Close
Faqja 36 prej 43 FillimFillim ... 263435363738 ... FunditFundit
Duke shfaqur rezultatin 701 deri 720 prej 850
  1. #701
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    18-10-2009
    Postime
    50
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Po kta gollobordasit nga vijne a ca jane?
    Me behet cici

  2. #702
    i/e regjistruar Maska e fegi
    Antarsuar
    29-05-2009
    Postime
    5,840
    Faleminderit
    0
    4 falenderime n 4 postime
    Citim Postuar m par nga kikirik Lexo Postimin
    Po kta gollobordasit nga vijne a ca jane?


    Golloborda sht shqiptare

    Fakte Historike n lidhje me origjinn e qytetarve t Gollobords



    Nga Kujtim Stojku

    Koht e fundit po diskutohet dhe po shkruhet pr disa materiale gjoja t zbuluara pr identitetin e heroit ton kombtar Skndrbeun. Pr ne kto nuk jan t njohura por i uditshm sht fakti se edhe disa ka-lemxhinj i kan vn detyr vetes ose m mir t themi ua kan vn detyr q ta zhveshin Skndrbeun nga disa gjra q nuk i ka pasur dhe ta paraqesin ashtu si sht. Tashm dihet dhe gjithsekush ka dgjuar lloj lloj brokullash pr t ndryshuar historin . Vendi yn duke qen nj vend q sht kufizuar gjith-mon me veten e vet dhe me pjest e trungut e tij jan shkputur me dhun dhe dhn t tjerve,gjat ksaj kohe nuk kan munguar dhe vazhdojn edhe sot diversionet kulturore,fallsifikimi i fakteve his-torike, pastrimet etnike duke prdorur dhunn ushtarake,dhe gjith ktyre u paraprijn disa kalemxhinj n fillim q gjoja duken sit pa rndsishm dhe se po mundohen t tregojn t vrtetn. Hapat galopant q bn vendi tashm pr t antarsuar n BE, dhe pr nj lvizje t lir,deri diku po ja prt hovin ktyre tril-limeve dhe falsifikimeve t historis. Para disa kohsh do t lexoja shkrimin e nj autori q pr mua nuk ishte i njohur, dhe m par nuk kasha lexuar asgj prej tij dhe ky shkrim kishte emrin e nj Cvetan Maz-niku i cili theksonte se se n nj krahin t n veri t Shqipris dhe veanrisht n krahinn e Gollo-bords s Dibrs kishte nj popullsi kompakte si nga pikpamja territoriale po ashtu edhe gjuhsore. Kjo krahin sipas tij sht minoritare dhe se aty jeton nj minoritet Maqedonas dhe se ai ka gjihn e vet maqedonishten, banesat dhe veshjet e tij karakteristike. Me kto q shkruan ky far Cvetani i cili krkon q t shklqej me hulmutimet e tij shkencore hajde po deshe e mos vr kujn.Gjat gjith ktyre viteve t tranzicionit far nuk na kan dgjuar vesht. Emigrantt shqiptar q jetojn dhe punojn n Greqi po ndrrojn emrat e tyre dhe detyrohen q t ndrrojn fen e tyre vetm e vetm pr t pasur m leht sig-urimin e nj vendi pune dhe t mos dbohen nga shteti grek. Tashm dihen synimet dhe qllimet e qarqeve t caktuara greke pr Verio Epirin. Dhe gjith kt politik ekspansioniste emigrantt shqiptar po e vuajn mbi kurrizin e tyre. Ne heshtim dhe jemi t durueshm, jemi edhe nevojtar sepse vuajm pr bukn e gojs duke duruar shtypje dhe tortura nga m t ndryshmet dhe nga m njerzoret, dhe kjo vjen vetm e vetm se duam t jetojm por jot poshtrohemi. Po ashtu nuk jan t rastit shkeljet flagrante t kushtetuts nga kryetari i bashkis Himars Vasil Bollanos q nga tabelat e rrugve dhe m tej i ka vn n gjuhn greke. Nqofts do t veprohej kshtu n nj vend tjetr qoft edhe n greqi far reagimi do t kishm?

    Shqipria dhe minoritetet

    Ne si shqiptar gjat gjith historis son u kemi mbijetuar tallazeve t mdha t historis deri sa erdhm dhe u rrudhm kaq sa jemi sot. Dhe pa zgjidhur akoma kt problem na del nj problem tjetr q sht i njjt me t parin por vetm se njri sht sllav dhe tjetri sht grek. Tani natyrshm shtrohet pyetja se a mund t shkohet drejt Evrops me mendsi t tilla mesjetare?. Po ta shikojm historin e popullit ton sht nj histori dhimbjesh, nj histori ku populli shqiptar i ka mbijetuar historis duke u mbrojtur pa reshtur n trojet e tij historike. Edhe Bullgaria ka pretendimet e saj ndaj vendit ton. Nn politikn e gjoja t mbrojtes s minoriteteve ata po zhvilloojn nj poltik t vjetr me qlllime t caktuara sipas planit t Nairtnies. Bullgaria para disa vitesh paisi rreth gjashtqind dibran me viza bullgare, dhe kta i pra-nuan kto viza vetm se Bullgaria ishte n dymbdhjetshe dhe mund t lviznin lirisht. Por pot a analizo-jm me hollsi kt fakt do t shohim se diplomacia e shtetit Bullgar n vshtrimin e par duket si mod-erator dhe kontemporan, por n thelb ajo sht tinzare dhe me qllime aneksuese ndaj vendit ton. Pra kemi nj diplomaci t veshur me nj kostum t ri por me astar t vjetr. Qllimet dhe pikpamjet e sllavve ndaj vendit ton dihen prej kohsh qysh se strgjyshrit tan i pranuan me bujari gjat dyndjeve t tyre. Dhe n shprblim t ksaj bujarie ne prsri po paguajm nj hara t rnd. Fill pas proceseve demok-ratike n shqipri u krijuan organizata, shoqata dhe parti mbin si kpurdhat pas shiut. Edhe nga Gollo-bordasit e Dibrs u formuan nj sr shoqatash dhe midis tyre edhe nj parti. Ktu nuk ka asnj gj t keqe sepse u formuan shoqatat dhe partit, por mnyra se si punojn, dhe rrug ndjekin, si financohen dhe a jan n prputhshmri me kushtetutn, dhe se kush sht lideri i tyre shpirtror, mosqofshin kurr kundr vendit t tyre q i rriti dhe i arsimoi, dhe shprblimi q ata duan ti bjn atdheut t tyre sht q t hedhin sa m shum balt mbi t. Faqezinjt,tradhtart dhe spiunt kan ekzistuar dhe do t ekzistojn n kt planet dhe nuk do ti mungojn kurr njerzimit. Dhe po kshtu nuk ka se pse t na mungojn edhe neve. Dhe pr kt soj njerzish me plot gojn i mallkon me fjaltharam qumshtin e nns dhe toka q ju rriti. Por pr kta atdheu nuk sht i mbl dhe i shenjt, sepse do gj q njerzit e quajn t shenjt dhet lart e msojn nga atdheu i tyre sepse ai i rriti dhe i edukoi. Por nuk ndodh me t gjith kshtu. Pr disa ai nuk ka pik vlere dhe thjesht sht nj mjet prfitimi me vetveten,dhe mbi kurrizin e tij bn nj mij e nj t zezat pr t arritur qllimin e tij dhe t atij q i shrben. Mirpo dikush do t pyes se kush sht Golloborda, dhehapsir gjeografike ka ajo sot?

    Treva e sotme e Gollobords shtrihet n t majt t Drinit t Zi, dhe vazhdon nga Trebishti n Viisht shtrihet ana lindore e Gollobords. Kurse n jug pllaja e Gollobords ka majn e Raduit e cila sht e lart 2084m dhe n perendim kufizohet me lumin e Okshtunit. Kjo pllaj n veri shkon deri n kodrat e erenecit q jan 700m mbi nivelin e detit, dhe pastaj vazhdon me fushn e Klenjs dhe fushn e Studns. Pllaja e Gollobords ndodhet n lartsin 1000-1200m mbi nivelin e detit. Sa her ka pas ndarje admin-istrative aq her mund t jet zgjeruar dhe ngushtuar kufiri I Gollobords. Ajo ka qen,sht dhe do t mbetet e Dibrs dhe e askujt tjetr sepse ashtu ka qen prej mijra vjetsh. Dhe pr kt ne do t sjellim fakte dhe dokumenta historike se n ato maja t larta, n do shtpi dhe kala sht valvitur flamuri i kuq me shqiponjn dykrenore, flamuri i Sknderbeut, ku edhe sot e ksaj dite dasmat n kt trev t Gollo-bords kur krushqit shkojn t marrin nusen n krye u prin nj djalosh i pashm dhe i gjat i veshur me kostum kombtar duke mbajtur lart flamurin kuq e zi i cili njihet me emrin bajrak. Dhe pas dasmort kn-dojn nj kng q sht shum e lasht dhe q ka mbrritur deri n ditt tona. E cila thot: Shi i imt I bie n tokn Arbrore Q na lag flamurin e kuq, Shi i imt bie n tokn Arbrore, q na lag krushqit e stolisur. Mirpo Cvetanit, Velos dhe lukunis s tyre q mundohen q do gj ta nxijn dhe ta kthejn s prapthi nuk do t mund t bjn asgj sepse toka e Gollobords dhe e gjith Dibrs sht e vaditur me gjak, dhe se historia e saj nuk mund t shkruhet nga lloj lloj njerzish t cilt mundohen q t falsifikojn historin e saj dhe tani t presim se far do t na nxjerrin arkivat sllave, por pa tjetr ndonj fakt t strholluar si ai i ubroloviqit. Dhe sigurisht pr shrbimet q u keni kryer atyre jeni shprblyer me t drejta studimi,me pasaporta me viz bullgare dhe nnshtetsin bullgare, dhe se kushedi se far tjetr ju sht premtuar,ku ju si nprkat zvarriteni andej dhe ktej pr t helmuar kt mundeni dhe pastaj mblid-heni kutulla nn gur dhe rrinin n prgjim. Ju nuk sht se nuk e dini, por qllimisht dhe me ndrgjegje t plot na rrini me thik pas shpine pr t na e ngulur n momentin m t volitshm pr ju.. As ju dhe as bullgart, dhe kushdoqoft tjetr,as serbt dhe as maqedonasit q nga shekVI-VII-t kur ata erdhn si mu-haxhir megjith arsenalin e tyre ushtarak dhe sipas shkenctarve t tyre nuk mundin ta mohojn dhe t falsifikojn gjurmt e historis. Ka edhe kalemxhinj t tant q shprehen me rezerva ndaj ksaj treve ku nga pa aftsit e tyre pr t njohur historin e vendit t tyre dhe pr t br krkime shkencore trhiqen dhe mblidhen n vetvete si krmilli n guackn e vet duke u ln rrug t lir pretendimeve shoviniste sllave.Por faktet historike jan t forta dhe sht shum vshtir q ti tjetrsosh. Dihet se popullsia e Gol-lobords sht Hilenge dhe gjithashtu po dihet se ajo ka traditn orale,folklorike,kngt dhe gojdhnat t cilat i ka trashguar brez pas brezi deri n ditt tona, po ashtu edhe dy gjuhsin ku disa kalemxhinj duke u kapur pas ktij fakti sepse popullsia e saj sht Hilenge ashtu si sht edhe popullsia e Himars e cila nuk sht Greke dhe ku grekt e trajtojn si pjes t tyren. Bile atje politka greke sht m e avancuar se ajo bullgare sepse shteti grek banorve t himars u paguan nj pension t majm ktyre banorve sepse banort dhe vendin, pra Verio-Epirin i quan t sajat,pra greke. Ndrsa sllavt me sa kam informacion un jan m t vonuar n kt fush. Diplomacia e tyre po tregohet shum e kujdesshme dhe tani ka filluar q t pluskoj si kokoshkat. Nuk sht pr tu habitur fakti se si grekt dhe sllavt i kan kto pretendime ndaj nesh, ku qllimet e tyre ekspansioniste dihen dhe nuk jan faqur sot por kan qen q moti. Edhe n fil-lim t ktij shekulli ku Evropa mundohet t miratoj kushtetutn Europiane dhe ne po bjm hapa golo-pant pr tu antarsuar n t bashk me fqinjt pr nj lvizje t lir, dhe kur dgjojm brokulla t tilla nuk e dim se si do t reagoj Europa e qytetruar. Megjithat le ti kthehemi historis pr t dhn deri diku nj prgjigje pr pretendimn sllav.

    Origjina e fjals Gollobord

    Emrin Gollobord na jepet sipas dokumentit Osman t vitit 1467 ku kjo krahin sht regjistruar me emrin Dukgobrdo ose Dulgobrda. Pra sipas ktj dokumenti stud-juesi H. Sadikaj thekson se vilajeti i Dulgobrdos sht shum i madh. Pra Golloborda ka qen vilajet n vete. Sipas dokumenteve osmane ajo kishte nj shtrirje gjeografike t till, n lindje prgjat lumit t Dri-nit t Zi dhe nga fshatrat Gjoric e Trba vazhdon drejt jugut t territoreve duke prfshir fshatin Hotis-han, Zepisht dhe Manastirecin ku ky i fundit me ratifikimin e vitit 1922 mbet jasht kufirit shtetror. Kurse n perendim vazhdonte nga fshati Llng dhe deri n Bulqiz.. Por kush kan qen banort e her-shme t ksaj treve? Fisi q banonte aty mos ishte fis sllav? N asnj mnyr. Nga defteri Turk i vitit 1467-t ne pam se ishte regjistruar me emrin e Dulgobrdos. Por fisi q ka banuar n kt trev ka qen fisi i Penestve. Dhe se Penestia ka qen krahin Ilire n luginn e siprrme t Drinit t Zi dhe rreth saj. Pra n Iliri ka banuar fisi I Penestve dhe se treva e Penestve prfshihej n mbretrin Ilire. Pra Pe-nestt ishin banort e par t Dibrs t cilt prmenden n vitet 170-169 p.e.s. Ktu na del edhe emri i fisit Deberusose m sakt fisi Ilir i Dobervenga ku m von mori emrin edhe Dibra. Por sipas do-kumenteve t kohs Golloborda na del edhe me nj emr tjetr q njihet Kolloborna,dhe kt emr e gjejm nga konsulli rus I.S. Jasterovi i cili thekson se n kt luft shkojn prpara t gjith bashibo-zukt dhe pas tyre pason flamuri i Kolloborns, pra i Gollobords.

    Gollobordha dhe Arbesht

    Pra ne shohim se sipas ktij konsulli Golloborda shkonte n luft me flamurin e vet prpara malsive t gryks s madhe dhe pr rrjedhim edhe Golloborda ka qen si ato. Por para se t vinin sllavt n Ballkan nga shek VI VII-t, Gollobordasit e Dibrs ishin n trojet e tyre etnike dhe ata banonin n Dibr n trevn e Gollobords e m gjr n lindje dhe n jug me to. Pra ata kan qen Arbresh t pa diskutueshm dhe me etni t pastr po Arbreshe. Edhe e folura e tyre ka qen Arbrisht. Pra ndrsa treva ishte e populluar nga Arbresht dhe natyrisht q edhe e folura e tyre ka qen Arbrisht. Por sa erdhn sllavt ndikoi sadopak q n kt krahin t zbatohej nj process asimilues mbi popullsin Arbreshe t Gollobords q zgjati disa shekuj q nga shek I VII-t deri n shek XI-t. Por duhet t kemi parasysh se gjat gjith ksaj kohe n hapsirn gjeografike ku sot sht vendosur nocioni politik Maqedoni n shek V-VII-t figuronte nocioni iorganizuar I Dardanve ose Albant kan qen banort e ksaj treve. Pas ardhjes s fiseve sllave n Ballkan t Bullgarve nga njra an dhe t Serbve nga ana tjetr,pr nj koh t caktuar edhe treva e pastr Arbreshe psoi ndryshime etnike t cilat ndikuan n jetn,punn,dhe zakonet e arbreshve gjat gjith shtrirjes s tyre gjeografike. Por tashm dihet dhe sht nj fakt i njohur nga historiant qysh nga Herodoti se n jug-lindje t Ballkanit ka egzistuar edhe nj formacion politik i quajtur Maqedoni. Vendasit ishin Maqedon t cilt flisnin gju-hn e tyre. Kta Maqedon klasik sbashku dhe me Ilirt dhe Epirott atje ku mbretronte si mbret babai i Akilit Peleu kishin afrsi t madhe etnike dhe kishin t njjtn prejardhje.Edhe qarqet poltike Bullgare pas shtrirjeve territoriale n dm t fqinjve synonin t krijonin nj shtet Bullgar shum t madh n shtrirje q shtrihej n t gjith Shqiprin, q nga Vlora n Vardar e deri n Selanik, territore q pr disa koh gjat shek VII-VIV-t i kishin mbajtur deri n mesjet. Pra Bullgaria nuk sht se nuk i njeh kto fakte historike por ajo mbetet n mantilitet ajo q ishte n shek e XI-t. N gjysmn e dyt t shek XI-t shteti bullgar pushtoi krahinat themat Bizantine n Shqipri disa prej t cilve i mbajti t pushtuara pr reth 150 vjet. Kshtu pra Dibra dhe e gjith treva Gollobords mbeti nn pushtimin Bullgar. Dhe qysh n kt koh e kan zanafilln toponimet sllave n Dibr dhe m gjr n Shqipri. Pra qysh nga ajo koh nj toponim i till e gjejm edhe n Mat ku nj fshat ka emrin Stojan. Kjo fjal n sllavisht do t thot Ndal sepse gjat pushtimit Bullgar n kt fshat sht br ndalja e ushtris Bullgare nga luftimet e ashpra t trimave Matian. Profesori shqiptar E.abej ka thn se: Pr ngulitjen e gjith ksaj toponie detyrimisht ka ndrhyr edhe administrate shtetrore bullgare e asaj kohe. Dhe gjat perandoris s Dushanit ishte nj shtet ku popujt jo sllav, dhe n radh t par Shqiptart ju nnshtruan shtypjes dhe diskriminimit m t egr ekonomiko sho-qror dhe fetar.Pra me sa shihet nga dokumentat historik treva e Gollobords s Di-brs gjat ksaj periudhe historike i prkiste nj origjine t vazhdueshme Arbreshe, por nga trysnit dhe veprimtarit e ndryshme asimiluese ushtroheshin mbi t mori ngarke-sash konvencionale ortodokse por edhe t dy gjuhsis shqip dhe bullgarisht. Pra ashtu si theksoi m lart professor E.abej, ky process ishte nj process i gjat ku ndikoi ad-ministrate e shtetit bullgar q gjuha t prvetsohej aq sa u prvetsua si gjuh e dyt bullgarishte, krahas gjuhs shqipe, dhe kjo popullsi me fe ortodokse veproi pr disa she-kuj. Pra pasi shteti bullgar i asaj kohe filloi q ti pushtonte tokat e Arbris dhe gjat ktyre pushtimeve pat ndikime n etnosin Arbresh. Kshtu q n kuadrin e perandoris bizan-tine t lindjes po krijohej nj bashksi fisesh bullgare me przierje sllovene,mongolsh,aziatiksh,preenge t vilat pretendonin q t forcoheshin dhe t zgjeroheshin. Q t gjitha kto kishin territorin dhe qendrn e tyre n nj krahin fqinje me Gollobordn e cila ishte Carev Dvori i presps. Pra kto bashksi fisesh bullgare ki-shin synime pushtuese jo vetm ndaj trevs arbreshe t Gollobords por pr t gjith Dibrn. N vitin 870 knjazi Boris e lidhi kishn bullgare me patriarkann greke t Konsta-dinopolit. Dhe kt emr Konstadinopol e ka marr nga perandori Konstadin q ishte biri i Iliris dhe as i bullgaris dhe as i Greqis. Dhe n vitin 886 Klementi hapi shkolln e par n Ohr dhe Devoll,pra si duket edhe n Dibr ku pr shtat vite msim u ar-simuan 3500 nxns. Dhe nj pjes e ktyre nxnsve ishte nga Dibra. Dhe qysh ktu shihet qart zanafilla shqiptare ortodokse n Rekn e siprme t Dibrs. Qysh n kt koh tek banort e ksaj treve nisi t shkruhet shkrimin sllav tek arbresht e Dibrs.Pr kt studjuesi I.Sadikaj na sjell nj document prov ku thuhet se nj fanarist vllah me emrin Neofit Duka shprehet se : Ata arbresht e lan gjuhn zonj greqishten dhe prdorin gjuhn barabare. Gjuha zonj ktu ishte gjitha greke, dhe ata shkrimin sllav e pranojn me lehtsi pr tju kundrvn atij grek. Pra lexues i dashur besoj se nuk do shum koment pr t kuptuar se sa shtrenjt e paguajtn arbresht bujarin dhe mik-pritjen e tyre, dhe nj hara i till me sa duket n kt fillim shekulli krkon t na prsritet edhe sot. Gjithashtu po nuk sht e rastit para katr-pes vjetsh u dha nj lajm se qeveria shqiptare kishte br nj marrveshje me qeverin Greke pr tu future n shkollat e mesme gjuha greke. Shpresoj q kjo t jet nj lapsus i imi dhe t t mos ket qen nj lajm i vrte. Pra qllimet dhe piksynimet greko-sllave qysh se ata erdhn si muhaxhir tashm doln n dritn e diellit. N njrn an grekt dhe n ann tjetr sllavt dhe Arbreshve nuk u mbetej gj tjetr vetm se t rrmbenin armt dhe t prballeshin me at q u trokiti n der si mik dhe tash u ishte kthyer n armik. Qysh n gjysmn e dyt t shek XI-t filloi pushtimi i tokave t Iliris nga Bullgart dhe Srbt. Ndaj ktyre pushtuesve filloi nj qndres e pa shembullt Iliriane. N kt koh n trevn e Gollobords ku edhe sot bullgart pretendojn se sht e tyrja, mu n krahun e majt t drinit t zi kto ushtri mercenarsh do t ndesheshin n nj vj mbrojtje t pa shembullt. Dhe kjo vij mbrojtje krijohej nga kalat e Trebishtit, Llademerics, Krajks dhe maja e kalas s Homeshit. Kto kala sbashku me ato t krahut t djatht t drinit t zi krijonin unazn mbrojtse t trevs s Dibrs. Studjuesi Dibran Rakip Sinani n hul-mutimet e tij shkencore pr luftn q zhvilluan arbresht n kt koh thot se ushtria bizantine n vitin 1259 sulmoi dhe pushtoi arbrin prsri. Pra Arbria ishte kthyer tashm n nj shesh lufte. Dhe n vitin 1330-t perandori bizantin urdhroi q n ksht-jelln e Dibrs t vendoseshin garnizone ushtarake Bizantine. Dibra qysh n kt koh e kishte ndrtuar kshtjelln n Sfetigrad, n Varosh afr Qaf Murrs, n Kojavec dhe n idhn. Kto kshtjella i prdori edhe Gjon Kastriot n vitet 1443-1467 n luftn kundr pushtuesve turq. Bile tashm keni dgjuar se ai nuk quhet m Gjon por Ivan dhe se popullsia e Dibrs sht nj popullsi e przier. Kto po na I thon njerz t shkolluar pr tn treguar se kush ishte Skndrbeu i vrtet dhe se nuk sht ai q njihet sot nga bota. Zot t lutem ruaj kta njerz nga mend se nuk din se far thon.

    Pra deri ktu ne nuk shohim se Dibra dhe Golloborda t ken qen banuar nga bull-gart ose vendasit t jen asimiluar nga ata. Pas ktyre t dhnave historike ne shohim se banort e ksaj treve kishin kshtjellat e veta dhe kan br nj qndres t lavdishme kundr bullgarve. Sepse natyrisht vetkuptohet ata po t ishin bullgar ose n prgjithsi sllav nuk kishin arsye q ti rroknin armt kundr tyre dhe t ndrtonin kshtjella pr tu mbrojtur. Nuk e di se far faktesh do t na nxjerrr shteti bullgar por si do ti prgnjshtroj kto fakte his-torike. Edhe vet studjuesit sllave fardolloj mnyre q t prdorin pr ti prgnjeshtruar prap se parap nuk mund q t na mohojn origjinn. Historin e nj populli nuk mund ta vjedhsh, ta tjetrsosh, dhe nqoft se arrin ta tjetrsosh prap se prap nj dit do t dal n shesh. N nj libr t nj historiani t huaj kam lexuar se historia e grekve nj dit do t shkruhej nga e para.Besoj se sht shum e qart thnia e ktij historiani dhe nuk do m koment. Pra m sipr tham se emrin Gollobord e gjetm n defterin turk t vitit 1467 me emrin Dulgobrdokurse tradita gojore na e kep me emrin Gollobrdo.. Nj fshat me nj emr t till e gjejm n zonn e presps t rrethit t sotm t Bilishtit n perfekturn e Kors. Tani le ta shohim me kujdes fjaln Gollobrodo. Pra-pashtesa e fjals brdo do t thot mal, sepse edhe n Kosov gjendet nj qendr min-erare e emrtuar Novo brdo. Ndrsa parafjala Goll n gjuhn e kulluar shqipe do t thot vend I zbrazur. Gjat shekujve pa tjetr q fjala ka evoluar dhe ka arritur n vet-vete si toponim sllav. Port mos harrojm se nuk ishin sllavt ata q e pushtuan t part Ilirin pr nj koh t gjat, para tyre tashm dihet se kan qen romakt t cilt kt qendr minerare n Kosov e quajtn Nova Monte. Pra duket shum qart se pushtimet e huaja sa her q kan ndodhur kundrejt nesh kan ln gjurmt e tyre. Rasti i msiprm tregon qart se pas largimit t Romakve kemi nj ndrhyrje tjetr nga ana sllave dhe kto ndrhyrje ne e lidhim edhe me emrin Gollobrdo pr t ciln men-dohet se ka rrjedhu nga emrat Kalabrdenj q do t thot Kalabri, ku u institcionalizua nga na e sllavve sikur t ishte nj emr sllav por n fakt si e pam ky emr sht shqip. Profesori Rus A.M. Salishev shprehet se: Kishin jetuar ather Shqiptart Kalabrii q duke u shprngulur prej aty n shek e XV_t quhen Galabrdenj, pra njerz nga Golloborda. Pra qysh n shek e XV-t kjo trev nga sllavt sht quajtur Gollobord. Pra si shihet gjat historis ky emr ka psuar luhatje t shumta dhe kt nuk mund ta hedhin posht studjuesit sllav, se kjo trev ka qen e banuar nga Shqiptart. Bile bile ata vet e kan vrtetuar se banort e Gollobords jan Kalabrdenej q do t thot Arbresh-Shqiptar, dhe n vendin ku jan shprngulur ata nga vet studjuesit sllav jan quajtur Arbresh-Shqiptar. Nj tjetr studjues sllav na jep nj fshat tjetr me emrin Vele Brdo. Pra si e theksuam m sipr pjesa e kompozits Brdo sht e njllojt si tek fjala Gollobrdo. Golloborda na del edhe me nj fjal tjetr Kolloborne e cila bn pjes n qarkun e Dibrs. Pra ky studjues sllav e quan kt krahin me emrin Kol-loborna dhe jo Kollobordhasi e gjejm npr harta dhe shpesh dgjohet emrtimi Gollobord.

  3. #703
    SHKOZA
    Antarsuar
    28-08-2004
    Vendndodhja
    Prizren
    Mosha
    40
    Postime
    607
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Para disa muajve pata rastin qe per disa dite rresht te vizitoja te gjitha fshatrat e krahines se Gores - Komuna e Sharrit ( ish Dragashit ), krahine kjo e populluar nga komuniteti goran. Goranet jane nje popullesi qe jeton ne pjesen me jugore te Kosoves ne zonat e thella te maleve te Sharrit , te vendosur ne 18 fshatra dhe ne 6 fshatra ne rrethin e Kukesit. Ata flasin nje gjuhe te perzier bullgaro-serbe , jane te gjithe muslimane dhe veshjet kombetare sidomos te burrave i kane gati identike me ato te shqiptareve te malesive te Sharrit si Opojes, Lumes, ose malesise se Tetoves. Shfrytezova rastin dhe pyeta shume banore te fshatrave te Gores se qfare dinin per origjinen e tyre. Mesova se disa lagje te disa fshtrave kishin origjinen nga Hasi i Shqiperise si nje pjese e madhe e banoreve te Rapqes, Krstecit etj. Fshati me i madhe i Gores Restelica thone se jane me origjine nga Topojani i Lumes. Shume banore te disa fshatrave tjera me thane se ishin te ardhur nga fshatrat e Dibres. Kurse banoret e fshatit Mlike dhe disa lagjeve te disa fshatrave thonin se jane me origjine nga Halepi i Sirise. Sipas gojedhenes ata kishin arritur se pari ne Shkup dhe pastaj ne fshatin Mlik nga Halepi qysh ne kohen e Perandorise Bizantine, pas lufterave qe ishin bere atje. Poashtu edhe xhamia e fshatit Mlike sipas nje shkrimi te vendosur ne xhamine e rindertuar datonte qysh nga viti 1269, mos gabofsha. kjo familje ishte perhapur pastaj ne disa fshatra ku kishin disa lagje. Poashtu edhe sot e kesaj dite nje pjese e mire e tyre e mbajne mbiemrin Halepac.

    SHKOZA nga Prizreni
    ATDHEU MBI TE GJITHA

  4. #704
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    16-03-2010
    Postime
    1
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    a mundet dikush te me ndihmoj rreth mbiemrit krasniqi?

  5. #705
    i/e regjistruar Maska e fegi
    Antarsuar
    29-05-2009
    Postime
    5,840
    Faleminderit
    0
    4 falenderime n 4 postime
    Citim Postuar m par nga nicky100 Lexo Postimin
    a mundet dikush te me ndihmoj rreth mbiemrit krasniqi?
    Fisi Krasniqi.
    Mund te jete koncidence interesante qe ky Nike, nga i cili u formua fisi Nikaj, te jete vendosur per here te pare pikerisht ne territorin e Nikijve te meparshem, por nuk eshte e mundur qe ky te kete pasur lidhje gjaku me atin e pare te Nikijve, edhe pse edhe ai quhej Nike, por, si? permendem, kishte jetuar shume kohe perpara vitit 1330. Per rrjedhoje, as Nikajt e sotem nuk jane pasardhesit e Nikijve, te cilet permenden se fundi ne vitin 1582. Atehere lind pyetja: Cili ishte dhe prej nga erdhi ai Nike qe u be kryepari i fisit Nikaj?
    Ne Nikaj dhe Krasniqe ka qarkulluar gojedhena se, Nikajt dhe Krasniqja jane fise vellezer. Madje, thuhet se kane lidhje gjaku me fisin shqiptarte Hotit dhe me Vasojeviqet e Malitte Zi. Sipas kesaj gojedhene, vellezerit Kras Ke9i, Nik Keqi dhe Vas Keqi kane qene eterit e pare te fiseve Krasniqe, Nikaj dhe Vasojeviq. Per t'i shpetuar vales asimiluese sllave, dy te paret u larguan nga vendlindja dhe u vendosen ne Dushaj te Eperm, ne krahun e majte te lumit Valbona, prane fshatit te sotem T'pla te Krasniqes. Vasojeviqet, qe qendruan ne Mai te Zi u bene ortodokse dhe u sllavizuan. Krasniqet ruajten kombesine shqiptare, por ne shek.XVILI u bene myslimane. Ndersa Nikajt, qe u shkeputen nga Krasniqja, per t'u vendosur ne trojet e tyre te sotme, ruajten kombesine shqiptare dhe fene e vjeter katolike. Vertetesia e kesaj gojedhene eshte e dyshimte nga fakti se emri "Hrsato" nga rrjedh emri Krasniqe nuk mund te percaktohet a niset nga nje antroponim "Krasf, si? thote tradita e vendit, por nga fitonimi "hrasto" qe ne sllavisht do te thote "dushk" (pyll haloresh).19' Ajo cka duhet pranuar si e vertete eshte pohimi i Prof.Eqrem Cabejt se, "te tre keto fise jane me origjine shqiptare".2 Prej ketej, del se as i pari i Nikajve mik ishte Nikoviqi.
    Rreth formimit te fisit Nikaj dhe lidhjeve te tij me Krasniqen ka nje tjeter tradite gojore qe nj ihet e besohet me shume se e para. Sipas saj, i pari i Nikajt ka qene Nike Mekshi. Ky ishte vella me Kole Mekshin, nga i cili u formuan Kolmekshajt e Krasniqes, qe etnografikishtperfshijne fshatrat: Shoshan, Kocanaj, Dragobi, Bradoshnice, Dege, Murataj me gjysmen e fshatit Margegaj.2l)Per kete arsye, Nikajt me Krasniqe, ve?anerisht me Kolmekshaj, si dy velJezer, nuk iidhin martesa midis tyre. Ne te vertete, vellazerite e Kolmekshajt nuk numerojne me shume se 15-16 breza nga brezi me i ri i sotem, deri tek ati i pare i tyre, Kole Mekshi, vellai i Nike Mekshit. Madje, vllaznite Qokaj e Vukaj te fshatit Shoshan, qe i perkasin Krasniqes, i lidhin brezat e tyre me Qokajt e Vukajt e Currajt Eperm - fis Nikaj, ne brezin 1 l-12-te.22) Metaliajt e Dragobise-fis Krasniqe, nuk shkojne me shume se 10-11 breza, pa u bashkuar me vllaznite e Currajt te Eperm. Duke njohur mire keto lidhje fisnore, At Shtjefen Gje90vi, ne vitin 1917, i ka quajtur dragobijesit "Currajt e Dragobise"P] Mbi lidhjet farefisnore te' Nikajt me Krasniqen hedhin drite edhe studimet antropologjike. F.Nop9e dhe E. Durham thone se, nS pikepamje antropologjike " Nikajt shkojne ne ndryshim me shume fise te Shqiperise se' Veriut" si Mertur, Shale, Shosh, Toplane, Mirdite, Puke etj.24) Po keshtu antropologu yne i njohur Aleksander Dhima i grupon Nikajt ne tipin antropologjik te Malesise se Vogel, se' bashku me krasniqe. Gash etj.25)

    Me gjersisht kete Linkun.http://www.forumishqiptar.com/showth...t=4230&page=20
    Ndryshuar pr her t fundit nga fegi : 23-05-2010 m 14:25

  6. #706
    i/e regjistruar Maska e fegi
    Antarsuar
    29-05-2009
    Postime
    5,840
    Faleminderit
    0
    4 falenderime n 4 postime
    BAJRAKTARI Q LA EMR T MADH -Halil Isufi
    Nga Riza Spahija

    Nga historian msojm se Pricipata e Balshajve shtrihej n nj territor mjaft t gjr, nga Shkodra deri n zonn e Pricipats s Dukagjinasve. N kt territor ka pasur edhe familje e fise t krijuara nga martesat e oficerve turq m gra vendase. N kto kushte u krijue edhe fisi i bajraktarit t Drishtit, me mbiemer Muhaj. Sipas trashgimis gojore fisi Muhaj arrin 12-13 breza musliman, q po t llogaritet me 35 vjet jeta mesatare e nj brezi, rezulton q t jet nj periudh prej 400 vjetsh n vazhdimsi musliman, pra q nga viti 1600 i Ers Son.

    Halil Isufi i fisit Muhaj, erdhi n kt jet rreth viteve 1845, n lagjen Kala t ish qytetit Drivast (Drishti i sotm). Njeriu i par i ktij fisi quhej Muho, i cili ka pasur edhe dy vllezr t tjer. T tre vllezrit mendohet t ken ardhur nga Turqia me detyra ushtarake dhe fetare. Ata fillimisht u vendosen n fshatin Kullaj-Boks t Postribs. Vllai i vogl, i njohur me emrin Hoxha i Dheut t Drishtit u largue nga Postriba dhe u vendos n Shkodr, n vendin e quejtur inari i Hoxhs s Dheut, afr stadiumit Loro Borii sot. Ky emer i zons u vendos pr nder t tij. Ai studioi pr fe dhe gjith jetn ia kushtoi religjionit n Shkodr. Muhja, vllai i dyt u largue nga Kullaj-Boksi dhe u vendos n Kala t Drishtit, ku krijoi degen e tij, q m von moren prsipr detyrn e bajraktarit. Vllai i madh qndroi n Kullaj-Boks. Prpara fisit t Halil Isufit, detyrn e bajraktarit e kryente nj fis nga Vilza i quejtur Hetaj . Pr kalimin e bajrakut nga Vilza n Drisht u b shkak nj ngjarje. Postriba bie n prpjekje me forcat malazeze, n luft pr mbrojtjen e trojeve, thuhet n vendin e quejtur Maja e Helmit. Ktu vritet bajraktari i Vilzs q mbante flamurin dhe duke mos pasur lufttar tjetr t fisit t tij pr ta zevendsuar, e merr flamurin nj lufttar nga fisi Muhaj i Kalas s Drishtit, dhe neprmes plumbash arrin ta ngrej flamurin n Maje t Helmit. Megjith fisnikrin e fisit Muhaj pr ta ln bajrakun prsri n Vilz, kta, po me fisnikri nuk pranuan ta mbanin m bajrakun, duke e quejtur trimri ngritjen e flamurit n Majen e Helmit dhe n kt mnyr u b kalimi i bajrakut nga Vilza n Drisht. I pari n fisin Muhaj e mori bajrakun i quejturi Has Bajraktari dhe pas vdekjes s tij e merr detyrn e bajraktarit Halil Isufi n nj mosh t re. Ai ishte rreth 20 vje kur e merr kt detyr dhe e kryen n mnyr t shklqyer deri ditn q u vra n moshn 76 vjeare, rreth vitit 1921.

    Halil Isufi ishte nj nacionalist i devotshm. Ai gjith jeten e tij ia kushtoi mbrojtjes s trojeve. S bashku me nacionalisht t tjer t shquar n koh t ndryshme si Tahir Haxhija, Adem Haxhija, Ymer Beqiri e Haxhi Idriz Boksi nga Postriba, Dasho Shkreli e Oso Kuka nga Shkodra, Ded Gjoluli nga Hoti, moren pjes n do betej q u zhvillue n mbrojtje t sovranitetit dhe t integritetit toksor. Halil Isufi merr pjes n Rrethimin e Shkodrs me 1912, n luftn pr mbrojtjen e saj. Osman Kupi nga Drishti na v n dispozicion nj akt guximi t jashtzakonshm t Halil Isufit n Rrethimin e Shkodrs. Ai tregon: Mali i Zi gjuen me topa primitiv nga Kratuli i Boksit n drejtim t Shkodrs. Predha bie brenda telave t rrethimit. N at moment Halil Isufi e kap predhen me dy duart, e v at n sup dhe si ishte me fitil t ndezur e hedh at jasht telave t rrethimit dhe u jep urdhr lufttarve t ulen n pozicion barkas deri sa t plcas predha. Kur plasi ajo i mbuloi lufttart me dhe por nuk u vra asnjeri.

    Halil Isufi merr pjes n Kryengritjen e Postribs n vitin 1916 kundra regjimit austrohugarez. N janar t vitit 1916 ushtrit austrohungareze hyjn n Shkodr. Ata porsa hyn vendosen regjinmin ushtarak t pushtimit. N popull ziente revolta e fuqishme kundr pushtuesit. Forcat popullore t organizuara dhe t udhhequra nga Halil Isufi, bajraktari i Drishtit, Adem Haxhija, vojvod dhe komandant popullor, bajraktari i Boksit dhe ai i Sums, po prgatiteshin pr t filluar nj kryengritje t armatosur kundra pushtuesve austro-hungarez. Komanda austro-hungareze e parashikonte rrezikshmrin q paraqiste kryengritja, ndaj dhe u prgatit pr t pnguar kryengritjen. Ajo drgoi posarisht nj fuqi t madhe ushtarake pr t shtypur Kryengritjen e Postribs. N Drisht ajo drgoi nj detashment ushtarak t pajisur me dy topa e gjasht mitroloza, pasi Drishti ishte qendra e Postribs. Ajo prpiqet t shprndaj kryengritsit q ishin organizuar dhe po prisnin urdhrin e fillimit t kryengritjes. Me gjith q ky detashment zbrazi disa topa e mitroloza nuk ia arriti qllimit. Kryengritsit, nn komanden e Halil Isufit e Adem Haxhis me bajraktarin e Boksit nisen egrsisht kryengritjen. Detashmenti n prpjekje pr t shptuar u nisen me ngut drejt Shkodrs, por megjithat afr Urs s Mesit la t vrar tre ushtar dhe u zun robr dy boshnjak.

    Halil Isufi s bashku me Adem Haxhin merr pjes edhe n Luftn e Koplikut n vitin 1920, ku forcat vullnetare t lufttarve t Postribs s bashku me lufttart shkodran dhe ata t Malsis s Madhe qndrojn heroikisht dhe i zbrapsin forcat pushtuese t armiqve serbo-malazes duke i nxjerrur jasht trojeve shqiptare.

    Halil Isufi ishte nj njeri q i prkiste nj temperamenti sanguin. Ai ishte i gjall, i lvizshm, gjaknxeht me mimik t pasur. Ai ishte njeri shum i afrueshm dhe i dashur me njerzit. Ai ishte njeri me ndjenja t forta por jo t thella e t qndrueshme. Halil Isufi kishte humor t mir, por kt e kishte shum t lvizshm. Ai leht, pr dika fare t thjesht kalonte n humor t keq. Ai ishte njeri me iniciativ, i guximshm, i aft pr t gjetur zgjidhje n momente t vshtira, si qe rasti i largimit t predhs nga zona q rrezikonte jetn e lufttarve n Rrethimin e Shkodrs.

    Halil Isufi ishte njeri me karakter t fort. Pr nga prmbajtja ai ishte me botkuptim idealist dhe besimtar. Ai ishte njeri me vullnet t fort pr t prballuar vshtirsit e jets, pr t siguruar mbijetesn njerzore.

    Halil Isufi ishte njeri i guximshm, trim, besnik, bujar, i vendosur, nacionalist i devotshm. Ai ishte i durueshm dhe deri n njfar mase e zotronte veten duke u prpjekur pr t ruejtur gjakftohtsin n raste konfliktesh, por ai nuk arrinte ta kontrollonte veten deri n fund. Ai kishte karakter burri, peshonte rnd n fjaln dhe vepren e tij, ishte zemerbardh, ishte i zgjuar.

    Halil Isufi ka pasur fizionomi burrrore. Ai ishte autoritar. Mustaqet e gjata t kthyera pak sipr dhe me ngjyr t kuqrremt deri n t verdh duket sikur i jepnin fisnikri e burrri. Syt e kuq i jepnin ashprsin dhe trimrin. Fytyra e bardh n t kuqe prsonifikonte bardhsin e shpirtit dhe peshen e menuris. Ai mbante mbi krye qeleshe t bardh t forms dibrane, vishte anteri me spik, xhamadan ari, akir m spik, gybere shajaku. I veshur kshtu ai t krijonte prshtypjen sikur ke prpara nj plak dymij vjear q shekujt nuk i hoqn gj por i shtuan dhunti. Ai dukej sikur vinte nga thellsit e historis dhe udhtonte drejt pafundsis.

    Halil Isufi ishte njeri i vendosur n marrjen e vendimeve dhe n zbatimin e tyre. Ai nuk e kthente kurr mbrapa nj vendim t marrur edhe sikur t ishte n dm t tij. Kjo prbnte, ndoshta, nj ves t tij, t cilin nuk mund ta quajm kmbngulje pr ta uar deri n fund vendimin e marrur, por nj kokfortsi.

    Halil Isufi ishte njeri i dashur dhe i sjellshm n familje e shoqri. Nuk i dhimbej asgj nga pasuria e tij pr pjestart e familjes sepse, n fund t fundit, thoshte ai, pasuria sht vn me djersen e tyre, ndaj dhe duhet ta gzojn. N familje jetonte me vllezrit e tij, Taf e Dan Isufi, t cilt i donte dhe i respektonte shum.

    Ai ishte burr serioz, megjithat ai e donte shum kngn dhe muzikn. Ai plqente shum kngt patriotike q kndoheshin me laut e ifteli, e sidomos kngt me heronj legjendar si ato t Mujos e Halilit, t Gjergj Elez Alis, etj.

    Halil Isufi ka pasur pasuri dy kuaj shale, dy pend qe, lop, qindra krer dhi, dele, etj. Ai kryent tregun e shtpis, merrej kryesisht me kuaj dhe i donte shum ata. Ai, jo vetm q merrej me drejtimin dhe organizimin e jets familjare, por edhe me drejtimin e bajrakut, me pleqrim gjaqesh e konflikte t ndryshme shoqrore. Ai merrej me drejtimin e lufttarve n bashkpunim me bajraktart e bajraqeve t tjera t Postribs dhe t zonave fqinj si Dukagjin, Shkodr, Hot etj. Ai bashkpunonte edhe me vojvodt e komandantt popullor t Postribs e zonave t tjera.

    Halil Isufi nuk ka qen njeri hakmarrs. Megjithat, pr eshtje nderi, pristigji, integriteti toksor, etj.,ai nuk falte njeri, ishte i rrept. Gjithashtu ai nuk falte edhe kur vartsit e tij nuk i zbatonin urdhrat q ai u jepte.

    Halil Isufi i donte shum njerzit dhe nuk kishte komplekse fetare n drejtim t respektit e dashuris. Ai donte shum Beqir Velen e fisit Dushaj, Ymer Brahimin e fisit Halilaj n Drago dhe djalin e tij, Sadik Ymeri. Ai donte shum familjen e Tyrbetarve. Ai donte shum Kol Kirin, Kol xhuxhen dhe Sylo Begun me vllezr q ishin prej fiseve t mira t qytetit.

    Si thonte, ai dinte edhe t urrente. Ai urrente shum njerzit e pabes, frikacakt, hajdutt, gnjeshtart, imoralt, etj. Ai urrente shum pushtuesit serb e malazes, t cilt kishin vrar e plakitur disa her grat, fmijt dhe pleqt e Postribs. Ata i kishin nj borxh t madh Halil Isufit dhe Postribs, gjith popullit shqiptar.

    Halil Isufi ishte njeri shum besimtar. Prpiqej t kryente t gjitha ritet fetare dhe faljet sipas normave Islame.

    Halil Isufi ka pasur lidhje respekti e dashurie t ndrsjellt me bajraktart e Tophans n Shkodr, t Shals, t Shoshit, t Hotit. Ai ka pasur lidhje miqsore me Adem Haxhin e Boksit, komandantin e shquar popullor, me Elez elen t fisit t njohur Laej te Puks, etjer. Halil Isufi ka marr pjes n t gjitha betejat q jan zhvilluar n mbrojtje t trojeve t kombit, bashk me Adem Haxhin deri sa vdiq n 1921-shin.

    Halil Isufin e donin dhe e respektonin shum bashkkohsit e tij deri n at mas sa q kurr nuk e thrrisnin n emer por me epitetin Bajraktar .

    Ai nuk ka pasur arsim laik por vetm fetar. Ai ka kryer mejtep pr t msuar se si duhet t lidhet muslimani me e Zotin e tij dhe si duhet t adhurohet, si duhet t kryhen detyrimet ndaj Zotit t Gjithsis. Duke qen nj besimtar i devotshm, ai ka fal nga pasuria e tij sipas ligjit Islam t Sheriatit dhe ka ndihmuar familjet e varfra si familjet n Kala t Drishtit dhe n fshatra t tjera.

    Halil Isufi ka treguar nj kujdes t veant ndaj xhamis si ndrtes kulti. N xhami, q edhe sot ndodhet n qendr t lagjes Kala, ai ka vendosur shtylla ans rrugs me fener ndriues, n drejtim t ports s lindjes sipr dhe asaj t prendimit posht. Gjat gjith nats xhamia dhe rruga kryesore e lagjes nga porta n port ishte nn ndriimin e fenerve, q bashk me gjelbrimin e manave ans rrugs dhe dritn e hns krijonin nj pamje t magjishme. Lagjja Kala merrte pamjen e nj qytetrimi n antikitet. N mendjen dhe shpirtin e Halil Isufit reflektohej arti i qytetrimit t Drivastit t lashtsis.

    Halil Isufit i erdhi nj vdekje e shpejt dhe jo e zakonshme, megjithate fisi i bajraktarit ruajti gjithmon burrrin dhe fisnikrin, si e kan pasur rregullat dhe kanuni i maleve. Mbas vdekjes s Halil Isufit detyrn e bajraktarit e mori Myrto Dani, nipi i Halil Isufit, ndrsa sot kt ofiq e gzon Ymer Myrto Muhaj, Djali i Myrto Danit.

    Fisi i Bajraktarit t Drishtit sht fisi m i nderuar n Drisht. Ai ruan traditat m t mira t fisnikris, t bujaris, trimris, t bess, t respektit dhe t dashuris njerzore. N moralin e shoqris njerzore m trimri sht me fal se me vra. Njeriu ka nj jet q Zoti ia ka dhuruar dhe vetm Ai ka t drejt tia marr at. Njeriu sht i privuar nga Zoti i Gjithsis n kt t drejt. Njeriu duhet t jet fals sepse duke falur fisnikrohet shpirti i tij, pra fiton veti hyjnore.

    Halil Isufi do t mbetet kujtimi m i bukur dhe njeriu m i nderuar i Postribs n brezat q do t vijn pas. Ai do t rrezatoj gjithmon tek ne fisnikri, paqe, respekt e dashuri njerzore. Ai do t mbetet gjithmon mishrim i trimris, burrris, bess, fisnikris dhe paqes mes fiseve e bajraqeve t Postribs.

  7. #707
    Special one Maska e muskulozi
    Antarsuar
    09-09-2009
    Vendndodhja
    Aty ku Andrrat mbesin Endrra
    Postime
    69
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Di ndokush ndonje gje per fisin Cakaj
    Everything except truth is a f''''n lie

  8. #708
    i/e regjistruar Maska e fegi
    Antarsuar
    29-05-2009
    Postime
    5,840
    Faleminderit
    0
    4 falenderime n 4 postime
    Citim Postuar m par nga muskulozi Lexo Postimin
    Di ndokush ndonje gje per fisin Cakaj
    Cakolli (mbiemr)
    Nga Wikipedia, Enciklopedia e Lir

    Mbiemri Cakolli, rrjedh nga mbiemri Caka q njifet ne shum rrethina t Kosoves, nj pjes e madhe e ketij t themi fisi, gjindet posaqerisht ne rrethin e komunes s Klines ne fshatin Budislac dhe Bigj, ku edhe mbiemri Caka ka ne gjirin e vete te afermit e tyre me mbiemer Zefi q jetojn po n ket rrethin t kesaj komune. Po nga kjo familje jan t afert edhe Nikolljat t cilet jetojn n komunen e Klines (Nrec Nikolla) bashk luftetar i heroti ton Ndue Perlleshi dhe qendresa e tij ndaj forcave partizane ne kohen e luftes s dyt boterore. Ka mbiemra t till dhe ne komunen e Gjakoves. Me mbiemrin Cakolli kemi edhe nedisa komuna te ndryshme t Kosoves, dhe kemi edhe t pastorin e kishes protestante te Kosoves Fehmi Cakolli dhe gazetarin Bahtir Cakolli, dikur punetor ne RTP dhe udheheqes i programit t nates n at koh. Prejardhja e mbiemrit Caka-Cakolli, llogaritet q nga vitet e 1880 e kendej dhe se ne historikun e saj me von futet edhe Noka i Vogel (Nok Caka) q dikur kendohej n kenget folklorike pr trimerin e tij t shkathet dhe t veqant ndaj rezistences serbe dhe asaj turke ne rrethin e Dugagjinit. Ky fis sht nj fis i ardhur nga rrethi i krahines s Mirdites qe quhen edhe fisi Kaqinar, por ka edhe shum t perkatesis t ketij fisi. Te dhenat gojore tregojn se ky mbiemer ka mbetur pr shkak t lojes s vjeter shqiptare Cak (Cic-mic) pra ne lojen behet nj e ashtu quajtur Cak dhe Dun, por sa sht kjo e sakt nuk kam t drejt t prononcohem aq me siguri t plot. Sikur t behej kontakti i familjeve Caka dhe Cakolli, besoj se do t dilnin deri n nj histori t perbashket t tyre, dhe se mendoj se kjo sht mesa e rruges q t behet nj gj e till.
    Ndryshuar pr her t fundit nga fegi : 30-05-2010 m 14:58

  9. #709
    Perjashtuar Maska e Baptist
    Antarsuar
    20-11-2004
    Postime
    8,758
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga fegi Lexo Postimin
    Cakolli (mbiemr)
    Nga Wikipedia, Enciklopedia e Lir

    Mbiemri Cakolli, rrjedh nga mbiemri Caka q njifet ne shum rrethina t Kosoves, nj pjes e madhe e ketij t themi fisi, gjindet posaqerisht ne rrethin e komunes s Klines ne fshatin Budislac dhe Bigj, ku edhe mbiemri Caka ka ne gjirin e vete te afermit e tyre me mbiemer Zefi q jetojn po n ket rrethin t kesaj komune. Po nga kjo familje jan t afert edhe Nikolljat t cilet jetojn n komunen e Klines (Nrec Nikolla) bashk luftetar i heroti ton Ndue Perlleshi dhe qendresa e tij ndaj forcave partizane ne kohen e luftes s dyt boterore. Ka mbiemra t till dhe ne komunen e Gjakoves. Me mbiemrin Cakolli kemi edhe nedisa komuna te ndryshme t Kosoves, dhe kemi edhe t pastorin e kishes protestante te Kosoves Fehmi Cakolli dhe gazetarin Bahtir Cakolli, dikur punetor ne RTP dhe udheheqes i programit t nates n at koh. Prejardhja e mbiemrit Caka-Cakolli, llogaritet q nga vitet e 1880 e kendej dhe se ne historikun e saj me von futet edhe Noka i Vogel (Nok Caka) q dikur kendohej n kenget folklorike pr trimerin e tij t shkathet dhe t veqant ndaj rezistences serbe dhe asaj turke ne rrethin e Dugagjinit. Ky fis sht nj fis i ardhur nga rrethi i krahines s Mirdites qe quhen edhe fisi Kaqinar, por ka edhe shum t perkatesis t ketij fisi. Te dhenat gojore tregojn se ky mbiemer ka mbetur pr shkak t lojes s vjeter shqiptare Cak (Cic-mic) pra ne lojen behet nj e ashtu quajtur Cak dhe Dun, por sa sht kjo e sakt nuk kam t drejt t prononcohem aq me siguri t plot. Sikur t behej kontakti i familjeve Caka dhe Cakolli, besoj se do t dilnin deri n nj histori t perbashket t tyre, dhe se mendoj se kjo sht mesa e rruges q t behet nj gj e till.

    Na mbyte mor bire me kotesira te tipit vulgas profanum pa asnje kuptim...
    Por mire bere qe deri diku dhe sinjal qe Cakajt nuk jane fis i ndare, po bark e 'mehalle'.
    Emri: Cak; -eshte deminutiv origjinal shqiptar i emrit te njohur Isak; I cili vjen drejte nga periudha e dyte dhe e trete e rezistences shqiptare ndaj asimilimit turk; Periudhe kur jeta publike shqiptare vecme iste shuar dhe kur thirrjet brendafamiljare zene te perditesohen edhe si thirrje publike. Shembull: Nik dhe Kol jane dy forma kryesore te te njetit emer; Nikoll.
    Emri Isak, qe ne disa krahina gjindet edhe ne formen pak me origjinale si: Sak ; [Person qe me vie ndermend si Sak Fazlia, ta zeme]; - Ne formen mbimerore Cakaj, - ne viset qe pranuan te shpalleshin turq (ne periudhen e serbise se pare) - fituan, ose pranuan prapashtesen ~olli, duke marre thirrjen e njohur tashme ne viset prourbane e urbane si: Cakoll dhe Cakolli. Por viset e paturqizuara ruajten format e pastra gjuhesore si: Caka, Caku, dhe kolektiven Cakaj si gjithe Cakajt tjere, ekmr.

    b.b. Troy III p.a.e.
    Ndryshuar pr her t fundit nga Baptist : 31-05-2010 m 00:17

  10. #710
    i/e regjistruar Maska e fegi
    Antarsuar
    29-05-2009
    Postime
    5,840
    Faleminderit
    0
    4 falenderime n 4 postime
    Citim Postuar m par nga muskulozi Lexo Postimin
    Di ndokush ndonje gje per fisin Cakaj
    Akoma nuke dihet saktesisht cilit fise i takojn Cakollet.ja edhe disa shenime per mbiemrin cakolli me gjersisht

    http://sq.wikipedia.org/wiki/Diskuti...biemrit_CakollShum t nderuar dhe t rrespektuar,

    Tr kjo qka keni br rreth mbiemrit Cakolli sht nj merit e madhe juaja.Sigurisht kurreshtja pr t hedhur drit mbi zanafilln e mbiemrit ton ishte e madhe dhe e arsyeshme.Gjitha shpjegimet jepnin diqka q duhej t hidhej n kt faqe rreth mbiemritCakolli,andaj dikush ka hedhur drit m shum,dikush m pak dhe ashtu pritej,sepse jo t gjith nuk jan t prirur t mendojn njsoj.Wikepedia ka br shum rreth ktij ndriqimi,sepse me durim ka trajtuar mendimet e t gjithve.Duke e falemnderuar D.r.Femi Cakollin i cili duket prer i ka dhn prgjegje ktij diskutimi,duke hedhur drit dhe begatuar t dhnat rreth toponimeve dhe mbiemrit ton mendoj se kemi prmbyllur nj kapitull t historikut t shum pritur.Tra ajo q ka shkruarD.r Femi Cakolli,sht ashtu ,me q doktori ka br hulumtime,por diqka t prafrt e kemi ndgjuar nga gjyshrit tan t cilt e shpjegonin odave kur ne ishim si fmij.Un si mrgimtar kam ndgjuar se D.r Femi Cakolli ka shkruar nj libr rreth toponimeve dhe ka hedhur drit rreth mbiemrit Cakolli.Pasi libri nuk m ka rn n dor,un mendoj se Femi Cakolli n libr ka hedhur hapa m gjrsisht rreth mbiemrit Cakolli,sepse sa i bra nj vshtrim ktij shnimi,duket sem pak sht folur rreth mbiemrit,sidoqoft sa t shkoj n pushimedo t takohem me D.r Femi Cakollin dhe do t shkmbejm mendime m gjrsisht rreth mbiemrit.Rreth mbiemrit Cakolli mendoj se duhet t ket mospajtime,rrnja Cak-duhet t mbetet e pandryshuar-olli- nuk sht pjes shqipe e mbiemrit ton,por e turqizuar nga pushtuesi turk.Andaj mendimi im personal sht se mbiemri yn duhet t del m i shqipruar,pa prapashtesat-olli-,psh.mund t jet Caku-ose Cakaj!!!Ajo q ka cekur m lart Feti Cakolli,nga leximet n fjalor rreth mbiemrit Cakolli,sht e sakt,edhe un kam gjetur disa mbiemra nga Shqiperia si psh.Cakoli,Cakulli,Cukalla,etj....Por lind pyetja:Sa kan br qytetart nga Shqipria rreth ndriqimit t mbiemrave,kur dihet se edhe ata kishin t njejtin fat si ne,nn pushtimin turk.Prap jam i mendimit se sht br nj njohuri e madhe rreth fshatit Krilev dhe mbiemrit Cakolli,andaj falemnderojWikepedian q me durim i dha fushat t mjaftueshme diskutimeve rreth mbiemrit CAKOLLI,po ashtu falemnderoj t gjith ata q bn mundin e tyre rreth trajtimit t ksaj teme,e n veqanti falemnderoi z.D.r.Femi Cakollin.
    Ndryshuar pr her t fundit nga fegi : 31-05-2010 m 03:35

  11. #711
    Religjion = Politik Maska e Zu_s
    Antarsuar
    02-05-2006
    Postime
    1,682
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga fegi Lexo Postimin
    Fisi Krasniqi.

    Vertetesia e kesaj gojedhene eshte e dyshimte nga fakti se emri "Hrsato" nga rrjedh emri Krasniqe nuk mund te percaktohet a niset nga nje antroponim "Krasf, si? thote tradita e vendit, por nga fitonimi "hrasto" qe ne sllavisht do te thote "dushk" (pyll haloresh).
    O fegi, a ban me na kallxue kush asht ai berllog qe paska hanger m.u.t pa e dite spaku ka do me thane 'KRAS' ne latinisht ???
    Ndryshuar pr her t fundit nga Zu_s : 04-06-2010 m 13:01
    Oculus non vidit, nec auris audivit

  12. #712
    i/e regjistruar Maska e fegi
    Antarsuar
    29-05-2009
    Postime
    5,840
    Faleminderit
    0
    4 falenderime n 4 postime
    Dera e familjes Berisha n arkivat e historis
    -- nga Tom Mrijaj & Klajd Kapinova

    Shtetet, kombet, qytetet, komunat, familjet, kan historit e tyre. Ata zn fill q hert n shekujt e kaluar, pr t ardhur n ditt, kur studiuesit, historiant, analistt dhe gazetart grmojn n arkivat e tyre, duke ndriuar at pjes t historis t ln n heshtje gjat shekujve. E till sht familja e njohur n Kosov e Ismet Uk Sadikut, t ciln ne bashkautort e librit, do t prpiqemi ta zbardhim me fakte, dokumente dhe dshmi t ln n dorshkrim nga bashkkohsit, arkivat e pasura t "Lidhjes Shqiptare t Prizrenit", pr t ardhur tek arkivat private, q ruan me kujdes e dashuri pinjolli i tyre Ismet Uk Sadiku.
    Historia e ksaj familje t madhe sht e lidhur me historin legjendare t " Lidhjes s Prizrenit", q vetm n Shtetet e Bashkuara t Ameriks, ka nj vijimsi aktiviteti patriotik 40 vjear (1962-2002).

    Familja e Sadik Rams npr shekuj

    N historin e popullit shqiptar familjet e mdha brez pas brezi kan transmetuar, bujarin, trimrin, urtin, mirsin, atdhedashurin, duke luftuar gjithnj me pushk n dor dhe mendje t shndosh n mbrojtje t interesave t shenjta t atdheut. Her pas here, n historin e do kombi, fati e sjell q t provohet forca morale dhe vendosmria e mbijetess s tij. Kto raste t jashtzakonshme jan "monomente t privilegjuara", ose shpesh her tragjike, por revalojn fisnikrin e masave popullore dhe n mnyr t veant guximin e jashtzakonshm, dhe si t thuash, fati i fton t tregojn burrrin e tyre n formn e saj m t lart. Ata hyjn n larmin e heroizmit, pr nj moment t vetm, q sht momenti suprem i jets s tyre. Dhe ksisoj, ata bhen heronj t pavdekshm me jetn dhe veprn n dobi t interesave t larta t kombit shqiptar, flamurit t Sknderbeut, q e lan me gjakun e vet t pastr. Kt fat dhe privilegj t mir e kemi ndeshur gjat hulumtimeve tona n tre brezni t ksaj familje t njohur n shekuj. Familjet m t njohura t Kosovs ishin miq dhe bashkpuntor t ngusht t Sadik Rams, gjat luftrave q zhvilloheshin n Kosov, duke filluar nga patrioti i njohur Hasan Prishtina, Bajram Curri, Isa Boletini, Azem Bejta i cili u vra n kulln e Sadik Rams dhe u varros n shpelln e Gllarevs, Rexhep Vojvoda i Llaushes Bajraktari i Llaushes Fazli Berani, Kamber Loshi, Tahir Berisha, Ram Blaca, Banush Sadllari, Shaban Mrasori, t cilit i masakruan 9 antar t familjes (motrn e nans 7-vjeare me bajonet) Maloket e Ploqices Lutant e Turiqevcit, Bashotet dhe Dakajt e Cerovikut n Siev Bek Syla, Demush Ahmeti, Alush Cenin e Bardh Isufi, Zeqir Rexha, Qazim Bajraktari Rrust Kabashi, Ndue Perlleshi, Zef Sokoli Ali Kurtet e Cerovikut, Deli Martinet, Sali Gjoket, Zef Gjidoda, Gjon Bardhi i Dollcit, Haxhi Zeka, Gjemajl Beg Prishtina, Ferat Draga, Ramazan Jela, Karajt e Kavajs, Cen Elezi, Idriz Seferi, Murat Kaloshi, Dina Hoxha, Ibrahim Lutfija, Muharrem Bajraktari, Musa Juka, Shaq Curri, Kol Bib Mirakaj, Duqaxhiu Rexh Alija, Dem Alija, familja Mulukaj n Lumbardh, Aga i Rashkovcit, Mehmet Ag Berisha, Isuf Musa Jasharit dhe i tr Lugu i Drinit, e sa e sa familje t njohura t Kosovs, ishin miq prsonal t Sadik Rams, pr mbrojtjen e Kosovs. Edhe Azem Bejta nga plagt e rnda vdiq n kulln e Sadik Rams nw Gjurgjevik t madh. M von t njjtat familje ishin prkrahs t Uk Sadikut n mbrojtje t interesave t larta t Atdheut. T gjith kto familje t njohura, kan psuar shum rnd gjat periudhs s errt t komunizmit, duke kaluar npr kalvarin e prsekutimit, masakrimeve, djegie shtpish dhe e njjta gj sht prsrit n fund t shekullit XX dhe m sakt n vitin 1999. Ndrsa n ditt tona, t rinjt dhe t rejat pasatdhs pinjoll t ktyre dyerve t njohura n Kosov, n emigracion dhe vendlindje ndihmojn pa kursim kt familje gjat aktivitetit patriotik t prhershm t Lidhjes s Prizrenit n SHBA. Familja e madhe e Gjopep e Arapit t Puks, ishte e njohur qysh n periudhn e lavdishme t "Heroit Kombtar" Gjergj Kastriotit Sknderbeut. Nj pjes e ksaj familje u shprngul n Kosov rreth vitit 1700. N fillim ata zun vend n fshatin Nopole, Lugu i Baranit, e m von n Gjurgjevik t Madh, ku kjo familje jeton edhe sot.
    N vitin 1872, nga gjiri i ksaj familje u lind "luani i Kosovs", si u quajt nga populli Sadiku. Sadik Rama nga Gjurgjeviku, bnte pjes n rajonin e Rahovecit. Ai ishte nj burr i urt, i menur, largpams dhe bujar me z. Ky burr rrjedh nga fisi Berish dhe gjithnj gzonte simpatin e fisit, n mbar krahinn e Dukagjinit e rrafshit (Metohi) e deri n Berishn e brigjeve n Alshie, prtej katundit Iball, rajoni i Puks n Shqiprin e Veriut. Familja me emr t mir e Arapit t Puks, (n Rrafshin e Kosovs), do t njihet si familja e Sadik Rams, nj dinasti e re, ku, aktiviteti pr shtjen kombtare u prcoll ndr brezni nga i ati, tek i biri e kshtu me radh. Kjo sht karakteristik e Derave t mdha dhe princrve, q kan dhn aq shum pr popujt e tyre, duke mbetur ksisoj n histori t pavdekshm.
    Nacionalisti i njohur Sadik Rama, veprimtarin e tij patriotike e filloi qysh n rinin e tij t hershme, duke i rezistuar me pushk n dor do armiku q kishte sulmuar vendin. N moshn 21 vjeare, u dallua pr trimrin e shkathtsi n luftn e Drenics 1893, kundr pushtuesve osman, duke marr fam n tr Kosovn. Drenica, ishte djepi i trimris legjendare, ndonse nj pjes e udhheqsve t saj patn pr fat t keq nj fund tragjik. Drenica, gjat shekujve ka qen kryeqendra e zjarrit t pashuar t nacionalizmit, nj vullkan, ku, kishin zanafilln e tyre shum lvizje t fuqishme lirmtare, nj votr e kryengritsve t njohur, q luftonin pa iu trembur syri kundr pushtuesve t njpasnjshme, q u dyndn n tokn arbrore. Ktu patn strehn e tyre fatosat e denj liridashs, si: Ali Pash Gusia e Jakup Feri, Bajram Curri e Hasan Prishtina, Isa Boletini e Idriz Seferi, Aqif Bluta e Mulla Idriz Gjilani, Sadik Ram Gjurgjeviku e Azem e Shote Galica, do t lshonte shkndijat e veta n vitin 1945, mbas pushtimit t Kosovs nga Jugosllavia komuniste, duke prsrit epopet e luftrave kreshnike, nn flamurin e kreshnikut t Drenics Shaban Polluzha, q me zjarr e gjak luftarsh vulosi shqiptarizmin e kulluar t Dardanis martire. M 14 janar 1945, u zhvillua ndeshja e par me brigadat komuniste, e cila filloi n maj t iavics ku, u zhvilluan prpjekje e luftime t prgjakshme, pr t vazhduar deri n fund t marsit.
    N fillim Beogradi nuk i dha rndsi kryengritjes s Drenics dhe sikurse kujton Sekretari i Prgjithshm i Lidhjes II t Prizrenit (1943) Tahir Zajmi: "... ky zjarm i rezistencs shqiptare mund t shtypej e mund t shuhej shpejt e shpejt, por tue pa se Brigadat sulmuese t operacionit po i shgatrroheshin njena mbas tjetrs zu mu trandit mjaft, aq sa po krcnohej edhe kryeqendra e Kosovs, Prishtina, dhe organizoj fuqina t reja n nji mas serjoze tue drgue Brigada mbas Brigadash q humbshin efektivet e tyne n nji mnyr t tmerrshme, sa me habit e shqetsue Shtabin Madhnuer, i cilli vu n veprim edhe aviona ajror bombardimi dhe kishte urdhnue komanden e operacjoneve pr masakrime n mas dhe djegie e rrnime katundesh e shtpijash shqiptare. Thuhet se n kt ras u dogjen e u ban hi e pluhun 44 katunde t Drenics dhe krejt gjaja e gjall e pasunija e tundshme e banorvet u plakit dhe u bajt nga fuqi qeverritare.
    Numri i t ramvet ndr ndeshjet e ksaj lufte dhe aj i t pushkatuemvet kalon 5000 vett, ndrsa edhe aj i partizanvet komunist flitt me siguri se nuk ka qen ma i pakt. Kah mbarimi i marsit n nji ndeshje e sipr vritt edhe udhhjeksi i pafat i kryengritjes, Shaban Polluzha, dhe krahu i djatht i tij Kapiten Mehmet Gradica me shok t tjer trima dhe kshtu merr fund qindresa e Drenics, pr t vazhdue tragjedija n vende e kohna t tjera. Edhe Salih Bajraktari i Drenics bashk me 7 shok t tjer prej rrahjeve e torturavet kan vdek ndr burgje, kurse 160 luftar t tjer, djelmosha dhe burra t plagosun e t merdhimb kambsh n luften e Drenics, kan vdek ndr male, pa pasun mundsi, as mjett ma elementare me i mjekue plagt e tru pave t tyne. Nat koh asht vra edhe Shaban Sadik Gjurgjeviku bashk me disa shok t tij n nji prpjekje me partizanet komunist."
    Sadik Rama n vitin 1899, s bashku me shum krer t Kosovs, mori pjes n Kuvendin e Beslidhjes Shqiptare t Pejs, n kulln e Haxhi Zeks. N kryengrijen e vitit 1906-1908 kundr turqve, mori plag t rnda. Ka qen pjesmarrs i Lidhjes s Junikut dhe nj ndr udhheqsit e kryengrijes shqiptare t vitit 1912, n Rrafshin e Dukagjinit. Ashtu sikurse Mucius Scevola i Roms antike, q vuri dorn n zjarr, pr ti treguar armikut se sa t vendosur ishin romakt n mbrotjen e Atdheut t tyre, ashtu edhe Sadik Rama dhe m pas Uk Sadiku dhan shembullin e trimris shqiptare q pushtuesit serbomalazez, italian ta njihte kudo q kaloi, npr do fush e male, ku jehoi pushka e rezistencs antifashiste e antisllave.
    Sadik Rama ka luajtur rol t rndsishm, si prijs i kryengritjes s vitit 1919, s bashku me Hasan Prishtinn, Bajram Currin, Zef Gjododn, Azem e Shote Galicn e shum krer t tjer. Betejat zgjatn disa jav dhe ishin shum t prgjakshme. Kto kryengritje asgjesuan poskomandat dhe pikat kye t xhandarmaris serbe n shum krahina t Kosovs. N nj nga artikujt e gazets "Republika", shkruar nga Tahir C.Krrnaja, prshkruhet heroizmi i lufttarit t njohur Sadik Rama i Gjurgjevikut. Ndr t tjera lexojm: "Nj nga kta burra t vjetr q na fliste n mnyr t zjarrt, ka qen edhe Sadik Rama i Gjurgjevikut, patriot nga m t njohurit n Kosov, i njohur pr trimri e rezistenc kundr xhandarmaris s Krajlit serb. Ai na tregonte pr luftrat e bra s bashku me Bajram Currin, Beqir Rexhn, kryetrimin Azem Galica dhe gruan e tij legjendare, Shote Galica, Hasan Prishtinn, Idriz Seferin, Hoxh Kadriun e t tjera figura heroike t Kosovs s martirizuar. Ajo kafene e vogl n Tiran ishte kthyer n nj erdhe t madhe e t ngroht atdhetare, ku flitej pr Kosovn, ku kndohej pr heronjte e punohej pr lirimin e saj... Aty flitej pr "Lidhjen e Prizrenit" dhe Kuvendin e Pejs dhe t tjera ngjarje. Dhe do bised prfundonte me nj thirrje pr t rinjt: "Edhe ju, na thoshte Sadik Rama, o djemt e mi, pasi t kryeni shkolln duhet t jeni t gatshm e t prvisheni pr mbrojtjen e vllezrve e motrave tuaja q po shtypen n Jugosllavi".
    Kryeministri i Serbis, Nikolla Pashiqi, pr tia ndal turrin kryengrijes, q kishte marr prmasa t mdha, prdori dredhit e tij, duke drguar tek Sadik Rama kolonelin Katiniq dhe Aleks Zhujeviqin, me premtime shum t mdha. Ata ishin gati ti ofronin shuma t mdha n para, nse ai pranonte t bindej ndaj urdhrave t tij. Ai nuk ishte nj burr q shitej pr para. Programi i kryengritjes s vitit 1919, ishte lirimi i t gjith tokave shqiptare t pushtuara. Meqense qeveria e Beogradit kishte ushtri t prforcuar, solli shum divizione t ushtris dhe regjimente t xhandarmaris, t cilat u vendosn prreth zonave t kryengritsve n tr Kosovn.
    Shovinistt serbomdhenj vran e masakruan njerz, rrnuan me altileri shum fshatra dhe plakitn do gj q gjenin prpara. Kryengritja e vitit 1919 u shtyp m gjak, por lufta pr liri nuk pushoi, Shpirti liridashs i popullit t Kosovs nuk u shua asnjher.
    Shefi i UDB-s, Gojko Medenica, n fejtonet e lufts n Kosov, t botuar n gazetn "Veernje Novosti" t Beogradit, t titulluara "Poraz pod Pashtrikom" ("Humbjet n Pashtrik"), t dats 22 shkurt deri m 19 mars 1965 dhe n gazetsn "Rilindja" t Prishtins me titull: "Nata e frorit 24-26 shkurt 1965 " ndr t tjera thot:
    "Historia u prsrit: Bijt e atyre, t cilt para 20 vjetsh lan pushkt dhe morn pasaportat pr udhtim zvendsuan baballart e tyre rrokn pushkt. Kur Italia hapi kufirin ndr t part n Prizren arriti Sadik Rama prej Gjurgjevikut. Ai q u zemrua me ministrin e Beogradit dhe n oborrin mbretror t Serbis, ishte n vitet e pleqris e nuk pranoi asnj pozit n pushtetin e ri. Erdhii n krahinn e vet si "lirimtar" Uka, djali i Sadik Rams, kishte mbaruar shkolln dhe kishte mundsi t gzonte detyra t mdha, por i la t gjitha. E kishte marr malli pr ato male, n t cilat, si fmij, shihte t atin, kaakun, shihte pushkn e tij dhe mendonte se kur do t arrinte t bhej si i ati. U b kryetar i komuns n Dollc m 1941, afr fshatit t tij, ndrmejet t vetve".
    Por, serbt e malazezt e ktij fshati e pritn me hidhrim ardhjen e Uk Sadikut si kryetar, sepse e kishin njohur mir babain e tij, Sadik Ramn, kundrshtarin e madh t serbo-sllavve. Dhe qysh n ditt e para t detyrs filluan ankesat e tyre pran xhandarmaris italiane, t stacionuar n Zllakuqan pr "keqtrajtimet" gjoja Uka atyre.
    Nj dit, kur Uka kishte thirrur n nj mbledhje n komunn e Dollcit, antart e Kshillit dhe kryepleqt e fshatrave q i takonin ksaj komune, pa pritur, n dhomn e mbledhjes hyn marshalli italian me dy karabinier. Si prkthyes, marshalli italian kishte sjell Gjok Marlekun, ngaq Uka nuk e njihte italishten. Marshalli e urdhroi Ukn t mbyllte mbledhjen dhe t shkonte n stacionin e karabinieris n Zllakuqan pr nj bised zyrtare. Uka i thot se mund t bisedonin aty. Marshalli zemrohet dhe on dorn tek revolja, por Gjok Marleku ia kap dorn marshallit dhe plumbi godet tavanin. Uka krcen nga dritarja. Sipas tregimeve t dshmitarve, Gjoka, i zn ngusht, n at ast kacafytet me marshallin. Por marshalli si ushtarak ishte shum m i prgatitur e hedh Gjokn n gjunj. Palush Marleku, nj i ri i fuqishm ia rrmben revolen nga dora marshallit dhe Gjoks, q ishin n kacafytje dhe me at arm vret marshallin dhe plagos karabinierin q ishte shoqrues i marshallit, i cili t nesrmen edhe ky vdes nga plagt e rnda. Por karabinieri tjetr, q kishte dal n ndjekje t Uks me t dgjuar krismat e pushkve kthehet dhe e vret Palushin pas shpine dhe kshtu ai mbetet i vdekur n vedin e ngjarjes. Roja prsonale e Uk Sadikut, Smajl Hajdari bri t pamunduren pr t ar rrethimin dhe iku.
    Populli pr kt episod historik, q kishte dhe nj fund tragjik, prmes kngs popullore do t prjetoj goj m goj brez pas brezi edhe kto vargje:


    "Kur krciti pushka s pari,
    prite, prite i than Smajl Hajdari,
    Kur krciti pushka s dyti,
    shpejt ia ngjiti Uk Sadiku,
    Kur krciti pushka s treti,
    vrau marshallin me kapter Palush Marleku..."

    Fatime (Tima) Uk Sadiku, s bashku me t gjith fmijt ishte mbshtetur tek miqt e familjes dhe shokt e Sadik Rams, si n Kralan, Kpuz, Llaush, Korish, etj., vende, sepse lypeshin pr internim nga forcat fashiste. Thuhej se edhe Uka kishte marr nj plag n shpatulln e djatht dhe nga ai moment ishte strehuar n Mitrovic, q ishte nn okupimin e gjermanve. Karabiniert italian, n shenj hakmarrje, t nesrmen pushkatuan Gjok Marlekun n dern e shtpis s tij. Uka qndron n Mitrovic, gjer n kapitullimin e Italis fashiste, m 9 shtator 1943.
    Kur u kthye nga Mitrovica, e emrojn nnprefekt n Rahovec, detyr e cila i dha mundsi Uk Sadikut t organizoj forcat kryengritse n mbrojtje t tokave shqiptare nga serbt e malazezt. Rahoveci ishte qyteti i fundit q ra n duart e komunistve.
    Me largimin e gjermanve nga Kosova, vedin e goditi mortaja sllavo-komuniste e shqiptare, q ishin betuar n parrulln mashtruese komuniste " vllazrin-bashkim". Nacionalistt kishin br prgatitjet e duhuara pr ti prballuar hordhit komuniste. Uk Sadiku, Qazim Bajraktari me shum kryengrits kishin zn zonat rreth Rahovcit e Prdrinit, Mulla Kadriu vepronte n krahinn e Gjilanit, Adem Voca n Mitrovic e Shal Bajgors, Ndue Prlleshi n Lugun e Drinit dhe Ann e Dushkajs, Sali Rama i Rugovs vepronte gjer n Pej. Jehon rezistncs, i jep dezertimi i Shaban Polluzhs nga radht partizane, ku, me 10.000 kryengrits, kishin filluar luftn n Trstenik t Drenics. N kt rrethim ishte edhe Uk Sadiku me forcat e tij. Aty at e emrojn nnkomandant, i cili ndihmoi Shtabin e Prgjithshm t lufts.
    M 14 shkurt t 1945 u zhvillua ndeshja e par midis brigadave komuniste dhe ets s nacionalistve n maj t iavics, ku u zhvilluan perpjekje e luftime t prgjakshme e cila vijoi deri n fund t muajit mars. Lufta e Drenics zgjati rreth dy muaj dhe i dha grusht t rnd armikut, duke ln shum t vrar n fushn e betejs, derisa u shpartalluan m 20-21 shkurt 1945. N fillim qeveria zyrtare komuniste e Beogradit nuk i dha rndsi ksaj kryengritje t Drenics dhe "mendoj", se ky zjarr i rezistencs shqiptare mund t shuhet shum shpejt, mbasi ishte nj rebelizm sporadik. Por n t vrtet, jugosllavt kishin gabuar, sepse t gjith forcat e armatosura t tyre me armatime t mdha, filluan t shkatrrohen njra pas tjetrs.
    Pas dshtimit t lufts s Drenics, Kuvendi i Dobrdolit pati rndsi, pr organizimin e forcave nacionaliste. Kuvendi, u mbajt m 4-5 gusht 1945 n Llugn e Dan Pjetrit. Aty u mblodhn 2000 luftar e prijs etash t rajoneve t ndryshme nga Kosova, Shqipria e Veriut, Sanxhaku dhe Rozhaja. Kuvendin e hapi Uk Sadiku, i cili i dha fjaln Prof. Ymer Berishs. Procesverbalin e mbajti Marije Shllaku. Komandant u zgjodh njzri Uk Sadiku, ndrsa udhheqs politik u zgjodh unanimisht prof.Ymer Berisha. Po ashtu u zgjodhn komisart e etave kryengritse, sipas territoreve dhe e tr Kosova u nda n 12 sektor luftarak. Ata u quajtn "dymbdhjet kshillat". Pas Kuvendit t Dobrdolit, u bn shum takime me popullatn e vendit pr organizimin dhe mobilizimin rreth organizats "Besa Kombtare".
    Uk Sadiku, Qazim Bajraktari, Ndue Prlleshi e Prof.Ymer Berisha, u nisn pr nj mbledhje t prbashkt me krert e Shqipris s Veriut, diku n Malin e Pashtrikut. eta e Uk Sadikut, mbeti nn udhheqjen e vllait t Uks, Shaban Sadikut. Data e 10 shtatorit 1945 sht nj dat e paharruar pr banort e Prekorups dhe Drenics. N Fushgrop (elia e Jallocit), mes maleve t elis s Jellovcit, brigada famkeqe e Kotorrit kishte rrethuar elin ditn e tret t Bajramit. Aty mbetn t vrar 23 luftar dhe 9 t plagosur rnd. Nga radht e armikut mbetn 40 partizan t vrar e dhjetra t plagosur. Treni pa pasur vendin e stacionit t vet, u ndal pr t marr t vdekurit dhe t plagosurit n radht e ushtris partizane komuniste. E kobshme ishte dita 17 shkurtit 1947, ku, nga OZN-a dhe ushtria serbo-sllave plagosej rnd komandanti i NDSH-s, Uk Sadiku. N Sverkn e Gashit mbeti i vrar Qazim Bajraktari dhe Halit Sadria i Gjurgjevikut.
    Pas shum dekade t ksaj historie t kobshme, n nj bised me kryetarin e Lidhjes Shqiptare t Prizrenit, Ismet Berishn, n lidhje me arrestimin e babait t tij, Uk Sadikut, nga UDB-ja jugosllave, ai ndr t tjera thot: "Ishim n burg n Rahovec, t gjith si familje. M tepr se 300 familje miqsh, shok, nipa dhe t tjer ishin arrestuar dhe drguar n Bjeshkn e Drenocit. U befasuam familjarisht, kur dgjuam, se babai yn ishte kapur nga UDB-ja dhe se gjendej n burg t Prishtins. Un dhe nna shkuam pr t par babain n burg. E solln t lidhur me pranga n duar e kmb dhe t gjakosur. Un e prjetova shum rnd, kur e pash babain n at gjendje. Sa her q e vizituam m von, kam pritur deri sa babai t afrohet tek muri, pr t mos ia par plagt. T them t vrtetn, un nuk e kam pyetur at asnjher, se si sht kapur nga UDB-ja. Por, pasi e kan pushkatuar, nna m ka treguar, sipas fjalve q i kishte thn babai: "N shtpin e Din Arifit, n Sverk t Gashit, kemi kaluar shum net, kurse ditn jemi strehuar n vend tjetr. Para se t afroheshim jepnim shenj, duke prplasur dy gur me njri-tjetrin. N at mnyr na jan prgjigjur edhe familjart. Kt mbrmje gjendja ndryshoi. Kur ne prplasm gurt, u dgjuan shum prplasja (krisma gursh).
    I them Qazimit:
    - Dika ssht n rregull. Ssht e mundur t ket dal gjith familja e Din Arifit pr t na pritur sonte.
    - Qazimi ma ktheu:"75 ushtar e oficer t OZN-s kan dal pr t na prit n befasi, duke u prpjekur pr t na futur sa m shpejt ne grackn e tyre. Ishte me t vrtet nj gjendje shpirtrore e tensionuar. Tash s voni e ke humbur besimin n do knd."
    Pa i mbaruar fjalt Qazimi, nga do an kan filluar t shtnat. Jam hedh e se di as vet se si kam shptuar. Por pas pak kohe, kam par gjakun q m rridhte nga kmba. E kam shtrnguar disi me shamin q kisha me vete dhe nga aty jam futur n ca rrasa, gjer sa kam par nj njeri me qerre. Ky m ka prcjell dhe jam nisur pr te nipat n Cerovik. Aty mi kan mjekuar plagt dhe m kan thn q vendi sht i rrethuar nga partizant. U thash q tm prcjellin gjer tek Hajdin Murga, n Murg. Aty bija e jon Sela e Tahir Fazlis, mi ka ndrruar plagt dhe rrobet. Ashtu, me plag t lidhura, jam shtrir n krevat. Pas pak kohe kam dgjuar q dikush fliste nga jasht. M njoftuan q kishte qen i fejuari i mbess, Manushes, Hazir Tufa, q punonte n "Rilindje" t Prishtins, por ishte kthyer, sepse ishte shum i zn me pun. Dhe sipas gjasave, Hazir Tufa kishte lajmruar UDB-n. UDB-ja dhe partizant kishin pritur kur treni t kalonte pran Murgs, pra kur kishte zhrum e nuk ndihej lvizja e njerzve dhe ishin futur brenda n shtpi dhe m kapn n shtratin e vdekjes, pa m dhn mundsi t kap armn, tamam si luanin e plagosur n strofkulln e tij.
    M 10 prill 1947, n procesin gjyqsor t gjykats ushtarake n Prishtin, t kryesuar nga Ali Shukriu, u dnuan me vdekje, me pushkatim:

    Uk Sadiku,
    Gjon Serreqi,
    Ajet Grguri,
    Osman Bunjaku.
    "Me pushkatimin e babait jam betuar, se sa t jem gjall do t luftoj pushtuesit jugosllav dhe veglat e tij. Nga ajo dit, me shokt e mi kemi organizuar minimin e hekurudhs Klin-Prizren, kemi vn eksploziv pr shkatrrimin e ekonomis s shtetit jugosllav, kemi prishur telefonat, tunelet, urat, stacionet e milicis dhe kemi ngritur flamurin shqiptar npr pika t ndryshme", thot Ismet Berisha dhe shton: "N Kosov filluan edhe burgjet e mia dhe t familjes sime. Burgjet filluan nga Rahoveci n Prizren, Gjakov, Ujmir, Hereq, Gjurakoc, Pej, nga Peja n Novi Sad e prej andej kam ikur nga burgu, me ndihmn e disa miqve e shokve t mi, duke dal n Austri n vitin 1958.
    M 7 dhjetor t vitit 1960, arrita n Amerik, kur fillova jetn time familjare dhe n vitin 1962 kemi themeluar "Lidhjen Shqiptare t Prizrenit" n mrgim dhe jam n kt organizat pr 4o vjet. Jemi prpjekur se si ti vijm n ndihm popullit ton t shumvuajtur, nga armiqt serbosllav. Qysh n demostratat e marsit e prillit t vitit 1981, si kryetar i Lidhjes Shqiptare t Prizrenit vura do gj n dispozicion, pr ti dal n ndihm popullit tim. Duke fillaur me demostrata t njpasnjshme, protesta, peticione, takime me senator, kongresist etj.
    Me daljen e UK-s n sken, dyert e Lidhjes u hapn me bujari dhe zyrja u kthye n nj kazerm t UK-s dhe ktu filloi puna pr grumbullimin e mjeteve t nevojshme pr luft. Ndr trimat bashkpuntor mund t prmendi Muharrem Dovolani, Xhabir Zharku (Qorri), Florin Krasniqi, Ajshe Gjonbalaj, Xheme Hoti, Selim Berisha, Gjek Gjon Lekaj, Veton Binakaj, Fatmir Hamza, Nazar Mehmeti, etj. Gjat ksaj periudhe kisha takime me Akademin Ushtarake t Shqipris dhe UK-n. Pr disa dit iu drejtova popullit t Kosovs nga Radio Hajati i Sarajevs n gjuhn shqipe q t luftojn deri n pikn e fundit pr t arritur fitoren. Kur filloi lufta n Preshev po ashtu ndihmova q shqiptart t arrinin lirin. Zyra e Lidhjes s Prizrenit n Bronx ishte e hapur pr ndihma. Kshtu ndodhi edhe n luftn n Maqedoni. Lidhja e Prizrenit nuk e konsideron programin e saj t realizuar prderisa nuk arrihet q edhe shqiptart n amri, Preshev me rethin, n Mal t Zi e Pazarin e Ri t realizojn aspiratat e tyre pr tu bashkuar", thot kryetari i Lidhjes Shqiptare t Prizrenit.
    Pas 43 vjetsh n mrgim u ktheva n Kosov shum i prmalluar. U ula dhe e putha tokn e Kosovs, tregon Ismet Berisha:"Gjat ktyre viteve pash shum vende dhe qytete t bukura t bots, por Gjurgjeviku im mu duk m i miri." Edhe babai i tij, Uk Sadiku kur ishte kthyer n atdhe pas 20 vjetsh, kishte puthur tokn e vendlindjes. Kshtu bri edhe i biri i Uks, Ismeti, pas 43 vjetsh, duke puthur me mall tokn e mmdheut t dashur.
    "Kosova m dha nj jet t re, pr t jetuar dhe pr t ndihmuar deri n arritjen e pavarsis dhe plotsimin e aspiratave t Lidhjes Shqiptare t Prizrenit, pr bashkimin e t gjith trojeve shqiptare", thot Ismet Berisha. Me kulln legjend t Sadik Rams lidhen shum kujtime. Kulls, ia vun flakn n periudhn e Pashiqit, gjithashtu serbo-sllavt e dogjn prsri n kohn e Uk Sadikut. Tani s fundi kulla u rrnua krejtsisht n vitin 1998. Por me Kosovn e re, m e fort se kurr, do t ngrihet kulla kala e Sadik Rams.
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura  

  13. #713
    i/e regjistruar Maska e fegi
    Antarsuar
    29-05-2009
    Postime
    5,840
    Faleminderit
    0
    4 falenderime n 4 postime
    . Kryezinjet jane Fise ne veti-Kete Linkun per Kryezinjet me gjersisht http://www.forumishqiptar.com/showthread.php?t=102032
    Ndryshuar pr her t fundit nga fegi : 06-06-2010 m 08:30

  14. #714
    i/e regjistruar Maska e fegi
    Antarsuar
    29-05-2009
    Postime
    5,840
    Faleminderit
    0
    4 falenderime n 4 postime
    Elena Gjika pr origjinn mirditore t Qyprilinj

    Pr fisin e Qyprilinjve, a Kyprilinjve, pasardhsit e t cilve i gjejm edhe n ditt tona jo vetm n Roshnik t Beratit, n Libohov t Gjirokastrs a n ant e Prmetit, por edhe n Stamboll t Turqis, sht shkruar disa her n kta tre vjett e fundit nga shkrimtar dhe studiues t ndryshm, dashamirs t historis s Shqipris. Kshtu, Mihallaq Qilleri n nj shkrim t tij e krkon origjinn e fisit t Qyprilinjve n Libohov t Gjirokastrs dhe prmend n kt shkrim shum figura t shquara t ktij fisi n rrjedhn e kohs.

    Pr vendorigjinn e Qyprilinjve, a Kyprilinjve, bnte fjal kto dit edhe gazetari Fatos Baxhaku n nj reportazh t titulluar N Roshnik, n gjurmt e Qyprilinjve, botuar m 14.12.2008 n gazetn prestigjioze Shqip. Si e dshmon edhe titulli i ktij reportazhi, autori hedh me shum siguri hipotezn se vendorigjina e fisit t Qyprilinjve duhet krkuar n Roshnik t Beratit, ku duket se sht trashguar emri i ktij fisi. N kt plan e kan trajtuar kt shtje edhe autor t tjer n gazetn prestigjioze Metropol e Telegraf .

    Fitim Mimami, i cili e shoqronte zotin Baxhaku gjat udhtimit pr n Roshnik t Beratit, i deklaron q n fillim gazetarit se sht pasardhs i Qyprilinjve t famshm, familje nga e cila doln tre vezir t mdhenj, q qeverisn Perandorin Osmane n shekullin XVII. (Shqip, 14.12.2008)

    Gjat ktij udhtimi pr n Roshnik, Fitim Mimami i tregon gazetarit se babai tij i kishte folur qysh n vitet e rinis pr lidhjen q kishin me trungun e Qyprilinjve t Turqis. Lidhur me kt Fitimi i kujton gazetarit se i ati ia kishte ln amanet q kurr t mos e harroj kt histori... q ta din edhe brezat e rinj. Dhe gazetari, sikur e prmbyll mendimin e tij duke pohuar se n Roshnik shkolla paska marr emrin Mehmet pash Qypriliu - Roshniku ( po aty).

    Ky fakt e bn t meditoj dashamirsin e historis, e bn t mendoj se ata q i vun emrin Mehmet pash Qypriliu - Roshniku shkolls s fshatit t tyre do t jen mbshtetur t paktn n ndonj dokument historik q e pohon nj ide t till. sht kjo arsyeja q nuk mund t mohohet prer ekzistenca e nj pinjolli t Qyprilinjve n Roshnik t Beratit, si nuk mund t mohohet prer prania e nj pinjolli t ktij fisi n Libohov t Gjirokastrs a n ndonj fshat t Prmetit.

    Q mund t ket pasardhs te Qyprilinjve n kto vise, kjo mbetet pr tu par. Por t arrish n konkluzionin se pikrisht n kto an sht edhe vendorigjina e Qyprilinjve sht e pabazuar. Se Qyprilinjt, si dhe fise t tjera t mesjets shqiptare, kan vetm nj vendorigjin dhe jo disa. Pr rrjedhoj, prania e pinjollve t ktij fisi n Roshnik t Beratit, n Libohov t Gjirokastrs a n ndonj vend tjetr t Shqipris nuk dshmon se ktu sht edhe vendorigjina e tyre. Mbi kt shtje duket se hedh drit prfaqsuesja e madhe e Rilindjes son Kombtare Elena Gjika n veprn e saj Grat n Lindje, botuar n Zyrih m 1859. N kt vepr ajo pohon: Mirdita sht vendi ku lindn dy familje, njra prej t cilve (Qyprilinjt, shnimi im) ka luajtur nj rol t madh n Turqi dhe tjetra n Moldavi, Vllahi (Rumani). Nga Kyprili, - vazhdon m tej Elena Gjika, - ka dal nj vezir i madh dhe katr breza ministrash jan dalluar (prej fisit a familjes s Qyprilinjve shnimi im) Familja tjetr, ajo me emrin Gjika, - pohon m tej ajo, - sht gjithashtu me origjin nga Kypriliu, ku lindi n shekullin XVII Gjergji i Par, q hipi n fron m 1658. (Grat n Lindje, f. 271).

    Nga kto pohime merret vesh se vendorigjina e fisit t Qyprilinjve, a Kyprilinjve, nuk sht as n Roshnik t Beratit, as n Libohov t Gjirokastrs dhe as n ndonj fshat t Prmetit, por vetm n Mirdit. Pr kt fakt dshmonte qysh m 1969 edhe historiani dhe studiuesi i talentuar gjirokastrit Lefter Dilo, i cili, si dshmohet edhe n faksimile, shkruante: Kyprilin Elena Gjika e prmend si fshat n Mirdit, prandaj do par kjo. Dhe m tej vazhdon: Me fjal t tjera, ajo thot se familja e Qyprilinjve dhe e Gjikajve ishin prej Mirdite si origjin.

    Nj dshmi tjetr q vrteton se Qyprilinjt dhe Gjikajt e kishin vendorigjinn e tyre n Mirdit sht edhe fakti q prfaqsuesi i par i ktij fisi, q prmendet n historiografin turke, quhej Ahmet pash Dukagjini, i cili duket se ka vdekur m 1517. N kt konkluzion arrihet kur merret parasysh e vrteta historike q vrtetojn shum dokumente, sipas t cilve Dukagjini i vrtet n shekujt XV-XVII ishte Mirdita dhe lugina e Drinit. (Dokumente t shek XVI-XVII pr historin e Shqipris, shnimi 6, f 305). Dhe kta Dukagjinas, q u konvertuan n mysliman pas vdekjes s Gjergj Kastriotit, duke shrbyer si vezir t mdhenj t Perandoris Turke, do t ruanin n rrjedhn e shekujve jo thjesht emrin e krahins nga vinin (Dukagjin - shnimi im), por bash emrin e fshatit t tyre - Qypril.

    Si fis me potenciale intelektuale e aftsi organizative, duke u konvertuar n fen islame e duke pasur pozita t rndsishme n Perandorin Turke, Qyprilinjt arritn t vendosen edhe n Stamboll, duke e ruajtur emrin e fisit. Duke shrbyer si vezir n vise t ndryshme t Perandoris Osmane, prfaqsues t Qyprilinjve, duke mos e harruar vendin am - Shqiprin, gjetn rastin pr tu vendosur, ndoshta edhe n Roshnik t Beratit, edhe n Libohov t Gjirokastrs a n ndonj fshat t Prmetit, pa harruar emrin e fshat t tyre - Qypril, q u b dhe mbeti edhe si emr fisi.

    Kshtu, pas vezirit t par q doli nga kjo der (fis shnimi im) - Ahmet pash Dukagjini, i cili, si u theksua, duket se ka vdekur m 1517, u dalluan, si sht theksuar edhe n disa organe shtypi, q e kan trajtuar kt shtje, edhe:

    1. Mehmet pash Qypriliu, q pat lindur n Anadoll m 1578, qndroi n pushtet, si Vezir i Madh i Turqis n vitet 16561661, kur edhe vdiq.

    2. Fazil Mehmet pash Qypriliu, q ndonjher thirret Mehmet pash Qypriliu, i cili sundoi n vitet 1662-1676.

    3. Mustafa pash Qypriliu, q n shnime t ndryshme jepet edhe me epitetin Kara Mustafa Pasha (Qypriliu), i cili sundoi n vitet 16761685. Ishte fmij me prejardhje turke, q u adaptua qysh i vogl nga nj familje Qyprilinjsh.

    4. Fazil Mustafa Qypriliu, i biri i Mehmet pash Qypriliut, q sundoi n vitet 16891691.

    5. Hysein Qypriliu, djali i xhaxhajt t Mustafa pash Qypriliut, q sundoi n vitet 1697-1702.

    6. Numan Qypriliu, vllai i Hysein Qypriliut, i cili sundoi n vitet 1710-1711.

    7. Abdullah Qypriliu, vllai tjetr i Hysein Qypriliut, q sundoi n vitet 1723-1735.

    Kaq i madh ishte roli q luajtn Qyprilinjt n historin e Perandoris Turke, saq edhe pas shum vjetsh t shklqimit t tyre pinjollt e ksaj dinastie, edhe m von, u krkuan dhe u paraplqyen nga sferat e larta t shtetit turk pr t drejtuar shpresat e popullit edhe n shekujt e mvonshm, duke ardhur deri n shekullin e njzet. Pr kt dshmon edhe jeta e Mehmet Fuat Qypriliut, q pati lindur m 1890 dhe vdekur m 1956 e q njihet edhe si poet, edhe si historian i Turqis moderne me emrin e t atit - Fuat Qypriliut.

    Derisa vendorigjina e Qyprilinjve sht pa dyshim Mirdita etnografike, mbetet pr tu saktsuar, si kshillonte edhe historiani e studiuesi gjirokastrit Lefter Dilo, fshati me kt emr n Mirdit. Fakti q emrin e Gjikajve, t cilt, si na thot Elena Gjika ishin nga Kyprili, e gjejm n ditt tona edhe n fshatin Kuzhnen, edhe n Shebe, edhe n Zajs a Lami i Madh t Selits, na bn t mendojm se edhe emri i ktij fshati (Kypril - shnimi im) duhet krkuar pikrisht n kto vise t Mirdits etnografike.

    Sidoqoft, pr t mos u zgjatur m shum hipoteza, emri Kypril, q u b emri i nj fisi t lavdishm, duhet prafruar, sipas mendimit tim, me emrin Kprull, q mban nj lagje e fshatit Spitn n rrethin e Lezhs, e cila sht n kufi me fshatin Katundi i Vjetr n zonn e Rubikut t Mirdits. Dy fakte sikur na ojn n kt prfundim: n gojn e popullit Kprull, ku duken shenja t nj grmadhe, quhej Qytez, ka dshmon se ktu ishte dikur qendra e hershme edhe e fshatit Spitn, edhe e fshatit Katundi i Vjetr; emri Kpruell duket se lidhet fort me kapruell ose kaproll.

    sht e natyrshme q gjat m shum se pes shekujve emri kapruell ka psuar ndryshime fonetike dhe ktyre ndryshimeve, q lidhen me ligjrimin popullor t trevs, u shtohen ndryshimet q jan br gjat regjistrimit t emrit t vendit nga npunsit turq. Kshtu, nga kapruell ose kaproll n gjuhn e popullit shkojm te nj Kpruell e prej kndej te Kprull, q ndonjher shqiptohet thjesht Prull. Ndoshta ktu duhet krkuar vendorigjina e Qyprilinjve. Pr kt na bind jo vetm grmadha e asaj lagjeje q quhej Qytez, por edhe grmadha e kishs q gjendet midis Kprullit dhe Katundit t Vjetr n zonn e Rubikut.

    Pavarsisht se ku do t lokalizohet n t ardhmen emri i fshatit Qypril, a Kypril: aty ku gjenden grmadhat e nj qyteze t vjetr n Kprull, n Kuzhnen, n Shebe, apo n Selit, duket se vendorigjina e Qyprilinjve, a e Kryprilinjve, ashtu si dhe vendorigjina e Gjikajve, duhet krkuar n Mirditn etnografike dhe jo n Roshnik t Beratit, n Libohov t Gjirokastrs a diku n fshatrat e Prmetit. N fund t fundit, ka rndsi t dihet se vendorigjina e Qyprilinjve nuk duhet krkuar n Turqi, si mund t mendoj ndonj studiues, por n Shqipri. Ndryshe, rilindsja jon e famshme Elena Gjika nuk do ti quante me krenari Qyprilinjt, a Kyprilinjt bij t Shqipris se pamposhtur, si theksohet edhe n nj shkrim t gazets Metropol t dats 12.02.2009.
    ve

  15. #715
    i/e regjistruar Maska e fegi
    Antarsuar
    29-05-2009
    Postime
    5,840
    Faleminderit
    0
    4 falenderime n 4 postime
    Pes shekuj histori t Luzhs dhe t luzhjanve

    Mr. Majlinda Gjocaj | 13-09-2010 17:03 CET
    Koht e fundit doli n qarkullim libri”Luzha dhe luzhjant gjat shekujve XVI-XX-1”. Autor jan vllezrit Uk, Ismet, Qamil e Sami Balaj, q pas nj pune t vullnetshme gati gjysm shekulli, e kan prfunduar me sukses kt monografi shumplansh. Libri ka 615 faqe n 13 kapituj, ku sht shtruar nj paraqitje e plot me gjeografin, etnografin, demografin, folklorin, historin, ekonomin, politikn, kulturn sociale shekullore etj; ka 300 fotografi pamje t bukurive t natyrs s Luzhs, t Balcins-bjeshks s fshatit me bukurit e rralla alpine; ka 240 portrete njerzish t cilt gjat shekujve kan ln gjurm t pashlyeshme n brezat e m pasm; ka gjithashtu 35 poezi ,proza poetike dhe skica kushtuar t rnve n luft pr liri dhe prparim.

    Ky libr, n t vrtet, sht si nj bibl pr do luzhjan pr t ditur amn e prejardhjes s vet dhe nj mundsi e mir pr t mos e harruar, duke ua ln si dhurat brezave pasardhs. N t theksohet :”Pema, sado t lart t ket trungun dhe degt t shtrira n hapsir, ushqimin e merr nga rrnjt , n mmn e vet tokn”, duke nnkuptuar se edhe luzhjant, si t gjith shqiptart, kudo q t ndodhn , do t ken n gjak gjenin shqiptar dhe do t ruajn virtytet e larta si bes e bujari, nder e burrri etj.

    Nga studimi i vmendshm q autort kan br, kan mundur t gjejn t parin e tyre dhe gjith pemn fisnore, ta evidentojn deri n vitin 2008, jo vetm t luzhjanve aty, por edhe t shprndar jasht Luzhe, n rajon, Evrop dhe bot. Argumentohet me shum fakte se origjina e tyre sht nga Kosova (Botusha) fis Gashi shum i lasht i shtrir q nga Nishi , npr Kosov q kan lvizur nga koha n koh pr shkaqe t ndryshme dhe jan vendosur edhe n malsi, ku kan ngulur rrnj prej afro pes shekujsh. Ky mendim i argumentuar hedh posht tezn e historianve serb, sipas t cils “shqiptart paskan zbritur nga malet n shekujt XVII-XVIII”. E kundrta sht e vrtet se nga Rrafshi i Kosovs jan ngjitur shum sish n malsi.

    Etnografia z vend t rndsishm. Marrdhnieve brenda shtpis, vllazris, shoqnis (shoqris), kumbaris, miqsis me fiset e tjera n malsi e jasht saj, zgjidhjes s problemeve nprmjet pleqnarve, pleqsis,

    vegjlis dhe t atyre midis fiseve e krahinave i kushtohet shum vend duke dhn shembuj q kan shmangur edhe konflikte t ashpra. Parimi baz prej t cilit jan udhhequr luzhjant kurdoher ka qen dhe mbetet fjala me urti dhe jo me fuqi. Integrimi me fqinjt nprmjet marrveshjeve ekonomike, tregtare, lidhjes s miqsis me marrje e dhnie vajzash, shkmbim prvoje n zbatimin e rregullave kanunore trajtohet si nj veori. Pothuaj gjithka q ka t bj me jetn qe nga lindja deri n vdekje sht trajtuar me zellin e nj studiuesi t kujdesshm pr t evidentuar edhe procese q jan n formim ose n zhdukje e sipr.
    Trajtim krejt i ri n kt libr sht pa dyshim edhe kreu “Kujtes Historike”. Aty theksohen aktet, marrveshjet, traktatet, vendimet e shteteve fqinj dhe e Fuqive t Mdha gjat shekullit XIX-XX prej t cilave do shqiptar ka pasur pasoja, pra edhe luzhjant. Vetm dy vendime kan qen n ann e Shqipris dhe t shqiptarve. Dhe kto jan fal vendimit kategorik t SHA-s. M 1920, kur n Paris diskutoheshin kushtet e mbarimit t Lufts s Par Botrore, u rishtrua problem i coptimit t Shqipris n baz t Traktatit t fsheht t Londrs marr m 1915. Mendimi kategorik i Presidentit Willson”… nuk mund t pranojm dmtimin e shqiptarve duke ua br qejfin jugosllavve, as dmtimin e jugosllavve duke ua br qejfin italianve…”qe shptimtar dhe i detyroi Fuqit e Mdha t trhiqeshin nga vendimi i tyre ndaj shtetit shqiptar.(Arben Puta - “Historia Diplomatike e shtjes Shqiptare”faqe 317-326).

    Po kaq vendimtar ishte qndrimi i SHBA-s pr shptimin e shqiptarve t Kosovs nga gjenocidi serb n fundshekullin XX, hyrja e NATO n Kosov dhe s fundi mbshtetja e Pavarsis, e zhvillimit dhe e mbrojtjes se shtetit t ri t Kosovs. Kto do shqiptar duhet t`i dij kurdoher, ndaj edhe autort i kan br pjes thelbsore t ktij libri.

    Burimet e literaturs s shfrytzuar jan t shumta: mbi 100 vepra t autorve vendas dhe t huaj, dokumente t shumt arkivor q faktojn ngjarje e probleme t rrethit n koh t ndryshme. T dhna gojore nga burra t menur t Luzhs e t gjith Malsis t mbledhura gjat m se 50 vjetsh kan br bazn e hartimit t librit . sht edhe nj libr model pr ata q do t merren me kt fush studimi.

    Une po e deshmoj qe e vertet eshte qe mbiemri Bala eshte i( fisit Gashi)
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura  
    Ndryshuar pr her t fundit nga fegi : 13-09-2010 m 14:17

  16. #716
    i/e regjistruar Maska e fegi
    Antarsuar
    29-05-2009
    Postime
    5,840
    Faleminderit
    0
    4 falenderime n 4 postime
    NJQINDVJETORI I EPOPES S NIKAJ-MERTURIT
    ANTON PAPLEKA
    29/06/2010 Botimet zyrtare t derisotme tregojn se historiografia shqiptare nuk e ka pasqyruar me objektivitet shkencor qndresn e popullsis s Nikaj-Mrturit kundr ekspedits ushtarake t komanduar nga gjenerali Shefqet Turgut Pasha n vitin 1910. N tekstin Historia e Shqipris, pr shkollat e mesme, Tiran, 1973, pr kt ngjarje shkruhet n mnyr t prgjithshme dhe t prcipt: Pasi ra kryengritja e Kosovs, korparmata turke, nn komandn e Shefqet Turgut Pashs, kaloi n korrik n vilajetin e Shkodrs pr t kryer edhe ktu armatimin e popullsis dhe rekrutimin e ushtarve1.

    Pr fat t keq, kjo munges objektiviteti ka vazhduar edhe pas vendosjes s sistemit demokratik. N tekstin Historia e popullit shqiptar, pr shkollat e mesme, Tiran 1994, aty ku flitet pr kryengritjen e vitit 1910, shkruhet: Pas rnies s kryengritjes n Kosov, qeveria xhonturke, q synonte t godiste gjith Lvizjen Kombtare, urdhroi trupat e veta t vazhdonin operacionin n krahinat e tjera. Gjat ktij marshimi n Shqiprin e Veriut dhe t Mesme, kudo u shpall shtetrrethimi, u bn ndjekje e arrestime, u ngritn gjyqe ushtarake, u mbylln klubet dhe gazetat shqipe 2.

    T nxitur nga qndrimi nnvleftsues i historiografis zyrtare, edhe instanca apo individ t tjer jan prpjekur ta nnmojn ose ta shprfillin fare faktin historik se ushtria otomane e ndrpreu marshimin e saj drejt Shkodrs, prmes maleve t Dukagjinit, dhe u detyrua t ndryshonte itinerarin e saj.

    Jam i prir t mendoj se ata q kan mbajtur qndrime t tilla ose nuk i kan njohur sa duhet faktet dhe dokumentet q lidhen me kt periudh, ose jan nisur nga motive t urrejtjes krahinore dhe fetare, pr t ln n hije qndresn e krahins s Nikaj-Mrturit, s cils historia i dha mundsin t shpaloste vlerat e saj t mdha shpirtrore e luftarake.



    * * *

    Synimet e ekspedits ushtarake t Shefqet Turgut Pashs nuk kufizoheshin thjesht me nnshtrimin, me armatosjen e popullsis dhe me mbledhjen e nizamve (rekrutve). N librin e tij Udhtime npr Ballkan, albanologu Franc Nopa, i cili sht takuar me gjeneralin osmanlli, shkruan: Si ma theksoi qart ai, programi i tij ishte q Shqiprin e Veriut ta kthente n nj shkrettir dhe pastaj kt shkrettir ta popullonte me emigrant mysliman t ardhur nga Bosnja. Kt specifik, emigrant boshnjak dhe jo nga Anadolli, ma theksoi n mnyr t veant 3.

    Ambicia e ktij oficeri madhor t Perandoris Osmane pr t nnshtruar shqiptart del n pah edhe n kngt popullore q flasin pr kt periudh: T shtat krajlat bajn pleqni:/- Na duel dore kjo Shqipni,/Na duel dore Shqipnia krejt./Drgut Pasha ni fjal po e flet:/- N ma dha mue pr tri vjet,/Kur ta ap, ta ap trbjet./Po i marr tdhet, po i marr xhelep/Dal sylahin jau mbledh krejt,/I marr nizamin ka tri vjet 4.

    Megjithse ushtria q komandonte Shefqet Turgut Pasha kishte mbi dyzet mij veta5 dhe ishte e pajisur me armt m moderne q prodhonin fabrikat e Evrops n at koh, shqiptart nuk ngurruan ti dilnin prpara pr ti prer rrugn ktij prbindshi apokaliptik q do t shkelte trojet e tyre. Luftime t prgjakshme u zhvilluan sidomos n Grykn e Kaanikut: Hipi npost ni sulltan i ri,/E oi asqerin n Shqipni,/Me gri burra e me gri fmi./N Kaanik kur desht me hi,/Kaanikut raftu pika,/Nuk e lshoi pa u ther me thika!/U ther me thika shtat sahat,/U mbyt kali m not n gjak 6.

    Pasi mposhti qndresn e lufttarve kosovar, ushtria e Shefqet Turgut Pashs e vazhdoi marshimin drejt Shqipris s Veriut. Pr t siguruar nj shkall sa m t lart manovrimi, ai i ndau trupat e tij n dy pjes: njrn prej tyre e nisi n drejtim t Qafs s Morins, kurse tjetrn n drejtim t Bytyit7.

    T part q i doln prpara kolons ushtarake q kaloi npr Qafn e Morins qen lufttart e Gashit, t udhhequr nga Halil Brahimi. Ushtria otomane u prit me luft edhe n Krasniqe. Pr t kaluar me sa m pak dme npr kt krahin, gjenerali osmanlli prdori t gjitha mjetet pr t br pr vet prijsin e saj, Shaban Binakun, i cili pas shpalljes s Hyrjetit kishte shkelur me kmb fotografin e sulltan Hamitit, duke thn se aty e mbrapa vet ai do t ishte mbreti i atij vendi8.

    T bindur se pas kalimit npr Gash e Krasniqe ushtria otomane do t marshonte drejt krahins s tyre, banort e Nikaj-Mrturit u mblodhn n kuvend dhe vendosn t zinin pritat n shtegun kryesor q t onte n viset e tyre, n Qafn e Kolit9. Ata nuk e prfilln numrin e madh t ushtarve t Turgut Pashs, duke u nisur nga parimi se malsort numrimin nuk e prdorin pr njerzit, po pr bagtin.

    Nj kronist, bashkkohs i ktyre ngjarjeve, shkruan: N Qaf t Kolit qndruan trimnisht burrat e Nikajt e t Mrturit, por mjetet q kishin, ishin t mangta, armt q prdoreshin t vjetra e aq pak n numr, sa me ia tut synin aspak nji ushtris s madhe e rrept, si ishte ajo e turkut, s cils as nuk i mungonte kurrgja, por i dilte e i tepronte do mjet luftimi edhe ma i riu si mauzer, topa e mitraloza 10.

    Pr ti ligshtuar dhe pr ti poshtruar malsort e armatosur me pushk t vjetruara, Shefqet Turgut Pasha dha urdhr q topat t mbusheshin me gjyle shprthyese q lshonin nj flak verbuese. Kto gjyle t panjohura m par patn nj ndikim t madh psikologjik e luftarak. Pluhuri dhe ciflat e gurve, i pengonin malsort jo vetm t merrnin n shenj, por edhe ti futnin fishekt n folet e pushkve11.

    N ato luftime, ku ishte e vshtir t dalloje lufttarin e zakonshm nga prijsi me prvoj, u shquan Sokol Basha, bajraktari i Nikajt; Shytan Brahimi, krye nga Nikajt; Gjelosh Rama i Currajve t Epr, Ded Trimi, krye nga Merturi; Tunxh Miftari, Sadik Gjergji, shtpi e par n Pal dhe Prel Tuli, Trimi i Salcs12

    Eprsia ushtarake e armikut i detyroi lufttart e Nikaj-Mrturit t trhiqeshin nga Qafa e Kolit. Ushtria otomane e kaloi kt gryk t prgjakur q binte er barut dhe vrshoi n thellsi t krahins. Komanda ushtarake u vendos te Gurra e Hasan Gashit, nj pik strategjike, ku shihej si n pllmb t dors tr lugina. E komanduar nga nj kapiten, pararoja e ushtris kaprceu Lumin e Madh, Lumin e Vogl dhe mbrriti n Gjonpepaj, te kisha e Nikajt. Kjo kish shptoi pa u prdhosur vetm fal ndrhyrjes s nj oficeri osmanlli q ishte me origjin shqiptare: Ktu i do dijt begut t Kosovs (Ali Begut, A.P.) n qoft se meshtari pshtoi (shptoi, A.P.) pa u burgos e kisha pa u dhunue. Shqiptari do fejet t jet, asht shqiptar dhe gjakun se harron as vllan se poshtnon para t huejit13.

    Malsort q kishin arm ishin shprndar npr male. Ata qllonin her pas here kundr adrave t ushtris pushtuese14. Komanda ushtarake thirri bajraktarin Sokol Basha bashk me krert e Nikajt, t cilt i urdhroi t dorzonin armt, t regjistronin pjestart e familjes, gjn e gjall dhe pasurin, t onin ushtar meshkujt nga pesmbdhjet deri n gjashtdhjet vje, pa marr parasysh nevojat familjare a ndonj munges shndetsore. Taksa pr dhen e pr dhi do t ishte nga pes grosh pr kok, kurse pr derrat do t ishte nga dhjet grosh pr kok. Po t mos plotsoheshin kto krkesa, oficert osmanlinj krcnuan se do t pushkatonin krert dhe do t arrestonin malsort e thjesht15.

    T gjendur para ktyre krcnimeve, krert e Nikaj-Mrturit u detyruan ti pranonin krkesat e komands s ushtris otomane, ashtu si kishin br fqinjt e tyre n Gash e n Krasniqe. T vetmit q nuk pranuan t takoheshin me t drguarit e Shefqet Turgut Pashs, qen krert dhe banort e katundeve Pal, Salc e Bris, t cilat shtriheshin n perndim t krahins, n kufi me Dukagjinin.

    Kur oficert e ushtris otomane u uan fjal tri katundeve t pannshtruara t dorzonin armt, prndryshe shtpive t tyre do tu vihej flaka brenda njzet e katr orve, krert dhe banort e tyre iu prgjigjn kshtu: N qoft se Stambolla i don armt, t vij vet e ti marr. Salca smban as ska mbajt kurr arm pr t dorzue, por pr t luftue me to. Prandaj ktu n vend e jo njeti kemi pr tja dhan Pashs kto hekuraa t lyeme me mish thiut16.

    Pr t ndshkuar katundet e pabindura, ushtria otomane u grumbullua n Ttherme t Nikajt, n livadhet ku veronte bagtia. Ushtart e huaj plakitnin bagti, bulmet dhe dmtonin t mbjellat. Cilido q i kundrshtonte, arrestohej dhe rrihej me daulle.

    Duke dgjuar pr paudhsit q bnin osmant n katundet e nnshtruara, Prel Tuli i nxiti banort e tri katundeve t paarmatosura t mos i binin n dor Shefqet Turgut Pashs dhe t qndronin deri n t mbramin fishek. Pr rolin e Trimit t Salcs si organizator i qndress, Pal DukaGjini shkruan: Fjala zjarm e burrit t maleve, syni gac i tij dhe zemra elik, prpjekjet me pari e hipnotizimi i vegjlis ku Prela kishte vu uzdajn (shpresn, A. P.), elektrizuan Salcn e Merturin. Vendosn t desin t tan sa ishin17.

    Vendosmrin e malsorve pr t mbrojtur lirin dhe dinjitetin e tyre e ka prjetsuar nj kronikan besnik, si sht knga popullore e krijuar n at koh: Kodra e Palit duket zi,/Kan zan pritat njiqind shpi,/Ai Prel Tuli na u ka pri, ushtris para i kan dal,/Turgut Pashs po i ojn fjal:/Ksaj gryke asht zor me dal,/Kthe ushtrin kur tmarrsh xhevapin,/Se armt e krahit smund ti japim,/Pr pa dek na me gajret,/Na i la baba amanet! 18

    I vetdijshm pr rrezikun q paraqiste qndresa para ushtris s madhe t Shefqet Turgut Pashs, - kt qndres e kan krahasuar me heroizmin e treqind spartanve t kryesuar nga mbreti Leonidha n Grykn e Termopileve, - prijsi i malsorve, Prel Tuli, u prpoq t siguronte ndihmn e banorve q jetonin prtej krahins s Nikaj-Mrturit: Aj Prel Tuli ohet nkamb/- Kush ma on fjaln nToplan,/Me mshptue ropt e gjan,/Gjan e ropt me mi shptue,/Se Turguti mka rrethue19. Prve Toplans, Prel Tuli krkoi ndihm nga fiset e mdha t Dukagjinit20.

    T drejtuar nga Prel Tuli, Man Avdia dhe Deli Tahiri, lufttart e katundeve Pal, Salc e Bris zun pozicionet te Guri Murg, nj shkmb i thepisur, t cilin e prdorn si fortifikat natyrore. Pr shtat dit me radh, ata i zmbrapsn sulmet e osmanve, duke vrar shum prej tyre: Guri Murg, nji gur i bardh,/Po i shkojn gjylet radh e radh,/Por se la Pashn me dal,/Pr pa u kthye ai kah ka ardh!21

    N kto luftime nuk spikati vetm zotsia e Prel Tulit si takticien ushtarak, por edhe trimria e tij personale, duke vrar nj bimbash (major) t ushtris otomane. N fjalt q i v n goj bardi popullor, del n pah urrejtja e thell e malsorve ndaj perandoris aziatike q i kishte ndar nga Evropa dhe i kishte ln n prapambetje t thell: Ai Prel Tuli hallakati:/-Ndal, manov, se terdh sahati!/Bylykbashit mir ia kapi./Krisi pushka, gjimoi mali,/Npr shpat po bie nizami22.

    Kur u mbaruan fishekt q kishin, lufttart e Palit, t Salcs e t Briss u detyruan t lshonin pozicionet te Guri Murg dhe t trhiqeshin n thellsi, duke ngritur nj vij t re zjarri n disa shkmbinj t pakalueshm, n afrsi t Briss.

    Pr t shfryr dufin e tyre dhe pr tu hakmarr pr humbjet q kishin psuar, osmanlinjt i shkatrruan shtpit e Palit e t Salcs, duke i hedhur n er me dinamit. Ve ksaj, ata pren me spat pemt, misrin e gjelbr e shkeln dhe e kullotn me kuaj. Kishn e Palit e prdorn si kazerm. Prdhosjes s tyre nuk i shptuan as petkat dhe ent e shenjta t shrbimit fetar23.

    Pr ti detyruar malsort e pannshtruar q t largoheshin nga shkmbinjt e thepisur ku qndronin me arm n dor, oficert osmanlinj dhan urdhr t bombardoheshin shtpit e katundit t Briss, luginat dhe majat e maleve nga ana e Dukagjinit: Po vajton kjo Maja e That,/jan vra burrat, jan vra grat,/Tri katunde kan marr flak!24

    N vend q t llahtariseshin nga kto bombardime, Prel Tuli dhe bashklufttart e tij i mbshtillnin gjylet me guna t lagura pr t mos shprthyer dhe pr tua marr barutin q u duhej pr luft. Ata e vazhduan qndresn me vendosmri, t mbshtetur nga dy aleat t fuqishm: nga Drini q rridhte n krah t djatht t pozicioneve t tyre dhe nga dy mij lufttart t fiseve t Dukagjinit q ua mbronin shpinn dhe krahun e majt. Pr kt fakt, Pal Duka-Gjini shkruan: Tri dit rresht batalionet e vis sulmuese mbetn pa buk t rregullt. Mbetn pa buk, prse Mehmet Shpendi me Shal ua kishte pre rrugn dhe me arm t veta t pathyeshme si lente rahat dit as nat25.

    * * *

    N ditt e para t korrikut t vitit 1910, Bedri Pasha, valiu i Shkodrs, i kishte thirrur n selin e tij bajraktart dhe krert e Dukagjinit, t cilt i kishte kshilluar t mos e kundrshtonin kalimin e ushtris s Shefqet Turgut Pashs npr viset e tyre. N fund t mbledhjes, ai u kishte dhn nga nj mexhite t bardh pr krye26.

    Me tu kthyer nga Shkodra krert e bajraktart, n Dukagjin ishte dhn kushtrimi pr tu mbledhur kush ishte burr, q ti dilnin prpara Shefqet Turgut Pashs dhe t mos e linin t bnte n krahinn e tyre at q kishte br n Kosov, n Gash e n Krasniqe27.

    T mbledhur te kisha e Abatit, dukagjinasit kishin rrahur ben se pa mbetur n gra e n ika (pa u shfarosur t gjith meshkujt), nuk do ta linin ushtrin e huaj t kalonte npr viset e tyre. Ata q ishin t zott pr luft kishin marr arm, spata e kazma, kishin zn shtigjet n qafa e lugje, kishin prer drur pr t penguar kalimin e kalorsve, kishin hapur hendeqe, gropa e llogore28.

    Forcat e afta pr luft ishin vendosur n disa pozicione: djemt e Thethit kishin zn Qafn e Pejs dhe Qafn e Valbons; Lugun e Ndrmajns e ruanin Lekaj, Abat, Pecaj, Vuksanaj e Pjoll; Qafn e Agrit e t Agrorit i mbronin Gimaj, Nnmavriq, Lotaj e Plani; n Qafn e Brashts kishte zn pritat Shoshi; n Qafn e Shterziqes, qndronin lufttart nga Toplana e Dushmani. Burrat q rrinin dit e nat n pozicione, furnizoheshin me ushqime nga grat e tyre.29

    N letrn q P. iril Cani, famullitar i Shals, i shkruante m 14 korrik 1910 P. Kamil Libardit, famullitarit t Shoshit, ndr t tjera thuhet: Shaljant e kan qit cekn (kan vendosur) me u ba cop e grim e me qindrue pr Atdhe me do flije; por un drue se skan me mujt me e mbajt pr shum koh, mbasi vendet pr qindres kan nji ball (front) fort t hapt e prandaj u duhet me u da ndr logje t ndryshme: n t Ndrmajs, tAgrit e tAgrorit, e shka ma zi nuk kan ve pak ushqim. Dje u ka pashi nji frig e madhe kah i kan bombardue pa pr, n rrezik me mbyt edhe shumknd. Sndihet tjetr pr gjith ansh ve kushtrim30.

    Pr organizimin e qndress s Dukagjinit, merita kryesore i takon kryetrimit Mehmet Shpendi. Kt gj e pasqyron edhe epika historike: Mehmet Shpendi del n thep,/Mizalltia po i krcet,/djelve tvet po u brtet;/- Bini djelm, mbi kt hyrjet,/se djelt e ri asqer po i merr;/Lyp redif e mustafes,/Lyp xhelep e lyp t dhet,/Lyp t dhet e lyp nizam,/Por nuk muj pr me ia dhan,/Nato gryka paska dal,/Nato gryka pr shefi,/Krcet pushka me buri!31

    Nuk ka dyshim se pjesmarrja n kt qndres t armatosur kundr ekspedits ushtarake t Shefqet Turgut Pashs ka qen m e gjer sesa sht paraqitur n disa shkrime t botuara deri m sot. Sipas Lulash Palushajt, duke luftuar me Prel Tulin, n Qaf t Agrit jan vrar e plagosur tre vet nga Malsia e Madhe: Kol Marash Vata, Zef Lani, Gjon Pllumi32

    * * *

    Malsort e armatosur, q qndronin n gryka e n shkrepa, bnin sulme t befasishme kundr osmanlinjve, t cilt i vrisnin pr tua rrmbyer pushkt moderne (mauzer) dhe fishekt. Kto goditje t pandrprera, pasiguria q ndienin n at lugin t ngusht, t rrethuar nga male t ashpra q dukej sikur nga asti n ast do tu binin mbi kok, ua ligshtuan zemrn ushtarve t huaj: More pash, na pa n qaf,/Qysh na ove n Pal e Salc,/Sdo tna lshojn kurrnji t gjall!

    Shefqet Turgut Pasha u informua se n thellsi t maleve t panjohura q ngriheshin para tij kishin zn prit mijra lufttar q ishin betuar t vdisnin me arm n dor. Pr tiu shmangur ndonj shpartallimi t mundshm, atij iu mbush mendja se ishte m e udhs t hiqte dor nga vazhdimi i marshimit npr Dukagjin. Pas luftimeve q zgjatn njzet e dy dit34, rrethanat e detyruan t merrte nj nga vendimet m t rnda n jetn e tij si ushtarak: t jepte urdhr pr tu trhequr.

    Prbindshi q ishte dyndur nga Anadolli, mblodhi gjymtyrt e kthetrat, pastaj u turr drejt Drinit, sikur donte t lante n rrjedhn e tij njollat e gjakut q kishte derdhur kudo ku kishte shkelur. Pasi kaloi n vaun e Drinit, ushtria otomane au prmes maleve t Puks dhe iu afrua Shkodrs.

    Me tu shuar shungullima e topave dhe e krismave t armve, n luginn e Nikaj-Mrturit ra qetsia. Prsri njerzit mund t flisnin e t qeshnin lirisht n katundet e tyre. Madje mund t kndonin me lahut ose me ifteli. Dhe ishte e natyrshme q kryeknga e asaj kohe t bnte fjal pr zmbrapsjen e ushtris otomane: N Gjakov po rrahka teli,/ N Stamboll po shkon haberi,/Shkon haberi n shtatkrajli:/- Smun e shkela kt Shqipni,/smun e shkela kt soj robit,/spo mdruen pushkn, as spo mdruen topin!/I gjuej me top, gjylen ma kap,/Mitralozit i thot turra煔35

    * * *

    Kushtrimi i lufts pr liri do ti thrriste nikaj-mrtursit n beteja t reja, si qe kryengritja e Malsis s Veriut n vitin 1911. N librin Malsori kndon, Gjergj Hasanaj shkruan: Malsort me n krye Ded Gjon Lulin, t ndihmuar nga malsort e Shals, Shoshit, Nikajve, Mrturit dhe Krasniqes, vendosn t mos i zbatojn urdhrat e valiut t Shkodrs n lidhje me pagimin e taksave dhe dorzimin e armve36. Midis nntmbdhjet krerve t fiseve pjesmarrse n kryengritje, q firmosn dokumentin e hartuar e t miratuar n Gere, m 12 qershor 1911, figurojn emri i Bash Bajramit, bajraktar i Nikajt dhe ai i Bek Delis, bajraktar i Mrturit37.

    Shpirti liridashs dhe dshira pr prparim i shtyn banort e Nikaj-Mrturit ti prgjigjeshin n mnyr masive kushtrimit t kryengritjes q shprtheu m 1912. N nj letr q Sali Hidri (Hoxha) i ka drguar Ismail Qemal Vlors, thuhet: Kur u ngrys, erdhn vojvoda i Mrturit q bhet 600 shtpi, Prel Tuli bashk me bajraktarin dhe m lajmruan se 500 burra patriot po marshonin pr Gjakov nga nj rrug tjetr m e shkurtr 38.

    Gjat luftimeve t prgjakshme q u zhvilluan n abrat t Gjakovs, m 12 maj 1912, u prsrit akti heroik i Mic Sokolit. Duke par se nj top i ushtris otomane po u shkaktonte humbje t mdha kryengritsve, trimi nga Nikajt, Ndue Zenel Paplekaj, thirri: Qat top me ma lan mue,/Se gjall a dek kam me e pushue! N pamundsi pr tu ngritur prmendore mermeri ose bronzi, trimat q ran pr atdhe malsort i prjetsuan n bronzin e vargjeve epike: Ndue Zeneli trim ish kan,/Frymn topit ia ka zan./U hodh Ndou n gryk t topit/si rrufeja mes flaks s barotit 39. N betejn e abratit u vra edhe Ram Ndou (Rrahaxhi) nga Raja e Mrturit40.

    Kryengritsit nga Nikaj-Mrturi morn pjes n luftimet dhe marshimet q vazhduan deri n Shkup, q ndikuan pr t shembur Perandorin Otomane dhe pr t krijuar shtetin e pavarur shqiptar.

    Ndihmesa q dhan banort e Nikaj-Mrturit n kto ngjarje madhore apo n ngjarje t tjera t rndsishme vrteton m s miri se qndresa e tyre kundr ekspedits ushtarake t Shefqet Turgut Pashs m 1910 nuk qe nj episod i shkputur, i rastsishm, po qe nj dshmi e gjall e shpirtit t tyre t paepur, e gatishmris pr tu flijuar pr t mbrojtur dinjitetin vetjak dhe at kombtar.

  17. #717
    Perjashtuar
    Antarsuar
    02-03-2006
    Vendndodhja
    Larg nga ketu!
    Postime
    2,906
    Faleminderit
    0
    4 falenderime n 4 postime
    Me ka rene te degjoj se ne Kosove ka familje qe i takojne fisit "kastrioti". A eshte tamam fis apo jo, nese dikush e di?

    Tjeter fis qe kam degjuar eshte fisi (nese mund te quhet keshtu) "kusari" qe mendohet te jene shqiptare te ardhur nga territori i Italise! Nuk eshte se kam lexuar diku per kete te fundit, mirepo keshtu kam degjuar!
    Ndryshuar pr her t fundit nga Rina_87 : 21-11-2010 m 10:17

  18. #718
    i/e regjistruar Maska e fegi
    Antarsuar
    29-05-2009
    Postime
    5,840
    Faleminderit
    0
    4 falenderime n 4 postime
    Citim Postuar m par nga Rina_87 Lexo Postimin
    Me ka rene te degjoj se ne Kosove ka familje qe i takojne fisit "kastrioti". A eshte tamam fis apo jo, nese dikush e di?

    Tjeter fis qe kam degjuar eshte fisi (nese mund te quhet keshtu) "kusari" qe mendohet te jene shqiptare te ardhur nga territori i Italise! Nuk eshte se kam lexuar diku per kete te fundit, mirepo keshtu kam degjuar!
    Fisi Kastrat-Gj.K.Skenderbeu,Osa Kuka dhe Shabam Polluzha
    Ndryshuar pr her t fundit nga fegi : 21-11-2010 m 11:17

  19. #719
    Perjashtuar
    Antarsuar
    02-03-2006
    Vendndodhja
    Larg nga ketu!
    Postime
    2,906
    Faleminderit
    0
    4 falenderime n 4 postime
    Citim Postuar m par nga fegi Lexo Postimin
    Fisi Kastrat-Gj.K.Skenderbeu,Osa Kuka dh Shabam Polluzha
    Jo jo Fegi, nuk osht Kastrati (se kom ndi per kete fis), mirepo ma merr mendja qe eshte pikerisht Kastrioti. Vetem hajt se ndoshta mund te informohem me mire kete jave.

  20. #720
    _____
    Antarsuar
    29-04-2002
    Postime
    3,580
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    Fegi, pse i bashkove Kastrat me Gj.K. Skenderbeun? Mbase eshte dhene pergjigja nga fillimi i temes te cilen une ende se kam lexuar.

Faqja 36 prej 43 FillimFillim ... 263435363738 ... FunditFundit

Tema t Ngjashme

  1. A ka konspiracion kundr Shqipris?
    By BARAT in forum shtja kombtare
    Prgjigje: 42
    Postimi i Fundit: 10-05-2011, 09:36
  2. Misioni Amerikan N Shqipri (1946)
    By DriniM in forum Historia shqiptare
    Prgjigje: 8
    Postimi i Fundit: 30-07-2010, 21:39
  3. "Dr. dituria"
    By Sabriu in forum Komuniteti musliman
    Prgjigje: 20
    Postimi i Fundit: 18-12-2008, 05:32
  4. Prgjigje: 15
    Postimi i Fundit: 06-12-2008, 13:08
  5. Ervin Hatibi
    By erzeni in forum Komuniteti musliman
    Prgjigje: 9
    Postimi i Fundit: 17-11-2006, 23:39

Fjalt Kye pr Temn

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •