Close
Faqja 1 prej 2 12 FunditFundit
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 20 prej 30
  1. #1
    forever hers Maska e Eagle
    Antarsuar
    21-07-2002
    Vendndodhja
    boston-temporarly
    Mosha
    52
    Postime
    505
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim

    Ardian-Christian Kyyku

    Pjes nga libri NATA PAS VITIT ZERO
    Botoi Dukagjini, Prishtin 1998

    NJ DASHURI E TILL


    Nj tjetr shpirt m ka veshur
    tek arratisej
    nga plehrat

    Uji. I pafund dhe i kristalt, me fshehtsin dehse t bimve nnujore, me pleksjen e ngjyrave, me muzikn shpirtrore t nj tjetr bote. Uji i pafund dhe un, q kam humbur nj tok dhe q kam humbur edhe nj jet.
    Uji dhe dashurit e mia t vrara, t shkulura nga palca ime, duke m hapur nga nj tjetr petal n lotusin e drits.
    Uji dhe dehja e nj virgjrie t mbytur do dit e nga pak, do ast e nga pak, n pakte verbues e dalldiss, dhe dehja ime jotoksore, dhe meritja ime ndaj kaq shum pastrtie, ndaj kaq dashurie q m rrnon e m ngre n kmb t fmijruar,
    q nuk mi shter lngjet e s gjelbrs n deje.
    Uji dhe un, shtrir n nj vark t vjetr, lakuriq e me fytyrn symbyllur ndaj qiellit ku ngjyrat dihatin pr tu fikur n nat. Dhe shuplakat e mia t hapura, dhe muzika e pianos q pikon mbi mua, dhe pikat q jan her gjak i perndishm, her lot i perndishm, her lutje t miat t shndrruara n gjak e lot t perndishm.
    Shuplakat e mia, dhe kalimi mes tyre i ajrit, mbrmjes, jets sime.
    Uji, dhe kaq pak vetmi prej njeriu, dhe kaq shum muzik prej shenjti. Dhe prap uji, i mbshtjell me mjegulln e nj malli t pathnshm, q m vegohet vettimthi mbi murann e ngrir e pa gdhendje t dits, dhe un q them: Shpirt

    Shpirt, kjo dashuri nuk duhej t qe shuar kshtu, dhe mbase nuk duhej t qe shuar fare.
    Ka qen nj shajnitje n fillim, nj mrekulli.
    Ka qen nj shajni at dit, kur Ajo hyri n zyrn time ku mbante era kalbje pleqsh e himerash pakuptim, dhe kur bots nisn ti zhvisheshin ngjyrat e vjetruara, dhe kur shkmbyem fjalt e para, fjalt e dyta, dhe kur ndenjm t shtangur n nj bar t mbushur me prostituta e pijanec, dhe kur, n mbrmje von, me nj trishtim gati t harruar, t ln n kushedi dehje a pleksje me trupa femrash njnatshe, u enda kuturu npr udht vezulluese t metropolit, duke u ngutur t ikja, t fshihesha, t mbyllesha diku vetm q t mendoja pr t, dhe kur skisha ku t mbyllesha, sepse, n t vrtet, ngutesha t vrisja veten, i pafuqishm dhe ende i ngurt ndaj aq shum drite t derdhur mbi mua.
    Ka qen nj mrekulli at nat kur pim t dy n nj tjetr bar t metropolit, duke dgjuar zhurmn prgjumse dhe duke vshtruar si n nj vegim rrufet e buta t tramvajeve prjashta, e kur un pash prmes Saj tr jetn q do t kishte, si n nj rrug t ajrt, mbuluar me brym, kristal e dehje hne, dhe kur dolm jasht dhe zgjatm pa u vshtruar duart drejt njri-tjetrit, dhe kur ecm kushedi sa vite vetmie m kmb, npr ca rrug t mome, mbi ca kalldrme ngjyr ndryshku t shekullit t shkuar, buz ca ngrehinash ushtarake, nga gardhet e t cilave rojet vazhdimisht krkonin cigare, kur buzqeshnim t vezulluar nga rrufet e tramvajeve t fundit, dhe kur nuk isha m i huaj, o Zot, nuk kisha humbur kurrgj, nuk m dhimbte asnj plag, madje, prmes atyre plagve, arrija t merrja frym m lirshm.
    Ka qen shajnitje dhe mrekulli kur e shihja t qeshte aq iltr pas aq kohsh n vetmi, kur i tregoja pr ditt e mia pa buk dhe pr muret me igrasi t dhoms sime prej t huaji, dhe pr dritn q mbush nj jet pa buk e me Zot, dhe pr mbrmjen kur skisha ngrn prej kohsh dhe kur lexova rastsisht nj lajmrim ngjitur pas nj muri, ku flitej pr nj qen t humbur, t quajtur Pinky, pr t cilin jepeshin dyqind dollar shprblim, dhe kur endesha gjysm gjall-gjysm vdekur mes pallateve me drita fikur, teksa grupe qensh bredharak m ndiqnin pas me at heshtje e uri kafshsh pa zot, si pr t mu ofruar n vend t Pinkyt, dhe kur m kishte vajtur ndrmend ta rrmbeja njrin syresh, ta qethja si Pinky, ta ngjyrosja si Pinky, duke iu prmbajtur me besnikri t pangrni t gjitha prshkrimeve t lajmrimit, ta strvisja t bhej vet Pinky Dhe kur E afrova pran vetes tek ashensori, dhe ia pash gjithnj e m afr ata syt e mdhenj, t zinj e pa shprehje t njohura, q vezullonin nga nj prlotje e brendshme, dhe kur e putha duke i pshpritur se e doja, - as un vete nuk e merrja vesh po bhej, - dhe kur buzqeshte e qante n t njjtn koh, Ajo femr q aq pak e kishin dashur n kt bot.
    Ka qen nj mrekulli e vrtet n fillim, por pastaj Ajo u mbyll n vete, dhe dashuria m mbeti vetm mua.
    Un u prplita n kt dashuri e me kt dashuri, derisa u shova.
    N fillim, qoft edhe vegimi rrshqits i shuarjes s ksaj dashurie m lebetiste. M kallte n gjendje t errta dhe ankthe dashurish t shkuara q ishin shprishur pr himosgj, apo nga budallallqet e rinis s hershme. Koka ime u shtrydh si n tir nn m t prbindshmit mendime q mund t msyjn nj tru njerzor, me gjith degzimet e zeza t artistit, dhe shum zi pasksha pasur n vete, o Zot, shum shthurrje e trbim kafshe; mendova, - zakonisht m ndodhte pa dashur, nuk prmbahesha dot, si n nj mallkim, - se ajo ma dridhte me t tjer (gjithmon me m t rndomtt prej tyre, me ata q mezi prisnin t m tallnin apo t prgojonin ndjenjn time), se mezi priste t ma dridhte; mendova se pat qn nj prostitut minore, nga ato q u plqejn kurvarve t plakur apo pleqve kodosh, q skan pasur koh e as fat ta shijojn kt jet n rini (lagjja ku ajo jetonte ishte plot me t mjera t tilla; i shihja prnat, pasi e prcillja n shtpi, tek dilnin n tufa, mbushnin taksit dhe vrsuleshin me at tundje t shtir kllqesh drejt qendrs s metropolit, t prlyera e t parfumuara, si ca kukulla t prdhosura); mendova se ajo far ftohtsie trupore apo kokfortsia pr t mos br dashuri prvese kur donte Ajo, dshmonin se mungesa e dashuris e kishte shtyr t molepsej me zakonin e mbrapsht t masturbimit (ishte e natyrshme t mos tundohej nga dashuria e vrtet, sepse nxehtsia dhe finesa e pamjeve t masturbimit nuk kishin t dyt n realitet); mendova se bnte seks me qenin e saj (e kputte malli pr t, mezi priste ta prkdhelte, ta puthte, ta lpinte, ishte si shpirt; ishte poashtu e natyrshme q t prfshihej n dashurin meritse dhe botrore ndaj qenve, maceve, derrave, zhabave, dashuri q po na pushtonte me t njjtn egrsi t pashpjegueshme, me t ciln na pat pushtuar e po na bnte pluhur smira pr njri-tjetrin); mendova se ishte lesbike (edhe zodia e saj kshtu kumtonte; kishte edhe nj shoqe shum senzuale, nj nga ato femra t dobta, me gjoks turbullues, me nj vshtrim pak t anuar e me nj gojz prej foshnje, t cilat mbshtillen n jetn seksuale pa ditur dhe pa dashur t bjn dallime); mendova, m s fundi, se ishte nj bish, kshtu ndodhte kur opinga rrshqiste n asfalt, kshtu ndodhte kur bukuria nuk e nxirrte dot trurin femror nga kutia e zez e budallallkut, kshtu ndodhte kur budallallku dhe rndomtsia zgjonin nj krenari t smur e smurse, e cila nuk ishte vese furia, egrsia e pamat e atyre q e ndjejn se nuk ngrihen dot m lart, nuk rriten dot, nuk adhurojn dot me gjith shpirt. Mendova se ishte e shterur shpirtrisht, e cofur nga dashuria e par, t ciln ma pat rrfyer me nj ftohtsi lemerisse, tamam sikur t flitkej pr dashurin e strgjyshes; mendova se mbase ajo hije dashurie, ajo dashuri e rreme, e pandehur dashuri n munges t dikaje m t vrtet, ia kish shterur shpirtin, me ngulmin dhe pamshirn, me t cilat do gj e rreme na e shkurton rrugn pr n varr. Dashuri e rreme nga ato q mbeten n kujtes si ca ngushllime shumngjyrshe, pasi vdes fminia Mendova kshtu gjer n smundje. Mendova se mbase m kish mbrthyer ky trbim i mallkuar plakjeje me hallet e tjetrit, ngaq Ajo vet asnjher nuk kish menduar ndonj gj. E ato q si pat br Ajo, po m binte ti bja un, prndryshe nuk mund t mbeteshim bashk.
    Ajo, ndrkaq, kish msuar t heshtte, dhe shum shpejt msoi t heshtte gjithnj e m shum, duke m vshtruar me ata syt e prlotur e pa shprehje t njohura. Me at heshtje shqyese m bindte se kisha t drejt.
    Ajo, ndrkaq, i pat harruar t gjitha vuajtjet e vetmis kur ende nuk njiheshim, - dhe fakti q i harroi aq shpejt e nuk desh m t dgjonte pr to, tregonte se kishin qn ca vuajtje vrtet t mdha, - u sigurua se un kisha rn kokekmb n dashuri me t, siguroi viktimn, rrufepritsin e asteve kur nuk kndonte, kur nuk dalldisej me qenin, kur nuk bnte tualet dhe kur nuk kishte bnte, dhe pandehu pr dobsi timen at q, n t vrtet, ishte nj dashuri q do ti kish br ziliqar edhe ngjjt.
    - Askush nuk meriton ti jepesh plotsisht, - prsriste Ajo n astet kur bisedonim si dy miq.
    Kurse un nuk gjeja dot se me far e meritonte Ajo tr kt dhnien time. Por un isha i huaj, isha shpeshher i pangrn, shpeshher pa nj kokrr leku n xhep, i bluar n stomakun e vetmis, dhe jo rrall isha i mahnitur pas gjrash tejet t thjeshta dhe flisja m shum pr ngjyrat sesa pr sendet. Kurse Ajo ishte n vendin e vet, hante mir, bnte shum tualet, kishte nj qen leshtor dhe disa mikesha, me t cilat qante hallet e yjeve t kinemas.
    Kjo dashuri po fikej, por un nuk mund ta gjeja t gnjeshtrt at magjin e ditnetve t para, t telefonatave pas mezit t nats, t shtitjeve n Parkun Mbretror; nuk mund t pranoja se mund t merrnim npr kmb nj fat t till, nj dashuri t till.
    Kjo dashuri po fikej, por nuk doja t besoja se kishim mbetur po aq kafshror e zemrgur sa n dashurit e mparshme.
    - Nj her dashuron njeriu, - thoshte Ajo kur e pllakosnin ethet e filozofis. Dhe tregonte se si kish qn viktima e nj mushkonji, as t pashm, as t zgjuar, t cilin askush nuk e merrte parasysh n kt bot, por t cilin Ajo e pat dashuruar dhe me t cilin ajo ish zhvirgjruar. Nuk ishte e vshtir ta prfytyroje. Pat qn nj nga ata shum lango bashkkohor, q enden udhve duke prtypur fara dhe q kan nj nga ato mallngjyeset shmti fytyrash, nj keqardhje strgjyshore vetullash t rna, sysh t vakt e si t zjer, gjeste t plogt e fat t lumtur. T till meshkuj zgjojn tek femrat at mshirn q sht gati t jap gjithka, madje, nse mundet, ta jap dy her njheresh.
    I dyti thoshte se kisha qen un.
    Herahers, nj si shpat e padukshme dhe prvluese m ante gjoksin, ndehesha gati t ulrija, - dhe nuk isha mazohist, por pata qen koh me radh i padashuruar, koh me radh i dehur, i rraskapitur nga shkrimet e mia q askush nuk i botonte, i rraskapitur me femra t rndomta, nimfomane, me seciln prej t cilave pata pritur nj dashuri t vrtet, duke tentuar dshprimisht t nxirrja, t gjeja ose t shpikja n seciln prej tyre at t vrtetn, por edhe shpikjet t neveriten nj dit, sheh se nuk kan qn prvese ca shprehje fine t vdekjes, dhe kisha vdekur pr koh me radh me ato dashurika -, dhe i doja kto vuajtje prmallshm t kndshme.
    Kisha arritur n strlodhjen dhe humbjen e humnershme t shpresave, kur lutesh q t vuash sadopak, t vuash pr t mos u fikur prjet!
    M pat zn malli pr kto vuajtje fminore, pr kafshimet verbuese t nj dashurie t till, dhe mbrmjeve, pasi mdyshja torturuese pr ta braktisur a pr t ndenjur me T m lshonte, m zinte malli pr T. Nj mall prlots, si sy i Zotit, me t cilin shihja mbarimin e jets sime, si mbarimin e nj qiriri, dhe rrija nganjher me or t tra duke u mahnitur para qirinjve pr t gjall e pr t vdekur n kthinat e kishave, dhe E doja aq pastr, E dshiroja aq pastr, sa, - duke i bishtuar zmerilit t moshs dhe neveris ndaj fjalve t fryra, - isha i lumtur thjesht edhe q Ajo ekzistonte.
    Mbase me vuajtjet q m ngjallte e kishte merituar at dhnien time, at hepim shtangs: as gjall, as vdekur, as shuar, as i marrosur nga dashuria, as i pamarrosur. Mendoja se jo gjithkush mund t t dhimbte kshtu, jo gjithkush mund t t shfaroste kshtu.
    Kaluan mjaft koh kshtu, me heshtjen e Saj q gjithnj thellohej, me pritjen time q Ajo t hapej, t m dashuronte, dhe e dija me palc se asnj dashuri, prve asaj t perndishmes, nuk vinte me lutje, ose me forc, e aq m pak vinte me finde fminore q mund tia luaje syrit t fatit pr ti zgjuar mshirn, por kisha aq shum dashuri pr T, aq drit, sa m tmerronte, m kallte n dh t gjall keqardhja pr T, pamundsia pr t kuptuar se si nj njeri arrin t mbetet gur pran nj dashurie t till, q mund ti bnte edhe gurt njerz.
    E kaluan prap koh me kt meritjen time dhe me pyetjet se mos po ndodhte kshtu ngaq asnjri nga ne nuk donte ta pranonte mnyrn me t ciln dashuronte tjetri, e prisnim q t dashuronim t dy njlloj; dhe Ajo ndjeja se si kthehej n heshtje t plot n at aq t varfrn jet q kish pasur: bnte tualet, qante hallet e yjeve t kinemas, luante me qenushin leshtor, bnte shaka t lehta, kndonte dhe flinte. Sepse Ajo kndonte. Kishte nj z shum kumbues, t thell, dhe, kur e dgjova nj her n kaset, mu ngjeth mishi, jo sepse e dashuroja, por se ishte hera e par q nj z njerzor m mrgonte pa ndrmjetsin e dshirave t mia, diku drejt Himalajs, apo n Egjiptin e hershm; kishte vrtet zrin e nj indianeje a egjiptianeje q kish marr trup gabimisht n kt metropol, dhe mu b sikur mureve t zyrs sime nisn tu dalin damar t holl, t zinj e t gjelbr, t cilt m pas u zmadhuan, krisn muret, dhe zhveshn nj pejsazh t murosur aty, nj pejsazh q nuk e kisha par kurr, ose q e pata ln mnjan dalngadal, ashtu si lem frymn ngjllore t fminis - nj gjendje nga e cila m pat mbajtur aq koh t ndar ajo lodhje shpirti q myk banort e zyrave.
    Kishte nj z q kurrsesi nuk mund t dilte nga nj qnie e rndomt, q kurrsesi nuk mund t lvrinte e t prkryhej mes gjymtyrsh t mrekullueshme, por q kryenin lvizje e gjeste mse t zakonshm, t prditshm, dhe nuk di far m kujtonte e me far m prmallte ai z q nuk ishte as krejt lodhs, as krejt zbavits, as krejt mendimtar; u ngjante atyre asteve q kan nj kthjellti hyjnore e gjat t cilve, megjithat, nuk shprehesh dot far ndjen, far sheh, far po rijeton nga e kaluara apo nga e ardhmja; dhe sht pikrisht nj ast i till: nuk e them dot si dhe far ndjej ndaj atij zri.
    E kuptoja se duhej t rrija ende pran atij zri, se mbase un isha i zgjedhuri q duhej ta zbrazja nga kumbimet e teprta dhe marramendse prej sirenash, tia shfarosja rndomtsin dhe etjet pr shthurrje apo pr qarje shpirtrash t vonuar, tia prshtatja prfundimisht at z femrs q e mbartte dhe femrn - zrit.
    Kishte nj z q i shkriu n pak minuta t gjith muret e jets sime, q mi zbehu dashurit e tjera pa i rndomtsuar, q bri ferrat ngjj dhe q m riktheu at lehtsi t menduari e t qeshuri, t ciln e besoja kaher t cofur.
    Mirpo meq nj dashuri mund t ushqehet vetm me gjak, e meq Ajo nuk flijonte n nj dashuri t till as qoft edhe nj pik uj, nj dit un u gdhiva i strlodhur nga pritja, nga pshtjellimi i ngjarjeve, i shterur nga dshirat dhe etja pr nj dashuri t till, dhe vendosm t ndaheshim. N nj restorant t mermert, ku vezullonin qelqet dhe shishet me pije, ku endeshin kamariere epshore dhe ku aroma e picave t kujtonte gzimet e thjeshta t ksaj bote, Ajo, m n fund, e bri zemrn gur dhe m hapi zemrn, ose dika tjetr t prafrt, dhe m tha se ishte ngurosur nga nj dashuri e till. Me syt shum t zinj, pa shprehje t njohura e me at prlotje t brendshme, n at restorant mermeri me arom gazmendesh t thjeshta, ajo m tha se nuk mundej t dashuronte, nuk arrinte dot, se un nuk i pata ln koh t m dashuronte, e kisha djegur, e kisha shkrumbosur me aq shpirt, me aq fjal t bukura, me aq dashuri. N ato aste, n at restorant t zgjedhur e shklqimtar, mendoja se pasksha vuajtur ndofta prtej vetes pr T, prtej njeriut, prderisa ndjeja nevojn t shptoja sa m par nga nj dashuri e till. T kthehesha edhe un n kraht e t dashurave njnatshe, n ato q i gjeje pa u shtrydhur n pritje e mdyshje marrosse, n kraht e t mjerave q jeta i ka coptuar nj her e q, n kalvarin e coptimeve m t vogla, shohin dshprimisht e duke gnjyer vetveten, shohin nj shrim t ngadalt. T kthehesha edhe un n nett apokaliptike kur vetm pija e donte njerin n kt bot, kur derdhja n ajr, n prani t panjohurish apo njerzish vocrrak e t kyur, shkulmin shndrits t nj jete q nuk dinte as t shkatrrohej e as t mos shkatrrohej, ngaq kish paktuar qysh hert me makthin e prhershm, me mundsin e rrshqitjes s toks nn kmb - jet q nuk i prkiste m prej kohsh vetvetes. Mendoja se askush nuk e bnte hak nj dashuri t till; t kthehesha n orgjit me vallzime, dehje e fjalime magjepsse (kur tregon pr vende e ngjarje q skan ndodhur kurr me nj siguri e me aq hollsira, sa i beson prfundimisht edhe vet, dhe pastaj i tregon rishtas, duke i pasuruar dhe duke u zhvendosur gjithnj e m n zemr t heroizmit, qerratallkut, burrris, enigms etj.), n jetn e rrmetshme q rend vetm t harroj e t harrohet, me voglsira t kndshme q shrojn rrejshm zemrat e lavirave, ankthet e dshtakve dhe himerat e t panjohurve q hollojn hidhrimet me pije.
    Ka qn e mrekullueshme ajo dit e ndarjes son, kur nuk blem m t njjtn paket cigaresh, kur ndam kasetat dhe librat, kur iu hapm njri-tjetrit me qetsin drithruese t atyre q kan shptuar nga njri-tjetri, dhe kur shtitm n parkun m t vjetr t metropolit (thoshin se e pat krijuar nj mjeshtr gjerman, i cili nuk arriti t kthehej n vendlindje, dhe vetm pas vdekjes njerzit arritn ta kuptonin at przjerje shtangse t ngjyrave t luleve: kish qn klithma e fundit e nj shpirti q po del larg shtpis), mes shatrvanve t mbuluar me myshk, mes pensionistve q lexonin gazetat, mes varkave me ifte q endeshin t prqafuar, t zalisur, t vrtitur nga lopatat e padukshme t ekstazs, mes klubeve ku buiste muzika e mods, mes statujave prkujtimore, (nn t cilat flinin zakonisht marrokt e arratisur nga mendinat), t laryshitura nga pafajnia nnqeshse e zogjve, dhe kur u pam nj her n sy, t tmerruar, dhe kur un e pyeta me m t hidhurn habi timen, me nj ton mes pyetjes dhe vulosjes: ShpirtE kupton se po ndahemi?!?
    Sepse prej kohsh un i thoja Shpirt. I pata thn Shpirt gjat nats son t par, kur kishim br dashuri n dhomn time, n astet kur Ajo pat mbetur e mahnitur para nj gjestit tim prkdhels, nj ast para se ta prshkoja; ishim t dy t zhveshur n shtratin tim t fort prej ushtari a prej burgaxhiu, kur Ajo kish ngrir mes lotit t fundm dhe fjals s par, q do t kish qn edhe fjala e par e vdekjes.
    I kisha thn Shpirt shum her mbas atij asti, saher flisnim n telefon, saher ndaheshim tek tramvaji q e onte n shtpi; e thrrisnim njri-tjetrin Shpirt n gjuhn time, dhe ishte e vetmja fjal q dinte n shqip, dhe mendoja se ajo fjal i mjaftonte, nse do t ndjente aq sa pr t futur n nj fjal t vetme fshehtsin hyjnore t nj gjuhe t tr, ashtu si kisha arritur t bja un gjat nj dashurie t till.

    Jam mbyllur grusht n dhembjen time
    Shpirtrash t padukshm,
    tr drit, por pa fuqi
    tu lutem pa besuar
    se jam thyer, tu lutem:
    Lutuni pr vdekjen time

    Jam mbyllur grusht n dhembjen time
    Rrugt mbyllur, dritat mbyllur
    muret: qiej: gri
    Femra t mbyllura, heshtje
    ku sjam m i ndezur, ku sjam
    as i shuar.

    Shtrydhem n t vjetrn vuajtje
    t pavjetruar
    ku sdi k dua
    sdi si dua
    ku sdi si vetm humb e ku
    ende dua.

    Shtrnguar me veten mbart
    aroma zemrdridhse, thrrmija
    puthjesh, sysh
    prekje shpirtrash t ikur

    Shtrnguar e shprthyer jam -
    nj qiell q ka glltitur gjuhn

    Ka qn varrosje pr s gjalli kjo ndarje pr mua, o Zot.
    Ka qn ndarje e pangushllueshme, si vdekje nne, si vdekje babe, si vdekje dashurie.
    E dija se ndarjet t zbresin n tok, o Zot, dhe e dija se ishte e tmerrshme t zbrisje n tok pas nj dashurie t till..
    Pas nj dashurie t till, erdhi nj ndarje e till.
    Dhe kisha harruar far ngjyra t shplara arrinte t kishte bota, kur endeshe n t vetm me gjysm shpirti, bota me dehje si funditje n stomak t dshprimit, me uri q nuk mbush m me vegime, bota me dehjen tnde n nat, me gishtat e dredhur n natn q nuk sjell gjum, me t prbalturn gdhirje, q m mir t t gjej n qivur, me trupat e ndezur, por jo m ngushllues, t femrave kalimtare, me trupat e ndezur, q rrejshm t bindin se nga shpirti mund t shptohet aq leht, me ca frkime e fjal t bymyera nga nevoja pr tu bishtuar grryerjeve t dshtimit, me trupat dshprues, me dehjet e puthjet q trbohen pr t fshir e zhgarravitur imazhin e Saj uditrisht gjithnj e m t shenjt dhe q, n t vrtet, ta thellojn mungesn, mallin, etjen pr gjestet e Saj, pr kurmin e Saj, pr aromn e Saj, tmerrin pr kt dredhi t fatit qorr, i cili i zgjon ca shpirtra vetm pr ti shkelur vdekshm
    Ka qn varrosje pr s gjalli nj ndarje e till, o Zot. Dhe m pat zn malli pr nj ndarje t till, dhe jam prplasur me kokn pr muresh -, ca nga pija e ca nga marria, - duke u mahnitur me vizatimet qesharake dhe tallse q mbeteshin n ta, dhe jam prplitur si gjarpri n cfurk duke dgjuar melodit e nats son t vetme, duke glltitur me nj babzi ndofta t smur t gjitha astet brilante t nats son t vetme, astet kur kishim shtangur dhe kur i kisha zbrthyer kopsn e par, (tani mos ji m filozof, t lutem, m pat thn dridhshm), kopsn e dyt, (tani do t jem mbi ty, i pata thn), dhe kur kisha ndehur mbi trupin e saj shuplakn time prej filozofi n vdekje e sipr, shuplakn time t zbardhur nga hna, dhe kur Ajo kish ngrir mes s qars nga lumturia dhe fjals s par, q do t kishte qen e vdekjes. Dhe astet kur e kisha ngritur pesh dhe kur kisha nisur ta puthja ngadal, ta prshkoja me gishtat e mi t lmuar n aq trupa femrash njnatshe, tia zgjoja fjalt e zrit t saj indiano-egjiptian me gjuhn time t huaj pr t, astet kur e kisha puthur n ball para se t mos e shihja m, dhe jam dredhur i prqafuar me veten, si me m fatkeqin e njerzve, prqafimi i t cilit do t m bnte t ndihesha sadopak fatlum, - dhe ka qn nj kalvar i vrtet pr mua kjo ndarje; i dehur gjer n pavetdije, me vetdijen q ishte vetm pamja e Saj prjet e humbur, dhe nuk i shihja m jets asnj kuptim, asnj rrugdalje, asnj shije, - kaq hidhur mi paskshin fikur dritzat e qnies dhe mahnitjet e paprkthyeshme kto sende t vdekura a t gjalla dhe kta njerz t gjall a t vdekur q m patn rrethuar oreast me at zhdrvjelltsin dhe mirsin jetshkurtr t smirzinjve t pavetdijshm, me t cilt ndajm jetn ton t prditshme (jepnai neve sot, Amin); kaq rnd m pat bluar e tjetrsuar magjepssja bushtr q e quajn jet!
    Jam prpjekur t mos harroj kurrgj nga tr ajo djegie, t mos harroj shtijat q m prshkonin me do tingull t melodive, me do shklqim t tramvajeve natn von, me do arom q m ringjallte ort e mallit kur ende nuk pata br dashuri, kur ishte dhe ende sishte e imja, t mallit qyshkur nuk ishte e mbase sdo t ishte m e imja; jam prpjekur t mos harroj, - ndonse kujtesa m fut vetm n nj mjegull t dendur e t muzgt, - furin alkoolike, q e rrnonte dhe e ringrinte botn paksa m t pranueshme, e pastaj rishtas e bluante, e villte, rishtas e ringrinte, t mos harroja prplitjet e mia n vetmi t plot, n vetmin q nuk e doja, por q duhej, n at si xhungl xhelozie shkrumbosse, t mallit t pashpres pr T, dhimbjes q m nxirrte mendsh, paqes fluturake kur hyja mendsh, krenaris marroke t mashkullit q nuk don t kthehet e t prgjunjet para asaj q dashuron - dhe ish pranver, shpirti im, nj pranver e artur, ra dbor, dhe ka qen nj dbor q m prmbyste n hone t harruar makthesh nga toka e humbur e q m zgjonte n shije dashurish po t humbura; ka qn nj dor prgjakse n gjoksin tim ato dit, nj dor q mi shkundi paq lkurt e prdorura tejmase dhe m la t vetm n nj breg trullosjeje, t cilin nuk do ta kisha besuar as po t ma tregonin n fotografi!
    Dika q nuk mund t ishte Dikush, m rrmbente dhe mendonte n vend tim, fliste n vend tim, (por, po t vinte rasti t paguaja, duhej t paguaja me jetn time), m vegonte pamje rrnqethse: Ajo duke u zhveshur n dhomn e nj tjetri, n nj hotel buz detit apo n mal, Ajo duke br dashuri me qenin, (q ishte i mir si shpirt), Ajo duke br seks n grup me mikeshat e veta, me ndonj pasunar t peshkuar restoranteve a dasmave ku kndonte, Ajo duke prkryer tualetin shkallues para pasqyrs, e qet, e patrazuar, e huaj pr t huajin sa edhe guri pr njeriun, Ajo duke shtitur me mikeshat apo me t dashurin e freskt, me at lehtsi prshtatjeje q valonte n shum nga femrat e ktij vendi, Ajo tek kthehej n kraht e Mushkonjit, pasi pat kuptuar se si qe bota pa t; Ajo ashtu si m kujtohej: me syt pa shprehje t njohura, me nxehtsin sadiste n shtrat, e kujdesshme gjer n smundje se mos i prishej buzkuqi, se mos i pikohej fundi, kpuct, se mos thoshte m shum nga sa duhej, Bisha q dikur pat qn aq e varfr, aq pak e dashur, aq e vetmuar, aq e pakuptuar nga bota; Bisha q kyte n vetvete do thrrime intimiteti q e bnte apo e pat br sadopak t lumtur, Ajo q nuk hapej, q kishte qn pr shum koh me radh viktim e q tani hakmerrej ndaj viktimave q ende nuk qen br bisha - dhe mllefi im dshmonte se n njfar mnyre, (pr mas as q mund t flitet), kisha qn viktim e Saj, domethn e dashuris sime pr T, domethn e verbris s Saj pr mua, verbri q kish par si dobsi timen nj dashuri t till. Zbraztia ju bn bisha, u thoja me vete. Lebetiteni n fillim, jepni m shum nga sa u duhet dhn njerzve, pastaj gdhiheni t shterura dhe, gjat gjith pjess tjetr t jets, shkrdheheni. Mezi prisni t shtini n dor ndonj qull, t cilin ta kapni pr hunde e ta trhiqni pas, n do ast t kalbjes suaj t ngadalt: tju sjell lule prdit, kafen n shtrat, t shtis qenin, tju lyej kpuct, tju laj brekt, t robtohet n pun pr t ardhur n dark n shtpi, me barkun pasqyr, me trut mjegull, pa fuqi pr shtrat, po me xhepin plot - dhe t jet edhe i lumtur. Mezi prisni t llapaviteni n gjra t cekta; ju duket se mjaft keni vuajtur, se askush ska hequr keni hequr ju, se tani e tutje meritoni tju shrbejn, t digjen pas jush, pr ju, mbi e nn ju, tju prkushtohen
    E t tilla bisha nuk zmbrapsen as para nj dashurie t till, gjak e kristal, nuk e njohin mshirn, dhe nuk e njohin m as vetveten, sepse ua kan thithur gjakun bishat e mparshme.
    Gjat nj ndarjeje t till nuk kam pasur fuqi dhe koh as pr t menduar se Ajo mund t ishte vrtet nj femr-ngjll dhe se t gjitha laprdhit q m bluanin, mund t ishin vetm t miat - pisllqe, t cilat pastrtia e Saj mi zbulonte t m zinin frymn. Nuk kisha koh dhe fuqi pr t zbuluar se mbase, prmes aq plagve dhe voglimave t mia t prditshme, tek un mund t kishte hyr m shum bot nga duhej.
    Kaluan shum koh shpirtrore n kt varrosje pr s gjalli. Ishte fat q nuk isha ndar me kohn. Dhe nj mngjesi mu neverit e njjta mnyr t vuajturi, e njjta bluajtje q nuk onte prvese n prsritjen e vet, dhe shkova ta takoja. Nuk duhet t harroj zin e syve t saj pa shprehje t njohura, shpirtin e torturuar q i qe mbledhur i tri tek syt, ngrirjen, dridhjen e duarve, harresn e vetvetes; nuk duhet ta harroj ritakimin ton, pamjen e saj q rrezatonte njfar shenjtrie t keqkuptuar e t marr npr kmb, lumturin q m rridhte n vend t gjakut, at ngjarje q e prekja me gishta, mund ta puthja, ta adhuroja, e q nuk kisha me far ta besoja.
    Kaq pak pata besuar se Ajo mund t dinte edhe t vuante.
    Ajo kish ditur t vuante.
    Nuk duhet ta harroj mngjesin e asaj dite kur mu afrua duke u dridhur, kur m prekte pr t m gjetur t vrtet, kur grihej n mosbesimin se si, pr aq koh me radh, kish mundur t sillej aq ftoht me mua, t ishte akull fare, t ishte aq jasht nesh, aq e verbr dhe e largt pr nj dashuri t till. Dhe kemi ndenjur t dy n nj bar ngjyr qumshti, vetm ne n bar, jasht: rruga e hirt dhe vetura dhe kalimtar dashurish t tjera, dhe ishte aq e dhn ndaj syve t mi, sa mund t thoje se ishte vet vshtrimi im. Ishte e prlotur dhe e lumtur, si n astin para prkdheljes sime natn e par, dhe i kam thn se nuk do ta lija t bhej bish e rndomt, nuk do ta braktisja n at vdekje, - tashm pjesn m t rnd t llahtars e pata kaprcyer, - nuk do ta lija t shterej e ta glltiste shkretia edhe sikur t duhej t mos mbeteshim bashk, se isha gati ta shptoja edhe me mimin e jets sime, dhe isha gati vrtet. Isha gati, pr her t par, t shptoja nj njeri, me mimin e jets sime, (mim, t cilin nuk e dija fort sakt, dhe kursi i dollarit nuk kish si t m orientonte), un: nj i huaj tashm pa nj tok e pa nj jet, un q shpeshher mbetesha pa ngrn, pa nj kokrr leku n xhep, i pangushlluar n mallet e mia, me shkrimet q askush nuk i botonte. Dhe ka rn mbi ne, si mbrmje, e tr lumturia e asteve kur ishim njohur, kur ishim puthur pr her t par tek ashensori, pr her t dyt, kur i pata treguar pr Pinkyn dhe kur kishim zgjatur gishtat n nat, i kishim lidhur, madje edhe shkndijimi hyjnor i mbrmjes kur pat ardhur n dhomn time, madje edhe lumturia e mbrmjeve kur frglloja i prqafuar me veten time, si me m fatkeqin ndr t gjall, dhe kur bnim dashuri n heshtje t plot, madje edhe lumturia - njfarsoj e pagjall, por me nj ndje perverse, e mbrmjeve kur nuk ishim par e kur kushedi kish br secili; (kan vrtet nj mblsi marramendse pajtimet)
    Rrall kam par nj femr m t prvuajtur, o Zot, dhe falm, nse mundet, nse un e kam br t till. Nuk duhet t harroj as aureoln shenjtruese q ia shihja kur m tregonte kish hequr ato koh: tmerrin e pagjumsis, e zhdukjes s t gjitha mendimeve, e etjes pr jet, e mosbesimit se un mund t isha i aft dhe aq i egr sa t shkelja me kmb nj dashuri t till, se si kish nisur t qante, t fliste me mua, (domethn: me vete), me muret, t qante gjer n smundje, sepse, mes t tjerave, hall mbi halle, nuk duhet harruar: gjat ditnetve t nj ndarjeje t till, papritmas i kishte vdekur qenushi (!), ai qenushi q aq her mi pat shkalluar zorrt gjat artjeve t xhelozis, e pat shtypur makina (u raft pika!), e patn varrosur larg, shum larg Saj, kurse Ajo ishte ndjer qnia m e pafat e bots, kishte qar gjersa nuk i kishin mbetur m lot, aq sa, n nj ast, nuk e kish kuptuar se prse qante, prse qante aq shum Ka qn nj ndjesi krejt e re, o Zot, kur un dhe qeni i Saj i vdekur, u bm bashkfats n njrn prej periudhave m t trishtme t jets s Saj! Por mendoja se duhej t harroja sa m shum gjra, t harroja sa m shpejt, ose m sakt: duhej t falja sa m shum e sa m shpejt, (pa harruar asgj, prndryshe falje si robot), n nj dashuri t till. T mos lejoja t m hiqnin zvarr sjelljet, gjestet dhe mendimet e rndomta apo fyerjet q nuk ia vlenin asgj para nj dashurie t till. Por kaluan shum koh me prplitjet e faljeve dhe harresave, me faljet pa harruar dhe me harresat pa falje, dhe srish po ndjeja at shijen pleqnore e t pashpres t lodhjes.
    Mbi qnien time t prndezur si rrallher, si ndonj pelerin a adr e strmadhe e qullur, po ulej shuarja. Kam ndenjur mbyllur n dhomn time pr koh me radh, pa uri, pa etje, duke zbrazur filxhan kafeje e paketa cigaresh, her i mahnitur e her i prgjakur nga pamjet torturuese. Kam dal jasht si lugat n riedukim e sipr, kam dal vetm sa pr t ngrn bukn time t prditshme, e cila vrtet po m mbante era amshim, kam dihatur lumturisht me mallin pr T, nj mall q m ndihmonte si ngjll pr tu arratisur prkohsisht nga jerrjet vdekjeprurse; ngjll q m mbante t kthetruar n qiell.
    Qielli. I pafundm dhe kristalin, me shptimin e shpirtrave tan, q nuk gjejn asnj shptim tjetr, n strlodhjen mahnitse ku i vetmi vetshptim sht Zoti. Qielli dhe un dhe Ajo, un q, me humbjen e nj toke dhe t nj jete, kam fituar tre qiej, ose tri her t njjtin qiell hyjnor; qielli dhe mbrmja e ringjalljes s Zotit, n nj kish t vogl diku pran konviktit tim - dhe t panjohur q kan ngrir me qirinjt n duar, rreth nj prifti plak e mjekrbardh, me fytyr t kaltryer nga kreshma.
    Dhe fytyra e Saj me flokt sterr, t prndritur nga e portokallta e qirinjve, me lkurn e zbeht, ku asnj shprehje frike ndaj shterjes nuk i shmnagej dot Ringjalljes mbarnjerzore, Ajo me qiririn n gishtat e holl, qiriri me flakzn e portokallt e t kaltr n rrnjza, me dritn q i lvrinte si nj ndrr mbi tipare, mbi vezullimin e syve pa shprehje t njohura.
    Dhe un pran Saj, me nj dashuri t till, me qiririn dhe me jetn time dhe me jetn ton dhe me djegien time t heshtur, pra: ne t gjith duke u tretur padukshm e pa fjal t teprta para mureve t bardh t kishs, nn qiellin e hapur si ndonj zemr e zgavruar nga dhembja pr t pafajshmit q skuptojn, nn qiellin e hapur mbi ne e nn ne si nj dashuri e ngjyrshme, q mund t thithet; ne t gjith duke thithur ngjyra.
    Kemi br dashuri si n qiell at nat, o Zot.
    Ka qn e veshur si nuse, me nj bluz t bardh t qndisur, e qet dhe e dashuruar, e shtrir n bardhsin e arafve t shtratit tim prej burgaxhiu a prej ushtari, dhe do gjest ka qn n vendin e vet at nat: jemi afruar n t njjtn koh, jemi prekur n t njjtn koh, jemi dridhur n t njjtn koh, jemi prqafuar n t njjtn koh, jemi zhveshur, ngjlluar e kemi vdekur n t njjtn koh, dhe jemi veshur pastaj n t njjtn koh, kemi pir kafe, jemi prehur t prqafuar n mbshtjelln e muziks, q na i shkmbente trupat dhe shpirtrat, ose t njjtin shpirt duke e kaluar nga nj trup n tjetrin, duke u nyjtuar mes t dy trupave, dhe jemi zhveshur prap, jemi puthur e prqafuar n nj heshtje mistike, thua se notonim ngadal n nj uj q ishte njherazi uj, qiell, tok e mendim i perndishm - dhe e kam prshkuar lehtas me gishtat dhe thonjt e mi, jam endur butsisht mbi linjat e trupit t Saj t dridhshm e aq mrekullisht t dashur, pr shum koh me radh, pr shum uj me radh, pr shum qiell e mendim t perndishm me radh, dhe m pyeste e mahnitur se far po bja q ndihej aq mir, dhe i thoja se po e vizatoja n nat; dhe e vizatova gjersa m iku fryma, gjersa i ra t fikt, dhe e firmosa me thoin tregues n bark, aty ku mbase do t mbartte fmijn ton, ku ndrroja ta mbante, sikur e firmosa me frymn e fundit.
    E kam prcjell pastaj deri n shtpi, e mbaja n prehr, n nj tramvaj krkllits, n t gdhir, dhe jam kthyer i mjer nga lumturia dhe vegimi, me nj tramvaj tjetr krkllits, m kan rrjedhur lott e huaj para lindjes s nj dielli q, dukshm e pa kthim, m bindte se Zoti sht dhe se, pr t huajt, sht dy her n t njjtn koh, n t njjtn dhembje, n t njjtn dashuri.
    Jam kthyer n dhomn time t heshtur, ku m gazmendte gjer edhe dalldia memece e merimangave dhe brumbuzhelave, dhe kam pir nj got frnet duke menduar pr T, dhe kam fjetur si n t largtn, n prmallsen virgjri fminore.
    Kam qn nj lotus at dit.

    Bje,
    Kur flatrat rndohen, bje
    N tokn e but q m ngjall veten
    Toka di t m prkthej t qaj
    T fundas n dehjen e errt t epsheve
    T betimeve t shkelura dhe t
    Shpirtrave q kam kafshuar.
    Bje
    Dhe guri po m rrethon, rrethon
    Dhe un po e rrethoj, rrethoj
    Dhe nuk e di n lutja sht
    Muzik a dhembje
    A llahtar
    Di
    Se nj si pik loti e pamshirshme
    Nuk lejon ta humb fluturimin
    Nj pikz pamshire hyjnore
    Bje.
    - Po edhe un t dua - thoshte Ajo ndonjher, pasi merrte ndonj dor t majme parash, kur na ecte mbar n shtrat, kur i blija ndonj dhurat t shtrenjt, apo kur intuita prej femre e zgjonte pr t mos m humbur.
    Ajo nuk mund tia lejonte vetes luksin t m humbte: ku do t thithte nj gjak m t dashuruar?! Ajo as nuk kish koh t rendte pas gjaqesh t tjer. Ditn daktilografonte romane policor, kujtime ish-t dnuarish politik, libra erotik dhe lajmrime varrimesh, kurse natn, pasi e prcillja n shtpi, marroste pasqyrn duke u pispillosur dhe nisej, me nj apitje kurvash, t takohej me Grupin. Grupi prbhej nga shtat muzikant jevgj, t cilt dinin prmendsh t gjitha kngt lotsjellse t ktij shekulli; Ajo ishte solistja. Nuk merreshin me dasma qyteti, sepse dasmat e qyteteve kishin salltanete dhe tangrllik t padurueshm; Grupi e shkrinte talentin npr dasma fshati, ku asnj dasmor nuk largohej pa u zbrazur tr shishet me pije, pa u shprvetuar tr kopeja e therrur posarisht dhe pa u nxjerr t gjitha bashk si pleh pr qenat e uritur.
    E gjith jeta ime ka rrjedhur npr dasma, thosh Ajo. N fshat njerzit jan m t mir, m t iltr, dhe paguajn mir. Un nuk i honeps dot qytetart, se kan tangrllik. Kur kthehej nga dafrungat, zhvishej pa marr vesh bnte, hidhte togun e lekve n dysheme dhe binte n gjum. Parat i prishte me mua, ose blinte libra policor, erotik apo me kujtime ish t prndjekurish politik. Lajmrime varrimi nuk di t ket bler ndonjher.
    Kaluan edhe kshtu mjaft koh, me lodhje e pritje q dihatnin pr nj grim dashuri t vrtet, si e kishim pasur dikur, si na kish magjepsur natn e Ringjalljes; kaluan bashk me shum koht edhe vajtimet e Saj kushtuar mungess s perspektivs n kt vend t mallkuar; maestrot e muziks s leht, para se t t dgjonin, donin t t shijonin, Ajo sishte nga ato; kaluan edhe nett kur bm dashuri si t trbuar e kur goja mes kmbve t Saj mi glltiste furit e m shtynte t bindja veten se nj dashuri e till meritonte gjithka, e kur ledhatimet e Saj gjithnj e m rutinore m shtrngonin t mos shkalloja nga syt e Saj t tretur n hapsira t tjera, me t tjer mendime, mbase me t tjer meshkuj. Ajo ndarja e atill mi pat br hi ethet e rndomta t xhelozis, mirpo nuk m kish msuar ende se nj dashuri e till nuk platitej leht, se nga nj dashuri e till shpeshher vetm varri mund t t shptonte. Pyesja veten se mos vall vuaja tek shihja se si Ajo q dashuroja mbi do gj nuk arrinte t ndjente prvlimin e nj dashurie t till. Nuk kisha qn me asnj femr kaq i ftoht sa ta mendoja sjelljen e Saj si nj larje mkatesh, (t zun haqet e filanes, t zun!). Pyesja veten se si, n nj mosh kaq t njom, hynte vet n urin kafshrore t pasurimit, etej ta shtynte me zemr ndr dhmb kt rini t ngjeshur me angarira, aq brejts e kishte ankthin q sdonte ta ndante me mua - kurse un isha tepr i huaj, isha, sipas saj: tepr i prkryer, por isha edhe i etur, o Zot, pr pak lumturi t zakonshme, nga ajo e t gjithve, dhe kt lumturi u detyrova ta groposja nga vetja, ashtu si kisha groposur dikur edhe durimin, shpresn, madje n pranin e Saj, si n pranin e nj guri, teksa thrrmijat e fundit t njeriut tek un po bheshin pluhur. Kam qn i lodhur gjer n paprgjegjshmri athere, dhe:
    - Ruaji, Zot, vdeksirat nga shenjtt e gjall! - nisa t lutesha.
    Ata mbase sduan t jen shenjt, por dashurojn, kan rn (jan ngritur) n dashuri. Ata nuk kan koh as t falin, as t harrojn, por falin dhe harrojn, se jan ngritur (kan rn) n dashuri. Ata nuk duan, por gjrat jan ndrtuar n mnyr t atill, q falja e tyre t mos jet gj tjetr ve kafshimit, prtypjes, glltitjes s bishave.
    N nj ast kur n vend tim gjalloi fati i Saj, pa ditur, por edhe pa pasur t bj m, un rash n grackn e vesit tim t vjetr: e bra personazh. Nga nj pikpamje, kjo ishte m keq se sa ta bje prostitut e ta punoje gjkundi; dhe ia pata prsritur aq her, n aste me temperatur t lart paranoje, fjalt: E mallkuar dhe e bekuar dita kur ndokush hyn n gojn time! Kush kish nerva t teprta ta mbante mend tani at dit?! Kishin ikur mbrmjet e rnda e aq t gjalla nga pleksja e ndjesive t kundrta, kishin ikur mbrmjet e monologjeve pafund, e dialogjeve t prfytyruar, egrsia e t cilve rritej pas do postulati, kishin ikur edhe mbrmjet kur nj trishtim i pathnshm brofte fyejve t shpirtit, m prmbyste mbi vete e ma kndonte kngn e lolos, duke m mbajtur pa frym n pezulli; kishin ikur edhe astet kur ftohtsia e Saj m irrte drejtprdrejt n cip t zemrs e kur duhej t ikja a t heshtja, q t mos e mbysja. Isha ngushlluar me mendimin se jo gjithkush mund t dashuroj m shum se nj her n jet, se shum njerz e kishin tashm pr rac t shtereshin me nj dashuri t vetme, ose thjesht me vegimin trunor t nj dashurie fantastike, e t mos ngrinin pastaj kok pr gjith jetn, duke shkelur mbi dashurit e tjera, q gjithmon shfaqen Isha ngushlluar me mendimin se Ajo aq e kishte, aq dinte, aq ndjente; un do ta dashuroja ashtu si dashurojm mallkimet, pastaj do ta braktisja; sishte hera e par q vuaja ashtu etj, etj, etj. Kishin ikur edhe astet kur qetsoja veten me diazepam, apo me idet biblike rreth dmshprblimeve, ligjin e karms, larjen e mkateve t vjetra me paga t reja, kisha br po gjeja; po m bnte do tia bnin; po dhuroja do ta merrja njqind fish etj Po kish mbetur, o Perndi?!?
    Kishin kaluar edhe ditnett e panatyrshme kur qesh vrsulur ta shporrja kt dashuri nga vetja, kur, i dehur tap, i rrnuar e memec, tek ndiqja kuturu pr t shtypur si ca mushkonja helmatisse t gjitha dritzat q mund t kishin mbetur gjall, t gjitha gjestet e mbla e paharrueshme dhe vegimet e nj dashurie t till, - mes kurmeve t shtrenjt e t pajet t t dashurave t humbura, t cilat nuk m ngushllonin m as me velin hyjnues q u pat veshur largsia dhe mblsimi i vuajtjeve t ikura, - isha gjendur i vetmuar pr lemeri buz nj grope t hapur n mua, grop ku rash pa mundur t bja gj tjetr m ngushlluese, dhe grop, q nuk pasksh qn prvese nj shprehje tjetr e nj dashurie t till. Ka qn asti kur t vetmen lumturi n mjerimin tim e prbnte bindja shpirtrore se Zoti e dinte sa i mjer isha!
    E m pas, t gjitha, si gjethza t nj peme q shkundet n ndrr, kaluan, u largova prej tyre pa e kuptuar qart, u larguan prej meje me nj shpejtsi q do t m kish tmerruar po ta dija se po ftohesha; un ia drodha personazhit tim me nj femr tjetr, me nj t gjall anonime, pas nj mbrmjeje magjepsse, n nj bar ku po mbaja nj fjalim rreth kotsis s vuajtjeve n dashuri: emrat treteshin - dashuria mbetej, askush nuk meritonte ti jepeshe me gjith shpirt, duhej t dashuroheshim me dashurin e jo me njerzit; nuk kaluan prvese disa gota pijesh t ndryshme, (t gjitha tepr t lira q t mund t ishin origjinale), dhe bjondja e brisht u ul t dgjonte fjalimin, pastaj fjalimi zbrazi tryezn, pastaj ligjruesit i doli pija, dolm prdore rrugve t strgjata e vezulluese t metropolit, n at hapsir q aq leht mund t t bj bajg e t t harroj si harrohen dashurit Isha mes nj bishe q po ngjallej brenda meje, nj fmije q po jepte shpirt dhe nj ngjlli q po dashurohej me mua. Pastaj rash n njfar gjumi me sy hapur, e kapja veten gjithmon duke shtitur npr parqe, mundohesha t mos ulrija, t mos turbulloja me asgj nuhatjen e doktorve t veshur civil. Pastaj ndjeva se gjumi m dilte papritmas, jo nga ndonj ndrr e mbrapsht apo nga ndonj vegim rrnqeths, por nga nj lodhje e panjohur m par; ngrihesha m kmb dhe dilja tek dritarja, glltisja me sy t gjeja prpara, sidomos gjrat pa ndonj rndsi t veant, kalimtart e prgjumur, rojet q ndrroheshin tek dera e konviktit, sorrat q uleshin duke krokatur mbi fushn e madhe pran metros; kisha aq koh pa u dehur dhe pa pir, n kt or, at gotn e disiplinimit t zorrve.
    Kisha vallzuar me t dashurn time t re, kishim ndenjur disa or n ballkonin e nj hoteli n qendr, ishim puthur atje, kishim br dashuri disa her, dhe nj vuajtje fine m shkpuste do or e m me siguri nga tortura e vjetr, ishte pikrisht nj vuajtje fine, q njsonte njfar ndohti ndaj vetes, gjeste t cunguar prej t paprvoji n dashuri, dhe t gjitha kto ndodhnin, kishin ndodhur jasht ndjenjave t hakmarrjes ndaj Saj, jasht nevojs pr tu ndjer burrror dhe i lir prmes trupit t nj t padashure, thjesht kishin ndodhur.
    Pastaj bjondja u b brune, u b prap bjonde, mori emra t tjer, trupa t tjer, kurse un vazhdova t bja dashuri me t gjitha, tashm i qet, pa drithma t teprta, edhe mosha po kalonte, edhe ne bashk me moshn; vazhdova t bija n dashuri e t bja dashuri pa u cnuar nga teprimi i kujtimeve t bukura, pa dhembjen e zemrgurit q gjallon vetm sa pr t ngjruar copra jetdhnse t t njjtit trup femror ku harliset i njjti shpirt, ose anasjelltas, dhe shum rrall, mbrmjeve, nj fllad marramends, nj parfum ekzotik, t cilit vetvetiu ngutesha ti bishtoja, nj arom ngjyrash e tingujsh t sapondijshm dhe me pranin fantazmagorike t mallit q mund t mishrohet, m prmbyste mbi shpirtin tim t ri, dhe m vinte t qaja pr At, pr Shpirtin tim, q, prej kohsh, - smbahej mend sa dashuri kishin kaluar q athere, - ishte personazh. Dhe m vinte t glltisja veten, Sufletul meu , se ndjehesha mjerisht i vogl e i padenj pr kaq tepr dashuri t derdhur mbi mua. Vuaja nga nj kryqzim trunor i uditshm: gjithmon ringjallesha pas humbjes s nj dashurie t till, dhe kjo m brente si nj pedrejtsi kafshrore ndaj shum t tjerve.
    Por nuk kisha rrug tjetr; ringjallesha.
    Si ata q n do ndarje shohin afrimin e nj dashurie m t thell, m jetgjat, edhe un, n do ndarje q m bnte t ndihesha shum m i huaj nga sa mbaja, shihja nj afrim m t sigurt ndaj Zotit.
    - Po far ke, po ndodh me ty?! - m pyeste herahers personazhi im, e pavdekshmja ime aq e pagjall. Ti nuk je m ai i pari. Ti ke ndryshuar, je br akull, m keq se isha un n fillim
    Do t vuante vdekshm po ti thoja se e kisha tradhtuar dhe se kishte arritur t zinte brenda meje nj vend, t cilin, fare pa m njohur e pa ndjer nj dashuri t till, mund ta zinte do e panjohur q do t shfaqej rastsisht npr shtigjet e gjuetive t mia t mbrmjeve, kur as shkrimet, as dehja, asgj nuk ma fashiste dot mrzin. N t vrtet, prse nuk isha ndar prej saj?! Duke mos u ndar, kisha arritur q me bredhjet e mia, me tradhtit, pra, me jetn time m t fsheht, t tradhtoja veten e jo At, dhe kt e dija, pra mkati ishte edhe m i rnd, por Ajo nuk kish ditur as t m bnte t ndahesha prfundimisht, ose: kish ditur t mos ndahej nga un, nuk kish ditur si t mos tradhtohesha, dhe tani ishte e padobishme ti thoja ndonj gj pr tmerrin, ndjen e prbindshme dhe ndohtin e atij q mban lidhje me personazhin e vet, personazh q mbshtjell si mumje, pr t balsamosur, t dashurn e vet t dikurshme.
    - M mir e cofur dhe e dashuruar, - i thoja me vete kur bnim seks, - se sa e pavdekshme dhe e ngordhur
    M ka dhembur shndrrimi i ksaj femre, o Zot, m ka dhembur edhe ngaq nuk dashuronte ndonj tjetr. Rrinte mbyllur n nj nga m t varfrat jet q m sht dhn t shoh, me nj stoicizm q rrall rastis ta ken t pamendurit, bnte akoma shum tualet, kndonte npr dasma e restorante, kthehej e rraskapitur n shtpin, ku prindrit kishin gjithnj e m pak dhmb n goj, zbrazte xhepat nga paret, zhvishej pa menduar pr asgj, e shterur nga dfrimi i dasmorve q njfarsoj e patn ln t pamartuar, dhe humbte n gjum. Po ta merrje n telefon e t zgjohej t t jepte prgjigje, ishte aq e drrmuar, sa mund t linte takim me ty ku t doje, t t thoshte se t donte, se nuk rronte dot pa ty, se e kish coptuar malli pr ty, se i bhej dashuri, dhe t mos mbante mend kish thn e me k kish folur, gj q u vrtetua kur nj nga dashnoret e mia e mori n telefon n emrin tim dhe Ajo iu prgjegj se mezi priste t m shihte, se jeta na kish ikur pr shalsh pa kuptuar se sa duheshim n t vrtet, e bindur se fliste me mua.
    E kur dhembjet pr shuarjen e Saj mu bn tepr t rndomta q t mund t m mbeteshin plag t pambyllshme, kur do kurreshtje e magji e Saj mu zvordh, Ajo u zgjua.
    Ka qn kulmi.
    Qe dashur t vdiste dy her me radh pr mua, si e dashur dhe si personazh, q t mund t zgjohej pr mua si i dashur apo si shkrimtar. Mendoj se dika e lart e zgjon shpirtin q po fiket, pak para se nj dashuri e till nis ti largohet. E vetmja gj q pash me syt tashm t huaj pr T ishte zgjimi i Saj. Ishte e mrekullueshme dhe mrekulluese, o Zot. Lotonte oreast, bnte tualet vetm pr mua, ashtu si mbante mend se m pat plqyer mua, nuk ankohej kur puthjet e mia ia shprishnin buzkuqin, m telefononte oreast, m pshpriste fjal t mbla q m nxisnin t vjelln, m vinte oreast n dhom, mundohej t bnte ndryshime q un t ndihesha sa m n shtpin time, m bnte dhurata, m uronte pr ditt e shenjta e pr ato m pak t shenjta, hoqi dor nga kngt npr dasma e ahengje, u vuri dhmb prindrve t gjor, q, pr aq koh, nuk patn marr vesh se po ndodhte me t, i la pas dore hallet e yjeve t kinemas, e harroi trbimin pr te fituar t holla, q e pat mbajtur pr aq koh kukull t vetvetes, m shihte n ndrr, m fliste gjith mall pr astet tan t mrekullueshm
    - astet tan t mrekullueshm?!
    Po kishte qn nj jet e tr, Shpirti im, nj jet e till, nj djegie e tr e imja n pezullin mbi shpirtin tim, ku vetm Zoti m pat mbajtur t mos glltisja gjuhn mes dihatjeve t pritjes. Kishte qen djegia ime e fsheht, n botn-lot, ku nuk pat tentuar kurr t shihte, por ku, edhe po t kish par ndonj shkndij zjarri, nuk do t qe dredhur nga dhimbja. Sipas ligjit ku lkura e tjetrit sht sholl! E mbase un e pata merituar q Ajo t mos merrte pjes n at djegie, teksa Ajo e pat merituar nj vuajtje t till timen.
    Ishte e bukur gjer n marrzi dhe shum poetike.
    Ishte e dashuruar thell me mua, pastr e n mnyr jo krejt femrore, jo e ngutur pr t marr faljen time prej martiri t dashuris, jo e ngutur pr t gllabruar mrekullit e ikura, apo pr t mos m humbur; ishte ashtu si e pata dashuruar athere kur nuk pat qen dot e till, kur nuk kish mundur t mos ishte bish.
    I kishte harrruar tashm t gjitha makthet pr pasurim e pr dashurin q kalon, ishte e bindur gjer n palc se duhej ti jepeshe dikujt, se vetm njrit duhej ti jepeshe, ai isha un, po, po, un vet, i qe neveritur fama prej kngtareje; kishte (pr)jetuar shkurt, por po aq thell as edhe un, t gjitha tmerret q pata jetuar un gjat ktyre shum kohve t nj dashurie t till.
    Ishte aq e mir, e mbl dhe kuptuese, sa do t kishte qn nj tmerr i pashoq, nj fatkeqsi po t mos arrije ta dashuroje si kurrher, si krknd.
    Por kisha edhe un tmerre t pashoq dhe fatkeqsira n jet!
    Ishte aq ngjllore dhe e vetmuar, n at vetmi shndritse e shenjtruese prej t dashuruari pa prgjigje, aq prtej halleve t prditshme, jasht uris sime, jasht huajsis sime, saq m dhimbte, o Zot, m drrmonte paaftsia ime pr ta dashuruar si kurrher, ngrirja ime, q bhesha gjithnj e m gur n prani t nj dashurie t till q mund ti bnte edhe gurt njerz!
    Kjo dashuri ka qn nj jet e tr, nj djegie.
    N kt dashuri u njohm, vuajtm, u puthm, ndrthurrm gishtat, u grindm, bm dashuri, mbetm pa frym t prmbysur mbi shpirtrat tan q aq her vishnin fytyrat tona, u ndam, qeshm, u dehm, kurvruam e qam, tradhtuam e u tradhtuam, bm plane e na u shembn, dhe rishtas bm plane dhe na u shembn dhe u ngritm pas do shembjeje, dhe prap ram e u ngritm, n kt dashuri
    Kjo dashuri nuk duhej t zgjaste kaq shum, Shpirti im.
    Sepse pas saj, menjher, si nj dashuri e till, erdhi vdekja.
    Ajo vdekja e vrtet, Shpirti im, ajo q dhuron botra t tjera, e pakthyeshmja, sepse dhuratat hyjnore nuk mund ti kthesh mbrapsht, dhe nuk e di. Nuk e di me far e patm br hak kt dhnie t Vdekjes ndaj nesh, me far e patm merituar nj dhnie t till ndaj nesh.
    - Te iubesc, Sufletul meu, te iubesc! - m pshpriste njra prej tyre.
    Ose t dyja n nj.
    Dhe mes tyre, mes Saj: un. Si palca e nj qnieje t till. Dhe uji me dehjen e tij t prhershme. Dhe toka e plasaritur q merr frym pr dhembjet e t huajve t heshtur.
    Toka, si nj nn e harruar.
    Dhe pastaj qielli, qielli n trajt toke dhe uji dhe shpirti t pamposhtur, qielli q rnkon n heshtje pr hir t atyre q treten n Drit pa mundur t shptohen me nj rnkim t till, me nj dashuri t till
    Ktu jam un, o Zot,
    I rnd sa vetm Ti mund t m mbash
    Mos thrrmohem n honet e mia
    Mos humb thellsit.

    Ktu jam un, o Zot
    Pas kaq jetsh t prdhmbura me vdekje
    Humbja
    M sht br zakon
    Vetm n humbje gjehem
    Vetm n humbje mund t shihem i plot
    O, sikur t kisha vuajtur vetm pr hir tnd!

    Ktu, o Zot
    Vetm Ty t kam
    Dhe pluhurin e kaq kafkave t mia
    Hirin q kaq her i ka mbytur ngjyrat

    Fryj, o Zot,
    Mbi jetn e ngjyrave
    Dhe mbam t mbahem
    Prap m kmb

    Ktu jam un, o Zot
    Dhe dashuria ime si plag
    N qiell e n mua
    Dhe Ti q m thua ta gjej rrugn
    Duke ndjekur pikat e gjakut
    Q nuk di m n pikon
    Nga un
    a nga Ti


    Bukuresht, 3 Maj 1995,
    N njrn nga dhomat e tipografis FED
    Ndryshuar pr her t fundit nga Eagle : 05-01-2005 m 01:04
    nuk e duroj dot i-ne pa pike.

  2. #2
    forever hers Maska e Eagle
    Antarsuar
    21-07-2002
    Vendndodhja
    boston-temporarly
    Mosha
    52
    Postime
    505
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    Per me shume shfrytezoni kete link:

    http://www.ardiankycyku.home.ro/pgid8_site_EN.html
    nuk e duroj dot i-ne pa pike.

  3. #3
    i/e regjistruar Maska e Anisela
    Antarsuar
    20-01-2004
    Postime
    765
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 3 postime
    Fantastike dhe e frikshme!!!
    Dhe keshtu ne rruge te madhe eshitme zemren tone, njerzve qe vetem nje te perqeshun dhane per te e shkuen te kenaqun e tu u gezue- pse pane mfshetsinat intime te kesaj jetes tone.

  4. #4
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    19,547
    Faleminderit
    51
    114 falenderime n 104 postime
    Po ku vajte e gjete kte .. as tregim as novele as faqe romani..a derbardhe..
    Po ki Kycyku Jon Luka K.araxhalen te kish lexuar..e te kuptonte se Proza nuk eshte mjet Lodhes , torture e llafollogji pa fund..
    Cfar eshte kjo..
    Cuni Kop Kycykut eshte ki mo?

    degjo..

    letersia Shqiptare arriti nje kulm me Kadarene.. po cfar Kulmi..
    Ate kulmin .. si ai kulmi i durimit te nxenesve te vegjel nga llafet e nje mesuesi tarallak qe sdi te pushoje e ata te mjer kalamaj mezi presin renjen e ziles te dalin ne oborr e te cicerojne ne ajrin e paster se i cau drrasat llapazani mesues..
    Pra kadarja shkoj deri ne ate Kulm ku lezeti mbaron e Durimi plas..
    cdo ki kycyku qe ecen ne kto Gjurme..
    Iku u mbarua ajo rruga kadarejane.. ne stil e mjete.. e te vazhdoc matan qafes ku mbrriti Kadare sben tjetr vec stervit durimin miletit..qe do te thote sterlodhje e monotoni e rrahje uji ne havan..
    gjeni more shtigje tjera se ka plot..

    proza te jep shum hapsire..eshte si bregu detit qe po te duash hyn ne Golem te lahesh po te duash ne Currila e po te duash..ne Dhermi..
    Por te marresh Lanes perpjete kot kur dihet se i ka dal ne maj atje ku buron ai tekniku u komunale ujsjellsit sja vlen..
    Sdi a me kupton o eagle..
    Si durove ti njeher qe je EAGEL pra zog i lirise te mbillesh brenda ne 2 metra kafaz germash pa pik drite e ajri.. vec llafe llafe boshe..te ketij kycyk trapushit..

    paaah cfar kok shkembi..

    proza do lezet..humor..eleganc..lehtesi ne te lexuar per lexuesin....do dhe meditim por pa shkuar ne berje zbor te imagjinates e frymmarrjes..
    nuk eshte proza artistike traktat psikologjie a raport gjeofizikantesh..
    merr njeriu nje kafe..shkon ne hije te kumblles e lexon dicka..
    Pra kjo dicka duhet te jet terheqse ..si aroma e luleve.. e lehte si ajri nen deget e kumblles.. dhe mendim ndjellese si vet kumbllat qe te ftojn ti kepusesh..

    Na hengren imituesit..

  5. #5
    forever hers Maska e Eagle
    Antarsuar
    21-07-2002
    Vendndodhja
    boston-temporarly
    Mosha
    52
    Postime
    505
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    nuku behem dot dakort me ty ne kete pike, jo...

    se qe thua ti Brari, ky djalka nuk eshte kopjac, i uruari, madje as nuku ngjan hic me kadarene

    ca zoterinj qe nuk jane dhe aq torollake te zinjte, andej nga evropi, shohin tek ky djalka jone nje shkrimtar te madh qe premton shume e me shume. thone madje qe Ballkanit i erdhi "Markezi" i vet.ja cfare ka bere ky: nuku ka lene gje pa rremuar neper legjenda e rrefime, popullore, nuku ka lene rehat asnje lloj sintakse karakteristike ne shqip, te mo permendim pastaj cfare pasurie te thelle te gjuhes se folur, por me shume te asaj qe vjen si bekim perendie, do thoshte i ndyeri lasgush....ky tregimi qe solla une, po ta shukosh me pak me shume vemendje nuk eshte thjesht nje rrefim dashurie, jo. ka dashur te thote shume gjera ay i varferi aty, dhe i ka thene bukur shume...Lind pyetja: a ka mbetur gje pa thene per ate te shkrete dashurie?...epo edhe mbetet ndonje gje, prandaj del ndonje si ky djalka dhe na kujton se dashuria i ka syckat e bukura shume, ama po te hipi tallazi t;i shohesh njeheresh drejt te dyja, rrezik se verbohesh e shkon andej ka dale..lol

    tjater... ka dhe ca libra te bukura shume, proze a poezi , qe nuku i lexon dot ne dite me diell e me kafe ne dore, se te behen pantallonkat pis. eshte bela e madhe kjo letersia o brar...e kane marre seriozisht shkrimtaret, ke pare ti? vertet neve populli duam te kenaqemi me happy end-ra aman keta po ti vec re, i kane hyre te zberthejne kur, si qysh, pse, tek , tuk vjen dita e Qametit.

    keshtu pra
    Ardianin e kemi djale te mire dhe te mencur shume. Do vije shume shpejt dita, kur t'i dale emri dhe per ate cmimin qe vdesin keta te gjore shkrimtare ta prekin me duar..lol

    deri atehere Brar, ne duhet vetem te gezonemi per susekset e ketyre djemkave dhe cucave te reja qe i bene kallo ato te shkreta grishta neper lapsa e tasta kompjuteri duke kerkuar ate qe akoma s'e kane gjetur

    shendet e pare per te gjithe!
    nuk e duroj dot i-ne pa pike.

  6. #6
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    19,547
    Faleminderit
    51
    114 falenderime n 104 postime
    po te besonj o Shqiponj malesh..
    ashtu qofte si thua ti..
    do e lexoj me vemendje kycykun.. e kte radhe jo nen hije te kumbulles por ne ..
    do i them ketyre te rajonit te me rrasin nja dy dit brenda..e aty te me dalin trut duke lexuar.. se keshtu ne gjendje te lire.. e kam pak veshtire...lol.

    shendet e Suksese ardianit..

  7. #7
    C O B sanguin Maska e whisper
    Antarsuar
    14-11-2004
    Vendndodhja
    Toronto ( perkohesisht ne Tirane)
    Postime
    1,030
    Faleminderit
    0
    8 falenderime n 8 postime
    Citim Postuar m par nga Brari
    po te besonj o Shqiponj malesh..
    ashtu qofte si thua ti..
    do e lexoj me vemendje kycykun.. e kte radhe jo nen hije te kumbulles por ne ..
    do i them ketyre te rajonit te me rrasin nja dy dit brenda..e aty te me dalin trut duke lexuar.. se keshtu ne gjendje te lire.. e kam pak veshtire...lol.

    shendet e Suksese ardianit..
    Brari me shkrive gazit sinqerisht ! Je vertete me humorin ne gen....


    EAGLE ! E lexova dhe me pelqeu shume....bukuri tronditese ose ....tronditje e bukur.....
    ......dhe Udhe e Qumeshtit ne qiell
    drejt gjinjve te tu me ndjell...

  8. #8
    El-Letrsia Maska e macia_blu
    Antarsuar
    04-05-2002
    Vendndodhja
    michigan usa
    Mosha
    48
    Postime
    2,500
    Faleminderit
    0
    29 falenderime n 29 postime
    eagle, vertete faleminderit per kete teme....!
    "Shkolla nuk e ben njeriun me te mencur, e meson te duket i tille" (e.m)

  9. #9
    your incubus
    Antarsuar
    24-04-2002
    Vendndodhja
    Londer
    Postime
    456
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 3 postime
    mua ky me ka kujtuar edgar allan poe
    gjuha jote eshte blu blu blu blu blu ne portokalli

  10. #10
    in bocca al lupo Maska e Leila
    Antarsuar
    25-04-2003
    Postime
    2,560
    Faleminderit
    0
    5 falenderime n 5 postime
    Jo H. P. Lovecraft?
    trendafila manushaqe
    ne dyshek te zoterise tate
    me dhe besen e me ke
    dhe shega me s'me nxe

  11. #11
    Administratore Maska e Fiori
    Antarsuar
    27-03-2002
    Vendndodhja
    USA
    Postime
    3,015
    Faleminderit
    2
    110 falenderime n 101 postime
    Pak biografi mbi autorin

    Ardian Kyyku ka lindur n qytetin e Pogradecit m 23 gusht 1969. Studimet e larta i kreu n Universitetin Shtetror t Tirans, n Fakultetim e Historis e t Filologjis, dega gjuh-letrsi. Ka shkruar romane dhe ka njohur suksesin q me romanin e par t tij titulluar "N perandorin e gurit", roman shqip, botuar n 1993. Ai sht doktor i shkencave filologjike, ka marr doktoratn n filologji pran Universitetit Shtetror t Bukureshtit dhe sht antar i Lidhjes s Shkrimtarve t Rumanis. sht gjithashtu, antar i Lidhjes s Shkrimtarve dhe Artistve t Shqipris dhe antar i Akademis s Shkencave dhe Arteve t Europs Qendrore. Prve romaneve t botuara n shqip e t prkthyera n rumanisht e gjuh t tjera, Ardiani sht botuesi i disa antologjive, redaktor i revistave t shoqatave shqiptaro rumune duke e shtrir veprimtarin e tij filologjike n shum fusha. Kan qen romanet "Viti kur u shpik mjellma", "E fshehta e mbl e marrzis", "Nj fis i lavdishm e q jep" tre nga romanet q kan patur jehon t madhe n lexuesin rumun dhe jan reensuar n mnyr shum pozitive nga kritika.


    ---- Romane dhe m shum...

    N perandorin e gurit, roman shqip, 1993; Viti kur u shpik mjellma, roman i shkruar n rumanisht, 1997; Mortt, roman shqip, 1997; E fshehta e mbl e marrzis, prmbledhje me novela shkruar n rumanisht, 1998; Nata pas vitit zero, prmbledhje me novela shqip, 1998; Nj fis i lavdishm e q jep shpirt, roman i shkruar n rumanisht, 1998; Prkthimi, roman shqip, 1999; Muza e Lojs, trilogji shqip, 1999; Lumenjt e Saharas, roman shqip, 1999; Hyu Epigon, roman-ese shkruar n rumanisht, 2000; Dashuri me shikim t fundit, proz rumanisht, 2000; Oreksi pr bukn e qiellit, roman shqip, 2000, Diva ose Ngrnsi i Luleve, roman shqip, 2001; Engjjt e teprt, roman shqip, 2002; Kristali dhe hienat, roman shqip, 2002; Triologjia, proz e zgjedhur rumanisht, 710 faqe, 2002; Nj alfabet i poezis shqipe, antologji, 101 poet shqiptar n gjuhn rumune (2003).

    Ardian-Christian KYYKU sht prfshir n tri antologji t prozatorve t shquar t Rumanis, n fjalorin "Shkrimtar rumun t viteve '80-'90", n enciklopedin "Who's Who in Romania" dhe n nj histori t letrsis rumune. Nga viti 1998 sht bashkthemelues dhe njri nga drejtuesit e revists dygjuhshe (shqip e rumanisht) pr kulturn dhe traditat evropiane "Haemus", q botohet n Bukuresht. Krijime t tij jan prkthyer n gjuht hungarisht, gjermanisht, spanjisht, frngjisht e anglisht.



    p.s. me pelqen shume menyra si shkruan Ardiani. Dhe jo si ky e si ai, por si vetja e tij...

  12. #12
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    11-04-2006
    Postime
    13
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    keto dite kam lexue "SY" p'ej Kycykut, dhe muj me than qe jashte mase m'ka lane pershtypje. Ish liber fantastik! Mendoj qi Ardiani asht njeni nga ata shkrimtare premtues qi ka me ndihmue thymjen e mitit qi vetem Kadareja mundet me shperthye (edhe) tek lexuesit jo-shyptare.
    aferim per Kycykun!

  13. #13
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    01-03-2006
    Vendndodhja
    Ne Tirone plako...
    Postime
    56
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Fenomeni pamor i romanit SY te ARDIAN KYCYKUT

    Fenomeni pamor i romanit "SY" t Ardian Kyykut

    Romani "Sy" i prozatorit Ardian Kyyku, sht "ag n barkun e kalit t drunjt" , sipas gjuhs s nj poeti.
    Pritja se far do t ngjas m pas, prmes agullimit, n prag t pushtimit imagjinativ t vizioneve t "pa kapura n rrjet" gjer tash, n krejt rrjedhn e "ujrave letrare shqipvozitse". Roman, q gjithsesi prmes res s bardh imagjinare q mbshtjell skenat, na bn hamendsues nse bhet fjal gati-gati pr nj ngjizje hyjnore n embrionin e vet limfatik, apo plluskim paralinds n "mitrn e mendimit"? Vozitje mbi siprfaqen shpirtrore t nj kombi, apo deprtim peshkues akoma edhe m i thell karakteristikash nnvetdijsore mbar rrajonale? Gjithsesi, "Sy" sht nj roman plotsisht i prligjshm toksor pa asnj kompleksitet veues n rradht e veprave m t reja ambicioze mbashkohore europiane. Mbi gjra q njohim po aq mir, njsoj si buka q na ka rritur, njsoj si "oreksi pr bukn e qiellit". Akoma m tepr kur flitet pr njerz dhe fate, ngjarje dhe situata, histori dhe piktakime, t cilat gjithsecili nga ne, i ka prjetuar. Jan prcjell t gjitha realitetetet e tranzicioneve m t fundit shqiptare kaq realisht, sa shpengueshm lexuesi prjeton vetveten, episod pas episodi, s bashku me njers, personazh, politikan, humbameno, tipa, VIP-a, karakter, t cilt jan (ose kan qen) pjes e prditshris reale, ndrsa bashkarisht frymojm mbi kt tok t quajtur Shqipri, apo m gjer Ballkan. Kjo sht platoja dramatike e veprs. Karakteri ballkanik i sistemit nervor t s cils, duket sikur gjaknxehtsisht pret, apo gjakftohtsisht ka pritur, trheqjen zvarr t rrots s historis pr ta bluajtur ankthshm rrfimin. I cili specifikisht n kt roman, ka vetin q nuk mund t rrfehet, sepse "e sheh gjithka me syt e shpirtit". Nqoftse romani do ta shihte trajtesn e shpirtit t njeriut t sotm me syt e historis, fare mir nga 138 faqe vepr letrare konize, q aludon kryesisht nprmjet metafors, "Sy" do t ishte bymyer n qindra faqe t tjera, sepse i ka mundsit q t mari nj dimension t till "historik". Do t ndahej me tituj, kapituj, nnkapituj, paragraf, shnime historike, etje,... q gjithsesi kam bindjen se nuk do ta lehtsonte shuarjen e etjes pr t vrtetn q autori el mu n syrin e oazit t fort krkuar. Vepra sht e prkryer n ato prmasa konize dhe metaforike q ka dal n kt botim. Lnda letrare sht si nj bllok i vetm i thepisur, trajtshmrisht aformal, (nse ekziston nj krahasim i till metafizik n paraprfytyrimin shpirtror mbi romanin modern n prgjithsi), me nj ngjeshje t pazakont q krkon prqendrim. Njkohsisht aty flatron shpresa ekzistenciale e mbijetess s fjals, dhe rolit t saj n histori. E parathn kjo edhe n dy intervista ekskluzive t Kyykut n GAZETA 55 / Tiran, dhe KOHA DITORE / Prishtin (maj 2005), ku romancieri relevant shprehet : "Synimi im kryesor ka mbetur si ktu e njzet vjet m par: T'i shkruaj librat n mnyr t atill, q t mos tregohen". Kemi t bjm me nj gjendje krejtsisht t veant t stilit t t shkruarit (ashtu sikurse ndodh edhe me romanet e Agron Tufs), gj e cila po thyen klishet tradicionale t normave t romanit t gjermtashm shqiptar. Nga pikpamja e ndrtimit, ky roman i ka t rrall sishembujt e vet n atmosfern prozaike q mbshtjell vendin ton, gj e cila nuk sht aspak nj udi pr lexuesit e vmendshm, aq m tepr pr ata q jan tashm t familjarizuar me stilin e romaneve t tjer nga A.Kyyku.
    Sycikloni rreth t cilit vrtitet vepra ka si trajtes t veant "formacionet synore". Meqnse Syri sht ai q prfton tek njeriu pamjen dhe fenomenin pamor mbi botn, normalisht ndeshemi me qindra struktura dhe shembuj parodizues. Si mund t prftohet ky fenomen me ndryshimet karakteristike tek gjithsecili personazh, n gjendjen e vet natyrale, reciprokisht t pavarur, po aq sa edhe t varur nga situatat historike. T gjitha kto jepen me dramacitet (karakteristik e ktij romani), sarkazm (karakteristik e vet jetve tona), dhe ironi (karakteristik e vet stilit t autorit). Vrshojn n rrjedhn e romanit "Sy" : ...Iliri me nj sy, sy shqiptarsh, sy djalli, sy ngjulli, sy armiku, syt e mendjes, sy ndr sy, sy qyteti, sy liqeni, sy njeriu, sy qelqi, sy zemre, sy zjarri, sy peshku, sy akull, sy kopjuar, sy shkruar, sy prlotur, sy verbr, sy shpuar, sy lakuriq, sy delesh, sy miz, syrofil, syka, syzi, symajt, sy prgjues, sy gozhd, sylesh, sy thngjillur, syhapur, symbyllur, syfryr, syth, sylbyrs, sy vezullues, sy shklqimtar, syt e rojeve, sy murgeshash, sy apluar, sy tejqyre, syri i vetm, etj. Gjer tek fraza t atilla si : ...e hodhi syrin, syri iu ndal mbi muran, humbnin sysh, ku ke sy ti?, sy t ngritur, syri i s ardhmes, sa sy kam br t qajn, sy t gjall, merrni msysh, syt e koks, syt e ballit, sy t trashguar, po dilte m fort sysh se mendsh, na nxjerr syt, s'm bnin syt drit, syt shkndija, hap syt, me nj shtjell sysh, sy t ngritur lugetr, syt e babzitur, si ma ke sykn?. Q t gjitha kto, fokusuar n "syrin e rrfimtarit", nprmjet nj pozisioni t pazakont rrfmi literal.
    Syri i Zotit, sht si t thash, njtrajtzuar me syrin e rrfimit, duke na kujtuar se n krejt historin ndrnjerzore, ka nj Zot atje lart n qiell, q sheh dhe gjykon pabzajtur gjithka ndodh prgjithsisht n siprfaqen ndrshoqrore por edhe veanrisht brenda gjithsecilit individ. Nga ky moment vepra merr vrtetsin e saj t plot, pa kompromis, dhe jo t njanshme n gjykimshmri. Mendoj se ka akoma vend n nj loj gjthprfshirse madje edhe pr syrin e lexuesit, q mund t ishte shfaqur fare mir n "mizanskenn e prgjithshme synore t romanit", i cili mundet t konsiderohet me plot goj si nj roman-pasqyr, ku vshtrimi ndesh syrin e vetvetes t pasqyruar po brenda ksaj pasqyre. Shprehja syndrsy karakteristike pr shikime t personazheve midis njeritjetrit, do t merrte kuptimsi t drejtprdrejt ndeshje midis sy-romanit me sy-lexuesin , ka do t ishte akoma edhe m e prekshme si ide duke prfshir auditorin t cilit i shpaloset, duke e br t ndihet (lexuesin), akoma edhe m pjesmarrs, pikrisht brenda ksaj historie realisht t prjetuar nga vet ai (q jemi ne, shqiptaro-ballkanasit e sotm).
    Ne jemi ata q mitizojm dhe mitizojm idhujt, qytetrimet, ideologjit, format e jets ndr epoka, ndrtojm-shkatrojm historin n rrjedhn e saj, shoqerin n rrjedh t historis, dhe vet vetvetet tona si pjes prbrse t po ksaj shoqerie. Andaj dhe fenomeni pamor i romanit "Sy" nga A.Kyyky fillon dhe ndryshon pamje sa her q jeta evolon me modulin e saj. Riprsritja n distanca kohore ndrmjet viteve tetdhjet, nntdhjet, t shekullit t shkuar, gjer n ditt tona t fillimshekullit t ri, fragmenti i lindjes s fmijve ( n fakt prngjan sikur kemi t bjm me nj fmij t vetm n trajta niiane) mu n mesin e dasmave (edhe kjo prngjan si nj dasm e vetme q ndryshon ve pamjet siprfaqsore karnavaleske t saj) t kryera n momente t ndryshm historiko-kohore, mbetet thelbi i ktij romani. Stilistikisht ndodh riprsritja. Skena riprsritet ekzaktsisht njsoj. Ngjarjet rijetohen ndn momente t ndryshme kohore. Personazhet po ata (E si mundet t jen ndryshe?). Vese fmija kur lind, prhap nj si er t keqe jashtqitje! Qellimisht e theksuar n rastin konkret, q t nnkuptohet vetiu se jett riprsritse t ktyre njerzve (shqiptaro-ballkanas-bizantino-europianve) sht pjes prbrse e riciklimit (ushqim-jashtqitje-lindje-vdekje). Prngjan e neveritshme. E dhimbshme. Absurde. Por vrtetsisht e vrtet. Nj ndjesi q e jetojm momentalisht prdit ndrsa prpiqemi t lm pas t shkuarn duke u ingranuar n t ardhmen. Kjo sht ndrgjegja syzgjuar, sykthielluar, q e shpie lexuesin n nj vetndrgjegjsim akoma edhe m t kualifikuar pr t tashmen. Q i jep atij pamjen e pjetshme t syve t shpirtit, dhe jo shpirtin provizor t njeriut t sotm, t par me syt e historis.
    N historin e "syletrsis" s gjertanishme shqiptare, prciptrisht, sht folur (ose aspak), mbi veprn e Ardianit Kyykut! Kjo ngaq "syri i intelektualve tan" vazhdon ta shikoj, paragjykoj, shpirtin, veprn e artistit shqiptar, me syrin e historis, dhe jo me syt e vrteta humane t shpirtit artistik. "Kritika sydyllosur", ndoshta qellimisht, ka qendruar e heshtur sepse i tremb ardhja kmbkryq, bash n sofrn e prbashkt kulturore, e nj talenti n mes t t tjerve. A thua se u shterr oreksi pr bukn e qiellit?! Ka vend pr t gjith, mos u trembni! Shtypi i prditshm s fundi ka filluar ti shkruaj nja dy-tri rradh pr t, m tepr si i zn n faj, nga reputacioni i tij jasht trojeve shqiptare, ku madje Kyyku sht i cilsuar nga kritika si nj "Markez i Ballkanit". Nga analizat q gjithsecili nga ne bn brenda vetvetes kupton qashtr se letrsia shqipe ka ngelur e ngujuar vetm brenda mureve amtare dhe nuk prfillet hapsira gjeografike, gjithandej npr bot, ku jetojn dhe krijojn artistt shqiptar?! Nuk dua t zgjatem aspak n rolin e kritizerit, por do t vij direkt n pikn prmbyllse finale ka ishte edhe shtysa e ktij shkrimi menjher pasi mbylla s lexuari "Sy" , q krejt rastsisht m kaloi ndr duar, duke m "hapur syt" dhe prndezur shikimin.
    Nuk e di prse, kt libr t shkruar shqip, pr lexuesin shqiptar, mbi ngjarje bashkohore shqiptare, me vlera letrare pr letrsin shqiptare, nuk e gjen gjkundi n librarit brenda toks amtare! Nuk sht folur fare. Nuk ka asnj kritik t vetme. S paku brenda mureve t ngrehins s vet-izoluar t letrave shqiptare.
    "Ha shqip, apo s'ha?" ironizon shpesh Ardiani n gojn e personazheve kt perifrazim-zhargonist t shprndar qellimisht gjithandej n faqet e romanit t vet.
    "Un ha. Edhe disa sivllezr si un, han. Por ata t tjert, t tjert atje brenda mureve, bjn sikur nuk han" do t'i prgjigjesha me shum ndrojte ...shqip.

    FLURANS ILIA
    lundertar pa atdhe

  14. #14
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    01-03-2006
    Vendndodhja
    Ne Tirone plako...
    Postime
    56
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Largimi I Shkrimtarit Nga Atdheu

    Dr. Docent Ardian Kyyku

    Largimi i shkrimtarit nga Atdheu

    Mbi pagjumsin


    T flassh sot me vrtetsi dhe hapur pr letrat shqipe sht pakashum njlloj si t flisje pr liri t kulluar n koh t tiranis. N thelb ndryshon vetm burgu, t cilin nuk e bn m autori, por librat e tij. Ligji i t knduarit n kor sht ende n fuqi. Mirpo gjakrat vazhdimisht t nxehur dshmojn se ne e duam dshprimisht veten, t vrtetn, letrsin dhe sidomos lavdin e ksaj t fundit. E meq prgjithsimet jan shpesh t dmshme dhe t padrejta, mendoj q secilit i shkon m pr shtat t paraqit prvojn vetjake.
    Pas gjysm shekulli plot beteja t nndheshme, arritje jo rrall t shtirura e kundrthnie, m duket se jeta e shkrimtarit shqiptar sht prkeqsuar nga shum pikpamje dhe qnia jon sht br m e shurdhr, m e ngujuar. Zgjerimi i beft i hapsirs gjeografike dhe i mundsive pr t zhbiruar t fshehtat apo gjoja-t-fshehtat e historis e ka ngushtuar hapsirn e brendshme.
    Mbase n etjen e natyrshme pr t mos prishur, ose pr t ndrequr barazpeshn mes bots dhe lngut jetsor q bhet letr duhet krkuar edhe njra nga arsyet m t rndsishme t mrgimit t sotm e sidomos t moskthimit n vendlindjen klasike.
    Letrsia nuk njeh mshirn dhe mirkuptimin q mbarshtojn, pr shembull, shkenca si historia, psikologjia apo mjeksia. N letrsi, shprehja Shum jan t ftuar, por pak jan t zgjedhur ka m fort se kudo shije drame e gjaku. T pakt jan shkrimtart q nuk e din se veanrisht n epokn e tanishme, - kur tundimet e postmodernes jan dyndur t na dbojn nga sistemi atnor e amtar i shenjave, - ka autor q linden kur vdesin dhe autor q, kur vdesin, i mbulon harresa.

    Liria q u mungoi atyre sht burgimi i prkohshm i librave tan

    Sot nuk sht aspak e vshtir t gjesh vllazri mes materializmit dhe hashashit, ashtu si sht e pamunudur ta ndash qart formuln zhdanoviste nga ajo e alkimizmit, e konspirativizmit gati foshnjarak, e pseudo-misticizmit apo e trillerit gjoja-fetar, q shesin miliona kopje t nj vllimi mse t varfr idesh edhe ato t kopjuara. Ai q ka lexuar dhe ka pasur fatin t rijetoj shpirtrisht mrekullin e quajtur folklor shqiptar nuk has kurrfar telashesh pr ti dalluar shkrimtart e rrem nga shkrimtart e mirfillt, apo nga viktimat ansore e grafomant, pavarsisht se ndonj skeptik i pashrueshm do t gjej gjithmon n eprsin e shkrimtarit t lindur zilin ndaj kamjes apo bujs s shkrimtarve t sajuar. T mos harrojm se formula zhdanoviste, bashk me degzimet e veta shpesh marramendse, e mbshtetur fuqishm nga shekullarizimi q prhapet frikshm n bot, nuk sht nj gjetje e rastsishme. Dshtak t rregjur prapaskenave t letrsis, ose edhe gjeni t zhgnjyer keqas e q mezi kan pritur rastin t hakmerren ndaj shprfilljes s shoqris, e kan gatuar n mnyr t atill q ajo t krijoj varsi. Lexuesi i thjesht, ai q etet t mrgoj nga realiteti, t lodhet e t gjej vetveten mes trillesh e metaforash, apo edhe t shfrej prmes zrit t shkrimtarit, nuk i bje m t e as nuk do t kuptoj pse nuk gjallon dot pa kt nektar t zi. Ai sht gati tia heq kotheren nga goja fmijs s vet vetm q t mos vdes nga uria letrare d(r)ogmatike. Ai mund t rroj, madje i qet, pa dashuri, pa falje, pa besim n Zot, por mezi i shtyn ort dhe javt pa nj dromc nga letrsia e msiprme.
    Duhet pranuar se letrsia e mirfillt, ajo q thirret t mbroj kujtesn dhe hierarkin e perndishme, sht zhvilluar shum m shpejt se sa vetdija dhe shijet e lexuesve t sotm. Pr kt arsye, humbja e terrenit t saj npr librarira e faqe gazetash nuk duhet t na shqetsoj.
    Besoj se letrsia shqipe, - ajo q e ka mposhtur prkohsin dhe kalimtaren n Shqipri, Kosov, Mrgat e n vise t tjera t shqiptaris, - ka t drejt t ndihet e zgjedhur prderisa u sprovua me rreth gjysm shekulli realizm socialist t hapur, vrastar, e me shtylysh direktivash prarse, t cilat ende nuk jan tulatur. Gjrat rodhn si e dim dhe tani, pr shkak t inercis, - gjendje me rrnj t thella n historin ton, e mbase njra nga trajtat e atij q quajm mallkim, - formula e prbindshme ngulmon ta fik krejt shkndijn hyjnore brenda lexuesit, e fshehur nn emra t tjer autorsh, nn p ata emra, por q i titullojn librat disi ndryshe, e q jan gati t botojn edhe biletat e avionit vetm pr t rrnjosur bindjen se nuk jan shterur. Kt e tregon ve t tjerash edhe ashprsimi i cenzurs s dikurshme, q mpreh t njjtat grshr, por q ka rinuar vetm duart dhe flokt e qethtarve. T gjith e dim se lista e librave t ndaluar t shqipes sht mbase m e gjat se sa nn diktatur.

    Hyu, ose Prmasa e katrt

    Nj pjes e madhe e shkrimtarve q ushtrojn ateizmin ndaj lexuesit, vijn me emr t br kryesisht gjat komunizmit. Qnia e tyre, gati vetiu, pushton hapsira mendore, duke ndjekur parimin e errt: Ajo q m bn mua kur isha si ti, do t ta bj un ty. Letrsia ateiste vetshpallet e lir, e aft t jap prgjigje ndaj do enigme, do halli, ndaj do gjendjeje t koklavitur shpirtrore t bashkkohsve tan. Ajo shfrytzon (lexo: shprdoron, prdhos) pa skrupuj e me t njjtn lehtsi vargjet e arta t pitagorianve, mantrat e hindusve, lutjet e krishtera, suret myslimane, pjes nga ditaret e tiranve, blasfemit e t gjitha ngjyrave e natyrave, hamendjet e panumurta prmes t cilave ateizmi rropatet ti gjej Hyut nj zvends etj. Ajo przjen e arnon dhe mund t ket do detaj t prsosur, mirpo, sipas Faustit, i mungon pikrisht Fryma. E rndsishme pr zdhnsit e saj sht q librat t shiten dhe q lavdia e tanishme e autorve ti bind t paktn kta t fundit se sht e prjetshme.
    N letrsi vepron edhe nj ligj tjetr. Gjat dhe pas periudhash t mbrapshta historike, krijimtaria e nj autori, ose e nj grupi autorsh t tejkaluar, adhurohet nga trut q ata vet kan shplar. Brezit t ri t lexuesve mesazhi i stisur nuk iu thot kurrgj. Ky lexues ka tashm mundsi t pamata t prvetsoj t Vrtetn dhe ska si t mos e marr e qeshura tek sheh vetngujimin e ngadalt n harres e grotesk t atyre q e ndajn universin n vetm tri prmasa: un, un dhe un.

    Gjuha - vendlindja e mbrame?

    Shumica e shkrimtarve t mdhenj q jan lindur n Ballkan, nuk kan mundur, ose nuk kan dashur t kthehen edhe truprisht n vendlindjet e tyre. Me shpirt e me gjuh nuk jan larguar pr asnj ast. Kjo u duk edhe n rastin e emblematikut Emil Cioran, i cili nuk la gj pa thn e shkruar kundr historis dhe qnies rumune e ballkanike dhe q, pak para se t vdiste nga Alzheimer-i, ishte n gjendje t shqiptonte vetm fjalt e hershme t gjuhs amtare: grai dhe dor (e folme, mall). Duke prsjatur mbi dramn e Uliksave me Itak prej letre, disidenti i shquar Paul Goma (lindur n vitin 1935, me banim n Paris) krijon nj parabol q mund t titullohet Histori e hapsirs n shpell. Kur ata q u larguan nga shpella u kthyen srish, situata n shpell qe tjetrsuar. Nuk kishte m vend pr ardhacak, sepse vendasit qen msuar me zgjerimin e hapsirs. Njri nga vigant e prozs botrore moderne, rumuni Horia Vintil, i pyetur rreth ksaj shtjeje, u prgjigj: Q t mos mendesha nga malli, u detyrova t zgjeroja kufijt e vendlindjes sime dhe t bja nga Evropa nj atdhe t dyt.
    Shkrimtari shqiptar ka nj fat disi m t pranueshm. Largimi nga atdheu e ndihmon t futet m thell n thelbin e Atdheut t Prhershm, qoft edhe vetm fal shqipes, gjuh q nuk mposhtet leht nga sistemet e huaja t shenjave. Gjeografia shndrrohet n Shpirt, toka bhet letr, dhe dihet q bota, para se t ishte bot, ishte m par libr, n qnien dhe n kokn e Krijuesit. Kt atdhe ska marrzi, urrejtje apo absurditet ta rrnoj. Aty kujtesa prkryhet do dit; popullsia prjetsohet jasht do paragjykimi; rrugt dhe qiejt jan plot me t vdekur m t gjall se t gjallt, por edhe anasjelltas. Prandaj m sht dashur t ngulmoj se nj shkrimtar i mirfillt nuk ka trup. Ai ka vetm nj fat t zgjedhur dhe t mundimshm si rrallkush, prfshi shansin q, nj dit, si t gjith vdekatart, t shkoj me t shumtt: n letr, ose nn dh, duke ln pas vetes dh, ose letr.

    Nj pse e madhe sa fminia

    Po krkoj pak mirkuptim pr patetizmin e pashmangshm, q t mund t them se Bukureshti i dimrit t 1991-shit, kur mu desh t shkulem nga Shqipria bashk me rrnjt e madje t shuaj me gjakun e tyre edhe etjen time, edhe t stilografit, banohej natyrshm nga hijet shklqimtare t paraardhsve t shquar. Vetm ata q e kan provuar din t pranojn far malli, dhimbsurie e paqeje sjell prmasa prej shenjtsh e shkrimtarve t nj gjuhe e t nj gjaku, q kan kaluar para teje mes kalvarit t mrgimit. do or, do vit, - se mes ors e vitit zor t vesh kufi, - sjell vegime, dshprime, por sidomos pyetje. Me pyetje do ta shptoni shpirtin tuaj, thot nj e fsheht mistike. Nganjher kto pyetje vijn pikrisht nga gjaku e shpirti yt, nga fmija, q, prmes teje, ka ardhur t lindet n tok e n gjuh t huaj. Kam vn re se pyetjet e ktyre fmijve kan nj pesh sa ajo e Gurit t Bejs.
    - far (s)ke br q nuk je atje? Ose: far (s)ke br q je(mi) ktu?
    A thua se duhet medoemos t kesh br, apo t mos kesh br dika, pr t qen, ose jo diku. Por mbase duhet. Secili prej nesh jep prgjigjen q e pandeh m t drejt, por besoj se shumica drrmuese jan gati t thon n kor: Sepse shkruaj, shkrova, nuk hoqa dor nga shkrimi - dhe shihni sa e thell dhe shajnitse sht shqipja, e cila, me nj viz t shkurtr, nga shkrimi bn sh-krimi dhe i fal shkrimit edhe misionin e shpjegimit, mposhtjes, ndshkimit t krimit n prgjithsi dhe t do lloj krimi mendor a shpirtror n veanti.

    Mosha dhe drita

    Letrsit ballkanike jan shtjelluar kaher n luft me zodin e bajrakve dhe t idhujtaris. As letrsia shqipe nuk bn prjashtim. Gjat Panairit t Librit n Frankfurt, n vitin 1998, nj nga ish-korifejt e letrave tona, shprtheu me nj iltrsi t paharrueshme. Po pse, more, - tha: Prandaj kemi tridhjet e ca vjet q shitemi dhe i themi derrit daj ne, q t vini juve kokorrot drejt e nga shtytkat e t merrni t gjitha mimet e lvdatat?!. Padyshim, kokorrot tashm kan dy her m shum libra disa her m t vlefshm se sa ish-korifejt, por heshtin. Heshtin pr hir t moshs, t shitjes s gjat t ish-korifejve, t kolltukofilis s tyre etj. N prgjithsi, ai q i prkushtohet shkrimit nuk para ka z t trash npr sherre. Zri i tij sht terur mes mureve, nuk sht mprehur koreve.
    Tani nuk bhet m fjal pr shkrimtar moshash t ndryshme, - se ska nevoj t plakesh pr t qn dshtak e as t rinohesh pr t qen i aft, - por pr dy brezni tejet t ndryshme t shkruari. Humori gjithdits, mistika e mirfillt shqiptare, jo aq mnyrat me t cilat arti i bri qndres historis, se sa mnyrat dhe dinakrit me t cilat historia i bri qndres artit; arti yn i t jetuarit, i t mbijetuarit dhe i t vdekurit - jan vetm disa nga temat q ndjej se duhet ta mishrojn letrsin shqipe t s ardhmes.

    Outizmi yn

    Qysh n fillimet e tyre, mes letrsis dhe politiks ka fryr thllimi. Prvoja komuniste i detyroi shkrimtart q ti shohin t paktn vngr politikant. Kta paditen edhe sot e ksaj dite si t vetmit fajtor t varfrimit t shqipes, t rnies s humorit n pellgun e shakave bajate, t trymbetimit t dshtakve dhe shkatrrimit t ngadalt t elitave. Me pak qetsi do t arrijm t shohim se e ashtuquajtura shprfillje sht nj shtje shum m tepr shpirtrore, se sa shtetrore. Kur nuk ke dashuri dhe kuptim t thell n vetvete, kur mezi pret ta dbosh kolegun tnd nga vendi krejt i merituar, tia kysh librat n sirtar e tia ndysh emrin a faqen n prani t t huajve apo t kujtdo qoft, smund t sigurosh mbshtetjen e askujt, aq m pak t strukturave shtetrore. Ose mund t kesh vetm mbshtetjen e ndonj regjimi kalimtar. Jo t gjith prfaqsuesit e politiks jan binjak, jo t gjith i ka rrmbyer lumi i historis udhve dhe i ka ulur n poste ku sndrronin as nj or m par.
    Fati e ka dhn q lidhjet e mia me diplomat e politikan t jen gati t paqna. Ndoshta pr kt arsye nuk m ka befasuar ngurtsia e ndonjrit syresh, smira e rndomt, apo kshillat babaxhane q jan natyr e dyt n ksi punsh. Por m ka habitur lehtsia me t ciln kritik me emr, koleg e prkthyes, si me qen zvends-nna, apo vet Nna Shqipri, m kan lindur her n fillim t viteve 60, her n mesin e viteve 80, her n Tiran, her n Bukuresht, her n Konstanc. Pres t lindem tani n La Valetta, n Paris, n Budapest, n Tripoli etj. meritem, sepse nuk ma kish marr mendja kurr q atyre iu nevojiten kaq binjak t mijt, pr sa koh q mezi e pranojn qoft edhe njrin, pavarsisht nse shkruan shqip, rumanisht, apo n ndonj gjuh t tret! Kt gjendje ngulmoj ta quaj out-izm, mosdashje e qllimshme e sivllait, q dalngadal mund t shndrrohet n smundje (autizm).

    Kthimi i kujt dhe ku?!

    Si shumica e fmijve shqiptar, i mblidhja ikrrimat e muara n nj valixhe druri. Me at valixhe patn bujtur konvikteve tre breza t familjes. Pas dashuris s par, mimi i xhevahirve t mi ra krejt. Mirpo kur mbrrita n mrgim dhe kur mu desh ti dshmoja sime bije se edhe un kam pasur lodra, libra, letra e voglima, mimi i tyre u qindfishua. U krkova t afrmve n vendlindje q ta gjenin valixhen, por kjo ishte m e vshtir se sa t gjenin lumturin. M pyetn se far fshihja n valixhe dhe iu hartova nj list q t bnte t qeshje e t qaje. M premtuan se do ta gjenin valixhen dhe do ta mbushnin me t gjitha xhevahiret. Valixhe druri shiteshin n tregun e t vdekurve, teksa voglsira si ato q m duheshin mund ti gjeje me dy aspra tufa, mjeshtrore, si t reja, br nga kinezi, turku, italiani, rusi etj. Si mund t guxoja t krkoja m tepr?! Valixhja na pret n Pogradec dhe ime bij sht e bindur se n zonn ton xhevahirt jan p ata q ishin dhe se askush nuk i prek.
    Nuk shtrohet shtja tani q shkrimtari shqiptar i Mrgats t kthehet medoemos n atdhe, - sepse qendrat letrare tashm nuk para prkojn me ato administrative, - por q sa m shum bashkatdhetar ta rigjejn veten edhe n Atdheun e Prjetshm, q i pret i rikrijuar, apo q ngjizet prdit n librat e tij.
    E megjithse kam bindjen q, n dhjet a m pak vjet, atdheu i letrave shqipe do t jet shum m i ndryshm nga sot, nuk besoj se krijuesit tan do ta duan m shum njri-tjetrin. Por ata do ta kuptojn shum m mir fjaln e urt me anijen q, kur nuk i bindet timonit, do ti bindet shkmbit. Le t shpresojm q secili do t mund t bhet, s paku, kales pr t tjert dhe shkmb ndaj mangsive t vetvetes.

    Ardian Christian Kyyku
    Bukuresht, qershor 2005
    lundertar pa atdhe

  15. #15
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    01-03-2006
    Vendndodhja
    Ne Tirone plako...
    Postime
    56
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    ... Ju faleminderit pr kohn dhe vmendjen t gjith atyre q e kan lexuar kt reension me vmendje !
    lundertar pa atdhe

  16. #16
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    01-03-2006
    Vendndodhja
    Ne Tirone plako...
    Postime
    56
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Nena

    Nna

    - tregim -

    Para se t jepte shpirt, nna lngoi tre vjet. Dy vjet t rndomt dhe nj i brisht. Pra, nna jetoi nj dit m shum. Nuk dha shpirt mes dhimbjesh t pazakonta, sepse dhimbjet ia kishin marr shpirtin dit pr dit e nat pr nat, atje n dhomn ku e vendosn q t kishte sa m shum paqe e ku zukamat helmuese t ksaj bote mezi mbrrinin. Pr tre vjet me radh, pat vuajtur aq sa e bija dhe i biri po betoheshin q shpirti nuk qnkej vese njfar bombe ku strukeshin qysh n lindje thrrmijat e dhimbjes. Thrrmijat e mbrame u bn pluhur t dieln n drek. Nna ndrroi jet, ulriu e bija. Nna nuk mund t vdiste. Ajo vetm kish ndrruar jet. Erdhi me shpejtsi doktori i lagjes, erdhi prifti dhe arritn t dy n prfundimin se e ndjera ishte tashm e ndjer. U fanitn ca kushrira t largta t nns, ca ish shoqe pune, ca fqinje gjysm t verbra e t krrusura, me sapun e peshqir n duar, dhe e lan dhe e fshin murgn nn q ishte dobsuar e ngjante me nj foshnj. Para se t dobsohej aq, e bija dhe i biri qen rropatur ta shptonin. Vargu i pafundm i doktorve, njri m i zgjedhur se tjetri, patn thn se nna ka kancer, nuk ka kancer, ka diabet, ska diabet, ka tumorr, ska tumorr, ka edhe dy muaj jet, edhe nj muaj jet, edhe nj jav jet, ka marr fund, t njoftohej prifti, t parapaguheshin qivuri, gropa e varrit, varrmihsit, temjanissit, thursit e kurorave, djelmoshat q do ta zbrisnin qivurin nga kati i pest i pallatit, q do ta vendosnin n zukun e zi e ashtu me radh. Nj trumb tjetr shruesish, ata q bnin mrekullira me duar, me gishta, me lutje, me ajra e bim a lngje t tjer, hodhn posht me vrer e prbuzje bindjet e doktorve dhe than se nna ishte vrtet e smur, kish smundje t keqe, mirpo asnj smundje sishte mjaftueshm e fuqishme pr tu br ball hireve t tyre. Prandaj e qethn nnn shkurt, si ushtare, ia mbshtolln kokn me nj shami t zez, pastaj me nj shami t bardh, shumngjyrshe, me lule, pa lule, me fytyra engjjsh e shenjtsh, me grma e numura udibrs. Pastaj e morn nnn mbi nj vig, e uan mes malesh, n ajr t pastr, rrz liqenesh malor e shkmbinjsh me bor, buz detit, n shpella t lashta prej kripe e kristalesh, e mbajtn disa muaj t kallur n argjil e n alli, n velenxa leshi e lkur dhensh, e lagn me eliksire, e knduan dhe e kunguan, e vun t rrfehej e t pendohej, derisa e solln mbrapsht ashtu si e kishin marr, mirpo me disa muaj jet m pak.
    - Mund t isha mallur me ju gjat ksaj kohe, - u tha nna fmijve. E bija dhe i biri, gjat ksaj kohe, patn shpenzuar qimet e koks dhe qen endur parreshtur, me trena e qerre, mbi mushka e varka, pas nns, kishin thirrur t meritur: si guxoni ta qethni nnn ton, si guxoni ta zhvishni nnn ton, si guxoni ta kallni n argjil e n alli, si guxoni ta sprkatni me lngje, ta kndoni e kungoni, si guxoni ta... Por t gjith kishin guxuar dhe tani nna vendosi t ngujohej n dhomn e vet dhe ti duronte dhimbjet pa u ankuar. Ishte mahnitur q aq t panjohur, gjithsesi, qen rropatur ta shptonin. Duke prfituar nga ardhja e pranvers dhe nga kujisja e sgalemve mbi liqenin e parkut, nna mori t lexonte t gjith librat e shenjt t kohs. I lexonte me vmendje t madhe, me prkushtim, pa i hequr syt nga grmat as gjat therjeve t prbindshme n kocka, apo gjat zjarrmive e ftohmave q ia zinin frymn. I vinte keq q nuk pat lexuar aq mrekullira m par, por as koh nuk kish pasur. I vinte rnd nga t gjith q ishte dobsuar aq, q flokt po i binin me shpejtsi, q nuk gatuante dot m, q nuk shkonte dot vet n banj, q duhej ta lanin e vishnin fmijt, njlloj si i pat lar e veshur ajo dikur. Muajin e mbram t lngats e bija dhe i biri nisn ta gdhinin te kryet e nns dhe ti tregonin prralla. Shumicn e prrallave nna i pat harruar. Iu qe lutur vet q tia hiqnin televizorin nga dhoma. Nuk i duronte dot m lajmet plot luftra, vrasje e gnjeshtra. Nuk i duronte dot zrat e ardhur prmes aparatesh n prgjithsi. Dhe rrinte i dgjonte prrallat, gjente pika t prbashkta mes simboleve t folklorit dhe atyre t librave t shenjt, tregonte vet ndonj prrall, ose ndonj ngjarje t hijshme nga rinia e vet e largt, dhe prap uditej q aq t panjohur ishin kapitur tia shptonin jetn. Nj dit, smundja e keqe, pr udi, buzqeshi, dhe nna u ngrit vet nga shtrati, lau syt, lau ent, bri dush, i krehu vet flokt e rralluar, u vesh dhe e luti t bijn dhe t birin q ta shoqronin n park. E shihnin me sy t lebetitur, thua se tashm nisej t shtiste nga bota tjetr. Parku ishte plot me karroca foshnjash dhe me pleq q litnin gazetat. Tek udhkryqi, kur t gjitha veturat, autobust dhe tramvajet u ndaln me krkllim, nna pandehu se ishin ndalur q t mos ia lndonin eshtrat dhe muskujt e dobsuar. Mirpo n udhkryq ndodhej edhe nj grua e tjetr e moshuar. Qe prgjunjur n shesh dhe lpinte nj vez t thyer. Nns iu mbushn syt me lot. Tha se jo varfria e mundshme e asaj qyqareje e kish tronditur, por nj pyetje. Pyetja ishte:
    - Vall, ajo grua po hante vezn e gjall q i pat rn nga anta dikujt tjetr, apo ajo vez i qe thyer asaj vet e nuk mund ta linte t shkonte kot? Nns nuk mund ti jepje leht prgjigje. Parku voziste n diell, gjethet drithronin nga era e mbl e pranvers, pak vet e prshndetn nnn, sepse pak vet arritn ta njihnin. Prkrahu me t bijn dhe t birin, nna mbrthenin kapakun e arkivolit t nns, besimi i bijs dhe i birit t nns u lkund pak: pandehn se nna nuk po ndrronte jet, por se kish vdekur. Dyzet dit pas ikjes s nns, n prputhje me doket e vendit, bija dhe biri, veshur n t zeza, pasi paguan nj shrbes kishtare me rastin e Dits s t Vdekurve, prgatitn nj valixhe me rrobat e reja t nns, me mbathje, orape, kpuc, triko, xhaketa e funde, shumica qepur nga vet nna, dhe vajtn ti dhuronin n nj azil pleqsh prbri varrezs. Mirpo at mngjes azili ishte n fest. Nj kamion me rroba t shtrenjta nga t ish-diktatorve, burr e grua, t vendit, kish ardhur t lumturonte pleqt e azilit dhe tu dshmonte se kjo qeveri nuk ishte mosprfillse dhe vrastare si qeverit e tjera. Kallur n pallto me gzof, hipur mbi kpuc me taka, mbi izme q kushtonin sa qimet e koks (s nns?), duke lodruar me bastun fildishi, qelqurina, kmisha, pizhama, pallari e shapka udhheqsish, pleqt as q ua varn rrobave t thjeshta t nns. Bija dhe biri i nns ia dhan valixhen drejtoreshs bukane t azilit dhe ikn. Pleqt gumzhinin, klithnin gzueshm, luanin shpatash me bastun e adra udhheqsish, t knaqur q, m n fund, drejtsia qe vn n vend, haka kish vajtur tek i zoti, se diktatori zemrhekur q u pat shkatrruar rinin e pjekurin i pat dorzuar pasurit e vjedhura tek pronart e tyre - njerz t rndomt q nuk kishin br asnj t keqe, asnj krim, e q shum-shum ia nxinin herahers jetn vetm njri-tjetrit. At nat bija e nns pa n ndrr kishn, dgjoi kngn e priftit, prtypjet e kokrrave t grurit n nofullat e t pranishmve n varrim, pastaj iu avit qivurit t nns dhe iu mbushn syt me lot, se nna ishte gjall, dhe bijs i dhimbte shpirti, i dukej sikur po bnin nj krim, sikur po e varrosnin nnn pr s gjalli, para kohe, dhe mezi priste t ulrinte, pa ditur se t gjitha nnat e ksaj bote varrosen para kohe, pr s gjalli.

    Bukuresht, 8 mars 2004

    Ardian Christian Kyyku
    lundertar pa atdhe

  17. #17
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    01-03-2006
    Vendndodhja
    Ne Tirone plako...
    Postime
    56
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Rrefim Gazmor Ne Veten E Katert

    Rrfim gazmor n vetn e katrt

    - tregim -

    Kur mbusha 12 vjet n mrgim, ime shoqe trashgoi nj grop varri dhe vendosi ta ndanim sbashku. Nuk ishte as pr t qeshur, as pr t qar. N mrgim ke fatin e madh q do dit ta shohsh vdekjen ndryshe, ose q vet vdekja t t fanitet ndryshe nga nj dit a nga nj jet m par. Kalojn shpejt muajt drithrues, kur gjja m e hidhur t duket varrimi n dh t huaj. Si pr t shumfishuar bindjen se toka trake nuk sht m pak e bekuar se t tjerat, mimet e gropava ishin rritur tejmase. Po ta llogarisje vlern e nj grope n baz t parapagimit mujor, apo vjetor, ajo kushtonte sa nj shtpiz e vogl me kopsht dhe me vend pr grop varri. Mora vesh se, fal oroditjes s mimeve, gjer edhe varrmihsit qen hedhur n grev. Krkonin rroga m t larta, mirkuptim dhe leje pr t krijuar nj shoqat kombtare t pavarur. Gzimi q m shkaktoi sigurimi i nj grope n dh t huaj nuk qe i vogl. E kisha nj vend grope edhe n Pogradec, pran eshtrave t t parve, dhe, n rast varfrimi t skajshm, mund t shisnim, ose t jepnim me qira njrn nga dy gropat e huaja. Ndoshta nuk ishim t vetmit q rronin nga gropat e varrit t tyre. Gjeta koh dhe shkova t shihja gropn. Varreza mbante emrin e nj manastiri t njohur dhe qe bler nga nj prift. Ishin n mod varrezat private. Toka dukej e mir gjer edhe pr nj t huaj si un. Varret shtriheshin nn nj qiell t elt, mes nj fabrike buke, nj kishe t regjur me prshpirtje dhe nj fabrike birre. Mund tia kaloje mir gjat amshimit me qiell, buk, mesha dhe birr. Prifti ishte shtatlart, i ligur, me tri celular q cicronin oreast. M priti me nj nga ata aq t paanshmit shikime, q t ngutin ta prmosh njlloj edhe jetn, edhe vdekjen.
    - Hm, domethn shkrimtar - belbzoi jo pa qesndi. Kaq?!
    M la t kuptoja se shkrimtari qe vetm dika m shum se hii (jo ai i bots tjetr) dhe se nn truallin e tij preheshin apo bubrronin kocka kreshniksh q i patn falur njerzimit gjra shum m t vlefshme nga mund ti sjell Dika-m-shum-se-hii.
    Hym n zyrn e tij, m ftoi ti ulesha prball dhe hapi nj kalendar fetar sa nj dritare. Nuk ishte rasti t m krkonte mes shenjtve. N ann e pasme t kalendarit hapej plani i varrezs. E kish vizatuar prifti me dorn e vet. E gjeti katrorin q m takonte dhe nguci brenda tij mbiemrin tim, duke u kapitur nga renditja e grmave, ashtu si treereku i t huajve, me t cilt m lidhte puna. Pastaj m bri nj zbrthim t shtjes. Varreza ishte e mirmbajtur si rrallkund. Po t sajohej n t ardhmen ndonj mim kombtar, ose ndrkombtar varrezash, padyshim do ta kishte hak mimin e par. Prandaj edhe mimet e gropave qen t till. Ve prkujdesjes, ruajtjes nga prdhosjet e mundshme dhe kndimit me temjan n do gjasht muaj, ose me porosi, nga zonja t regjura n at pun, varreza siguronte edhe shrbesat q i kushtoheshin merhumit nga t afrmit. Ia vlente. Komiteti qndror i varrezs siguronte madje edhe qivurin, i cili kushtonte njlloj sa djegia n krematoriumin e Bukureshtit. E nse nuk vendosja t m digjnin e t ma shprndanin hirin n vende t muara, mund t zgjidhja qysh tani llojin e qivurit.
    - Jo, - i thash. Se mund t rritem ende, ose t zvoglohem. Pr m tepr q, ve gruas, dua t marr me vete edhe ca libra.
    Nnqeshi. Edhe mua ma krisi buzn nj nnqeshje: do t duhej t ma shprndanin hirin n mjaft shpirtra femrash e jo vetm n shpirtra.
    Teksa urata endej mes llogarive, pjestimeve, shumzimeve dhe nyjeve t s ardhmes sime mortnore, m erdhn ndrmen zakonet e lashta t dakve, q ia plasnin vajit n tuf pas lindjes s nj foshnje dhe dfrenin pas vdekjes s dikujt. Jeta ishte vdekje pr ta dhe anasjelltas. I pranonin t dyja mendjembledhur. Kur fati iu kanosej me ndonj thatsir apo prmbytje shkatrrimtare, zgjidhnin nj djalosh t prkor dhe e hidhnin n nj grop t posame plot me shigjeta. Vetm pasi paguhej asisoj, Prjetsis i zbutej zemra, i ulej zemrimi dhe e sillte jetn e tyre n binar. Aq i madh ishte nderi i t ngulurit n ushta, saq shum djem nuk nguteshin t shijonin grua para martess. Kto zakone kishin uar me koh n krijimin e t famshmes Varrez Gazmore (Cimitirul Vesel), q ndodhej n njrin nga skajet e ish Trakis, vend i pagzuar Atje ku varet harta. Fjala Gazmore mbulonte thelbin E menur. Fshatart e zons, qysh n t gjall, pasi kalonin njfar moshe, porositnin llojin e murans dhe vargjet e mbram, me t cilt do t hynin n bised me t afrmit e mbetur gjall, me miq e armiq, apo edhe me kalimtar t rastit, turist, hulumtues dokesh t vjetra etj. Nj pjes varresh kishin trajtn e shtpizave prej druri, gdhendur hijshm e lyer me ngjyrat m t papritura q mund t zgjoj gazmendi i ikjes nga kjo bot. Dhuntia e t thurrurit poezi muranash trashgohej brez pas brezi dhe tani n fshat njiheshin fiset e kngtorve q ta prmblidhnin jetn n vetm disa vargje. Qmtimi, przgjedhja, shtrydhja dhe prkryerja e t dhnave jetsore nuk qe pun e leht dhe nuk para u vinte ndoresh poetve t sotm, q shpeshher mezi presin ti zbrthejn thelbet e vdekjes n shpresa e ndrra t prflakura pr nj jet m t mir. Pleqt e Varrezs Gazmore ia dilnin mban, - mbase edhe me ndihmn e ndonj rituali t fsheht, - q ta prftonin jetn e dikujt pakashum ashtu si qe par ajo jet nga syt e Prjetsis. Gjja q t bnte m fort prshtypje mbi murana ishte mungesa e shenjave t piksimit. Koha rridhte me nj tjetr ritm pr korin e t ikurve. Befasuese ishte, gjithashtu, nj loj fjalsh, e ardhur vetiu: prdorimi i ai (ke) n vend t ani (vite), ka e prmbyste fshehtas, si pandjeshm, bindjen ton strgjyshore rreth kamjes e skamjes s vrtet t ksaj jete. Vetm kur humbje vitet, arrije t kishe vrtet dika krejt tnden. Humbja e viteve ishte pasuri. I bindur se mjaft shkrimtar mendonin shkarazi, ose shum pak rreth Vdekjes, - e pr kt arsye shkrimet e tyre bheshin gjithnj e m jetshkurtra, - duke u kujdesur q t mos m kaplonte ai humori i rrezikshm i qnieve q vdesin para kohe, u prpoqa t prfytyroja se si duhej punuar me t dhnat e jets sime, nga t cilat, pas sitjes, mund t mbeteshin vetm ca numura, ca grma dhe ndonj shenj kuptimplote piksimi:
    2004, nntor - Prfundon s shkruari n rumanisht romanin Libri i vdekjes s parakohshme. Harton nj bio-bibliografi q mbyllet n ditn e lindjes s vet. Synimi: t nuhat m qart qendrn e rndess s atyre q ka shkruar. Vazhdon t jap n arsimin universitar rumun lndt: Elemente t kulturs dhe qytetrimit ballkanik, Hyrje n semiotik, Fenomeni Audio-vizual dhe Gjuha e shtypit dhe t punoj me tezn e doktorats n teologji (Marrdhnia Zot-Kozmos n besimet monoteiste). I botohen: Shtetrrethim - roman i shkruar me shum pak thonjza (rumanisht), Si u pushtua mendustani (Buzuku, Prishtin) dhe Sy, (shqip, Bukuresht).
    2003 - Dalin nga shtypi n Bukuresht: Nj alfabet i poezis shqipe, antologji, 101 poet shqiptar n gjuhn rumune dhe Koha e zvendsve, nj dialog me poeten Iolanda Malamen pr shpirtrimin shqiptar. Dialogu prfshihet nga Sh. B. Humanitas n kolann Kujtime / Ditare / Dshmi, prkrah librash t Sollzhenicinit, Bukovskit, Kerteshit etj.
    2002 - Botohen: Trilogjia, proz e zgjedhur rumanisht, Engjjt e teprt (Buzuku, Prishtin) dhe Kristali dhe hienat (Buzuku, Prishtin).
    2001 - Botohet Diva ose Ngrnsi i Luleve, roman shqip. Kthehet n Pogradec pas tet vjetsh mungese. Qndron vetm disa or. Mjafton.
    2000, mars - Zgjidhet antar korrespondent i Central European Acadamy of Science and Art. Ceremonia e pranimit zhvillohet n qytetin Turnu Severin, buz Danubit. Dalin nga shtypi: Oreksi pr bukn e qiellit, (shqip, Tiran), Hyu Epigon, roman-ese kushtuar jets dhe veprs s Lasgush Poradecit, shkruar n rumanisht (Timishoara), dhe Dashuri me shikim t fundit, proz dhe teatr n rumanisht. Janar - kthehet n Tiran pas shtat vjetsh mungese. Me nismn e botuesit Onufri promovohet romani Lumenjt e Saharas.
    1999 - Hapet nj nga librat e mdhenj t jets: lindet n Bukuresht Julia-Maria Kyyku, e bija e Ardian dhe Carmen Kyykut (inxhiniere, lindur n Bukuresht m 1969). Dalin nga shtypi Prkthimi, roman, Muza e Lojs, trilogji dhe Lumenjt e Saharas, t gjitha n shqip.
    1998 - Bashk me t atin, akademikun Kopi Kyyku themelojn Revistn Haemus, numuri 1 i s cils del nga shtypi m 28 Nntor. Botohen: n Bukuresht Nj fis i lavdishm e q jep shpirt, epopeja e nj harrese, shkruar n rumanisht, Nata pas vitit zero, proz n shqip, Prishtin. Prill - mbron doktoratn n letrsi botrore t krahasuar, n Universitetin e Bukureshtit, me tezn Drejtime t modernizmit evropian dhe jehona e tyre n letrsin shqiptare mes dy luftrave ose Shqisa prgjakse e rigjetjes. Punimi shqyrton jetn dhe veprn e autorve Baudelaire, Poradeci, Rimbaud, Migjeni, Gide, Koliqi, Peguy, Fishta, Konica etj. Del n Bukuresht vllimi E fshehta e mbl e marrzis, roman me 33 kapituj t mvetsishm shkruar n rumanisht, shoqruar me 22 vizatime t autorit. Kritika rumune flet pr nj mitologji t re ballkanike. Shkurt - udhtim vegimtar n Kosov. Pranont n radht e Bashkimit t Shkrimtarve t Rumanis dhe t Lidhjes s Shkrimtarve dhe Artistve t Shqipris.
    1997 - Udhton si i ftuar n Gjermani, Malt, Hungari, Austri, eki, Libi etj.
    1997 - Botohet n Prishtin romani Mortt, shkruar n vitin 1988 n Pogradec e Tiran. Del nga shtypi n Bukuresht romani Viti kur u shpik mjellma, roman i shkruar n rumanisht n 7-18 shkurt t vitit 1996.
    1996 - Pasi i ati shkon n Sh. B. Naim Frashri t trheq dorshkrimin e vllimit Bravat e vjetra dhe vren se romani Mortt mungon, autori shtyp n kompjuter romanin prkats, e shumfishon n xerox, e pret dhe e qep me dor, sajon edhe nj ballin dhe ua drgon disa miqve, t njohurve e t panjohurve. Nj nga kto 50 kopje mbrrin mrekullisht n Prishtin dhe botohet nga Sh. B. Dukagjini.
    1995 - Pagzohet n ritin ortodoks t fisit nga i cili rrjedh, n kishn Shn Ilia i Rahovs t Bukureshtit, q ndodhet n Rrugn 11 qershori, m 11 qershor, n orn 11 t paradites. Me emrin e pagzimit, -Christian, krijon pseudonimin q do t prdor n krijimet letrare.
    1994 - Shkrimi i par n rumanisht titullohet Statuj pr nj zog t zhdukur dhe i kushtohet poetit Lasgush Poradeci. Ky shkrim botohet n revistn mujore Albanezul (Shqiptari), ku autori do t punoj pa rrog e, m pas, me gjysm rroge, deri n fund t vitit 1996, kur jep dorheqjen. Statuja do t pasohet nga nj sr esesh t tjera kushtuar jets dhe veprs s Frang Bardhit, Marin Barletit, Naim Frashrit, De Rads, Konics, Fishts, Nolit, Koliqit, Camajt, Migjenit, Kutelit etj. Fillon t prkthej n rumanisht poezi e proz shqipe, pa synim pr t botuar.
    1993 - Del n Tiran, n kushte tipografike mse modeste, romani N perandorin e gurit ose Gazeta e secilit. Do t prfshihet me titullin Ora pa koh, i ripar, n trilogjin Muza e Lojs. Q nga ky vit autori do t bashkpunoj me organizmat e pakicave kombtare t Rumanis dhe do t kryej studime rreth psikologjis s mrgimtarve, dhuns, shprfilljes racore, antisemitizmit, smirs s institucionalizuar, fabrikimit t identitetit dhe disidencs, idhujtaris, manipulimit mediatik etj.
    1991, nntor - Largimi nga Shqipria me nj burs pr doktorat, fituar n konkursin e organizuar nga Fundacioni Kulturor Rumun (sot: Instituti Kulturor Rumun). Nj nat para ikjes, djeg nj pjes t dorshkrimeve. Pjesn tjetr, prfshi vizatimet dhe disa romane t shkruar n frym avangardiste, do tia sjell n Bukuresht i ati, gjat tre udhtimeve Bukuresht-Tiran-Bukuresht (1994, 1998, 2001). Vendoset n kryeqytetin rumun, t cilin vazhdon ta shoh si m t bekuarin e mundshm pr nj prozator t lindur n Ballkan. Bujt fillimisht, pr rreth nj muaj, n shtpin e t ndjerit Thanas Bora, nip i Lasgush Poradecit, pastaj i jepet nj dhom n konvikt, nga ku do t largohet n mesin e vitit 1997. Deri n vitin 1996 e m tej do t thellohet n msimin e rumanishtes dhe t gjermanishtes, n njohjen e sanskritishtes dhe hebraishtes dhe n studimin e mistiks judaike (Kabbalah, Talmudi dhe Zohari), t krishter (Apokalipsi, Pateriku Egjiptian, Jett e shenjtve) e islamike (Kurani, Shklqimet), n hinduizm e budizm, dhe do t lexoj veprat kryesore q lidhen me ezoterikn e Jezu Krishtit, Toma de Kempisit, murgjve t Malit Athos, Apokalipsit t Shn Gjonit, Pitagors, Hermesit, Zoroastrit, Shn Maksim Dshmuesit, Ibn Arabit, Alexandru Shafranit, Dumitru Staniloaes, A. Cohenit, Padre Pios etj, si dhe m frankmasonerin, yoga-n, horoskopin, numerologjin, shkrimet e rralla, kriptikn, simbolistikn, sektet fetare, bestytnit e hershme ballkanase, shoqrit e fshehta, mass-median. Gjat ksaj periudhe, me ndrprerje, do t vazhdoj t punoj n grafiti dhe n vaj tablo e ballina, t cilat i sheh thjesht si ilustrim idesh. Dhe nuk do t ndalet s lexuari letrsi botrore, q nga Sofokliu e deri tek Per Lagerkvisti, Kamyja etj, si dhe shum poezi.
    1990 - Mbaron studimet e larta pr gjuh-letrsi. Romanit Triumfi i Proteut i jepet nj mim kombtar. Caktohet msues n nj fshat t Puks. Nuk ia del mban t njoh zonn, i bindur se e ka njohur mjaftueshm Migjeni. Revista Nntori boton tregimin Ai q vuri zjarrin. Nga ky vit autori do t nis ciklin me shkujtime (fjal e krijuar prej atij vet) q prbhet nga romanet e gjat: Mahnitja e papagajve, Kokrriza nga klepsidra e Venusit, Hakeldama, Syri q godet pas shpine (dimr, 2000). Zri i rinis boton tregimin Hekatomba e puthadorve.
    1988 - Dorzon n Shtpin Botuese Naim Frashri vllimin Bravat e vjetra, ku prfshihen romanet Demi i zi, Mortt, Triumfi i Proteut dhe Ditt prej qelqi. Drejtori i shtpis botuese ndrrohet tri her dhe secili nga drejtort e rinj i bje ta ket mbajtur me nga 100 gnjeshtra, ose nga 100 dit me t njjtn gnjeshtr, sepse autori shkon pr gati nj vit rresht, do mngjes, n zyrat prkatse dhe arrin ta marr t drejtn e botimit vetm disa dit para se t mbarohej letra. Mbarohet letra. Mbyllet njri nga librat e mdhenj t autorit: ndrron jet gjyshi Llazi Kyyku.
    1987 - Pr shkak t mesatares n matematik fillon me pak vones Fakultetin e Gjuh-Letrsis pran Universitetit t Tirans. N ditn kur komisioni ndante vendet e lira t fakultetit, botohet n gazetn Drita tregimi Pulbardha. Njherazi, nis t msoj rumanisht me ndihmn e t atit, i cili ka ndjekur studimet e larta n Bukuresht n fillim t viteve '60, dhe mundohet t lexoj n origjinal veprn poetike t Mihai Emineskut. Ka shtypur ndrkaq n nj makin shkrimi t marr hua, n Pogradec, romanet e vllimit Bravat e vjetra.
    1986, maj - Botohet n gazetn Zri i rinis tregimi Prtritje. Nj dor e panjohur bn shaka nga terri i Gutenbergut, duke e mbyllur tregimin me fjalin e helmt Ai do t rritej.
    1986-1983 - Kryen gjimnazin Partizani t Tirans.
    1981 - Mbyllet njri nga librat e mdhenj t autorit: ndrron jet gjyshi Vangjel Koci.
    1979 - Prfundon me t atin nj metod msimi t gjuhs frnge dhe dy metoda t italishtes. Lexime t pafundme, - n Pogradec e Tiran, - nga vepra e Lasgush Poradecit, Mitrush Kutelit, Shekspirit, Heminguejit, Omar Khajamit, Erik Maria Remarkut etj.
    1975, nntor - Largimi nga Pogradeci, ndrprerja e msimeve n shkolln fillore Koli Gusho dhe vijimi i tyre n shkolln Hasan Tahsini. N kryeqytetin shqiptar qe ndrprer uji dhe ishte nj thatsi e papar. Fmijs i shkon mendja t pres venat, q t mund ta shuaj etjen me gjakun e vet, por nuk arrin. Deri n largimin prfundimtar nga Tirana, as shirat e panumurt e drobits nuk do ta shuajn etjen e msiprme, etje q torturon e mbush me vegime edhe protagonistin e romaneve Lumenjt e Saharas, Qielli vetm pranon, Puthm, skelet! dhe Dita shtatzan. Deri n nntor t vitit 1991 do t prshkoj mjaft shpesh me tren e makina t rastit zonn Tiran-Pogradec.
    1973, dimr - Shkruan fjalin e par n shqip, me gisht, mbi nj tapit. Hedh n letr dy ngjarje t rrfyera nga gjyshrit dhe pikturon pr her t par me bojra uji.
    1969, gusht, 23 - iftit Kopi dhe Martha Kyyku (lindur m 1943 dhe prkatsisht m 1946) iu lind nj djal. Mes emrave Kastriot, Robert dhe Ardian, zgjidhet i treti. Qysh at dit, jo pak njerz, nganjher edhe ai vet, kan kujtuar se po bhet shaka.

    Ardian Christian Kyyku
    lundertar pa atdhe

  18. #18
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    11-04-2006
    Postime
    13
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Flurans - rrnofsh se jam knaq tue lexue! Edhe ma shum e forcova bindjen qi Ardiani asht super-talent!

  19. #19
    Diabolis
    Antarsuar
    21-01-2003
    Postime
    1,625
    Faleminderit
    0
    11 falenderime n 11 postime
    Ardian-Christian Kyyku



    Aureola



    Gjuha e njerks



    Pak lindorve mund t’u ket shkuar ndrmend n fund t viteve ‘80 se lirimi i Fjals do t sillte burgosjen e aq t vrtetave, shpikjen e ca t vrtetave t tjera, krejt t ndryshme nga t parat, ndshkimin me shprfillje e heshtje zyrtare t t tjerave. Folklori i pashtershm shqiptar, ajo zon e tij, q gjithmon, pa buj, ka mbetur disidente ndaj pjess tjetr, ka nj rrfenj mse t hidhur, e cila, si vet e Vrteta, na drgon nga lashtsia e genit nj msim kuptimplot. Ngjarja sht e thjesht: nj djalosh q pat shar a mallkuar Prijsin e vendit, dnohet me varje. Para se t’ia futin kryet n hallk, e lejojn t shpreh dshirn e fundit. N varje merrte pjes edhe e ma e ktij armiku t popullit. Po, thot armiku, dua ta lut time m pr dika. E ma, ndrkaq, vajtonte fatin e zi dhe shkulte flokt nga dhimbja. Nn, i thot i biri, mund ta nxjerrsh pak gjuhn? Ajo nuk ka si t’ia prish dhe e nxjerr. Athere armiku i popullit ia kafshon gjuhn s ms dhe ia shkul nga rrnjt.

    Morali: kjo gjuh m msoi si ta (sh)prdor gjuhn time pr t shkurtuar rrugn q m ndante nga litari!

    Njlloj si ajo nn e paprgjegjshme, - q t ruajm sadopak shenjtrin arketipale t figurs, - veproi politika frymznse komuniste me ata shkrimtar lindor q guxuan t ndesheshin me shtetin n epokn kur nj fjal “kundr”, “jasht rregullit” kushtonte vrtet sa nj jet. T vjen t bindesh se epja e shum artistve ndaj politiks, ndaj zgjidhjes s nyjeve metafizike me mjete politike, sht njra nga shum taktikat, nprmjet t cilave politika n prgjithsi josh dhe pastron radht e artistve t prkushtuar - ka dshmohet qart nga kalimi i mjaft artistve nga arti n politik, dorheqja nga arti, ose angazhimi i ktij t fundit n nj prmas q e shprbn. Vshtir t thot tani ndokush se cila nga dy arenat humbi m shum nga ky mrgim (gati po aq i dmshm sa edhe rrjedhja e trurit jasht kufijve): arti apo politika.



    Mllefi dhe adhurimi pa kushte



    N varjen e armikut t popullit, alias Viktims s nns s paprgjegjshme, nuk merrnin pjes vetm ndshkuesit dhe t afrmit e viktims. Skena sht mse e njohur: hasm t fsheht e t shpallur t armikut, miq memec e t deklaruar t tij, adhurues, smirzinj, fqinj, t huaj, kalimtar, sehirxhinj t prjetshm, - nga raca e atyre q presin si do t mbyllet muhabeti, q t din me k t bhen, - pasues pa gjuh dhe mallkues zyrtar. Shumica jan njerz t rndomt, qnie q mund e do ta ndikojn vetm n tuf rrjedhn e historis. Ndshkimi ua ndryshon vetdijet me at forc q e ka vetm realiteti i vdekjes s tjetrit n prani t turms e njherazi n vetmi t plot t t dnuarit. Ndjenjat e t pranishmve nuk mund t jen vese t przjera. Nuk sht udi q mnia e shumics prej tyre, - tashm t cfilitur nga varfria, t shterur nga prsritja e mashtrimeve, nga korrupsioni dhe padrejtsit e t zgjedhurve (prfaqsuesve) t shtetit, - t ket qen n vetvete shum m e ashpr se sa mnia e atij q po varet. Prndryshe, as ata q varen nuk jan t gjith njlloj. Ai q dnohet pr bindje t kundrta nga ato t Prijsit ndryshon nga ai q dnohet pr shprehje me z t lart t ktyre bindjeve. Secili prej tyre dhe t dy bashk dallohen nga ai q i ka shprehur bindjet i ngucur prej rrethanave dhe nga ai q ka arritur n bindjet e rrezikshme pas nj dnimi t mparshm, ose thjesht nga nuhatja e njeriut q nuk duron dot m t shkelet me kmb e nuk gjen rrugdalje tjetr.

    Arsye t shumllojshme e kan penguar mnin e t pranishmve t shprehet e rrjedhimisht secili prej tyre t varet n vend t t dnuarit. Natyra njerzore, njeheresh me shpirtin bart edhe etjen, nevojn e lindur pr flijim. sht mbase nj ndrkryerje e dshtuar e mallit pr hapsirn shpirtrore nga vijm, hapsir e cila dalngadal njsohet me fminin e q shpesh pagzohet ‘Parajs e humbur’. Kjo etje nyjtohet me nevojn pr t br pak emr, pr t ln njfar gjurme n shtjelln kaher t palogjikshme t historis. Fal ktyre nevojave, shpirtrat e shum prej t pranishmve llokoiten n nj przjerje t mllefit me adhurimin e skajshm, me idhujtarin. Nj pjestar i turms, i rndomt apo m pak i rndomt, adhuron sbrendshmi, mbase vetvetiu, tek nj martir, pikrisht at q s’kryen apo s’e ka kryer dot vet: guximin ‘e mendur’. E sidomos admiron forcn me t ciln martiri sht gati t flijohet pr nj ide, pr daljen n shesh t s Vrtets, pavarsisht se dalja e s Vrtets nuk ia trondit fort themelet Prijsit-shtet. Pjestari i turms s munduar e di se armiku i popullit e gzon kt emr vetm sepse sht kundrshtar i Prijsit-shtet. Shprblimi i tanishm i martirit sht tallja, poshtrimi dhe shija e marrzis pa buk, por ky shprblim, m von, do t shndrrohet dhe martiri do t hyj n pavdeksi, n faqet e historis, n kng e filma. Mendja e njeriut t thjesht i peshon gjrat shpejt:

    - far humbi?

    - Jetn.

    - far fitoi?

    - Pavdeksin, nj vend pllumbash n historin e kombit, nj folez t ndritur n kujtesn e popullit.

    Megjithse e parandjen relativitetin e t msiprmeve, s’ka t paemr n kt bot q s’do t kish dashur t fitonte t njjtat gjra, por pa humbur jetn, - se jeta sht m pak relativja, - pa u varur, pa derdhur gjak, pa dhuruar kurrgj. Pr kt arsye, shum t paemr brumosen dalngadal dhe mezi presin t bhen pasuesit e nj disidenti t vrtet. Mundsisht pas vdekjes s ktij t fundit. Mirpo me kalimin e kohs, kur vuajtjet e idhullit jan mjegulluar, jan br kryekput vetjake, pasi sht par q regjimi ka cofur me gjithsej, pasi guximi i dikurshm, vetmohimi, nn grryerjen e ngadalt e kafshrore t ikrrimave t prditshme, nuk kan m shklqimin e par, shum nga t pranishmit n ndshkim e przjejn veten me t ndshkuarin, madje jo rrall e nxjerrin nga loja. Sepse pr ta kjo ka qen dhe mbetet loj, nj pjes teatrale, pavarsisht se jeta dhe gjaku i disidentit kan qen dhe jan t vrteta e nuk vijn prdit. Dhe ligji i pashkruar flet qart: nj ngjarje sht gjithnj e m tepr loj sa m pak przjehesh n t, sa m shum trhiqesh prej saj. Dyshimin mbi vrtetsin e ca vlerave e ndihmon edhe pyetja nse i ndshkuari ka pasur vrtet t drejt. Po sikur Prijsi-shtet t ket pasur t drejt?! I ndshkuari sht flijuar n emr t nj tjetr harmonie t gjrave. Po sikur harmonia e ofruar (ndonse me dhun) nga Prijsi-shtet t ket qen m e mira?!



    Smira strgjyshore



    Natyra mahnitse dhe mjaft e koklavitur e ballkanasit nuk mund t zhvillohet pa prplasje e kundrthnie q shpesh kushtojn shtrenjt nga t gjitha pikpamjet. Vshtir t gjesh nj ballkanas t gjall, t zakonshm, t kamur, t varfr, t ndenjur, i cili, me nj lehtsi kreshpruese, pran gots, n kafene, n mbledhje, kudo, t mos shprfill do flijim t br nga dikush tjetr. Sa m shum gjra t prbashkta t ken (mosh, kombsi, mendime etj), aq m egrsisht shprfillen mesveti.

    Sikur ’ka br?! Edhe un e bja!

    Dhe ai q s’ka br asgj sht shum binds. Edhe ai hidhej n gremin pr t shptuar nderin, edhe ai falte gjakun, edhe ai vritej n vijn e par t frontit, edhe ai shkelte mbi bukshkalt e kombit, edhe ai e ngjronte balllart t famshmen buk t hidhur t mrgimit, edhe ai mbante nga dhjet deri n pesdhjet vjet burg t rnd, edhe ai braktiste parajsn perndimore pr t’u vrar n luft, edhe ai shkruante aq kryevepra, edhe ai fliste aq gjuh t huaja, edhe ai ia prplaste hundsh diktatorit, edhe ai e zbulonte melhemin kundr vdekjes, edhe ai e shpikte eliksirin e rinis s prjetshme…

    Ai vetm se…

    nuk ka qen n vendin prkats, n kohn prkatse, me trurin dhe shpirtin prkats, i mbshtjell me lkurt e secilit prej atyre q i kan br vrtet gjrat e lartprmendura.



    Kaosi i hamendjeve



    Hapja e kufijve, prfshi ata t vshtrimit, u dha mundsin shum lindorve t dilnin n bot. Dalja ishte nj dyndje nga brenda jasht, njlloj sikur ata t kishin qen jasht bote. Kjo bot, ku u gjendn vettimthi, mendrisht e shpirtrisht, pat qen, pr afro gjysm shekulli, hapsira e mrekullueshme ku lindori, n fshehtsi ritualesh t ndaluar me ligj, pat mrguar dhe mbyllur si n nj kasafort t gjitha himerat e jets s vet dhe vazhdimin e lumtur t t gjitha ndrmarrjeve t dshtuara n Lindje. N kt pjes t re t jets s tyre, shumica e lindorve mbrrinin si anonim. Mjaft syresh patn qen po aq anonim edhe n Lindje. Ndalesat e tyre t para n Kasafortn e Himerave ishin ishujt e vegjl t mrgimtarve t hershm, t atyre q - me pak prjashtime, - e pandehnin Lindjen si parajs t humbur. N ritakimin e dy pjesve t Evrops, prve shterjes s beft t mallit, zhgnjimeve t pafundme dhe ngutjeve t shpjegueshme, u prmbys sistemi i vlerave. Shum anonim u pritn matan si vigan t vrtet t disidencs, si martir dhe anasjelltas: shum martir t vrtet u pritn si anonim. Pa folur pr pasunart e Parajss, q mezi priteshin n Lindjen e varfruar e t telendisur si shptimtar. Me nuhatjen batrdisse t dshtakut, shumica e bredharakve, duke rrmbyer pishtarin e lajmsve dhe prhapsve t progresit, zbuluan se jo vetm paskshin qen mjeshtra n fabrikimin e nj identiteti t ri (lexo: t rrem), por edhe se kushtet pr mbarvajtjen e ktij t fundit qnkshin t prshtatshm si kurr m par. Dhe t pakt ishin ata q nuk prfituan nga kto kushte, duke vjel dekorata, mime, bursa, konferenca shtypi, prkthime librash t rndomt etj – t gjitha si shprblime ndaj plagve q i patn marr t tjert. Prtej do mallngjimi t shtn n gjak nga vegimet e Evrops s Bashkuar, duhet thn se perndimort u kapn n befasi nga kjo dyndje kreshniksh e dinosaursh t qndress dhe nuk para kishin koh t’i shihnin gjrat qart e t bnin nj przgjedhje q nuk do t hapte shum telashe. Fakti q, n kt ritakim t pjesve t kontinentit plak, perndimort u solln me nj drithrim e patetizm tejet lindor, kurse lindort me nj pragmatizm tejet perndimor dshmon se jeta e t parve nuk pat pasur kurrsesi dendsin dhe trandjet e jets n Lindje. U krijua ksisoj nj hierarki t paktn dshpruese: secila pal rrekej t ngadhnjente mbi anonimt duke shitur plagt e tjetrs, vuajtjet e vrteta t atyre q, pavarsisht nga hapsira ku patn jetuar, i qen nnshtruar tashm kultit t vuajtjes pa buj e rrjedhimisht t heshtjes s shenjt ndaj saj. sht rrnqethse, nga ana tjetr, dshmia se sa pak e paskshin njohur jetn evropiant e fundit t shekullit XX. Aq ngutje pr ta mposhtur anonimatin me vuajtje t huajtura dhunshm, tregon se ata vrtet e pandehnin (e ndoshta e pandehin ende) veten t prjetshm, gjer edhe truprisht. E panatyrshmja u prsrit aq shum e me aq hollsira q duken t parrezikshme, saq tani ka shprehit e mse t natyrshmes.

    Ksisoj trymbetimi i vlerave t dyshimta intelektuale e morale vazhdon t trash shtrojat e dyshimit mbi vlerat e vrteta.



    II.



    Smundja e t pas qnit disident



    E vetquajtura Epok e Lavdishme ishte vrtet e lavdishme prsa i prket varfris s ngjarjeve. Mund t thuhet se asokohe nuk ndodhte asgj n kuptimin e mirfillt t fjals, asgj pa leje, asgj e paprcaktuar me saktsin e mbrojtsve t terrorit. Ato pak gjra q ndodhnin ishin t paprfillshme n krahasim me shkretin e pjess tjetr t kohs. N fund t viteve ’80, nj puntor i thjesht shqiptar, mbase i fyer nga aq shkreti, - q ia barazonte identitetin me nj shifr, shpesh me zeron, - vendosi gati vetiu t ngrinte krye. Meq punonte n mbarvajtjen e kanaleve t ujrave t zeza, gjeti njrn nga shum fotografit e Udhheqsit legjendar, shprvetoi, u fshi me fytyrn e Prijsit dhe e mblodhi shuk. Ishte prballja e tij e par me hijen e Prijsit-shtet. M von, kryengritsi do t’u hapej t afrmve, duke u thn: “Nuk dija ku ta hidhja. Nuk kisha ku ta hidhja. Nuk e hidhja dot. Kisha frik edhe ta haja. Po sikur ta gjenin, t’i bnin analizat e m… dhe t zbulonin se un isha fshir me t?!” M bindse se do statistik e prpunuar goj m goj e pen m pen n prputhje me ligjet e folklorit t administrats, kjo ngjarje nxjerr qart n pah se sa vler kan zakonisht menurit pas kuvendit e bmat pas lufts.

    N kaprcyellin mes dy dhjetvjetshave t mbram t shekullit XX, kujtesa e prbashkt mori nj goditje nga m t ashprat, ndoshta e njjt me goditjen q pat marr nga komunizmi. Shum lindor harruan si patn jetuar n epokn kur vetvrasja ishte e ndaluar dhe kur atyre q ngriheshin kundr regjimit u pritej gjuha. Mirpo gjuhprert nuk flasin dot, mnjanohen si vetiu, harrohen shpejt dhe kulmi sht q shumica e t pranishmve n varje jan gati t betohen se “Vrtet at varn, atij ia pren gjuhn, por e varn dhe ia pren gjuhn n vend ton, se, n fakt, jo ai, por ne, ne vuanim vrtet…”



    sht i hidhur shumsi akademik





    Rritja e prqindjes s paranojs i shtyn jetgjatt q jo vetm t gllabrojn meritat e t varurit, por edhe t gjejn copza tronditse t vuajtjes s tyre t heshtur - e kjo sht njra nga prdhosjet e heshtjes s shenjt. Turren t zbulojn disidencn e dikurshme. Dhe sjellin dshmi se jo vetm kan prer gishtin, hundn, letrkmbimin etj pr atdhe, por kan pasur edhe vegime. N asnj rast tjetr etja e dhimbshme q t kesh kryer at q s’e kryeje dot dhe kujtesa e oroditur nga dhembjet nuk jan ngrthyer me kaq dshir, pr t mos thn epsh. Ata kan kan par/br n ndrr se si do t binte pushteti komunist. Atyre iu sht kumtuar filan gj, me saktsi, tamam si ngjau (…) vite, muaj, dit para se t… Ndonjri i ka br edhe atentat Prijsit-shtet, ose zyrtarve t tjer t lart. Nuk e ditke?! Po, n fakt, ti s’ke si ta dish, se nuk ishe pjell akoma… Meq nuk ia hodhi njeri prangat, atentatori (gjakmarrsi i popullit) shkroi edhe nj, dy, ose dhjet romane me kt tem, disa drama, pa folur pr vllimet me kujtime. Zoti e di sa net jan gdhir e sa djers ka rrjedhur urg n Lindje jo pr zbrazjen, po pr mbushjen e sirtarve. Nuk mungojn as ata q peshojn m pak se dshmit e veta prej t prndjekuri, t burgosuri, gardian e viktima bashk, gardian t penduar e viktima q s’doln aq t bess sa pritej, xhelat e t varur, por sidomos t varur. Nuk mungojn ndofta as t pafatt, t cilt, pa mundur t sigurojn ndonj dshmi, grryhen nga zilia q s’kan br nga pak burg, qoft edhe pr vjedhje, se edhe vjedhja n at koh ishte shenj kryengritjeje.

    T ngjeth mishin lehtsia me t ciln qnia njerzore e fundshekullit XX prvehtson kujtimet e t tjerve, vuajtjet, trimrin dhe menurin. T vjen t bindesh se vrtet n vend t t varurit pa emr duhej t ishte varur gjysma e t pranishmve!

    Mirpo, si t gjitha gjrat e stisura q rreken t’ia kalojn s Vrtets, edhe sajimi i disidencs s paqn ka nj mangsi. Duke synuar t rritin prmasn e asaj q “kan br” kundr regjimit, ata rritin gjer n absurditet egrsin e tij. Dhe bien ksisoj n marrzin e hapur me duart e tyre, domethn sjellin dshmi t pakundrshtueshme se n at regjim do lloj disidence ka qen e pamundur. Me kalimin e kohs, fal halleve t tranzicionit, ata dalin si qnie q kan mposhtur vet t pamundurn. E si t till, nuk u mbetet vese t ndrmarrin nj shtitje rreth bots, t mbajn fjalime, t japin autografe, t sulmojn shoshoqin etj. Nuk sht e leht t prfytyrohet se sa do t kishte humbur kjo tragjikomedi nse martirt e von do t kishin vuajtur vrtet.



    Cila nga ikonat nuk sht e rreme?!



    N kishn e drunjt Schitu Crasna t rrethit Prahova, n Rumani, n portn e djatht, gjenden dy ikona q duken mse t rndomta, ndonse jan t pazakonta. N t dyja paraqitet Jezu Krishti. Portretet ngjajn tejmase dhe n pamje t par nuk shquhen nga njri-tjetri. Prve ngjyrave t njjta, t njjtn madhsi e trajt kan syt, e njjt sht hijeshia, vezullimet, vshtrimet, veshjet, qndismat, shprehja e duarve, e buzve, t gjitha. Shum besimtar, t ardhur nga t katr horizontet, bien n gjunj para dy shptimtarve, falen para tyre, u puthin kmbt, duart, fjalt e shkruara dhe largohen pa ditur se jan falur kuturu, si n bixhoz.

    Sepse vetm njri nga dy Jezu Krishtt binjak ka aureol rreth koks! Sepse vetm njri prej tyre sht kryqzuar, vetm njri sht ngjallur s vdekuri.

    N aste kthjelltie t papritur, apo edhe kafshimesh ndrgjegjeje, ndonjri prej ngadhnjimtarve t sotm ndofta edhe pyet veten: Po shpirti i atij q u var?! ’bn tani shpirti i tij? Ku ndodhet; na sheh vall; a ka ndonjfar ndikimi ndaj s ardhmes son n kt jet (se ndofta edhe n jetn tjetr, n past, do ta bjm sebep nj identitet si ky i tanishmi)? Dhe pyetjet, - meq hprh nuk na jan hapur kufijt e bots tjetr dhe ende presim vizn, - marrin nj prgjigjje t thjesht:

    - Po at e varn… E varn m dat… t vitit…

    N varje merrnin pjes t gjith. Merrnin pjes ata q e spiunuan, ata q e cytn t fliste kundr, ata q ia ndjen rrezikun, ata q urdhruan arrestimin, ata q e zbatuan arrestimin, ata q e gjykuan, ata q e dnuan, ata q vulosn dnimin, ata q e prbaltn n gazeta dhe n vesht e popullit, ata q e varn, ata q e lan pa varr, ata q deshn ta mbronin, por s’kishin si, ata q kishin si e nuk lvizn as gishtin, ata q mezi pritn ta varnin, ata q ishin dakord me bindjet e tij, ata q ia gjetn varrin, ata q shkruan t vrtetn, ata q e ngritn t varurin n qiell, ata q ia bn varrin shtatore, ata q mblidhen ta prkujtojn saher u jepet rasti, ata q e prgojojn pas vdekjes e pas ngritjes n qiell, ata q flasin n emr t vuajtjes s tij, ata q kan krcyer si pleshti nga njri identitet n tjetrin, domethn ata q s’kan br asgj e mbetn gjall, ose ata q mbetn gjall, se nuk bn asgj.

    Nuk sht turp t mbetesh gjall. Por s’sht ndonj nder i veant q t mburresh vetm me kt.

    E meq ditt e zeza t tranzicionit nuk japin shpresa t zbardhen, e meq n dit t tilla nuk para ke me far plage t mburresh, - se plagt jan shtuar dhe nuk shquhen fort nga njra-tjetra, - me nj mall jo krejt t shndetshm, t pranishmit n varje mund edhe t betohen se “Varja kaloi n nj atmosfer t ngroht e miqsore”.



    * Kjo ese u botua n rumanisht n disa numura t s prjavshmes „Timpul” (Koha) / 2006.
    *Gazeta Tema - Dhjetor, 2006
    Ndryshuar pr her t fundit nga Fiori : 16-12-2006 m 00:16
    wrong verb

  20. #20
    askushi Maska e Askusho
    Antarsuar
    27-08-2012
    Postime
    668
    Faleminderit
    0
    14 falenderime n 12 postime
    DISA NGA MENDIMET KRITIKE N GJUHN SHQIPE PR KRIJIMTARIN A. KYYKUT

    (fragmente)


    "Ekzistenca e kompleksit shqiptar, q i detyrohet nj vendi t vogl me nj popull dhe nj territor t debatueshm, t glltitur dhe t braktisur nga perandori, me nj gjuh thuajse t pamsueshme dhe me nj krenari q s'gjen qetsi, na dshmohet nga shkrimtari i ri Ardian-Christian Kyyku me romanin e tij m t freskt, "Nj fis i lavdishm dhe q jep shpirt" Epika labirintike, me pesh t rnd, prbn nj dhurat t vrtet q na zbulon nj romancier t shkolls s atyre q e magjepsin lexuesin fal shpirtit inventiv magmatik dhe fryms ideprftuese, garanci kto pr ofertn e pasur n fate dhe personazhe t dors s par t fisit t lavdishm e q jep shpirt. "Nj fis i lavdishm dhe q jep shpirt" sht nj libr fondamental i Shqipris, i shkruar n gjuhn rumune, sikur kjo e fundit t qnkej br brenda nats nj nga gjuht zyrtare t OKB-s..../ GEO VASILE Revista "Luceafrul", Bucuresti, 30 Dhjetor 1998

    "33 episode t nj sage q paralajmron nj mitologji t re ballkanike... Ardian-Christian Kyyku sht nj nga vegimet e mdhenj t prozs bashkkohore". (Dan-Silviu Boerescu, Mitologjia e re ballkanike, revista art-Panorama, qershor 1998)

    "N romanin e tij t ri Nj fis i lavdishm e q jep shpirt (libri i tret n gjuhn rumune, pas Viti kur u shpik mjellma, 1997, dhe E fshehta e mbl e marrzis, 1998)
    Ardian-Christian Kyyku e on m tej projektin e tij t guximshm t nj mitologjie t re ballkanike". (Dan-Silviu Boerescu, Kronika e nj historie apokrife t s mallkuars Balcania Magna, Parathnie e botimit t par, Bukuresht 1998)

    "... librat e tij jan nj vegim... N kushte kulturore normale, Kyyku do t ishte kqyrur si nj Markez i Evrops Juglindore... Kyyku sht fmija-mrekulli i nj Rumanie q sjell ndrmend se dikur quhej Traki" (Vasile Andru, Revista Plural, anglisht, Bukuresht, 2000, nr. 4, f. 157)

    "... nj roman i vllimshm dhe i mahnitshm, i titulluar Nj fis i lavdishm e q jep shpirt, shkruar me ambicje e zhdrvjelltsi t madhe, q i ka vn detyr vetes, as m shum e as m pak, por ta rishpik Ballkanin n kndvshtrim parabolik. Autori dshmon nj siguri t pazakont n t shkruar, aq sa nuk t vjen t besosh q gjuha e tij amtare nuk sht rumanishtja, por shqipja. Ky Kadare i ri, me streh jo n Paris, por... n Bukuresht, vjen t na kujtoj neve, shkrimtarve dhe lexuesve rumun, se burimet e fantastikes jan t pashtershme..." (Dan Stanca, Nj shqiptar shkruan letrsi n rumanisht, gazeta Romania libera, 26 janar 1999)

    "Specifika ballkanike sht vshtir t'u prshkruhet atyre q nuk kan qen ndonjher n kontakt t drejtprdrejt me mizerien e kudondodhur e t gjithfuqishme t ktyre trevave... At q nuk (para) guxojn ta bjn prozatort tan t shquar autokton, ia ka dal mban ta bj me kt roman nj alien, nj i huaj, nj ... shqiptar". (Alcor C. Crisan, Dashuri dhe pranga n Portat e Orientit, revista Viata romaneasca, gusht 1997)

    "... Ardian-Christian Kyyku na shfaqet si nj nga siluetat e kalibrit t madh n prozn e sotme, qoft ajo rumune, shqiptare, ballkanike apo kontinentale. Sepse vlera e ktij autori i kaprcen ... kufijt e nj atdheu dhe t nj rajoni gjeografik, duke synuar drejt nj shprehjeje t fuqishme, me prdorimin e nj regjistri simbolesh shkundullues... Ai ka aftsin t ngjiz nj univers imagjinar kolosal". (Titus Vjeu, Nj Markez ballkanik, ese, Bukuresht 2001).

    "Ardian-Christian Kyyku ka dy atdhe letrar, t cilve u thur lavde n ato q shkruan. Ndaj Shqipris ndjen prgjegjsin q ndjen genetikisht ndaj vendlindjes dhe ndaj fjalve t para. Rumania sht nj zgjedhje shpirtrore, t ciln s'do ta kish ndrruar me asgj. I ardhur nga nj trev e pasqyruar n Ohrin mitik dhe nga nj trysni e egr e shformuese ideologjike, historia e prozs s tij sht, n fakt, triumfi i nj talenti vigan. N moshn tridhjetetre vjeare, q do ta mbush s shpejti, ai sht i bindur se Zoti mban ann e atyre q shkojn gjer n fund. Mirse ke erdhur n letrsin rumune, Ardian-Christian Kyyk!" (Iolanda Malamen, Ziua literar, 26 gusht 2001)

    (Ardian-Christian Kyyku dhe romani i tij "Lumenjt e Saharas")

    Ka shkrimtar q kan vdekur s gjalli, pena e tyre rreket t shtrydh ndonj pik letrsi n kujtim t madhshtive t vjetra, por m kot. Ka t tjer q shkruajn vetm pr ambicionin e t brit letrsi, pr t thn se ata jan shkrimtar. Por kto jav, publikut shqiptar i ofrohet mundsia t lexoj n gjuhn e tij nj shkrimtar t vrtet. sht hap pozitiv q shtpia botuese "Onufri" boton m n fund veprn e njrs nga penat m t fuqishme t letrave shqipe bashkkohore. Ndoshta fuqia dhe talenti i jashtzakonshm i Ardian-Christian Kyykut do t shkund kt status quo t prbr shpesh nga monopole emrash e klanesh t privilegjuar me merita t tejshkuara. / ELVIRA DONES "Bota shqiptare", Rom 2000

    ***
    ... Vepra e Kyykut ka nj si shkujdesje dhe shkaprderdhje t urtsuar, q duket sikur vazhdimisht humb form dhe pikrisht kjo humbje forme sht forma e saj perfekte... Semantika e tij sht e lirt, nuk i beson peshs s teprt sublime dhe as vuajtjes brehtiane, q medoemos fjala t przgjidhet pr t patur ve nj kuptim, t dshiruarin nga autori, as shumsi kuptimesh ezopiano-moderne, por njrin, m t parin, at q mendja ciku m shpejt, pa sforcim, i cili n rilexime t tjera shfaqet ndryshe, po aq lehtsisht si n hern e par" / VISAR ZHITI "Rilindja Demokratike", Tiran, shkurt 2000
    Ardian-Christian Kyyku, "Nata pas vitit zero", botoi "Dukagjini", Pej, 1998
    Prozator tashm i sprovuar, Ardian-Christian Kyyku (1969) sht mjeshtr i rrfimit. Kt e ka dshmuar edhe me romanin e tij t par t botuar n Kosov "Mortt" (1997), po edhe me librin m t ri t prozave "Nata pas vitit zero". ..
    ...Prandaj, mund t prfundojm se, fraza gracioze, mendimi i thell dhe sugjestiv, materia fluide e mbrujtur me nj ndjeshmri dalldisse, librin "Nata pas vitit zero" e shquan ndr veprat m t veanta n prozn ton dhe autorin si mjeshtr t prkryer t saj. / RAGIP SYLAJ Illyria, USA, 2002

    ***
    Ndonse me nj dimension t fuqishm metafizik, romani i Kyykut ka edhe nj dimension tjetr, ndoshta po aq t fuqishm realist. Madje, pa mtuar t shprehem n mnyr absolute, kam prshtypjen se "Engjjt" sht vepra m realiste e tij, nj realitet i prshkruar me ngjyra t ndezura, q na jep shkas e mundsi t deprtojm m mir n botn e tallazitur t karaktereve. VIRGJIL MUI Revista Klan (Tiran) dhe Java (Prishtin), shkurt 2003

    Libri m i ri i autorit t romanit "Mortt" (Dukagjini, '96), i cili ishte zbulim i vrtet pr opinionin letrar shqiptar. Novelat e prmbledhura n kt vllim dshmojn se Kyyku rrzon kallpet e nj pjese t prozs shqipe dhe se suksesi i romanit t par nuk ishte i rastsishm. Rrfime q shquhen me ekspresivitetin e fuqishm dhe shkathtsin e veant, sidomos n kalitjen e gjuhs, e cila te Kyyku rrjedh e pastr dhe papengesa, me freskin e burimit t Lasgushit dhe me nj figurshmri t rrall./ Katalogu i botimeve t "Dukagjinit", Prishtin 1998 /

Faqja 1 prej 2 12 FunditFundit

Tema t Ngjashme

  1. Gjergj Kastriot Sknderbeu
    Nga Arbushi n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 431
    Postimi i Fundit: 17-01-2015, 11:15
  2. Atentat ndaj gjyqtarit te Gjykates se Larte, Ardian Nuni
    Nga Brari n forumin Tema e shtypit t dits
    Prgjigje: 6
    Postimi i Fundit: 14-02-2009, 20:48
  3. Krishterimi nder shqiptare
    Nga Anton n forumin Toleranca fetare
    Prgjigje: 6
    Postimi i Fundit: 30-06-2008, 13:52
  4. Prgjigje: 12
    Postimi i Fundit: 04-05-2004, 14:39
  5. Kisha (Nje analize e kishave qe ekzistojne sot ne bote)
    Nga Matrix n forumin Komuniteti protestant
    Prgjigje: 30
    Postimi i Fundit: 26-04-2004, 10:16

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •