Close
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 6 prej 6
  1. #1
    Perjashtuar Maska e BlueBaron
    Antarsuar
    29-04-2002
    Vendndodhja
    N Tironn e Ondrrave
    Postime
    5,052
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Festivali i 11-t n RTSH

    Duke ngritur siparin e Festivalit t 11-t.


    Nga Skifter Kllii.

    Revolucioni q solli Todi Lubonja n RTVSH
    Q n ditt e para t puns si drejtor i RTVSH-s, Todi Lubonja, mbaj mend, na bri mbledhje ku theksoi se detyrat tona n kohn q programet e televizioneve t huaja, kryesisht italiane dhe jugosllave, shiheshin lirshm n pjesn m t madhe t vendit, ishin shum t mdha. Duhej ngritje profesionale, intuit, fantazi, pun kmbngulse. T mos harrojm se ather e deri m 1990, TVSH-ja transmetonte jo m shum se 4-5 or n dit dhe t dielave, duke prfshir dhe kohn e mesdits, edhe 2-3 or t tjera. Ai dha mendime interesante edhe pr nj harmonizim t programeve t Radios, duke vn theksin se ajo m shum duhej t fliste sesa t lexonte.
    Menjher, gjat majit t vitit 1972, u transmetuan pr her t par kngt e Festivalit Evropian t porsazhvilluar n Dublin, t cilat Thanas Nano m par i kishte ndaluar kategorikisht jo m t transmetoheshin, por edhe t dgjoheshin npr studio. Sipas modelit t RAI-t u unifikua redaksia e informacionit t Radios me at t Televizionit, q ti jepte hov t ri pasurimit t ndrsjellt t ngjarjeve n vend; u lidh nj kontrat me Vis -Njuzin, nj agjenci ndrkombtare q shprndante informacione t filmuara nga tr bota; nisn t regjistroheshin lajme nga RAI, q i dhan tjetr fytyr revists televizive, deri ather shum e varfr me informacione t ilustruara nga bota e jashtme. Me propozimin tim, nisi transmetimi i ndeshjeve ndrkombtare t marra nga televizionet e huaja; u transmetuan edhe Lojrat Olimpike t Mynihut. T gjitha kto ngjalln interesim t jashtzakonshm te teleshikuesit n t gjith vendin. M kujtohet se si pas transmetimit t ndeshjeve t para t fazs finale t Kampionatit Evropian t zhvilluar n Belgjk, sportdashs nga Elbasani, t prfaqsuar nga pedagogu i njohur i kulturs fizike qysh n vitet 30 n Normalen e ktij qyteti, solli n emr t tyre nj flet-falenderimi pr kto transmetime n gjuhn shqipe, q zgjeronin kulturn e sportdashsve, aq m tepr q stacionet e huaja nuk shiheshin n Elbasan dhe n qytete t tjera t Shqipris.
    Ve tyre nisn t prgatiteshin emisione t tjera, ku ndihej nj fllad i ri, me aq sa lejonin kushtet e censurs komuniste, t cilat ndiqeshin me interes nga teleshikuesit.
    Mbi t gjitha, Todi Lubonja qndronte shum pran krijuesve, bisedonte me ta lirshm, nuk harronte t prgzonte personalisht ata q bnin emisione t mira, ose, kur nuk kishte mundsi ti takonte, i falenderonte me telefon. Ishte krijuar kshtu nj mjedis i shpenguar dhe periudha e drejtimit t RTVSH-s nga Thanas Nano, cilsohej si periudh e zymt, ku do punonjs, sa shihte drejtorin t dukej n korridoret e ktij institucioni, largohej si t mundej, duke u shprehur: Kujdes, po vjen Thanasi!....
    A thua Todi Lubonja i bnte t gjitha kto shndrrime nga koka e tij? N asnj mnyr! Q ishin propozime t tij, ose t t krijuesve t RTVSH-s, kjo, si e pam, nuk vihet n dyshim. Por, duke e par Todi Lubonjn t shoqrohej me Ramiz Alin, ose me Pirro Kondin, asokohe antar i Komitetit Qendror dhe drejtor i Drejtoris s Propagands n KQ-s, t krijohej menjehr bindja se kto ishin veprime pas konsultimeve me ta. Madje, si m ka thn vet Todi Lubonja, ai, pasi mori prgzime nga nj prej udhheqsve m t lart t Partis dhe shtetit pr transmetimin e ndeshjeve ndrkombtare t futbollit, pr t cilat shkrova m sipr, i propozoi atij t transmetoheshin nga TVSH-ja edhe Lojrat Olimpike t Mynihut dhe gjeti miratimin e plot t tij.
    Jo vetm kaq, por n nj mbledhje n KQ, ku diskutoheshin probleme t ngritjes s cilsis sportive n shtypin ton, Pirro Kondi u shpreh se transmetimi i tr programit t Lojrave Olimpike kishte ngjallur nje far ndrojtje te udhheqja, sepse jo t gjith teleshikuesit mendohej se do t ishin tifoz, por reagimi nga posht, gjithnj sipas fjalve t tij, kishte qen shum i mir.
    Todi Lubonja nuk u mjaftua vetm m kaq. Ai nxiti q grupe redaktorsh dhe regjisorsh t shkonin jasht shtetit, sidomos n vendet e Lindjes dhe t blinin filma artistik dhe dokumentar, n mnyr q t pasuronin programet e TVSH-s, ende t varfra n kt drejtim. Gjithashtu, nisi edhe regjistrimi i filmave dhe i programeve t tjera nga RAI.
    Pr t pasur nj ngritje edhe m t madhe profesionale, u nnshkruan kontrata me televizione t huaja edhe pr specializimin e kuadrit krijues, sidomos teknik. Prsri me kmbnguljen e drejtorit t ri, u trhoqn nga Kinostudioja Shqipria e re, nga Universiteti, nga Instituti i lart i Arteve etj., kuadro shum t aft, ardhja e t cilve do t ndihmonte edhe m shum n ngritjen cilsore t programeve, veanrisht radiotelevizive. Pr kt qllim erdhi n Televizion edhe regjisori i talantuar, Mihal Luarasi, i cili kishte pasur bashkpunim t ngusht me Todi Lubonjn q n Kor. (Si e pam n pjesn e par t ktij cikli, ishte Lubonja q kishte aprovuar vnien n sken nga Luarasi t drams Njollat e murrme, fituese e mimit t par n Festivalin Kombtar t Teatrove profesioniste, dram q m pas, si kemi thn, u cilsua si antisocialiste nga Enver Hoxha. Dhe n fakt, ndonse pa prvoj n televizion, Luarasi, diplomuar n Hungari si regjisor teatri, nisi me vrull djaloshar t punonte n TV, me t cilin fal dhuntive u ambientua menjher. T gjitha kto ishin masa t domosdoshme pr ti dhn RTVSH-s nj hop edhe m t madh cilsor. (Mirpo, si do t shohim m posht, prpjekje t tilla do t cilsoheshin si shkelje t vijs s Partis nga diktatori Hoxha).

    Duke harruar censurn dhe autocensurn
    Nuk kishte se si t ndodhte ndryshe: Festivali i 11-t i Kngs n RTVSH, nuk mund ti shmangej ksaj fryme q po flladiste programet radiotelevizive. Ai prkonte me 10-vjetorin e krijimit t festivaleve, (dhjetor 1962) t cilt priteshin me nj interesim t jashtzakonshm nga teleshikusit, jo vetm n Shqipri, por edhe n Kosov dhe trojet shqiptare n Malin e Zi. Si e pam, Festivali i Dyt (dhjetor 1963), ishte goditur nga diktatura pr shfaqje t huaja, q nga drejtuesit deri te shum kngtar. Kjo goditje solli si pasoj q t shkarkohej shefi i redaksis s muziks, kompozitori i njohur, Abdulla Grimci, nj ndr ideuesit e festivaleve, pr tu zvendsuar nga nj gazetare,e cila, sado e aft n kt profesion, kishte njohuri shum t kufizuara n fushn e muziks. Vrejtje t rnd mori edhe Petro Kito, nndrejtori i Radios q mbulonte programet muzikore. Duhej t ndshkohej edhe Thanas Nano, drejtori i prgjithshm, por ai u justifikua, sepse ditt e zhvillimit t Festivalit t Dyt u ndodh n nj konferenc ndrkombtare q mbahej n Varshav dhe asistoi n festival vetm ditt e fundit, thua se ai ishte organizuar e zhvilluar vetm gjat ditve t qndrimit t tij jasht shtetit. Goditja q psoi Festivali i Dyt, solli si pasoj q festivalet e tjera ti nnshtroheshin nj censure dhe autocensure nga vet krijuesit dhe t mbizotronin kng t puns, tekste tejet t politizuara, me melodi ku i mshohej vetm mbshtetjes n tabanin popullor. Kjo ndodhi sidomos pas vitit 1966, kur n Shqipri, nn ndikimin e Revolucionit Kulturor Kinez, arti dhe letrsia u vun nn nj trysni t papar, ashtu si dhe vet jeta e mbushur me qarkullimet e kuadrit, luftn pr zhdukjen e kishave dhe xhamive, pra, t besimeve fetare, pr krijimin e njeriut t ri, q duhej t lartsohej n do fush t jets, sidomos n art dhe letrsi. Kuptohet se edhe festivalet e kngs n Radio dhe pas vitit 1965 dhe n TV, nuk mund ti shptonin ksaj trysnie mizore.

    T gjith duke par RAI-n
    Mirpo, ndrkoh, kishte nisur nj er tjetr. Puna kishte arritur deri aty sa komitetet e partis n Tiran e rrethe, n munges t televizorve, t rekomandonin q njerzit t shkonin n qendra pune e prodhimi, ku punonin t afrmit e tyre, pr t par Festivalin e San Remos t vitit 1972...
    Nuk mjaftonte vetm kjo, por kryeministri, Mehmet Shehu, i njohur pr prirjet e tij dogmatike, sidomos ne fushn e artit, t urdhronte UEM-nin,(Uzinn Elektromekanike n Durrs), q televizorve n shitje t mos u hiqej nj pjes, q mundsonte t shiheshin programet e kanalit t dyt t RAI-t.
    N kto rethana nisi t prgatitej edhe Festivali i11-t i Kngs n RTVSH. sht e kupueshme se, prderisa n letrsi dhe artet tona kishte filluar nj periudh tjetr, kuptohet mbrenda krkesave t rrepta t prligjura nga Partia,kjo nuk kishte si t mos t ndikonte edhe n kngt e zgjedhura pr t konkuruar n kt festival, nuk kishte si t mos ndikonte edhe n tekstet q tani kishin nj ngritje edhe m t madhe cilsore, me nj fjalor m t pasur figurativ e larmi tamash, ku, doemos do t mbizotronte tema e dashuris, s cils populli yn tradicionalisht i kishte knduar. Jo vetm kaq: edhe paraqitja e jashtme e e festivalit, qoft dekori, qoft edhe veshjet e kngtarve e drejtuesve, duhej t kishin nj ndryshim t dukshm. Nuk kishte asgj pr tu uditur. Fmijt e udhheqsve, q nga ata t ministrave, deri tek ata t Komitetit Qendror, madje edhe t Byros Politike, visheshin sipas katalogve t ardhur nga jasht. Me gjith kushtet e vshtira ekonomike, kt prpiqeshim ta bnim edhe ne, asokohe te rinj. E pse kjo veshje e re t mos paraqitej n festivalin e 11-t?

    Nj festival sipas mods
    Mbaj mend se nj muaj para festivalit kisha qepur nj xhaket blu me kopsa metalike t ciln e kisha kombinuar me nj pal pantallona t hirta. Nj xhaket t till do t vishte edhe drejtuesi, Bujar Kapexhiu gjat tre netve t Festivalit t 11-t. Doemos, partnerja e tij, aktorja e njohur Edi Luarasi, do t kishte veshje edhe m t larmt. Po kshtu edh kngtart e kngtaret e tjera. Por edhe formula e zhvillimit t Festivalit t 11-t do t kishte ndryshime.Ve juris qendrore n sall, do t kishte edhe juri n qytete t tjera, t cilat, me an te lidhjeve telefonike q do t bnin drejtuesit, do t krijonin larmi dhe do t prcaktonin m drejt kngt fituese t ktij festivali. T gjitha kto nn regjin e studiuar mir t Mihal Luarasit dhe, pr m tepr, me sugjerimet e Nefo Myftiut, drejtoreshs s Radios, q mbikqyrte sektorin e muziks, e cila si e tham ishte e shoqja e nj antari t rrept t Byros Politike, ish-ministr i Arsimit, q kishte mbuluar e m pas do t mbulonte si zvendskryetar i Kshillit t Ministrave edhe kulturn dhe i cili, pr m tepr, ishte n at koh edhe sekretari i par Komitetit t Partis s rrethit t Tirans. Po t marrim parasysh se Todi Lubonja ishte edhe shok i ngusht i Ramiz Alis, kuptohej se Festivali i 11-t nuk duhej t krcnohej nga ndonj rrezik, ose nga ndonj shkarje nga msimet e partis dhe shokut Enver. Mirpo nuk do t ndodhte kshtu.
    Ndryshuar pr her t fundit nga BlueBaron : 21-10-2004 m 10:06

  2. #2
    Perjashtuar Maska e BlueBaron
    Antarsuar
    29-04-2002
    Vendndodhja
    N Tironn e Ondrrave
    Postime
    5,052
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Si u prgatit uragani kundr Festivalit t 11-t.

    Festivalet e kngs n RTVSH jan zhvilluar gjithnj n gjysmn e dyt t muajit dhjetor, duke i dhn edhe m shum ngjyrime fests s Vitit t Ri, e cila, edhe pse n kushtet shum t rnda ekonomike q prkeqsoheshin nga viti n vit, prapseprap prbnin gzim mbarpopullor. Nuk bnte prjashtim edhe ky festival. Kng t reja, melodi t reja, interpretim i ri: pra t papritura. Prej ktij festivali priteshin m shum se kurr t tilla.

    Festivali ndiqet nga Ramiz Alia dhe Fadil Parami
    Provat e prgjithshme t tij u ndoqn jo vetm nga t drguar t Komitetit Qendror, por edhe nga Fadil Parami, sekretar i K.Q. pr probleme ideologjike, e, mbi t gjitha, nga Ramiz Alia, antar i Byros Politike dhe sekretar i K.Q. Si kujton Todi Lubonja, Ramiz Alia e miratoi festivalin, por n fund t provave t prgjithshme, tha, pak a shum si me t qeshur: "Mos ka karamele t veshura me helm n kt festival?..." Vetm kaq.

    Kngt dhe atmosfera e shpenguar e festivalit
    Festivalin, me dirigjent Zhani Cikon, me kompleksin e vogl nga Gaspr uria, dhe grupin e kitaristve nga Alfons Ballii, e hap kngtari Zija Sarai, me kngn "Sonte ju takoj t gjithve". Pastaj Justina Aliaj kndon kngn "N ekranin e televizorit". Kndohet knga "Udht jan t bukura" nga Lindita Sota. Pastaj Liljana Kondaki kndon "Mozaik tingujsh, mozaik ngjyrash"... Natn e dyt kndohen t njjtat kng, por me ndryshimin se knga e fundit e nats s par, kndohet e para e kshtu me radh. Dhe ja nj e papritur: Vaja legjendare, duke knduar kngn "Natn von", t Dais, befas e l at prgjysm... Natn e tret finale nj tjetr e papritur. Drejtuesja e shkatht, Edi Luarasi, kur fton Vaen pran mikrofonit, e ngacmon si me t qeshur: "Tani,Vae, do t na kndosh nj kng e gjysm" dhe salla shprthen n duartrokitje. Vazhdojn kshtu n kt atmosfer t shpenguar t kndohen kng t tjera. "Vajza dhe kompozitori" nga Suzana Qatipi, "Rruga e Dibrs" dhe "Vajza e qelqt" nga Sherif Merdani, "Kur dgjojm zra nga bota" nga Franesk Radi, "Knga e studentve", nga Bashkim Alibali. Pastaj, me an t lidhjeve telefonike nis votimi i jurive npr rrethe. Duket se do t fitoj knga "Udht jan t bukura", knduar nga Lindita Sota dhe kompozuar nga Agim Krajka. Mirpo kur juria e Tirans i jep 101 vota kngs "Erdhi pranvera" t Pjetr Gacit, knduar nga Tonin Trshana. T pranishmit n sall, por edhe teleshikuesit, mbeten t habitur. Pikrisht kjo sht knga fituese e Festivalit t 11-t. Pastaj Edi dhe Bujari bjn shaka me Agim Krajkn, duke e quajtur prjetsisht fitues t mimeve t dyta dhe t treta, edhe kt radh kur po e prekte mimin e par.

    Konservatort kritikojn veshjet
    Festivali, n prgjithsi, u prit mir. Natyrisht pati edhe vrejtje pr kt ose at kng, pr kt, ose at kngtar, si ndodh jo rrall n shfaqje t tilla. Por duhet t jem i hapur me lexuesit, pati vrejtje nga nj pjes e teleshikuesve, ose edhe t atyre q e ndoqn festivalin n sall, pr paraqitjen e jashtme. Pra, e vrteta sht q pr paraqitjen e jashtme, kryesisht pr veshjen e kngtareve, me fustane t gjata, vath e unaza npr gishtrinj, shum nga teleshikuesit, kryesisht ata konservator, t shfaqnin paknaqsi. Por, duke u nisur nga fakti se veshje t tilla, si tham, kishin nisur t shiheshin edhe npr shtitoret e Tirans, aq m tepr nga fmijt e udhheqsve, kjo nuk bri prshtypje aq t madhe te pjesa tjetr, shum m e madhe.

    Asnj sinjal nga lart
    Ato dit n mjediset e RTVSH-s gjithka dukej normale. Asnj sinjal nga lart. E, pr m tepr, nga i madhi fare. M 31 dhjetor Todi Lubonja uronte do punonjs q takonte npr zyra e korridore. Pr m tepr, gjat nats s Vitit t Ri u transmetuan nga TVSH-ja kngt e nats s tret t Festivalit t 11-t... Madje pr kt festival u botua m 30 dhjetor edhe nj artikull n "Drita" q vlersonte nivelin e tij artistik.

    Sulmi i fsheht i Enver Hoxhs ndaj Festivalit t XI
    Erdhi, pas Vitit t Ri, edhe dita kur Todi Lubonja mblodhi si zakonisht krijuesit pr t dhn orientimet kryesore pr planet e muajit shkurt. At paradite, 10 janar 1973, para se t mbyllte kt mbledhje, Todi na tha se do t na lexonte nj fragment nga diskutimi q Enver Hoxha kishte mbajtur nj dit m par n mbledhjen e Presidiumit t Kuvendit Popullor me titull "Zhvillimi i letrsis dhe arteve bhet n luft kundr do ndikimi t huaj ideologjik". Diktatori kishte gjetur rastin q n kt mbledhje, ku ishte paraqitur raporti i Komitetit Ekzekutiv t Kshillit Popullor t rrethit t Tepelens, t diskutonte pr... artin. Me marifet, duke folur pr Tepelenn, populli i s cils "tr jetn ka knduar dhe vallzuar n mnyra t ndryshme", ai prekte TVSH-n: "Nj msuese m shkruan se kur u thot nxnsve se si duhet t ken paraqitjen e si duhet t sillen, kta i prgjigjen: "Ju, shoqja msuese, na thoni t jemi t sjellshm, me paraqitje t rregullt, por ne shikojm se n televizor dalin njerz me veshje e me flok e pamje q ju na i keni kritikuar. Mirpo, ato q shfaqen n televizor jan zyrtare". Jo, shok, kto gjra nuk jan zyrtare, por kontraband." (Enver Hoxha,Vepra 50,faqe 4-5,1986).
    Todi Lubonja i lexoi qetsisht kto fjal, dhe po qetsisht na kshilloi q t'i kishim mir parasysh kto vrejtje me vend t shokut Enver. Asgj m shum. Dhe un e shokt e mi krijues, t pranishm n kt mbledhje, kurr nuk na shkonte ndrmend n ato aste se far fshihnin n vetvete ato pak fjal pr Todi Lubonjn dhe RTVSH-n.

    Shenjat e para t stuhis
    Ndrkoh n ditt e para t shkurtit Todi Lubonja mbushi 50-vje. Nse m 1966, 50-vjetori i Thanas Nanos, ku kam qen edhe un i pranishm, ishte festuar n nj mbledhje me pranin e gjith kolektivit dhe ku ministri i athershm i Arsimit, Thoma Deljana, n emr t K.Q. t PPSH-s dhe t qeveris i kishte dorzuar nj dekorat t lart t akorduar nga Presidiumi i Kuvendit Popullor, prvjetori i Todit u kremtua ndryshe: N salln e pritjes s TVSh-s, erdhn Adil arani, antar i Byros Politike t K.Q. dhe zv.kryetar i Kshillit t Ministrave, shoqruar nga dy shokt e tij t ngusht, Agim Mero, antar i K.Q. dhe shkrimtari i shquar, Ismail Kadare. Me kt rast Todi Lubonja u dekorua me nj nga urdhrat m t lart, akorduar nga Presidiumi Kuvendit Popullor, ku vihej n dukje ndihmesa e madhe q kishte dhn ai, si gjat Lufts Nacional-lirimtare dhe gjat periudhs s ndrtimit t socializmit n t gjitha detyrat q e kishte ngarkuar Partia. Madje, at dit atij i bn vizit me kt rast n shtpi udhheqsit m t lart t partis dhe t qeveris, duke prjashtuar Enver Hoxhn. Prse kshtu?... Kishte nj arsye: N gazetn "Zri i Rinis", q nga data 23 janar kishin nisur t botoheshin letra nga t rinj t vendit ton q bnin vrejtje pr Festivalin e XI t Kngs n RTVSH. Kuptohet se kto letra ishin t kurdisura, q t dshmonin se ishin pikrisht t rinjt, pra, populli q e shtynte udhheqsin ton t madh t merrej serozisht me ato q kishin ndodhur n RTVSH. Themi t kurdisura, po t marrim parasysh se ato u botuan kur kishin kaluar m shum se tri jav nga zhvillimi i Festivalit t 11-t, (22-24 dhjetor 1972)

    Megjith kritikat, dukej se gjithka do t mbyllej me aq
    Sidoqoft, m 11 shkurt, m s fundi n gazetn "Zri i Popullit" u botua nj artikull i rrept kritik kundr Festivalit t XI. (Edhe ai me porosi nga lart). Gjendja po bhej m shqetsuese. Ato dit n salln e madhe t Lidhjes s Shkrimtarve dhe Artistve u organizua nj mbledhje, ku prsri me nj frym shum kritike u analizuan t metat e dukshme t festivalit, nj pjes e mir e kngve t t cilit, prshkohej nga ndikime t dukshme t muziks dekadente, larg tradits m t mir t kngs shqiptare, mbshtetur n tabanin popullor. Megjithat, mbaj mend se pas prfundimit t ksaj mbledhjeje, antari i K.Q., Pirro Kondi, q ishte i pranishm n mbledhje, e mori pr krahu regjisorin Mihallaq Luarasi dhe bisedoi przemrsisht me t. Sipas kujtimeve t Todi Lubonjs, edhe Ramiz Alia vazhdonte t'i qndronte afr shokut t tij t fmijris duke u prpjekur ta qetsoj, madje edhe n shtitje n malin e Dajtit, duke i thn se me kto vrejtje gjithka do t mbyllej.

    shtja bhet papritur serioze
    Rastsisht 7 mars 1973 jam ndodhur n zyrn e Todi Lubonjs pr t biseduar pr probleme sportive dhe e kam par tek po bisedonte ngrohtsisht n telefon me Vito Kapon pr nj intervist q ajo do t jepte me rastin e 8 marsit, fests s grave, n RTVSH. Toni i biseds dukej i qet. E t mos harrojm se Vito Kapo ishte e shoqja e Hysni Kapos, dors s djatht t diktatorit. Ndrkoh, u vu n shnjestr edhe Fadil Parami, sekretar i Komitetit t Partis s Rrethit t Tirans. Dhe kjo, sepse ai ishte shprehur se nuk mbante prgjegjsi pr Festivalin e XI, ngaq RTVSH-ja ishte n varsin e K.Q. Mirpo, pas botimit t letrave t t rinjve n "Zrin e Rinis", erdhi 15 marsi, dita kur n mbledhjen e prgjithshme t komunistve t aparatit t K.Q., t Partis pr dhnie llogari dhe zgjedhje, Enver Hoxha sulmoi hapur Fadil Paramin me fjalt: "Kta shok duan q ne t pohojm se liberalizmi nuk qenka armiku kryesor. Kjo sht teza e armikut. Ne bjm pyetjen: "Ju jeni me tezat e Partis, apo me tezat e armikut?" (Enver Hoxha, Vepra 50, faqe 297, 1986). Nuk e prmendte me emr Todi Lubonjn, por ishte e qart se edhe at tashm e kishte shtn n orbitn e tij.

  3. #3
    Perjashtuar Maska e BlueBaron
    Antarsuar
    29-04-2002
    Vendndodhja
    N Tironn e Ondrrave
    Postime
    5,052
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Organizatort e Festivalit para gjyqit.

    Rrokullisja kaq e thikt e ngjarjeve pas Festivalit t 11-t, prkoi edhe me botimin e romanit Dimri i vetmis s madhe, t shkrimtarit ton t madh, Ismail Kadare. Si ishin kurdisur letra kundr Festivalit t 11-t, ashtu kishte pasur raste t kurdiseshin letra edhe pr romanin Dimri i vetmis s madhe, qoft edhe nga titulli, ky nuk tingllonte mir. Shqipria nuk ishte vetm. Me t ishte tr proletariati botror, ishin vllezrit kinez. Dhe Kadareja, si dihet, u shtrngua ta ripunonte romanin. Por, sidoqoft, figurat e Aranit Corrajt, ish-punonjs n Ministrin e Brendshme, dhe t shefit t kuadrit t gazets qendrore t partis, figura shum negative, q solln reagim t madh n mjediset e Sigurimit t Shtetit, ku e kishin hal n sy shkrimtarin ton t madh e t zgjuar, nuk i luajti fare. Sulmit ndaj Festivalit t 11-t tashm i bashkangjitej edhe sulmi kundr Dimrit t vetmis s madhe. Mirpo, nse Kadareja kishte mundsi ta shpinte romanin n at rrjedh q donte censura, far mund t bnte tani Todi Lubonja q vihej para organizats s partis s RTVSH-s, ose, m sakt, para rreth 100 komunistve, nga Radioja e Brendshme, Radioja e Jashtme, TV-ja, Drejtoria Teknike dhe administrata? Ai nuk kishte asgj q mund t korrigjonte, ai vese duhej t jepte llogari. M kujtohet ajo dit fundmarsi e vitit 1973, kur tr komunistt e institucionit ton u futn n salln e madhe t orkestrs, pikrisht aty ishin br provat e Festivalit t 11-t, q tani po kthehej si bumerang kundr Todi Lubonjs. Dhe ajo q sht m e habitshmja, ai e kishte par kt festival vetm n provat e fundit, kur kishte pasur pran, si kemi prmendur, shokun e tij t fmijris, Ramiz Alin. E vrteta sht se me prgatitjen e Festivalit t 11-t ishte marr Nefo Myftiu, drejtoresh e Radios s Brendshme, n varsin e s cils ishte dhe sektori i muziks. Todi dhe Nefoja ishin n marrdhnie shum t mira me njri-tjerin. Ishte kjo arsyeja q drejtori i prgjithshm kishte besim te drejtoresha e Radios, aq m tepr e shoqja e nj antari t Byros Politike si Manush Myftiu. Natyrisht, kjo nuk do t thoshte se Todi Lubonja nuk dinte se si po bheshin prgatitjet, se cilat ishin kngt e zgjedhura, si do t ishte paraqitja e jashtme e kngtarve, me t cilat merrej nj regjisor i sprovuar si Mihallaq Luarasi. Mirpo, si m than shum m von, shok komunist q morn pjes n kt mbledhje, nj i drguar i Komitetit Qendror, para fillimit t saj, u rekomandonte t pranishmve n sall q t bnin diferencim midis Todit dhe Nefos. Me fjal t tjera, t sulmohej sa m shum drejtori i prgjithshm dhe m pak drejtoresha e Radios, q kishte prgatitur nga fillimi dhe deri n fund kt tashm t mallkuar festival. Kuptohet, sepse ajo ishte e shoqja e nj byroisti. Diktatori kishte vendosur q at ta falte, ashtu si edhe Ramiz Alin, kur t dy kishin n varsi prkatsisht Fadil Paramin dhe Todi Lubonjn. Edhe t tilla akrobacira dinte t bnte ai, pavarsisht se far do t thuhej prapa shpins n opinion. Kjo nuk i hynte fare n xhep. Jo m kot, qllimi justifikon mjetin, kishte thn Makiaveli.

    T gjitha kritikat mbi Todi Lubonjn
    Dhe kshtu u b. T gjitha shigjetat e kritikave ran mbi shpatullat e Todi Lubonjs, fajtorit kryesor pr kt festival. T tr n sall, edhe kundr dshirs s tyre, me prjashtim t servilve t paaft, q gjetn rast t tregonin se ishin besnik t paepur t Partis, sidomos Kio Pandeli, drejtori i Radios s Jashtme, t cilin Todi Lubonja kishte br gabim q nuk e kishte hequr, sepse nuk dinte as nj gjuh t huaj, me prjashtim t nj ik rusishteje, e sulmuan me dhimbje Todin, meq e kuptonin shum mir se ai ishte nisur nga dshira q t bnte dika t mir pr ngritjen artistike t emisioneve radiotelevizive. Dhe drejtori i prgjithshm, ashtu si m kan thn m von pjesmarrs n kt mbledhje, mori prsipr do kritik t ashpr dhe tendencioze. Nuk mund t harroj se nj dit pas ksaj mbledhjeje nj komuniste q kishte qen m par daktilografiste, e cila mezi kishte mundur t mbaruar shkolln e mesme dhe t ciln Nefo Myftiu, vetm sepse shkruante ca vjersha, e kishte br redaktore, pikrisht kjo ishte ngritur n mbledhje duke u shprehur shum ashpr kundr drejtoreshs s Radios dhe me mburrje m shprehej pastaj mua e disa t tjerve prreth: Un e varrosa Nefo Myftiun!.... ǒligsi!..

    Gjyqi i Todi Lubonjs n mbledhjen e kolektivit t TVSH-s
    Kaluan kshtu disa dit. Erdhi dhe muaji prill. uditrisht prsri me dit t hirta dhe t ftohta, sikur dimri nuk donte q nuk donte t shkulej. Ato dit un kisha marr lejen krijuese nga Lidhja e Shkrimtarve dhe po punoja n Arkivin e Shtetit pr t studiuar materiale e dokumente rreth procesit hetimor dhe gjyqsor kundr Avni Rustemit. Nga nj an m vinte mir q nuk ndodhesha ato dit n mjediset e RTVSH-s. E dija q n vetvete punonjsve u vinte shum keq pr at q po i ndodhte Todit dhe Nefos, por nuk mund t shpreheshin kurrsesi hapur. Prkundrazi, kur binte fjala pr ta, duhej ti mbytnin me sa m shum t shara.
    Erdhi shpejt dhe dita q kt radh Todi Lubonjs ti bhej gjyqi n kolektivin e TV-s. Ende nuk e kuptoj se prse kjo nuk u b me pjesmarrjen e tr punonjsve t RTVSH-s. Mesa duket, sepse krimet m t mdha ai i kishte br n TV, dhe sepse jetn e partis e bnte n kt kolektiv. Sidoqoft, aty nga ora 12 e asaj dite u shkputa nga ndrtesa e Arkivit t Shtetit dhe, si arrita me nj frym n godinn e TV-s, u futa n salln ku po zhvillohej mbledhja. Todi Lubonja ishte ulur n radht e fundit t salls dhe dgjonte diskutimet e pjesmarrsve. Me dashje pa dashje duhej t flisnin t tr. Dhe t tr duhej t mbulonin me vrejtje drejtorin e prgjithshm q i kishte nxitur ata q t bnin emisione q nuk prputheshin me orientimet e partis dhe shokut Enver, q kishin arritur kulmin me Festivalin e 11-t. ǒabsurditet!...
    Sulmonte sidomos nj regjisoruc, puthador i Thanas Nanos, i cili, ndonse ishte drguar jasht shtetit pr t studiuar, kishte mbetur gjysmak, madje m pas ishte drguar nga ai si shprblim pr meritat e tij edhe n Itali pr specializim pa ditur italisht e, megjithat, Todi Lubonja e kishte ln po n at prgjegjsi, t ciln nuk e meritonte kurrsesi. E pash Todi Lubonjn q tepr i prmbajtur iu prgjigjej pyetjeve dhe po aq i prmbajtur diskutoi duke marr edhe nj her prsipr tr gabimet q ishin br n TVSH, kryesisht pr fajin e tij. (Ato dit Mihal Luarasi ishte drguar t punonte q t riedukohej n gjirin e klass puntore n Ballsh, pr t ndier dhe kuptuar se mkate t rnda kishte br me paraqitjen q i kishte dhn Festivalit t 11-t si ato festivalet borgjeze t San Remos", si drdllisnin me kapadaillk ather dogmatikt e skajshm.) Nuk munda t duroj m dhe, duke prfituar nga fakti se un isha, si thash, me leje krijuese, u largova zemrndrydhur.

  4. #4
    Perjashtuar Maska e BlueBaron
    Antarsuar
    29-04-2002
    Vendndodhja
    N Tironn e Ondrrave
    Postime
    5,052
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Dallg e re censure, jo vetm n RTVSH.

    Largohet Todi Lubonja dhe rikthehet Thanas Nano!...
    Pas jo m shum se 15 muajve n detyrn e drejtorit t prgjithshm t RTVSH-s, Todi Lubonja u shkarkua dhe u emrua drejtor i nj ndrmarrjeje t vogl n Lezh. Kush do t vinte tani n kt fron, q, ashtu si kishin ardhur punt, dukej se kishte posht tij nj bomb me sahat? Kt pyetje ia bnim jo rrall vetes, ne, punonjsit e ktij institucioni. Fillimthi, u prhap nj fjal se drejtor do t bhej Pipi Mitrojorgji, njeri me kultur, ish-zvendsministr i Arsimit dhe Kulturs, pr shum vite, me shije artistike, por u tha se ai, n kushtet e krijuara n RTVSH, nuk kishte pranuar. Dhe ja e papritura m e pabesueshme q na la gojhapur: N RTVSH, vinte srishmi Thanasi!... Pikrisht ai q m 20 janar t nj viti m par, n nj mbledhje, kur po njoftohej se largohej nga ky post, ishte cilsuar nga Manush Myftiu, antar i Byros Politike, se, vrtet kishte punuar, por kishte shfaqur, ve t tjerash, prirje konservatore, q shkonin ndesh me zhvillimet e reja n vendin ton, pr tu zvendsuar nga nj njeri me botkuptim dhe horizont m t gjer. Todi Lubonja cilsohej liberal, pr tu zvendsuar nga nj konservator, kur Enver Hoxha irrej me t madhe se partia duhet t luftonte me vigjilenc si ndaj liberalizmit, ashtu si edhe kundr konservatorizmit. Mirpo, ja q nuk na qnkej kshtu. Konservatorizmi, me kt vendim t diktatorit nuk qenkej i rrezikshm. ǒparodi!...
    M mir se kushdo tjetr kt veprim me t vrtet t marr, e shpjegon n librin e tij, tepr trheqs, Dera e prapme e shtypit, publicisti i njohur, Marash Hajati, ish-punonjs i Drejtoris s Shtypit n KQ, ish-drejtor i TVSH-s, dhe m pas zvendsdrejtor dhe drejtor i prgjithshm i RTVSH-s, (1974, 1987), dhe pastaj antar i KQ-s dhe kryeredaktor i gazets Zri i Popullit. Lidhur me kt shtje, ai shkruan kshtu n librin e tij: Para s gjithash, krkohej urgjentisht emrimi i drejtorit t prgjithshm. Krkimet pr kandidaturat e mundshme ndoqn nj maraton t papar zyrash. Nn drejtimin e dy sekretarve t KQ-s u shfletuan shum dosje, u hartuan karakteristika dhe u hartua relacioni prfundimtar. Materiali i plotsuar me nj numr kandidatsh, ku rreshtoheshin emra personalitetesh, si antar t KQ-s t qeveris, titullar dikasteresh etj., iu paraqit prfundimisht Enver Hoxhs, i cili, mbasi e studioi me kujdes, bri prafrsisht, kt shnim mbi materialin: N Radiotelevizion t kthenet Thanasi, (vreni me kujdes, diktatori nuk shkruan kthehet, por n gjirokastritshe-kthenet). N fushn profesionale mangsi edhe mund t kemi, por, ama, proka si t Todit, nuk do t bj. Nnshkrimi E.Hoxha. Ky kthim i papritur n shinat e rrugs s vjetr, qe nj mosprfillje e gjith asaj pune voluminoze q u b pr t nxjerr n krye t Radiotelevizionit t paktn nj figur t re. Mirpo, pranonte Enver Hoxha eksperimente t tjera mbas asaj q kishte ndodhur? (Faqe 81 e veprs s cituar m sipr).

    Thanasi dhe besnikt e tij srish n televizion
    M kujtohet fare mir ajo dit e bukur prilli e vitit 1973, kur Thanasi zbarkoi prsri n Radiotelevizion, i pritur nga besnikt e tij, me Kio Pandelin, drejtorin e Radios s Jashtme n krye, q nuk mundi e nuk mundi, ve asaj erekrusishteje t msuar n nj shkoll partie n B.Sovjetik, t msonte pak frngjisht, metodat e s cils kishin zn pluhur n sirtart e tij. Dhe pr erekshekulli, rekord absolut i qndrimit n nj detyr kryesore gjat regjimit komunist, Thanas Nano, me bekimin e Ramiz Alis, e la drejtor t Radios s Jashtme. N janar t vitit 1972, kur po largohej prfundimisht nga Radiotelevizioni, pr t punuar kshilltar n Kshillin e Ministrave, (prap s prap detyr e nderuar), Thanasi, hynte n do zyr e, duke u ndar me redaktort, shum prej t cilve u kishte marr shpirtin me shpirtin e tij tiranik, midis t tjerash, si mbaj mend, kur u fyt n zyrn e nj redaksie t Radios, ku rastsisht u ndodha edhe un, na u drejtua prulsisht me kto fjal: Kam punuar, por edhe kam gabuar, ndaj m falni. Kurse tani kthehej triumfator si Luigji XVI, kur zinte vendin e Napoleon Bonapartit, pas shpartallimit t ktij t fundit n Vaterlo. Dhe, hakun t mos ia ham, kishte t drejt. Vinte drejtprsdrejti me urdhr t Zeusit, q kishte hedhur posht tr ata emra n listn e miratuar nga Hysni Kapo dhe Ramiz Alia.!... Pr sa koh q punoi kshilltar n kryeministri,( m pas edhe drejtor i Drejtoris s Shtypit n Ministrin e Jashtme), kur takonte ndonj punonjs t RTVSH-s, ndryshe nga koha kur ishte drejtor, bhej cop t bisedonte me przemrsi t pashembullt me ta. Madje, kur kishte takuar n mjediset e Kryeministris nj fols t njohur, kur kishte pyetur se thoshin pr t punonjsit e Radios e TV-s, kur ky i ishte prgjigjur iltrsisht se ata nuk kujtoheshin pr t, Thanas Nanos i kishin shptuar lot nga syt. Pendim i prkohshm!... Megjithse kur u kthye srishmi n detyrn e drejtorit t prgjithshm, q kurr nuk kishte besuar t ndodhte as ai vet, u porosit nga njri prej sekretarve t Komitetit Qendror, q t mos hakmerrej me punonjsit, Thanas Nano bri t kundrtn. Dhe nuk kishte si t ndodhte ndryshe. Ai ishte gatuar q t ishte servil me t mdhenjt dhe arrogant dhe prepotent me t vegjlit. Ja sepse n nj nga mbledhjet e para me punonjsit, ai u tha, thuajse fjal pr fjal: Mos pandehni se kam ardhur t marr hak? Mos pandehni se kam mbajtur shnim emrat e atyre q nuk kan diskutuar n mbledhjet kundr Todi Lubonjs? Gaboheni!. Mirpo, n t vrtet pikrisht kt bri, i rrethuar nga tabori i atyre servilve t paaft q i mbanin ison. Kshtu, pra, Thanas Nano u rikthye q ta bnte zap RTVSH-n pas gabimeve t rnda q kishte br Todi Lubonja. Vet Enver Hoxha, si shprehet m sipr, i njihte aftsit tij t kufizuara, (Kujtoni fjalt e cituara pak m sipr nga libri i Marash Hajatit: n fushn profesionale mangsi edhe mund t kemi). Po, rndsi kishte pr diktatorin, nse do t kishte apo jo ngritje profesionale ky institucion kaq i rndsishm, i cili, n vend q nga mikrofont e kamerat t pronte risi n kultur, art, si kishte krkuar Todi Lubonja, duhej t lshonte flak e barot. Dhe nga kjo pikpamje Thanasi st linte gj mangut. Ndaj n librin e tij, duke u ndalur te kjo shtje Marash Hajati vazhdon: Periudha e kthimit t Radiotelevizionit n statukuon e mparshme, ka qen e vshtir dhe e ndrlikuar. Mbi t gjitha n nj pik nuk duhej br asnj kompromis, asnj lshim. Ajo pik e rregullores ishte kontrolli i do gjje q arrinte deri n transmetim. Mikrofoni dhe kamera u shpalln t shenjta dhe t pacnueshme, larg do ndikimi t puns armiqsore dhe shfaqjeve t huaja. Redaksit e programacioneve u zbrazn nga emisionet, filmat, koncertet, incizimet e huaja e t vendit, q mendohej se mund t sillnin kokarje n opinionin zyrtar. Mirpo, kjo rrug, pr t qen t mbrojtur nga gabimet, solli gradualisht nj varfri t madhe n transmetimet e prditshme, la n heshtje e gati n harres krijimin e realizimin e programeve t reja n fushn e kulturs, teatrit, tradits s filmit e deri te regjistrimi i estradave. (Dera e prapme e shtypit, faqe 83).

    Dallga e re e censurs
    Me fjal t tjera, ato q kishte dashur t realizonte Todi Lubonja, duke u nisur nga kemi prmendur n pjest e para t ktij cikli, ku prfshiheshin edhe risit n Festivalin e 11-t, tashm ishin varrosur. Nuk mjaftoi kjo. Me urdhr t vet Enver Hoxhs, u hoqn nga tarracat a atit tr antenat me t cilat qytetart e ngrat, q i kishin bler televizort me kursime shum t mdha, duke ia hequr fmijve edhe kafshatn e gojs, kishin pasur deri ather mundsi t shihnin programe t RAI-t dhe t TV Beogradit. Dhe kjo ndodhte kur TVSH-ja nuk arrinte, si e kemi vn n dukje m sipr, t transmetonte m shum se 4-5 or programe n dit. Shqipria kshtu mbyllte ve kufijve shtetror edhe kufijt ndrkombtar radioteleviziv, pr tu shkputur sa m shum nga bota.

    Spastrimet e Thanas Nanos
    Ndrkoh, Thanas Nano vazhdonte t zbatonte me zell porosit e diktatorit, duke luftuar t tr ata q kishin qen t vlersuar nga Todi Lubonja. Pati nj fat dramatiko-komik nj konkurs sportiv shumpjessh, me nxnsit e shkollave 8-vjeare, q e drejtova un, fakt, t ciln e kam trajtuar n nj nga ndodhit e botuara n nj cikl kushtuar historis s Radio Tirans, n faqet e ksaj gazete. Nj histori me t vrtet, pr t qeshur e pr t qar, po t marrim parasysh se t tr pjest e konkursit u regjistruan n videokaset gjat ers Lubonja dhe nisn t transmetoheshin nn ern Nano.
    Mjaftoi nj letr e ardhur nga Lezha ku un cilsohesha si drejtues spektaklesh borgjezo-revizioniste dhe u lshua alarmi. Dhe e gjitha kjo, sepse isha i veshur me nj zhaket ngjyr blu me kopsa metalike, t ciln e kishte veshur gjithashtu gjat Festivalit t 11-t edhe drejtuesi, Bujar Kapexhiu. Thanas Nano, si duket, pr do t papritur, urdhroi q un, pas ksaj q ndodhi, t mos drejtoja m as rubrikn sportive, por kt radh se u ngjaja prezantuesve sportiv italian.(?!). U kufizuan shum transmetimet e ndeshjeve t futbollit, t marra nga televizionet e huaja. Jo vetm kaq, por, pr t mnjanuar do t papritur, nisn t transmetoheshin vetm pamjet e ndeshjes, por pa zrin e komentatorit t huaj dhe jehonn e shikuesve n stadium. Merreni me mend se si mund t ndiqej nj ndeshje n TV e katandisur n kt derexhe!...Si nj ndeshje e ...vdekur!...Dhe e gjitha, pr t qen brenda. Tamam kjo i vinte shum pr shtat Thanas Nanos, q tani ishte vn plotsisht n rolin e gardianit. Ndrkoh, me urdhr t tij u hoqn nga legjenda e mikrofonit, Vera Zheji, folsi i njohur, Kio Fotiadhi, regjisorja dhe kngtarja e talentuar, Justina Aliaj. Ashtu si Todi Lubonja, si kemi prmendur, u largua nga TVSH-ja, pr t punuar puntor i thjesht n Ballsh, edhe Mihal Luarasi. Kurse drejtoresha e Radios s Brendshme, Nefo Myftiu, organizuesja e Festivalit t 11-t, u shkarkua nga detyra dhe u emrua zvendsdrejtoresh e ndrmarrjes artistike Migjeni. T gjitha kto ishin prologu i atyre q do t ndodhnin n Pleniumin 4 t Komitetit Qendror, i cili do t zhvillohej n qershor, pra, vetm disa jav pas ktyre ngjarjeve q prshkruam m sipr, pr t cilat do t rrfejm n pjesn e gjasht t ktij cikli.

  5. #5
    Perjashtuar Maska e BlueBaron
    Antarsuar
    29-04-2002
    Vendndodhja
    N Tironn e Ondrrave
    Postime
    5,052
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    T gjith t ndshkuarit e Festivalit t 11-t.

    Todi Lubonja shpallet armik
    Nj dit, aty nga mesi i majit, krijuesit m t mir t TVSH-s u mblodhm n nj sall, ku na foli nj i drguar shum i rndsishm i Komitetit Qendror. Sigurisht ishte fjala pr detyrat e reja q i dilnin TVSH-s nn dritn e zhvillimit t vrullshm dhe t papritur t ngjarjeve t fundit pas Festivalit t 11-t. Mirpo, kur ne t tr mendonim se me largimin e Todi Lubonjs dhe kthimit t Thanas Nanos, me kaq gjithka tashm kishte prfunduar dhe ne do t pajtoheshim me huqet e vjetra dhe t mbrapshta t ktij t fundit, pr t cilat kemi folur gjersisht n pjesn e pest, i drguari i KQ-s, midis t tjerash, duke folur pr Lubonjn, e cilsoi at si element armik, i cili me pikpamjet e tij i kishte sjell aq dm puns n RTVSH. Por kjo duhej t mbetej midish nesh. Ishte e kuptueshme q ky prcaktim pr Todin jo vetm nuk do t mbahej midis nesh, por do t prhapej goj m goj. Mirpo, me sa dukej, kt priste dhe Enver Hoxha. Pra, q vet masat t vinin pikn mbi nj armik si ishte tashm drejtori i RTVSH-s.
    do gj mund t kisha menduar, por kurr q Enver Hoxha, duke e kritikuar Todi Lubonjn pr organizimin e Festivalit t 11-t, t arrinte q me nj cinizm t paprfytyrueshm, ta cilsonte at armik t partis dhe popullit. Por gjithka do t zgjidhej pikrisht n ditt e pleniumit t 4-t q do t zhvillohej m 26-28 qershor t vitit 1973.

    Sulmi i diktatorit kundr letrsis dhe arteve
    Pes her deri para Pleniumit t katrt Enver Hoxha dhe Partia kishte ndrhyr brutalisht duke vn veton pr probleme t letrsis dhe arteve. M 1946, kur kishte sulmuar Sejfulla Malshovn, ish-kryetarin e par t Lidhjes s Shkrimtarve pr pikpamjet e tij ideo-artistike q shtrembronin vijn e partis; m 1961, n debatin e flakt midis poetve t vjetr e poetve t rinj, ku, duke mbrojtur veterant e pens, u kishte dhn lejekalimin edhe t rinjve t till si Kadare, Agolli, Arapi, q t shfrytzonte talentin e tyre pr ambicjet e tij tiranike; m 1965, kur kishte dnuar romanin Tuneli t Dhimitr Xhuvanit si vepr antisocialiste; nj vit m pas kur kisht par n Kor dramn Rrethimi i bardh t Naum Priftit dhe kishte dhn urdhr q t mos shfaqej m pr gabime ideore dhe m 1969, kur prsri teatri i Kors, po kt radh n Tiran, kishte shfaqur dramn Njollat e murrme e cila, me urdhr t tij, si e pam dhe n pjesn e par t ktij cikli, kishte psuar t njjtin fat dhe pr t njjtat gabime si drama e msiprme.
    N kt plenium, duke mbajtur raportin: T vazhdojm luftn ideologjike kundr shfaqjeve t huaja dhe qndrimeve liberale ndaj tyre, Enver Hoxha edhe nj her e mprehu shpatn .. n mnyr q, duke u nisur nga Festivali i 11-t, t sulmonte Todi Lubonjn e Fadil Paramin e njhersh artin dhe kulturn. Pas nj anateme t prbindshme ai e cilsoi tashm ish-drejtorin e RTVSH-s si deviator t djatht q ka prkrahur pikpamje t theksuara liberale e oportuniste, shije estetike moderniste dhe q u orvat ti jepte Radiotelevizionit nj drejtim thjesht informativ e kulturo-njohs, drejtim ky q ishte n kundrshtim me orientimet e Komitetit Qendror t Partis mbi karakterin politik, ideologjik e kulturoro-edukativ t tij. (Enver Hoxha, Mbi letrsin dhe artin, faqe 409,1977).
    N qoft se nuk do t dinim se kto fjal i kishte nxjerr nga goja ai q pretendonte t ishte tashm marksist-leninisti m i madh i bots, do t gjykonim se autori i tyre duhej t ishte nj pseudofilozof truroitur, i cili na bm t qeshim me kto brokulla. E si mund t quhej deviator i djatht nj njeri q nuk bri gj tjetr, vese u prpoq t sillte, si e kemi prmendur, disa risi kulturore dhe artistike n RTVSH dhe kryesisht me organizimin e nj festivali knge, aq m tepr duke pasur pran nj antar t Byros Politike, Ramiz Alin, dhe nj tjetr, po n kt funksion q kishte gruan drejtoresh t Radios, Manush Myftiun?.... far djathtisti mund t ishte Todi Lubonja, i cili, qysh i vogl ishte bashkuar me bindjet komuniste, t cilave iu prkushtua me sinqeritet?...
    Nj gj duhet pohuar pa ngurrim: duke qen, si kemi prmendur, njohs i kulturs dhe letrsis perndimore, ai ishte nj idealist q besonte pr realizimin e nj socializmi shkencor me fytyr njerzore. Ashtu si pohon edhe n dy librat e tij publicistik t botuar pas rnies s komunizmit, ai kishte qen prej kohsh kundr prirjeve diktatoriale t Enver Hoxhs, q jo vetm e izoloi vendin, por ushtroi dhun t pashembullt gjoja me parullat e ndrtimit t socializmit n vendin ton n kushtet e ashprsimit t lufts s klasave dhe trysnis s rrethimit borgjezo-revizionist. N Pleniumin e 4-t Enver Hoxha shkoi edhe m larg se Stalini, babai i tij shpirtror, i cili, n vitet e para pas Lufts s Dyt Botrore, kur n revistn Ylli t Leningradit kishin nisur disa teorizime q preknin parimet e realizmit socialist, kishte urdhruar Zhdanovin, Gbelsin e tij t propagands, q tu mbyllej goja atyre q guxonin t bnin veprime t tilla. Mund t ishte skematik romani Kalorsi i yllit t art i Babelit, por ai kishte n qendr figurn e heroit pozitiv e idealet e larta komuniste. T njjtn gj krkonte edhe Enver Hoxha, por me dhun. Dnonte Todi Lubonjn e Fadil Paramin, kur duhej t dnonte s pari ata q ishin mbi ta, Ramiz Alin, sekretarin e KQ-s pr problemet ideologjike dhe Manush Myftiun, sekretarin e par t Komitetit t Partis pr Tirann. Me t vrtet qesharake, aq m tepr, si e kemi theksuar, q vet Ramiz Alia, pasi e kishte par, kishte dhn plqimin pr kt festival. (Si dshmohet n shtyp, nga kujtimet e njerze q kan punuar n shtpin e diktatorit, ishte Nexhmia ajo q e bindi at q tia falte gabimet, pasi ky iu lut, i ulur m gjunj e me lot n sy.)
    Prse Enver Hoxha, q pr m tepr se nj vit i kishte konstatuar kto shfaqje t huaja n letrsi dhe n arte, nuk bri t paktn vrejtjen m t vogl, q do t kishte sjell frenimin e tyre, por, prkundrazi, i lejoi dhe, menjher pas festivalit, ndrmori personalisht kryqzatn e tmerrshme ndaj mbartsve t tyre? Sepse, pa kaluar mir nj vit, do ta vazhdonte kt kryqzat me sulmin ndaj armiqve n ushtri e ekonomi, me eliminimin fizik t Beqir Ballukut, Petrit Dumes, Halim Xhelos, Abdyl Kllezit, Koo Theodosit, pr ta vazhduar disa vjet m pas me zhdukjen e Mehmet Shehut, Kadri Hazbiut e Fiorr Shehut, n mnyr q pastaj t deklamonte se partia kishte zbuluar kt komplot t madh armiqsor, q niste nga grupi i Todi Lubonjs e Fadil Paramit n fushn e letrsis dhe arteve, t cilt, n bashkpunim me grupin e poliagjentit Mehmet Shehut, kishin si synim t organizonin nj komplot t madh shum t rrezikshm ndaj pavarsis s vendit ton.(?!) (Enver Hoxha,Vepra, faqe 9, 1986).

    Zgjerohet rrethi i t ndshkuarve
    Le t kthehemi te Pleniumi i 4-t. Duke marr parasysh gabimet e tyre t rnda q u vrtetuan plotsisht nga partia,-prfundoi n fund raportin e tij diktatori,- duke marr parasysh se qndrimet e tyre, si n teori dhe praktik kan dmtuar partin dhe shtetin dhe ndrtimin e socializmit, propozoj, si t gjith ju, q t prjashtohen nga partia, nga Komiteti Qendror. (Enver Hoxha, Mbi letrsin dhe artin, faqe 420,1977). Nuk mjaftoi vetm kjo. Ata m pas u burgosn dhe u dnuan me nga 16 vjet heqje lirie pr krimet q kishin kryer. Kshtu parandjenja e Todi Lubonjs pr t ciln kemi folur n pjesn e dyt, q ardhjen e tij n RTVSH nuk e kishte pasur me dshir, u b realitet. Prfundoi n burg edhe regjisori i Festivalit t 11-t, Mihal Luarasi, kngtari i njohur Sherif Merdani, sepse adhuronte muzikn italiane. E shoqja e Mihallaqit, Edi Luarasi, aktore e talentuar, u katandis rrobaqepse, kurse partneri i saj n prezantimin e festivalit, Bujar Kapexhiu, puntor ngarkim-shkarkimi. Kt fat, si mik i Fadil Paramit, psoi edhe regjisori i Teatrit Popullor, Kujtim Spahivogli, i cili m pas edhe vdiq. U dbua nga RTVSH-ja regjisorja Justina Aliaj, shum e talentuar si kngtare e aktore, poeti Sadik Bejko, redaktor i teksteve muzikore t Ffestivalit. U largua gjithashtu dhe kompozitori i njohur, Nikolla Zoraqi, shefi i redaksis s muziks n Radio Tirana. Rrebeshi pas Pleniumit t 4-t prfshiu edhe Lidhjen e Shkrimtarve dhe Artistve. U shkarkua pr pun t dobt kryetari i saj, Dhimitr Shuteriqi, i zvendsuar nga Dritro Agolli, i cili n Kongresin e 7-t t PPSH-s m 1977, u zgjodh madje edhe antar i KQ-s, u transferua sekretari i prgjithshm, Vilson Kilica, piktori Ksenofon Dilo, kryeredaktori i revists Nntori, Dalan Shapllo, redaktort e saj, Gjergj Zheji, Anton Kuqali, Sulejman Mato. M rnd e psoi kryeredaktori i gazets Drita dhe sekretari i partis n kt lidhje, Ibrahim Urui, q prfundoi fshesar n Memaliaj, ku edhe vdiq. Spastrime u bn edhe n Shtpin Botuese Naim Frashri. U hoq nga TOB-i edhe drejtuesi artistik, Zhani Ciko. M pas pr ndikime t artit dekadent dhe paknaqsi ndaj pushtetit u dnuan me burgim edhe piktort Ali Oseku dhe Edison Gjergo. Nj vllim me poezi, shkruar nga Fatos Arapi, prfundoi n karton dhe ai vet nga pedagog i letrsis n UT- msues n nj shkoll nate. Disa muaj m von, duke zbatuar parimin revolucionar t Enver Hoxhs Klasa puntore n fuqi, n poste drejtuese n RTVSH erdhn kuadro nga baza, t cilt nuk kishin haber as nga mikrofoni, as nga kamera, dhe q mund t bnin vrejtje pr flokt e veshjet e filanit a fistkut. Ndrkoh, drejtori i ktij institucioni, Thanas Nano, vazhdonte t luante rolin e Enver Hoxhs. Duke prfituar nga i ashtuquajturi qarkullim i kuadrit, ai hoqi disa puthador, edhe pse ishin gzuar aq shum pr rikthimin e tij dhe qroi hesape dhe me krijues t aft, por t cilt nuk i shkonin sipas mides, midis t cilve ishin radiodramaturgu i shquar, Ruzhdi Pulaha, gazetart Qemal Xhomo, Fuat Memeli, regjisori Fatos Sela e plot t tjer. T gjitha kto ishin rrjedhim sulmit t Enver Hoxhs ndaj njerzve t letrsis dhe t artit, q nisi nga Festivali i 11-t.

  6. #6
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    14-04-2011
    Postime
    13
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Ju lutem kush mund te gjej kengen e Jusitna Aliaj ,kenga e Nenes

Tema t Ngjashme

  1. Fillimet e Kinematografis Shqiptare
    Nga Fiori n forumin Kinematografia dhe televizioni
    Prgjigje: 25
    Postimi i Fundit: 16-05-2012, 11:15
  2. Festivali i Kngs n RTSH 2005
    Nga Xhuxhumaku n forumin Muzika shqiptare
    Prgjigje: 51
    Postimi i Fundit: 07-01-2006, 18:17
  3. Festivali Folklorik i Gjirokastrs 2004
    Nga dodoni n forumin Folklori shqiptar
    Prgjigje: 10
    Postimi i Fundit: 05-10-2004, 07:47
  4. Festivali nderkombetar operistik "Marie Kraja"
    Nga angeldust n forumin Muzika shqiptare
    Prgjigje: 1
    Postimi i Fundit: 09-04-2003, 17:13
  5. Nga Festivali Kenges 2002
    Nga Brari n forumin Muzika shqiptare
    Prgjigje: 5
    Postimi i Fundit: 20-01-2003, 02:18

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •