Close
Faqja 1 prej 2 12 FunditFundit
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 20 prej 23
  1. #1
    i/e regjistruar Maska e Xhuxhumaku
    Antarsuar
    19-11-2003
    Vendndodhja
    sopr'un'curva
    Postime
    12,551
    Faleminderit
    18
    196 falenderime n 170 postime

    Nusja e vdekur, mes legjends dhe t vrtets

    Historia e rrall e nuses s Shtufit, e cila nuk sht regjistruar n folklor por tregohet si histori e vrtet. Studiuesit e folklorit thon se daton n 1924, por pr her t par pr t sht shkruar n 1943. I jan kushtuar dhjetra rapsodi dhe balada. Faktet dhe teprimet q e vendosin mes t vrtets dhe legjends

    Nusja e vdekur, mes legjends dhe t vrtets


    Ndue Dedaj

    Knga ka shpalosur vdekje nga m t uditshmet, epike, legjendare, monumentale; nusja q murohet (vetflijohet) n kala, ura; zanat, q i ngrijn krushqit e i kthejn n cungje; vdekja e dhndrit nga shkelmi i kalit ditn e dasms, le pastaj vdekjet nga luftrat, epidemit shfarosse, ku prap ka mbetur gjall vetm nj grua shtatzan, nga sht ringjallur prsri fisi i shuar. Vdekje kryesisht t pazakonta, gjithnj me nj fill apo element tragjik t evidentuar. Por dhe vdekje t paralajmruara, t pritshme, si ato pr gjakmarrje. Ka vdekur nj njeri, por kan vdekur dhe disa njhersh, si ka vdekur (n gojdhn) dhe nj fis apo fshat i tr. Ky sht bilanci i baladave tona. Por vdekja e Nuses s vdekur t ksaj eseje sht tjetr nga ato. Knga kushtuar asaj na paralajmron se ka ndodhur ajo q Qaf ska tjanun kurr n kt dhe.
    Cila sht, pra kjo vdekje, q nuk ka ndodhur m par, asnjher? Ku ka ndodhur, kur, n rrethana? Esht e vrtet apo legjend?

    Trualli ku u ngjiz balada. Gjeografia e tragjikes

    Balada sht e mbshtetur n fakte reale. Zezona ka ndodhur jo dikur larg n mugujt e shekujve, por pasi kan kaluar dy dhjetvjear t ktij shekulli (XX), pikrisht n vitin 1924, n lagjen Shtuf t Kainarit t Mirdits. Pr Shtufin gojdhna thot se qe m t dalmit fare, nga nj epidemi, dhe ringjallja e fisit ndodhi vetm pse nj grua me barr n bark, n kohn e kataklizms, kishte qlluar tek prindrit e saj... dhe ajo kishte lindur djal! Nj fshat q kishte rilindur nga barku i nj gruaje. Sigurisht nj mrekulli folklorike m vete. Unikale dhe kjo. Ndoshta Dila e Nikoll Gjok Brungs, burr i prmendur i maleve dhe i Kanunit, do ta kishte dgjuar gojdhnn pr fshatin e saj. Ishte nj vajz e urt mirditore, 17 apo 18 vjee, q do t martohej at ver, n Livadhz t Oroshit. Tregon plaku i Mnels, Llesh Marka Lleshi 81 vje, i cili kishte marr pjes vet n at dasm, ndonse i vogl:
    Nusja do t martohej te Nikoll Gjin Gjoka. Krushk i par ishte Prend Ndue Koka, i prmendun i bajrakut t Oroshit, krahas up Kol Skans. E ama e cucs (nuses), Cena, mendoi se cuca-nuse asht tu ba sutzn (ritin e t qarit), megjithse kishte qen e smur ato dit, por nuk kishte qen ashtu. N kull flisnin peshm. Pala e nuses ngulte kmb se ajo nuk mund t dilte nuse at dit, ashtu e smur rnd, kurse krushqit (pala e mikut) ngulte n t vetn se nuk dalim gjall prej kndej pa nuse. Sherrin (dilemn) e zgjidhi i ati i Dils, i cili tha: Nuk mund ti ndalet nusja mikut. Kishte parasysh kanunin, q n paragrafin 44 sanksiononte prer Krushqit e marrin nusen me qen tu dek. Dhe kshtu Nusja do t vihej prudh, pr n shtpin e dhndrit t ri, disa male prtej, por jo sa n legjend plot nnt male a nnt zalle, madje do t kaprcehej vetm nj zall, ai i Kalorit, nse do t arrinte ta kapcente dhe at e gjall. Gjithnj duke udhtuar mbi Kalin e Vdekjes, q ishte krejt nj kal i zakonshm. Do t prshkoheshin leqe, monopate, qafa, gryka, ura, tempuj t shenjt, nj reliev i ashpr, shkmbor, nj dekor gri, n sfond bjeshkt e eprme t Kainarit.
    Rrfimtari yn i moshuar dshmon: Krushqit u nisn hert. Than: N qoft se nusja na vdes (ishin t vetdijshm pr gjmn, por t pafuqishm ta ndalonin) pa shkue t kisha e Shngjergjit (Gjunal), do t kthejm e ta varrosim n fshatin e vet. N t kundrt do t varroset n fshatin ku do t nusronte. Kjo qe marrveshja e par. Por pa shkue t kryqja e Gjakonit n Shngjergj, Dila-nuse, gjysm e gjall gjysm vdekur, gjeti forc dhe iu drejtua krushkut t par: Noret tane Preng Ndue Koka. Kjo do t thoshte se ajo nuk mund t qndronte m mbi kal. E qetsuan me fjal, i freskuan ballin, q i digjej nga t nxehtit, por nuk u ndaln. Zbritn Pallns s Kalorit, nusja e hipur mbi kal, nn duvakun mbyts e ata krushqit, m kmb. Shtpia e Pal Ndocit dhe pak metra m posht Zalli i Kalorit. Nusja sapo kishte dhn shpirt. E bekoi Mrika, krushka q e shoqronte, duke i br kryq me qiri. Mrika ishte e motra e Dom Prend Brungs, i afrt i Nuses
    Tani fillonte udhtimi m tragjik i br ndonjher. Nj karvan krushqish, q ngjitej trmales s Livadhezit me nj nuse t vdekur n shal t kalit. Dhe jo pak, por plot dy or ashtu. Ishte kapcyer legjenda dhe gjithka. Ata njerz, q deri dje kishin qen pa andralla ksisoj, krejt t zakonshm npr punt e tyre t bujqsis n katund, befas ishin kthyer n personazhe t uditshm t nj drame t paimagjinueshme, q as mund ta kishin prfytyruar. Ata tashm nuk i besonin as vetes, hapave q hidhnin, kngve. Kush i kishte nisur npr at shkreti dhe ku po shkonin ashtu pa krye? Kujtonin fatin e krushqve t vrar, po ajo skishte qen asgj para gjendjes s tyre. Shumica ishin burra t moshuar dhe kishin fmij, mbi at kal prfytyronin vajzat e tyre, q mund t kishin dasm pas nj jave a pas nj muaji. Jo, ata nuk ishin t zott ta ndalnin as fatin e zi t vajzave t tyre, nse ai ishte i parathn. Mund t shqiptonin vetm se kshtu paska qen shkrue.

    Ndaleni kangn, kthejeni n vaje

    Kush qe ai q dha kt urdhr t papritur? A mund t urdhrohet nj dasm t kthehet n mort? ǒpo ngjiste n Livadhz t Oroshit at dit? Mos ishte mendur ajo, q i printe korit t grave? Por kishte qen sihariqi, ai q kishte komunikuar t pabesueshmen-vdekjen e nuss n rrug, ai sihariq q zakonisht krushqit e drgonin sipas zakonit pr t njoftuar ardhjen e tyre t gzueshme. Sakaq u shfaqen siluetat e krushqeve kryeulur. Prena e up Prengs nga Kalori ia mori e para kngavajit; nusja prap ishte nuse dhe n vdekje, si kishte qen n jet. Knga ishte fine, humane e ndjer, ndryshe nga zakoni q kishte qen i pamshirshm. Njher knga kishte qen djepi i Dils, tash po bhej dhe varri i saj. Sigurisht dekori tani ishte krejt i zi, dhe simboli i tij ishte padyshim duvaku i zi, q kishte zvendsuar t kuqin, q nga ai ast fatal pa mbrritur n Zall t Kalorit.
    Dasma u kthye n mort dhe dasmort n mortaxhinj. T nesrmen e kan varrosur te Kisha e Shmetrit n Bukmir. Ka ardhur dhe Dom Prend Brunga e ka salikue vorrin. Erdhn dhe njerzit e shtpis s saj. I ati deshi q t futej n dhe nuse me sringla, xhup, kryq, i vjehrri jo . Por ditn fitoi urdhri i heshtur i t atit, natn thuhet se nusja nuk do t mund ti shptonte nj fati dhe m t keq (Zhvarroset nga vjehrria pr ta rivarrosur pa teshat e nusris!) Kjo si pr ta br me nj prmas legjendare.

    Prsri rreshta pr gjeografin e tragjikes

    Cucn vash, si do ta cilsonte m von balada, nuk do ta ket qetsuar at nat as shushurima e mbl e prroit, q rridhte prvajshm aty ndan shtpis s saj. Dita e nesrme, q ishte ditdasma e saj, i vinte turbull parasysh, ndoshta dhe si nj ditvdekje. Mngjesi, q e kishte br nuse, do ta prcillte me disa vaje t pazakonta, pra, po qahej (ishte zakoni) dhe pse ajo po bhej nuse. Sigurisht burrat n kull kndonin kur martohej vajza (n rastin e saj nuk do t shkonte iftelia n sofr dor m dor sa t ngjiste diku, tek ndonjri q ia thoshte grykholls me dy tela.) Ishte vajz e padal nga katundi i saj, kshtu q nuk do t njihte mir dhe viset e afrme. Ajo do t ngjitej mes krushqve t panjohur termales thik t Shkalls s Keqe, q t nxirrte paksa nn Shter, ndrsa motivet e pazakonta do t ishin n prtej udh. Esht falur ngrykaz me njerzit e shtpis, pa mundur t hedh syt nga babazoti i mom, Rrapi n qendr t Kainarit, ku ishte dhe kisha me varret, as nga Ura Nredi. Nj forc mbinjerzore e ka mbajtur shtatin e saj drejt n kmb, pastaj mbi shpinn e kalit, pa u rrzuar si nj shtatore e bardh n kmbt e tij. Ajo e dinte se do t vinte nj ast q do t rrzohej prdhe (si nj kauz pa adres), por le ta shtynte sa m shum at. Kushedi ka menduar vetimthi asaj cop udhe kaluar mbi Kalin e Vdekjes. Prrallat e fmijris tashm nuk ishin krejt prralla, as gojdhanat. Aty posht ishte Laku i Kuq (n Qaf-Shpardh). Po prse i kuq? Nga gjaku i nj nuseje. Kishte qen dimr larg. Nusja kishte dal mes suferins, kishte mbledhur drut dhe ishte nisur pr n shtpi, por i kishte rrshqitur kmba e kishte shkar n humner megjith barrn e druve n kurriz. Laku ishte skuqur nga gjaku i saj dhe m von qe thirrur Laku i Kuq. Kishte mbetur si nj monument i atij rasti tragjik. Errat e largta t Munells, q kryqzoheshin aty me simotrat e tyre t bjeshkve t tjera kan vn kujen pr nj ast, sepse n at vetmi nuk kishte gra pr vaje... Ashtu errat, q kishin dhe nj qaf t tyre (Qaf-Erzn) kishin qen vajtojcat e para dhe t Nuses s Gurit t Nuses (Fan) e t nuseve t tjera t legjendave.
    Nusja ka vazhduar udhn, por flijimi ka qen ndoshta kryemotivi i asaj dite. Nuk e kuptonte se pse duhej q t flijohej njeriu ashtu? Prse kishte aq shum flijime? Qaf-Vorrz (prsri aty) gojdhna thoshte se qen vrar mes tyre dy lagje krushq, ngaq nuk kishin pranuar ti lshonin rrugn njra-tjetrs. Kan mbetur si deg t thara lisi vetm dy nuset qyqe t shkreta. Ndoshta ishin 22, ndoshta 26 varre n at qaf, pasi krushqit shkonin 11 a 13. E pra nuk dihej koha e legjends, m e von se koha e zanave, sigurisht. Asnj sherr nuk kishin br n at gjysmbjeshk e gjysmvarri ata burra, q t dilnin zanat e trazuara e ti kthenin n gur ata, e kuajt e tyre n cungje. T kishin qen puntor guroreje ato dy lagje burra nuk do t kishte ndodhur asgj, por tragjedia kishte ndodhur, pikrisht, pr faktin se at dit nuk kishin qen njerz t zakonshm, por krushq...
    Pak pa mbrritur n Zall t Kalorit ka besuar se nuk do t vdiste pa freskuar ballin me uj t ftoht, e ka dshiruar fort mbrritjen sa m par n breg, por nuk ka qen e thn. Ato njqind metra befas i jan br nj mij... Nuk ka patur forc t ulej nga kali, duke shprfillur at udhtim ceremonial pa fund, t flakte duvakun e rnd dhe stringlat e t vraponte pr nj ast si n fmijrin e saj krejt e lir dhe e shpenguar. Ndoshta ashtu, do t kishte mundur ti shptonte vdekjes, pasi fmijria mund t ruante ende nj magji t rrall, q njeriu e humbiste n mosh t madhe. Duhej t ktheheshe prapa teje me nj fuqi hyjnore q t mund ta zije at magji. Por i gjithi ky ndoshta ishte thjesht nj iluzion... Duke u ulur Kodrs Short e ka vshtruar rrjedhjen e kaltr t lumit, por dhe rrugn q vinte nga Shkodra pr n Orosh. Njri nga krushqit ka treguar srish nj nga ato baladat pr Qafat e Vorreve, ksaj here n Fregn. Sikur e sillte lumi frushullimn e legjendave... Kshtu ka ardhur asti kur ajo nuk ka menduar m dhe ata nuk kan folur. Dita ishte thyer n mes si t ishte lis e ta kishin gjuajtur rrufet papritur.

    Knga e Cucs Vash, nj nga motrzimet e balads

    Ngjarja e ndodhur ka br buj t madhe. Rapsodt kudo kan shpejtuar t skicojn relievin e ngjarjes. Arkitektura e tragjikes sht ndrtuar thjesht n vargje. Esht shkruar e knduar nj balad e thekur. Rapsodt sikur jan vn n gar. Thuhet se t parin variant t Kngs s Nuss s Vdekur n Udh e ka shkruar prifti dijetar dhe poet Dom Prend Suli, mik i priftit t Brungs. Por dhe ai ka nnshkruar Populli. Pas disa vjetsh knga sht knduar gjer n 4 variante n nj shtrat kohor prej mse 70 vjetsh, n nj gjeografi q rrok t paktn krejt Mirditn e vjetr e vendet me mirditas t ram n Shkodr, Lezh etj. Esht dgjuar n Kainar, Orosh, Kthell, Gojan, Gomsiqe, qindra kilometera larg.
    N vitet 80 nj bard i folklorit t ri (Ndue Lleshi) nga Kainari e ka prpunuar kngn dhe dy nuse nga kto an e kan knduar me madhshti n Festivalin e Gjirokastrs n vitin 1988. Dhe m pas nuk ka pushuar balada. Nj grup folklorik i Lezhs ka ngritur tani n sken nj nga variantet e hershme t balads, dhe tash ajo sht knduar dhe prtej kufijve, n Kosov, Gjermani, Ulqin etj. Po mbushet shekulli e balada e Nuses s Vdekur nuk ka shterruar. Prher n nj shtrat t ri, ku sht dhe ai i vjetri. E ka knduar gjyshi n vitet 30, i biri n vitet 60 dhe nipi n vitet 90. Zakonisht e kan knduar vajza dhe gra. Balada pra sht duke ecur pr tu br njshekullore. Sigurisht sht interesant ky fakt, n koht moderne, kur folklori shpesh sht disi i braktisur...
    Msuesi dhe folkloristi Gjergj Shabani n rubrikn Prej folklores s Mirdits t revists Kumbona e s Diells, t marsit 1943, boton nj variant t balads nn titullin Kenka e cucs vash me shnimin Ndodhje e vjetit 1924, por q nuk duhet t jet varianti m i mir artistikisht. Sidoqoft mbledhsi i saj ka merit, pasi ka ln t botuar nj relike t rrall folklorike, q prej 60 e ca vjetsh. Ai nuk na thot se ku e ka mbledhur, nga kush e hollsira t tjera, ka tani do t ishin me interes. T gjitha motrzimet e ksaj balade nisin me vargun I tan Shtufi asht mbledh n kuvend. Edhe knga e mbledhur nga Shabani nis: Na u mblodh Shtufi, bajn kuven. Vargu i dyt vazhdon me qortimin e vetvetes si me ba kte pun pa mend.

    Thue se viti skish tjetr dit?!

    Na erdhn krushqit natn e ShMris/Fli po i oishin Perndis..., vazhdon kronika e dhimbshme. Pastaj protesta kanunore e tyre: E duam cucen n dit t caktueme/ Asht bi rodi, sasht e lshueme! Po vajza ndrkoh n kthinn e saj i lutej t atit me lott q i rridhnin pal e pal, duke i thn se shtati i saj ishte br si qiriri n at lumter (shandan). Burrat e fisit ishin vra n fytyr por nuk mund t vendosnin asgj pa fjaln e t zotit t shtpis. Po t urdhronte ai do t bhej luft. Por lal Nikolli lshon fjalt Gja me zort krushkut si nalet... duke nnkuptuar se mes tyre si fis dhe miqve do t mbretronte paqja. Po i prcjellim pa far fjalt. Poeti popullor vazhdon me prshkrimin e gjendjes s nuses tek ngrihej nga shtrati pr t krcyer mbi kalin e nusris:
    M kam sqndrojte, i dridhej shtati
    ...
    Vesh e mbath pr bukuri
    Ja dha zoti nj hijeshi
    Xhup e strengla e xhurdi pushi
    Vath e pare sa krkushi...
    E shtrngoin, i ven duvakun,
    sa memze e kcejka pragun.
    Kur ka dal Dila prej shpis
    Lamtumir i thot shoqnis.
    Kur u fal me rob e shok:
    ma nuk shihna na n kt tok...
    Dhe krushqit u nisn, duke ln pas vajin e brimn q kishin marr fmijt... A thue skishte viti tjetr dit duhet t ket qen vargu i par qortues i grave tek po prcillnin nusen, nji lule t re. Por dhe mallkimi i pashprehur pr dika t paprcaktuar q kishte urdhruar fatin tragjik t bijs s tyre. M pas ky varg famoz do t ishte pjes e do knge pr nusen, pasi Nusja e Shtufit ka tashm nj antologji t sajn.

    Sa shum krushku shkoka Zallit

    Ata ishin 11 a 13 krushq, por poeti, n stilin e baladave legjendare, i zmadhon me qllim prmasat brenda hapsirs t s madhrishmes.
    Sa shum krushku shkoka zallit,
    Nusja fshinte gjersn e ballit
    Nuk jan gjers q vijn prej s xeti...
    Pikrisht n kt ecje t hutuar, Nusja thrret:
    Ndalu i her ti krushku i par!
    Nuk ka ndodhur ndonjher m par q nusja t flas me krushqit, aq m tepr t urdhroj t parin e tyre. Ajo krkon q ai ti dgjoj nj fjal:
    Dhanrrit gjall sia shkel oborrin
    N lter t Shn Metrit e due vorrin!
    Krushku i par e ka pritur gjat gjith rrugs kt fjal amanet, por tani nuk u ka besuar veshve. Ka shpresuar se mos ajo histori do t mbyllej disi n paqe e jo ashtu. Por tashm nusja, q i ka ardh shpirti me dal nuk e pushon ligjrimin, duke dhn amanete, t paktn vdekjen ta kishte t bukur, nga q jetn nuk e pati t till.
    Prap po flet e mjera vash
    Lal m ban kryq se jam tuj dek
    E t mos dhemet deka eme,
    Mi len strenglat pa mi hjek,
    se un do t jes pr emn t motit...
    Pas ksaj gjithka ka marr fund tragjikisht. Vdekja e kobshme nuk sht ndalur dot nga ata burra t sert.
    Karvani i krushqve ka ecur e ecur, udh pa fund. Vetm zogj vajtimtar q ikin e vijn furishm. Ata krushq, n t vrtet, tashm po ngjiteshin, por u ngjante se po fundoseshin e fundoseshin thell e m thell, n nj si grop, q u prhihej si nj varr i strmadh. Deri pak m par shtatorja e bardh q tash qndronte mbi vigj ishte nj krijes e gjall si ata. Sigurisht shum gjra i kishin shkuar asaj npr mend ato dit. Zhaurima e dasms, nata e par e martess, vshtrimi disi i paprcaktuar i dhndrit t ri, pastaj foshnja q do t lindnin, q nuk guxonte ta ledhatonte. Pa fat, bija ime, dukej se kishte shqiptuar ajo, pastaj i kishte ardhur pr t qeshur me at fjal q i kishte shqiptuar si pavetdije. Kur kishte hipur mbi kal, ai i qe dukur nj kal fluturues, q nuk shkonte pr tok, por q shpejtonte t fshihej mes reve. Ka pshertir thell dhe ka dashur t pshtyj neverin; nga pamundsia pr t pshtyr prtok, ka strpikur me pshertimn e saj kurrizin e djersitur t kalit, shamit e mndafshta, tepr t shtrenjta t blera ndo n Pazar t Shkodrs, e ndo n at t Gjakovs
    N fillim karvani i krushqve t saj kishte qen gjysm i dehur, gjysm i qeshur, gjysm i trishtuar, thjesht nga misioni i asaj dite, i t qnit krushq. M pas krushqit kan harruar t qeshin, t flisnin, fjalt iu ishin lidhur fort pas gjuhs. Pushkt n krah e n brez nuk i ndienin, e shumta si nj mish i huaj, i strgjatur pakuptim. ǒkishin xhanm ato arm kur nuk mund t vrisnin vdekjen e nj vashe nuse? ǒkuptim kishte m tej burrria, nderi, trimria? Kshtu mes prsiatjesh kan mbrritur tek Guri i Nuses nga vshtrohet kulla q i kishte nisur krushqit nj nat m par.

    Lajmi korb qenka tuj ardh
    Dekun nusja nkal t bardh...

    Lajmi i sihariqit ishte i zi si korbi. T parin at e nuhati gjyshja e dhndrit, nn Prena, q urdhroi kthimin e dasms n mort:
    Ndalnje kangn, kthejeni n vaj!
    Kishte ndodhur n Mirdit, ajo q nuk qe dgjuar kurr mbi dhe, vdekja e nuses ditn e dasms s saj.
    N mort kthehet dasma e nuses s re
    Qaf ska kurr n kt dhe.
    Kronikat e kuvendit n oda, a n hijen e Lisave t Shpalit, n rrugt e Shkodrs a Gjakovs, mes princve e konsujve t huaj, udhtarve nga Europa q vinin me laps n dor t shkruanin gjmat dhe burrnit e maleve, nuk kan reshtur pr disa koh. Pikrisht, pr at q kishte ndodhur ajo e padshiruara, e panjohura, unikalja. Lajmi pra, nuk kishte mbaruar at dit n shtpin e dhndrit, por fill kishte shpejtuar t trondiste malet, kullat, kreshtat, njerzit, q t habitur pyesnin: far? Ka ndodhur, far nuk ka ndodhur kurr mbi dhe? Po si? Po pse? Po ku?
    Ishte viti 1924...

    N Qaf-Vorrz t Kainarit gjenden Gurt Rreshet, si nj karvan krushqish t ngrir... a t vrar, n krye dallohet Guri Krushk pak m i madh, pastaj t tjert ashtu si i ka zn afshi i zanave a pushka a stuhia e papritur e dimrit. Nusja mbi Kalin e Vdekjes ndoshta i ka par ata gur varre, ata gur krushq, apo thjesht gur gur, pa u prpjekur t gjej aty simbolikn e tragjikes, q n rastin e tyre mund t ishte thjesht nj prqasje formale...

    Varianti i balads s mbledhur e botuar nga Gj. Shabani ka 63 vargje dhe t tjert afrsisht kaq. Asnjeri prej tyre n librin e folklorit. Si sht e mundur? ...

    Ndue Dedaj, studiues, Mirdit





    31/01/2005
    KATEGORIA: Dossier
    www.shekulli.com

  2. #2
    i/e regjistruar Maska e Xhuxhumaku
    Antarsuar
    19-11-2003
    Vendndodhja
    sopr'un'curva
    Postime
    12,551
    Faleminderit
    18
    196 falenderime n 170 postime

    T huajt e magjepsur nga historia e nuses me duvak

    T huajt e magjepsur nga historia e nuses me duvak


    Gjergj Marku

    Prej nj viti e gjysm n Bashkin e Rrshenit ka ardhur si vullnetar i Korpusit t Paqes dhe nj djal i ri amerikan nga Karolina e Veriut t SHBA-s, Daniel Adams. sht nj djal tipik amerikan, me flokt bjond, syt blu, pakz i gjat, hollak, me nuhatje intuitive, natyr sportive, mjeshtr i kompjuterit, por q gjithsesi, bn jetn e thjesht t nj djaloshi mirditor, nga ata q rrin shpenguar rrz nj peme, n nj bordur rruge apo n nj kafene. Ai ka ardhur n Mirdit si vullnetar i Korpusit t Paqes fal ngasjes q ka patur dhe i ati q para 40 vitesh si vullnetar i ktij Korpusi n Kolumbi. Dhe i ati ka ndenjur athere rreth dy vite dhe po kaq po bn dhe i biri. Q kur ka ardhur, sht prshtatur n mnyr t prkryer n Rrshen, aq sa nuk dallon nga nj djalosh qytetas ktu.
    Kto dit erdhn q nga Karolina pr ta par birin e tyre dhe prindrit e tij, babai Jerry Adams, nj burr rreth t 66-ve, Jan, nna e Danielit e cila sht pedagoge n nj prej universiteteve t Karolins s Veriut. Adams-t thon se kan patur interes prej kohsh pr tu njohur me vendet e Europs Lindore dhe se, m s shumti, kan rn n kontakt me Moldavin, sepse vet shteti i Karolins s Veriut ka lidhje me kt shtet. Jerry ka punuar me biznesment moldav pr ti binjakzuar me ata amerikan dhe ka patur eksperienca interesante me ta. Prindrit e Danielit vizituan gjithandej Mirditn, dhe disa vise t vendit, pr tu njohur me historin e ktij vendi, doket dhe zakonet, por ajo q i ka prekur m shum ata sht historia e Nuses s Shtufit ktu n Mirdit, vdekur nn duvakun e kuq, si veshje e mome e nuseve t ktyre anve. Pyetja q ata i bnin vazhdimisht piktorit Pjetr Marku ishte: a sht e vrtet vall kjo histori?!...
    Ndrsa dgjon historin e ksaj nuseje-legjend, Rebeks 20 -vjeare, q studion n nj universitet t Karolins s Veriut, i shkojn lott urk, dhe m pas duket shum e dashuruar me kt portret dhe historin q mbart. Nuk mund t rezistoj pa prjetsuar nj foto me portretin interesant t nuses, q plot 80 vite m par, fal nj zakoni absurd, nuk mundi ti vidhej smundjes, edhe pse po e shihte se po vdiste nn duvakun e kuq. Kam studiuar shum pr artin, - thot ajo,- por piktura ktu m plqeka m tepr, sidomos peisazhi. Pash ktu kishn e Rubikut, udht kndej, por ja q jan si atje, tamam, edhe ktu n pikture, ndrsa kt nusen kam dshir ta marr me vete




    31/01/2005
    KATEGORIA: Dossier

  3. #3
    Studente Maska e Tirana
    Antarsuar
    29-06-2004
    Postime
    214
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Pershendetje

    Shume interesante , e lexova me shume interes . Jasht mase e dhimshme . Une besoj se nuk jane legjenda por jane ndodhi te verteta . Grate dhe vajzat mirditore gjithmon kan vuajtur ne jete , por cilesia qe ato dallohen jane fisnikeria dhe guzimi . Jan vertet burrnesha , puntore , dhe besnike . kam shume respekt per gjithe popullin e Mirdites
    Ju falenderoj qe e sollet ne forum .

    Tirana

  4. #4
    Ere... Maska e bluemoon
    Antarsuar
    17-11-2005
    Vendndodhja
    Ne nje pike te vockel vese mbi nje fije bari...
    Postime
    228
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Xhuxhumak, mbeta pa fjale para kesaj...

    Faleminderit qe e postove...

    Tejet interesante...

  5. #5
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    27-04-2007
    Vendndodhja
    Tirane
    Postime
    154
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    e trishtueshme dhe magjepese ne te njejten kohe.

  6. #6
    I'm INVISIBLE Maska e Nolird
    Antarsuar
    19-04-2007
    Vendndodhja
    Tetove
    Postime
    466
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga ina_31
    e trishtueshme dhe magjepese ne te njejten kohe.
    Ashtu eshte ina e trishtueshme dhe magjepese............

  7. #7
    kill your idol Maska e Pedro
    Antarsuar
    15-01-2003
    Vendndodhja
    Gjermani
    Postime
    413
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    po cfare magjepse e rrenqethese e ja fusni kot.

    Nqs eshte e vertete eshte ngjarje me te vertete makabre, e cila nuk shpreh gje tjeter, vecse barbarizem. Thjesht per nje teke "burrnore" te kanunit merret nje vajze e semure rende dhe hipet mbi kale per ta cuar nuse. E cfare do te kishte ndodhur sikur te kishin pritur disa dite? Ndoshta edhe mund te kishte vdekur perseri, kushedi se csemundje mund te kishte patur, por edhe mund te kishte jetuar, nuk i dihej, dhe do te kishte gezuar familjen e vet.

    Nqs eshte legjende perseri shpreh natyren barbare te shqiptarit dhe propagandimi i kesaj lloj legjende eshte i rrezikshem pasi ndihmon ne rigjenerimin e kanunit. Le te studiohen pasi eshte e nevojshme te kuptohen stadet shoqerore te shoqerise shqiptare, por pa u nisur me nota menlakolike si dikush me lart, qe na pergjerohej dhe kishte respekt per guximin e vajzave burrnesha mirditore, te cilat kane vuajtur ne shekuj, duke harruar qe keto vajza nuk kane shprehur aspak guxim, por ju jane nenshtruar vullnetit te barbarise kanunore, per tu bere mepas personazhe te gojedhenave dhe kengeve te vajit. E ku shprehet guximi i asaj vajze? Mos ishte vullneti i saj, ai qe shtyu ate te merrte rruget e semure dhe te vdiste, apo ai i burrave te fisit te saj dhe i atyre te krushqve?
    Mendoj qe keto lloj legjendash jane te rrezikshme per civilizimin e shoqerise, pasi ne menyre te pavetedijshme te bejne te simpatizosh rite dhe zakone barbare dhe ne melankoli e siper bie ne arsyetimin grotesk: "Humbem nje jete njeriu, por fituam nje hero/-ine", i cili del edhe nga disa poste mesiper.
    Lista nr5

    6 kanatjere
    6 mbathje
    6 shami

    prej kohesh ka vene studjuesit ne mendime,per arsye te mungeses totale te corapeve

  8. #8
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    27-04-2007
    Vendndodhja
    Tirane
    Postime
    154
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Pedro, dhe rrenqethesja ka bukurine e vet.

    Sigurisht jam dakort me ty ne disa gjera, une nuk e konsideroj "heroine" vajzen ne fjale, por nuk mendoj qe gojedhena te tilla ndihmojne ne rigjenerimin e kanunit.
    Ato thjesht tregojne nga kemi ardhur dhe ne fund te fundit se sa pak kemi ecur perpara.
    Mendoj qe kjo e fundit eshte e trishtueshme dhe rrenqethese.

  9. #9
    *~100% Shqiptare~* Maska e Zemrushja
    Antarsuar
    19-11-2002
    Vendndodhja
    Larguar!!!!!
    Postime
    2,800
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Shum ngjarje e trishtueshme..

    Te shkretat vajza dhe gra qe duhej ti nenshtroheshin ktij kanuni qe akoma ne ate zone eshte ne zbatim ndonese jemi ne shek XXI. Eshte cmenduri dhe "barbari" te marresh nusen ne prag te vdekjes. Nese ata nuk do e kishin marre nusen ne ate dit por disa dit me vone do te ishte krejt ndryshe. Nusja do ishte sherruar dhe do ishte ne gjendje te gezonte diten e dasmes se saj. Ne fund te fundit dita e dasmes eshte dita me e lumtur, eshte dita qe shumica jone e kane menduar apo e mendojne si diten "e shenjte" te jetes se tyre. Sa keq..
    Jeta eshte labirinth.. nese do ta fitosh.. zbuloje

  10. #10
    i/e regjistruar Maska e ajzberg
    Antarsuar
    22-09-2004
    Postime
    2,205
    Faleminderit
    0
    8 falenderime n 8 postime
    Mua nga kjo histori e dhimbeshme me terhoqi dramaciteti.Nga njera ane krushqit qe duan te marin pa tjeter nusen pasi do te turperoheshin po te shkonin pa te dhe nga ana tjeter familja e nuses qe ishin te dyzuar per dhenien e bijes se tyre.Diku me lart eshte permendur zakoni i keq apo keqtrajtimi i gruas etj nder ato kohe dhe gjithashtu qe keto histori jane te rrezikshme se mund te perseriten etj.Une them se ky mendim ne nje fare mase eshte i gabuar.Perse kjo refenje na ben pershtypje ,ne qofte se te jatit te vajzes nuk do ti vinte keq dhe do te ishte mizor ai do ta kishte dhene te bijen menjehere apo do te kishte bere dasem.
    Por semundja qe kishte e bija nga njera ane e mundonte si prind dhe nga ana tjeter do ta turperonte ne krushqi.Te diskutosh ne dymieshtaten per kete vendim te tij eshte e pa mundur por gjithsesi te mos ta gjykojme te jatin per njeri mizor.
    Gjithashtu me ben pershtypje fjala e nuses ,me te vertet me vjen keq,nuk ja prishi te jatit megjithese e dinte se do te vdiste .C fare ka imagjinuar ajo valle per jeten e saj .......

  11. #11
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    19-07-2006
    Vendndodhja
    tirane
    Postime
    58
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Kanuni eshte shume i tmerrshem sidomos per femren ne Veri.Kjo histori eshte e vertete, edhe une e kam degjuar me pare.Do t'ju tregoj nje histori te vertet te nje te afermit tim,te cilen kam qene prezent edhe vete.Dua te tregoj vetem per forcen e kanunit ne zonen e Mirdites. Ishin nje cift i fejuar dhe si gjithnje me njoftesi se jo me dashuri.Erdhi momenti qe vajza te bente shtekun(blerja e rrobave per nuse,cfare i duheshin nje nuseje). Ne fakt prinderit e saj nuk po vendosnin per ti prere diten e dasmes(aresyet nuk i dinim.....?).Djali vendosi qe ta grabiste nga frika se nuk do t'ja jepnin,dhe ai gjuajti rastin kur do te blenin rrobat.Ajo kishte ardhur me babain e sajne qytet.Plani ishte llogaritur shume mire,nje person do te mbante ne lokal te jatin e vajzes ndersa vajzes i thane se do te shkonin me makine ne nje fshat aty afer se kishte penje akrilik per triko.Nuk e kuptoi e shkreta derisa makina devijoi rrugen dhe mori rrugen per ne fshatin e djalit.Sot e kesaj dite ajo femer nuk eshte e pajtuar me familjen e saj,megjithese ke tre djem , ato nuk e kane pranuar ne shtepi,per aresye te turpit.Me kundershtare ka nenen e saj.E vendosi qe diten e dasmes se vellait te saj te shkonte ne shtepine e saj,por edhe ate dite e ema nuk e pranoi.Ajo ju tha: Kurre mos ju shkelte njeri deren tuaj. Ajo sot jeton jashte Shqiperise me femijet e saj.

  12. #12
    Studente Maska e Tirana
    Antarsuar
    29-06-2004
    Postime
    214
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga Tirana
    Shume interesante , e lexova me shume interes . Jasht mase e dhimshme . Une besoj se nuk jane legjenda por jane ndodhi te verteta . Grate dhe vajzat mirditore gjithmon kan vuajtur ne jete , por cilesia qe ato dallohen jane fisnikeria dhe guzimi . Jan vertet burrnesha , puntore , dhe besnike . kam shume respekt per gjithe popullin e Mirdites
    Ju falenderoj qe e sollet ne forum .

    Tirana
    Pedro !

    Gjithsesi ketu jemi tek Foklori Shqiptar , dhe flasim per mite dhe legjenda , dhe ne Shqiperi , sidomos ne zonen e veriut ka plot te tilla ,qe dhe sot mbahen ne gojdhenat popullore .

    C'do popull ne bote ka mitet ,kulturen dhe zakonet e veta , ashtu si dhe ne .
    Jo me paqellim thash "cilesit e grave mirditore" , dhe nuk e lidha me ngjarjen , sepse me lart citova qe ngjarja ishte shume e dhimshme . Nuk e di ndoshta s'te ka rene rasti te degjosh per cilesit e tyre , por ka pas nga ato gra qe ne kohen e Kanunit , kan marr gjakun e vllait te babes apo te burrit . A nuk te duket ty ky nje guzimi i nje burrerreshe ?
    Do mundohem te sjell dhe te bind se grate dhe vajzat mirditore jane aq sa guzimtare dhe te zgjuara , panvarsisht se jo vetem ne Mirdite por ne gjithe Shqiperine grate dhe vajzat kan qene te shtypura dhe te vuajtura . Bile nje pjese e mire edhe sot shtypen dhe c'frytezohen nga burrat .

  13. #13
    kill your idol Maska e Pedro
    Antarsuar
    15-01-2003
    Vendndodhja
    Gjermani
    Postime
    413
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Ketu jemi tek Folklori Shqiptar dhe po flasim per mitet dhe legjendat. Edhe nderhyrja ime kishte per qellim te thoshte qe lerini studiuesit e folklorit ti studiojne ato, se keto studime ndihmojne historianet dhe socialpsikologet per te percaktuar data dhe ngjarje si edhe per te kuptuar sjelljen shoqerore te nje etnie apo kombesie te caktuar. Por ne asnje menyre nuk duhen pare keto si nje shembull per tu ndjekur ose per tu treguar krenare, sepse me ngjarje dhe legjenda te tilla nuk mund te krenohesh ne shekullin XXI, pasi vlerat e moralit dhe te shoqerise kane ndryshuar. Nuk mund te krenohesh sot per marrje gjaku te vellait nga ana e motres, sepse nuk mund te krenohesh ne pergjithesi per gjakmarrjen, pasi sot ky eshte nje veprim barbar. Nuk e di se si mund te krenohesh per gra burrerresha?

    Cdo te thote qe nje grua te jete burrerreshe?

    A mos eshte njesoj sikur nje burre te jete grareshe?

    Cili na qenka ne te vertete qellimi i jetes se grave mirditore dhe shqiptare ne pergjithesi? Qe te shfrytezohen dhe shtypen tere jeten nga burrat dhe ndonjehere si hena per bajram te tregohen burrerresha?

    Ku eshte guximi dhe zgjuaresia ketu?
    Apo hajde te flasim sic na kane mesuar librat e realizmit socialist?
    Lista nr5

    6 kanatjere
    6 mbathje
    6 shami

    prej kohesh ka vene studjuesit ne mendime,per arsye te mungeses totale te corapeve

  14. #14
    Studente Maska e Tirana
    Antarsuar
    29-06-2004
    Postime
    214
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga Pedro
    Ketu jemi tek Folklori Shqiptar dhe po flasim per mitet dhe legjendat. Edhe nderhyrja ime kishte per qellim te thoshte qe lerini studiuesit e folklorit ti studiojne ato, se keto studime ndihmojne historianet dhe socialpsikologet per te percaktuar data dhe ngjarje si edhe per te kuptuar sjelljen shoqerore te nje etnie apo kombesie te caktuar. Por ne asnje menyre nuk duhen pare keto si nje shembull per tu ndjekur ose per tu treguar krenare, sepse me ngjarje dhe legjenda te tilla nuk mund te krenohesh ne shekullin XXI, pasi vlerat e moralit dhe te shoqerise kane ndryshuar. Nuk mund te krenohesh sot per marrje gjaku te vellait nga ana e motres, sepse nuk mund te krenohesh ne pergjithesi per gjakmarrjen, pasi sot ky eshte nje veprim barbar. Nuk e di se si mund te krenohesh per gra burrerresha?

    Cdo te thote qe nje grua te jete burrerreshe?

    A mos eshte njesoj sikur nje burre te jete grareshe?

    Cili na qenka ne te vertete qellimi i jetes se grave mirditore dhe shqiptare ne pergjithesi? Qe te shfrytezohen dhe shtypen tere jeten nga burrat dhe ndonjehere si hena per bajram te tregohen burrerresha?

    Ku eshte guximi dhe zgjuaresia ketu?
    Apo hajde te flasim sic na kane mesuar librat e realizmit socialist?

    Ky eshte nje forum dhe pikerisht na lejohet te debatojm dhe te diskutojm mendimet .
    Flasim gjithmon per mite dhe legjenda . Mos i ngaterro mitet dhe legjendat me shekullin qe jetojm . Kur nje grua , merrte rolin e burrit ne ate kohe , quhej burrerresh . Nuk ka qene e lehte per ate kohe , qe nje grua te marre rolin e burrit . A nuk eshte ky nje guzim ? Mos mendo se vetem ne Shqiperi jane shtypur grate , por ne te gjithe boten . Pra kush i shtypi keto gra ? Sigurisht seksi mashkull qe ti perfaqeson .

  15. #15
    R[love]ution Maska e Hyllien
    Antarsuar
    28-11-2003
    Vendndodhja
    Mobil Ave.
    Postime
    7,749
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 3 postime
    Kanuni i tmerrshem per femren ? Femra eshte e tmerrshme vete nga natyra . Mos perdorni gjithsesi ligje mijeravjecare dhe tja pershtasni botes absurde ku jetojme sot, ku cfare ke bere dje ka gjasa mos ta mash mend te nesermen ne mengjes. Kanuni ka rregulla te caktuara qe vijne nga epoka me e thelle paraHomerike(ne fakt shume nga ligjet qe gjenden ne Kanun jane dhe ne Iliade ose ne tragjedirat e Sofokliut, por ama vec populli qe i perkasin keto doke e zakone mund ti mbaj e ti ruaj - cka tregon fare mire se kujt i perket tragjedia e lashte dhe rapsodet). Ketu flitet per ngjarje epike, per nje popull qe akoma nuk rresht te tregoje dhe rrezatoje kulturen e tij te vjeter nepermjet gjuhes se bukur shqipe.
    Kjo eshte teme filmi, teme drame, teme teatrale, jo postmodernizmat qe shkruajne tani qe jane futja kot.
    "The true history of mankind will be written only when Albanians participate in it's writing." -ML

  16. #16
    e shemtut
    Antarsuar
    27-03-2007
    Vendndodhja
    itali
    Postime
    31
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga nine_gj
    Kanuni eshte shume i tmerrshem sidomos per femren ne Veri.Kjo histori eshte e vertete, edhe une e kam degjuar me pare.Do t'ju tregoj nje histori te vertet te nje te afermit tim,te cilen kam qene prezent edhe vete.Dua te tregoj vetem per forcen e kanunit ne zonen e Mirdites. Ishin nje cift i fejuar dhe si gjithnje me njoftesi se jo me dashuri.Erdhi momenti qe vajza te bente shtekun(blerja e rrobave per nuse,cfare i duheshin nje nuseje). Ne fakt prinderit e saj nuk po vendosnin per ti prere diten e dasmes(aresyet nuk i dinim.....?).Djali vendosi qe ta grabiste nga frika se nuk do t'ja jepnin,dhe ai gjuajti rastin kur do te blenin rrobat.Ajo kishte ardhur me babain e sajne qytet.Plani ishte llogaritur shume mire,nje person do te mbante ne lokal te jatin e vajzes ndersa vajzes i thane se do te shkonin me makine ne nje fshat aty afer se kishte penje akrilik per triko.Nuk e kuptoi e shkreta derisa makina devijoi rrugen dhe mori rrugen per ne fshatin e djalit.Sot e kesaj dite ajo femer nuk eshte e pajtuar me familjen e saj,megjithese ke tre djem , ato nuk e kane pranuar ne shtepi,per aresye te turpit.Me kundershtare ka nenen e saj.E vendosi qe diten e dasmes se vellait te saj te shkonte ne shtepine e saj,por edhe ate dite e ema nuk e pranoi.Ajo ju tha: Kurre mos ju shkelte njeri deren tuaj. Ajo sot jeton jashte Shqiperise me femijet e saj.

    Nqs kjo ngjarje eshte e vertete... atehere cfare dreq nene e quanka veten kjo ketu???? jemi ne shekullin e 21???

    Sa per temen jam dakort me ato cka thote Pedro.

    Did it hurt?
    what?
    when u fell from heaven?!

  17. #17
    i/e regjistruar Maska e Kreksi
    Antarsuar
    20-11-2004
    Vendndodhja
    Franc
    Postime
    5,408
    Faleminderit
    208
    11 falenderime n 10 postime
    Citim Postuar m par nga Tirana Lexo Postimin
    Shume interesante , e lexova me shume interes . Jasht mase e dhimshme . Une besoj se nuk jane legjenda por jane ndodhi te verteta . Grate dhe vajzat mirditore gjithmon kan vuajtur ne jete , por cilesia qe ato dallohen jane fisnikeria dhe guzimi . Jan vertet burrnesha , puntore , dhe besnike . kam shume respekt per gjithe popullin e Mirdites
    Ju falenderoj qe e sollet ne forum .

    Tirana
    Po te xhirohej nj film mbi kete qe lexova besoje se do ishte kryeveper !
    Duhen nja 2 milion dollar !

    Po edhe ky autori i shekullit na ka mahnitur me nje shkrim aq te kuptueshem e terheqes.

    shendet

  18. #18
    Hyllin Maska e Hyj-Njeriu
    Antarsuar
    22-07-2007
    Vendndodhja
    Fatkeqesisht mes ndergjinoresh
    Postime
    2,948
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    Histori interesante...Ketu nuk lexohet kurrfare barbarizmi sic pretendon ndokush...
    ''Krushqit e marrin nusen me qen t’u dek” nuk eshte dicka e ndare dhe mund te shqyrtohet vecmas sic ben ndokush....Ky nen ben pjese tek 'Shenjteria e marteses' dhe tek 'Besa'...pra kryqezohen 2 tiparet baze te shqiptarit... Sigurisht qe shume shume rralle ndodh nje gje e tille ne praktike dhe qellimi i ketij neni ka qene :
    Krushku vjen per te marre nuse dhe askush nuk mund ta ndaloje,sepse eshte dhene Besa...biles as vdekja nuk mund ta ndaloje Besen....

    E gjejme tek kostandini dhe Doruntina,e gjeme tek shprehja: 'Shqiptari kur jep fjalen ther djalen'....

    Pra nje rast i vecante si rasti i nuses ne gjendje te keqe shendetsore perfshihej ne nje sistem te gjere vlerash,sepse 'sistemi i vlerave' ka me shume rendesi per shoqerine sesa jeta e nje personi....Personit ne fjale pra atij qe flijohet per hir te vlerave i ngrihen kenge e kujtimi i tij eshte i perjetshem...

    A eshte aktual nje zakon i tille? Sigurisht qe jo...Por ne duhet te dime ne radhe te pare arsyet e verteta te nje tradite e jo te flasim se kush eshte me demokrat apo kush di te shaje me shume...Fakti qe nje tradite e tille u mbajt aq gjate tregon se ka pasur rendesi per shoqerine e atehershme..sot jane kushte te tjera,ky zakon fare mire modifikohet sepse tradita eshte e modifikueshme....

    'Krushqit e marrin nusen PERVECSE me qen t’u dek”

    Ja tek behet aktuale....po llomotitur poshte e perpjete
    Shqiptari e ka care rrugen e historise me Palle ne dore!

  19. #19
    Hyllin Maska e Hyj-Njeriu
    Antarsuar
    22-07-2007
    Vendndodhja
    Fatkeqesisht mes ndergjinoresh
    Postime
    2,948
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    Citim Postuar m par nga Pedro Lexo Postimin
    Ketu jemi tek Folklori Shqiptar dhe po flasim per mitet dhe legjendat. Edhe nderhyrja ime kishte per qellim te thoshte qe lerini studiuesit e folklorit ti studiojne ato, se keto studime ndihmojne historianet dhe socialpsikologet per te percaktuar data dhe ngjarje si edhe per te kuptuar sjelljen shoqerore te nje etnie apo kombesie te caktuar. Por ne asnje menyre nuk duhen pare keto si nje shembull per tu ndjekur ose per tu treguar krenare, sepse me ngjarje dhe legjenda te tilla nuk mund te krenohesh ne shekullin XXI, pasi vlerat e moralit dhe te shoqerise kane ndryshuar. Nuk mund te krenohesh sot per marrje gjaku te vellait nga ana e motres, sepse nuk mund te krenohesh ne pergjithesi per gjakmarrjen, pasi sot ky eshte nje veprim barbar. Nuk e di se si mund te krenohesh per gra burrerresha?

    Cdo te thote qe nje grua te jete burrerreshe?

    A mos eshte njesoj sikur nje burre te jete grareshe?

    Cili na qenka ne te vertete qellimi i jetes se grave mirditore dhe shqiptare ne pergjithesi? Qe te shfrytezohen dhe shtypen tere jeten nga burrat dhe ndonjehere si hena per bajram te tregohen burrerresha?

    Ku eshte guximi dhe zgjuaresia ketu?
    Apo hajde te flasim sic na kane mesuar librat e realizmit socialist?
    Degjo ,nuk ka nevoje ta shprehesh hapur sesa druvar je...

    Shoqeria shqiptare ka qene historikisht me armikun tek dera e shtepise...
    Cndodh me nje shoqeri te tille? Theksohet patriarkalizmi....Natyra ia ka dhene mashkullit fuqine fizike,per kete arsye ne rast lufte eshte ai qe shkon per te vdekur...Pra burri vdes,gruaja jeton...gruas i falet jeta....
    Ketij burri qe lufton normalisht i krijon shoqeria disa kushte gjate paqes qe ti shperbleje jeten qe do jape ne lufte...gruas i hiqen disa te drejta meqe i falet jeta dhe per kompesim shkojne tek burri....pra shoqeria ofron nje kompesim..jep edhe merr duke u perpjekur te jete sa me e barabarte mes sekseve...

    Besa eshte vlera kryesore e nje shoqerie burrnore pra luftarake...

    Ne kohe paqeje te zgjatur shoqeria i leshon pe femres,duke qene se jeta e burrit nuk eshte me ne rrezik e atehere shoqeria bazohet kryesisht tek kontributi qe i jepet familjes,mbajtjes se femijeve....
    Shoqerite e vjetra jane blegtore ore bujqesore,ku forca e krahut garanton mbijetesen e familjes...serisht kemi natyren qe i ka dhene forcen fizike mashkullit..pra mashkulli duke kontribuar me shume nga pikepamja ekonomike ,pra duke derdhur me shume djerse,perfiton si kompesim te drejta me shume se femra...
    Psh ne kohen e pare nese gruaja punon token me parmende dhe burri merret me ushqimin e kalamajve,fshirje,larje etj atehere shtepia do kishte me pak te ardhura
    sepse gruaja nuk ka forcen fizike te burrit,pra do punoje me pak toke se burri dhe ekonomia e shtepise di binte dhe femijet do ngelnin pa buke....

    Pra eshte thjesht ceshtje natyrore,karakteristikat mashkullore ne shoqerite e vjetra
    i jenin ate dominancen ne familje dhe ne shoqeri...pra shperblim per djersen apo edhe gjakun qe jepej per familjen dhe shoqerine...

    Sot rrethanat kane ndryshuar,struktura ekonomike ka ndryshuar,nje femer mund te ndihmoje familjen njesoj sa burri apo edhe me shume,shoqeria eshte pacifiste,prandaj edhe femrat i fitojne te drejtat vetvetiu,pra shoqeria ja njeh te drejtat qe me pare ja kishte hequr....

    Edhe ne Shqiperi me ndryshimin e struktures ekonomike po ndryshon edhe sistemi
    patriarkal...sigurisht ndikon edhe paqja e tejzgjatur apo mungesa e nje pushtimi...

    Kjo eshte edhe arsyeja qe Suedia ka 50% te parlamentit me femra...

    Mos te harrojme se ne kete logjike hyn edhe feja qe tregon nje kokefortesi te llahtarshme maskiliste,por shoqeria shqiptare shyqyr zotit nje Shqiptarine si feja e shqiptarit prandaj edhe modifikimi i traditave do vijoje pa kete problem....

    Ajo qe sme pelqen eshte kur shoh ca njerez qe i bien si kau peles e tregojne vec deshire per te share shqiperine dhe shqiptaret...Si Pedro&Co
    Shqiptari e ka care rrugen e historise me Palle ne dore!

  20. #20
    Perjashtuar Maska e BARAT
    Antarsuar
    20-07-2006
    Vendndodhja
    Himarjot jet' e jet', Zot mbi male Hyll mbi det
    Postime
    2,565
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Hyj-njeriu
    Histori interesante...Ketu nuk lexohet kurrfare barbarizmi sic pretendon ndokush...
    ''Krushqit e marrin nusen me qen tu dek nuk eshte dicka e ndare dhe mund te shqyrtohet vecmas sic ben ndokush....Ky nen ben pjese tek 'Shenjteria e marteses' dhe tek 'Besa'...pra kryqezohen 2 tiparet baze te shqiptarit... Sigurisht qe shume shume rralle ndodh nje gje e tille ne praktike dhe qellimi i ketij neni ka qene :
    Krushku vjen per te marre nuse dhe askush nuk mund ta ndaloje,sepse eshte dhene Besa...biles as vdekja nuk mund ta ndaloje Besen....

    E gjejme tek kostandini dhe Doruntina,e gjeme tek shprehja: 'Shqiptari kur jep fjalen ther djalen'....
    Pra nje rast i vecante si rasti i nuses ne gjendje te keqe shendetsore perfshihej ne nje sistem te gjere vlerash,sepse 'sistemi i vlerave' ka me shume rendesi per shoqerine sesa jeta e nje personi....Personit ne fjale pra atij qe flijohet per hir te vlerave i ngrihen kenge e kujtimi i tij eshte i perjetshem...
    Eshte plotesisht ne kahun e duhur te llogjikes, postimi qe ke bere...eshte plotesisht ne kahun shqiptar, i vetmi qe i di kuptimin atyre qe ke thene me siper.
    Kush e theri djalin tjeter per te treguar bese?
    BESA eshte forma me e larte e shenjterise, pikerisht si te shenjtoret e eres tone...si te kasta e larte e prifterinjve pagane etj.
    A ka tyta qe nuk hane pyka?
    Ka dhe do kete dhe nuk arrijne dot te kuptojne ate qe eshte shkruar me siper, qe eshte perle boterore, jo shqiptare.

Faqja 1 prej 2 12 FunditFundit

Tema t Ngjashme

  1. PDK akuzon qeverin e Kosovs pr korrupsion
    Nga Llapi n forumin Tema e shtypit t dits
    Prgjigje: 170
    Postimi i Fundit: 24-10-2007, 19:08
  2. Lista e shkrimtarve t persekutuar nga rregjimi komunist
    Nga Brari n forumin Elita kombtare
    Prgjigje: 6
    Postimi i Fundit: 26-02-2007, 22:15
  3. Bosnja Dhe Serbia (Lufta)
    Nga forum126 n forumin Problemet ndrkombtare
    Prgjigje: 17
    Postimi i Fundit: 15-07-2006, 07:48
  4. Mjekt e deklarojn t vdekur, kthehet n jet 6-vjearja
    Nga ALBA n forumin Aktualitete shoqrore
    Prgjigje: 1
    Postimi i Fundit: 29-05-2004, 07:58
  5. Drita Dhe Koha E Pejgamberit Muhammed (s.a.a).
    Nga Mision n forumin Komuniteti musliman
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 10-05-2004, 17:52

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •