Close
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 8 prej 8
  1. #1
    Super Moderatore Maska e shigjeta
    Antarsuar
    16-04-2002
    Postime
    4,955
    Faleminderit
    91
    100 falenderime n 82 postime

    Sejfulla Malshova

    Sejfulla Malshova ne kujtimet e Nexhmi Ballkes


    Ndrsa ishte duke punuar si puntor mekanik n nj uzin t rndomt t Kaukazit verior n Bashkimin Sovjetik, djaloshi nga Shqipria, Sejfulla Malshova, thrritet nga autoritetet politike t ndrmarrjes dhe i komunikohet fakti se i ishte hequr dnimi i dhn nga organizata e partis n Mosk.

    Pas atij lajmi, ai heq rrobat tr graso dhe vesh kostumin e intelektualit. Pas kthimit t tij n Mosk nuk vonoi shum dhe ai jo vetm q u ripranua n Partin Komuniste, prej s cils nj vit m par ishte prjashtuar me ndshkim, por befasisht u gjend n detyrn e dekanit t Fakultetit t Filozofis, ku tre vjet m par kishte qen student. Kjo sht e kaluara e largt e Sejfulla Malshovs, i cili ishte larguar nga Shqipria me rrzimin e Nolit nga pushteti. Por historit e tij t uditshme do t vijonin edhe pas kthimit t tij n atdhe dhe zgjedhjes n forumet m t larta politike dhe ekzekutive t shtetit komunist. Gjithka do t vinte pas nj betimi t tij t prer pr t mos u martuar asnjher. Pr m tepr rreth figurs poliedrike t intelektualit t shquar ku shum detaje t jets s tij jan t panjohura pr publikun, i tregon n shkrimin e mposhtm miku m i tij m i afrt, Nexhmi Ballka.

    Zoti Nexhmi, cila sht e vrteta e peripecive t Malshovs n ish-Bashkimin Sovjetik?

    Atje ai kishte shkuar q n vitin 1926 dhe ishte pranuar jo vetm si antar i PKBS-s, por kishte mbaruar edhe Fakultetin e Filozofis. Kishte ikur nga Shqipria pas prmbysjes s Nolit me t cilin kishte nj miqsi t jashtzakonshme. Madje n qeverin e tij, Malshova ishte sekretar i prgjithshm i kabinetit.
    Ka qen viti 1932, kur n nj diskutim t zgjeruar q kishte ndrmarr organizata baz, pikrisht pr problemin e veprimtaris s brendshme t partis, ai ka shfaqur hapur dhe prer kundrshtimin e tij, para t gjith mendimit t organizats. Ai jo vetm e kundrshtoi, por i bindur n t vrtetn e ides s tij, kmbnguli me nj forc t madhe pr ta mbrojtur at. Kjo gj solli prjashtimin fare t tij nga radht e partis. Menjher pas ksaj, u dbua nga Moska dhe u drgua si puntor i rndomt n nj uzin mekanike n Kakukazin verior. Por edhe n at rast ka ndodhur nj fenomen i uditshm, i cili do ti ndryshonte menjher jetn, q i kishte marr rrokullimn e rrezikshme.

    Pse far ndodhi?

    Fjala sht pr dy suprizat, q i rezervoi fati n vern e vitit 1933 kur Sejfullai kishte mse nj vit q punonte n Kaukaz, bhet nj mbledhje e radhs n Buron politike t KQ-s t Bashkimit Sovjetik, t drejtuar nga Stalini. Ajo mbledhje kishte si rend dite pr t diskutuar pikrisht caktimin e rregullave t brendshme t funksionimit t partis. Ishte kjo tem, q kishte flakur Malshovn. uditrisht dhe pr fatin e madh t Malshovs, n fjaln e Stalinit u vu theksi saktsisht pr mnyrn e funksionimit t partis n idet dhe n parimet, q nj vit m par i kishte mbrojtur Malshova. Stalini kishte ngritur zrin, duke thn se t gjith ata komunist, q nuk kan qen dhe nuk jan dakord me parimet e prmendura kan ide t qllimshme kundr rrugs s partis son.
    Vetm kaq mjaftoi q e gjith organizata, e cila nj vit m par kishte prjashtuar Sejfulla Malshovn, t shkrihej trsisht si organizat partie dhe Sejfullai t rehabilitohej n mnyr t menjhershme. Kjo pr t do t thoshte q t kthehej n Mosk dhe t kishte mundsi t ushtronte profesionin e tij si intelektual.
    Por nuk mjaftoi vetm ai rast fatlum, q atij i eli n mnyrn m t papritur n at ver t 1933-it, pasi nj tjetr drit jeshile iu hap prpara.

    Pr far rasti bhet fjal?

    Sa u rikthye n Mosk n vitin 1933, msoi se n Universitetin e Lomonosov, ku ai tre vjet m par kishte qen student, vdiq dekani i Fakultetit t Filozofis, i cili m par kishte qen edhe pedagogu i tij. Nuk vonoi as nj muaj nga ai njoftim, kur i shkon nj ftes nga universiteti me t ciln i krijohej mundsia pr t konkurruar pr vendin e pedagogut, q kishte mbetur bosh. N at ast, ai msoi rregullat e emrimit t nj pedagogu n universitetin e famshm, ku ftoheshin n konkurrim ish-studentt m t shklqyer t pes viteve t fundit. N 100 konkuruesit me kombsi nga shum vende t bots fitoi pikrisht djaloshi nga Shqipria, Sejfulla Malshova.

    sht e vrtet se ai ka qen i martuar nj her n Mosk?

    sht e vrtet nj gj e till. Ai n periudhn q ka qen n Bashkimin Sovjetik ka qen i martuar. Ishte viti 1932, kur vendosi t krijonte familje, duke u martuar me nj komuniste nga Moska, por q pr divergjenca t theksuara mendimesh ajo martes nuk zgjati as tre muaj. Pas saj ai vendosi t mos martohet asnjher.

    Pse?

    Un kt gj e msova n periudhn e par pas lirimit, kur ai ishte ministr i Arsimit dhe un zvends i tij. Ather, un pasi e pyeta pikrisht pr at gj.

    A mund t mi prshkruani hollsit e asaj bisede?

    Nj her, si do vit, un kisha drguar gruan dhe fmijt n fshatin Dardh t Kors, pr t kaluar disa dit me pushime pasi u bnte mir klima e atjeshme. Kt e bja se gruaja kishte her pas here shqetsime shndetsore. Un zakonisht pas mbasdites kur mbaroja punn zyrtare ikja me makinn time deri te shtpia e Sejfullait, t ciln e kishte te Blloku, ku ishin vendosur qeveritart e lart. Atje i thoja shoferit t largohej dhe merrja Sejfullain dhe niseshim n kmb pr xhiron e zakonshme, deri te hotel Dajti ku pinim nga nj kafe dhe qndronim gjat.
    Un si zakonisht, bisedat i nisja nga gruaja dhe fmijt, q i kisha larg. Ai dgjonte me vmendje dhe m s shumti nuk reagonte. Pas ksaj teme e merrte fjaln ai, duke e uar bisedn te problemet, q i lindnin n Byron politike dhe n Komitetin Qendror t partis. E shikoja q e shqetsonte shum mnyra e kryerjes s punve politike. Ai kishte shum paknaqsi me mnyrn e funksionimit t autoritarizmit brenda radhve t udhheqjes politike. Me Enverin nuk i kishte punt mir dhe shpesh e theksonte q nuk duhej ta kishte ndihmuar n Berat, kur n Plenium desh i dhan shkelmin.
    Ishte e zakonshme kjo gjendje e tij dhe m dhimbsej jo pak, prandaj detyrohesha ti thoja shpesh q t rrinte urt se kt tip kishte pasur q e kishte psuar dhe n Bashkimin Sovjetik, q ishte dnuar duke u shndrruar n puntor t rndomt. Por, ai nuk donte tia dinte pr ato kshilla. Nj dit, prej atyre ditve kur i shkova si zakonisht n shtpi gjeta dhe nnn e tij q i kishte ardhur nga fshati. Ajo u gzua shum q m pa n der dhe m prqafoi me shum dhembshuri. Para se t niseshim pr kafen e zakonshme, e ma e tij, nnua si e thrrisnim ne t gjith n mnyrn e Sejfullait, m trhoqi ve dhe mu lut q t ndikoja pr ti mbushur mendjen Sejfullait, q t martohej edhe ai si t gjith shokt. Ajo mu prgjrua se nuk ndihej mir q i biri nuk kishte familje. Ka shtpi t mir, ka plak, ka t haj e t pij , ka pun t mir, por nuk ka familje, tha. Nuk ka grua dhe n shtpi nuk dgjohen zra fmijsh. Un i premtova se do tia hapja nj bised t till. Kshtu, sa u larguam dhe ishim duke biseduar, diku aty te ura e Lans un i them: Ore Sejfulla nuk t kam folur ndonj her, por nuk mund t rri pa t pyetur
    Pr problemin e martess, e kam fjaln. Nuk e di si e ke menduar pr kt pun, do t vendossh ndonjher t martohesh apo jo? T paktn si shok q jemi doja t dija dika edhe un.
    Ai, n kt moment vuri buzn n gaz dhe ndrsa ndaloi nj hop ma ktheu: Kush t tha t m pyesje pr kt gj, nneja? Pas ksaj qeshi dhe m shum. Un vazhdova n timen. Po far rndsie ka se kush m tha mua, nneja apo e mendova vet. Rndsi ka shqetsimi q ne kemi n lidhje me kt pun.
    Dgjo Nexhmi, ma ktheu i prqndruar dhe i vendosur t shpjegonte dika, edhe ti nuk m ke pyetur, por edhe un nuk t kam thn ndonjher, por po ta them tani se un e kam vendosur q t mos martohem asnjher. Pse? i them i shqetsuar, si ta kuptoj kt?
    Sa dit ke ti Nexhmi, q i ke uar fmijt n Kor, vazhdoi m tej ai pa m ln t kuptoja se ku do t dilte.
    Po bhen afrsisht 10 dit, ia ktheva un pa e br t gjat.
    E pra i dashur Nexhmi, ju keni 10 dit q jeni ndar nga familja dhe pothuajse do dit e prmendni se po bhet pr fmijt, po bn gruaja. Pra jeni shum i lidhur dhe kjo gj ju frenon n shum gjra, ku mund t keni edhe t drejt.
    Ndrsa un e njoh tipin dhe temperamentin tim, pasi jam shum gjaknxeht dhe impulsiv. Pastaj un jam revolucionar dhe i till do t ngelem tr jetn. Por q t ngelesh revolucionar do t thot q t ndeshesh do dit me lloj-lloj njerzish. Kjo krkon q t mos e mbash mendjen mbrapa nga familja. Un e di se lufta q kam nisur nuk ka mbaruar dhe situatat nuk i shikoj t mira. Un nuk mundem t qndroj indiferent n asnj moment. Kshtu q, edhe t ardhmen time e shikoj me probleme.
    Ti e di se luftn e nisur n Pleniumin e Beratit kundr Enver Hoxhs nuk do ta ndrpres n mes sido q t jet. N Berat, ne i lam gjrat pezull me pretendimin q t ridiskutoheshin mir edhe nj her pas lirimit, kur partia ta kishte br kongresin dhe t kishte zgjedhur organet e saj legjitime.
    Tani un do t krkoj brenda n Byron politike, q t mbahet qndrim pr vet Enver Hoxhn, i cili nuk njeh parime dhe statut partie n mnyrn e drejtimit dhe t veprimit t tij politik.
    Por ai sht kryeministr tani dhe nuk ka m pozitat q kishte n Berat, ku u ndodh papritur n minoranc, i thash jo pak i shqetuar kur dgjova srish nga goja e Sejfullait qllimet q i kishte vn vetes.
    Po pra, ma ktheu, prandaj edhe un nuk mendoj t krijoj familje, se jam betuar q tu shkoj gjrave deri n fund dhe nuk besoj se do t dal pa pasoja.


    Biografia

    Pasaporta e Sejfulla Malshovs

    Vendlindja: Sejfulla Malshova lindi n Malshov t Prmetit n 2 Mars t vitit 1900.
    Arsimimi: Kreu shkolln fillore n vendlindje
    Kreu studimet n shkolln San Demetro Di Korona n Siili, n t ciln m par kishte ndjekur studimet edhe De Rada
    M pas ishte student i Fakultetit t Mjeksis n Rom.
    N vitet 1926-1931 kreu studimet n Universitetin e Filozofis, n Lomonosov t Mosks.
    Gjuht e huaja: Njihte shklqyer me shkrim dhe kndim tet gjuh t huaja por ve fushs s prkthimit ai spikaste dhe n poezi, publicistik, politik dhe n fushn e prkthimit

    Aktivitetiti
    1924- Sekretar i prgjithshm i kabinetit qeveritar t Fan Nolit
    1931- Bhet antar i PKBS-s
    1933- Pedagog dhe dekan n Universitetin e Filozofis n Lomonosov t Mosks
    1934- Bhet antar i Komiterrnit
    1941- Kthehet n Shqipri
    1943- Bhet antar i Kshillit t Prgjithshm Antifashist Nacionallirimtar
    1945- Ministr i Arsimit dhe i Kulturs
    1946- Prjashtohet nga partia dhe shkarkohet nga t gjitha detyrat
    1947- Izolohet n Fier, ku i ndalohen t gjitha botimet dhe prdhoset psikologjikisht, duke e vn n pun tepr t rndomta.
    1971- Vdiq n vetmi, n banesn e tij n Fier


    Fatos Veliu - Panorama
    Mos shkruaj gj kur je me nerva, sepse, ndrsa plaga e gjuhs sht m e keqe se e shpats, mendo ka mund t jet ajo e pends

  2. #2
    Buena Suerte Maska e MI CORAZON
    Antarsuar
    21-07-2002
    Postime
    7,476
    Faleminderit
    0
    73 falenderime n 64 postime
    Citim Postuar m par nga shigjeta



    Pasaporta e Sejfulla Malshovs

    Vendlindja: Sejfulla Malshova lindi n Malshov t Prmetit n 2 Mars t vitit 1900.
    Arsimimi: Kreu shkolln fillore n vendlindje
    Kreu studimet n shkolln “ San Demetro Di Korona” n Siili, n t ciln m par kishte ndjekur studimet edhe De Rada
    M pas ishte student i Fakultetit t Mjeksis n Rom.
    N vitet 1926-1931 kreu studimet n Universitetin e Filozofis, n Lomonosov t Mosks.
    Gjuht e huaja: Njihte shklqyer me shkrim dhe kndim tet gjuh t huaja por ve fushs s prkthimit ai spikaste dhe n poezi, publicistik, politik dhe n fushn e prkthimit

    Aktivitetiti
    1924- Sekretar i prgjithshm i kabinetit qeveritar t Fan Nolit
    1931- Bhet antar i PKBS-s
    1933- Pedagog dhe dekan n Universitetin e Filozofis n Lomonosov t Mosks
    1934- Bhet antar i Komiterrnit
    1941- Kthehet n Shqipri
    1943- Bhet antar i Kshillit t Prgjithshm Antifashist Nacionallirimtar
    1945- Ministr i Arsimit dhe i Kulturs
    1946- Prjashtohet nga partia dhe shkarkohet nga t gjitha detyrat
    1947- Izolohet n Fier, ku i ndalohen t gjitha botimet dhe prdhoset psikologjikisht, duke e vn n pun tepr t rndomta.
    1971- Vdiq n vetmi, n banesn e tij n Fier



    Fatos Veliu - Panorama
    'barbarizm !
    Where does a thought go when it's forgotten?

  3. #3
    ________
    Antarsuar
    08-11-2003
    Postime
    1,520
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Te rralle do jene shqiptaret e ketij lloji....

    me dy universitete..

    me tete gjuhe te huaja...

    e kur vjen puna gjithe ate dituri e bagazh ta mbysesh te izoluar mbrenda mureve eshte tmerr

    Maleshova duhet te jete shembull per te gjithe te rinjte shqiptar nga ana e formimit kulturor.
    Il cuore matto che ti segue ancora
    E giorno e notte pensa solo a te

  4. #4
    Super Moderatore Maska e shigjeta
    Antarsuar
    16-04-2002
    Postime
    4,955
    Faleminderit
    91
    100 falenderime n 82 postime
    Vazhdimi i intervistes me Nexhmi Ballken

    Ndrsa Malshova lngonte nga dhimbjet e padurueshme aq sa brtiste me forc duke krkuar ndihm, askush nuk iu gjend pran shtratit jo vetm n at ast, por deri n mngjes sa e uan me Gazin e Degs pr t mbyllur prgjithmon syt n spitalin e Fierit. Kjo ndodhi pasi, pr udin e komshinjve sa kishin filluar t brtiturat e tij, n shkall t pallatit ishte gjendur nj polic, q jo vetm nuk hynte brenda pr t ndihmuar at njeri q po jepte shpirt, por nuk lejonte as t tjert q t shkonin.
    T nesrmen n mngjes, ndrsa mjeku i operacionit po i afronte mbi hund pajisjen e narkozs Sejfullai gjeti forca pr ta shtyr at me dor duke thn: sht von. Pas ksaj jeta e tij mbaroi pr tu varrosur n nj varr anonim, duke u transportuar mbi nj qerre t ferms. Pr ato hollsi, q kan ndodhur n momentet e fundit me kollozin e kulturs shqiptare, Sejfulla Malshova, tregon pr gazetn miku i vjetr dhe zvendsi i tij i Ministris s Arsimit, Nexhmi Ballka.

    Zoti Nexhmi, n far rrethanash u kthye n atdhe Sejfulla Malshova?

    Sejfulla Malshova pas nj aktiviteti t jashtzakonshm patriotik t kryer jasht shtetit dhe kryesisht n Bashkimin Sovjetik, duke u br madje edhe antar i Komiterrnit, menjher me fillimin e Lufts s Dyt Botrore dhe pushtimin e Shqipris nga Italia, ai u kthye n atdheun e tij, prej t cilit kishte ikur q n kohn e prmbysjes s Nolit.
    Ardhja n atdhe e Sejfulla Malshovs dhe prkrahja e hapur, q ai i bri Lufts Nacionallirimtare ishte nj hap cilsor pr vet nivelin e prfaqsimit t ksaj lvizjeje. Kemi parasysh se Malshova n at koh ishte nj emr i madh pr intelektualt shqiptar, pasi ishte ish-pedagogu i Universitetit t Mosks dhe ish-kuadri i lart i qeveris s Nolit. Por ai ishte edhe antar i Komiterrnit dhe mik i afrt me Gjergj Dimitrovin. Nga ana tjetr aktiviteti i tij letrar e kishte br t famshm, ashtu si e bnte t famshm fakti q ai njihte shkqlyer tet gjuh t huaja. Ai u b menjher kuadr i lart i lufts, madje n vitin 1943 u zgjodh antar i Kshillit t Prgjithshm Nacionallirimtar.
    Pikrisht n ato periudha ai shnon edhe prplasjet e para me Enver Hoxhn, t cilin arriti q n momentin m t vshtir t tij ta ndihmonte.

    Mund t ma saktsoni kt detaj pr ndihmn q i ka dhn Enver Hoxhs?

    Ka qen pleniumi i famshm i Beratit, i cili n t vrtet Enverin e ka vn me shpatulla pas murit, aq sa sot njihet t paktn fakti q vet Enveri pranoi nnshtrimin, duke pranuar gabimet politike t tij si komsiar i shtabit t prgjithshm. Kishte ardhur momenti pr t mbajtur qndrim dhe kur Enveri e pa se ishte n minoranc t thell krkoi edhe nj her ndihm dhe mbshtetje nga shokt, pasi gjithka ka ardhur si rezultat i padijes s tij ushtarake. Vet Sejfullai q zotronte pothuajse t gjith at mbledhje, krkoi t shtyhet seanca e atij pleniumi, e cila do t vijonte me marrjen e masave ndaj kuadrove politik q kishin prezantuar mangsi dhe gabime t tjera n drejtim. Me ndrhyrjen e Sejfullait u la q vazhdimi i tij t bhej pas lirimit, kur t kishte prfunduar dhe kongresi i par i partis, i cili do t ligjronte dhe organet politike t saj. Kjo gj u pranua dhe Enveri n kt mnyr i shptoi pr pun astesh nj eliminimi politik nga kreu i Partis, q do t thoshte se pas saj, ai nuk do t arrinte m asnjher t bhej kreu i Partis dhe i shtetit. Kt fitore e arriti vetm me ndrhyrjen e Sejfulla Malshovs n momentin e fundit t pleniumit.

    Pastaj Sejfullai u b antar i qeveris si ministr i Arsimit?

    Pas lirimit ai erdhi n krye t dikasterit t arsimit, ndrkoh q un mora detyrn e zvendsit t tij n at ministri. Mirpo edhe pse kishte kaluar disa koh nga pleniumi i Beratit, ai asnjher nuk mendoi, q t trhiqej nga mendimet dhe lufta e vet pr ta br Partin me t vrtet ashtu si ishte propaganduar. E dgjoja gjithmon q fliste me pasion pr frymmarrjen e Partis, e cila duhej t ishte larg autoritarizmit t individit. Ishte i bindur se po t mos u shkonin deri n fund problemeve t lna gjysm n Berat, punt do t shkonin gjithnj e m keq.
    Megjithat, ashtu si dihet ajo q nisi n Berat, jo vetm q nuk u vazhdua, por u kthye n t kundrt, ku nj nga ata q e psoi ishte dhe vet Sejfullai. Enveri q tashm ishte br kryeministr e kishte marr situatn n dor dhe si e tregoi veten m von nuk e linte kollaj ti rrshqiste n disfavor t tij.

    N far mnyre u shkarkua Sejfullai?

    Ishte viti 1946, kur Sejfullai para se t shkonte n nj nga mbledhjet e Byros politike m takon dhe m thot, se do t diskutonte dhe do tia prplaste Enver Hoxhs se nuk mund t linte n heshtje shum gjra, q dukej sikur harroheshin aq m shum problemet e mdha t Beratit, q u pranua nga e gjith udhheqja se ishin br gabime, por nuk po dilnin n asnj konkluzion. Un t them t drejtn i thash t bnte kujdes, pasi Enver Hoxha zotronte qeverin, partin dhe t gjith administratn dhe kshtu q ishte blinduar mir. Megjithse nuk sht e leht-, m tha,- un nuk jam tip q funksionoj formalisht. Por n at mbledhje t Byros Enver Hoxha, si e kishte zakon pas nj ekspozeje q shtroi para antarve me fjal t mdha, ku zihej shum n goj sovraniteti populli krkoi shkarkimin e Sejfullait nga t gjitha funksionet shtetrore dhe politike, madje ai krkoi largimin e tij prfundimisht nga Partia. Dihej se si do t venin ngjarjet pas ksaj, se Enveri ishte aktor i rregullimit t situatave dhe prpunimit t ambientit. Si prfundim Sejfulla Malshova mbeti nj njeri i thjesht dhe aq m shum u shkarkua nga Partia n t ciln ishte pranuar n Bashkimin Sovjetik, kur n Shqipri nuk njihej fare.

    Pas ksaj vazhduan peripecit persekutive t tij?

    Rrezikonte arrestimin. Pas asaj q i ndodhi dhe etiketimeve politike, q i kishin vn ne nuk takoheshim m si m par me t. Un q nuk e ndava asnjher nga mendja ime e takoja n mnyr t fsheht se mund t m godisnin edhe mua. Nj her, n t errsuar mbaj mend se u takuam aty ku takoheshim zakonishtm te ana e lumit t Lans, ku pr t mos na njohur njerzit rrinim posht nj shelgjishteje me deg t dendura n form kurore dhe m tregoi shum t reja n lidhje me situatn e tij.
    Ambasadori sovjetik n Tiran, uvakini me nj begraund t madh diplomatik dhe influenc t madhe te qeveria sovjetike i kishte krkuar Enver Hoxhs q t mos veprohej ndaj Sejfulla Malshovs, pasi ai kishte qen antar i Komiterrnit dhe nj nga profesort e nderuar t Universitetit t Filozofis n Mosk. Un, n ato momente tepr i gzuar nga ajo q dgjoja u ova nxitimthi n kmb dhe e prqafova me gzim t jashtzakonshm. Nuk ishte pak q t msoje nj lajm t till pr shokun dhe mikun tnd m t mir, por kt hov ma uli disi vet Sejfullai, i cili tashm q e kishte njohur mir Enverin nuk i zinte shum bes. Saktsisht mbaj mend q m tha: Ai njeri sht nj shkrdhat, q nuk i gjendet shoku n asnj vend. Ashtu ndodhi, nuk kaloi ve nj vit dhe n 1947-n Sejfullai u internua n qytetin e Fierit. Un ndrkoh u arrestova n mnyr t befasishme i akuzuar me grupin e deputetve t kryesuar nga Riza Dani.

    Kur e takuat pas ksaj?

    Kur dola nga burgimi i par, se m mbrapa u arrestova srish, pasi tashm isha n listat e zeza t sigurimit, msova se Sejfullai ishte prdhosur keq. Ai ishte vendosur n nj hyrje t rndomt n periferi t Fierit, ku merr rruga pr n Vlor dhe ishte caktuar t punonte n nj dyqan tip kjoske, ku tregtonte samar kafshsh, patkoj, litar, kapistall etj. Merrte nj rrog prej 350 leksh n muaj. Ishte e dhimbshme t mendoje se miku i Nolit dhe i Konics, shoku i afrt i Dimitrovit, njeriu i tri diplomave dhe i tet gjuhve t huaja, pedagogu dhe dekani i Fakultetit t Filozofis n Mosk, ish-ministri i Kulturs t shiste patkoj dhe samar kafshsh. Sikur t mos mjaftonin vetm kto ai ishte dhe njeri i vn n shnjestr t opinionit si heretik. Kur msova gjith kt fund t Malshovs t them t drejtn kam qar. Nuk mu ndenjt dhe mora rrugn menjher pr n Fier pr tu mallur me t. Gjat gjith rrugs e mbaja mendjen tek ai, nuk m besohej q do ta takoja, pasi kishim nj koh t gjat q ishim ndar. Nuk do ta besoni, por pr Sejfullain m vinte shum keq pavarsisht se edhe un po e psoja n t njjtn form, madje m shum e ai. Mendoja se si mund t arrinte njeriu deri ktu, sa t caktonte n nj pun t till nj gjigant t kulturs si ishte Malshova. Nuk mund t t flas m tepr pr ato momente, se mendja ime ka qen krejt e mpir aq sa mendonte lloj-lloj udirash.

    E takuat?

    Patjetr. U nisa n Fier me mendimin se do ta takoja shpejt. Sa hyra n qytet nuk dija ku t shkoja dhe kujt ti drejtohesha. Pastaj pyeta disa persona t rastit, ku njri e kishte komshi dhe dinte t gjith itinerarin e lvizjes s tij, ku msoj q ai moment ishte pikrisht ora q Sejfullai bnte shtitjen e zakonshme, pasi do mbasdite n orn 18-19:00 ai prshkonte rrugn nga kryqzimi q t on n Vlor dhe te dalja tjetr e qytetit q sht kryqzimi q shkon pr n Lushnj. Nuk vonoi shum kur kisha shkuar te kryqzimi i rrugs q vjen nga Lushnja me at q hyn n qytetin e Fierit, kur syri ma kapi s largu q po ecte n mnyr t shkujdesur dhe pa kthyer kokn as majtas dhe as djathtas. Dallohej q ishte i drrmuar dhe gjat atyre viteve ishte plakur shum. Nuk donte shpjegim q po prjetonte halle t mdha, nga t cilat po rrnohej me shpejtsi. Ndrsa m ishte mbledhur nj lmsh n fyt nga dhimbja, renda me vrap pas tij pr ta takuar. Q s largu i fola me sa z q kisha: O Sejfulla, o Sejfulla, por uditrisht ai nuk ndaloi por shtoi hapin m shum duke u larguar m shpejt. U befasova nga ai veprim pa ditur ti jepja shpjegim, pasi isha shum i bindur se m kishte dgjuar. Nuk mund t trhiqesha, pasi un pr at kisha shkuar q nga Tirana. Nxitova hapat dhe fillova me z m t lart, duke i thirrur vazhdimisht. Por i njjti veprim ndodhi srish. U afrova fare afr dhe i thash me fort: Po ndalo o Sejfulla se jam un Nexhmiu. N kt ast ndaloi kmbt dhe mu kthye: far ke more Nexhmi, kujton se nuk t dgjova? Un nxitova vet se nuk doja t t takoja atje, se ishim shum afr degs s punve t brendshme dhe t bja keq ty se pr mua sht shkruar tani. Sejfulla, - i thash, far paska ndodhur kshtu me ty. Si po ia kalon, si rron, ke t hash e t pish? Si m shikon jam mir, ma ktheu me nj prtes t jashtzakonshme nga dhimbja q ndjente pr fatin e tij t keq. M kan caktuar nj pun ku marr ca lek pr t mos vdekur. M kan ndaluar dhe botimet. Kisha nj kafe q quhej e gjahtarve, n t ciln shkoja do dit pr t pir ndonj kafe dhe t kaloja disa aste shlodhjeje, por koht e fundit ma kan ndaluar t shkoj edhe atje. Sm ka ngelur gj tjetr, vetm t bj kt xhiron, t shkoj n shtpi dhe t shkruaj gjith natn. Pas ksaj nuk m foli m, por u largua srish pr t vazhduar itinerarin e nisur m par, duke m ln ashtu n mes t rrugs. Nuk donte mend q t kuptohej se ai nuk donte t m prziente m shum n punt e sigurimit, pasi si msova dhe m von e ndiqnin n do ast dhe n do hap. Me kaq u ndava pr her t fundit me t. Kjo ka qen koha kur shkoi Mehmet Shehu n sezonin e radhs s mbledhjes s OKB-s dhe n emr t Enver Hoxhs ai shkoi te Noli, duke e ftuar q t bnte nj vizit n Shqipri. Noli iu prgjigj: Mua m keni atje n fushat e Myzeqes, ku sht Lame Kodra. Lironi Lamen dhe tek ai jam un.

    Pas atij takimi vdiq?

    Un u interesova shum pr mnyrn tragjike t vdekjes, ku gjith komshinjve u kishte ngelur n mendje ajo mesnat e dats 10 qershor e vitit 1971, kur Sejfullai kishte vuajtur tr natn nga krizat n bark, aq sa kishte brtitur me t madhe, duke krkuar ndihm. Por njerzit e sigurimit q ishin ndodhur n der nuk kishin ln njeri pr t hyr brenda. T nesrmen ai mbylli syt n spitalin e Fierit.

    Po varrimi ku iu b?

    Kan qen ort e mesdits s dats 11 qershor t vitit 1971, kur nj qerre me arkivolin e Sejfulla Malshovs ka marr rrugn n mes t pluhurit dhe t vaps pr n varrezat e Fierit. Mbrapa i shkonin vetm nna, motra dhe dy niprit e vegjl t Sejfullait. Varrimi sht br n nj varr anonim. Kam msuar nga vet vajza e Gjin Markut, familja e t cilve n at koh ishte e internuar n Fier dhe ishte vendosur pikrisht shum afr varrezave se varrmihsi i Sejfulla Malshovs, Ramadan Qyrama menjher si ka mbuluar i vetm gropn e varrit, ka shkuar n shtpin prball q ishin familjart e Gjin Markut dhe i ka thn Zvetllans: Mos e harroni at varr q mbuluam sot, se nuk i dihet jets, pasi un jam plak, por po ju them se n at varr ndodhet trupi i Sejfulla Malshovs.

    *******

    Ato qe ka bere diktatura e Enver Hoxhes perkundrejt figurave intelektuale ne Shqiperi, mund te krahasohet vetem me persekutimet e inkuizicionit ne mesjete. Ky eshte vetem nje prej atyre rasteve...
    Mos shkruaj gj kur je me nerva, sepse, ndrsa plaga e gjuhs sht m e keqe se e shpats, mendo ka mund t jet ajo e pends

  5. #5
    rilntě ΅ λŁŁї Ϊм Maska e [Perla]
    Antarsuar
    07-09-2006
    Vendndodhja
    Aconteceu !!! Estava escrito assim...
    Postime
    6,517
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Sejfulla Maleshova, poeti dhe qytetari

    Fieri, ku Maleshova jetoi n internim dhe vdiq i izoluar, e kujton n 110-vjetorin e lindjes. T dieln, sheshi n hyrje t qytetit merr emrin e tij dhe prurohet nj bust. Studiuesi Nasho Jorgaqi prezanton antologjin e shqiprimeve t Maleshovs dhe kujton pak takimet me t n redaksin e "Naim Frashrit" n vitet '60

    "U step i trembur shpirti im at'her.../ Po, sado pain shkaqet pesh' e vler, / sado t them si ndodhi dhe prse, / t vrtetn e hidhur nuk e fsheh / edhe prunjem, prunjem mkatar / prpara fjals s'lar: qytetar."

    Vargjet n poemn "Poeti dhe qytetari" t Nikolla Nekrasov, jan t poetit. Sejfulla Maleshova i prktheu n internim. Nekrasov ishte poeti i tij i preferuar, ndrsa poema n fjal ishte shprehje analoge e jets s Maleshovs. Ato pan dritn e botimit pas viteve nntdhjet.

    Studiuesi Nasho Jorgaqi i ka futur n "Antologji shqiprimesh poetike" e botuar me rastin e 110-vjetorit t lindjes s Sejfulla Maleshovs (2 mars 1900 - 9 qershor 1971). Maleshova udhtonte do 2-3 muaj nga Fieri n Tiran pr t sjell prkthimet n Shtpin Botuese "Naim Frashri". N vitet '60 Jorgaqi ishte shef i redaksis s letrsis s huaj.

    Ai bashkpunoi me Maleshovn pr dy vjet, sepse ktij teoricieni dhe importuesi t mendimit marksist dhe komunist, ndr t part n vend, iu pre dhe kjo fije pr pun intelektuale.

    Studiuesi Jorgaqi tregon takimin me Maleshovn, vendin q ai z n poezin shqipe ndrmjet dy luftrave dhe shqiprimet e tij, si dishepull i shkolln noliane t prkthimit.
    Fieri, ku Maleshova jetoi internimin dhe vdiq i izoluar, e kujton n 110-vjetorin e lindjes. T dieln, sheshi n hyrje t qytetit merr emrin e tij dhe prurohet nj bust i tij.

    far historie ka ky libr me shqiprimet e Maleshovs?

    Kto koht e fundit jam marr me Sejfulla Maleshovn dhe kam shkruar kujtimet e mia rreth 50 faqe, n kuadrin e nj libri q po bj, kujtime pr sivllezrit e mi shkrimtar. Duke qen shef i redaksis s letrsis s huaj n shtpin botuese "Naim Frashri", duke qen se ai punonte si prkthyes i jashtm pr nj koh, pata mundsi ta njoh dhe t bisedoj.

    Maleshova sht nj z i fuqishm i letrsis shqiptare midisi dy luftrave, zri i asaj letrsie q njihej si letrsi e angazhuar, poet i lvizjes antifashiste dhe antizogiste; nj figur e lvizjes revolucionare e mrgimit politik t viteve '20-'40; sekretar i kryeministris n kohn kur Noli ishte kryetar i qeveris.

    N dhjetorin e '24-s iku dhe bri jetn e emigrantit politik n Itali, Austri, n Bashkimin Sovjetik dhe n Franc dhe u kthye m 1943. Qe nga udhheqsit e Lufts Antifashiste Nacional lirimtare, antar i Shtabit t Prgjithshm dhe i udhheqjes s Partis Komuniste.

    Pas lirimit qe ministr i Kulturs, Propagands dhe Shtypit; themelues dhe kryetari i par i Lidhjes s Shkrimtarve t Shqipris. M 1945 botoi t parn dhe t fundit vepr me poezi me titullin "Vjersha". Ishte prfaqsuesi m eminent i letrsis s re q po lindte n Shqipri.

    Letrsi e re?

    Letrsi q kishte lindur me Luftn Nacional-lirimtare por q fillimet i kishte q n brezin e viteve 30. Maleshova shkroi jasht dhe botoi n organet antizogiste si "Liria kombtare" apo dhe n Gazetn Dielli. Poezia e tij hyri ilegalisht n Shqipri dhe u prhap n rrethet e rinis.

    sht nj periudh e stuhishme edhe pr intelektualin evropian. Maleshova i kishte rn bots qark deri n vitet '40.

    Mendoni se reflekton poezia e tij lvizjet e mdha, vendet ku shkoi dhe njerzit q u influencua?

    Poezia e tij sht poezi e angazhuar me tem politike, revolucionare, i drejtohej fshatarsis shqiptare n radh t par, bnte thirrje pr kryengritje pr revolucion, pr t rrzuar regjimin e Zogut, pr nj Shqipri t shkputur nga kolonializmi italian.

    Nj nga poezit q u b e njohur pikrisht pr kt sht "Si e dua Shqiprin" dhe bashk me poezit e tjera q ishin zri i aspiratave t vegjlis shqiptare, sepse edhe vet Maleshova ishte me origjin fshatare, gjith kto e bn t dashur.

    Megjithse grupi shoqror q ai i drejtohet ishte analfabet...
    Dihet q n Shqipri ekzistonin rrethe revolucionare t majta.

    Maleshova ishte nga udhheqsit e emigracionit politik t majt q si dihet kishte udhheqs shpirtror Fan Nolin. N programin e ksaj lvizjeje mjeti kryesor ishte propaganda. Propaganda n rastin e Maleshovs q kishte pseudonimin Lame Kodra, nprmjet letrsis do t realizohej. Ve poezive dhe prkthimeve ai shkroi publicistik.

    Po ta shohim krijimtarin e tij jasht kontekstit t kohs, jasht ktij misioni t propagands, far mbetet? Nuk ka ndonj konfirmim t ksaj figure n njzet vjetshin e fundit.

    Faji pr kt nuk sht i tiji. Fakt sht q ai ka shkruar gjithsej 21 poezi q jan botuar. Ka qen krkues, kishte nj praktik krijuese t ngadal, pa ndonj babzitje. Ai ndoqi praktikn e Nolit i cili shkroi nj album poezish me rreth 18 poezi, q i shkruante n raste dhe rrethana t caktuara. Kshtu ndodhte pak a shum edhe me Sejfulla Maleshovn.
    Mund t flisni pr ndikim?

    Padyshim q mund t flasim pr nj ndikim t poezis s Nolit te poezia e Lame Kodrs. Kjo ndihet m tej edhe te prkthimi, te shkolla e prkthimit q krijoi Noli dhe q Kodra sht dishepulli kryesor si prkthyes i poezis.
    Periudha e prkthimit si qndron?

    Nga t dhnat q kam gjetur un, rezulton q vepra e tij e par q njohim sht nj poem e botuar n italisht me titullin "Kostandini" botuar n Rom m 1923. Kshtu nis krijimtaria letrare e Sejfulla Maleshovs.

    Ai kish mbaruar kolegjin n Shn Dhimitr Korona themeluar nga De Rada, dhe vazhdoi studimet pr tre vjet pr mjeksi. Student, bashk me Odise Paskalin botoi revistn "Studenti shqiptar" dhe ktu botohen poezit dhe prkthimet e para t Maleshovs. M 1924, kur ndodhi Revolucioni i Qershorit, ai braktisi studimet.

    Poemn e par e ka shkruar italisht?

    Poema rezulton italisht, shqip nuk e kemi. Ka mundsi ta ket shkruar drejtprdrejt italisht, nuk jam n gjendje ta them. N periudhn e emigracionit politik prktheu disa vjersha.
    Shijet e tij pr prkthimin, si tregon kjo antologji, duket se jan kryesisht nga vendet vatra t komunizmit?

    Po, ai prktheu nj vjersh t njohur revolucionare t Hajnes, "Puntort e avlmndit" t Hajnes, nj nga vjershat e pakta t preferuara t Marksit. Ai prktheu "Internacionalen" e Eugjen Potjes, hymni i lvizjes komuniste ndrkombtare q sht prkthyer shum mir. Kemi dy variante t "Internacioanles" nj t Maleshovs q sht i pari dhe nj tjetr t Petro Markos.

    Prktheu vjershn e famshme t Gtes "Mbreti i Tuls" q e kish prkthyer m par edhe Ndre Mjeda. Shqiprimi i Maleshovs sht m i goditur, m i qart, m harmonik se sa i Mjeds.
    Prkthimi pr qllime politike, revolucionare. far do veohej nga prkthime pr qllime estetike, pr shembull nga Omar Hajami...

    M 1946 Maleshova psoi goditjen politike, u largua udhheqja. M 1955 u hoq nga Tirana dhe u drgua me pun t rndomta magazinier n Ballsh dhe n Fier. Kjo sht periudha e heshtjes.
    Ju u takuat kur?

    Isha nj nga lexuesit entuziast t tij. Kishte nj poezi shum ritmike, me nj thjeshtsi sugjestive. E shikoja n Fier n vendlindjen time, gjithmon n distanc, interesohesha t merrja vesh 'bnte. Ishte nj njeri sportiv, veshur me qillota, kapele republik ose me shapk dhe me biiklet lvizte.

    Organizimin e vogl t puns e bnte me nj korrektsi t admirueshme q i habiste t gjith. Gjja e par q krkoi n at far kndi t zyrs s magazinierit, ishte nj portret i Enver Hoxhs. Kur e pyetn, "po kjo 'ishte shoku Sejfulla?", ai tha "e kemi udhheqs t shtetit, ne nderojm shtetin".

    Legjend apo jo?

    sht e vrtet. Pavarsisht se ai prndiqej, fakti q nuk e futn n burg ishte se ai izoloi veten, ishte tip vetmitar. N pamundsi pr t botuar krijimtari origjinale ai vendosi t merrej me prkthime n harkun kohor 20-vjear.

    Qe nj rrethan fatlume pr t dhe pr ne q u lidh me shtpin botuese "Naim Frashri". N vitin '55 e gjeta bashkpuntor n shtpin botuese. Vinte do 2-3 muaj t sillte prkthimet. Ishte tepr i kursyer n fjal.

    Kjo praktik vazhdoi nja dy vjet. Lexoja menjher ato q m sillte. Ai prkthente kryesisht nj poet, rusin Nikolla Nekrasovin. Prej tij prktheu "Poeti dhe qytetari" t ciln kur e mora n dor n vitin 1955 dukej ta kishte prkthyer si pr veten: poeti q nuk flet dot dhe qytetari q nuk mundet t bj gj.

    S fundi, n Arkivin Qendror t Shtetit hyn nga arkiva e Ministris s Brendshme disa materiale t Maleshovs. Kur t gjith kishin humbur shpresat se ai nuk paskesh shkruar gj, u gjetn 2 poezi pa dat, q mund t jen shkruar n vitet '50-'60, jan dy poezi satirike ku duken aluzione t qarta dhe t fuqishme pr regjimin e kohs. Aty ndodhet pikrisht fryma e "Poetit dhe qytetarit" t Nekrasovit.

    Elsa Demo

    * Ne Foto *

    Bilbil Klosi, Sejfulla Maleshova, Dhimiter Shuteriqi - Grenoble 1940 (France)


    Un amigo verdadero es algien que cree en ti aunque tu hayas dejado de creer en ti mismo.

  6. #6
    rilntě ΅ λŁŁї Ϊм Maska e [Perla]
    Antarsuar
    07-09-2006
    Vendndodhja
    Aconteceu !!! Estava escrito assim...
    Postime
    6,517
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Per Mod: Mund ta bashkosh me temen Ketu te hapur me pare nga Albo. E gjen ne faqen 8. Flm
    Un amigo verdadero es algien que cree en ti aunque tu hayas dejado de creer en ti mismo.

  7. #7
    i/e regjistruar Maska e fegi
    Antarsuar
    29-05-2009
    Postime
    5,840
    Faleminderit
    0
    4 falenderime n 4 postime
    Nj bust pr Sejfulla Maleshovn
    Fieri, ku Sejfulla Maleshova jetoi n internim dhe vdiq i izoluar, e kujton n 110-vjetorin e lindjes. T dieln, sheshi n hyrje t qytetit merr emrin e tij dhe prurohet nj bust.
    Sejfulla Maleshova, i njohur me pseudonimin letrar Lame Kodra, prfaqson n rrjedhat e poezis shqipe t gjysms s par t shekullit XX, emrin e nj prej poetve me individualitet t spikatur. Trashgimia e tij prbhet kryesisht nga nj tuf vjershash, t cilat u bn t njohura dhe patn jehon mes lexuesit shqiptar, sidomos n brezat e ri, pr idet revolucionare e progresive si dhe pr vlerat cilsore dhe vokacionin e veant. Ai qe dhe mbeti poet deri n fund, nj krijues me krkesa, q kndoi ashtu si Fan Noli, n momente t caktuara, i frymzuar nga ngjarjet dhe personazhet e kohs, i prirur prher nga mendimi i prparuar i dits.
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura  

  8. #8
    i/e regjistruar Maska e Alti Elezi
    Antarsuar
    04-04-2010
    Postime
    793
    Faleminderit
    1
    29 falenderime n 18 postime
    Po keshtu i kemi humbur te gjithe dhe gjithmone intelektualet NE,ne cdo kohe dhe kemi sot nje Shqiperi Mbyshur vec me IDIOTE ne cdo cep e skaj te jetes.

Tema t Ngjashme

  1. S. Luarasi dhe Migjeni
    Nga erzeni n forumin Elita kombtare
    Prgjigje: 95
    Postimi i Fundit: 11-03-2012, 15:34
  2. Shqipria
    Nga ClaY_MorE n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 63
    Postimi i Fundit: 19-08-2010, 05:55
  3. Sejfulla Malshova
    Nga Albo n forumin Elita kombtare
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 04-12-2006, 02:37
  4. Disa e kundrshtonin at
    Nga Diabolis n forumin Enciklopedia letrare
    Prgjigje: 2
    Postimi i Fundit: 28-03-2005, 20:01
  5. Myslim Islami per Ali Kelmendin dshmojn pr Enver Hoxhn
    Nga Brari n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 2
    Postimi i Fundit: 20-06-2004, 15:07

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •