra hise Miranit, pra IK-s, ku jeta nga vdekja e ndau vetm pr at fije fati brenda tragjedis q ndodhi mbi miqt, shokt dhe bashklufttart e vet. Ai duhej t jetonte pr t dshmuar. Por jo vetm t jetonte sa t merrte frym. Por t jetonte duke luftuar. Ai e ka ditur se n at moment q t ndalej do t ndalej dhe humbte edhe dshmia. Pra dshmia ishte pr IK., lvizja e pandrprer pr ta uar iden, programin, platformn e liris, flakadanin e saj, t shprehemi kshtu, t 17 janarit t vitit 1982, kur ai flakadan lirie q u ndez dhe u zvenit me stuhin dhe plojn e plumbave, por jo pr tu shuar deri n lirim. Barra e rnd e dshmis, autorit t ksaj vepre, i ka rnduar m shum se sa ti kishin rnd plumbat n gjoks n natn e 17 janarit n Untergrupenbah. Autori dshmin e mbajti brenda vetes pr ta zbuluar faqe bote n moment t prshtatshm. Ashtu si bri n kt vit.

    Tronditja sht goditse - Sepse ngjarja dhe goditja ishte e madhe n nj koh vendimtare pr nj popull q krkonte dhe luftonte pr lirin e tij kombtare. Por tronditja n ditt e sotme q shkakton vepra e IK., ATENTATET sht poashtu e madhe dhe legjitime. Kjo ka t bj me befasin q t shkakton gjetja. Kureshtja pr dika q t kujtohet, pr dika q dikush t rrfen nj t vrtet t fshehur dhe tronditja pastaj t lviz duke t hedhur prball vetvetes pr ta par t vrtetn n sy. Kjo sht njra ndr karakteristikat e njohjes s vetvetes. Zakonisht m shum t trondit zbulimi i dikafes brenda vetes se te t tjetr. ATENTATET sht nj zbulim brenda vetvetes q kur lexuesi e lexon tekstin e librit, zbulon at q ndoshta nuk kishte dashur ta zbuloj asnjher. A nuk tingllon thnia e Jusufit para vdekjes s tij, si nj lloj antidshmie: Nse vrassi sht shqiptar mos u zbuloft kurr! Sepse tronditja do t ishte e madhe pr kohn kur u vran, ndrsa dshmia do t ishte e pakt. Ndrsa sot tronditja sht e madhe se ballafaqohemi me vetveten duke par dshmin e bollshme historike t dshmitarit t mbijetuar nga furtunat e plumbave dhe nga furtunat e fjalve.

    T gjitha kto, lexuesi, tash i lexon me komoditet brenda veprs s Ibrahim Kelmendit dshmis s tij jetsore. Ai e sheh historin, e prjeton dshmin dhe tronditjen njkohsisht.

    4. ATENTATET - far romani sht dhe a sht roman

    (Ose nj shikim ndryshe pr tekstin postmodern)

    Skema e famshme e Aristotelit lidhur me historin dhe letrsin sht e qart. Ajo nuk ka ndryshuar as sot dhe sht kshtu: Historia tregon at q ka ndodhur, ndrsa letrsia (poezia) tregon at q mund t ndodh; historia tregon ka ngjet, letrsia tregon si mund t ngjaj; historia tregon gjra t veanta, letrsia tregon gjra t prgjithshme, prandaj letrsia sht m filozofike se historia. M tutje: historiani shnjon referencat (t dhnat), shkrimtari shnjon tekstin fiktiv, t mundshmen; historiani nuk harton fabula, kurse shkrimtari harton fabula. Edhe m tej: historia mund t jet e shkruar n vargje e t mos bhet letrsi. Sepse e para mbshtet te e vrtetdukshmja (q do t thot e mundshme) kurse e dyta n ngjashmri (q do t thot e besueshme). (shih te S.Hamiti:Tematologjia, f.70).

    Po pra. Secila pun i ka kriteret e veta. Edhe shkenca. Madje edhe bujqsia dhe agronomia. Pra edhe letrsia ka kriteret e veta. Ajo, nj shkrim, t shkurtr apo t gjat, n vargje, proz apo dialog, e fut n kuadrin e kritereve t saja. Letrsia n radh t par merret me jetn e njeriut n formn e emitimit (memisisist), n formn e krijimit (poesisit) dhe t rikrijimit (metasisit). Dhe materien q nj autor e shkruan, e nxjerr n letr, n letrsi prcaktohen prmes zhanreve. Pra materia e autorit e letrarizuar pr librin e tij duhet t prkufizohet. ATENTATET ka sht: histori, letrsi, autobiografi, pra roman letraro-historik, roman memoaresh, roman i personazhit, roman i ideve, i situatave, i aksionit, roman politik apo roman kriminalistik!

    N baz t kritereve letrare, ATENTATET, nuk sht roman, madje as roman historik, as roman autobiografik e as politik e kriminalistik. S paku nga kto llojeve letrare dhe derivime t romanit, e prjashton forcrisht platforma aristoteliane mbi artet.

    Dhe, nse nuk dshirojm ta prfillim as kt platform artistike, e domosdo duhet ta prkufizojm brenda nj lloji, ather duhet t flasim vetm si pr nj tekst autobiografik, q automatikisht duhet lexuar dhe interpretuar ndryshe nga letrsia e mirfillt. Kjo do t na lehtsonte shum. Sepse materia q sjell autori n ATENTATET, nuk na jep t dhnat letrare pr t folur pr vlerat letrare artistike, por thjesht: biografike e, mbase, edhe historike. Madje, kur dihet autori dhe historia e tij, kur dihen historit e personazheve t ksaj autobiografie, thjesht ky del edhe roman historiko-politik i nj periudhe t caktuar me kulmim t mpreht: atentatet e vrteta kundr njerzve t shquar t Kosovs vllezrve Grvalla dhe Kadri Zeks.

    Pra, deri sa nuk prcaktojm m mir se pr far materie po flasim, hapsira pr t manipuluar me ngjarjet e librit t ktij autori, pr t manipuluar vet autorin, prkrahsit dhe kundrshtart e dikurshm dhe t sotshm t personalitetit Ibrahim Kelmendi, do t jen sa absurde, aq edhe pa kuptim. Ndrsa definimi i zhanrit, llojit, qartson shum gjra.

    Ktu del vetm nj problem linja e dashuris n mes Miranit dhe Renats. Kjo sht linja romaneske, letrare. Por edhe kjo linj hyn n gjith materien e ATENTATEVE, dhe na del nj prshkrim edhe m i plot biografik.

    Megjithat brenda kornizave t njrs nga kto lloje letrare, duhet t flasim. Nse nuk bhet kshtu dhe nse nuk duam ta kuptojm kshtu, ne, n kt rast, duhet t flasim domosdoshmrish pr nj tekst postmodern q kaprthen n vete disa zhanresh letrare: prozn e mirfillt (tekstin), dramn (dialogun), reportazhin (prshkrimin) idilin (dashurin), memorialistikn (ditarin), politikn (programet, manifestet), historin (datat, ngjarjet dhe personazhet real), autobiografin (kujtimet), epistolaritetin (letrat). Pra grshetim i t gjithave ktyre elementve prbjn romanin e sotm postmodern. Kush i njeh kto probleme letrare, IK. t jep prshtypjen se i ka munguar vetm nj vidiokamer pr t xhiruar t gjith ngjarjen dhe bashk me librin, lexuesit tia jep edhe nj CD (dvd) pr ta shikuar konkretisht se si ka ndodhur ndodhija!

    Postmodernizmi prcakton mir nj tekst si e ka brenda ATENTATET e Ibrahim Kelmendit. Ai sht i afrt me kulturn masive dhe pop-artin, preferon t ashtuquajturin stil subversiv dhe zbaton teknikn e artit t kombinuar me referenca t shumta historike, politike, etike, estetike, etj., dhe se n planin estetik postmodernizmi e thellon procesin e zhdukjes s kufijve mes gjinive dhe llojeve letrare, kshtu q n mendimin kritik e teorik gjithnj e m shpesh prdoret nocioni neutral tekst dhe derivatet e tij t tipit: inertekst, pretekst, metatekst, hipertekst etj. (shih te A. Vinca . Panteoni i ideve letrare, f. 223-224).

    5. Cila ishte koha

    Koha q paraqitet n ATENTATET e IK., sht mjaft specifike. Mund t thuhet se vitet 1978-1983, jan m t prshtatshmet pr thurje t subjekteve dhe njkohsisht pr prshkrimin e saj n mesin e mrgimtarve shqiptar n Evropn Perndimore. sht nj koh me thyerje t mdha. N kt kaprcyll t dhjetvjetshit, ndodhin ngjarjet m t madhe historike t popullit shqiptar n Kosov, pas Lufts s Dyt Botrore Demonstrata Gjithpopullore historike t Kosovs t vitit 1981. Edhe ashtu mrgata shqiptare ishte e pa organizuara dhe krejt n fillimit e saja organizative. Kah t orientoheshin ata!? Kryesisht t pashkoll, gjysmanalfabet, t ardhur nga shtresat heterogjene t shoqris shqiptare n ish-Jugosllavi, me nj kultur t ult t dijeve dhe prvojave, pa familje dhe mjaft t hendikepuar; t maltretuar nga regjimi mbikqyrjes dhe represionit t ambasadave dhe i konsullatave t ish-Jugosllavis; duke punuar n pun t rnda dhe duke jetuar pothuajse n mjerim n mesin e Evrops industriale, vetvetiu dhe domosdo jan kto tema t madha pr trajtime, qoft n letrsi, qoft n dram, qoft n dokumentar filmik, por edhe n analiza, libra e statistika sociopsikologjike. Vetm demonstratat e vitit 1981, hapn rrugn dhe filloi artikulimi i krkesave, ambicieve, synimeve dhe perspektivs s tyre pr ta realizuar, lirin e tyre, lirin e Kosovs dhe viseve t saj n ish-federatn jugosllave.

    Anarkia e organizimit dhe e drejtimeve politike ka qen e hetueshme q nga viti 1975, kur kan filluar t shkojn n Gjermani dhe Zvicr, mrgimtart shqiptar nga Kosova dhe nga Maqedonia.Veanrit n disa shtete dhe n SHBA, emigracioni i ri nga Kosova dhe viset e saj, hasi pothuajse n kundrshtim t plot me emigracionin e vjetr q kryesisht kishte ardhur nga Shqipria. Praktikisht organizimet e ndryshme, q prshkruhen n ATENTATET jan reale dhe kan ndodhur me t vrtet, kronologjikisht e historikisht. Gjithashtu edhe bartsit e atyre organizimeve, pjesa m e madhe e t cilve, sot jan gjall. Kto organizime nuk jan goditur nga ish-Jugosllavia, deri sa ka dal organizimi q bn IK., me Frontin e Kuq Popullor dhe sidomos me gazetn e prkohshme Bashkimi. Goditjet jan shpeshtuar, t dirigjuara nga Beogradi, kundr emigracionit politik dhe ekonomik shqiptar n Evropn Perndimore, vetm ather kur jan par se shqiptart me orientime politike t qarta kombtare, jan drejtprdrejt kundr Beogradit pushtues e sundues t Kosovs, e veanrisht pas vitit 1981. Dhe dihet. Ato goditje kulmuan me atentatin politik kundr Jusuf e Bardosh Grvalls, Kadri Zeks dhe Ibrahim Kelmendit. Them edhe t IK., sepse mosvrasja e tij ka qen vetm nj rastsi! Nj rastsi dhe asgj m shum! Ashtu si u prpoqa ta zbrthej m lart: rrethanat e ruajtn pr t dshmuar sot historikisht pr kohn, rrethanat dhe atentatet kundr bijve t Kosovs, kundr liris s Kosovs n kt periudh, e cila po dshmohet se ka qen e nj rndsie vendimtare pr fazn e re t lufts pr lirim.

    Marrja me tema t mdha politike, qoft edhe duke i prshkruar ato n formn e kujtimeve, dokumentaritetit dhe forms autobiografike si dhe sajimi pr her t par i tyre n gjinin e prozs, nga I. Kelmendi, sht nj kamuflim pr t shfaqur e deprtuar idet, veprimet, dhe veanrisht sqarimet pr nj kohe t caktuar historike. Kjo sht br me qllim dhe sht krejt e lejueshme edhe n shkrimtarin e sotme.

    N nj mnyr ose tjetr t jepet ideja se sikur n kt vepr t Ibrahim Kelmendit sht trajtuar i gjith emigracioni n Evrop n mnyr horizontale dhe vertikale deri n ditt e sotme. Jo njher e kam dgjuar kt koncept, i cili po shkallzohet dhe po e merr trajtn e nj gabimi, qoft i paqllimshm, qoft i qllimshm.

    Romani prfshin dhe prmbledh vetm nj koh t caktuar, me personazhe t caktuar, me hapsir t caktuar: nga viti 1978 e deri n vern e vitit 1984, pra gjasht vjet. Madje edhe autori e shnon gabim kt periudh. Ai thot se ngjarjet jan t viteve 1979-1982, gj q n bazn e materies q sjell n ATENTATET, ngjarjet ndodhin brenda viteve 1978-ver 1984. (Kujto ngjarjet q tregohen n retrospektiv para 1979-ts si dhe ngjarjet q tregohen pas atentateve deri n fillim t vitit 1984.)

    Periudhat 1984-1990, 1991-1997 t Lvizjes Ilegale t Kosovs jasht vendit, (veanrisht LRSSHJ-LPRK-LPK dhe OMLK-djv.,) jan dy periudha politike q kan krejtsisht karakteristika t tjera ani se jan pasardhse t periudhs 1978-ver1984. Ato periudha kan intensitete t tjera, organizime t tjera, prvoja dhe kahe krejtsisht t qarta, me programe dhe statute t definuara, natyrisht edhe me probleme dhe specifika t veanta t atyre problemeve, me kuadro t larta, t profilizuara e t specializuara, me organizime t qndrueshme dhe kontinuitive, me lidhje t rregullta brenda-jasht dhe anasjelltas, e deri te themelimi, po nga kta militant, e organizator, politikan e strateg luftarak t ktyre organizatave - i Ushtria lirimtare e Kosovs.

    Prandaj kur flitet pr ATENTATET e autorit IK., domosdo duhet t sqarohet dhe theksohet periudha kohore e organizimit dhe veprimeve t mrgats ekonomike dhe politike n periudh t caktuar 1978- ver 1984, q mos t manipulohet me hapsirn dhe kohn ku jan vendosur ngjarjet historike, dokumentare e autobiografike n kt vepr.

    6. Cilt jan personazhet

    Personazhet e veprs s IK., mund ti ndajm n katr grupime. Me q jan t gjith personazhe historik, pra q i prkasin nj kohe dhe epoke t caktuar, disa prej tyre jan edhe t kamufluar me nj shtres t holl konspiracioni t prkohshm.

    Grupi i par i personazheve jan ata q u vran. Por ata u vran jo t gjith pr t njjtat motive dhe arsye. Vllezrit Grvalla dhe Kadri Zeka jan emrat historik q e vulosin gjith hapsirn e kohs n ATENTATET, e mbi t cilt ran plumbat pr t br katrahurn e madhe mbi ta, mbi familjet e tyre, dhe para s gjithash, pr t br plojn e madhe mbi Lvizjen Ilegale e gjysmilegale t Kosovs brenda e jasht Kosove.

    T tjert (q dalin jasht ktij grupi) e q vriten si V. Ibrahimi etj., nga motive e mistere t pasqaruara ende, jan personazhe me bagazhe jetsore t dyshimta e kontraverse.

    Grupi i dyt, i militantve t vrtet, i naivve militant, diplomatve, prkrahsve: Mirani, Vasili, Maksi, Renata, Mihaili, Hydajet Hyseni, Ajshe Grvalla, Marta, Kryehetuesi Majer, Engjlli K., Simoni . Benedikt Shafer, Hakan Mali, Drit Grvalla, Dardana, Bulja (Saranda), Fatkeqja, Bardhec R., Zymer P., Demushi, Baca Nesim, Xhel Kalishti, Rexhep Halimi, Shyqeri Gjeneva, Hasan Kadria, Abdullah Tahiri, Baca Avni, Baca Zymri, Muja, Sabrushi, Suliot e Vesmir Nelaj, Murtez Kryebardhi, Ryshan B., Hajzer Lumi, Agroni, Naili, Osalan Isforti, Enis Mitrovica, Drilona, Ahmet Zherka, Diellza, Gjeto S., etj., n ATENTATET jan ata t cilt prpiqen t bjn dika m shum pr Kosovn dhe lirin popullit t vet dhe popullit shqiptar. Pjesa m e madhe e tyre na dalin t gatshm q, kurdoher, t sakrifikohen pr Kosovn dhe lirin e saj.

    Grupi i tret i prgojuesve, lakmitarve, intrigantve, pseudopatriotve, shantazuesve, arrivistve dhe problematikve: Sabit Katunriu, Garipi, Rrahmani, Bedriu, Minush M., Nuri Syleviqi-Qerosi, Nazimi, Fahri Faleku, Xhahil Rambeja (Xhaviti), Proletari, Enver Hadri, Vehbi Ibrahimi, Musa Hoti, Hafif Gagaj, Fazit Melaj, Halim Berbati, Ahmad Sadeku, Rexhit Sahataj, Galan Azapi, Xhafar Dunkeli (Skenderi)., Xhabir Shatori (Bacaloku), Avdyl Prapashpina, Ambasadori A.B., Korrespondenti A.S.,etj., n ATENTATET, jan ata t cilt bn ashtu si u detyruan t bjn, si patn dshir t bjn, si nuk ditn t bjn, apo si i urdhruan t tjetr t bjn kundr liris s popullit t vet.

    Grupi i katrt i spiujve, vrassve, kriminelve, Rezil Mejtepi, Fekir Dalena, Selim Brosha, Ermir Fatahu, Josip Karaxha, Sadi Bakaj, Adashi i Jusufit, Diplomati B.H., Mysafiri nga Bllaca e Lumbardhit, etj., n ATENTATET tipizohen si informatort e shklqyeshm, frymzuesit, nxitsit, prpiluesit, farkuesit, urdhrdhnsit e urdhrmarrsit, shkelsit, vrassit dhe ekzekutort deri n krim, kundr liris s popullit shqiptar, kundr Kosovs.

    7. Autori - Personazhi

    Shpesh flitet se personazhi sht edhe romani, vepra e tij. Ose anasjelltas: romani sht personazh dhe lexuesi e ndjek at npr tekstin e tij. Ky sht edhe nj debat n teorin e letrsis. Ka roman personazhi. Ka dram personazhi. Pra ka edhe monodram.

    Te ATENTATET, na del Mirani personazhi kryesor. Ai sht unik dhe i gjithkundshm. Pa te dhe veprimin e tij, nuk lviz as teksti n kt libr. Ai sht i gjall, por edhe i vdekur. Ai flet, diskuton, qesh, feston, dashuron, qan... Ndoshta sht njri ndr personazhet m t tejdukshm n letrsin shqipe t njzet viteve t fundit. Kur nj libr ka brenda vetes autorin si personazh, aq m shum ky libr sht autobiografik dhe postmodern, figura e tij bhet m popullore, e din t gjith lexuesit se kush sht n mnyr konkrete. Ata nuk krkojn shmbllim, sepse ai sht unik. Nuk ka si t tjer. Ai sht pran tyre dhe me ta.

    Kjo sht prparsia e autorit personazh dhe e personazhit autor te romani postmodern ATENTATET, te romani autobiografik i Ibrahim Kelmendit, sepse Mirani sht vet ai.

    8. Jehona Mbyllja - Hapja

    Jehona e ATENTATEVE sht e pritur. Ajo sht e fuqishme dhe e arsyeshme. Rrfimi i tekstit sht dramatik. Sepse historia sht vet drama e jets. E gjith materja realizohet me nj dialog t shkatht, por q duhej prpunuar edhe pak, pr tu ngritur n nivelin e pranueshm letrar, t shijes letrare dhe vlers artistike. Pra, tendenca q t mbetet teksti sa m afr tekstit t historis, ka rrezikuar drejtprdrejt tekstin letrar dhe vlern e tij. N kt rast dialogun letrar dialogun artistik. Duke munguar prshkrimet gjat dialogjeve, ta zm t sjelljes s nj personazhi, shprehja e fytyrs apo ant psikologjike e bots s brendshme, shpesh faqe t tra tekstesh na dalin si nj procesverbal i mbledhjeve t celulave organizative. Kjo e ka dmtuar n nj mas leximin dhe prjetimin normal, pr sot, por pr jetgjatsi dhe rilexime, vshtir q mund t mbajn peshn e kohs.

    sht e kuptueshme se jehona ishte e fuqishme sepse atentatet mbi Jusufin, Kadriun, Bardhoshin dhe Ibrahimin, ishin t fuqishme. Madje jehona e atentatit ishte shum m e madhe pas likuidimit fizik t tre prej tyre. Plojn e vet t vrtet, atentatet e kan br duke u shndrruar e shumzuar n grindje, prarje, fyerje dhe hutim t plot n mesin e mrgimtarve, t cilt edhe ashtu kishin organizim t dobt e fillestar. Ndrsa liderin organizativ dhe politik, Ibrahim Kelmendin i cili pr fatin e tyre t mir u shptoi plumbave, n vend se ta marrin dhe ta vendosin n vendin ku e kishte dhe t shkonin pas tij, ata e morn npr kmb, e fyen, e degraduan, e mohuan dhe dmi ishte i pakrahasueshm, dhe, pr nj koh t gjat i pariparueshm.

    Jehona e ATENTATEVE sot, pikrisht edhe pr kt sht e madhe. Sepse tash shihet krejt qart se sa i madh sht br gabimi, veanrisht PAS ANTENTATIT. Befasi t madhe shprehin edhe t tjert pr ato q kan ndodhur n mesin e atyre organizimeve t tilla si ishin, dhe me ata njerz-personazhe real q kan vepruar pr dhe kundr Kosovs.

    Mbi t gjitha kjo sht JEHONA e mir, e bukur, e thell e librit t mir, q t jep dika me tekstin e vet, q t jep nj t vrtet t nj kohe dhe t atyre njerzve.

    Dhe, kt, mund ta quaj koh t mir t librit dhe t vrtets n koh t mira q po vijn pr Kosovn dhe librin e saj, tekstin e saj, t vrtetn e saj.

    Pavarsisht ksaj, nuk duhet t harrojm se romani krijohet nga autori, ndrsa historia shkruhet nga historiant dhe nga ata q prjetojn n formn e memoareve apo e rrfejn n formn e autobiografis apo kujtimeve. Prandaj ta theksojm edhe nj her librin, ktu prozn e gjat si roman apo si histori. Dhe, ktu, patjetr, funksionon fantazia e besueshmris te lexuesit tashm t shumt t ktij autori. Sepse, plqehet m tepr historia si e besueshme, ndrsa refuzohet romani si i shpikur, i krijuar si letrsi autoriale. (shih edhe te S.Hamiti.Tematologjia f.73).

    Mbyllja e nj lnde, e nj teksti, mund t ndodh. Po. Edhe n ATENTATE T t Ibrahim Kelmendit ka ndodhur nj mbyllje. Por kjo nuk sht mbyllje e qllimt. Kjo sht krejtsisht teksture, tregimtare. Autori ka prfunduar, ka mbyllur nj rrfim, nj dshmi. E kjo dshmi e ka rnduar pr nj erek shekulli. Nuk sht pak. N shpirtin e autorit ka grryer koha si thartira nj en q nuk zbrazet. Teksti, rrfimi, dshmia m n fund shkrimi sht nj pastrim (katarsis) q me kt roman ka ndodh dhe sht liruar e vrteta e autorit dhe sht liruar vet ai. Ai ka mbyllur nj cikl dialogsh, monologsh, nj varg vajesh dhe nj varg plumbash q kan marr jetrat e shokve dhe bashklufttarve t tij. Natyrisht bashk me t gjitha kto sht rrumbullaksuar me nj rrfim t veant, me nj tekst t veant, nj koh dhe periudh e veant, krejt natyrshm.

    Hapja bhet e natyrshme pas prfundimit e mbylljes s natyrshme. Ibrahim Kelmendi ka fituar prvoj me ATENTATET dhe ka marr m shum guxim nga lexuesi i tij si dhe jehona e mir, shum e mir, e librit. Ai tashm mund t prballoj edhe shkrimin e teksteve t tjera letrare, artistike, dokumentare a historike edhe me nivele m t larta. Mjafton q tash ka br nj prmbyllje t qlluar n veprn e tij t par t ktij lloji, n kuptimin e ideve dhe ecuris s tyre deri n nj jehon, deri n nj mbyllje dhe deri n nj hapje.

    Tash, Ibrahim Kelmendi nuk e ka aspak t vshtir t bj nj hapje t re pr t deprtuar edhe m thell n perandorin e shkrimit edhe t shkrimtaris.

    Kthehu ne fillim

    ----------------------------------

    Intervist me Ibrahim Kelmendin Republika, nr.5/2007



    BALLAFAQIMI ME T KALUARN E HIDHUR T KOSOVS T TREMB PRHER



    Intervistoi: Salih KABASHI, Botues i revists Republika

    _____________________________________

    Ibrahim Kelmendi sht personalitet i njohur politik dhe publicistik i Diaspors shqiptare n Evrop. Nj ndr njohsit m t mir t saj, nj koh t gjat bashkpjesmarrs dhe bashknismtar i lvizjeve kombtare jasht vendit, ai muaj m par ka br nj bum t vrtet mediatik me librin m t ri t tij me titull Atentatet, ku me nj stil t rrall dhe modern prej rrfimtari t sakt, ka shpluar ant e errta e t shumprfolura t aktiviteteve klandestine dhe figurave t njohura e m pak t njohura n emigracionin e ri shqiptar t Kosovs, dhe jo vetm t atij. Duke qen se libri Atentatet sht nj aren e gjer ku zbulohen e demaskohen prapaskena t ngjarjeve t ndryshme brenda gjirit t mrgats son, duke qen se n at aren defilojn rezil e katil prball nj mase shqiptarsh t vuajtur dhe t djegur pr Atdhe, duke qen se n librin e tij e shohim ciprcullak t zhveshur edhe UDB-n gjakatare, edhe mjerant shqiptar, t cilt pa ia ditur mir hallin vetit, ishin futur atje ku e kan vendin vetm t menurit, t ndershmit dhe trimat, duke par, n fund, se me librin Atenta*tet, pothuajse sht hequr misteri i atentatit m t bujshm t UDB-s mbi tre shqiptar t mdhenj, duke e nxjerr n kokr ledine vet vrassin, ne, autorit t librit, z. Ibrahim Kelmendi, i jemi drejtuar pr nj intervist. Ai pas pyetjeve tona ka br shtitjen e tij npr nj koh t vrullshme, duke evokuar dhe duke dshmuar pr nj pjes t historis, n t ciln ai padyshim e ka vendin e tij t merituar, tepr interesant dhe gjithsesi t dhimbshm.



    Ballina e librit "ATENTATET"

    Republika: Libri yt Atentatet ka zgjuar interesim t madh ndr lexues. Me t ke gzuar dhe ke hidhruar njerz. Kt e kam par si dika normale. Por, duke biseduar rreth librit tnd kam vn re se disa edhe jan trembur! Si e shpjegon kt t fundit?

    KELMENDI: E logjikshme se do t tremben. Nuk sht i leht ballafaqimi me t kaluarn, sidomos pr ata q dshirojn t real ektojn. Edhe vet jam trembur pasi e kam lexuar romanin, por tashm si lexues. Sa her i kam shtruar vetes pyetjet: sht dashur Mirani dhe bashkveprimtart e tij tia vshtirsojn e tia ngatrrojn aq shum vetes jetn e tyre, gjegjsisht veprimtarin e tyre? A mos kan mundur t zgjedhin nj rrugtim m t thjesht dhe m t suksesshm? Prse sht dashur ti bjn aq shum hile njri-tjetrit? Prse t angazhuarit e UDB-s dhe t strukturave t ngjashme nuk kan respektuar ligjet prkatse t kohs, pr t mos sharruar deri n krime t rnda e antiligjore, rrjedhimisht prse jan angazhuar deri n kriminalitet ekstrem atentat ndaj personaliteteve kaq njerzore, si ishin Jusufi, Kadriu e Bardhi? Prse veprimtart patriot nuk kan qen m t ngritur, pr t gjetur forma m demokratike t organizimit? Prse panevojshm i kan ngatrruar konceptet ideo-politike, kur,

    par nga pozicionimi i tanishm, duket se duhet ta ken pasur m t leht tia qllojn, se si mund t bhej m leht dhe m mir ajo veprimtari patriotike, sesa si kan menduar e vepruar? M kso pyetjesh mund t vazhdohet edhe m. Duke iu prgjigjur pyetjeve t tilla, secili personazh i romanit do t duhej t ndjehej i ndruajtur, pr t mos thn i trembur, si jeni shprehur ju. Po vjen koha e llogaridhnies pr secilin personazh q ndjehet i ndruajtur dhe i friksuar, para vetes dhe para t tjerve; ai q ka br krime t jap llogari pr krime, ai q ka br gabime, t jap llogari pr gabime, madje edhe ndonjri t ndjehet i penduar, prse nuk ka menduar e vepruar m mir e m shum. Sigurisht, edhe Mirani duhet t ndjehet i ndruajtur: Ka marr prsipr barr t rnd, pa qen i paraprgatitur, gjegjsisht pa qen i zoti, pr ti dal zot si duhet e sa duhet.

    Republika: Kjo koh e PASLIBRIT, le ta quaj kshtu, far prmbushje (knaqsie) t ka sjell?

    KELMENDI: Thn t drejtn, ndjehem sikur kam br nj si katarsis (lirim t shpirtit), pasi kam qen i mbingarkuar me barr t rnd, kurse tani sikur po ndjehem i shkarkuar.

    Asgj m t bukur e m t mbl ska sesa e vrteta

    Republika: N librin tnd ka lloj-lloj personazhesh, disa prej t cilve, pavarsisht kamuflazhit t holl q u ke br, disa nga ne nuk e kemi aq vshtir ti identifikojm. Ndrkoh q edhe m leht do ta ken q aty ta gjejn veten ata q t mbuluar e gjysmmbuluar shfaqen gjat rrfi mit tnd artistik-memoaristik. Cilat jan reagimet e tyre, pasi q, supozoj, nuk do ta ken leht gjat asaj cope jet q atyre u ka mbetur?

    KELMENDI: Edhe Miranit mund ti vij keq pr shum (mos)angazhime t tij, edhe atij i duhet t merret me t kaluarn n pjesn e jets q i ka mbetur, q do t thot, edhe Mirani do t m jap llogari mua. Po kshtu, edhe personazhet tjera do duhej t ballafaqoheshin me veprimtarin e tyre. Uroj q tu ket mbetur njerzi e mjaftueshme, q ta prpunojn njerzishm t kaluarn e tyre. Edhe pr Rezilin ndjej keqardhje, pasi edhe ai nuk do t ishte i till, sikur t mos jetonte n at hapsir e koh, gjegjsisht n ato rrethana. Sigurisht, sikur Kosova t mos kishte qen e robruar, sikur t mos kishin qen ato struktura e mekanizma, q i krijon do pushtues, edhe ai do t mund t ishte njeri pa kto gjynahe q i mvishen n roman. Sa njerzore do t kishte qen, sikur ai vet ta tregonte publikisht gjith t vrtetn. Ather un do t kisha treguar mshir njerzore pr t, duke u nisur nga fakti, se kolektiviteti yn (kombi yn), nuk ka qen n gjendje ta rrethoj secilin pjestar t tij, q t mos rrshqas n krime, si mendoj se ka rrshqitur Rezili. Sa u prket reagimeve t personazheve, deri tani kam pasur vetm reagime pozitive. N prurim t librit ishte i pranishm edhe Vasili, me t cilin u prqafuam shum prmallshm, pasi nuk ishim par prej kohsh. Letr m ka drguar edhe bashkshortja e Kadriut. Me lejen e saj po sjell nj pjes t letrs: Ka koh (vite) q nuk jemi par, por ja q bota sht e vogl dhe pr t gjallt krijohen mundsi n aste t caktuara kontakti. N kt rast kontakti elektronik. Kt e bj, pas leximit t veprs tnde historike Atentatet, pr t ciln t prgzoj nga zemra! Edhe njher urime! Me t dal nga shtypi e lexova me nj frym. Pasi jam njra ndr protagonistet e asaj ngjarjeje makabre q bri UDB-ja me vrasjen e tre bijve (udhheqsve t denj) t Kosovs dhe n disa rrethana kam qen edhe pjesmarrse e drejtprdrejt n ato ndodhi para dhe pas vrasjes, nuk u durova pa t shkruar, pr t prgzuar. T them t drejtn, u ktheva prapa 25 vjet, duke kujtuar e prmalluar dhe plot emocione at koh sa t bujshme, aq edhe t dhimbshme, ku ti me spikam ke paraqitur do personazh. Pr ato rrethana, ku pjesmarrse kam qen edhe vet. Vrtet secilin personazh e ke paraqitur t till si pata mundsi ti njihja edhe vet. Kjo m bn t besoj se edhe ata t cilt nuk pata mundsi ti njihja, i ke paraqitur tamam ashtu si ishin n realitet, t lidhur me UDBn jugosllave, pr t shkatrruar Lvizjen...



    Ibrahim Kelmendi

    Po i mirpres edhe reagimet kundrshtuese, sulmuese e fyese, edhe pr faktin se tani jetojm n rrethana t liruara dhe mund t diskutojm, t debatojm e t prplasemi publikisht e demokratikisht, rrethana kto q fatkeqsisht nuk i kishim kur na kan ndodhur gjith ato prplasje, hile e tragjedi, por edhe suksese, meq, megjithat, ia dolm t formojm organizatn pr t ciln ishim angazhuar dhe kishim vendosur bashk: Jusufi , Kadriu, Bardhoshi dhe un.

    Gjykimin real do ta bj brezi tjetr, pasi ai do jet i liruar nga subjektivizmi yn

    Republika: Jo vetm gjat leximit t veprs, por edhe tashti kam menduar se ti mund t kesh provokuar ortekun me rrfi min tnd t guximshm. A mendon se n t ardhshmen mund t kemi edhe nga t tjer libra t ngjashme mbi veprimtarit n emigracion?

    KELMENDI: Sigurisht. Sa pr sqarim, kam botime t gatshme, por nuk i kam botuar, pr disa arsye. Arsyeja m kryesorja ka qen distanca e pamjaftueshme kohore, si n rastin e ngjarjeve q trajtohen n roman. Pata filluar me prgatitje t librave, n t cilt do t trajtoheshin (n pikpamje publicistike), n mnyr sa m t kompletuar, gjith veprimtaria patriotike e emigracionit.

    Kur z. Shaban Sinani i bri recensionin librit pr emigracionin e Belgjiks, m pati kshilluar q ta shtyj pr m von botimin e atij libri. Pra, bhet fjal pr librin, t cilit i sht br edhe korrektura gjuhsore dhe sht br faqosja dhe ai po pret i faqosur (n boca) kohn kur duhet t botohet. Po vetkuptohet, po pret edhe mundsit financiare pr ta realizuar botimin. N faz t prgatitjes jan pr secilin shtet t paktn nga nj libr dhe t tjer.

    Shpresoj se edhe t tjert do merren me kt tematik, secili nga kndvshtrimi i tij, pr t kompletuar gjith tablon, pasi t paktn nj e treta e shqiptarve jan emigrant dhe ata kan dhn kontribut t gjithanshm, i cili nuk do t duhej t injorohej. Kurse gjykimin real do ta bj brezi tjetr, pasi ai do jet i liruar nga subjektivizmi yn. Atij brezi do tia lehtsojm punn vlersuese, nse i prgatisim sa m shum informacion dhe analiza, qofshin kto edhe subjektive.

    Arkivi m i sakt sht vet populli

    Republika: Nj dit do t hapen dosjet, ku secili do t ket mundsi, si n Slloveni, bie fjala, q t ket qasje n dosjen q ka mundur ta ket mbajtur pr t Shrbimi i Sigurimit t Shtetit, apo ndryshe policia politike komuniste e njohur si UDB. Kur kihet parasysh se dosje t tilla jan bartur n Beograd, a mund t imagjinosh rrmujn q do t shkaktonte kthimi i tyre n Kosov dhe hapja e tyre pr publikun?

    KELMENDI: Nse Beogradi nuk do t demokratizohet, ather duhet pritur se dosjet do t manipulohen e do t sajohen, varsisht nga nevojat politike ditore, pr ti shrbyer politiks se tyre nacionaliste. E vetmja mundsi pr tju kundrvn spekulimeve hileqare sht trajtimi i tyre nga ekspertt. Zhvillimi i shkencs ka shkuar deri atje, sa t konstatoj saktsisht se kur sht prpiluar nj shkres, gjegjsisht nj dosje. Prandaj dhe duhet t shfaqim rezerva, kur ata do ti servirin. Kurse arkivi m i sakt sht vet populli, pasi secilit individ ai ia di veprimtarin konkrete, q do thot se rrethi ku jam angazhuar un e di se cili kam qen dhe far kam br. Disa kujdestar jan interesuar m hert ta bombardojn opinionin me dezinformata, por n fund t fundit, mua asnj dezinformat nuk do t m irriton pr at q e kam njohur personalisht.

    Republika: Njri nga personazhet e tua, n Rambuje, gjat mbajtjes s Konferencs, me pretendimin e njohsit t historis, pr t mos thn se propagandonte, tregonte me shembuj se ne si komb mund t kemi perspektiva vetm nn far perandorish. Tregonte pr perandort bizantin e romak me origjin ilire-shqiptare, pr pashallar turq po ashtu t rrnjve tona kombtare dhe vinte te kulmi: arritja mu n krye t shtetit jugosllav t shqiptarve nga Kosova si kuadro federative. Prfundimin nuk e kishe vshtir ta nxirrje: t rrinim ende me Serbin sepse aty, donte t linte t kuptohej, mund t shklqejm m mir si komb!!!

    KELMENDI: Ai ka shprdoruar t drejtn e liris s t shprehurit t mendimit, edhe pse spekulimi dhe falsifikimi, ose pozicionimi kundr liris s kombit tnd, nuk mund t arsyetohen me liri t mendimit.

    LPK-ja n Bruksel nuk e pranoi n gjirin e saj Enver Hadrin

    Republika: Edhe n librat edhe n intervistat sht vn re nj guxim i mirfillt q ti mitizosh disa fi gura t emigracionit, t cilat tanim kan dhe lapidar dhe nj literatur t tr himnizuese pr ta. Me pak fjal, edhe nj her: Kush ishte Enver Hadri?

    KELMENDI: Nuk di t ket br ndokush lapidar pr Enver Hadrin, i cili edhe do t mund ta kishte merituar para Vebi Ibrahimit (t cilit i sht ngritur nj n fshatin Uglar t Gjilanit dhe shkolls aty i sht vn emri i tij). Nga kndvshtrimi im, i ndjeri Enver Hadri ka qen personalitet i dyzuar, tepr kundrthns. Nuk m kan penguar (dez)informatat e prfoljet se ai u shrben njkohsisht Sigurimit shqiptar dhe UDB-s jugosllave. Un kam qen i prir t vlersoj kontributin e prditshm t secilit.

    Ta zm, kur Sekretari i par i ambasads jugosllave n Bon, z. Shefqet Hashani, na prkrahte gjat formimit t Klubit shqiptar n Dsseldorf (Dyseldorf), ne e mirpritnim, edhe pse ai ishte nj krye-udbash zyrtar, ndrsa na hidhronte kundrvnia e korrespondentit t athershm t gazets Rilindja.

    T kthehem edhe nj her te Enver Hadri. Gjat viteve t fundit Lvizja ka bashkpunuar me t, por duke e mbajtur n distanc, pra i jepnim t dhna pr gjendjen n Kosov q ai ti plasonte dhe kaq. Lutjes s tij pr ta pranuar n Lvizje nuk i prgjigjeshim, sepse antart e Lvizjes n Bruksel nuk e pranonin.

    N fund gjykuam se ai e pagoi me jet vendimin e guximin e vonuar pr t dal nga tutela e UDB-s, prandaj u angazhuam tia bjm nj varrim pompoz kur at e vran kriminelt serb. Kurse mitizimi, se ishte intelektual, bnte shum veprimtari patriotike, kishte lidhje t mira me strukturat politike n Bruksel e Strasburg, sht vetm mitizim, i prodhuar dhe i fryr kryesisht nga padront e tij n fillim dhe m von nga ata q dshiruan t prfitonin individualisht nga vrasja e tij. Sigurisht edhe nga t painformuarit. Po m lejuat, do ti bja nj lloj vlersimi matematikor angazhimit t tij. Guximi dhe vendimi i tij pr t dal nga tutela e shrbimeve inteligjente jugosllave, prfitimi politik nga vrasja dhe gjat varrimit t tij (nse mund t shprehem kaq teknikisht), i kompensojn me mbi 50 pr qind dmet e tij t viteve t 80-a. Prandaj un do ta klasifikoja m shum pozitiv sesa negativ.

    Republika: Po Vehbi Ibrahimi?

    KELMENDI: Pr kt njeri, si edhe pr t ndjerin Musa Hoti, n rivarrimet e t cilve qe angazhuar edhe TMK-ja, nuk diskutoj me dshir, pasi n hapsir e koh i kam urryer pr veprimtari t tyre t dendura kriminale. Vetm kur do t m ofrohen argumente t tjera pr kundr, q un nuk i kam ditur, do t ndrroja qndrim dhe tu krkoja falje publike.

    Republika: Nj pyetje tjetr: A ka pasur dhe sa mund ta ket pasur UDB-ja n dorn e saj politikn kadrovike n lvizjet atdhetare t emigracionit?

    KELMENDI: Prgjigjja e sakt do t dal kur do t hapen arkivat, por par nga distanca e sotme, duke analizuar veprimtarin e disa veprimtarve, them se UDB-ja mund ti ket futur hundt n radht patriotike t mrgats, m shum sesa dshirojm t dyshojm. Sigurisht, do kishim br m shum, sikur t kishim qen n gjendje t minimizonim dobsit tona, pr t prballuar luftn speciale q na bnte UDB-ja, sidomos luftn q e bnte prmes t ashtuquajturit organizim t legalizuar pluralist gjat viteve t 90-ta.

    Republika: Doni t thoni se LDK-ja e Diaspors kishte brenda njerz t UDB-s?

    KELMENDI: N trendin (euforin), pr mendimin tim t inskenuar n Beograd, pothuajse gjith pjestart (informatort) e UDB-s dorzuan librezat partiake t Lidhjes s Komunistve t Kosovs dhe u antarsuan n LDK-n (popullore). E njjta eufori ndodhi edhe n Perndim.

    Sa pr informim, Programin, Statutin dhe flet-antarsimin n LDK i kam shtypur e shumzuar pr her t par un (t prpunuar mir grafikisht) dhe kam angazhuar q t shprndahen n demonstrat t LPK-s n Bon n fillim t vitit 1990. Gjykoja se duhej t ndihmohej q t organizohej edhe n Perndim, pr t angazhuar bashkatdhetart q friksoheshin t angazhohen n LPK. Pata vepruar kshtu, edhe pse kisha dyshime se riorganizimet n Kosov nuk ishin autentike. Ai riorganizim po ndodhte n kohn kur Lidhja e Komunistve t Kosovs, Lidhja Socialiste, Lidhja e grave, Lidhja e Rinis, etj., deri diku i kishin dal nga kontrolli pushtetit t centralizuar monist n Beograd. Tani, po themelohej nj LDK, q duhej t prfshinte gjith popullin dhe n mnyr t centralizuar, t kanalizuar dhe t kontrolluar duhej t menaxhohej revolta popullore e vitin 1989. Dhe fatkeqsisht ajo ndodhi. Revolta e rrebelimi aktiv i vitit 1989 u futn n arkivolin q mbante mbishkrimin LDK.

    Megjithat, po ndihmoja LDK-n q t shtrihej edhe n Perndim, edhe pse Programi i saj binte ndesh me kmbnguljet e deputetve t Kosovs n Kuvendin federativ, t cilt po mundoheshin t mbronin diskualifikimin juridik e politik t Konferencs s Bujanit, t cilin e krkonin deputet serb, n kohn kur Programi i LDK-s ishte pozicionuar kundr vendimeve t Konferencs se Bujanit, etj.

    Shkurt e shqip, n LDK nuk ishin infiltruar njerz t UDB-s, por ata ishin ndr bashkthemeluesit kryesor t saj dhe ata ia prcaktonin kahen ideo-politike e organizative.

    Sa her bashkveprimtart m kishin informuar, se e kishin par UDB-ashin famkeq, Selim Brosha, t vizitonte Kryetarin e LDK-s n Gjermani, z. Hafi z Gagica, n zyrat e ksaj Lidhjeje n Shtutgart. Dhe kjo nuk ndodhte fshehurazi, por me nj soj fodullku, pr t dshmuar pr rrethanat e kthesat e reja q po ndodhnin n Kosov e jasht.

    N fillim UDB-ja shfrytzonte edhe dobsit e paaftsit tona organizative

    Republika: ǒishte ajo pun: Iknin nga burgjet, apo thjesht vinin n Gjermani a Zvicr dhe hop! bheshin lider t organizatave me emrtime patriotikelirimtare!

    KELMENDI: N fillim nuk kishim t dhna dhe mundsi pr tu mbrojtur nga t tillt, sepse UDB-ja, nprmjet atentateve, na e kishte zn hapin. Pastaj, ata i shfrytzonin edhe dobsit e paaftsit tona organizative, fillestare. M von kaluam n ekstrem tjetr. Vinin nga Kosova kuadro t sprovuar patriotikisht, na afroheshin, ne (disa drejtues t Lvizjes) i denigronim ata duke i detyruar t bhen antar t thjesht n baz, si shpreheshim ather, ose nuk i afronim fare, nse ata ishin m t kualifikuar intelektualisht.

    Republika: N emigracion, pos punve t mdha n dobi t Kosovs, ka pasur me shumic intrig. Ka pasur edhe prcjellje t njerzve t thjesht dhe t dlir duke shpifur pr ta se gjoja nga nj kabin telefonike n Zrich, Dseldorf a Gjenev ishin dgjuar t prmendin emra t ndryshm q intriguesit i lidhnin me personazhe konkrete n hierarkin e policis sekrete jugosllave. Ju udhheqja, bie fjala e LPK-s, e keni toleruar nj gj t till, madje e keni praktikuar. Kshtu puntort sezonal shantazhoheshin jo vetm nga UDB-ja e Jugosllavis por edhe nga njfar maniri udbesk prbrenda lvizjeve t emigracionit...

    KELMENDI: Sindromi i friks ishte gjithandej, pasi UDB-s i kishte dale nami si e gjithpranishme. N fakt ai ka qen shrbim i fuqishm dhe pr kt t bindin shum edhe vrasjet e paslufts n Kosov, pavarsisht pranis s forcave ndrkombtare dhe shum shrbimeve inteligjente. Raste konkrete, q aludoni ju, nuk po m kujtohen.

    Qysh n vitin 1978 UDBja e kishte filluar at fushat dhe donte ta

    shprbnte veprimtarin ton t organizuar

    Republika: Mund t them, pr aq sa mbaj mend, se nj ndr figurat m t prfolura, n prmasat e saj shpeshher negative e diskredituese jasht do logjike, ke qen ti vet. Ku ndizej e kush e ndizte at zjarr aq t madh t dyshimeve?

    KELMENDI: Besoj, prgjigjen e dini vet. Por, meq po krkoni t prgjigjem un, ather ajo fushat ishte e koordinuar nga UDBja. Qysh n vitin 1978 ajo e kishte filluar at fushat dhe e kishte intensifikuar n prag dhe sidomos pas atentateve, pasi qllimi ishte q t shprbj veprimtarin ton t organizuar, meq duhet t ket parashikuar se do kishte ndikim t madh, po u lejua t konsolidohej e t rritej. Koha dshmoi se ne e prballuam at dhe bm maksimumin e mundshm. Sigurisht, do kishim br m shum, sikur t kishim qen n gjendje t minimizonim dobsit tona, pr t prballuar luftn speciale q na bnte UDB-ja, sidomos luftn q e bnte nprmjet t ashtuquajturit organizim t legalizuar pluralist gjat viteve t 90-a, si e thash edhe m heret.

    Evropa ka qen mir e informuar pr gjendjen dhe padrejtsit n Kosov,

    por i ka munguar vullneti i mir pr t mbajtur qndrim t drejt

    Republika: Edhe n librin tnd edhe n intervistat, ke vlersuar si m t ngritur emigracionin n Zvicr n raport me at t Gjermanis, ndrkoh q pothuajse nuk i ke ln far peshe atij n Belgjik. Pse?

    KELMENDI: Kjo mbase ka ndodhur edhe pr shkak t madhsis numerike t imigrantve n kto vende. Kto dy emigracione ishin m me ndikim n Kosov e Maqedoni, ngase kishin lidhje m t ngushta m vendlindjen. N Belgjik ishte emigracion m i vogl dhe m i shkputur, par thjesht edhe n relacion t ndihmave sociale, pasi nprmjet ktyre ndihmave emigracioni mund t ushtronte ndikim m t madh n vendlindje.

    Lvizja po prqndrohej pr t rritur angazhimin lirimtar n Kosov. Disa individ n Bruksel, q angazhoheshin individualisht, mendonin se rol t madh kishte angazhimi i tyre individual n takime me personalitete politike t Brukselit, informimi i tyre nga kta individ.

    Un prfaqsoja konceptin, se ato personalitete e njihnin m mir gjendjen n Kosov sesa individt q prpiqeshin ti informonin ata, pasi pr at pun ata kishin t angazhuar shrbime e struktura t shumta profesionale. Prandaj, ata nuk ia mbanin ann e Kosovs, jo pse nuk e dinin t vrtetn, por sepse nuk donin. Ata ishin t prir t prkrahnin m t fortin Serbin, meq kjo do tu kushtonte m lir. Mendoja se vetm aftsimi yn, pr t prballuar e pr ta provokuar sa m shum Serbin, do ti detyronte ndrkombtart q t ndrrojn qndrimin. Nuk besoja n konceptin, se me lobim do ta mundim Serbin, pasi dija se ajo ishte shum her m prpara, me kuadro, me lidhje e me financa. T vetmin shans kishim gjendjen n terren. Pr kto shkaqe dhe t tjerat q nuk po i prmend me kt rast, nuk i kam dhn pesh emigracionit t Brukselit, pr ka duhet tu krkoj q tani falje bashkveprimtarve atje, q ishin t organizuar n Kshillin e LPK-s n Bruksel. Ata, brenda mundsive t tyre, kan kontribuar shum, por jo sa dshironim dhe jo aq sa t kishin ndikim m t madh n at emigracion.

    Ndoshta shpjegimet n t ardhmen do t ma ndryshojn mendimin, por jo disa propaganda t individve, t cilt, - m fal pr fjalorin, - mendojn se sa her kan pordh n Bruksel, kan lshuar nga nj bomb atomike.

    Nga prvoja personale di, personalitetet politike q kam takuar n Evrop, kan qen mir t informuar pr gjendjen dhe padrejtsit n Kosov, por u ka munguar vullneti i mir pr t mbajtur qndrim t drejt, pasi kishin pr baz vetm interesat e tyre t ngushta shtetrore. Edhe sot, t till pushtetar evropian din se, m t fituar materialisht jan nse prkrahin Serbin dhe jo Kosovn, por fatmirsisht, sundimtart e athershm demokrat amerikan (Clinton, Ollbrajt, Clark e t tjer prkrahs t doktrins dhe angazhimit t tyre), i imponuan Evrops dhe bots edhe drejtsin humanitare. UK-ja nga toka, ata nga qielli, e nxorn Serbin nga Kosova. Ktyre, shqiptart q din t vlersojn lirin e tyre elementare, gjegjsisht lirimin nga pushtimi serb, duhet tu jen gjithher mirnjohs.

    Prplasjet kryesore i kishim n mes vete, vet brezi yn

    Republika: N emigracion ka pasur nj ndeshje gjeneratash: Emigracioni i Kosovs (kupto ai i viseve shqiptare nn Jugosllavi) prball atij t vjetrit nga Shqipria. As 28 nntori nuk i bashkonte, sepse haheshit pr flamurin. Pastaj grindeshit rreth prparsive si: a m par duhet rrzuar Enver Hoxha apo t lirohet Kosova. Si i shpjegon kto nga kjo distanc kohore?

    KELMENDI: E para, kur kan filluar lvizjet tona n vitet e 80-a, ai emigracion, n kuptimin patriotik e politik, pothuajse nuk ekzistonte. N njfar forme ai ishte shkrir n veten e tij, pasi brezi i dyt i tij nuk donte tia dinte pr angazhim t baballarve. Shikuar nga ky kndvshtrim, ndonj prplasje serioze politike e ideore nuk kemi pasur, pos ndonj prplasjeje simbolike, pa pesh. Pra, emigracioni i vjetr politik n vitet e 80-a nuk ka qen faktor, por vetm fiksion. Prplasjet kryesore i kishim n mes vete, vet brezi yn, sepse UDB-ja dhe naiviteti yn na impononte luft politike e ideore, ta zm se si t festohet, me flamur me yll, ose pa yll, me fotografi t Enverit ose pa t, me fotografi t Titos n klube shqiptare ose pa fotografi , me cilt flamuj t dalim n demonstrata, etj.

    Fondin 3 prqindsh e pati prvetsuar e tjetrsuar gjat dhe pas lufte

    pseudo-kryeministri Bukoshi

    Republika: Emigrantt jan mjel nga shumkush. Mjelja m hert ka qen si ka qen, pare n kapu, ndrsa n fillim t viteve 90 ajo u b institucionale. Pasi q kam lexuar se do t flassh pr keqprdorime fondesh, nisja me kt intervist!

    KELMENDI: Fillimisht nj sqarim: Lvizja nuk e ka mjel emigracionin me t holla t hedhura n kapu e n paketa, si na kan prfolur strukturat afr UDB-s dhe ndonj i painformuar. Veprimtarin patriotike e kemi mbajtur me vetkontribut dhe me ndihma t simpatizuesve t angazhimeve tona.

    Sa u prket fondeve, nuk sht tematik q mund t sqarohet nprmjet intervistave. Bazuar n prcaktimin tim, t drejt institucionale shtetrore pr t krkuar llogari, mediat mund t krkojn vetm pr Fondin e Republiks s Kosovs, pasi n at Fond emigrantt kan qen t detyruar t paguajn tatim (3 pr qind nga t ardhurat). At Fond e pati prvetsuar e tjetrsuar para, gjat dhe pas Lufte pseudo-kryeministri Bukoshi.

    Sa i prket Fondit Vendlindja thrret, ai ka qen Fond i Lvizjes dhe i UK-s, n t cilin sht derdhur vetm ndihma vullnetare (dhe jo tatimi) dhe prandaj mediat sikur nuk kan aq shum t drejt morale pr t krkuar sqarime e llogari. Vrtet, un kam qen krye-prgjegjs pr kt Fond n Gjermani dhe si prgjegjs i dyt, pas t ndjerit dhe t lavdishmit Jashar Salihu, pr gjith Fondin Vendlindja thrret. Kam mdyshje se kujt dhe kur jam i detyruar ti jap llogari. Sigurisht, disa shprdorues t mjeteve t ktij Fondi i kam nn ivestigim (vzhgim), se si po sillen tani; T dhnat pr ta i kam t gatshme, por do ti publikoj kur un e gjykoj se sht koha, ose, n ndonj rast fatkeq, do ti publikojn ata q ua kam dhn ti ruajn kto shnime.

    LPK-ja e sotme nuk sht LPK-ja e para Kuvendit t Prizrenit 1999

    Republika: Tash nuk je n asnj parti politike. LPK-s i ke thn lamtumir qysh m 1999 n Prizren. Tash m intereson q pr lexuesit e rinj dhe pr ata q mund t ken harruar, t m thuash se gjat gjith karriers tnde t gjat, me cilat figura politike ke qen n udhheqje, si i ke par ata dikur, si i shihje dje, si i sheh sot?

    KELMENDI: Fillimisht nj sqarim: LPK-s nuk ia kam dhn un lamtumirn, por Kuvendi legjitim i vitit 1999 n Prizren. Ai Kuvend pati vendosu q kjo Organizat meritore t shprbhet dhe antart e saj, kush sipas prcaktimit individual ideor e politik (meq Lvizja kishte prbrje pluraliste), t organizohen n parti politike. Partia e tanishme e LPK-s nuk sht LPK-ja e para atij Kuvendi. Kta q e kan formuar kt parti, nuk kishin t drejt morale dhe juridike, t formonin kt parti-lvizje me kt emr, meq kt t drejt ua ndalon vendimi i atij Kuvendi.

    Sa u prket figurave politike, po ta dija pr k konkretisht e keni fjaln, do tju jepja prgjigje konkrete.

    Meq nuk jeni konkretizuar, ather edhe mua m mbetet t jap prgjigje t prgjithsuar. Nse i keni parasysh figurat politike, t cilat un i kisha bashkveprimtar, ather me keqardhje m duhet t prgjigjem, se ndaj disave ndjehem i zhgnjyer, sidomos ndaj disave q u angazhuan n politik. Mendoj se t tillt nuk e prballuan tundimin e fams s papritur, n ndonj rast edhe t pamerituar, por t imponuar mekanikisht, nuk e prballuan tundimin e pushtetit dhe t pasurimit t pamerituar.

    Republika: UK-ja ka dal nga LPK-ja, m von a mund t thuhet se ajo n njfar mnyre udhheqjes s lart t LPK-s i doli nga dora?

    KELMENDI: Keni t drejt, Ushtrin lirimtare t Kosovs e ka themeluar LPK-ja, sht prkujdes me prkushtim pr rritjen dhe konsolidimin e saj. Prgjithsisht, LPK-ja e ka ruajtur primatin e drejtimit t UK-s n aspektin politik, e ka menaxhuar sektorin e saj t logjistiks. Disa segmente t fraksionizuara t UK-s qen pavarsuar nga LPK, edhe pse drejtues t atyre fraksioneve vazhdonin t ishin n struktura t LPK-s. M konkretisht, bhet fjal pr disa individ, q u interesonte pasurimi financiar dhe krijimi i karriers se tyre politike n llogari t UK-s.

    Republika: Komandantt e UK-s kan qen kuadro t LPK-s apo jo?

    KELMENDI: Pr aq sa jam un i informuar, t gjith komandantet e zonave dhe pothuajse t gjith komandantet e niveleve t dyta e t treta kan qen antar t LPK-s.

    Republika: Nga kjo distanc kohe si e shpjegoni ju prpjekjen e asokohshme pr ta vn UK-n nn ombrell t FARK-ut e t Qeveris s Kosovs me seli n Bon?

    KELMENDI: Insistimi pr ta vn UK-n nn kontroll, gjoja n emr t institucionalizimeve, ishte vetm nj prpjekje hileare pr ta zhbr UK-n. Ato pseudo-institucione, pseudo-kryeministri dhe pseudo-presidenti, ishin kundrshtart m t rrept t UK-s. Por, fatmirsisht ndodhi e kundrta. UK-ja krijoi marrdhnie t mrekullueshme me Shtabin e FARK-ut nga shtatori i vitit 1998...

    Republika: Ju e keni njohur dhe e keni kontaktuar Ibrahim Rugovn. Pse nuk mund t merreshit vesh me t?

    KELMENDI: Nga ana jon me koh ia kemi ofruar bashkpunimin. Atij, me gjas i ka mjaftuar vetja e tij dhe idhullimi q i kan br turmat...

    Republika: Hysen Grvalla nj koh t gjat krkonte q ju t sqaronit rrethanat e vrasjes s vllezrve t tij dhe t Kadri Zeks. Tash kur ju kini nxjerre argumente n disa qindra faqe, si e keni par reagimin e tij, respektivisht lutjen q ju t ju ruajn si dshmitar...

    KELMENDI: Fillimisht dshiroj ta falnderoj pr mirpritje t romanit nga ana e tij. Kurse thirrjen e tij pr t m ruajtur mua, e kam mirprit si tepr normale, pasi e ka br z. Hysen Grvalla. Nga ai nuk mund t priten mendime e sjellje m njerzore, pasi i mungon prgatitja dhe kultura prkatse. Nga ata q e kan prcjell Kuvendin (e grushteve...) t LDK-s, e kan par se far shamataxhiu sht dhe tek tani mund t m kuptojn, se far zullumi m ka br ky burrrrrr gjat viteve...

    ------------------

    XHAFER SHATRI PR RIZA SALIHUN

    Kshtu ndodhi edhe me rastin e atentatit kundr Vllezrve Grvalla e Kadri Zeks. U ngrit nj pluhur i till dezinformatash sa q nuk errsoi vetm mrgatn por edhe krejt Kosovn. Ky pluhur vazhdon t ndot ambientin politik shqiptar edhe sot pas njzet vitesh nga atentati. Lakohen emra njerzish, kryesisht shqiptar. N kt ka ndikuar edhe bashkfajsia e organeve gjermane pr kt rast, sepse ato menjher pas atentatit madje edhe nprmjet shtypit nxorn dhe arrestuan si t dyshimt kryesor pr atentatin nj refugjat shqiptar nga Kosova, konkretisht Riza Salihun, duke publikuar n media edhe fotografi n e tij, gj q dshmon se sektori i UDB-s pr dezinformim, kishte kryer punn n mnyr t prkryer.



    Riza Salihu

    Riza Salihu, nj refugjat entuziast nga Mushtishti i Therands, krahas aktivitetit atdhetar ka qen i angazhuar, si jo pak t rinj t Kosovs, edhe nga ana e Ambasads shqiptare n Vjen, ku ishte qendra e sigurimit t shtetit pr Evropn Perndimore, pr t propaganduar politikn e shtetit shqiptar dhe pr t informuar pr do gj q sheh e q dgjon, jo vetm n mjediset e mrgats shqiptare n Gjermani.

    N kt veprimtari Rizah Salihu si duket ka qen edhe m tepr si i prpikt e i prkushtuar.

    Shkas pr arrestimin e tij ka qen fakti se ai gjoja i ka hapur kutin postare (Postfachun) Jusuf Grvalls, pr ta kontrolluar dhe pr t informuar Qendrn e Sigurimit shqiptar n Vjen. Jusufi gjoja e ka kuptuar kt dhe i ka informuar shokt e tij? Apo se policia gjermane e ka ndalur

    me nj rast dhe i ka gjetur nj revole

    Se Riza Salihu mund t ket pasur konflikte me grupet e tjera politike n mrgim, kjo nuk sht pr tu uditur, sepse nxitja e grindjeve dhe prarjeve n mrgat ka qen nj metod klasike e sigurimit shqiptar pr ta kontrolluar edhe mrgatn e Kosovs, e cila dit e m tepr fitonte n pesh me rolin dhe mundsit e saj. Rizah Salihun organet hetuese gjermane e mbajtn n burg rreth 5 muaj. Por Riza Salihu nuk ka qen i implikuar n vrasjen e vllezrve Grvalla dhe Kadri Zeks, ai m tepr ka rn viktim e veprimeve speciale t UDB-s gjat fshehjes s gjurmve t krimit n Untergruppenbach.

    Revista Pasqyra, Nr. 61, 2002

    (Ribotuar n revistn REPUBLIKA, nr. 5/2007, n fund t faqs ku mbaron intervista me Ibrahim Kelmendin)

    Kthehu ne fillim

    ______________________________________

    Letra e Saime Isufit personazhe e romanit Atentatet -

    drguar autorit t librit Ibrahim Kelmendi

    SAIME ISUFI:SECILIN PERSONAZH E KE PARAQITUR T TILL SI PATA

    MUNDSI TI NJIHJA EDHE VET˔



    Saime Jusufi (personazhe e romanit / bashkshortja e Kadri Zeks)

    I nderuar Ibrahim, Ka koh (vite) q nuk jemi par, por ja q bota sht e vogl dhe pr t gjallt krijohen mundsi kontakti. N kt rast kontakti elektronik. Kt e bj, pas leximit t veprs tnde historike "Atentatet", pr t ciln t prgzoj nga zemra! Edhe njher urime!

    Me t dal nga shtypi e lexova me nj frym. Pasi jam njra ndr protagonistet e asaj ngjarjeje makabre q bri UDB-a me vrasjen e tre bijve (udhheqsve t denj) t Kosovs dhe n disa rrethana kam qen edhe pjesmarrse direkte n ato ndodhi para dhe pas vrasjes, nuk u durova pa t shkruar, pr t prgzuar.

    T them t drejtn, u ktheva prapa 25 vjet, duke kujtuar e prmalluar dhe plot emocione at koh sa t bujshme, aq edhe t dhimbshme, ku ti me spikam ke paraqitur do personazh. Pr ato rrethana, ku pjesmarrse kam qen edhe vet, vrtet secilin personazh e ke paraqitur t till si pata mundsi t'i njihja edhe vet.

    Kjo m bn t besoj se edhe ata t cilt nuk pata mundsi t'i njihja, i ke paraqitur tamam ashtu si ishin n realitet, t lidhur me UDB-n jugosllave, pr t shkatrruar lvizjen...

    (Mail-letr, 05.03.2007)



    &

    Fragmente nga letra elektronike e Ramiz Kelmendit (14.03.2007):

    () Librin e kam marre bashke me "Fokusin", sapo ka dale. Edhe e kam lexuar. () Si pune e pare, mund te te them se me ke habitur - jo pak! - me stilin, ta quaj romanesk, te librit.D.m.th., me ke gezuar, ta kam pelqyer.

    E dyta, libri lexohet me nje fryme, edhe pse, perkunder natyres sate, si te njoh une, d.m.th. qe nuk nguron fare t'i thuash te bardhes e bardhe dhe te zezez e seze, kesaj here me ka munguar kjo kurajo jotja duke u fshehur pas emrave te trilluar (me ndonje perjashtim). () Libri ka nevoje per nje lekture me te mire. ()

    Kthehu ne fillim

    ________________________

    Flet veprimtari Ibrahim Kelmendi Pa dorza pr gazetn Express

    E NJOH VRASSIN E JUSUF GRVALLS



    Ai q vrau Jusuf Grvalln jeton n Kosov, n nj fshat t komuns s Suhareks. sht shqiptar dhe e ka emrin Rezil, thot Ibrahim Kelmendi n intervistn ekskluzive pr gazetn Express.

    Intervistoi: Nebih Maxhuni

    Prishtin, m 11 e 12 mars 2007

    Prishtin,10 mars Ibrahim Kelmendi. Pr gjeneratn e re ky emr sthot asgj. Ndoshta as q e din se far ka br ky njeri pr jetn e tyre. I harruar pr shum koh n jetn e diaspors, numrohet se ka qen idealisti i par i s majts shqiptare jasht Kosovs dhe Shqipris. sht ndr t pakt shqiptar t diaspors q ka pas guxim t vishet me xhins dhe n nj mnyr a tjetr ka jetuar me jetn e studentve gjerman. Pr dallim nga t tjert ai ka mundur t socializohet n jetn gjermane dhe n jetn e tij ka nxitur polemika dhe debate pikrisht pr shkak se nuk ka jetuar vetm jetn e refugjatit ose t puntorit t krahut n Gjermani.

    Ka qen njeriu i par q ka thyer heshtjen prej kohsh pr meritokracin e diaspors dhe ka botuar t dhna interesante duke anashkaluar distancn historike dhe duke prshkruar gjra t rrezikshme pr procesin i cili ende ska prfunduar.

    Si mik i afrt i Jusuf Grvalls, ai mori guximin ta prshkruaj tr realitetin e asaj kohe, duke mos kursyer persona dhe personazhe. Libri i tij i titulluar Atentatet, prfaqson nj rrezik n vete pr t vrtetn e asaj kohe.


    Vazhdon

  18. #18
    Perjashtuar Maska e Llapi
    Antarsuar
    08-08-2002
    Postime
    10,974
    Faleminderit
    37
    212 falenderime n 206 postime
    Libri n nj mnyr prfaqson edhe karakterin e hapur dhe shum t prfolur t Ibrahim Kelmendit, i cili, si shum her ka dal jasht kornizave t “qytetarit” t diaspors. Shpeshher, i ngarkuar me teza konspirative gjat jets s tij, ai ikn nga ajo hapsir n librin e tij dhe ballafaqon fakte dhe emra pa hezituar fare se mund t krijoj situata t pakndshme n jetn kosovare edhe ashtu t rnd dhe konspirative.

    Thot q e njeh atentatorin e Jusuf Grvalls, i cili jeton n nj fshat t komuns s Suhareks. I bn shenja dhe ia heq elozhet politike

    dhe meritn folklorike edhe miteve n diaspor, si thot ai, t ngritura artificialisht. Ndryshe, nga tjert, e sheh figurn e Enver Hadrit dhe Vehbi Ibrahimit, duke i prshkruar ata si njerz me merita t dyshimta.

    Libri ,“Atentatet”, duhet t jet vetm nj pjes e s vrtets t ciln Ibrahim Kelmendi, ish udhheqs i Fondit “Vendlindja thrret” dhe njeriu q ka propozuar q LPK-ja t ket fundin e saj historik n vitin 1999 n kongresin e rregullt n Prizren, sepse e vrteta tjetr duhet t shpaloset pas intervists q i ka dhn gazets Express.

    Ai flet at q rrall kush guxon ta thot.

    Express: Pyetja e cila sht shum dilematike pr secilin q ju njeh, pr shembull gjeneratat e vjetrat, jo t rejat. Pse libri “Atentatet”? Ke thn q libri do t bhet krejt n nj koh m t qet. Pse tani ky libr? sht ky dshprim i juaji me t kaluarn dhe t tashmen?



    Ballina e librit“Atentatet“

    Ibrahim Kelmendi : E para, romanin nuk e kam publikuar deri tani, sepse kam menduar q duhet nj distanc kohore, q un si autor t mund t reflektoj pr at q sht br n mrgat, e dyta, kam menduar se publikimi i mhershm do t dmtonte luftn, veprimtarin lirimtare, gjegjsisht nuk do i bnte mir asaj veprimtarie. Tani kam gjykuar q nj erek shekulli sht distanc e mjaftueshme dhe mund t thuhen t vrtetat, pa dmtuar luftn dhe pa qen i penguar nga subjektivizmi.

    Express: Pse ky dekonspirim pas 25 vitesh edhe pse ju jeni njeri nga ata q i keni ditur kto gjra, i keni njohur situatat, e keni njohur diasporn dhe njerzit atje...?

    Ibrahim Kelmendi: Mosdekonspirimi i deritanishm i atyre q kan ndodhur sht varur edhe nga ndikimi i amanetit apo porosis se Jusuf Gervalls, i cili ka thn: “Nse dorasi sht shqiptar, mos u zbuloft kurr!” Ne secili kemi nj konstrukt social, i cili na bn t respektojm amanetin, gjegjsisht porosin e fundit. Pastaj, po t thuheshin n koh kto t vrteta, do kishim prplasje t mdha, do na shkonte koha duke u marr me qrim hesapesh n mes nesh.

    Express: E prmendet mitin. Heshtja pr nj koh kaq t gjat ka krijuar mite t diaspors. Njri nga ato mite keni qen edhe ju. Ju keni qen i gjithfuqishm, por realisht jeni njeri i rndomt. sht krijuar miti pr Jusuf Grvalln. Po e lexove librin tuaj, do shihet se t gjith ata njerz kan br jet normale dhe kan br nj veprimtari patriotike prej distancs. Si e shikon ju kt shtje tash?

    Ibrahim Kelmendi : Se vrtet kemi qen njerz t rndomt. Mua m pengon kur njerzit mitizohen dhe u zmadhohen angazhimet e tyre. N bot t qytetruar angazhimi patriotik e lirimtar do t shihej si pun normale. Pse, ta zm, ka nevoje t lavdrohet nj bujk q ka punuar n arn e tij, pasi ka br nj pun normale. Njsoj e vlersoj edhe angazhimin patriotik. Prandaj zmadhimet, kto krekosje t njerzve, nuk jan t shndetshme. Nj angazhim pr t fituar sa m shum liri nuk ka prse t zmadhohet e lavdrohet deri n mitizim. Un e gjykoj angazhimin ton si angazhim tepr t prgjegjshm e qytetar. Dhe prandaj dshira ime ka qen dhe sht, q t demitizohen kto veprimtari lirimtare, t shihen realisht se i kan br njerz vullnetmir, t cilat, t them, rastsisht kan qlluar aty, por ka mundur t jen edhe t tjer, prandaj nuk ka nevoj t madhrohen figurat, por duhet t vlersohet njerzisht, n hapsir, koh e rrethana prkatse.



    Ibrahim Kelmendi

    Express: Para se t hyjm n emra konkret. Zakonisht n Ballkan ndodh q elementi i tradhtis dhe patriotizmit sht prezent. T dyja kto elemente i keni brenda librit. Realisht, si korrespodonin kto elemente ballkanike ose kush sht m shum tradhtar e kush patriot, apo kush ka qen i infiltruar n lvizjen e madhe pr Pavarsi? Pse i keni prekur kto elemente kaq t ndjeshme kur e dini mentalitetin?

    Ibrahim Kelmendi: Jan kategorizime q behn n kt hapsir, d.m.th. q shkojn n ekstreme: tradhtar apo patriot. Un e peshoj veprimtarin e t ashtuquajturit tradhtar dhe gjithashtu edhe t patriotit. Patriot sht secili njeri pr nga natyra, sepse e don vendin ku ka lind. Ata q e quajn patriotizmin virtyt t jashtzakonshm, pr mua jan budallenj. Tjetra, edhe angazhimet e tradhtarve jam i predispozuar t`i shoh n mnyr t diferencuar, sidomos n rrethana t rnda t pushtimit. Pr aq sa kan lejuar mundsit dhe rrethanat e kohs, sht formsuar gjeturia e vet qytetarve. N Kosovn e pushtuar, n hapsira t ndryshme kohore, ka pasur nj far autonomie prkatse administrative e vetqeverisse. N at kuadr t autonomis sht dashur t angazhohen e t punojn njerzit edhe n struktura policore, duke prfshir edhe UDB-n. Pr shembull, sipas vlersimit tim, pr mua ka qen pothuajse i barabart t qenit msues me t qenit udbash, gjegjsisht npuns sigurimi, sepse kan qen struktura e hallka t t njjtit zinxhir, gjegjsisht t t njjtit sistem, kan vepruar sipas ligjeve t miratuara nga i njjti Kuvend i Kosovs ose nga kuvendi federativ. Msuesi e ka pasur pr detyr t indoktrinoj, UBD-shi t kontrolloj nse ka zn vend indoktrinomi i msimdhnsit. Prjashto rastet, kur UDB-ashi dhe t ngjashmit kan kaprcyer kompetencat ligjore, q nuk kan lejuar ndjekje kolektive, tortura e zhdukje fizike, nuk kan lejuar as atentatet, si n rastin e 17 janarit t viti 1982. Dhe kto raste duhet ndshkuar, si ka ndodhur e po ndodhin n ish shtetet tjera moniste.

    Express: Derisa n nj moment ju e depolitizoni personalitetin pr patriotizmin q ka pasur obligim, n njfar mnyr mitizoni rolin UDB-s si t gjithfuqishme, si gjithkund infiltruese. Pse i keni dhn rolin aq t madh, q sipas librit tuaj, nuk ka qen aq me peshe sa e mitizoni ju, apo sht shtje e friks?

    Ibrahim Kelmendi: Ka mundsi t jet edhe rrjedhoj e friks, pasi frika sht ndjesi e pakontrollueshme. Ka mundsi q un nuk e kam prshkruar tamam, sa ajo ka qen e pranishme. Dihet se UDB-ja ka qen njra ndr sigurimet m t fuqishme, t cils n ndonj rast ia kan pasur zili edhe CIA, KGB, etj. E di q kt struktur, qysh nga viti 1948, e kan ndihmuar edhe ekspert t CIA dhe Perndimi i ka dhn edhe ndihma t mdha financiare dhe kadrovike dhe sht ndihmuar q t jet njra ndr sigurimet m t forta n Evrop. Si e till ajo sht prpjekur t kontrollonte gjithka, jo vetm n Kosov, por t na kontrolloj e t na pengoj edhe n Perndim. Prandaj disa prej personazheve q i kam prshkruar, t cilt kan luajtur rol t madh, mendoj se veprimet e sjelljet nuk duhet t’i ken pasur si rrjedhoj vetm t budallkut t tyre, ose vetm pr t knaqur egomanin e tyre, por ashtu duhet t jen instruktuar e instrumentalizuar pr t vepruar nga ky shrbim. Ta zm, kemi pas gazetar dhe letrar t shklqyer, pr t cilin sa i prket aftsis profesionale, kam pas dhe kam nj respekt t madh. Ai duhet t ket qen i kamufluar si korrespodent i “Rilindjes”, por ka qen i angazhuar pr t’i shrbyer atij sigurimi...

    Express: Prej nga ju kto informata se kta njerz duhet t ken qen t till?

    Ibrahim Kelmendi: E para e puns, ai, si korrespodent i “Rilindjes”, nuk kishte nevoj t involvohen n prplasjet tona me konsullatn jugosllave n Dyseldorf dhe n at prplasje ai ndonjher t ishte m brutal se vet konsulli. Do mjaftonte q ai, me nj korrespodenc pr gazet t tij, t prshkruante ka po ndodhte dhe ai t mos inkuadrohej n ato prplasje q kishte Klubi shqiptar n Dyzeldorf me konsullatn dhe institucionet tjera t athershme shtetrore. Ato insistonin q ta fusnin nn tutel Klubin e shqiptarve aty, dhe ky, i kamufluar si gazetar, angazhohej pro konsullats. Duke vrojtuar veprimtari t till, vija n prfundim se ai duhej t ishte n shrbim t UDB-s...

    Express: Ju kta njerz i quani me detyr t ngarkuar, vrtet kan qen t till?

    Ibrahim Kelmendi: Nj kategori e till duhet t ket qen, si e vlersoja un ather. I njjti, p.sh., kur e arrestuan Vasilin n Kosov, e sjellin nga Gjermania pr ta marr n pyetje gjat hetimeve...

    Express: Kush sht Vasili, ngase lexuesit tan nuk e din?

    Ibrahim Kelmendi: Vasili sht njri nga personazhet e romanit. Ai ka pasur nj urdhr pr t br atentat ndaj Jusuf Gervalls, por trimrisht ka refuzuar ta zbatoj. Pr kt ai duhej t ndshkohej nga UDB-ja. Prandaj kur Vasilin e arrestuan n Kosov, gazetarin n fjal e sjellin nga Gjermania pr ta marr n pyetje gjat procesit hetues, meq duhet t jet vlersuar si njohs m i mir i veprimtaris son n Perndim. Kshtu i kisha ather informatat dhe prandaj i krijoja vlersimet, pasi na duhej t krijonim sistem t vetmbrojtjes.



    Vasili (personazhi real n foto)

    __________________________________________________ _



    Gazetari i“Rilindjes“q ka marr n pyetje Vasilin (personazhi real n foto)

    _____________________________________________

    Express: Si e sheh Ibrahim Kelmendin patriot t diaspors, si t duket ai prej ksaj distance historike?

    Ibrahim Kelmendi: Si nj veprimtar i natyrshm, autentik, i cili pr shkak se ka shkuar i ri dhe sht ndikuar shum nga jeta studentore gjermane, ndonjher sht keqkuptuar edhe nga bashkveprimtart si i padisiplinuar, si jo serioz, si anarshist, si me xhins t grisur e flok t gjat...

    Express: T ndalemi te kjo, ngase n libr ju nuk e prshkruani personalitetin tuaj, por ata q ju njohin, ju kan vlersuar se keni pas n dukje nj bindje ideologjike t majt, por t dallueshme prej marksistve dhe leninistve t kohs, t dallueshme edhe prej Jusuf Gervalls dhe Enver Hadrit. Nga kjo distanc kush ka pasur t drejt ?

    Ibrahim Kelmendi: Se pari do t thoja se asnjri nuk kishim kushedi se far bindje ideologjike, pasi na mungonte prgatitja teorike, po t kemi parasysh prgatitjen prkatse teorike filozofike. Pr aq sa ishim t ideologjizuar, secili kishim t drejt, sepse ideologjit nuk mund t shabllonizohen dhe t gjykohen, si po ndodh tani. Me rndsi duhet t ket qen, se edhe pse kishim bindje t ndryshme, nuk armiqsoheshim pr shkak t tyre, por bashkvepronim. Kjo mbase tregon se kishim toleranc e mirkuptim pluralist dhe kt e kishim n programet e statutet tona politike, n shkrimet tona. Bindjet tona ido-politike kan osciluar dhe kan evoluuar. Ne m shum na ka interesuar kontributi pr lirim kombtar dhe jo drejtsia ideologjike, d.m.th. na interesonte t gjejm mnyrn m efikase, q t ndikojm sa m shum te njerzit, q t’i afrojm ata duke i ndrgjegjsuar pr veprimtari t angazhuar patriotike e lirimtare.

    Express: A ka krijuar diferenca ideologjia pr shtjen kombtare gjat asaj kohe, meq ju duhet t keni qen m liberal se t tjert, t cilt ishin m konservativ, pr t mos thn se kan qen enverist?

    Ibrahim Kelmendi : N organizimet ku kam vepruar un, prcaktimi programor ka qen: pavarsisht bindjeve ideologjike e politike, secili q sht i interesuar t angazhohet pr Kosovn Republik, gjegjsisht ta liroj Kosovs, ka t drejt t antarsohet. Pastaj, brenda pr brenda organizimeve tona, kur kishim demokraci m t avancuar, kishim edhe luft idesh, sepse sht e natyrshme q secili t angazhohet q t prfitoj simpatizantt e vet. Kjo ka ardhur n shprehje tek ne nga mbarimi i vitit 1984, kur filluam t organizojm mbledhje me m shum veta, deri edhe te kuvende, n t cilat filluam t kishim gar pr vota dhe votime t fshehta. Rndom ka pasur goxha prplasje gjat diskutimeve, ndonjher kan qen edhe brutale, por pothuajse gjith her kemi br kompromise, sepse n fund t fundit ne po angazhoheshim ta lirojm Kosovn dhe jo t ia prcaktojm asaj sistemin politik.

    Express: Pse ju keni pasur nj respekt t madh pr Jusuf Grvalln, t cilit n njfar mnyre i kushtohet libri juaj? Ke nj rezerv pr veprimtarin e Enver Hadrit dhe grupacioneve t Belgjiks. Cili sht dallimi i ktyre grupacioneve?



    Gazeta "Bashkimi" qe eshte botuar nga Ibrahim Kelmendi dhe Jusuf Gervalla

    ____________________________________

    Ibrahim Kelmendi: Respekt kam pasur pr Jusufin nga se n fillim jam gjetur n nj situat shum t vshtir. Ather kam qen shum i ri pr t pasur formim t avancuar politik. Kam pas nj si kompleks q nuk po dija t artikuloja me shkrim ato q kam dshiruar t’i shpreh. Ardhja e Jusufit m ndihmoj shum, pasi ai ma zvogloi at kompleks. Pastaj kam pas nj kultur, q kur me rastiste t bashkveproja me dike q e moja m t aft se vetn, ia lshoja vendin, kaloja n plan t dyt, q do t thot se ua liroja vendin atyre q ishin m t prgatitur. Pra, edhe te gzimi i madh dhe lirimi nga kompleksi, se aty e tutje nuk do m tallin pr ato q do shkruaja, pasi do m’i redaktonte Jusufi, e ka bazn respekti e dashuria e madhe pr Jusufin. Por kryesore ka qen cilsia e tij si njeri, modestia dhe kultura e tij. Ai ka dit t t afroj si shok e bashkveprimtar, n kohn kur njerzit t kategorizonin, gjegjsisht t largonin, nse kishe nivel t ult intelektual e profesional.

    Po kaq shum e kam respektuar dhe dashur edhe Kadri Zekn, me t cilin fatkeqsisht jam njohur tek n mars t vitit 1981 dhe kam kaluar shum m pak koh, se sa me Jusufin.

    Pyetet edhe pr Enver Hadrin dhe grupimet n Belgjik. Un te ai njeri nuk kisha gjetur pothuajse asgj. Duhet ta kem takuar qysh gjat vitit 1978 dhe t mos kem bashkpunuar. Ai n dukje nuk kishte koncept politik, ka qen shum konfuz, kemi pas shum debate, ndonjher edhe prplasje e armiqsime. N paraqitje ishte antikomunist, kurse kisha informata se po bashkpunonte me Partin Komuniste t Belgjiks. Kisha prshtypjen q ai po informonte dike, q do t thot se, kisha dyshime q ai po informon njherazi Sigurimin shqiptar por edhe UDB-n. N vitet e fundit patm bashkpunim. Kurse gjat varrimit Lvizja u angazhua pr varrim dinjitoz, pasi ai nuk kishte miq e bashkveprimtar rreth vets, q do mund ta bnin kt. N mbledhjen komomorative i pata krkuar falje publike pr padrejtsit q mund t’i kishte br Lvizja dhe un.



    Enver Hadri

    ________________________

    Grupimet e organizuara n Belgjik, n fillim t viteve t 80-ta, nuk kan qen t fuqishme. Grupimet e djathta nacionaliste pothuajse kishin pushuar se qenuri, kurse grupimet e reja, t djathta dhe t majta, prbheshin vetm nga dy-tre individ, me dallim prej grupimit pro Lvizjes, i cili dominonte. Vetm kur ndodhi pluralizmi i simuluar e i shpifur n Kosov n fillim t viteve t 90-ta, kishte nj rritje organizative LDK-ja, me t ciln her bashkpunonim e her jo.

    (Vazhdimi i dyt ...)

    ___________________________



    UN DO TA ZBARDHI RASTIN GRVALLA

    Ibrahim Kelmendi n romanin e tij “Atentatet” dshmon se vrassi sht Rezili. Pr kt ai thot se ka fakte t mjaftueshme. Nuk friksohet pr vete sepse beson se ka ndrgjegjen e pastr.

    Lexoni vazhdimin e dyt n Express t intervists me Ibrahim Kelmendin.

    Express: Ju e keni margjinalizuar rolin e emigracionit n Bruksel, por i jepni vend rolit t emigracionit n Zvicr. Boshti i veprimtaris ka qen i vendosur n Zvicr dhe Gjermani. Ju i jepni peshn Jusufit derisa vritet, por m von, edhe pas vrasjes, nxitet ose ngritt mitin pr Jusufin dhe ajo ka nj inercion. Na trego kto dy boshte edhe lvizjet tua Zvicr - Gjermani, shihet q keni nj njohuri t dukshme duke eliminuar Belgjikn si emigracion?

    Ibrahim Kelmendi: Fillimi i ksaj lvizjeje, pr t ciln po flasim, ka ndodhur n Gjermani, ndrsa m von epiqendra sht zhvendosur n Zvicr, pr faktin se n Gjermani kishin ardhur shum emigrant gjysm-analfabet, do me thn ishin vshtir t “prpunueshm”, ndrsa n Zvicr shumica kishin nj shkoll t mesme. N kto dy shtete emigracioni ka qen m i madh n at koh. N Belgjik nuk kishte emigracion aq t madh. Atje ishin dy grupime t mdha, emigrant politik nga Shqipria dhe emigrant ekonomik shqiptar nga Turqia. T dy grupimet ishin kryesisht t paarsimuara.

    Express: Pse ishte Jusuf Grvalla cak i UDB-s, dhe pse ai ishte i rrezikshm pr te?

    Ibrahim Kelmendi: Un them q UDB-ja duhet t ket gjykuar se u arratis nj kuadr m intelektual se kta t tjert q ishin deri ather dhe prandaj do ket influenc m t madhe. Emigrantt e paarsimuar n at koh kan pasur nj kult ndaj intelektualit, sepse ka pas nj deficit t madh n Kosov. Kta emigrant q kishin shkuar atje pr t punuar, kan marr at gjendje sociale me veti, d.m.th. edhe kultin pr intelektualin dhe at gjendje e kan konservuar. Menjher u prhap lajmi se sht arratis nj intelektual i zoti. Prandaj UDB-ja priste se ai do t ket nj ndikim t madh. Pr kt arsye ajo qysh n fillim u mundua t’i pres hovin. Kshtu, q n start Rezili, personazhi q un e argumentoj si doras, akoma pa arritur Jusufi, filloi t prhap propagand se Jusufin e ka drguar UDB-ja pr t na prar dhe se jemi t rrezikuar nga ai. Kjo po ndodhte akoma pa hy n tok gjermane Jusufi. Kjo ishte metoda m e efektive pr t`i friksuar njerzit. Rezili n mnyr aktive u mor me kt propagand. Pothuajse 24 or rrinte n stacione treni n Shtutgard, ju drejtohej shqiptarve kur i njihte e nuk i njihte, mjaftonte kur i shihte se po blenin gazetn “Rilindja”. I gostiste me kafe dhe mandej u thoshte se UDB- ja ka uar nj UDB-ash. Un gjykoj nga ky knd, se UDB-ja ka marr masa t menjhershme q Jusufin ta pengonte q t mos kishte ndikim qysh n startim t veprimtaris se tij n ekzil. UDB-ja mori ofensiv q ta diskreditoj Jusufin.

    Express: A ka pasur sukses Rezili, personazhi juaj, q ta diskreditoj Jusufin sidomos te nj mas q ka qen krejtsisht analfabete?

    Ibrahim Kelmendi: Te njerzit q i kemi pas afr vets, si t antarsuar, si simpatizant, nuk ka pasur fare influenc. Ai pat krijuar influenc t kufizuar te nj grupim i vet, sepse sapo u hetua q n Gjermanin Qendrore filluam nj angazhim konkret patriotik, si kundrpesh ai n Shtutgart formoi nj grup q fillimisht e quajti Grupi komunist “Zri i Kosovs”.



    Rezili-themelues i grupit komunist “Zri i Kosovs“ (perosnazhi real n foto)

    ___________________________________

    Express: Pse personazhi juaj do t jet vrass dhe pse shqiptari duhet t jet vrass i Jusuf Gervalls e jo pr shembull njerz t specializuar t UDB-s? N libr duket e mjegulluar kjo.

    Ibrahim Kelmendi: Sepse edhe un po t kisha qen oficer i UDB-s njsoj do t kisha vepruar, do kisha zgjedh nj shqiptar si doras. Kjo pr faktin se nse do e zbulonin gjermant, ather do prhapej dezinformat: “Shqiptart vriten n mes veti pr probleme t tyre t brendshme”. Ky duhet t ket qen motivi apo qllimi kryesor i UDB-s, pse ka urdhruar shqiptar pr t br atentatin.

    Express: Ju e njihni Rezilin, ai sht gjall, jeton n Kosov. Jeni friksuar ndonjher se nuk e thoni t vrtetn, se dorasi nuk sht ai, edhe pse n libr detajisht e prshkruani personazhin si vrass dhe jepni arsyen pse sht doras?

    Ibrahim Kelmendi: Un n kt drejtim e kam ndrgjegjen e qet. Thn t drejtn, dshiroja q Rezili t ket nj alibi, t mos ket qen atentatori, vrassi, por krye-hetuesi, t cilin fillimisht e kam orientuar drejt Rezilit si atentator i mundshm, katriprisht m ka bind se Rezili nuk ka alibi. Ai dy her ka qen i arrestuar pr kt qllim. Ather un kisha informata t bollshme q t dyshoj n Rezilin, meq kishte dhn nj urdhr pr t’u br atentati ndaj Jusufit. Ngase i kishte dshtuar, do e ket vendosur ta bnte vet, sepse pr dshtim t par UDB-ja mund t’i ket krkuar llogari. Prandaj, kur krye-hetuesi m ka bind se ai nuk ka alibi, ather u bra kategorik, se dorasi duhet t jet Rezili.



    Arrestimi i Rezilit - shkruan gazeta "Heilbronner Stimme" - 30.01.1982

    _______________________

    Express: Dorasi ka dhn nj alibi se ka qen te motra..., por ju e demaskoni kt?

    Ibrahim Kelmendi: Un e kam br kt duke u thirr n bashkbisedimet q kam pasur me krye-hetuesin, sepse ai thot q motra ka qen shum mir e prgatitur, e ka mbuluar shum mir Rezilin, por nipat e tij, me t cilt ka biseduar krye-hetuesi, kan treguar se daja i tyre s`ka qen natn e krimit t motra, bile ata i kan treguar se nuk kishte qen gati pr dy vjet aty. Fatkeqsia e tij (krye hetuesit), si sht shpreh vet krye-hetuesi, sht se ligji n Gjermani e ndalon q t miturit t jen dshmitar n gjyq.

    Express: Ju e dini se kush sht vrassi. Ai sht Rezili. Meq ju e keni pasur mik Jusufin, pse nuk e denonconi rastin, kur t miturit e motrs s tij tash jan rritur, ata mund t flasin n gjyq? Rezili jeton n Kosov n nj rajon t caktuar. Cili sht obligimi moral i mikut t Jusufit, i cili sht gjall?

    Ibrahim Kelmendi: Obligimi im moral sht q t testoj opinionin, kam drejt un apo nuk kam t drejt t shkeli mbi amanetin e Jusufit pr t br pastaj denoncim konkret ndaj Rezilit. Pastaj obligim moral tashm duhet ta ken edhe lexuesit, q e kan lexuar romanin “Atentatet”...

    Express: Kemi t bjm me vrasje, porosia sht shtje morale.

    Ibrahim Kelmendi: Un kam dilema, prandaj po marr mendime nga njerzit, se far prshtypjeje u ka br romani. Edhe t tjetr kan mundsi t bjn denoncimin. Jan me qindra q e din emrin e vrtet t Rezilit, pasi e din se ai ka qen kryetar i grupit komunist “Zri i Kosovs”. Ata nuk jan t lidhur emocionalisht me Jusufin, si jam un q ndjehem i obliguar t respektoj nj porosi t till. Pra, ata i kan mundsit m t hapura. Nse ata s’e bjn, un do i pres diskutimet dhe nse m thuhet, se sht m me rndsi denoncim i dorasit, sesa porosia e Jusufit, ather do ta bj kt.

    Express: Me qen se po i lm lexuesit q ta lexojn librin, nuk po ndalemi te rasti Grvalla, se si sht vrar. Ti e prek nj element jashtzakonisht interesant n libr ose m mir t themi ke prek edhe nj personazh tjetr, Emil Kastriotin. Nj personazh tejet konfuz, por nj personazh i qartsuar nga ti dhe i paqart n veprimtarin e tij. Pse duket Emil Kastrioti i till?



    Emil Kastrioti

    ______________________________

    Ibrahim Kelmendi: Un e kam njohur at edhe personalisht. Kam biseduar shpesh me t, sepse me secilin veprimtar n migracion un s’kam pas kurr nj lloj paragjykimi t rri e t bisedoj me t, q t shikoj a kemi dika t prbashkt q na lidh. Edhe n saje t atyre takimeve, m sht imponuar t krijoj nj lloj intuite q t mundem t’i vlersoj dhe t’i kategorizoj njerzit, jan apo nuk jan pr bashkpunim. Kshtu un, qysh hert, Emilin e kam kategorizuar n at skedarin tim, se nuk sht pr bashkpunim, se sht destruktiv, bile se sht i dyshimt. Por me Emilin dhe t tillt, nuk kam dshiruar t hyj n konflikt, sepse gjykoja se do harxhoja kot energji time dhe t organizats ku bja pjes.

    Express: N libr i sheh ata si njerz t rrezikshm, megjithat?

    Ibrahim Kelmendi: Po, sigurisht, bile si shum t rrezikshm dhe un kam menduar q duhet t`i lm rehat, nuk duhet t merremi me ta. Nse merrem me ta, ather procesi shkon duke eskaluar dhe ndoshta do shkonim deri te vrasja.

    Un kam pas nj prcaktim: vrasje n Perndim nuk guxon t ndodh, nj pr shkak t kultit q kam prej malsorit, se mysafiri nuk guxon t shprdor mirpritjen e nikoqirit, do me than, n shtpi t huaj nuk bhet sherr. Kshtu q, meq n Perndim na kan strehuar, na e kan lejuar veprimtarin patriotike dhe na kan ofruar shans pr nj jet m t mir, ather un kam qen i prcaktuar q t kanalizojm mrgatn ton kundr vrasjeve, qoft mes ne shqiptarve, qoft me t tjert. Prandaj un u kam ikur ktyre sherrxhinjve, q kan qen shum t rrezikshm, dhe kurr nuk jam marr me ta. Kur ata jan marr me mua, un i kam duruar, kam hesht dhe i kam injoruar. Vetm nj prplasje skandaloze e kam pas me Emilin, m pat br nj sherr t madh, por e kam duruar, nuk jam hakmarr.

    Express: N librin tnd, realisht nj personazh krejt minor, sht hero i nj pjese t Kosovs. Ai sht rivarrosur me nderime, i sht ngritur kulti i personalitetit. Un i kam lexuar reagimet e Ibrahim Kelmendit pr nj personazh t till, i cili gjat jets n diaspor ka qen kontrovers dhe i dyshimt. Ju e dini pr cilin e kam fjaln, besoj?



    Vebih Ibrahimi

    ___________________________

    Ibrahim Kelmendi: Bhet fjal ndoshta pr Vebih Ibrahimin. Ate, nga njohja ime e drejtprdrejt dhe nga njohja prmes bashkveprimtarve n Bruksel, t cilt e kan njohur m mir se un, e kam kategorizuar n at skedarin tim si element kriminel, q merret me kontraband, me prostitucion me gjithka, por ve patriotizm e moral nuk i ka. N fakt shtirej se ishte veprimtar e trim patriot, po i kishte vetm si mjet pr pun. Kshtu gjykoja un ather dhe kshtu vazhdoj t mendoj, deri sa t m ofrohen prova kokforta pr t kundrtn.

    Express: Po pse kto dallime kaq t mdha. Realisht krijohet miti pr nj njeri i cili n diaspor ka pas krejt tjetr pun?

    Ibrahim Kelmendi: Sepse ktu sht leht t spekulosh. Un di kopuk, q jan marr me droga, kontraband, imoraltet, hajni, spiunim, q vin n Kosov, paguajn gazetar fukara, financiarisht dhe profesionalisht, q punojn n televizion ose n gazeta dhe ua bjn me porosi reportazhet pr t’i br hero. Pastaj ato shkrime i manipulojn njerzit, meq nuk jan t informuar. Akoma kemi njerz t shkret, q kan njfar kulti t vjetr, se ato q pasqyron televizioni ose gazeta, duhet me qen e vrtet. Pastaj t tillt fillojn t madhrojn edhe keqbrs, fillojn t’u thurin kng...

    Express: Por, edhe miku i juaj, Haqif Mulliqi e ka madhruar Enver Hadrin.

    Ibrahim Kelmendi: Nuk e di. Ai e paska br nj pun n munges t informatave, ose mund ta ket ndjer si obligim moral, sepse, ndoshta, n kohn e fundit Enver Hadri ka fituar nj lloj ndrgjegjsimi patriotik dhe nj siguri, se mund t’ia kthen shpinn padronit. Dhe ky lloj guximi atij i kushtoi me jet. Ne e kemi diskutuar nj rast, kur ai doli t propagandonte dhe t mbledh lek n emr t asaj q ka merita pr rezolutn e par pr Kosovn, q pat aprovuar Parlamenti Evropian. Meq un isha n dijeni pr procesin e rezoluts q n nism, ather e kshillova: “Enver je duke e rrezikuar vetn. Ti ke dgjuar si krejt bota n lajme pr rezolutn. Tjetr merit pr te nuk ke. Mos i dil zot, sepse jo t gjith nacionalistt serb n Evrop i ka UDB-ja e Beogradit nn kontroll dhe dikush prej tyre mendon q ti vrtet e ke at merit q po mundohesh ta prvetsosh. Ndonjri prej tyre mund t hakmerret ndaj teje, prandaj rri rehat dhe mos ia sjell vets ujkun n torisht, n mnyr kaq naive. Edhe kt punn e mbledhjes se t hollave te bashkatdhetart, gjoja n emr t shpenzimeve q ke br pr t korruptuar parlamentar pr t miratuar rezolutn, do t lutesha ta ndrpressh, mos i bezdis se nuk i meriton”. Kan qen t paktn edhe 10 veta prezent, n klubin shqiptar “Idriz Seferi” n Bruksel, kur e kemi debatuar kt shtje. Tash edhe Haqifi ka ndjer obligim moral t shkruaj, por edhe un kam ndjer obligim moral q t`ia organizojm varrimin, sepse nuk ka pas kush t’ia organizoj. Njerzit e Lvizjes i kam kshilluar q t merren me organizim sa m dinjitoz t varrimit t tij, sepse, megjithat, m’sht duk nj gjest shum i mir e i guximshm, q Enveri ka provuar t dal nga shrbimi, sepse ka menduar q ishte dobsuar UDB-ja. Un nuk druhem t`i them gjrat e prparme t tij, po kuptohet, si i kam vlersuar n Koh dhe do gzohesha, sikur t kisha prova q t bindesha se ai ka qen gjith jetn patriot.

    Kthehu ne fillim

    _____________________________________________

    Ekskursion paranoik npr librin “Atentatet” t Ibrahim Kelmendit



    DYNDALLA E MENDIMEVE

    Shkruan:Adem Gashi

    (Ekskursion paranoik npr librin “Atentatet” t Ibrahim Kelmendit)

    Referenca pr U. Uitmenin “Uollt, ti ke mjaft brenda vetes, prse nuk e zbraz?”...

    1.

    Derisa lexoja dorshkrimin “Atentatet” (ndonja 600 faqe tekst) nga pozicioni i lexuesit t par e ndieja trysnin e lodhjes e t trishtimit, t prhumbjes e t kotsis, t mllefit e t ngazllimit, t vajit e t ekzaltimit. Autori kishte hedhur furtunshm mbresat, kujtimet e prvojn e tij disa vjeare n nj radhor tekstual, pas nj erekshekulli. E pranova torturn i joshur nga tri a katr elemente q i konsiderova vlera. E para: duke qen vet njri nga aktort e ktyre ngjarjeve, merr kurajn t shkruaj pa shtiham e krekosje: Ky sht varianti im i rrfimit dhe i s vrtets! – thot ai. Mistifikimi i vetm: autori narrator vetpersonifikohet me kryepersonazhin n veten e tret – Miranin; E dyta: duke e bartur peshn e tragjedis pr rreth erekshekulli, autori krijon largesn e nevojshme me aktndodhjen, pa ln shteg ndikimi n kohn ton nga prndezja e pasioneve, po aq sa edhe nga marrzia e harress; E treta: tejkalimi i vetvetes dhe i rrethanave kontekstuale duke e shprfaqur dramn-dilem pr foshnjrin dhe adoleshencn politike, kur njeriu brenda dits gdhihej atdhetar e ngrysej tradhtar, ngrysej politikan e gdhihej demagog, kur trasta e kredos politike t veprimtarve ngjante me strajcn e magjups przier me teorira ideologjish t skajshme politike. Nuk thash kot n fillim ekskursion paranoid, sepse pran mendimeve-perla t nj filozofi t lashtsis shfaqeshin brokullat e ndonj mistreci komunist, pran urtis popullore sloganet e zvjerdhura t moralit t shplar, pran dijes s orakullit fodullku i t parit t mhalls. Megjithat, megjithat... gjith ksaj shtjelle nuk i mungonte vullneti dhe aspirata pr liri.

    2. Pr tragjedin shqiptare t 17 janarit t vitit 1982, kur u vran Jusufi, Kadriu e Bardhi, un kam lexuar tri vepra q i prkasin lmit t letrsis. “Balad pr vdekjen e J. G.”, tregim i Ismail Kadares; “Jusufi”, novel e Zejnullah Rrahmanit dhe “Atentatet”, roman i Ibrahim Kelmendit. Tregimi i t parit ndrtohet sipas skems s rrfimit policor, novela e t dytit sipas predikimit mitik, biblik e simbolik, romani i t tretit sipas modelit-prvoj t At Zef Pllumbit “Rrno pr me kallxue”. Ibrahim Kelmendin e kam takuar s pari n vern e vitit 1990, n Zvicr. Ai ka rrojtur q t rrfej (n fund t fundit letrsia s’sht tjetr vese nj rrfim a nj vetrrfim). S fundi e pash sot paradite, n mos edhe para pak asteve ktu n kt sall. E kam ditur dhuntin e tij pr shkrime t tjera, po kurr pr letrsi. “Atentatet” sht nj roman ku brenda shtat kaptinave prvijohet jeta dhe veprimtaria e shqiptarve n emigracion, n dekadn e shtat, t tet dhe t nnt t shekullit t kaluar. Pavarsisht nga titulli atentatet romani m s paku e trajton aktin kulmor t shkrepjes s plumbave. Krismat vijn vetm si jehon e kumtit t przishm, si jehon mandate. E po vepra letrare nuk sht kronik a lajm gazete. Ajo sjell atmosfern, gjendjen psikologjike e shpirtrore, vrasjen, vetvrasjen, grackn, lkundjen, tundimin e ndrgjegjes s njerzve. Aty sht farka ku nga shkndijat e vogla plasin zjarret e mdha t dramave, t tragjedive, po edhe t fitoreve t mdha.

    N planin e gjuhs e t stilit autori nuk del m tej mhalls s amatorive. Veoj me kt rast dialogun. S’di pse m’i kujton romanet e Remarkut. Kelmendi shum m sakt e jep tablon prmes bashkbisedimit sesa prmes prshkrimit. Vetjet e romanit, po t flisja sipas teoris s drams, i prkasin personave autentik t emigracionit, duke u shfaqur me siglat e emrave e t mbiemrave. Kelmendi sht nga t rrallt autor q ka pasur kurajn t’i shpaloj edhe marrzit e oroditjet, shfytyrimin e natyrimin e bmave t njerzve, pa e kursyer as veten. Kur ta lexojm me kt dioptri kritike historin ton dhe sidomos historin ton politike them se kemi maturuar n planin e ideve politike e shoqrore.



    3. S’ka shum koh q lexova nj intervist t Gabos s madh, Garsia Markezit. Kur e pyetn si ndodhi q gjat gjith vitit 2005 as shkroi dhe as botoi gj, ai u prgjigj: Besoj se ju t gjith e dini se un, s paku m prvojn q kam, kurdo mund t ulem e t shkruaj nj roman. Madje nj roman shum t mir. Po nuk e bj dot nga konsiderata q kam pr lexuesin tim. Ai leht do ta hetonte se n romanin tim mungon shpirti im, qenia ime. N dy veprat e para q zura ngoje pr kt vullkan ngjarje, n tregimin e Kadares dhe n noveln e Rrahmanit shklqen mjeshtria shkrimore, zanati i shkrimtarit. N romanin e Kelmendit sht derdhur furtunshm shpirti i i autorit, bashkveprimtarit t heronjve. Zgjidhni dhe merrni!

    _______________________________

    PER ROMANIN ATENTATET

    Shkruan:Sali Kabashi

    Do t doja t prezantoja librin e ri t nj pjestari t njohur t Mrgats shqiptare t Evrops. Ibrahim Kelmendi nuk sht kushdokushi. Ai sht pr rreth 30 vite aktiv n gjirin e asaj q t shumtn e kohs sht quajtur Lvizja Popullore pr Republikn e Kosovs, e cila, si dihet sot, njihet me emrin LPK dhe sht e pranishme me nj deputet edhe n Parlamentin e Kosovs. Ktu nuk do t shkruaj pr kt, por pr librin Atentatet dhe pr autorin e tij, pasiq n rastin konkret ata as nuk mund t ndahen nga njri-tjetri. Ibrahim Kelmendi edhe m par e ka sprovuar pendn e tij n publikime e libra t tjer. Por, ksaj radhe ai ka dal me nj libr, q n fakt sht nj evokim kujtimesh nga gjiri i Lvizjes atdhetare m t prfolur e m t kontestuar, njherit edhe m t lvduar e m t glorifikuar. N ball t saj, mu n majat e saj, bile edhe ndr themeluesit e Lvizjes, t gjith e kan ditur se qndronte vet Ibrahim Kelmendi. Lidhur me t jan thn e strthn gjera tepr fantastike. Ka pas aq shum prgojime, sa mua personalisht m brengoste dhe njherit m mahniste kmbngulja e tij pr t heshtur. Ai heshtte pothuajse pr gjith bjeshkt e thashethemnajave. Nuk ka shum muaj qyshse n nj komunikim prmes posts elektronike i kisha shkruar se ai duhej, m n fund, t shkruante versionin e tij lidhur me atentatin e UDB-s mbi Jusuf Grvalln, Kadri Zekn e Bardhosh Grvalln. E kam ruajtur at komunikim relativisht t shkurtr dhe nuk e kam vshtir t kujtoj se ai ende kishte mdyshjet e tij q do ta bnte librin, do ta linte pr nj koh tjetr apo do ta braktiste fare nj ide t till. Kjo ishte prshtypja ime e asaj kohe dhe mbshtetej n nj gati indiferenc e tij lidhur me nj libr eventual. Por nj gj e kisha t sigurt: Ibrahim Kelmendi ishte njri ndr njohsit m t mdhenj t realiteteve t mrgats shqiptare. Pr mendimin tim ai ishte nj profesionist n politik. Student gjerman dhe pr pasoj nj njohs i shklqyeshm i gjuhs gjermane, nj orator shembullor, nj njeri i hazrxhevapeve, si thon, Ibrahim Kelmendi m pati fascinuar mua dhe nj mikun tim, shkrimtar i shquar slloven, kur t ftuar nga nj asociacion pr t drejta t njeriut nga Munihu (Mnchen), patm shkuar q t shpalosnim dosjen shqiptaro-sllovene t Kosovs se vitit 1989. Miku im, m nj nuhatje fantastike, m pat thn e m von edhe e pat shkruar n shtypin slloven, se lider i ardhshm i Kosovs se re paskomuniste do t ishte Ibrahim Kelmendi. Peter Bozhi quhej shkrimtari slloven dhe si fmij kishte kaluar npr kampet naziste n Gjermani.



    Autori i librit Ibrahim Kelmendi

    Nejse, kjo sht ajo q m ka mbetur n kujtes nga ajo koh. Tashti kemi librin Atentatet. Kemi edhe autorin e tij, pr t cilin thash se e konsideroja nj njeri me profesion politikani. Tash Ibrahim Kelmendi nuk sht askund n politik. Apo ai vazhdon ta bj politikn n mnyrn e tij tejet origjinale. Edhe libri i tij sht origjinal n shum pikpamje. Origjinal si zhanr. Ai e quan roman, mbase pr t shptuar nga grackat e akuzave q pas botimit t librit atij mund t’ia bjn njerz q jan prmendur me emra t gjymtuar, me emra t shpifur, me emra t vrtet. Mirani sht personazhi kryesor i librit dhe nuk sht vshtir t merret vesh se ai personifikon vet autorin. ’deshi Ibrahim Kelmendi q t shfaqet me kt libr vetm tashti? Ishte nj shqetsim i tij intelektual, apo nj kthim kusuri t gjith atyre q e kishin shar e akuzuar derisa ai kryesisht heshtte? Mund t jet dhe mund t jet tjetra, por mund t jen edhe t dyja bashk. Sido q t jet, pasi e lexova librin, edhe un kam nxjerr konkluzionet e mia:

    E para, libri i tij e pasuron at q ne e quajm literatur e Diaspors shqiptare, e cila dita dits po bhet m e begatshme dhe pasuruese e letrsis dhe publicistiks son kombtare.

    E dyta, libri Atentatet do t oj shum pluhur dhe do t nxis edhe t tjer veprimtar n Diasporn ton q t shkruajn memoaret e tyre. Bile kjo do ta inkurajoj m shum edhe vet Kelmendin q t shkruaj edhe libra t tjer. Sepse, nse prpara sht thn se fjala nxjerr fjaln, tash mund t thuhet, sidomos n rast si ky, se libri nxjerr librin, tndin apo t tjetrit q do ta kundrshtoj librin tnd.

    E treta, libri Atentatet, n t vrtet sht nj kundrgoditje e fuqishme pr gjith ato q un i quajta fabrikues t atyre bjeshkve t mdha t shpifjeve e t thashethemeve.

    E katrta, prmes romanit t tij politik dhe memoaristik, Ibrahim Kelmendi ka sfiduar edhe ata q ende jan t fuqishm dhe q jan gjall, por q kan qen, pr faqen e zez t tyre, shrbtor t UDB-s famkeqe, e cila ka veshur n t zeza shum motra e nna. Po t zhvishej nga ai petk i holl i literaturs s mirfillt, anarkisti Ibrahim, si e kan quajtur t tjert dhe q, si duket, i plqen ta quajn, prmes ksaj vepre u ka hapur shtegun zbulimit t shtisve e dorasve mbi vllezrit Grvalla dhe t Kadri Zeks. Libri ka sfiduar rnd spekulant t ndryshm q akuzonin pa fije turpi njerz t pafaj pr gjoja vrasjen e tre heronjve t Kosovs. Po t kishim t ndrtuara struktura drejtsie, si ka n vende evropiane, prokurort, qysh n ditn e daljes s librit n treg, do t’i priste nj pun e ngutshme.

    Dhe e pesta, libri edhepse voluminoz, lexohet me nj frym. Libri ka ritmin e tij q t rrmben dhe t bn t jesh ngjitur me te deri n faqet e fundit, kur n kopertin qndrojn vlersimet e Prend Buzhals e t Adem Gashit. Ky i fundit n parafjaln e tij ka ln t shkruar: “Ky shkrim s’sht gj tjetr vese nj akt dshmimi i autorit, blatuar hyjneshs se tij, t vetmes dhe t trkohshmes.” Prend Buzhala, ndrkaq, flet pr Rrfimtarin autorial dhe pr librin q lexohet si dorshkrim letrar.

    Vet autori e ka par t udhs q n fund t sqaroj (citoj): “Ngjarjet e romanit jan fragmente t jets dhe veprimtaris n ekzil, gjat viteve 1979-1982, t personaliteteve tashm historike, Jusuf Grvalla, Kadri Zeka e Bardhosh Grvalla dhe t bashkveprimtarve e t kundrshtarve t tyre. Ato jan pasqyruar ashtu si i kam prjetuar dhe si i kam mbajtur mend, pa pretendime pr t qen t vrteta historike. Mendimet dhe vlersimet jan t kohs kur kan ndodhur ngjarjet.”

    Krejt n fund edhe ky element i rndsishm pr raste t ktilla: Libri sht botuar nga Focus, sht botuar gjat janarit dhe fillimshkurtit nga shtypshkronja Blini n Gjakov. Kopertinn e ka punuar Ngadhnim Memhmeti n Shkup, ndrsa pr faqosje autori nuk ka paguar asgj, sepse e ka br vet. As shtypi nuk i ka kushtuar gj, sepse brendsin e ka financuar Focusi, kurse kopertinn Ngadhnjim Mehmeti. Deri n dalje t librit autori sht ndihmuar me mbi 3.000 euro nga individ t ndryshm. Pra, mund t ken ardhur ende n adresn e tij, sepse ai aty ka t shnuar edhe dy konto bankare. sht shnuar se libri sht botuar n 3.000 ekzemplar dhe sht paralajmruar se do t ket edhe nj ribotim. Nga kjo pik Ibrahim Kelmendi del krejtsisht dhe plotsisht i suksesshm, sepse n epokn paskomuniste librat nuk botohen m n tirazhe kaq monumentale. Ndrsa polemikat pr librin, pa ftohur mir ai nga rotativat, kan filluar me buj. Ne diasporikt, ksodore, do t fusim bashkkombsit tan n Atdhe q t’i flugn leximit dhe t’i shkpusim nga limonadat serike latino-amerikane.

    (Revista REPUBLIKA, nr. 3, 2007)

    _______________________________



    Dshmitari dhe krijuesi i historis

    Roje e vetdijes kombtare dhe e s vrtets

    Shkruan: Sadri Ramabaja:

    (Dy fjal pr romanin ATENTATET, autor Ibrahim Kelmendi, botues Fokusi, Prishtin 2007)

    N kt fjal rasti pr romanin e veant ATENTATET, t autorit poashtu pr shumka t veant, Ibrahim Kelmendi, duke pas parasysh se t tjert mund t ndalen dhe ta kundrojn at nga aspekti thjesht letrar, dua t nnvizoj pikrndesat dhe ndrlidhjet q reflekton poetika e romanit n bashkjetesn e natyrshme t artit me politikn.

    N letrsin shqipe bashkjetesa e artit me politikn ka pas q n zanafilln e saj edhe mision historik: zgjimin e vetdijes kombtare dhe krijimn e shtetit shqiptar. Ndrkaq si vazhdim i ksaj tradite pozitive n letrsin shqipe, autori i romanit ATENTATET, i ka vn vets pr detyr parasgjithash mbrojtjen e s vrtets dhe vetm t vrtets. Krahas ksaj prmes prmbysjes s hierarkis s ideolatris utopiste, ai prajshm, por pa at modestin q e karakterizon n jet, ndjek hullin e Brehtit t madh, duke u shndrruar plotsisht n nj shkrimtar t angazhuar n kuptimin e mirfillt dhe m pozitiv t mundshm t ksaj fjale.

    Heronjt kryesor t romanit triller ATENTATET: Mirani, prapa t cilit, e qart, sht vet autori, Jusuf Grvalla, Kadri Zeka dhe Bardhosh Grvalla, do t hyjn kshtu n galerin e personazheve - roje t vetdijes kombtare.

    Ndrkaq kryeheroi i biografis s romanizuar – Mirani, mund t shikohet si model i bashkjetess dhe prplotsimit reciprok t narratorit si personazh letrar dhe autorit t romanit i njohur parasgjithash si veprimtar politik.



    Jusuf Grvalla, Kadri Zeka e Bardhosh Grvalla

    Przgjedhja e ktij zhanri t letrsis pr t’ ju qasur epoks s ilegales shqiptare, duke pasur prher si motiv qensor intencn kombtare t veprimtarve t saj, i ka dhuruar letrsis son nj model t veant t heroit- Miranin – q si busull orjentuese n jetn e tij, si personalitet i kompletuar, ka intencn kombtare, njerzoren dhe t vrtetn. Intenca kombtare me kalimin e kohs i bhet pik referuese, standart pr t gjykuar pr do hap n jet edhe n kohn kur ai fillon studimet n Filozofi dhe gjermanistik, zgjidhet si student aktiv n Kryesi t organizats s Studentve t Universitetit t Bohumit, kur fillon botimin e Bashkimit, shtron platformn politike t Frontit t Kuq, kur bashk me Jusuf Grvalln dhe Kadri Zekn diskutojn rreth Tezave e Frontit, q m von do t shndrrohen n Platform politike t Lvizjes pr Republikn e Kosovs etj. Ai pr asnj qast, si intelektual i kompletuar nuk lejon q t shndrrohet n far idealisti utopist. Shi pr kt me koh mendon diferencueshm, nuk e identifikon socializmin teorik me pseudosocializmin e shteteve pseudosocialiste, gjegjsisht me sistemin diktatorial monist.

    Duke pas parasysh rrethanat n t cilat vepronin Mirani, Jusufi, Kadriu, Bardhi etj., duke njohur brumin prmes t cilit mton ta bj bukn – armatn e emigracionit ton gjysmanalfabet etj. puna e tyrej prej titani del edhe m n pah, meq ata i kishin shtruar vetes detyrn fisnike prej revolucionari dhe edukatori: t ndikoj te kta njerz dhe n krejt procesin historik duke ndikuar n vetdijsimin e tyre, q do t rezultoj me luftn pr lirimin e pjesve t pushtuara t atdheut.

    Kt pun Mirani e bn me prkushtim, me kmbnguljen tipike t revolucionarve dhe si busull ditore ka interesin kombtar.

    Ndrkaq ai nuk lodhej fort se far mendonte pr t dhe bashkpuntort e tij “ajka” e reaksionit t ashtuquajtur djathtist q nuk e kishin pr turp t krenohen edhe pr aktet makabre si ishte rasti i Muharrem Bajraktarit n vrasjen e Bajram Currit. Kjo shtres e llumit historik me at t ashtuquajturin patriotizm t tyre arkaik, ishin shndrruar n mumje neveriitse edhe pr fmijt e tyre, shumica e t cilve tashm nuk flisnin shqip.si do t shpreht n nj rast nj bij e Malsis s Gjakovs, studjuese e shkencave politike, q e takon krejt rastsisht n relacionin Bruksel-Nju Jork.

    Romanin ATENTATET kam prirje ta shikoj si nj vepr letrare q ka nj mison tjetr jashtletrar – t dshmoj pr t vrtetn rreth atentatit fizik dhe atentateve tjer politik etj. q iu b Jusufit, Kadriut e Bardhit m 17 janar 1982 dhe Lvizjes si trsi deri n qershor t vitit 1999.

    “UDB-ja, shprehet n nj rast Mirani, personazhi kryesor i romanit, nuk e ka pasur pr synim vetm vetm mnjanimin fizik t Jusufit, Kadriut e Bardhit, sepse at mund ta bnte edhe m heret. Ajo ka prgaditur terrenin q, pas atentateve fizike ndaj shokve, t bj atentate t njpasnjshme ndaj lvizjes son patriotike”.

    Duke qen pjes e ksaj Lvizje dhe mik i autorit pr m se 20 vjet rresht, pra edhe njohs i shpirtit t tij krijues, mund t shpreh bindjen ktu dhe n kt rast se romani q do ta pasoj kt, si tem bosht do ta ket t ashtuquajturn alternativ politike t ngritur n Kosov n vitet e 90-ta dhe pjes t tra t saj q shrbyen si mekanizm i UDB-s pr shprlarjen e trurit t nj populli t tr, duke e bindur at pr pamundsin pr t`prballuar luftn me Serbin. Nse autori nuk do ta arrij ta bj kt pr nj arsye apo tjetr, sigurisht romani ATENTATET, do t shrbej si model i mir pr ndonj autor tjetr nga kjo lagje e kriptoelits son q tashm po del n shesh.

    Po t mos ndodhte atentati i 17 janarit 1982 dhe atentatet politike q pasuan brenda Lvizjes dhe m pas edhe brenda UK-s, sigurisht se Kosova dhe shqiptart n trsi sot do t ishin subjekt dhe faktor i dinjitetshm i familjes s popujve n Evrop, pa qen t shtrnguar t prgaditen t jetojn edhe m t ndar dhe me tutor mbi kok.

    Romani ATENTATET natyrshm m ngjet se do t jet si nj ledh mbrojts prball demistifikuesve t strategjis kombtare n letrat shqipe dhe gjetk. Autori i tij, meq i takon kripto elits kombtare trsisht t pakontrollueshme, q prmbysi shum plane t superstrukturave elitare intelektuale dhe ushtarake, duke krijuar Ushtrin lirimtare t Kosovs q do ti hapte rrug lirimit t Kosovs nga zgjedha serbe... natyrshm, duke u identifikuar plotsisht me Miranin si narrator, para lexuesit t gjer na prezantohet jo vetm si dshmitar i historis, po edhe si krijues i saj.

    _______________________________________

    PROMOVIM – IBRAHIM KELMENDI: “ATENTATET”,

    Shkruan: Prend Buzhala:

    (Roman, botues FOCUS, Prishtin 2007)

    Kur merr fund leximi i romanit “Atentatet” t Ibrahim Kelmendit, tek iu bhet homazh prjetsis s tri personaliteteve historike, vllezrve Jusuf e Bardhosh Grvalla e Kadri Zeka, n trevjetorin e rnies, lexuesi e ndien se nuk sht n gjendje t dal nga gjeratoret e misterit t krimit politik; t dal nga humnerat e enigmave dhe t intrigave t rretheve nga m t ndryshmet, qofshin ato politike, t organizatave e lvizjeve atdhetare, familjare a t interesave nga m meskinet; nga skenar t fsheht shtetror a t shrbimeve sekrete ndrshtetrore e ndrkombtare q thuren pafundsisht; nga ngritje, hapje e prmbysje shtjesh e faktesh t ditura e t paditura; nga t provuarit e nj morie prjetimesh q t tronditin; nga zbulime t vrullshme, nga pak t rrmbyeshme e dehse. I del parasysh panorama e gjer epike e romanit, n t cilin parakalojn personazhe t mrgats shqiptare t t gjitha ngjyrave, me huqet e karaktereve q kan, parakalojn revolucionar, politikan kafenesh, pseudonacionalist t shitur pr nj femr serbe, mashtrues e qelepirxhinj t ndryshm, bixhozxhinj t shitur si politikan e atdhetar, jan njerz t thjesht t emigracionit ekonomik, ende t shtypur nga mendsia e skllavit, vijn ambasador, diplomat, komunist e pseudo-ideologji t t gjitha tarafeve, spiun, intelektual, gazetar, npuns policie, parakalojn ngjarje, qytete e shtete t Evrops perndimore. Parakalojn demonstratat shqiptare pr Kosovn Republik npr qytetet gjermane e zvicerane, n Bruksel e SHBA, jan ecejeaket e pafund t atdhetarve pr drejtsi kombtare npr zyra shtetesh, kancelarish ndrkombtare a media botrore.



    Demonstrat para selis s OKB-s n Gjenev (1983)

    Kurse receptuesi i veprs, mandej, ka nevoj pr nj kndellje: e kt mundsi ia krijon vet autori me ndrthurjet e pleksjet e strukturs kompozicionale q e l t hapur. Barts i rrfimit sht Mirani, ndryshe nj personazh ideografik i veprs (sikundr e ka prkufizuar kt formalizim t ligjrimit q m 1879 logjicienti Gottlob Frege). S kndejmi, autori ka arritur t`i bj nj Artin e Jets dhe Artin e Fjals, t`i shquaj pistat, t prafrta e t prkundrta, t Idealistit dhe Revolucionarit, t Krijuesit dhe kronikanit letrar kundruall psedudove t shumt, qofshin ata t stolisur me emra t bukur, si atdhetar, revolucionar, idealist apo me emra t preferuar t kohs, si marksist-leninist, komunist etj etj. I quajtur tashm roman-thriler, vepra “Atentatet” e Ibrahim Kelmendit, megjithat, ka shum prbrs: veprimtaria e organizuar atdhetare dhe prpjekjet pr bashkim t mrgats politike shqiptare t Kosovs gjat atyre viteve, si dhe rrethanat, si shprehet autori, para e pas atentatit ndaj tre personaliteteve tashm historike, Jusuf Grtvalls, Kadri Zeks dhe Bardhosh Grvalls; nj rrfim autobiografik i pikzuar prgjat gjith veprs, ashtu sikundr e afishon kt edhe autori “fragmente t jets dhe veprimtaris n ekzil gjat viteve 1979 – 1982”, nj relat dashurie, takimesh, bashkpunimi e debatesh me Renatn, studente gjermane. Sado q modeli diskurziv i ksaj vepre i prket autofikcionit a romanit autobiografik, tek lexohet si roman personal, a si publicistik intime letrare, megjithat, n kontekstin e prtashm sociokulturor e historik, ai prpiqet ta mbaj distancn objektive me realitetin e viteve ’80. Vet epizmi romanor e prcakton kt distanc me koht e me njerzit, ashtu sikundr e prcakton edhe motivacioni i personazheve me karakterologjin e tyre.

    Zhvillimin fabular t ngjarjeve shkrimtari e “defabulizon” prmes shtat kapitujve: n kapitullin e par romani hapet me festn e krishtlindjes, me panoramn epike t lvizjeve atdhetare jasht me bartsit e tyre dhe me arratisjen e Jusufit nga Kosova e pushtuar; n t dytin jepen pjes autobiografike t personazhit t Miranit, nprmes trajts s eses e t kroniks letrare, n t tretin maskimi e shprbrja e grupit pseudoatdhetar t personazhit t Rezilit, nj dor e zgjatur e shrbimit sekret jugosllav; n t katrtin jepet gjendja politike e mrgats dhe ajo n Kosov n prag t shprthimit t demonstratave, si dhe prplasjet dramatike t mrgats politike pr t’u bashkuar; n pestin ndodh arrestimi tragjik i njrit ndr personazhet kryesore t veprs, Vasilit, jehona e demonstratave shqiptare n Kosov, organizimi i tyre n mrgim, hartimi i tezave pr bashkim politik; n t gjashtin kulmi arrin me vrasjen e tre personaliteteve n astin kur po arrihej ideali i atdhetarizmit shqiptar pr bashkim t organizatave t tyre politike dhe n t shtatin gjendja pas ktyre atentateve. Vepra sht konceptuar sipas strukturs s romanit kriminalistik: meqense lexuesi di pr vrasjen e tri figurave t shquara atdhetare, po ashtu ky receptues i letrave shqipe di se vrasja sht e mbshtjell me nj mister, kurse ktu, personazhi i veprs, Mirani, m shum gjendet n rolin e zbrthimit t ksaj enigme, i cili bn pun t palodhur jo vetm n maskimin e personave t infiltruar t armikut n radht e mrgats atdhetare, po edhe n maskimin e pseudove e t karaktereve t dyshimt e joqllimimir, jorevolucionar, q kishin ardhur aty jo pr qllime lirimtare, po pr qllime t tjera. Autori prqendrohet n prshkrimin e aktorve e t atyre rrethanave, t mbshtjella ende me mjegulla t pleksura e me kundrthnie, me pohime hamendse, pr t ringjall interesime pr intriga t shoshitura e t bra sipas nj skenari politik. Shum ndr kta aktant q ende jan gjall, autori i prmend e i pikzon me emrat e mbiemrat e tyre t vrtet. E, mbi t gjitha, aty prcillen mesazhe atdhetarie e humanizmi. N poetikn e ndrthurjes shumshtresore, autori na detyron q n tryezn e leximit t na vijn nocionet teorike-letrare post/moderne si eseja biokritike, hibridizimi i zhanreve, biografia letrare, autobiografia, memoari, biografia e romanizuar, trajta letrare e kroniks, bioletra, epistola etj etj e q po i prkufizojm me nocionin bioproza. Sa do q “Atentatet” sht dshmi dokumentare pr dramn shqiptare t ktyre anve n shtegtimet e liris, q nga viti 1979 e deri m 1982, pr vllezrit Grvalla e Kadri Zekn; sa do q lnda e pasur dokumentare e librit sht paraqitje dokumentare e fatit t njerzve; sa do q autori sht rrfimtar i jets s prditshme; sa do q ai grsheton elemente t reportazhit e t romanit, t letrs e t kroniks publicistike me strukturn tekstore t udhprshkrimit dhe, m n fund, rrfimin n veten e tret me dialogun sokratik-platonian – kudo sht i pranishm Rrfimtari Autorial q unifikohet me Un-in e personazheve tjer autentik: si modalitet i veant i s vrtets. sht jeta ajo q e ka prgatitur shkrimin e veprs, do t thoshim: krijimin e rrfimit. Mandej lexohen linjat narrative art-jet, fikcion-realitet.



    “Atentatet”, n radh t par do lexuar si vepr letrare, si roman, meq t till e ka prkufizuar edhe vet autori. Kjo do t thot se edhe ky roman kuintesenc estetike t veten e ka imagjinatn letrare, fikcionin autorial. sht thn shpesh se s’ ka letrsi pa imagjinat letrare, e cila thuret e endzohet mbi t vrtetat e nj kohe, mbi veorit thelbsore t jets, mbi tiparet individuale t personave t veant, mbi universin e paan t jets, t kohs, t historis e t ambienteve. Romani t’i jep ato mundsi q nuk t’i jep, bie fjala, nj libr dokumentar, i mbshtetur e i thurur mbi dshmin, mbi faktin dhe mbi t vrtetn. Dhe sa e sa her lexuesit e kan shtruar pyetjen: a na e mson t vrtetn imagjinata letrare? Bioproza e Ibrahim Kelmendit prbn nj thurje shumshtresore dhe t ndjeshme, prbn nj modalitet t veant t s vrtets; sado q, n pamje t par, t l prshtypjen e nj rrfimi t thjesht. Aq sa t duket se po lexon nj bioroman, po aq futesh n shtigjet e romanit kriminalistik. Ndryshe, shumshtresimi romanor hap shtigje t shumta pajtimi a mospajtimi po edhe mundsi t shumta pr lexim.

    Prishtin 5 shkurt 2007

    ___________________________________



    "Atentatet” - sjell kujtimin pr vrasjen tragjike t 17 janarit '82

    Shkruan: Avni Dahari

    “Nse dorasit jan shqiptar, mos u zbulofshin kurr!” – amaneti i Jusuf Grvalls me t cilin i shpallet luft prarjes dhe vllavrasjes.

    Me rastin e 25 vjetorit t rnies s tre dshmorve Jusuf Grvalla, Kadri Zeka e Bardhosh Grvalla shtpia botuese “Focus” n Prishtins e botoi romanin “Atentatet” t autorit Ibrahim Kelmendi.

    Romani trajton pr tem veprimtarin patriotike t Jusufit, Kadriut, Bardhoshit, Ibrahim Kelmendit dhe bashkveprimtarve t tyre n mrgim, kryesisht n Gjermani dhe n Zvicr. Gama e veprimtaris s tyre me theks lirimtar shtrihet edhe n disa shtete t Evrops dhe t kontinenteve t tjera. Tema q shtjellohet n kt roman, ka pr baz synimin dhe prpjekjet lirimtare t popullit ton t pushtuar nn Jugosllavi, i cili n mars dhe prill t vitit 1981 u ngrit n demonstrata gjithpopullore pr liri dhe barazi me popujt e tjer n kt shtet.

    Romani “Atentatet” sht shkruar nga nj autor, i cili nj koh t gjat ka vepruar me tre dshmort, t cilt t prndjekur pr shkak t veprimtaris patriotike n Kosov, detyrohen t gjejn strehim, Kadriu n Zvicr, ndrsa Jusufi e Bardhoshi n Gjermani, ku do t kryhet atentati n natn e kobshme t nats s 17 janarit t vitit 1982. Si bashkveprimtar i tyre Ibrahim Kelmendi ka sjell brum t mjaftueshm pr t'u njohur me prpjekjet dhe veprimtarin organizative pr lirimin e Kosovs dhe viseve t tjera shqiptare nn Jugosllavi.

    Jusufi, Kadriu e Bardhoshi, bashk me kryeprotagonistin, autorin, q n roman mban emrin Mirani, jan veprimtar t rinj. Ata jan t pajisur me dshirn m sublime, prkushtimin pr pun dhe gatishmrin pr sakrific deri n vetflijim. Edhe pse kishin thithur njohuri teorike nga librat e shumt pr luftrat lirimtare dhe revolucionet q kishin lexuar e q po lexonin, atyre u mungonin prvoja dhe shum njohuri t artit t lufts. T vetdijshm pr kto mangsi ata do t'i vn vetes pr obligim q me njohuri t tilla teorike e praktike t pajisen krahas ushtrimit t veprimtaris organizative me mrgimtart.

    T katr bashkveprimtart jan m se t vetdijshm se bashkimi i organizatave OMLK, LNKVSHJ dhe Froniti i Kuq Popullor q prfaqsoheshin me organet “Liria”, “Lajmtari i liris”dhe “Bashkimi” ishte m se i domosdoshm. Ata do t'i hyjn puns s palodhshme pr bashkimin e ktyre organizatave n organizatn Lvizja/ Fronti pr Republikn e Kosovs, e cila do ta marr prsipr organizimin e veprimtaris patriotike n mrgim dhe n trojet tona nn Jugosllavi. Gjat realizimit t ktij qllimi tepr fisnik ata do t hasin n vshtirsi t ndryshme dhe t shumta. Numri i vogl i prkrahsve nga radht e mrgimtarve ekonomik, q n roman prfaqsohen n mnyr tipike nga Hysni G. * Vasili, Maksi, Rexhep Halimi, Hakani e ndonj tjetr, edhe pse t prkushtuar deri n sakrific, do t jet mbshtetje e pamjaftueshme pr t'u br ball sfidave t shumta. Kundr tyre ishin angazhuar pseudopatriott, naivt, demagogt, udbasht dhe bashkpuntort e tyre, t cilt duke u futur npr klube dhe organizimet politike manipulonin me mrgimtart tan ekonomik q, si pasoj e robris, kishin nivel shum t ult arsimor. Me mashtrime, krcnime, friksime, shantazhime, me marrjen e pasaportave, torturave fizike dhe me burgosje (kur mrgimtart ktheheshin n atdhe), ata i pranin kta hallexhinj dhe ushtronin presion mbi ta q jo vetm t distancoheshin nga veprimtaria patriotike q zhvillohej n vend dhe n mrgim, por edhe ta dnonin e ta luftonin at.

    Shumica e personazheve n kt roman ose jan bashkpuntor t autori dhe dshmorve ose kundrshtar t tyre. Nj pjes e emrave t tyre jan t vrtet, ndrsa t tjert edhe pse t sajuar shum leht mund t identifikohen me bartsit e tyre. N figurn e Jusuf Grvalls grshetohen tiparet e nj atdhetari me edukat tradicionale kombtare dhe t nj intelektuali me nj diapazon t gjer kulturor q vihet me tr qenien pr lirimin dhe bashkimin kombtar. Amaneti i tij “T mos jua dgjoj kush vajin, sepse e kemi krenari t flijohemi pr Kosovn!” – q n astet e fundit ia thot bashkshortes, jan fjalt m t spikatura q flasin pr prkushtimin e vetdijshm t tre dshmorve deri n flijim. Kadri Zeka, q po ashtu sht personazh kryesor n kt roman, krejt kapitalin e tij patriotik dhe t gjitha aftsit dhe njohurit revolucionare i shkrin po pr kt ideal. N roman shquhet edhe figura e Nnmadhes * Ajshes, nns s vllezrve Grvalla, e cila pas atentatit nuk pranon t'i shihte djemt e vet t vrar, para se t'i fliste Kadriut, t cilin e quan djal. Ajo do t'i bhet nn edhe Miranit, t cilin nuk e ndan nga Kadriu, Jusufi, e Bardhi. I till sht edhe Babai i Kadri Zeks, i cili duke e pasur parasysh se n mesin e atyre q vinin pr ngushllime, kishte bashkpuntor t UDB*s, ndr t tjera thoshte: "Nuk m njihnin as n katundin fqinj. Kur ndodhi kjo vrasje u bra i njohur. Me mijra erdhn pr ngushllime dy ditt e para sa isha atje. Po ta kisha ditur se kshtu do t afirmohesha, do ta kisha vrar vet djalin tim dhe do t'ia kisha ln fajin UDB*s.” Me prshkrime t gjalla na paraqiten Drita * bashkshortja e Jusufit, Saranda * bashkshortja e Kadriut, fmijt e Jusufit q nj dhom n shtpin e tyre e quanin dhoma e xhaxhit Miran. “Shyqyr q na shptove ti, xhaxhi Miran!” – jan fjalt e vajzs s Jusufit, Dardans s vogl, q shprehin afrsin dhe besimin pr njeriun q e monin si antar t familjes dhe lufttar t shtjes kombtare.

    Mirani * Ibrahim Kelmendi, njeri praktik, q pr veprimtarin e mtejme mbshtetet fort n Jusufin e Kadriun, mallkon veten q nuk kishte qlluar t vritej n natn e kobshme t 17 janarit. Bashk me brengn e madhe n shpirt, ai, tani, pa shokt e idealit, duhej t luftonte kundr UDB-s e cila n bashkpunim me Rezilt, Qerost e Xhahilt dhe shrbimet e fshehta gjermane dhe t shteteve t tjera, sabotuan, minuan e kryen atentatin. Dorasit duke i vrar tre bashklufttart e tij bn atentat shpirtror edhe mbi Miranin, mbi familjen Grvalla, mbi familjen Zeka, mbi shum bashkveprimtar t tjer dhe mbi tr Lvizjen, e cila do ta marr t mbarn fal prkushtimit dhe sakrifics s pasuesve t mirfilltt q do ta ndjekin shembullin e t rnve m 17 janar n Gjermani.

    (Botuar n gazetn javore “Focus”, m 02.03.2007)



    LIBRI “ ATENTATET” I IBRAHIM KELMENDIT

    Shkruan:Rasim Selmanaj

    Botimi i gazets FOCUS, ma ka ushqyer, pashmangshm “mallin e stampes” – si do t thoshte Buzuku mendjendritur. Prir nga kjo ndjenj, kam publikuar nj dyzin librash t zhanreve t ndryshme letrare. Midis ktij korpusi, ja edhe kjo e sotmja, “Atentatet” e Ibrahim Kelmendit.

    Raportet e mia me kt libr dhe me kt autor, nuk jan raporte t rndomta t botuesit me autorin, dhe as t interesit. sht jehona e ngjarjes s madhe t para-erekshekullit q vjen n jehonn e kohs duke m ndjekur gjithandej, vijave q formojn biografin time: n shkoll, n pun, n luft, n burg, n liri e n paqe. N kt prthyerje vijash, jeta ime ndahet prgjysm: para atentatit dhe pas atentatit. uditrisht, n kt t dytn, z fill misteri si nj lum nntoksor q her shfaqet, e her humbet, duke ln sheshit vetm ca shenja e kode si pika orientimi brenda nj hapsire t pacaktuar.

    Deri tashti, pr kt tragjedi jan dhn qindra lajme e kumtesa me variante e nnvariante, me sigln sekret, top-sekret, rezervat etj. Mendja m thoshte dhe m thot se do kumtes “zyrtare” shtetrore sht m oroditse se rrfimi m i trilluar i krijuesit, sado e mvetsishme dhe subjektive qoft ajo.

    Shpalimin e ktij libri doja ta bja mu n prvjetorin e rnies s heronjve, m 17 janar, n Dean, por qen defektet e makinave t shtypshkronjave, mungesa e dritave, korrentit q e bn vonesn. Tani jemi ktu, sonte. Defektet e makinave i kuptojm dhe i lm me nj an! Por nuk i kuptojm dhe nuk i lm si nuk na ln t qet defektet e ndrgjegjes son. Ndaj, q ato t mos ndodhin, q ato t mos prsriten, q mbretria e territ t mos kthehet n mendjet tona, po i japim dor fillimit t shpalimit t enigms.

    Kurdo qoft sht m i pranueshm nj sherr q duket, sesa nj lajk erkndshme, e padukshme. Pr aq sa sht n dorn time, un do t vazhdoj t’i shpalos “sherret” edhe me botime t tjera.

    Prishtin, 05 mars 2007

    Kthehu ne fillim

    _______________________________________________

    Flet veprimtari dhe publicisti Ibrahim Kelmendi

    SI U NJOHA ME JUSUF E BARDHOSH GRVALLN DHE KADRI ZEKN

    Bisedn e zhvilloi: Adem GASHI

    Prishtin, 7 janar – Ktyre ditve e netve t dimrit surrogat, m rastisi ta takoja njeriun, pr t cilin kisha dgjuar t flitej qkur, por e kisha njohur m von, n vern e vitit 1990, n nj qytet t Zvicrs. Ibrahim Kelmendi m vinte kshtu me dy portrete: me at q ia bnin t tjert (nj figur q lvizte ndrmjet Trockit dhe Bakuninit/anarkistit) dhe me pamjen e vet t natyrshme (t njeriut q ishte i gatshm t t ofronte shrbim pa u hamendur, sidomos pr punt q lidheshin me kauzn e atdheut e t liris), por q asnjher nuk e shfaqte autoportretin, nuk e shpalonte CV-n e vet, si po thuhet tashti. S’i kam shptuar as vet tundimit dhe dilems: sht modesti e ktij njeriu, apo zonat e errta jan terrene q e joshin pr mistifikim!? Sidoqoft, n t gjitha variantet, portreti i tij, n profil, shfaqet me nj vurrat.



    t marr hak pr Babn tim



    Ibrahim Kelmendi

    __________________



    Kelemendi: Kt e kam dhurat nga Zoti, do thoshin besimtart, q jan t prirur ta ngarkojn At padrejtsisht. Saktsisht duhet ta kem nga gjallria dhe kureshtja. N moshn fmijrore prej shtatmbdhjet muajsh, duhet t'm ket br prshtypje oxhaku i madh i familjes son t madhe, gjegjsisht zjarri i madh n at oxhak dhe kazani gjithashtu i madh, i mbushur me fi dhe i varur pr t zier rrobat q do i lante Nna. N at zjarr trheqs jam futur dhe jam br grill, gjegjsisht hell. Ka qen dhjetori i dimrit t rnd t vitit 1956. Babn at dit e kishin lidhur pr kumbulle n oborrin e stacionit t policis n Kliin. Pas dyzet e nj viteve, kur Adrian Krasniqi, vllai im, Qerimi, bashk me bashklufttar, e sulmuan kt stacion famkeq, m’u b sikur e sulmuan pr t marr hak pr Babn tim, pr shum baballar dhe pr mua, pasi ditn e djegies sime, duhet t m ket munguar Baba, q t m drgonte menjher n spital.



    Jusufi, Kadri e Bardhoshi

    ________________________________

    Mos doni t m thoni se edhe adoleshenca juaj i nnshtrohet trysnis s pushtetit t pushtuesit?

    Kelemendi: Me tepri, do thosha. Baba shpesh rrfente pr angazhimet e tij kundr pushtuesit dhe vuajtjet e tij po nga pushtuesit, pas ripushtimit t Kosovs. Rrfimin e fillonte nga i pari i tij n Vuthaj t Gucis, kur pushtuesit malazez e kishin ther, bashk me 300 burra t przgjedhur t fshatit. Barbare n at rrfim ishte, se 300 burrat i kan lidhur dor pr dor, i kan detyruar t’i hapin varret e tyre, i kan ther me singia, i kan hedhur n varre, i kan mbuluar me dhe pa ju dal shpirti. N vitet e 50-ta e 60-ta prndiqej djali i axhs, Imeri, i vetmi n rrethinn ton q studionte historin. N fmijri at e kisha si idol. Q n klasn e par t shkolls s mesme t msuesis n Pej, si 14-vjear, m rastisi t ballafaqohem me peripeci, pr shkak t rolit tim spontan n demonstratn e 28 nntorit t ’68-ts, q u nis n oborrin e ksaj shkolle. M 1972 m rastis t m arrestojn n Rahovec, duke qen n vitin e 4-trt t Gjimnazit t atyshm.



    Kelemendi: Tri vite isha student n Prishtin, dega e fiziks. Qysh n vitin e par u gjeta n rreth t mir t shokve, meq isha ilegal (banues jo legjitim) n dhomn nr. 5, t konviktit nr. 1, ku legalisht banonin vllai Zeneli dhe kolegu i tij, Tahir Reci, absolvent t juridikut. Ata i kishim si kujdestar t rrept pr ngritjen ton intelektuale. Edhe Fetah Kajtazi ishte cimer, ilegal si un. Kishim shum shok dhe vazhdimisht diskutonim, si t organizohemi dhe far mund t bnim. Jusuf Bruaj na “indoktrinonte” pa pra, por vdiq nga rrjedhojat e burgut. Ather bnim gjra t vogla, pr t cilat n vitin 1976 m’u desh t arratisem. Veprimtaria e fsheht e Grupit Revolucionar, veprimet e t cilit patn jehon, na dhan forc morale dhe na provokuan q edhe rrethi yn i shokve t angazhohej, deri sa t gjenim kontakt me at Grup, por nuk e gjetm.



    Kelemendi: N Gjermani n vitin 1977 regjistrova gjermanistikn dhe filozofin, n Ruhr-Universitet n Bochum. Sapo gjeta veten, fillova t botoj ndonj trakt t thjesht, q ua shprndaja emigrantve tan, q mezi dinin t’i lexonin. Pastaj avancova n botim t nj pamfletit, q e pata titulluar: “Rron or rron, dhe nuk vdes shqiptari” dhe n botim t nj si gazete, me emr “Bashkimi”, Organ i Frontit t Kuq Popullor. Kt e themeluam n vitin 1978. Ishte faza e revolucionaritetit adoloshent, n kuptimin ideo-politik e organizativ. Por, vshtirsia ishte se nuk kisha shok, me t cilt do organizonim veprimtarin botuese, emigrantt tan ekonomik ishin gjysmanalfabet dhe njhersh friksoheshin pr t’u angazhuar.



    Kelemendi: Fillimisht fare pak, asgj konkrete, pothuajse vetm nga disa bisedime me prmbajtje t nj patriotizmi romantik. Djali i axhs, Imeri, i cili prndiqej e survejohej si i dyshuar pr veprimtari ilegale, nuk na fliste konkretisht. Te ne, n kulln ton t famshme, vinin personalitete, si Ramadan Shala, Murteza Nura, Nezir Gashi dhe t tjer. Prania e tyre n odn e miqve na bnte krenar. M pastaj, gjat studimeve n Prishtin, diskutonim shum pr organizimet e fshehta, por nuk i kontaktonim dot. Do thoja, n at koh gati sa nuk ndjehej nevoja pr veprimtari t fsheht patriotike, meq shum veprimtari mund t ushtroheshin hapur. Kishte ndodhur nj ndrgjegjsim i gjer patriotik dhe strukturat e pushtetit t KSA t Kosovs mbyllnin njrin sy, bheshin sikur nuk po vrenin. Pra, Kosova po frymonte m lirshm. Por, n kt koh po formohej nj borgjezi e kuqe, titiste, q kishte mundsi t bnte m shum pr zhvillim t prshpejtuar t Kosovs, por humbiste kohn me pasurim t pamerituar vetanak, humbiste kohn n kafehane, pas degjenerimit etj. Sapo u arratisa, m’u dha mundsia t informohem m shum.

    Njohja me Jusuf e Bardhosh Grvalln dhe me Kadri Zekn



    Kelemendi: Prgjithsisht, organizimet e fshehta n Kosov ishin t majta, komuniste e revolucionare, meq ndikoheshin nga propaganda e fuqishme e Tirans dhe t angazhuarit vinin kryesisht nga shtresat e varfra. Ndonj organizim i djatht n vitet e 60-ta e 70-ta nuk duhet t ket ekzistuar, pr sa kam qen un i informuar. N Perndim, n dy vitet e para, dgjoja pr ca organizime nacionaliste, i krkoja ato n Bruksel e gjetiu, por kur vija n kontakt, dshprohesha, pasi ato organizime nuk kishin prmbajtje kombtare dhe aty e tutje i quaja pseudonacionaliste. Ishin ca organizime formale, t vogla, pa pesh e ndikim, q vetm prflisnin, se si do ta lironin Shqiprin nga diktatura komuniste, ndrsa trojet e pushtuara, Kosovn me vise, nuk e prmendnin fare. Kto organizime i udhhiqnin kryesisht njerz q dikur i kishin shrbyer UDB-s, pasi ishin arratisur nga Republika e Shqipris n RSFJ-n, gjithashtu komuniste. Ata nuk i kishte penguar terrori komunist i serbomadhit Aleksandr Rankovi mbi shqiptart e pushtuar, meq e kishin pasur at si nj lloj pundhnsi. T njjtin zhgnjim prjetova n vitin 1978, kur njoha m pr s afrmi Beslidhjen Kombtare Shqiptare, t ciln e udhhiqte Emin Fazlia, alias Emil Kastrioti. Edhe kjo pseudo-organizat, n dukje nacionaliste, 7-8 antar t t cils ishin nga Kosova, preokupim kryesor kishte lirimin e Shqipris nga diktatura komuniste e Enver Hoxhs dhe jo lirimin e Kosovs nga pushtimi jugosllav. Kjo njohje nuk m prvetsoj q t’ju bashkngjitem atyre, prandaj u ndjeva i detyruar t themelojm, bashk me ca bashkatdhetar, organizatn Fronti i Kuq Popullor. Prkrahjen fillestare e gjeta te bashkatdhetart n Dsseldorf me rrethin dhe nga emigracioni i vjetr nacionalist n Bruksel, rreth veteranve t famshm Gjel e Hysen Gjelil Kalishta, q veten e dinin pr ballist. Pr t na u kundrvn, pas nesh Riza Salihu sajon Grupin Komunist “Zri i Kosovs”, n Stuttgart. N fund t vitit 1979 n Gjermani arratiset Jusuf Grvalla. N t njjtn dit informohem nga vllai i tij, Bardhoshi, me t cilin isha njohur dhe ishim br miq q n vitin 1978. Ardhjen e Jusufit e prjetuam si ndihmes t madhe morale dhe intelektuale. Po n kt koh, n Zvicr gjendeshin Kadri Zeka dhe Hydajet Hyseni, kuadro drejtues t OMLK-s, por angazhimi dhe ndikimi i tyre nuk shihej gjkundi, pasi ishin futur n ilegalitet, shtat pash nn tok. Meq Jusufi i prkiste Lvizjes Nacional-lirimtare t Kosovs dhe Viseve tjera Shqiptare n Jugosllavi (LNKVSHJ), vendosm q veprimtarin e organizuar t Frontit ta ngrim, si po thuhet, deri sa t ndodhte bashkimi.



    Kelmendi: Angazhimi yn m i suksesshm, n janar t vitit 1981, ishte prgatitja e gazets “Bashkimi”, futja dhe shprndarja e tij e fsheht n Kosov dhe m pastaj shprndarja n Perndim. N kryeartikull, me titull “Bashkimi bn fuqin”, t shkruar nga Jusufi dhe un, kishim prpiluar platformn ideopolitike t kohs dhe kishim shtjelluar formn e organizimit n Kosov e n emigracion.



    Gazeta "Bashkimi" - organ i FKP-s

    __________________________________

    Platforma ideopolitike dhe forma e organizimit, t trajtuar n kt kryeartikull, kishin karakter pluralist. Protesta sociale e studentve m 11 mars 1981, demonstrata politike m 25 mars, ku u lansua pr her t par krkesa pr Statut t Republiks, dhe revolta popullore e 1 e 2 prillit na befasuan, meq ne kishim br parashikime t prgjithsuara, se shprthimet sociale e nacionale do t ndodhnin, por nuk i kishim parashikuar aq t shpejta. Menjher, Jusufi, Kadriu dhe un, morm vendim pr t br demonstrata do fundjav n metropolet kryesore t Zvicrs dhe t Evrops Perndimore, t cilat kishin ndikim t kufizuar jasht, por moralizonin popullin n Kosov. Kjo 3-she, edhe pse u prkisnim organizatave t veanta, pothuajse gjat gjith vitit 1981 e organizonte veprimtarin, sikur t’i prkisnim nj organizate t vetme. Fillimisht Jusufi, bashk me Kadriun (prill-shtator), u angazhuan edhe n redaktimin dhe botimin e Organit t OMLK-s, “Liria”, meq gazetn “Bashkimi” dhe revistn “Lajmtari i liris” i kishim “ngrir”, duke pritur bashkimin. Gjat muajit korrik-gusht, fillimisht Jusufi, Kadriu dhe un, pastaj edhe bashkveprimtar t tjer, diskutuam platformn e bashkimit, duke u bazuar n tezat e Frontit Popullor pr Republikn e Kosovs. Ato i kishte prpiluar OMLK-ja n maj t ’81-shit n Kosov, por bashkimi n Kosov u pengua nga burgosjet e shumta. Prandaj u ndjem t thirrur q bisedimet t’i vazhdojm ne dhe t realizojm bashkimin. N parim u dakorduam pr platform dhe pr form t organizimit. Jusufi shprehu dshirn, q bashkimin ta shpallte veterani Sabri Novosella, t cilin ai e dinte si njrin nga udhheqsit e Organizats se tij, LNKVSHJ. N tetor 1981, n takimin e Stambollit, Sabri Novosella bllokon prkohsisht bashkimin, pr t cilin ishim marr vesh qysh n gusht. Si rrjedhoj, Jusufi dhe Kadriu ndrprejn bashkpunimin deri m 2 janar 1982, me prjashtim t pjesmarrjes se prbashkt n festn e 28 Nntorit, ku bashkrisht ishin n podium t atij manifestimi t madh. Gjat ktyre dy muajve Jusufi nis botimin e gazets “Zri i Kosovs”, si organ t LNKVSHJ, kurse Kadriu prgatit nj numr t “Liris”. M 2 janar 1982, n dasmn e Kadri Zeks dhe Saime Jusufit, gjendet mirkuptimi i pezulluar n mes t Jusufit e Kadriut. M 16 janar, me ftes t Jusufit, takohemi pr t br bashkimin. N agun e 17 Janarit 1982, vendosim bashkimin e tri organizatave tona. N mbrmjen e ksaj dite t kobshme, UDB-ja ekzekuton Jusufin, Kadriun e Bardhoshin dhe plagos rnd vendimin ton pr bashkim...

    JA PSE E SHKROVA ROMANIN ATENTATET

    Zgjodha zhanrin e romanit historik e politik pr ta kompletuar sa m shum tabloidin e veprimtaris, jets dhe t atentateve, sidomos ato q nuk dukeshin. Njhersh, zgjodha romanin, pr ta paraqitur edhe figurn e kryedorasit t mundshm, pr t cilin un vazhdoj t jem i bindur se e ka br kt krim t rnd.

    Nj erek shekulli heshta, me mendimin se heshtja ime sht konstruktive...

    Me Bardhosh Grvalln njiheshit m hert, po me Jusufin, Kadri Zekn?

    Kelmendi: N kt pyetje duhet t jem prgjigjur paraprakisht. Konkretisht, me Bardhoshin jam njohur e miqsuar n vitin 1978, me Jusufin sapo ka arritur n Gjermani, n fund t vitit 1979, kurse me Kadriun n fund t marsit t vitit 1981.



    Itinerari gjeografik i veprimtaris sate shtrihet gjithandej Evrops e kontinenteve t tjera. Jam kurioz t di n ’gjendje ishte mrgata jon n kontinentin e largt, n Amerik? Kam parasysh gjithnj traditn e ndritur t Nolit e t Konics.

    Kelemendi: Pas atentateve na u imponuan “prfaqsuesit” e LNKVSHJ-s (Sabri Novosella), PKSHMLJ-s (Avdullah Prapashtica) dhe OMLK-s (Xhafer Shatri). Ata nuk deshn t din pr bashkimin e 17 Janarit, por bn nj “bashkim” t tyre, pr t’u prar n mes tyre, pa u thar ngjyra e firmave nn marrveshje.Nga qershori deri n dhjetor 1982 shkova n Amerik pr ta shtrir ndikimin e Lvizjes son atje, dhe pr t’u arratisur nga zullumi q m bnin “trashgimtart” politik t Jusufit e Kadriut, t cilt uzurpuan ()udhheqjen e Lvizjes son.



    Xhafer Shatri e Ibrahim Kelmendi (1983) Kadri Zeka e Hydajet Hyseni (1980)

    __________________________________________

    N aspektin e organizimit patriotik e politik komuniteti shqiptar n Amerik ishte pr faqe t zez. Vatrn e Nolit e kishte pushtuar UDB-ja, kryesisht nprmjet krerve t Legalitetit. Disa vatran, nga paknaqsia, n Boston ishin organizuar n shoqatn dhe rreth gazets “Liria”. Mrgata politike ishte e coptuar n shum partiza e organizata, t cilat pos zhurms n rrethe t ngushta, kishin numr t vogl t antarve e simpatizantve. Ndikimi i tyre ishte simbolik. Edhe ato zhurmonin pr lirimin e Shqipris nga diktatura komuniste e Enver Hoxhs, kurse Kosova e pushtuar u interesonte vetm sa pr t vjel ndonj ndihm financiare nga shqiptart e trojeve t pushtuara. Kjo mrgat n vitin 1981 shante e fyente studentt dhe rinin e Kosovs, me etiketime e prfolje, si “kualosht e Enverit” e ngjashm. Sa pr t br nj formalitet, n prill 1981, kjo mrgat organizoi nj protest para Selis s OKB-s n Nju Jork, por nuk morn pjes as 300 veta, t ardhur edhe nga Detroidi, ikago e qytete t tjera, n kohn kur vetm n Nju Jork duheshin t ishin rreth 50 mij shqiptar. Emigracioni i ri nga Kosova, nga Maqedonia, nga Mali i Zi, q ishte i interesuar t angazhohej pr statut t Republiks pr Kosovn, pengohej e krcnohej nga emigracioni i vjetr pseudonacionalist, i cili, pothuajse trsisht kontrollohej nga UDB-ja.

    Ktyre ditve n faqet e shtypit sht dukur nj krkes pr mbshtetje rreth botimit t nj romani tuaj. Me pak rreshta prvijohet tematika q jo rrall ka trazuar shpirtrat e shqiptarve. sht fjala pr atentatin ndaj vllezrve Grvalla dhe Kadri Zeks. Un njoh disa fusha t vokacionit tuaj si komentin, vshtrimin, shkrimin dokumentar (kam lexuar edhe librin tuaj pr ngjarjet e 97-s n Shqipri). Prse kt her zgjodht pikrisht gjinin e romanit? Mendoni se zbardhja do t jet m e thell dhe m totale?

    Kelmendi: Nj erek shekulli heshta, me mendimin se heshtja ime sht konstruktive, n interes t veprimtaris son lirimtare. Individve dashamirs, por m shum individve naiv, iu interesonin emrat e dorasve. Disa syresh shprdoronin vllezrit Avdyl e Hysen Grvalla, pr t m terrorizuar, duke shfaqur banalisht naivitetin e tyre, sikur vetm ata, si vllezr, po interesoheshin pr t’i zbuluar vrassit. Atyre nuk u mjaftonte prononcimi i Jusufit, me plumba vdekjeprurs n trup, se “atentatin politik na e ka br UDB-ja”, t tillve nuk u mjaftoi as porosia (amaneti) i tij: “Nse dorasit jan shqiptar, mos u zbulofshin kurr!”. Krkonin gjithsesi emrat e dorasve, jo vetm nga kureshtja.

    Zgjodha zhanrin e romanit historik e politik pr ta kompletuar sa m shum tabloidin e veprimtaris, jets dhe t atentateve, sidomos ato q nuk dukeshin. Njhersh, zgjodha romanin, pr ta paraqitur edhe figurn e kryedorasit t mundshm, pr t cilin un vazhdoj t jem i bindur se e ka br kt krim t rnd.

    Jan br disa libra pr UK-n. Dihen raportet dhe roli i LPK-s. Pastaj lufta n Kosov, n Lugin t Preshevs, n Maqedoni. Ku ishte Ibrahim Kelmendi?

    Kelmendi: Aty ku mendonte se ishte i nevojshm dhe ku e ngarkonin me detyr, pa br zhurm e vetreklamim, si bnin disa zhurm pr t’u afirmuar, q bnin sherr e pengonin luftrat.

    Pastaj erdhn partit e reja, partit e ish-lufttarve. Njher u dukt n PDK. M von u botua nj shkrim juaji tepr kritik pr teorin e Moratoriumit t liderit t PDK-s, Hashim Thai. Ishte mospajtim konceptual apo frym e demokracis s brendshme?

    Kelmendi: N Kuvendin e fundit t LPK-s, t mbajtur n Prizren n vitin 1999, u prononcova: “Fillimisht nuk do angazhohem n asnj parti politike, pasi m duhet koh pr t’u integruar n Kosov, pas gati 25 viteve n ekzil. Nse ka qen i mbar kontributi im deri tani, ka qen i mjaftueshm, nse ka qen i mbrapsht, ka qen i teprt...”. N PDK asnjher nuk kam qen antar. N mbledhjen themeluese dhe n Kongresin e Par kam marr pjes si qytetar i lir. M ka interesuar vzhgimi i drejtprdrejt, nse po themelonin parti vrtet demokratike. Gjithashtu isha i interesuar t jap ndonj sugjerim profesional, nse do m krkohej, ose do ta jepja vet, nse e gjykoja t arsyeshm. U ndjeva i zhgnjyer, sidomos nga mnyra e imponimit dhe e autoritarizmit t Hashim Thait. Me Hashim Thain jemi bashkveprimtar e miq t vjetr. Miqsin dhe respektin vazhdoj ta ruaj pr t, pavarsisht kritikave t herpashershme. Besoj se edhe ai ruan pr mua miqsi e respekt reciprok. Jo vetm nj her jemi “konfrontuar” n media dhe kam ndrmend t “konfrontohem” sa her q do ta gjykoj se “konfrontimi” im sht n t mir t Kosovs, t zhvillimit t demokracis n PDK dhe n t mir t vet Hashim Thait. Nuk besoj se kjo do prish miqsin ton, pasi kemi jetuar mjaft gjat n Perndim, pr t msuar di nga kultura e atjeshme demokratike. Jam i prirur t’i kritikoj e kundrshtoj miqt, q ata t bhen m t mir. Ata q i konsideroj se jan destruktiv dhe q i vlersoj t jen n “grixhn” e Beogradit e n “grixhat” e shrbimeve t huaja, kryesisht i l t qet, pr t mos thn i injoroj.



    Demonstrat para selis s OKB-s n Gjenev (1983)

    __________________________

    Po tani? Tani? Un njoh tash e gjashtmbdhjet vjet Ibrahim Kelmendin. E di se sht martuar me t hyr t nntdhjetave me Mimoza Cikn, q tashti punon si gazetare e redaktore n radion Deutsche Welle (Doje Velle) n Kln, e di q ka nj djal, e di q duket sa n Gjermani, sa n Prishtin, sa n Tetov, sa n Tiran, ndoshta rastsisht (!) edhe n Vuthaj. Po, far nuk di? Ku sht ai tani dhe ’bn?

    Kelmendi: Pr momentin jam ktu dhe vazhdoj t jem Ibrahim Kelmendi. Gjendem gjithandej, kudo m duket e nevojshme dhe ku ndjej knaqsi t gjendem. Po prpiqem t’i kompletoj e t’i sistemoj shnimet pr t kaluarn. Jam marr intensivisht me grumbullim t bashkbisedimeve (kam t incizuara rreth 300 or) me shum veprimtar t emigracionit, t t gjitha rrymave e organizimeve, duke prgatitur t paktn nga nj libr pr do shtet. Profesionalistet m kan kshilluar se botimi i tyre duhet t shtyhet pr m von, sepse tani sht ekuilibruar sistemi i vlerave. Pra, kam t gatshme nj mori botimesh dhe do t’i botoj kur do t gjykoj se e kan kohn.

    Hidhrohem ndaj disa bashkveprimtarve dhe miqve t dikurshm, q bjn vila e pallate...

    Zrat e skajshm q m vijn ma bjn portretin tnd t ngjashm me personazhin Durmish Dur Aliu t Kadares, q, her shfaqet e her humbet. Kan ardhur kta zra tek ti ndonjher dhe ’mbresa keni pasur? Si i gjykoni, m n fund?

    Kelmendi: Nuk m kujtohet fare ky personazh.Kam gjykuar se veprimtaris son politike dhe lirimtare i duhet edhe njeriu i “padukshm”, n operativ, si thuhet n gjuhn profesionale. Kt rol t rndsishm nuk mund ta ushtrojn ata q vazhdimisht dshirojn t duken, t imponohen e t vetreklamohen, nuk mund ta ushtrojn as ata, q edhe kur pjerdhin, mendojn se kan br bomb atomike. Kt rol nuk mund ta luajn as ata q prpiqen t prvetsojn meritat e t tjerve, meq din se vet jan t pamerita. Mua tani po m brengos, se disa t pamerituar i jan imponuar skens politike e partiake n Kosov, kurse nuk po m brengos pse un kam ngelur n “hije”. Vazhdoj ta jap kontributin tim, pa pritur q t paguhem, t dekorohem e t bhem personalitet mediatik. Hidhrohem ndaj disa bashkveprimtarve dhe miqve t dikurshm, q bjn vila e pallate, shpenzojn barbarisht mjetet e pamerituara, por nuk hidhrohem pse atyre nuk iu intereson pr Ibrahim Kelmendin, q ende nuk ka banes e t ardhura t rregullta pr jetes, por po varet nga ndihma e individve vullnetmir dhe shpirtmir. Pr kt gjendje sociale nuk ndjehem i penduar, por krenar, meq kam prballuar tundimin e paras (edhe kur kam kaluar miliona DM npr dor) dhe t tjera tundime, q sprovojn ndershmrin e burrit, si thuhej nga pleqt. E moj si jonjerzore, pr t mos thn armiqsore, kur msoj se disa individ shprdorojn mundsit, q t prvetsojn ato q nuk i meritojn, n kt faz kaq vendimtare, e cila krkon vetprmbajtje e sakrifica, krkon kontribut konstruktiv. N koh t prshtatshme, kta keqbrs mbase do jen personazh t ndonj romani, si i kam paraqitur disa n romanin “Atentatet”, pr t'i prjetsuar si t till. Keqbrsit e sotm po i “survejoj” nprmjet syrit t popullit. Jam i vetdijshm, se keqbrsit nuk do skuqen e marrohen, edhe kur do prjetsohen n romane, si shprdorues tendersh edhe t ilaeve, si shprdorues t besimit politik e partiak, si autoritar absolutist n parti, n poste ekzekutive e gjetiu. Nuk do skuqen as pseudotrimat, q populli i quan trima pas beteje, nse do t’i prjetsoj si t till, nse po i keqtrajtojn bashkqytetart tan joshqiptar, pr interesa t tyre personale ose si mercenar t Beogradit, nse i keqtrajtojn pr teka e frustrime t tyre, jo vetm pr t kompromentuar Kosovn, por edhe duke rn n nivel t bishave... Kur shum keqbrs e kriminel mendojn se un jam zhdukur dhe prandaj mund t livadhisin lirshm, pikrisht n kt koh un mbledh e prpunoj investigimin q ua bn syri i popullit. Kur t gjej mnyrn e momentin e prshtatshm, do t’i prjetsoj n letra, si t till. Shpresoj se edhe krijues t tjer do ken kuraj q ta trajtojn kt tematik, sado q ndjehen t krcnuar e t pafuqishm.

    Tok me falnderimin pr bashkbisedimin, Ju dhe familjes suaj u dshiroj shndet!

    Kelmendi: Edhe un ju falnderoj dhe ju uroj ato q ia dshironi vetes suaj.


    Marr nga http://www.beepworld.de/members/pash...perjusufin.htm
    Ndryshuar pr her t fundit nga Llapi : 13-05-2007 m 08:38

  19. #19
    i!i!i!i!i!i!i!i!i!i!i!i! Maska e biligoa
    Antarsuar
    16-08-2007
    Postime
    3,222
    Faleminderit
    4
    17 falenderime n 17 postime

    Arrow

    he Lapi ne me nje fjale jemi dhe nuk duash te miresh vesht
    po per cfar sakrifikuan usuf e Bardhosh Grvalla, dhe Kadri Zeka
    dijet per te bashkuar trojet shqiptare
    une tet sjelli nje materjale ne imejl te shkruar nga dora e JUSUFIT
    se ai ka punuar vepruar per shqiperine etnike
    ik tani dhe kure mos me kundershto ne postime
    leri ata thaca matrapaze
    Nese eshte e bere me dashuri, asgje nuk eshte mekat.

  20. #20
    i!i!i!i!i!i!i!i!i!i!i!i! Maska e biligoa
    Antarsuar
    16-08-2007
    Postime
    3,222
    Faleminderit
    4
    17 falenderime n 17 postime
    60-vjetorin e lindjes s Jusuf Grvalls,

    JUSUFI ra per atdhe nuk ka vdeke por ka LE...
    Nderime kombetare do isha e lumtur te kisha fati e tij....
    Nese eshte e bere me dashuri, asgje nuk eshte mekat.

Faqja 1 prej 9 123 ... FunditFundit

Tema t Ngjashme

  1. Jusuf e Bardhosh Grvalla, dhe Kadri Zeka
    Nga erzeni n forumin Elita kombtare
    Prgjigje: 87
    Postimi i Fundit: 29-01-2012, 22:37
  2. Vrasja e Kolonel Ahmet Krasniqit..
    Nga Brari n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 47
    Postimi i Fundit: 04-10-2010, 04:41
  3. Bytyi krkon n Beograd dnimin e vrassve t tre vllezrve t tij
    Nga Nice_Boy n forumin Tema e shtypit t dits
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 26-12-2005, 09:36
  4. Vrasja e tret e Bajram Currit
    Nga Eni n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 24-04-2002, 03:51

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •