Close
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 9 prej 9
  1. #1
    i/e regjistruar Maska e ChuChu
    Antarsuar
    03-06-2002
    Vendndodhja
    nyc
    Postime
    3,419
    Faleminderit
    0
    16 falenderime n 16 postime

    Dhimitr Xhuvani

    Porti i loteve - Dhimitr Xhuvani


    Edhe ata q nuk qanin, kaprdinin lott. Atyre q ulrinin, nuk i dgjohej m zri. As dallgt e detit nuk dgjoheshin. Dhe motori i anijes s fundit nuk u dgjua. Dhimbja kishte shurdhuar do gj. Sikur njeriu t mos kishte sy! Sa mir do t qe! Asnj n at qytet t lasht, as t vdekurt brez pas brezi, skishin par nj ngarkes t till njerzore. Dhe direku i anijes ishte mbushur me njerz! Anija dikej sikur po mbytej. Emri i saj Jeronim De Rada i shkruar me shkronja t bardha, ishte zhutyr nn uj. Sigurisht, ata q kishin hipur nuk e kishin menduar mbytjen.
    Anija dhog e zez arkivoli, kurse deti i gjer e i pafund, varr i madh. Asgj nuk dgjohej. Dhembja e madhe kishte shurdhuar gjithka. Po barba Koua, kapiteni i anijes, pse nuk i ra sirens si do mngjes kur nisej pr peshkim? Pse pra nuk i ra sirens sot? Nuk e shikonte ai se shkronjat e bardha po mbyteshin? Nj krism pushke au ajrin. Nj breshri automatiku elektrizoi zemrat. Sheshi i molit u patsrua me luft. Dhe njerzit u ndan prgjysm: ca n det me De Radn e ca n tok, te kulla e Mujo Ulqinakut. E nuk u besonin syve derisa anija u tret. U tret apo u fik? Shptoi apo u mbyt?
    Deti ssht si varreza ku mbahet nj minut zi. N t sundon heshtja e gjat. Hesht me or t tra fare i qet, i zbrazt, i braktisur. Bosh, fare bosh. Po pulbardhat u bn? Apo u trembn nga vshtrimet e syve bosh t njerzve ktej gardhit? Nj krism au ajrin. Nuk ishte krism pushke, ishte nj piskam e gzuar nne, e cila shikoi e para atje tej, n kufi t qiellit e t detit nj njoll t zez.
    - Atje, atje! Un e pash. Ma pan syt. Syt e pan! filloi t thrriste ajo. Mijra e mijra sy mbrthyen detin. Zbraztira iku nga syt e tyre. N det lkundej leht nj dhog e zez. Sesi lkundj! Dhoga u b djep. Dhe djepit iu b nj direk. Djepi zmadhohej si n prralln e detit. U b i madh sa nj qivur, pastaj sa nj magje e madhe. Pastaj u b anije.
    - De Rada, po vjen De Rada e barba Koos!
    Anija po vinte prball e pas pak filloi t dukej gjithka. Dhe shkronjat e bardha nisn t duken. Buzt e njerzve lviznin si buzt e fmijve t erdheve q sapo kani nisiur t msojn shkronjat e para t ndara n rrokje. Je-ro-nim-De-Ra-da! Anija se si hyri n mol. Dgjohej vetm zhurma e motorit. Goditjet nuk ishin ritmike. Dhe tymi se si ishte, se si dilte, sikjur po jepte shpirt. Mos vall anija nuk kishte m fuqi bt bnte dhe ato njzet a tridhjet metrat e fundit? Mos vall Jeronim De Rada plak erdhi deri aty vetm i shtyr nga forca e mallit pr brengn e tij? Motori bri dhe dy-tre rrahjet t rregullta, si nj zemr e plakur, e smur. Shtllunga e fundit e tymit doli e bardh, si re, si frym shpirti. Dallgza e fundit e ujit, e shtyr nga anija, sa puqi tokn u shua. O Zot! N qoft se ka Zot! Gardhi u shthur se edhe ushtart e policat bij nnash jan. t gjith u suln, sepse secilit i kishte ikur gjysma e vetes detit, prtej ndrrs, brenda dhimbjes. T gjith u futn n det si t ishte dita e Shn Mris s Gushtit, ndonse ishte mars, prsendia e luifts. Dhe t gjith shtangn sa mbrritn n anije. O Zot! N qoft se ka Zot! ǒt shohin? Asnj frym njeriu. Asgj e gjall. Kuverta heshtte si t ishte nj cop shkrettir. Timoni ishte i lidhur for me litarin n kursin e portit t lasht t Durrsit. Dhe sasia e karburantit ishte llogaritur q anija bosh t jepte shpirt aty buz bregut, pran vargjeve:
    Arbria q prapa detit na kujton,
    se ne t huaj jemi n kt dh.
    O, sa vjet kaluan e zemra se harron,
    se pr turkun (e pr disa) mbetm pa mmdhe.

  2. Anetart m posht kan falenderuar ChuChu pr postimin:

    bsdev (01-03-2017)

  3. #2
    .
    Antarsuar
    24-04-2002
    Postime
    2,011
    Faleminderit
    0
    64 falenderime n 55 postime
    Ndrron jet shkrimtari Dhimitr Xhuvani

    TIRAN- Ka ndrruar jet n moshn 75-vjeare shkrimtari i njohur Dhimitr Xhuvani. Autori i shum librave dhe i skenarve t filmave u lind n Pogradec n vitin 1934. Xhuvani studioi n institutin "Gorki" n Mosk.

    Ai esht autor i 50 veprave artistike, ndr m t njohurat: 'Kambanat e fundit' (1958), 'Midis dy netve' (1962), 'Tuneli' (1966), 'Prsri n kmb' (1970), 'Fan Smajli' (1971), 'Zgjimi i Nebi Surrelit' (1976), 'Shtegu i Bardh' (1976), 'Do t jetojm ndryshe' (1979), 'Vdekja e zotit Kaloti' (1981), 'Bota ime' (1984), 'Dhimbja e drits' (1990), 'E diel pas vdekjes' (1992), 'Kambana e thyer e Kremlinit' (1996), 'Kryqzimi i dyt i Krishtit' (1996), 'I mbyturi i Otrantos' (1998), 'Fytyra e vdekjes' (tregime-1999), 'Kupa e helmit' (2001), etj.

    Botimi i romanit "Tuneli" n vitin 1966, n t ciln shkrimtari paraqiti me realizm gjendjen e vshtir q po kalonte Shqipria bri q Xhuvani t shikohet me sy t keq nga regjimi dhe t dbohet nga Tirana, duke shkruar t punonte n Crrik. Pas rikthimit n Tiran, n vitin 1970, ai do t botonte romanin "Prsri n kmb".

    Xhuvani sht edhe autori i mbi 15 skenarve t filmave artistik dhe dokumentarve, t realizuar nga ish-Kinostudio 'Shqipria e re".

    Shekulli

  4. Anetart m posht kan falenderuar BOKE pr postimin:

    bsdev (01-03-2017)

  5. #3
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    23,839
    Faleminderit
    63
    750 falenderime n 620 postime
    Shuhet dhe Dhimiter Xhuvani

    Ben Andoni
    E Marte, 20 Tetor 2009

    Nuk do te jetoje me edhe shkrimtari Dhimiter Xhuvani. Kete fillimjave, ne oret e para te saj, ai e ka mbyllur misionin e tij jetesor. Ne fjalet qe jane thene dhe do te thuhen tashme, ne nje pike do bashkohen te gjithe: ai mbetet ne kujtese si nje shkrimtar punetor dhe shume i perqendruar pas punes se tij. Modest, i heshtur dhe vazhdimisht kerkues, ai e beri bashkebisedimin e tij me te madh ne art-permes krijimtarise se tij. "Sistemet jane nje kategori njerezish, te cilet uzurpojne politiken, premtojne jete me te mire, kohera per ndryshime, por ne thelb mbeten vetem fuqi pushtetaresh. Njerezit e thjeshte ftohen nga keto sisteme". Keshtu do te thoshte ne nje interviste te pak viteve me pare, duke treguar se per shkrimtaret koha ka vlere tjeter, kurse vete vlera eshte e pandryshueshme. E vecanta e tij eshte se krijoi ne disa disiplina, ndersa edhe perballja me artin bashkekohor, qelloi fatlume per te. Per skenarin e tij, tek i dashur Armik, ai u vleresua vazhdimisht pozitivisht. Por, brenga me e madhe e tij mbeti makuteria e bashkekohesve dhe rendja pas fitimeve": "Eshte dhimbje e madhe, kjo periudhe tranzicioni paska qene e dhunshme. Pushteti i parase eshte pangopshmerisht i fuqishem. Paraja sot te vret, te blen, te sherben per kompromise"(Ne te njejten interviste per ABC-ne).


    Nekrologji

    Pas nje semundjeje te rende, ne oret e para te dites 19 tetor, nderroi jete ne Tirane shkrimtari, dramaturgu, skenaristi dhe publicisti i mirenjohur Dhimiter Xhuvani. Vdekja e tij eshte nje humbje e madhe jo vetem per familjen, por edhe per gjithe kulturen dhe letersine kombetare dhe per ata mijera lexues e shikues qe kane ndjekur me interes e vemendje veprat e krijuara prej Dhimiter Xhuvanit gjate gjithe jetes se tij.

    Dhimiter Xhuvani u lind me 23 maj 1934 ne Pogradec ne nje familje intelektuale. Pas mbarimit te shkolles se mesme per mjekesi ka punuar per disa vjet me radhe ne zonen e Librazhdit. Me pas studioi ne Moske per letersi. Pas kthimit ne Shqiperi,punoi ne shtypin letrar prane Lidhjes se Shkrimtareve dhe Artisteve te Shqiperise. Pas botimit te romanit "Tuneli" u denua nga regjimi i kohes dhe u detyrua te punoje si punetor ne kantiere te ndryshme ndertimi. Me shpirtin krijues qe e karakterizonte,me dashurine per letersine dhe artin, me humanizmin e gjere dhe te pashoq, shkrimtari vazhdoi te shkruante dhe te botonte deri ne fund te jetes se tij.

    Korpusit te tij krijues i perkasin nje numer i madh tregimesh, novela, romane ,drama, skenare filmash artistike etj. Veprat e tij te para "Kambana e fundit","Midis dy neteve","Tuneli" etj. deshmojne per nje shkrimtar qe u vu ne radhet e para te asaj plejade shkrimtaresh shqiptare te cilet bene perpjekje te shumta per te zhvilluar dhe emancipuar kete letersi, per ta zhvilluar ate me tej. Xhuvani deri ne fund jetes se tij i mbeti besnik kesaj prirjeje dhe iu per kushtua me devocion dhe me te gjithe energjite perparimit te saj.

    Nje kontribut te ndjeshem ka dhene Dhimiter Xhuvani edhe ne fushen e dramaturgjise dhe te kinematografise kombetare. Skenaret e shumte dhe mjaft te njohur e radhisin ate nder emrat me te permendur te shkrimtareve qe ndihmuan per zhvillimin e kinematografise sone. Nje nga skenaret me te njohur te tij, "I dashur armik", te cilin e realizoi ne bashkepunim te ngushte me te birin, eshte pritur mjaft mire edhe ne festival e aktivitete prestigjioze nderkombetare.

    Xhuvani kaloi nje jete te cilen ia kushtoi me devocion letersise, dramaturgjise dhe kinematografise shqiptare. Emri i tij do te kujtohet dhe do te nderohet gjate si nje nga emrat me kontribut te shquar ne kulturen kombetare.

    Ferdinand Xhaferri

    Dritero Agolli

    Dhimiter Anagnosti

    Suzana Turku

    Teodor Laco

    Sabri Godo

    Bardhyl Londo

    Fatos Arapi

    Vladimir Prifti

    Mihallaq Luarasi

    Saimir Kumbaro

    Rikard Ljarja

    Kristaq Skrami

    Aurel Plasari

    Mevlan Shanaj

    Petrit Malaj

    Drita Pelingu

    Fatos Kongoli

    Musa Vyshka

    Natasha Lako



    Berisha i shpreh ngushellimet familjes Xhuvani

    Kryeministri Berisha i shprehu dje ne mbremje ngushellime familjes se shkrimtarit te njohur Dhimiter Xhuvani, i cili u nda nga jeta. Berisha e cilesoi Dhimiter Xhuvanin nje nder krijuesit me te fuqishem te letersise shqipe, i admiruar po ashtu per miresine, intelektualizmin dhe qytetarine e tij. "Letrat shqiptare, - tha Kryeministri - humbin nje prej princerve te tyre me te shquar, nje nga krijuesit me te fuqishem te letersise shqipe. Berisha vleresoi se bota intelektuale humbet intelektualin e madh dhe shtoi: "Dhimiter Xhuvani eshte nje personalitet i rralle ne boten e letrave dhe te mendimit shqiptar, i cili sintetizoi, ndofta me mire se kushdo tjeter, krijuesin e shquar e te talentuar me qytetarin me integritet te larte moral dhe njerezor. Kushdo qe e ka njohur e ka admiruar per romanet e tij, por ata qe e kane njohur nga afer e kane admiruar po kaq per njerezine, miresine, intelektualizmin dhe qytetarine qe ai rrezatonte. Ai le nje emer te madh, le nje boshllek te madh".


    Nga vepra e Xhuvanit:


    "Kambanat e fundit" (1958)

    "Midis dy neteve" (1962)

    "Tuneli" (1966)

    "Perseri ne kembe" (1970)

    "Fan Smajli" (1971),

    "Zgjimi i Nebi Surrelit" (1976)

    "Shtegu i Bardhe" (1976)

    "Do te jetojme ndryshe" (1979)

    "Vdekja e zotit Kaloti" (1981)

    "Bota ime" (1984)

    "Dhimbja e drites" (1990)

    "E diel pas vdekjes" (1992)

    "Kambana e thyer e Kremlinit" (1996)

    "Kryqezimi i dyte i Krishtit" (1996)

    "I mbyturi i Otrantos" (1998)

    "Fytyra e vdekjes" (tregime-1999)

    "Kupa e helmit" (2001)


    "Tuneli", diktatura e kritikoi

    Botimi i romanit "Tuneli" ne vitin 1966, ne te cilen shkrimtari paraqiti me realizem gjendjen e veshtire qe po kalonte Shqiperia beri qe Xhuvani te shikohet me sy te keq nga regjimi dhe te debohet nga Tirana, duke shkruar te punonte ne Cerrik. Pas rikthimit ne Tirane, ne vitin 1970, ai do te botonte romanin "Perseri ne kembe". Xhuvani eshte edhe autori i mbi 15 skenareve te filmave artistike dhe dokumentareve, te realizuar nga ish-Kinostudio 'Shqiperia e re".

    Koha Jone

  6. Anetart m posht kan falenderuar Albo pr postimin:

    bsdev (01-03-2017)

  7. #4
    i/e regjistruar Maska e Xhuxhumaku
    Antarsuar
    19-11-2003
    Vendndodhja
    sopr'un'curva
    Postime
    13,460
    Faleminderit
    18
    254 falenderime n 229 postime

    Lamtumir Dhimitr Xhuvanit!

    Lamtumir Dhimitr Xhuvanit!

    U nda nga jeta n ort e para t dits s djeshme Dhimitr Xhuvani. Shkrimtari, skenaristi, dramaturgu dhe publicisti ndrroi jet n moshn 75-vjeare nga shkaqe natyrale. U lind n 23 maj t vitit 1934, n Pogradec

    Arjola Hekurani

    Dhimbja, paknaqsia, protesta... ishin kto disa prej arsyeve kryesore q e motivonin t shkruante. Jeta e tij kaloi sa n nj vepr, n tjetrn. "Nj strmundim i vazhdueshm, i prgjithshm" thoshte, sepse pr t e shkruara ishte vuajtje, shkrimtari i prjeton njsoj vuajtjet e personazhit. Ky sht shkrimtari, ky sht Dhimitr Xhuvani. Studioja ku qndronte me or t tra deri "sa m dhemb koka", nuk do e pres m personalitetin e shquar t letrave shqipe. Dhimitr Xhuvani ndrroi jet n ort e para t dits s djeshme. Shkrimtari, dramaturgu, skenaristi dhe publicisti u nda nga jeta n moshn 75-vjeare pr shkaqe natyrale. Dhimitr Xhuvani u lind m 23 maj 1934 n Pogradec, n nj familje intelektuale. Pas mbarimit t shkolls s mesme pr mjeksi, ka punuar pr disa vjet me radh n zonn e Librazhdit. M pas studioi n Mosk pr letrsi. Pas kthimit n Shqipri, punoi n shtypin letrar pran Lidhjes s Shkrimtarve dhe Artistve t Shqipris. N Pogradecin e dashur, vendin ku lindi, kthehej shpesh. Ishte "oazi" i krijimtaris s tij, vendi ku gjente qetsin, ku frymzohej pr t prcjell m pas ndjesit te lexuesi i tij. Debuton n letrsi n vitin 1958, me vllimin e tij t par me tregime, titulluar "Kambanat e fundit", pr t vijuar m pas, n vitin 1962, me vllimin e dyt t tij, "Midis dy netve". Romani i tij, i botuar n vitin 1966, "Tuneli", do t paraqiste gjendjen e vrtet n Shqipri n ato vite, dhe pr kt arsye shkrimtari u dbua nga Tirana dhe punoi n Crrik e n disa fabrika t qyteteve t tjera. "Ishin pes vite t hidhura t jets sime", do t shprehej n nj intervist vet Dhimitr Xhuvani. "M trembn dorn", sht shprehur n lidhje me kt pjes t jets s tij, e cila pati ndikimin e vet edhe n krijimtari. Pas kthimit, Dhimitr Xhuvani "i rehabilituar" botoi n vitin 1970 romanin "Prsri n kmb". Ishte ky romani q u dha kthes zhvillimeve n jetn dhe krijimtarin e tij. E megjithat pati provuar q ndryshimi t vinte m hert se kaq me nj dram t shkruar pr Gjergj Dimitrovin, si dhe me nj dram pr elektrifikimin e Shqipris. Mendoi se kto dy tema do t bnin mir pr t ndryshuar pak. Pas romanit "Prsri n kmb", Dhimitr Xhuvani nisi pun n Kinostudio, si redaktor skenarsh. Pas ktij romani, Dhimitr Xhuvani vjen para lexuesit edhe me disa romane t tjer, si ai n vitin 1976 me titullin "Zgjimi i Nebi Surrelit", n vitin 1979 me romanin me titull "Do t jetojm ndryshe", n vitin 1981 me romanin "Vdekja e zotit Kaloti", ndrsa n vitin 1984 me "Bota ime", "Dashuri e harruar", etj. Ndrkaq, ai sht angazhuar edhe me shkrimin e rreth 15 skenarve, filmave artistik dhe dokumentarve. Skenart i shkruante shum shpejt. Asnjher nuk i ka dhn dot shpjegim faktit se prse ato i prfundonte m leht dhe m shpejt se romanet. Thoshte se ndr skenart q ka shkruar, i plqente m shum "Mngjese lufte", "Rrugicat q krkonin diell", apo "Dashuria e fundit". Vepra e fundit kinematografike n t ciln Dhimitr Xhuvani ka qen i angazhuar, sht skenari "Lindje, Perndim, Lindje". "sht nj histori tepr e thjesht", pat thn Xhuvani pr skenarin, t cilin e shkroi n bashkpunim me t birin, Gjergjin, dhe me Jani Durin. sht historia e pes iklistve q shkojn jasht pr nj aktivitet, pas rnies s Murit t Berlinit. Kan ndrrat e tyre, kan dshirat e vogla t tyre, por kto ndrra shemben njra pas tjetrs. Ata nisen, arrijn n Trieste n at koh kur shoqria pothuajse u bllokua me eksodet e mdha, ambasadat u shembn, humbn kontaktet, parat iu mbaruan, anija q i solli nuk kthehej m, ishte e bllokuar n mol dhe ata vendosin t kthehen me biikletat q kishin. Duhet t kalonin nga Jugosllavia pr tu kthyer, por nuk kishin viza, kishin vetm nj pr n Franc. Ktu fillojn peripecit, kur mbrrijn n kufirin e fundit arrestohen nga milicia e Jugosllavis. "Hapja pr Shqiprin n at koh qe nj zhgnjim, qe nj dhimbje, nj tragjedi", do t nnvizonte Dhimitr Xhuvani. Artist, shkrimtar, regjisor por edhe personalitete, miq, bashkpuntor e t njohur e kan prjetuar shum kt humbje t madhe pr letrsin shqipe. Ministri i Kulturs, Ferdinand Xhaferri, zv.ministrja Suzana Turku; shkrimtart Dritro Agolli, Teodor Lao, Sabri Godo, Bardhyl Londo, Fatos Arapi, Fatos Kongoli, Musa Vyshka, Natasha Lako, Aurel Plasari; regjisort dhe aktort Dhimitr Anagnosti, Vladimir Prifti, Mihallaq Luarasi, Saimir Kumbaro, Rikard Ljarja, Kristaq Skrami, Mevlan Shanaj, Drita Pelingu dhe Petrit Malaj i jan bashkuar ksaj dhimbjeje t madhe. "Vdekja e tij sht nj humbje e madhe jo vetm pr familjen, por edhe pr gjith kulturn dhe letrsin kombtare dhe pr ata mijra lexues e shikues q kan ndjekur me interes e vmendje veprat e krijuara gjat gjith jets s tij", jan shprehur n nj letr ngushllimi t prbashkt ata. "Me shpirtin krijues q e karakterizonte, me dashurin pr letrsin dhe artin, me humanizmin e gjer dhe t pashoq, shkrimtari vazhdoi t shkruante dhe t botonte deri n fund t jets s tij", vijohet m tej n letr. Veprat e tij dshmojn pr nj shkrimtar q u vu n radht e para t asaj plejade shkrimtarsh shqiptar, t cilt bn prpjekje t shumta pr ta zhvilluar dhe emancipuar kt letrsi, pr ta zhvilluar at m tej. Xhuvani kaloi nj jet t ciln ia kushtoi me prkushtim letrsis, dramaturgjis dhe kinematografis shqiptare, duke dhn nj kontribut t vlefshm pr kulturn kombtare.

    shqip.
    --- La Madre dei IMBECILI e sempre in cinta...

    ---voudou.. ---

  8. Anetart m posht kan falenderuar Xhuxhumaku pr postimin:

    bsdev (01-03-2017)

  9. #5
    i/e regjistruar Maska e Xhuxhumaku
    Antarsuar
    19-11-2003
    Vendndodhja
    sopr'un'curva
    Postime
    13,460
    Faleminderit
    18
    254 falenderime n 229 postime

    Shkrimtari q vetm dashuroi

    Shkrimtari q vetm dashuroi

    (N kujtim t Dhimitr Xhuvanit, shkrimtarit dhe mikut tim t dashur, q u nda nga jeta dje n mngjes)

    Ilir Yzeiri

    Nuk e mbaj mend me saktsi se si e kam njohur Dhimitr Xhuvanin, nuk e mbaj mend as vitin dhe as stinn kur e kam njohur. M kujtohet se kur isha pedagog n Elbasan, andej nga viti 1986, i kam shkuar pr vizit n shtpi, n banesn e vjetr te Rruga e Durrsit, prapa "Kafe Flors" s njohur. Natyrisht q e njihja qysh m par si shkrimtar dhe kisha lexuar gjith librat e tij. Nga ajo koh e deri para nj muaji, jemi takuar e kemi ndenjur e biseduar thuajse rregullisht. E gjitha kjo, edhe pr shkak se prej rreth 17 vjetsh jemi edhe fqinj. Kjo jeta e dyt, n mund ta quaj kshtu, pra ajo pas viteve 90, na afroi m shum dhe na lidhi m fort akoma. Kishim kafen ton, ku takoheshim do mngjes. Te kafja te Vefi, gruaja e shkrimtarit Jani Duri, mblidheshim do mngjes dhe nuk mbaj mend qoft edhe nj dit t vetme q Dhimitr Xhuvani t mos vinte duke qeshur. Q kur dilte nga shkallt e pallatit t tij e deri sa linte dyqanin e fundit, ai ishte gjithmon i qeshur. Nga syt e mbl ngjyr kafe buronte vetm drit dhe ishte gati ta kthente do ngjarje serioze n humor. Ishte i gjithi drit, ashtu si e bija, Buqja, apo si mbesa e tij e dashur, Sara, vajza e Gjergjit dhe Luizs. I mbl, i qeshur dhe i dashur me t gjith, Dhimitr Xhuvani ishte nj prej atyre njerzve dhe nj prej atyre shkrimtarve q duket se po rrallohen dhe nuk do t na vijn m. Ai nga pes pasionet primitive t njeriut: dashuria, urrejtja, dshira, gzimi dhe trishtimi, nuk zotronte urrejtjen. Dhimitr Xhuvani nuk dinte t urrente, nuk dinte t kishte zili ndoknd, ai dinte vetm t dashuronte dhe t gzonte. Edhe i trishtuar ishte shum rrall. Edhe nse ishte i dshpruar, ti e kishe t vshtir q ta kuptoje, sepse ai ishte pajisur me nj vetprmbajtje t till sa t tjerve u dhuronte vetm gzim dhe dashuri, sepse sa takonte dik, syt e tij ndrisnin nga gzimi. Sot natyrisht emocionet jan m t forta dhe un q e kam njohur nga afr kam dshir t flas pr Taqon e shtrenjt si njeri, por ai do t kujtohet n letrat shqiptare si shkrimtari q u mor vetm me njeriun, q u prpoq t tregonte me sinqeritet vuajtjen dhe dshprimin njerzor. Edhe ather kur donte t tregonte me m shum sinqeritet e dashuri se duhej, pra edhe kur shkroi romanin "Tuneli", nuk donte ti kundrvihej askujt, donte vetm t tregonte me shum dashuri vuajtjet e njerzve q punonin. Mirpo "Tuneli" i tij u b metafor dhe pr shum koh u prmend si nj form jo komuniste e dashuris njerzore. Edhe kt dram t jets s tij ai e tregonte me humor dhe kur e pyesja m thoshte se n internim, atje n punn e detyruar, kishte takuar edhe personazhin e romanit t tij, infermieren e famshme, sepse edhe ajo ishte prjashtuar nga puna dhe po riedukohej bashk me t n brigadn e puns me krah. Pas ksaj ai u b i famshm me romanin "Prsri n kmb", roman q edhe sot po ta shohsh me vmendje ka m shum solidaritet njerzor, m shum dashuri pr jetn sesa politik. N romanet e Xhuvanit ka vetm rrfime dhe histori pr fate njerzish, q edhe n diktatur vuanin e gzoheshin, sepse edhe ather njerzit e jetonin jetn. Pas viteve 90 ai shkroi shum romane t tjer me personazhe q vinin nga realiteti shpeshher tragjik i tranzicionit shqiptar, si ishin romanet "Kupa e helmit" apo "Letra e Sonjs". Natyrisht do t doja t shkruaja m gjat pr Taqon si shkrimtar, por sot ti nuk jeton m i dashur Taqo dhe rrugs son do ti mungoj e qeshura jote, humori dhe batutat. Ti nuk do t vish m te kafja te Vefi q t qeshim e t tregojm anekdotat e fundit, nuk do t vish q t na tregosh pr historit e tua t mrekullueshme q ti i tregoje me aq krip. Ti nuk do t kalosh m te dyqani te "Biondja" dhe Sara e vogl q e di pasionin tnd, nuk do t t thot m me naivitetin e fmijs: Gjysh nuk do t kthehemi te Biondja? Jo, i dashur Taqo, ti nuk do t bsh asnj prej ktyre. Mbrm, nuk e mbaj mend n ndrr apo zgjuar, m shkoi mendja te ti. Kishe koh q vuaje dhe un ashtu si gjysm zgjuar e gjysm fjetur, duke ndier shiun q binte dhe duke t menduar edhe ty, thash me vete se vetm tani nuk sht koha pr t vdekur. Por smundja nuk pyeti, i dashur Taqo. Megjithse sot nuk ishte koha pr t vdekur.
    Lamtumir, miku im i shtrenjt Taqo!

    shqip
    --- La Madre dei IMBECILI e sempre in cinta...

    ---voudou.. ---

  10. Anetart m posht kan falenderuar Xhuxhumaku pr postimin:

    bsdev (01-03-2017)

  11. #6
    i/e regjistruar Maska e Xhuxhumaku
    Antarsuar
    19-11-2003
    Vendndodhja
    sopr'un'curva
    Postime
    13,460
    Faleminderit
    18
    254 falenderime n 229 postime

    Dhimiter Xhuvani, Miqt e skenaristit:Si e kemi njohur Taqon

    Dhimiter Xhuvani, Miqt e skenaristit:Si e kemi njohur Taqon

    Drguar m: 20/10/2009 - 12:49



    Me Dhimitrin jam njohur q kur kam ler...q n koht e lashta... q para se t lindnim... Nuk mbahet mend q kur jemi njohur.... Kshtu e nis kujtim-rrfi min pr t madhin Dhimitr Xhuvani, aktori i njohur Rikard Ljarja... sht i emocionuar padyshim. Sapo ka dal nga shtpia e shkrimtarit dhe skenaristit t ndjer. Me miqt e tij sht ulur m pas n nj kafe pr t gjerbur nj kafe dhe pr t folur pr t. Ai sht kryefjala e mendimit... atij t shprehur me fjal apo me heshtje, me pshertima apo edhe me ndonj lot t fshehur, brenda shpirtit q tanim nuk komandohet dot. Ka nj njohje t hershme, q nuk ishte vetm si rrjedhoj e bashkpunimit npr fi lma, nj miqsi e pashkruar, e parrfyer. N pak fjali Rikardi tregon at dit t fundit kur e ka takuar prgjat bulevardit Dshmort e Kombit. Ku prve bisedave i ka treguar se
    vazhdon t punoj si m par, nga mngjesi deri n mbrmje dhe m tej, imazhi i tij ka mbetur ai i nj njeriu t lodhur n mendjen e aktorit.

    Zoti Ljarja, prve bashkpunimeve n fi lm ju keni pasur nj miqsi me shkrimtarin Dhimitr Xhuvani. Si do ta prshkruanit natyrn e tij?

    N fakt e kam pak t vshtir n kt rast, n sensin q pr t do t shkruhej nj gazet e gjith, por un do t doja t thosha pak fjal sot pr Dhimitrin. Dhimitr Xhuvani ishte njeriu i but, me nj shpirt t but... tmerrsisht t but... i
    tmerrshm deri n ekstrem! Ky shpirt i tij i but u pasqyrua n gjith krijimtarin e tij dhe punn n letrsi dhe n kinematografi . Krkesa pr liri, pr drejtsi, pra shpirti njerzor i edukuar nga Elbasani (si jan edhe ata qytetar
    t ktij vendi) u pasqyrua n t gjith veprn e tij. Ne kemi bashkpunuar, kemi qen miq s bashku, na ka lidhur puna, por edhe nj marrdhnie krejt......e veant, e pashkruar, e pathn. Ishte nj mik i mir, pr mua sht humbje e madhe.

    Kur jeni njohur me t?

    Q kur kemi ler... q n koht e lashta... q para se t lindnim... Nuk mbahet mend q kur jemi njohur.

    Largimi nga jeta e nj njeriu sht i dhimbshm... si u ndjet kur mort vesh lajmin?

    Kur ikn nj njeri i madh, gjithmon thuhet, ishte nj humbje e madhe. sht e kot t prsris ato fjal klishe. Por largimi nga jeta i Dhimitr Xhuvanit sht vrtet nj humbje e madhe pr familjen e tij. Ai ka ln nj djal dhe nj vajz t talentuar. Djali Gjergji, trashgon nga i ati punn dhe lidhjen me artin. Ai punon mjaft dhe gjithashtu ka nj bashkshorte si Luiza, e cila po ashtu sht e angazhuar. Kshtu q Dhimitri i vuri pikat mbi I, me pika dhe presje i rregulloi fmijt e tij. Ne t gjith kemi lindur, jetojm dhe do t vdesim nj dit, por Dhimitri la nj boshllk n letrsi, n kinema, n shoqri, n familje, tek ne t gjith.

    Kur jeni takuar pr her t fundit dhe si e kujtoni at takim?

    Para ca kohsh jemi takuar n bulevardin Dshmort e Kombit. Kishte dal pr t br nj shtitje. Dukej i lodhur, ishte i lodhur n fakt. E pyeta pr shndetin dhe m tha q nuk jam mir. E pyeta nse vazhdonte t punonte dhe m tha q, punoj q nga ora 7 e mngjesit e deri n orn dhjet... punoj si gjithmon. Kjo ishte vetia e tij, vetia e puns, njeriu i puns.

    Kumbaro: Nuk t kritikonte para t tjerve, t ruante personalitetin

    Lajmin e humbjes s shkrimtarit dhe skenaristit Dhimitr Xhuvani e merr vesh nga ne gazetart, q bashk me momentet e hidhura t largimit nga jeta t nj njeriu, prpiqemi t prcjellim edhe kujtimin, emocionet q nj personalitet i till na ka sjell gjat veprimtaris s tij. Regjisori dhe skenaristi Saimir Kumbaro, pas dhimbjes s ksaj ngjarjeje kujton disa nga karakteristikat e Taqos, ashtu si e njihnin t gjith, bashkpunimin e tij t par me t, ndihmn q ai i dha si nj msues i mir dhe m tej disa nga astet e takimit t tij t fundit me t.

    Zoti Kumbaro, ju e keni njohur Dhimitr Xhuvanin e madje keni bashkpunuar me t, si do ta prshkruanit karakterin, punn dhe krijimtarin e tij?

    Dhimitrin (Taqon) e kam njohur mbi tridhjet vjet m par. I qeshur, modest, xhentil, fjalmbl dhe mbi t gjitha nj familjar shembullor. Taqo ka qen skenaristi im i par. Skenaristi Dhimitr Xhuvani shprehu dshirn dhe gatishmrin q t bashkpunonte me ne n filmin "Rrugicat q krkonin diell". Pr mua dhe Rikardin, ky qe filmi yn i par q na hapi dyert e nj karriere t gjat. Dhimitr Xhuvani (Taqo), ky shkrimtar dhe skenarist i talentuar kurr nuk rreshti t ndihmoj t rinjt. Mjeshtr i tregimit dhe vizatues perfekt karakteresh arriti q me penn e tij t rreshtoj n arkivin e krijimtaris kinematografike nj galeri tipash dhe personazhesh q nuk do harrohen leht. Me vdekjen e tij kinematografia shqiptare humbi nj nga penat q la gjurm n historin e artit t shtat shqiptar. Dhimitr Xhuvani do mbetet nj nga emrat q nuk do harrohet kurr. Bashk me kolegt e mi rreshtohemi pran familjes dhe t afrmeve pr t bashkuar dhimbjen ton pr kt humbje t madhe.

    Si e kujtoni takimin tuaj t par me t?

    Takimi i par ka qen me prgatitjet e filmit "Rrugicat q krkonin diell". Kujtoj se me realizimin e ktij filmi ishte caktuar Hysen Hakani, i cili e la projektin pr shkaqe shndetsore. Drejtoria e asaj kohe vendosi q realizimin e tij t'ua besonte dy t rinjve (Saimir Kumbaro dhe Rikard Ljarja). Ishte n t drejtn e skenaristit ta kundrshtonte kt vendim, por ai e miratoi dhe vazhdoi nj bashkpunim t gjat me ne. Puna me skenaristin n fillimin e realizimit t filmit zakonisht ndrpritej, por me Dhimitrin ndodhi e kundrta. Sa her q na lypej ndihma e tij, ai vinte dhe t tre uleshim dhe diskutonim pr episodet e filmit. Nuk u lodh kurr.

    far natyre ishte n pun?

    I qet, pa shum fjal, m shum dgjonte. Edhe pse ne ishim t rinj, na i merrte n konsiderat mendimet, qofshin nganjher edhe t gabuara. Me takt na drejtonte ku e lypte dramaturgjia e filmit. Pr ne ishte nj msues i devotshm.

    Nj kritik apo nj kshill prej tij, a mund t na e kujtoni?

    Nuk kritikonte, sidomos n sy t t tjerve. Ta ruante personalitetin. Zakonisht gjrat q nuk i plqenin t'i thoshte vemas. Kishte humor, nj humor t holl me pak dialekt elbasanas. I plqenin shakat, barcaletat dhe historit e Kinostudios. M kujtohet shpesh nj thnie e tij: "Nuk sht serioz nj njeri q nuk di t qesh".

    A keni diskutuar pr kineman e viteve t fundit me t dhe cili ishte opinioni i tij pr t?

    Vitet e fundit pati probleme shndetsore dhe megjithat arriti s bashku me Gjergj Xhuvanin, t birin, t realizoj nj film interesant "I dashur armik", me nj mesazh t thell humanist. Dashurin pr njeriun. Tipar q e karakterizonte Taqon.

    Kur sht hera e fundit q e keni takuar?

    Hern e fundit me t kam folur kur ishte n spital n Itali. (vuante nga zemra). Ngaq nuk dilte n ambiente publike (shkak smundja e zemrs), i merrnim informatat pr gjendjen shndetsore nprmjet t birit, Gjergjit. Hern e fundit u pam n nj premier filmi.

    Mevlan Shanajzqeshja e Taqos rrezatonte dashuri

    Nj njohje e rastsishme q n adoleshenc duke shfletuar librat e tij, m pas takimet e puns n shesh-xhirim, darkat mes miqsh dhe vizitat n familje. Prpos ktyre, Mevlan Shanaj nuk mund t harroj buzqeshjen dhe dashurin humane q rrezatonte me t gjith shkrimtari dhe skenaristi. Largimin e tij nga jeta Shanaj e komenton me nj dhimbje t madhe dhe si nj ikje jo vetm pr miqt dhe t afrmit, por nj humbje e madhe pr kombin. Ai rrfen se njohja mes tyre ka qen familjare, duke theksuar se Dhimitr Xhuvani ka qen ndr redaktort e par q ka botuar n gazetn "Drita" tregimet e gruas s tij, Natasha Lako.

    Si e keni njohur pr her t par Dhimitr Xhuvanin?

    N radh t par ju falenderoj pr intervistn, pasi pr familjen time ka qen nj humbje e madhe, po kaq edhe pr kombin. Jam njohur fillimisht me Dhimitr Xhuvanin 40 vjet m par, duke lexuar librat e tij. I kam prekur ato qysh kur isha ende nj adoleshent, pasi vinim nga e njjta shkoll dhe q n at koh kam qen nj fans i librave. Ai ishte nj shkrimtar i prmasave t mdha, i cili me krijimtarin e tij ishte autori i letrsis klasike, por shum komunikues dhe modern njkohsisht.

    Cilat kan qen bashkpunimet tuaja n kinema?

    Kam qen me shum fat t punoja me t n filmin "Rrugicat q krkonin diell", skenari i t cilit ishte i Taqos. Mbaj mend se ai ka qen n t gjitha shesh-xhirimet e filmit, nga Durrsi n Kor. Ai ishte nj burr shum komunikues me t gjith. Ndrsa darkave nuk mund ta harroj sesi Taqo jepte gjithmon dashuri, nj dashuri njerzore, q ishte cilsia q e karakterizonte at...!

    Si i mbani mend raportet tuaja, personale apo familjare?

    Kishte nj t qeshur q rrezatonte gjithmon nj shpirt t dashuruar me njeriun dhe nj shkrimtar q m ka ln gjithmon mbresa. Mbaj mend hern e fundit pas botimit t "Tuneli", ai u kthye pr t'i tronditur t gjith, por edhe pr t konfirmuar penn e tij si shkrimtar i madh, prandaj dhe them me bindje se ikja e tij ishte e prmasave kombtare. Raportet tona kan qen edhe familjare, pasi Dhimitr Xhuvani dhe Ismail Kadare kan qen redaktort e par q kan mbshtetur Natashn n botimet e saj t para n gazetn "Drita". Madje, mund t them se Dhimitr Xhuvani ka pasur nj rol shum t rndsishm n mbshtetjen q ka dhn ndaj Bilal Xhaferrit, duke deklaruar q n fillimet e tij se ishte nj djal i talentuar, me t ardhme t madhe...!

    far do t'ju mungoj m shum nga humbja e mikut tuaj?

    Mendoj se humbja, ikja e tij do t jet nj munges e madhe pr do lexues, pasi ai gjithmon ka thn dika me karakteret e tij, jan ato karaktere q i shoqrojn n jet me qindra dhe mijra lexues, t cilt nuk do t ndihen aspak t qet. Pr ne do t ket nj dhimbje t madhe, pasi do t na mungoj buzqeshja e tij rrezellitse q falte gjithmon dashuri.
    --- La Madre dei IMBECILI e sempre in cinta...

    ---voudou.. ---

  12. Anetart m posht kan falenderuar Xhuxhumaku pr postimin:

    bsdev (01-03-2017)

  13. #7
    i/e regjistruar Maska e Xhuxhumaku
    Antarsuar
    19-11-2003
    Vendndodhja
    sopr'un'curva
    Postime
    13,460
    Faleminderit
    18
    254 falenderime n 229 postime

    Dhimitr Xhuvani: Lreni shkrimtarin t lir Shekulli Online | 21/10/2009 | Kulture

    Te pakten kto shkrime nuk besoj se do i fshini apo mbyllni si temat e tjera shigjeta?


    Dhimitr Xhuvani: Lreni shkrimtarin t lir

    Shekulli Online | 21/10/2009 | Kulture

    Afro njzet vjet m par, shkrimtari Dhimitr Xhuvani do t jepte kt intevrist pr n redaksin e revists "Nntori" pr kryeredaktorin e saj Kio Blushi. Pr her t par ai shpjegon gjat dnimin e "Tunelit" dhe kthimin teposht q mori jeta e tij.


    Rehabilitimi me dy vepra q ai nuk i quan letrsi. Kjo intervist "ka humbur" si pasthnie e romanit ky n krijimtarin e Xhuvanit, i ribotuar pirat pas nntdhjets. "Shekulli" e sjell dy dit pas vdekjes s shkrimtarit


    Si dihet, romani "Tuneli" pati jehon t madhe n shtyp n vitin 1966. Pas kritiks, autori u ua pr riedukim n Hidrocentralin q do t ndrtohej asokohe n Bistric, aty ku zhvilloheshin ngjarjet e romanit. Atje punoi si puntor krahu n transport, saldator, elektriist, hekurkthyes etj. Pas shum vitesh, u kthye redaktor n Kinostudio.


    Dhimitr, mbaj mend q romnai yt u prpi nga lexuesi shqiptar, si asnj vepr tjetr e botuar pas lirimit. Sidomos pas kritiks n shtyp, ai kaloi dor m dor edhe pse u ndalua qarkullimi i tij si nj krijim heretik. Kritika, n vend q ta shuante e rriti krshrin.


    Kan kaluar qysh ather 25 vjet dhe besoj nuk jua ka nda t kujtoni ngjarjet pas botimit t "Tunelit" q ju oi fizikisht t punonit n tunnel. Si fillim, mund t na thoni si lindi "Tuneli"? Lindi si nj vepr q vinte nga nevoja e brendshme e autorit, apo ndikuan edhe rrethanat shoqrore e politike t viteve 1960?


    Romani "Tuneli", si shumica e veprave t mia letrare, mund t them se lindi nga mbresat dhe prshtypjet e forta q pata mbledhur si gazetar. Mbaj mend se Hidrocentrali i Bistrics, q u quajt "J. V.


    Stalin", ishte n faqet e para t gazetave e revistave, si dhe t kronikave filmike e t radios. Ishte nj ushqim shpirtror i prditshm, i mbushur me shprthimet e minave n tunnel, me heroizmin e klass puntore, me vetmohimin e inxhinierve t rinj, me cicrimat e bilbilave t Muzins etj.


    T gjitha kto i shpreha n mnyr t kursyer n reportazhe, tregimin "Magnetofoni", si dhe n skenarin e filmit dokumentar "Bistric '63" me regjisor V. Gjikn, q u mirprit dhe u nderua me mim Republike. Sigurisht, edhe un q pash me syt e mi, njoha e ndjeva nga afr sakrificat sublime, s'mund t isha gjakftoht e larg ndikimeve t rrethanave shoqrore e politike t viteve '60, kur po vendoseshin e po bheshin norma t jets son mbshtetja n forcat e veta deri n vetmohim.


    S'mund t them se isha i ndrgjegjshm pr prognozn e pasojat ksaj teorie q na uan dhe n izolim nga bota. Si shkrimtar intuitiv dhe realist shkrova ather nj t vrtet t hidhur.


    'kujtime keni sot, pas kaq vitesh, nga kitika e ashpr q u b pr "Tunelin"? Ekziston kjo kritik n koleksionet e gazetave dhe revistave. Kishte dhe nj kritik tjetr "t pagabuar" t opinioneve shoqrore?


    Edhe pse me veten time dhe n raste t rralla, kur ka rn fjala pr romanin "Tuneli", kam thn t shkuara t harruara, kujtimet e hidhura n do jet njeriu, mbeten t hidhura.


    Fushata e kritikave t shumta zgjati qamet, mbi disa muaj, q nga gazetat e prditshme, si "Zri i Popullit", "Bashkimi", nga gazetat periodike si "Zri i Rinis", "Drita" dhe nga revistat mujore si "Nntori", "Rruga e Partis" etj. Shum kritik, amator dhe kolektiva pntorsh e inxhiniersh shkruan kundr "Tunelit", duke mos e ndar veprn nga autori.


    Dhe un vet shkrova autokritik kundr vetes. Ishte e pamundur q t'i bje ball asaj stuhie. Ma do mendja se ashtu si m detyruan mua t shkruaj kundr vetvetes, u kan krkuar dhe t tjerve t shkruajn kundr "Tunelit".


    Sigurisht, q pati dhe t zellshm e t bindur. T ishin shkrime pluralsite dhe pa pasoja pr mua, s'do t m vinte dhe aq keq. Pluralizmi qe i heshtur, pshpritej n vesh, madje me frik, se fatkeqsisht, pati dhe dy raste q romani "Tuneli" shrbeu si dshmi pr agjitacion e propagand n dosjet e nj letrareje t re e t nj shkrimtari t ri.


    Me kalimin e kohs ra furia e stuhis. Mbetn t dukshme e t fshehura njkohsisht dy qndrime: njri zyrtar e i ftoht q m ndoqi pas pr nj koh shum t gjat, edhe pas periudhs s kryerjes s dnimit me pun krahu, edhe pse kisha botuar dramn "Pas dy vjetsh" e romanin "Prsri n kmb" dhe tjetri dashamirs e mshirues, miratues i veprs, e cila lexohej n mnyr klandestine.

    'pasoja pate pas kritiks dhe dnimit?


    Sapo filloi kritika, nisn dhe pasojat. Nisi me nj tingllim t ziles s telefonit n redaksin e gazets "Drita". Sapo dgjova zrin e kryeministrit ia zgjata dorezn e telefonit shokut t zyrs, Andon Kuqalit, i cili mori porosin q un duhej t shkoja n Hidrocentralin "J. V. Stalin", dhe t shikoja me syt e mi gabimet e mia, t punoja e t jetoja...


    Po at dit, apo t nesrmen, m thrret n zyr Shefqet Musaraj, sekretar i Lidhjes s Shkrimtarve. Ai mbante n dor librezn time t puns dhe pa sqaruar asgj, si e qysh, m thot:


    "Nashti, si t'ja bjm, si ta shkruaj ktu largimin tnd nga Lidhja e Shkrimtarve?"
    "Si t keni marr urdhr", i them tepr i trishtuar dhe i habitur q s'do t jem m n Lidhjen e Shkrimtarve, q s'do t jem m shkrimtar, q s'do t kem m as t drejtn e botimit me afat t pacaktuar, fjal t cilat i kisha dgjuar korridoreve t Lidhjes.

    "E di si sht puna? T shkruajm n mnyr t atill q most t t shohin shtrembr kudo q t vesh. Ja, pr shembull, largohet me dshirn e tij, mir?"
    T pasnermen u b nj mbledhje e madhe n klubin e Lidhjes s Shkrimtarve, e drejtuar nga Ramiz Alia, po un s'vajta.


    U nisa me autobusin e linjs pr n Hidrocentalin "J. V. Stalin", "vullnetarisht", "me dshirn time", duke ln n shtpi baban dhe nnn e smur, motrn studente, dy fmijt e vegjl dhe gruan. S'kam udhtuar kurr n jetn time aq i trishtuar.


    Gjasht vet me nj rrog t vogl msueseje filloreje. Ngushllimin e gjeja vetm te shprehja e popullit "ka edhe m keq". Ka edhe burg, ashtu si u burgosn shum krijues n ato vite. Un isha "i lir" vese shum larg, n ekstremin m jugor t vendit.


    N pikat e kontrollit t policis, si te Ura e Rrogozhins, n Sevaster, n Tepelen, n t hyr t Gjirokastrs, n Qaf t Muzins, polict qndronin gjat para pasaports sime e fytyrs sime. Vshtrimet e tyre tpr t vmendshme, sikur paralajmronin nj prognoz t hidhur, q fatkeqsisht u vrtetua m von.


    Sa m shum q kalonin muaj e vite, un do t zhvendosesha e vrtitesha n kantiere, si n Sarand, Durrs, Elbasan e Tiran, gjithnj si puntor krahu vshtrohesha nga sekretart e instruktort e komiteteve t Partis, nga sekretart e komiteteve ekzekutive, nga shefat e kuadrove si nj njeri i dyshimt, i rrezikshm.


    Kretj i kundrt me kt pozicion ishte qndrimi puntorve, brigadierve, inxhinierve, kuzhinierve, bufetierve, shoferve t kantierve. T gjith kta m trajtonin si nj "mik t rrall, t vjetr e t smur", q kisha nevoj pr miqsi, dashamirsi dhe ushqim.


    Si prototipa pr t ilustruar kt fakt "sipas tipikes s realizmit socialist" dhe n pamundsi pr t prmendur t gjith, kujtoj me mirnjohje t thell ing. Sokrat Koliropullin, Bardhyl Balzn, Fiqiri Veizin, Sami Karapicin e shum t tjer, si dhe t birin e kryinxhinierit, Ladin, q asokohe bnte praktik n kantier.


    Przemrsia e tij, respekti e shoqria me t, ishte pr mua dika e habitshme. At e bir, njri kundr e tjetri pro, jo vetm ndaj romanit tim, por ndaj meje, njlloj si ishin kundr e pro dy qndrime t dy sferave t gjera: zyrtarve dhe njerzve t thjesht.


    Pr gjithknd q dnohej, me ligj ose pa ligj, rnd apo leht si qe rasti im, prnjhersh vinte dhe binte hija e dnimit dhe mbi familjen. do sfer npunsish tregonin devotshmri e besnikri ndaj fushats s madhe "Anti-Tunel".


    Disa burokrat parimor iu suln shtpis sime n Rrugn e Durrsit, nj apartament i zakonshm prej dy dhomash e nj kuzhin, ku jetonin pa mua, tri kurora; ata t seksionit t arsimit iu suln gruas sime pr ta nisur n fshat; vllait tim t vogl n Elbasan q sapo ish kthyer nga ushtria jo vetm ia morn apartamentin, por pr nj koh t gjat nuk i dhan strehim, ndonse ishte i martuar e me nj fmij t vogl.


    Prindrit e smur vdiqn njri pas tjetrit brenda gjasht muajve. S'do ta kujtoja vdekjen e prindrve, sepse para vdekjes jemi t pafuqishm dhe se njeriu me t s'duhet t abuzoj, por un s'besoj t jem rast tjetr pr t'i krkuar ndjes nns, t ciln kur po mbyllte syt e po jepte shpirt, e gnjeva, i thash se dnimi im mori fund, se un u ktheva n shtpi, gj q u realizua shum von, dhe me shum peripeci, sa qesharake aq dhe tragjike pr fatin e njeriut t shkret, jeta e t cilit uditrisht sht lodr fjalsh n gojn e zyrtarve.

    Kisha filluar t botoja tregime n gazetn "Drita", drama "Dasma e madhe e dritave" ishte vn n sken nga trupa amatore e Kombinatit t Tesktileve "Stalin" dhe kishte fituar flamurin e kuq t asaj gare festive t Nntorit, apo mimin e par, megjithse i bn shum luft nga Ministria e nga nj delegacion i ardhur posarisht nga Elbasani e megjithat un akoma s'kisha t drejt t jetoja pran familjes sime n Tiran, qoft dhe si puntor, tani me kategori t tret si elektricist, t dytn si hekurkthyes e t gjashtn (t pestn t re) si saldator.


    E 'rndsi kishte, e 'dm i sillte djersa ime ndrtimit t socializmit, tashm krejtsisht me forcat tona (se parrulla kishte avancuar) q un t punoja n rrethin e Tirans, ku kisha dhe kam pashaportizimin dhe jo n rrethet larg saj? Diplomat e mia si ndihms-mjek i shkolls m par t mesme mjeksore, si msues i gjuhs, letrsis e historis i Universitetit t Tirans, si shkrimtar q kisha sudiuar n "Institutin e Letrsis Gorki", u kthyen n t zezn time.


    Jo vetm q kto diploma s'pinin uj, por ishin ato q s'm lejonin t hyja prsri n Tiran. Si e qysh ndodhi, do t prgjigjem n pyetjen se si e sa ndihmon e interesohet organizata jon e "Lidhjes s Shkrimtarve dhe artistve" pr antart e saj.


    A e kan psuar, ve teje, redaktort, botuesit apo edhe prototipt tuaj?


    Po. Sidomos Vandush Vinani, po m e dhimbshme sht q e psoi dhe nj personazhe e romanit, ish infermierja e kantierit t Muzins. Meq n realitet ishte nj infermiere e vetme n ambulancn e kantierit, gj q prkonte dhe n roman, t quajtur nga un me emrin Vaide e t krijuar si personazh letrar me nj biografi letrare t fantazuar, e cila; ndonse e martuar me Kasemin (po personazh letrar), bn dashuri me inxhinierin e kantierit Gjin Kulprin (po personazh), u ngatrrua, u njsua dhe m sakt t themi iu atribuan asaj peripecit e heroins s romanit.


    Nga personazhi real, infermierja e kantierit, ajo q e kisha njohur n kohn kur grumbulloja material, kisha futur te Vaideja personazhe t fantazis, cilesit e saj t rralla si infermiere, dashurin pr punn e pr njerzit, devotshmrin e saj, po jo korrektsin e ndershmrin e saj si qytetare, Vaideja prfaqson nj kategori t grave shqiptare q jeton n kushte shum, shum t vshtira t nj kantieri t izoluar, q sakrifikon n mnyr sublime e t heshtur, q ndrron marrdhnie t reja e t lira, q sht e predispozuar t mbush boshllkun shpirtror pa e ditur se si.


    sht nj flutur q shkon drejt drits, pa e ditur se i digjen kraht delikat. Kritika e athershme mbajti qndrim ndaj Vaides dhe burrokracia at gj bri. Meq u shkurtua vendi i puns s infermieres s kantierit n Muzins, e drguan n prodhim, i dhan nj lopat q mbushte gropat e rrugve t kantierit, pavarsisht se ajo ishte nj infermiere e mir dhe nj grua e respektuar.
    Sapo kisha vajtur n kantierin e Bistrics.


    Bashk me dy puntor ngarkim - shkarkimi grumbullonim trar, drrasa e hekura t mbetura e i transportonim nga kantieri ne qendr me nj makine tip "Zis". Duhej t bnim pes rrug n dit q t nxirrnim pagn minimale. Makina qndroi.


    Para nesh nj grua, q kish mbuluar fytyrn me nj shami t bardh si mandilet e dropulliteve, mundohej t mbushte me lopat nj grop n mes t rrugs. Ajo po na vononte. Si m i riu q isha, zbres nga makina, ia marr lopatn nga dora dhe nisa t mbush gropn. Nuk e njoha fare dhe nuk i fola, i bindur se do t m thoshte faleminderit q po e ndihmoja.


    Ishte e djegur nga dielli dhe e rrudhur. Dhe ne mosh m'u duk e madhe. S'di pse, vshtrimet tona kryqzoheshin. Syt po m dukeshin si t par. Ata sesi qeshn, sikur fshihnin nj knaqsi. Dhe buzt lvizn. Nuk buzqeshn.
    "Ti je ai shkrimtari, Dhimitri?" foli ajo.


    Nuk u befasova, sepse e dija q n kantier ishte br nj mbledhje e madhe, ku qe diskredituar "Tuneli" dhe ishte shkruar nj letr kolektive.


    "Po" i thash, duke mos duruar at nnqeshje t hidhur q shprehte dhe nj knaqsi.
    "Mir ta paskan br edhe ty. Mua n lopat, ty n ngarkim - shkarkim. Nuk po m njeh, ? Jam Vaideja jote" shtoi ajo me prbuzje (duke e quajtur veten me emrin e personazhes).


    "O Zot!" thash me veten time dhe u mundova t'i shpjegoj teorin e letrsis, tipizimin, grshetimin e spuntos reale me fantazin, por qe e kot. Ajo humbi durimin dhe m prcolli. "Hajt, e mbushe gropn? Hip n makin e mbaj hekura e drrasa".
    Hipa n makin. M dhembi zemra.


    Dhe nuk di pse ajo grua n udh, me lopat n dor, e prclluar nga dielli, m dukej se ishte gruaja ime, tamam si ajo q kish mbetur n Tiran e lidhur pas pleqve t mi, pas fmijve t mi. Pr t dyja fajtor isha un.


    Un i kisha dnuar. E prse? Pr knaqsi egoiste t krijimit, sepse me fantazin time kisha krijuar, pjell (jo pa dhimbje) nj personazh letrar, nj Vaide t brisht, t paknaqur nga jeta, q protestn e saj e shprehu si ato fluturat mendjelehta q kan etje pr pak drit.


    Si mendon ti, kritikat e bra vinin nga nj kritik "zyrtare", domethn e diktuar nga lart, apo vet kritika, kritikt dhe opinioni shoqror nuk ishin aq t emancipuar sa t mirprisnin nj vepr realiste si "Tuneli"? pra, ky roman ishte i parakohshm, apo reagimi erdhi sepse kjo vepr cenoi "moralin zyrtar"?


    Ai telefon nga lart q ra at dit n redaksi e q sugjeroi t shkoja n Hidrocentralin e Bistrics, autokritika q u krkua me aq ngulm e q u shkrua n disa variante nga un e nga shoku im, Dalan Shapllo, m i mrzitur se un nga 'po ndodhte, e q prfundimisht u krkua jo e daktilografuar, por e shkruar thjesht nga dora ime, dhe ai shnim diplomatik n librezn time u konkretizuan e u zbuluan se gjithka ishte menduar nga maja e piramids.


    Nj delegacion i madh i rndsishm qeveritar kinez (duhet t ket qen i madh, derisa shoqrohej nga kryeministri), qndron nj dit para tunelit t Bistrics.


    Disa dit m par agjencit telegrafike t bots jepnin nj lajm shum sensacional; Go Mo Zhoja, nj nga personalitetet e mdha t Kins s madhe, nj politikan e letrar kishte deklaruar dhe ishte nisur pr n Komun e atje do t hante bar e balt. Kt gj e dinin antart e delegacionit kinez, e dinte edhe udhheqja shqiptare.


    Kryeministri, duke zgjatur dorn e duke treguar se ky sht tuneli m i madh, tri kilometra e tri metra, i ar me forcat tona, tha dhe kto fjal: "Ashtu si ju drguat n Komun Go Mo Zhon edhe ne kemi futur n at thellsi, mes minatorve, nj nga shkrimtart tan m t mir".


    Asnjher nuk sht e parakohshme t thuash t vrtetn. E vrteta dhe vetm e vrteta sht misioni i shkrimtarit, aq sa ka mundsi, aq sa i lejohet n kohra diktature, sepse t thuash m shum s't l censura.


    M mir t thuash aq, qoft dhe pak t vrtet, sesa t bsh t kundrtn, t kndosh hosana. Kritika zyrtare burokratike sht tjetr gj dhe opinioni shoqror tjetr. Dhe n opinionin shoqror t manipuluar, shkrimtari gjen nj shtres t gjer t nj opinioni t vrtet, realist, q diferencon e mirpret veprn realiste.


    Sa sht interesuar Lidhja e Shkrimtarve si organizat shoqrore (funksioni i s cils, si dihet, sht t mbroj shkrimtart) pr fatin tnd, ose m sakt, pr kohn kur ti ishe n prodhim?


    A e ke ndier dashurin e kolegve shkrimtar, prkrahjen e tyre, solidaritetin e domosdoshm t intelektualit pr intelektualin q bie n vshtirsi?


    Pozicioni im pas "Tunelit" sht shum i komplikuar, interesant dhe i pazbrthyeshm. Fati i jets sime varej diku, po se ku jo vetm q un nuk e gjeja dot, por as dhe npunsit e lart, aq m tepr as vet Lidhja e Shkrimtarve, e cila si dukej, i kishte prer marrdhniet diplomatike me mua q kur m dha librezn e puns n dor.


    Vdekja e prindrve t mi, smundja e djalit, vshtirsit ekonomike, pamundsia pr t ndihmuar familjen me rrogn time t vogl si puntor, m detyruan q t ndrroj e ta quaj veten time t lumtur, nse do t m lejohej t punoja diku n periferi t Tirans, q rrogn time ta fusja n shtpi, t merrja dhe un bukn t mbledhur me gazet nn sqetull si t gjith puntort.


    Po i hyja nj loje t guximshme, e cila do t m deziluziononte. Po i kundrvihesha nj urdhri zyrtar q dhe vet zyrtart s'dinin se nga vinte e s'dinin si t vepronin ndaj nj njeriu q do t jetoj n shtpin e tij, pran gruas s tij, pran fmijs s smur, pa krkuar pun sipas diplomave prkatse, prkundrazi pranonte fardolloj pune.


    J. Tole dhe H. obani, i pari drejtori dhe i dyti kryeagronom i ferms "Gjergj Dimitrov" japin miratimin e tyre. Shefi i kuadrit krkoi fletn e puns, t ciln e jep Zyra e Puns e Komitetit Ekzekutiv te lagjes.


    Ai, shefi i Zyrs s Puns, mblodhi supet e tha se pa urdhrin e kryetarit t Komitetit Ekzekutiv s'e bnte dot at pun. Dhe kryetari i Komitetit Ekzekutiv mblodhi supet e tha se nuk ishte aq budalla sa t m jepte mua fletn e puns. Kto fjal i tha, pasi lexoi t gjith librezn.


    "Ti qenke shkrimtar, qenke ndihms mjek, msues, gazetar, paske mbaruar edhe shkolln e lart pr kt pun?"



    Nuk po duroja dot ironin e tij dhe iu prgjigja shkurt:
    "Jo!"


    "Si jo?"


    "Lexoni m posht, aty shkruan se jam hekurkthyes, saldator dhe elektricist. Un s'jam m ai q kam qen. Jam nj puntor i thjesht q krkoj nj pun t thjesht, t ciln e kam gjetur. Jam qytetar i Tirans me pasaportizim t rregullt, jam banor i lagjes q drejtoni ju, jam....."
    "Je mor djal, je, por s'je pr mua, ti je shkrimtar, pr ty u an gazetat dhe revistat dhe agjencit e huaja."
    "S'jam m shkrimtar. As kam qejf t shkruaj m. Jam saldator."


    "A jan dakord ata t Lidhjes s Shkrimtarve q ti t punosh si puntor?"


    "Sigurisht. Ata m nisn npr kantiere."


    "Epo, meq t nisn ata, ata e kan n dor t t kthejn, jo un! Pse t prgjigjem un pr ty?"


    "Pr veten time, un prgjigjem vet", i thash i nxehur.
    "Jo, mor bir! (nga mosha ai kish t drejt t m quante bir). Ti nuk e ke n dor vetveten. Ti varesh nga Lidhja. Derisa t nisn kantiereve, ata dika din."


    "Domethn, po ta sjell un nj cop letr si kjo e J. Toles dhe H. obanit, nga ata t Lidhjes, ju ma jepni fletn e puns?"


    Ai u mendua gjat dhe mezi tha me gjysme goje "po".
    Vete n Lidhje e riprodhoj me radh gjith dialogun dhe u zgjas dorn pr at cop letr, po ata nuk ma dhan, m premtuan se do t flisnin gojarisht me kryetarin.


    Dhe vrtet flon. T pasnesrmen vete te kryetari. Ai m prt me buzn n gaz.
    "S'kam 't bj, derisa s'ta dhan me shkrim!"
    Nuk e kam ndier veten aq t poshtruar e t fyer nga ajo buzqeshje burokratike, triumfatore dhe keqardhse.


    Nuk ishte fjala pr nj cop letr, si ngulja un kmb. Kush e kishte n dor fatin tim? Megjithat, hyra n fermn "Gjergj Dimitrov", por ilegalisht. Dekonspirimi i ktij sekreti u b shum von, kur un shkrova dramn "Pas dy vjetsh", q bnte fjal pr jetn e traktoristve dhe t mekanizatorve t ferms.


    Dramn e vuri n sken Kujtim Spahivogli, I cili e psoi m keq se un. Un jam gjall, m'u dha e drejta e botimit, kurse ai vdiq duke mbajtur n shpirt e n shpin peshn shkatrruese t mosrehabilitimit.


    Ve jehons s "kritiks zyrtare", e cila sht e njohur dhe e botuar, pjes t s cilave ne po i botojm n revist, a pati romani jehon jasht vendit?


    Sigurisht, pati jehon. Ishte e pamundur q stuhiza e brendshme t kalonte pa zhurm e sensacion n faqet e para t shum gazetave t Evrops e Ameriks, zrave t radiove t ndryshme, madje edhe n gjuhn Esperanto, si dhe t agjencive telegrafike. Dhe titujt ishin bombastik: "Nj shkrimtar komunist persekutohet nga qeveria e tij". "Nj shkrimtar n galerit e Bistrics".


    Agjencia bullgare e lajmeve njoftonte se s shpejti do t botoheshin nga letrsia ballkanike Ivo Andriqi e Dhimitr Xhuvani. Romani "Tuneli" prkthehet nga Marina Marinova, drgohet n shtyp dhe pas disa ditsh trhiqet nga shtypshkronja. Kto ishin t paktat informacione q un munda t marr vesh ather.

    Pas vendosjes s pluralizmit n Shqipri, shkrimtari sht m i lir t shprehet, t kritikoj, t opozicionoj, t thot t vrtetn. Pr shkrimtart shqiptar, t msuar prej shum vitesh me tuteln, ose n mnyr t figurshme, nn thundrn njpartiake, liria e demokracis, e botimit, e mudnsive pr t'iu afruar s vrtets, do t sjell vepra t reja, cilsore, m jetgjata e m t dobishme pr shoqrin, apo kt mision mund ta luajn brezat e rinj t shkrimtarve q s'i kan provuar "fushat me mina" t botimit?


    A mund t ambientohen, pra, shkrimtart me prvoj, q kan krijuar e botuar prej shum vitesh nn censurn e nj ideologjie, me kt klim t re demokratike e pluraliste?


    Shkrimtart q kan punuar n "fushat me mina" t botimit, q u ka plasur dhe ndonj min, q kan patur pasoja m t rnda, kan qen npr kampe e burgje, kan knde vshtrimi e krahasime shum m interesante e m origjinale.


    Shkrimtart e rinj q s'e patn e s'do ta ken kt fat, do t ken kndvshtrimet e tyre, gjithashtu interesante. Un jam i bindur q kta shkrimtar t rinj do ta trajtojn periudhn e "minave" dhe shpresoj e dshiroj q ta trajtojn m mir. A mund t ambientohen shkrimtart me prvoj q kan krijuar e botuar prej shum vitesh n censurn njpartiake me klimn e re?


    Klima e re demokratike sht mjekimi m efikas.

    Prej shum kohsh ka ekzistuar jo vetm n teori, por edhe n praktik, parimi q shkrimtart duhet t zbresin n baz; t jetojn posht, t njohin jetn, pra t vuajn edhe fizikisht, edhe materialisht "njlloj si populli". Shum e shum her jan drguar posht n kantiere e kooperativa kontigjente shkrimtarsh e artistsh.


    Me sa di un, nga kto "njohje jete", nga kto largime masive nuk kan dal vepra q mund t'i shptojn kohs. Ve puns n Bistric, ju jeni nga ata shkrimtar q edhe pas "puns n prodhim" keni qen vazhdimisht n listat e Lidhjes pr zbritjen n baz.


    Pas nj experience kaq t gjat n "njohjen" e jets, si duhet kupuar pr shkrimtarin "njohja" e jets? Mos vall shkrimtari duhet t vuaj si "zbatharakt kinez" q t'i afrohet s vrtets dhe realizmit?


    Sepse edhe n traditn ton, edhe n at botrore, shumica e shkrimtarve s'kan jetuar si "zbatharak" e megjithat, ata kan br vepra realiste, t vrteta e me pesh kombtare...


    Ata jan br ndrgjegja e kombit! Cili sht mendimi yt pr kt shtje q ka zotruar aq tepr konceptet teorike t estetiks son, t kritiks dhe t dhe t opinionit shoqror?


    Kam qen, jam e do t jem i mendimit se njohja e jets sht domosdoshmri jetike pr shkrimtarin, ndryshe nuk di se si mund t shkruhet pa njohje. Mnyra se si e njeh shkrimtari jetn sht individuale dhe specifike. Njohja e jets nuk bhet e organizuar, ose me ekipe dhe nuk sht e thn q shkrimtari duhet t vuaj e t provoj gjithka q t shkruaj.


    'duhet t bj nj shkrimtar q prshkruan vetvrasjen? T vras veten? Lreni shkrimtarin t lir! Zemra e tij e ndjeshme sht emrues i prbashkt i dhimbjes, mundimit, e gzimit njerzor.


    Nj intervist e ln prgjysm dhe nj tuf karafila nga vendlindja, Pogradeci sot, kur niset pr n Sharr


    Pogradeci ka pasur mysafir do ver shkrimtarin Dhimitr Xhuvani. Nga dje do t mungoj prgjithmon. Dhimitr Xhuvani ka lindur n vitin 1934 n Pogradec. Ishte djali i msuesit t nderuar elbasanas Kostaq Xhuvanit.


    N vitin 1944 familja e tij shprngulet nga qyteti, kur ushtria gjermane vjen n Pogradec dhe ikn muhaxhir n Mokr, ku qndron deri n lirimin e vendit, dhe kthehet n Elbasan.


    Dhimitri pas shkolls s mesme mjeksore punon n spitalet rurale t Gramshit, Librazhdit, Crrikut, Peqinit. Shkputet nga mjeksia dhe vazhdon studimet e larta n Fakultetin e Historis dhe Filologjis n Tiran dhe m pas studion n Institutin "Gorki" t Mosks. Krahas puns s shkrimtarit, ushtroi edhe profesionin e msuesit, gazetarit, redaktorit, montatorit, elektricistit, saldatorit.


    Ajo q do t shkruante m von kishte dy motive: dhimbje dhe indinjat.
    Autor i m shum se 40 veprave: romane, drama, skenar filmash, prmbledhje me tregime, novela dhe prralla pr fmij.


    sht fitues i shum mimeve letrare si dhe laureat i "mimit t Republiks", proza e tij sht prkthyer n disa gjuh si n italisht, frngjisht, anglisht, rusisht, n gjuhn kineze dhe japoneze.


    Nuk do ta rimerrnim kt prezantim rutin pr jetn dhe far shkroi Xhuvani, nse ai nuk do t ishte mes nesh. Nga dje ai nuk sht m. Dhe kjo sht nj intervist e ln prgjysm nga biseda e gjat q patm bashk vers q shkoi.


    Vera e fundit e Dhimitr Xhuvanit n vendlindje, vera e fundit pr fare. Si ishte vera e fundit? Mendoni nj mngjes hert. Nga nj vil trekatshe fare pran bregut t liqenit del nj ift t moshuarish, t kapur pas dore.


    sht shkrimtari Dhimitr Xhuvani dhe bashkshortja e tij, Fatmira. Dalin qetsisht dhe apiten ngadalt. Me vshtrim t qet dhe pamje serioze, ai prshndet kalimtart, prej t cilve ka shum t njohur.


    Veshja sportive e tregon Dhimitrin m t ri dhe m dinamik. M pas qndron n kafenen q preferon. Tret vshtrimin prtej qelqeve t dritares s kafenes, ngatrruar me fjolln e tymit t cigares s tij, q i jep nj tis t ndrrt rrfimit t tij, q e detyron at t bares n nj koh tjetr.


    Ishte fillimi i tij si prozator q jo vetm daton larg prej ktej, por afron t sotmen me kujtime t prziera: emocione t hers s par, pshprima lexuesish t magjepsur, prgzime kolegsh, po dhe zemrimi q u zbraz ndaj tij pas romanit "Tuneli" q i hapi jo pak telashe.


    Dhimitri nuk ka dshir ta zgjat bisedn pr kt tem. Diktatura kishte kornizat e saj dhe duhej q t qndroje brenda ktyre kornizave, por kuptohet t dilje nga kto korniza do t thot q t prisje pasojat. Pr pjesn tjetr t pyetjeve ai iu prgjigj pa ngurrim.


    Zoti Xhuvani pse kjo lidhje kaq e ngusht me Pogradecin?



    Un n Pogradec kam lindur, kam kryer shkolln fillore dhe jam larguar n moshn 10 vje n kohn e Lufts s Dyt Botrore, pr t`u rikthyer m pas do ver nga tre muaj. Pogradecart jan njerz t dashur dhe mikprits, sidomos kur t japin elsin e shtpis me qira ku pushon dhe t duket sikur e ke shtpin tnde.


    do ver ktu. A ka ndikuar kjo gj n krijimtari?


    Shum, pothuajse t gjitha veprat e mia jan shkruar n Pogradec n kt qytet me nj sharm krejt t veant, ku ka buruar muza ime e krijimtaris. Un po ju rreshtoj disa nga veprat q jan shkruar ktu: romani "Prsri n kmb", skenari i filmit "Mngjese lufte" me regji t Kristaq Dhamos "E diela pas vdekjes", "Jeta n arkivol", "I mbijetuari i Otrantos", "Kupa e Helmit", "Letra e Sonjs", "Dashuri e harruar" apo skenart e filmave "I dashur armik", "Nj dit nga nj jet", "Lindje-Perndim-Lindje" q sht duke u xhiruar me regji t djalit tim Gjergj Xhuvanit e shum tregime dhe novela.


    Po fabula a jan marr nga ky qytet dhe krahinat prreth?


    Patjetr, Pogradeci sht nj zon me nj kultur t veant vetm nj jav pas hapjes s Msonjtores s par t shkolls n Kor, sht hapur shkolla e par n Pogradec. Ja p.sh, ju e keni par filmin "Nj dit nga nj jet".


    Un ia kam kushtuar nj infermieri pogradecar, Laqo Bushos, nj hero i vrtet, nuk ka ln der pogradecare pa i br injeksione dhe mjekuar plag, njeri q rrezaton mirsi dhe dashuri tek njerzit. Laqua sht mishrimi i njeriut t mir.


    Ai duhet t ishte patjetr "Qytetar Nderi" pr Pogradecin, por ky njeri q sht shkrir tr jetn dhe nuk merrte asnj grosh prve rrogs simbolike, ndonse nuk ia ka dhn kt titull Kshilli Bashkiak i Pogradecit titullin ia ka dhn populli pogradecar q e respekton dhe ky titull sht m i vlefshm se ata q t japin pushtetart.


    Laqua sot jeton n varfri me nj pension modest...Apo skenari i filmit "Mngjese Lufte" ku sht tr fmijria ime n qytetin e Pogradecit gjat lufts t vshtruar nga syt e nj fmije t vogl.


    Ka skenar tjetr q sht ndrtuar nga kujtimet si ky q prmendt?



    N familjen ton shpesh bisedat rreth temave t kinemas kthehen n nj debat artistik, nga i cili un padyshim marr edhe mendimin dhe sugjerimet e Gjergjit dhe t nuses s djalit, aktores Liza Xhuvani.


    Po ju them q merr pjes n kto debate edhe gruaja ime Fatmira. Kshtu filmi "I dashur armik" ka lindur nga nj rrfim i saj mbi nj ngjarje t kohs s lufts q kishte ndodhur n familjen e saj.


    Gruaja ime rrjedh nga familja elbasanase Belegu, nj familje e nderuar q e mbante dern hapur pr miqt dhe njerzit q krkonin ndihm. Vllezrit e nuses kan studiuar n Vjen, madje dhe njrn nuse e kan austriake (Pola).


    N shtpin e tyre vinte edhe Baba Faja Martaneshi, vinte strehohej edhe ndonj partizan i plagosur q krkonte ndihm, po edhe ndonj ballist i plagosur, nj ushtar italian q kishte dezertuar, fshihej nj hebre, vinte si mik nj gjerman...


    Pra n kt familje nuk qe primare politika por njerzillku. Kjo histori e rrfyer nga gruaja ime Fatmira na ngacmoi me Gjergjin dhe un shkrova skenarin "I dashur armik".

    far ju plqen dhe far nuk ju plqen n Pogradec?


    N Pogradec m plqejn njerzit, jan miqsor dhe kan nj t folur t figurshme, prindrit i trajtojn fmijt e tyre si t rritur. Nuk m plqen kaosi urbanistik, ndrtesat shumkatshe q kan bllokuar bregun e liqenit.


    Kan ardhur n vitet e tranzicionit shum m tepr banor sa mund t mbaj qyteti realisht. Ka shum papunsi dhe varfri, kjo m trishton.


    Ashtu si m vjen mir q qyteti ka siguruar uj t pijshm 24 or dhe ka mbaruar pjesa kryesore e kolektorit t ujrave t zeza dhe ato nuk derdhen m n liqen.
    Gjithsesi Pogradecin e dua me t mirat dhe t kqijat e tij.

    far po shkruan kt vit Dhimitr Xhuvani n Pogradec?


    Sapo ka dal n treg "Dashuri e harruar", ndrkoh q jam duke shkruar nj roman t ri t titulluar "Prdhunuesit".

    Ju keni kaluar nj kalvar vuajtjesh nn diktatur, tregoni dika m konkrete pr lexuesin?
    sht nj tem shum e gjer dhe ka shum episode dhe peripeci. Lre t hapur kt intervist pr ta vazhduar beharin tjetr kur t vij n Pogradec...


    shekulli.
    --- La Madre dei IMBECILI e sempre in cinta...

    ---voudou.. ---

  14. Anetart m posht kan falenderuar Xhuxhumaku pr postimin:

    bsdev (01-03-2017)

  15. #8
    i/e regjistruar Maska e Xhuxhumaku
    Antarsuar
    19-11-2003
    Vendndodhja
    sopr'un'curva
    Postime
    13,460
    Faleminderit
    18
    254 falenderime n 229 postime

    Gjrat e jets, droga e artit


    Gjrat e jets, droga e artit


    Elsa Demo | 20/10/2009 | Kulture

    XHUVANI SKENARIST - Shkroi gjith jets skenar q doln nga letrsia e tij. Dhimitr Xhuvani, nj fat m t mbar me kineman pas vitit '90. Skenart e tij, mbeten gjysma e suksesit t t birit, regjisorit Gjergj Xhuvani


    sht si puna e lis, po t zuri do t lr shenja.


    Bhen dyzet vjet nga koha e nj dokumentari pr tunelin e Bistrics q shkrimtari Dhimitr Xhuvani shkruan skenar.


    Duheshin dyzet vjet q ai t jet sot nj ndr skenaristt m t mir dhe ndodhi q filmi t fitoj mbi letrsin. Megjithat, kur dy gjra, ose dy forma arti japin e marrin shum me njri-tjetrin, shrbimi dhe energjia i mbeten njrs prej tyre. Ngaq e ka pasur gjithmon gati nj tregim, nj roman, nj histori, skenaristi u rrit duke u prsosur.


    Ka punuar n ish-Kinostudio, n redaksin e skenarit, por kjo arm e Xhuvanit nuk ka rn n sy aq sa pas vitit '90-t, kur nisi bashkpunimin me Gjergj Xhuvanin, t birin regjisor. Bashk krijuan katr filma prej '89-s e ktej dhe n dor kan nj t pest.
    Ishte ndoshta edhe shtje lirie? Edhe shtje lirie ishte.


    Ka nj humor dinak, aq sa pr ta fshehur prvojn e hidhur t liris s t shkruarit prball censurs. "Shtat hile dhe nj trimri" pr Dhimitr Xhuvanin ishte formula q skenari t kalonte portn e shtat t censurs.


    Telashet e Xhuvanit me censurn nuk jan pak t njohura. Nisi me tunelin e Bistrics, me nj skenar dokumentari me regji t Viktor Gjiks. Ishte viti '63, koha e veprave t mdha t klass puntore.


    'kishte q i qepej ktij tuneli tre vjet m pas, pr t shkruar romanin? Ishte nj tunel i zi. Kishte vagon t zinj, kabllo t zinj, izme t zeza (t puntorve), xhupa t zinj. "Edhe kafen e pinim t zez", thot Xhuvani. Nga kjo shije shkroi romanin "Tuneli" m 1966. Fill pas tij u degdis pr rehabilitim tre vjet, pr n tunelin e Bistrics. Zakonisht thuhet "...dhe qysh ather hoqi dor".


    Dhe qysh ather Dhimitr Xhuvani pa se n 'gozhd kapej censura pas letrsis s tij "tek historit e vrteta, tek grimca t jets q ia vlejn t bhen letrsi. Kjo nuk i plqen censurs. Syt e nj shkrimtari mund t shohin tunele, vagon, izme, xhupa, kabllo, por nuk duhet t shkruaj pr "t zezn" q i rrethon.


    Me t'u riedukuar e emrojn n redaksin e skenarit n ish Kinostudion "Shqipria e Re". sht autor i skenarve pr filmat "Montatorja", "Brazda"... "Rrugicat q krkonin diell". Ky i fundit ka historin e vet, sepse skenari mbshtetej n tregimin "Zgjimi i Nebi Surrelit".


    Pasi skenari ishte shqyrtuar n 7 hallkat e censurs, nga instancat e brendshme n Komitetin Qendror, t cilat Xhuvani i quan "shtat rratht e ferrit", kishte lindur papritur nj problem i mpreht ideor.


    Ishte personazhi i prostituts e cila ndihmonte lvizjen antifashiste. Kjo ishte shkruar n tregim, por n skenar duhej ndryshuar. Filmi dhe teatri ishin arte m popullore dhe pr pasoj censura m shum shtrngonte dart.


    Q skenari t kalonte duhej q autori personazhin e prostituts ta bnte revolucionare t lvizjes. Nj personazh q Xhuvani e kishte ndeshur n fmijri, n kohn e lufts. Ashtu u b. Ndoshta spektatorit i kujtohet ky rol i interpretuar nga aktorja Yllka Mujo, prkrah Mevlan Shanajt.


    Prsri shtat hile dhe nj trimri. "Censura e madhe ishte gjimnastika jon e mendjes", thot shkrimtari tani kur kan kaluar kaq vjet nga ai impenjim dogmatik dhe pr t krijuar e ndjen q "sht vrtet liri".


    At liri q nuk e pati romani tjetr "Dashuria e fundit" edhe pse i botuar ather kur censura duhej t ishte m pak shtrnguese, n vitin 1989, do ta kishte skenari i tij pr filmin me t njjtin titull nga Gjergj Xhuvani, ku realizohet edhe nj nga skenat e para t prdhunimit n kinema.


    Do t vinin me radh skenar t tjer pr filmat e t birit "E diela e fundit", "Funeral Business", deri tek "Blegrima e deles" i cili n vitin 2001 fiton n Nju Jork, mimin e m t mirit skenar nga Evropa.


    Kjo i dha shanse regjisorit Xhuvani t fillonte nga puna pr filmin tani i prfunduar me titull t ndryshuar "Mirupafshim armiq". Ky skenar ngrihet mbi sagn familjare t bashkshortes s shkrimtarit, nj familje feudo-borgjeze nga Elbasani. Por Dhimitr Xhuvani vet i ka prjetuar skenat q prshkruhen n film. Ishte dhjet vje kur ushtart e mbetur italian, me ardhjen e gjermanve krkonin nj streh shqiptare.


    "Koha e lufts i ngatrroi njerzit", thot Xhuvani. N at shtpi jan strehuar dhe kan jetuar s bashku deri n fund t lufts nj partizan, nj italian, nj ifut, nj ballist dhe nj gjerman njeri si gjith njerzit, q u vra aksidentalisht n dern e ksaj shtpie. Kishte shkruar me nj dele n krah pr t'i thn lamtumir familjes shqiptare. Kto histori tregoheshin mbrmjeve nga e shoqja e Xhuvanit, ndrsa i biri, Gjergji i bluante pr filmin e ardhshm.


    "Kemi nj unitet mendimi ne t dy, t njjtin mendim estetik. Skenari pasi shkruhet kalon nga dora e t dyve deri n versionin e fundit, kur skenaristi duhet ta lr t qet regjisorin. N fund t fundit, nga filmi nuk mbetet m as emri i skenaristit, as ai i regjisorit. T gjith harrohen. sht aktori ai q kujtohet." N rastin me Gjergjin ai e quan veten bashkautor t skenarit.


    Xhuvani sht i mendimit q pavarsisht se tradita e skenarit n Shqipri ka qen mbshtetur te letrsia, te shkrimtart, ne kemi nj shkoll t skenarit. N kohn e art t Kinostudios kur prodhoheshin 14 filma n vit, n gar hynin rreth 50 skenar, dhe nuk sht pak. 70 vjeari nuk i hyn diskutimit t cilsis.


    Ai vet sht ktu ku sht. Konkretisht, sht n prfundim t skenarit "Misionari", q do t jet filmi m i ri i Xhuvanve. Bn fjal pr vitin '97. Nj misionar i huaj n zemr t shtpis s fmijve n jug t Shqipris.


    Nj njeri q iu predikon 14 fmijve "mos shaj, mos vidh, mos shko me gruan e tjetrit, mos vrit". sht viti absurd shqiptar, trauma psikike q kaluan njerzit, prishja e kodit moral q shkatrroi edhe shpirtin e misionarit. Tani jan fmijt msuesit e tij q "predikojn": shaj, vidh, shko me gruan e tjetrit.


    Nj dritare tjetr e shkrimtarit dhe skenaristit Xhuvani, ashtu vetm ai di ta shoh realitetin, jetn. "Historit jan droga letrsis. Se si bashkohen m pas nj Zot e di. Por, t gjitha kto nuk mund t lindin n studion e artistit, ve nga historit reale t jets s prditshme."

    Portret i botuar n "Shekulli" 7 shkurt 2004
    --- La Madre dei IMBECILI e sempre in cinta...

    ---voudou.. ---

  16. Anetart m posht kan falenderuar Xhuxhumaku pr postimin:

    bsdev (01-03-2017)

  17. #9
    i/e regjistruar Maska e Xhuxhumaku
    Antarsuar
    19-11-2003
    Vendndodhja
    sopr'un'curva
    Postime
    13,460
    Faleminderit
    18
    254 falenderime n 229 postime

    Dhimitr Xhuvani, Njeriu q u tall me vdekjen e Stalinit

    Dhimitr Xhuvani, Njeriu q u tall me vdekjen e Stalinit

    Drguar m: 25/10/2009 - 13:18



    Mbrm nata ish te tjetr soj. Yjet, hna ushuan befas dhe errsira mbuloi mendjen dhe zemrn time. N lajmet e TV dgjova: Dhimitr Xhuvani vdiq... Vdiq shkrimtari dhe skenaristi, njeriu i halleve dhe i burrris, bashk-nxnsi dhe shoku im i klass n Shkolln e mesme Mjeksore t Tirans.
    Taqua kishte ardhur nga Elbasani me zemr t lnduar, se atje kishte ln t dashurn e tij besnike, Fatin. Rastisi t ulemi n nj bank. Nuk ishim kams, por dy fukarenj, q rastsia na oi n at shkoll, se t dy kishim ndrra t tjera - ai t bhej shkrimtar dhe un gjuhtar. Iu nnshtruam fatit, me mendimin se nuk prishej bota nse mbrrinim atje ku donim nga rrug t tjera. Erdhm n shkoll me nj kmish, nj pal pantallona dhe sandale t lira. U lidhm ngusht dhe ashtu mbetm, n shkoll dhe n jet. Isha i ndrojtur, nxns i bindur brenda kornizs s rregulloreve t shkolls dhe t konviktit. T dy nuk kishim vn akoma brisk n faqe, madje dhe vitin e lindjes e kishim t njjt. N ort e studimit t detyruar, shpesh shtynte librin dhe hapte fletoren - shkruante vjersha kushtuar t dashurs. M'i lexonte dhe un qeshja. Ishin vargje t shkruara nga malli dhe dhimbja e ndarjes, n t cilat shihnja pesimizm, gj q ia thosha duke qeshur. Mirpo, ato vargje m shtyn t provoj dhe veten. Shkruaja dhe grisja pa i treguar qoft nj varg. Nj her, n vit t dyt gjeti nj vjersh nga t miat. E plqeu dhe ia tregoi Naum Priftit, edhe ky shok i klass, por q kishte hyr n letrsi para Taqos, botonte n gazetn 'Letrari i Ri' dhe revistn 'Letrsia jon'. M nxitn ta oj pr botim, por xhahili Kasem Trebeshina ma refuzoi, si nj loj fjalsh. E ndjeva veten t fyer dhe hoqa dor. Taqua m qortonte, por nuk dgjoja. I shkruante do jav letra Fatis, prmbajtjen e t cilave e mbante pr vete dhe pr at. Pr t'i postuar ishte pak vshtir, se si ai dhe un shpesh nuk kishim asnj lek n xhep. U krkonim shokve 2 lek e gjysm pr t bler pulln. Kur rastiste n letrat q na drgonin nga familja t gjenim brenda zarfit 100 lek, bnim fest.
    Kishim filluar vitin e dyt. Ai erdhi me nj jav vones. Nuk shqitej dot nga Elbasani. Nj mbasdite duke br sullaco n oborr, befas qndroi, m vshtroi n sy e m pyeti: M thuaj, cilin ke shok m t ngusht? U habita. Pse nuk e di? K tjetr mund t kem ve teje? - i thash dhe e vshtrova n sy. M mori dorn, e kaloi n faqen e tij: Epo, mso se shokut tnd m t mir i kan dal qimet. Kishte vn briskun e par. E ndjente veten t burrruar, m t sigurt. At mbrmje u arratism nga konvikti dhe vam n birrarin "Donika", n bulevardin, q n at koh mbante emrin e Stalinit ('Dshmort e Kombit'). Ishte hera e par q do t provoja at pije, n nj koh q ve ujit s'kisha provuar asnj lng tjetr. Se si e glltita at kriko, un e di. Prdori gjith mjeshtrin, madje dhe forcn. M von do t ndieja mirnjohje...
    Humori i tij e sillte gjith klasn n qejf. Dhe, kur vendosnim t bnim ndonj prapsi, si pr shembull t mos futemi n klas pr kontroll me shkrim, ai kurr nuk u nda nga t tjert. Hartimet i shtjellonte n at mnyr, q msuesi vihej n siklet. Hidhte n letr mendime, pr t cilat nuk dinte ose nuk donte ta pyeste. Lexonte shum libra t letrsis artistike, pr t cilat interesohesha dhe un. Ai gjente dhe libra t ndaluar, t verdh si quheshin ather. Kur i lexonte thoshte me ironi: Hugoi t ket qen kinez? Dyma t jet fis me t verdht?
    Kam prpara nj fotografi t shtatorit 1952, kur sapo kishim filluar vitin e tret. Taqua ka dal i menduar, me syt drejtuar diku larg. N at vshtrim duket si n pasqyr figura e shkrimtarit mendimtar t ardhshm. Sapo kishim mbushur t 18-at dhe bashk me pjekurin, kristalizoheshin tiparet e s nesrmes, q pr t dy do t kishte mundime e tronditje, por q te Taqua do t ishin m t rnda.
    Shpesh strukeshim qosheve dhe flisnim pr botn n t ciln do t jetonim e punonim, t mbyllur n nj rreth vicioz, brenda t cilit do ta ndjenim veten si n kafaz. N shkurtin e vitit t 1952, kur sapo kishte rn muzgu mbi Tiran, rrinim m kmb prapa murit t oborrit me syt nga perndimi - sodisnim horizontin q zbehej ngadal. Befas ajo pjes u ndriua pr nj ast dhe pastaj u dgjua nj plasje e fuqishme. Ngjan me bomb, - tha ai. Ngrita supet. T nesrmen lexuam njoftimin e shkurtr n 'Zrin e Popullit' pr bombn n Ambasadn Sovjetike. Nuk foli - vetm qeshi...
    M 9 mars t vitit 1953 - dita e varrimit t Stalinit - u detyruam t gjunjzohemi n sheshin 'Sknderbej', para monumentit, t betohemi pr besnikri ndaj tij dhe bolshevikve. Ishim ngjitur me njeri-tjetrin. M pshpriti: Baba Stalini na e mori t keqen. Por, kjo q bjm ktu nuk m duket pun me mend. Megjithse fjalt m'i tha n vesh, m hyri frika mos kishin dgjuar t tjert. I rash me brryl duke i br shenj t hesht. Vrenjti vetullat.
    Shkolln e mbaruam shklqyeshm n lndt e kulturs s prgjithshme, t dobt n ato profesionale...
    Ai u caktua inspektor sanitar, diku n Elbasan, un ndihmsmjek n Vlor. Por, tani ai e kishte prcaktuar rrugn e vet, shkruante dhe botonte. Ia njohn talentin dhe e lejuan t shkputej nga mjeksia. Dy a tre vjet mbasi ishte kthyer nga studimet n Institutin e Letrsis 'Gorki' t Mosks, shkroi romanin e guximshm "Tuneli", e para vepr e letrsis artistike q pasqyroi realitetit ton, t cilin e fshihte regjimi i diktaturs. Romani u glltit shpejt nga lexues t shumt, por censura m n fund u zgjua. Iu bn n shtyp kritika nga m makabre nga njerz q ndofta nuk e kishin lexuar. E drguan hekurkthyes n Crrik, q t riedukohet.
    Goditja ishte e rnd, aq sa mendoi t hiqte dor nga t shkruarit. Askush nuk i ndodhej pran, ve Fatis s tij t shtrenjt. Ishte ather kur mora penn dhe i drgova, dorazi me nj shokun tim besnik, nj letr t gjat. Nuk ngulja kmb, por i lutesha t vazhdonte t shkruante, se mund t'i japsh shum letrsis, t shkruash vepra t bukura, q do t'i lexojn me dshir lexuesit e shumt. M dgjoi. Kur riedukimi ishte kryer, e takova n shtpin e tij, mbi pastierin "Flora". Bm shakara, folm pak pr at q hoqi dhe shum pr m tej. Folm pr djalin tim, Robertin, q kur fmij tre vje, ishte shtruar n spitalin e Tirans, Dhimitri shkonte ta shihte pr dit. Kur i thash se Roberti, i rritur, kishte hyr n rrugn e letrave, i ndriti fytyra. Duke pir rum, m tha: Letra jote m dha shum kuraj. Vlla Taqo, sa m emocionuan ato gjasht fjal... N parashikimet e mia nuk u zhgnjeva. Romani tjetr ishte "Prsri m kmb". U takuam n Pallatin e Kulturs n Tiran. M priste n nj tavolin afr dritares. Pa i dhn dorn, e pyeta nse titulli shprehte at q mendoja. Kur pohoi, e prfshiva, mbetm ca t shtrnguar me njeri-tjetrin dhe putheshim si fmij. T tjert na vshtronin me nj far habie. Po! Ishte ngritur prsri m kmb dhe m kmb do t mbetej deri sa mbylli syt. Diktatura nuk e theu. E bri m t vendosur, m t fort, e bri t paprkulshm.
    Do t m vinte n shtpi, n Himar, befas, pa m lajmruar. Kaluam bashk nj nat, e cila nuk do t doja t mbaronte kurr. M foli pr krijimtarin e tij. N at koh kishte shkruar skenarin e par, t suksesshm. Por, "Tunelin" nuk e kishte mohuar dhe nuk e mohoi kurr.
    Takimin e fundit e bm po n Tiran, n nntorin e vitit 1987. Sapo isha kthyer nga Greqia, ku kisha shkuar me shoqen time si Fatin, pr t takuar vllan, me t cilin ishim ndar 43 vjet m par. N vend t prshndetjes, m tha: E, budalla, u ktheve? Pse nuk ndenje atje? Vizita n vendin fqinj m kushtoi shtrenjt. M hoqn nga spitali, n t cilin isha mjek pr 26 vjet. M drguan fshatrave pr riedukim, si Taqon. M 1991 ika n Greqi, dhe nuk e pash m shokun, mikun e halleve, shkrimtarin e denj, Njeriun e veant, t mirin Dhimitr Xhuvanin.
    Vdekja m tronditi. Mendoja se do t jetonte pr shum vite akoma, pr t na dhn gjithnj vepra t mira, t cilat i shkruante me mendje t kthjellt e zemr t ngroht. La pas nj boshllk, na hidhroi e na trishtoi t trve, por mbi t gjith, Fatin e tij t shtrenjt, gruan e dashur q i ndenji si yll mbrojts, si balsam pr zemrn. U dashuruan aq shum q fmij, dhe ajo kt goditje nuk e meritonte.
    Shkruaj kto rreshta me dhimbje dhe lot. U njohm fmij, duke hyr n shpirtin e njeri-tjetrit. E njoha m mir se askush tjetr dhe them me zemr se Dhimitri qndron n radht e para t krijuesve, artist t letrave dhe, mbi t gjitha Njeri i lir n mendime e n fjal. Ngushllim gjej n at q Taqua yn do t jet midis nesh me librat e tij. N to ka ln shpirtin dhe dashurin. E donte jetn shum, me t mirat dhe t kqijat, se n fund t fundit kurr ajo nuk mund t jet e prkryer. Kush e ka jetuar pa dhimbje e mundime, nuk mundet t'ia dij vlern. Dhimitri sht kthyer n yll, atje lart n qiell, midis moris yjsore dhe ne do ta shohim vazhdimisht.
    Lamtumir, o shok, o mik, bashkshort, baba e gjysh si askush tjetr...
    Himar, 20.10.2009
    gsh
    --- La Madre dei IMBECILI e sempre in cinta...

    ---voudou.. ---

Tema t Ngjashme

  1. Rama: Kandidatura e Luiza Xhuvanit zvendson at t Fatos Nanos n Sarand
    Nga Xhuxhumaku n forumin Tema e shtypit t dits
    Prgjigje: 31
    Postimi i Fundit: 07-11-2014, 04:35
  2. Aleksandr Xhuvani
    Nga dodoni n forumin Elita kombtare
    Prgjigje: 2
    Postimi i Fundit: 25-02-2007, 22:25
  3. Dhimitr Shyteriqi
    Nga Brari n forumin Elita kombtare
    Prgjigje: 14
    Postimi i Fundit: 27-07-2005, 08:42
  4. Gjergj Xhuvani
    Nga marinI n forumin Kinematografia dhe televizioni
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 17-01-2003, 12:23
  5. Fishta, Lahuta, Konica dhe Xhuvani.
    Nga Brari n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 15-12-2002, 04:28

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •