Close
Faqja 1 prej 3 123 FunditFundit
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 20 prej 41
  1. #1
    Promete (i lidhur) Maska e Kryeplaku
    Antarsuar
    12-09-2002
    Vendndodhja
    n realitetin e hidhur
    Mosha
    31
    Postime
    2,080
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim

    Historia e komunitetit hebraik t Shqipris

    Me kete teme do doja te te ftoj anetaret ne bashkebisedim reth qendrimit shqiptar ndaj Hebrejve ne Shqiperi si dhe qendrimi i ketyre-qe ishin numer jo i rendesishem- te dundit ndaj nesh.

    Frymezimin e mora nga artikulli i sotem i Gezetes Shqiptare, te cilin po e parashtroje me poshte:







    Un, izraelitja q ndjehem vlonjate
    Ana Kohen, mjekja q ndihmoi luftn n Kosov


    --------------------------------------------------------------------------------

    Zenepe Luka


    VLORE

    Shumkush e njeh n Vlor. Madje, edhe rrugica ku ka jetuar sht quajtur jozyrtarisht "Rrugica e izraelitve". Quhet Ana Kohen, sht izraelitja e lindur dhe rritur n Vlor. Pas shum vitesh n Shqipri, familja e saj ka ikur n Amerik, ndrsa para pak ditsh, 18 vjet pas ksaj periudhe, Ana ka ardhur n Vlor. Krkon shtpin n lagjen "Kume", ku ka lindur. Krkon shoqen e ngusht Steln, varrin e gjyshit, shokt e maturs. Ajo ka takuar edhe kryebashkiakun Shptim Gjika n zyrn e ktij t fundit. "Jam vajz e Vlors dhe nuk mund t rrija pa trokitur tek kjo der", i ka thn ajo.
    Edhe pas ikjes nga Shqipria, Kohen ka vazhduar t ndihet shqiptare. Doktoresha e famshme, njkohsisht edhe kryetare e shoqats "Motrat Qiriazi", e cila njihet pr kontribut t madh n luftn e Kosovs, ka treguar pr Gazetn dika nga jeta e saj.

    Si ka ardhur fisi Kohen n Vlor Dr. Anna?
    Prindrit e mi, gjat Lufts s Dyt Botrore, u larguan nga Janina dhe jan vendosur n fshatin Trevllazn t Vlors, duke ndrruar emrat. Khtu, babai quhej David, u quajt Daut. Nna Nina u b Bule, ashtu dhe gjyshi e gjyshja. Pas lufts lindn 4 fmij, un jam e dyta. Lindm n qytet, un kam lindur n kabinn e plazhit n lagjen Kume, n muajin gusht.

    N far rrethanash jeni larguar nga Vlora?
    N rrethana krejt normale dhe i takon vitit 1966. Babi ishte shum i smur dhe kur doli n nj komision mjeksor n Tiran, e kshilluan t operohej jasht shtetit. I shkroi disa letra Enver Hoxhs, duke i krkuar dhe familjen dhe u aprovua. Me an t ambasads franceze, jemi larguar me Al Italian dhe u vendosm n Greqi, sepse ne kishim nnshtetsi greke. Greqia ishte shum e varfr, kshtu q prindrit dhe tre fmijt u larguan pr n Amerik. Un vazhdova Universitetin pr stomatologe, sepse dy vjet i kisha mbaruar n Tiran.

    'lidhje keni me komunitetin shqiptar n Amerik?
    Prfundova universitetin, ela nj klinik private. Pr t qen e sinqert, deri n vitin 1988, nuk kam pasur lidhje me komunitetin shqiptar, madje kisha harruar edhe gjuhn shqipe. Shkak ka qen nj paciente q m erdhi n klinik dhe kur po plotsonte karteln, lexova emrin Trndafile. E pyes nse ishte shqiptare. "Po m tha". Un jam vlonjate, iu prgjigja. Q nga ajo dit u lidha fort me komunitetin shqiptar.

    Njiheni edhe pr ndihm gjat lufts n Kosov...
    N vitin 1988 jam zgjedhur presidente e shoqats "Motrat Qiriazi", q ishte formur nga disa gra kosovare. N Kosov filloi lufta dhe krkova t flisja n nj televizion amerikan n emr t shoqats dhe u shpreha q un jam nj shembull q dshmoj se si shqiptart kan ndihmuar izraelitt n kohn e lufts: "Jam sot ktu pr t thn se duhen ndihmuar shqiptart, kosovart". Majftoi kjo thirrje dhe u mblodhn izraelit t Ameriks, ku ishte edhe kongresmeni Lantos. Ata u prekn kur tregova historin time dhe ndihmn q ka dhn Shqipria. Pas ksaj bisede, u mblodhn gjysm milioni dollar dhe un n emr t shoqats "Motrat Qiriazi", jua kam dorzuar zyrtarisht dy shoqatave n Tiran, si dhe shoqats "Motrat Qiriazi", dega e Kosovs. Dim q jan prdorur pr refugjatt kosovar n Shqipri, ndrsa 120 mij dollar q i drguam pr familjet shqiptare q mbanin kosovart n shtpit e tyre.


    Kohen merr medalje nga Presidenti Moisiu

    Presidenti i Republiks, Alfred Moisiu, i dorzoi dje gjat nj takimi n Presidenc medaljen "Pr merita t veanta civile" Dr.Ana Kohen, me motivacionin "Pr kontribut t vyer n ndihm t popullsis shqiptare, n periudhn e krizs humanitare kosovare; pr ndihmes t muar dhn emigrantve shqiptar t sapovajtur n SHBA", akorduar n 13 Janar 2004, me propozim t Ministris son t Jashtme. Znj. Kohen, Dr. kirurge stomatologe, qytetare amerikane me origjin izraelite, duke shprehur respekt dhe mirnjohje pr nderimin q i bhet tha se, prkushtimi ndaj vendit ton, n t cilin ka kaluar nj pjes t jets s saj, do t jet i pakursyer dhe do t vazhdoj edhe n t ardhmen.

  2. #2
    rezistenca nuk vdes Maska e ju flet Tirana
    Antarsuar
    03-10-2003
    Vendndodhja
    ne kafenene e preferuar
    Postime
    99
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Shume interesante pasi nipin e Ana Kohen e kam ne klase gati rreth nje viti. Mamaja e tij eshte vajza e xhaxhait te Anes dhe ata jane nga pjesa e trungut familjar qe ngelen ne Janine, Greqi.
    Kur iu prezantove per here te pare si Shqiptar me tha se kishte familje ne Shqiperi dhe si gjithe cifutet e tjere qe kane pakez njohuri me tha qe Shqiperia ishte vendi i vetem gjate L2B qe nuk i dorezoi cifutet. Mu be qejfi me thene te drejten.
    Pastaj kur une i permenda Ana Kohen si te vetmen cifute qe njihja ai me tha qe e kishte kusheriren e pare te mamase.
    Nejse qe atehere jemi bere shume miq dhe tani punojme e shkojme ne shkolle se bashku. Ai ma gjeti dhe punen. Mi ka ndryshuar shume paragjykimet qe kisha per cifutet.
    Bushspeak: War is Peace

  3. #3
    Dash...me kembore Maska e Toro
    Antarsuar
    26-04-2002
    Vendndodhja
    CALIFORNIA
    Postime
    1,407
    Faleminderit
    0
    15 falenderime n 14 postime
    Zonja Ana Kohen e meriton plotesisht medaljen e ofruar nga presidenti Moisiu. Jo vetem qe eshte nje nga mikeshat e Shqiperise, por nuk ka pushuar kurre se cituari se shqiptaret i kane shpetuar jeten, jo vetem asaj por gjithe komunitetit hebre te Shqiperise gjate LIIB.

    Ja dhe fjala e saj ne Perkujtimin e Jom Hoshoah ne 1997 ( Perkujtimi i Holokaustit)

    Speech at the 1997 Yom Hashoah Commemoration (Holocaust Memorial) Honoring Albanian Righteous Gentiles and Jewish Survivors, New York City Council Chamber, May 2, 1997)

    Remembering Albania's Protection of the Jews During the Holocaust
    by Dr. Anna Kohen


    Dear Friends:


    I'm honored to be here today commemorating the biggest tragedy of our nation, the Holocaust. We are also here to celebrate one of the aspects of human behavior -- that of helping each other in time of need. We look back on these dark times of civilization with tearful eyes and broken hearts trying to find lighter moments to ease the pain.

    Every tradegy has its own good side. It brings people together regardless of race, color, or religion. It tries to restore hope in their victim's soul and attempts to heal the wounds inflicted on them by their fellow humans. The Holocaust is not only going to be remembered for the millions of lives that perished into the flames of hatred, it will also be remembered for the humanity of others helping the Jews.

    There is a small country in the heartland of Europe called Albania where I was fortunately born, where hospitality to foreigners is part of their tradition. During the Second World War, not only did the Albanians save all the Jews who were living among them but they dared to share their homes, their food and their lives with them. Albania has its share of Oscar Shindlers, and, indeed, so many that we could never have thanked each glorious one of them.

    Let us be reminded that not one - not one - of the Jews living in Albania, or those who sought refuge there were turned over to the fascists -- all found a safe haven at great danger to their protectors.

    My family was one of many who were saved. I'm not a survivor but a child of survivors, born in Vlora in southern Albania. My parents, Nina and David Kohen, came from Janina, Greece. They were living in Vlora when the Nazis invaded Albania. They fled to the mountains and hid in a small Muslim village called Trevlazer. They took Muslim names, my father David became Daut, my mother Nina became Bule, and my brother Elio became Ali. Everyone in the village knew they were Jews but not one person betrayed them.

    I had a very interesting experience that I would like to share with you: when I was about 5 or 6 years old, I was walking down the street with my mother, and I heard someone shouting, "Bule, Bule!!!" I turned my head to see what was going on, and this woman was running towards us. She ran to my mother and started to kiss and hug her with tears streaming down her face. Later on, my mother told me that she was one of the women from the Muslim village that had saved her life. Other Jews were hiding in people's houses. As you can see, the Albanian people risked their lives for the Jews. I would not be here today delivering this speech if it were not for the courage and generosity of those Albanians.

    Until the year 1990, little was known about Albania and the Albanian Jews but when things began to change in the country, an Israeli photographer, Gavra Mandil, remembered the Veseli family who saved his life. Gavra Mandil had taken refuge in Albania after the Nazis invaded Yugoslavia, and the Veseli family saved him. He invited Refik Veseli to Israel, and, for the first time, an Albanian Muslim was honored with the title Righteous Gentile. As a matter of fact, if you look at the calendar in the Holocaust Memorial Museum in Washington, DC, on the second page in the month of February, is a picture of Gavra Mandil and Refik Veseli. Since then, more and more Righteous Albanians were discovered and honored in Israel. A list of all of their names is posted in the museum.

    On behalf of the Albanian Jews living in Albania, Israel, and America, I would like to give a message to the Albanian people and the Righteous Gentiles: thank you for saving us, we will never forget you.

    As Apostol Kotani says in his recent book, The Hebrews of Albania During Centuries, "Sikur te kisha krahe e te fluteroja do te veja te puthja token Shqipetare qe me shpetoj jeten. / If I could have wings to fly, I would come to kiss the holy Albanian land which saved my life." Thank you.
    "Who is John Galt?"

  4. #4
    Promete (i lidhur) Maska e Kryeplaku
    Antarsuar
    12-09-2002
    Vendndodhja
    n realitetin e hidhur
    Mosha
    31
    Postime
    2,080
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    Toro artikull i bukur dhe reklame e mire per Shqiptaret.

    A di ndokush cili ishte numri i i Hebrejve qe ndodheshin ne Shqiperi gjate L.D.B. dhe numri i sotem i tyre?

  5. #5
    Dash...me kembore Maska e Toro
    Antarsuar
    26-04-2002
    Vendndodhja
    CALIFORNIA
    Postime
    1,407
    Faleminderit
    0
    15 falenderime n 14 postime
    Para vitit 1939 ne Shqiperi ndodheshin rreth 350 cifute.
    Nga viti 1937 deri ne 1939 tranzit me viza te rregullta erdhen cifute nga Austria, Jugosllavia, Gjermania etj. per ti shpetuar persekutimit ne vendet e tjera te Evropes. Numri i tyre u rrit se tepermi kur u pushtua me vone Greqia nga gjermanet. Gjate luftes mund te kene kaluar tranzit ose kane kaluar njefare periudhe kohore rreth 1800 cifute.

    Sipas ambasadorit amerikan ne Tirane ne 1936, zotit Herman Bernstein, Shqiperia ishte ( dhe eshte per mendimin tim) vendi me pak antisemit ne bote. Njekohesisht i vetmi vend ne LIIB ku numri i cifuteve ishte me i madh pas perfundimit te luftes se sa para lufte.
    Ne 1945 ne Shqiperi gjendeshin 500 cifute, nga te cilet ngelen ata qe ishin dhe me pare ne 1947. Te tjeret u larguan me deshiren e tyre pa perndjekje dhe pa pengesa nga qeveria shqiptare per ne Izrael.

    Ne 1992 , Jakov Jakoel, i cili quhet dhe nga cifutet e Shqiperise si "Moisiu i dyte", fale perpjekjeve personale dhe te njohurve te tij, arriti te iguroje emigrimin e 200 cifuteve per ne Izrael.

    Sot komuniteti cifut ne Shqiperi numeron rreth 60 vete, te cilet shumica jetojne ne Tirane.

    Komuniteti me i madh cifut ne Shqiperi ka qene ai i Vlores, ku kishin dhe lagjen , shtepite dhe sinagogen e tyre.

    Cifutet shqiptare moren pjese ne LANC duke u inkuadruar ne rradhet e partizaneve.

    Shqiperia nuk krijoi, as dorezoi gjate LIIB asnje liste te cifuteve qe ndodheshin ne territorin e saj.

    E vetmja familje cifute qe u ekzekutua gjate LIIB ishte e nje partizani. U ekzekutuan si te aferm te nje partizani, jo si cifute nga gjermanet.
    "Who is John Galt?"

  6. #6
    i/e regjistruar Maska e Mila
    Antarsuar
    16-02-2003
    Vendndodhja
    OZ
    Postime
    92
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Ne 1992 , Jakov Jakoel, i cili quhet dhe nga cifutet e Shqiperise si "Moisiu i dyte", fale perpjekjeve personale dhe te njohurve te tij, arriti te iguroje emigrimin e 200 cifuteve per ne Izrael.

    Sot komuniteti cifut ne Shqiperi numeron rreth 60 vete, te cilet shumica jetojne ne Tirane.
    .[/QUOTE]

    Shumica e israeliteve o larguan nga Shqiperia me 1991 dhe personi i
    lartepermendur quhej Josef Jakoel.
    Don't let anyone take away your voice.

  7. #7
    Perjashtuar Maska e Lunesta
    Antarsuar
    09-09-2005
    Vendndodhja
    Dove la..Vittoria.....
    Postime
    1,675
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Me duket se e ka gabim mila. Vetem ne Durres une njoh 7 familje cifute. Ka me shume se 60 cifute ne Shqiperi.

  8. #8
    i/e regjistruar Maska e Mila
    Antarsuar
    16-02-2003
    Vendndodhja
    OZ
    Postime
    92
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga Hagia
    Me duket se e ka gabim mila. Vetem ne Durres une njoh 7 familje cifute. Ka me shume se 60 cifute ne Shqiperi.
    Po me cudit me kete lajm.Nuk e kam ditur qe ne Durres ka Israelite.
    Une u njoh personalish shumicen dermuese te israeliteve.Me 1991 rreth 400-450 veta erdhen ne Israel. Sidoqofte Me thuaj emrat e atyre familjeve se kushedi....

    te pershendes
    Don't let anyone take away your voice.

  9. #9
    i/e regjistruar Maska e Kreksi
    Antarsuar
    20-11-2004
    Vendndodhja
    Franc
    Postime
    5,408
    Faleminderit
    208
    11 falenderime n 10 postime
    Une e di qe menjehere pas ramjes se komunizmit nga shqiperia u kthyen ne Izrael me se 2800 persona.
    Ky ishte numri dhenen ne gazeten liberation por do mundohem ta gjeje.
    S"ka fjale, shqiptaret i mbrojten qifutet se nuke e lkemi tradite ti dorzojme njerzit qe ti mbysin apo maltretojne edhe pse popull i varfer ne kemi njerzim e ne krahasim me tjeret popuj te europes qe mbi kampe te perqendrimeve kane ngritur themelet e nje europes se bashkuar, kjo i bie se keta qe dorzuan e masakruan izraelitet u futen ne europe kurse ne shqiptaret qe te vetmit i mbrojtem ende jemi te izoluar e te harruar e te nenqmuar p nga kjo europe qe vrante e djegte, keta morren shperblimin kurse ne u denuam.
    Me fare te drejte ?

  10. #10
    DR-GR Maska e oliver55
    Antarsuar
    07-09-2007
    Vendndodhja
    Europa
    Postime
    667
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga Lunesta Lexo Postimin
    Me duket se e ka gabim mila. Vetem ne Durres une njoh 7 familje cifute. Ka me shume se 60 cifute ne Shqiperi.
    Mund te me thuash ndonje per ne Durres.do te jem shume mirnjohes, kam interes per kete ceshtje.
    PARA KOMBIT DHE KOMBESISE. VE NJERIUN;

  11. #11
    DR-GR Maska e oliver55
    Antarsuar
    07-09-2007
    Vendndodhja
    Europa
    Postime
    667
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Hebrenjtλ nλ Shqipλri, njλ rrλfim mλ vete

    Disa vende tλ Evropλs qysh mλ 1933 kishin ligje antisemite. Shqipλria po ashtu e kishte njλ ligj tλ tillλ, por autoritetet dhe populli shqiptar nuk e vuri nλ veprim atλ. Ky ligj ishte diηka nλ lidhje me udhλtimin e hebrenjve nga vendet tjera nλ Shqipλri. Shqipλria, siη u dλshmua mλ vonλ, ishte njλ vend ku hebrenjtλ mund tλ gjenin strehim tλ sigurt. Asnjλ hebre vendor nλ Shqipλri nuk iu dorλzua autoriteteve naziste, porse kishte shumλ prej tyre qλ kishin ardhur pλr t'u strehuar nga vendet e tjera tλ Evropλs. Autorλ tλ ndryshλm e kanλ hulumtuar kλtλ fenomen dhe kanλ i kanλ kλrkuar shkaqet dhe arsyet e njλ fenomeni tλ kλtillλ. Sipas tyre, kjo gjλ ka tλ bλjλ mefjalλn e dhλnλ, pra me Besλn. Kurse nλ aspektin politik pse nuk u dorλzuan hebrenjtλ nλ ndonje kamptλ pλrqendrimitjanλ tλ ndryshme, por mbi tλ gjitha meritλn me tλ madhe e ka politika e Mbretit Zog nλ Shqipλrinλ e asaj kohe. Λshtλ interesant fakti se ambasada shqiptare nλ Berlin kishte lλshuar viza deri mλ 1938 pλr hebrenjtλ qλ dλshironin tλ gjenin strehim nλ Shqipλri. Kjo pλr vendet evropiane ishte e pamundur, tλ ndodhte ende nλ kλtλ vit diηka e tillλ. Kλshtu, nλ Shqipλri kishin ardhur hebrenj nga shumλ vende, pλr t'iu shmangur nazistλve. Kishin ardhur nga Gjermania, Austria, Jugosllavia, Rumania, Bullgaria, Egjipti, Anglia, Polonia, Turqia etj. Kishte edhe hebrenj prominent qλ kishin ardhur nλ Shqipλri, sikur prof. Stanislav Zuber, shkrimtari dr. Leo Mathia apo Joli Jakob. Dr. Finer, profesor nλ Londλr, kishte kλrkuar tλ vinte nλ Shqipλri, me pλrcjelljen e John VValter, i biri i drejtorit te gazetλs "Times". Qλllimi i ardhjes se tyre ishte qλ tλ merrnin mλ shumλ informata pλr mundλsinλ e ardhjes sλ hebrenjve nλ Shqipλri. Sipas Shaban Sinanit, nλ ketλ kohλ duhet ta kishte vizituar Shqipλrinλ edhe Albert Einstein. Si dλshmi pλr kλto ngjarje nλ Shqipλri, kohλve tλ fundit janλ shkruar disa libri, siη λshtλ libri i Harvey Sarner me titull �Rescue in Albania: One hundred percent of Jews in Albania rescued from Holocaust" (California, 1997). Njλ libλr tjetλr λshtλ i Johanna Neumann, me titull �Via Albania" nλ gjuhλn angleze, nλ gjermanisht λshtλ e njohur me kλtλ titull �Umvveg iiber Albanien", nλ tλ cilin pλrshkruhet udhλtimi dhe qλndrimi i saj nλ Shqipλri, nga Hamburgu i Gjermanisλ. Λshtλ interesant fakti se Shqipλria, pas pλrfundimit tλ Luftλs sλ Dytλ Botλrore kishte mλ shumλ hebrenj, sesa nλ fillimin e saj. Hebrenjtλ nga Shqiperia iu drejtuan edhe Papλs Piut XII pλr tldihmλ. Pas Luftλs sλ Dytλ Botλrore judenjλt ikλn nga Shqipλria dhe shkuan nλ drejtim tλ atyre vendeve prej nga kishin ardhur, apo nλ SHBA, duke marrλ mλ veteedhe njλ numλrtλ hebrenjve vendas. Ndλrsa, pas rλnies sλ komunizmit, nga Shqipλria pλr nλ Izrael janλ shpλrngulur edhe rreth 300 hebrenjtλ e fundit. Kλtλ e ka ndihmuar qeveria izraelite, nλ dhjetor tλ vitit 1900 dhe maj 1991. Kjo shpλrngulje λshtλ edhe fundi i historisλ se popullatλs hebraike nλ Shqipλri.
    Nλ librin e saj "Arratisje pλrmes Ballkanit", Irene Grunbaum, qλ gλzoi mbrojtjen shqiptaregjatλ luftλs, shkruan: "Lamtumirλ Shqipλri. Ti mλ dhe kaq shumλ mikpritje, mbrojtje, miq dhe aventurλ. Lamtumirλ Shqiperi. Njλ ditλ do t'i tregoj botλs sa tλ guximshλm, tλ pafrike, tλfortλ e besnikλjanλ bijtλ e tu; se si vdekja e djalli nuk mund t'ifriKλsojλ ata. Po tλjetλ e nevojshme unλ do tλ tregoj se si mbrojtλn ata njλ refugjate e nuk lejuan qλ ajo tλ dλmtohej, edhe ne se njλ gjλ e tillλ do tλ thoshte humbje e jetλs sλ tyre. Dyert e vendit tλnd tλ vogλl mbetλn tλ hapura, Shqipλri. Autoritetet e tua mbyllλn sytλ, kur qe e domosdoshme pλr t'i dhλnλ njerλzve tλ varfλr e tλ persekutuar edhe njλ mundλsi pλr t'i mbijetuar mλ tλ tmerrshmes sλ tλ gjitha luftλrave. Shqipλri, neja dolλm tλ mbijetojmλ ndaj rrethimit pλr hir tλ humanizmit tend. Tλ falλnderojmλ ty."
    PARA KOMBIT DHE KOMBESISE. VE NJERIUN;

  12. #12
    Hyllin Maska e Hyj-Njeriu
    Antarsuar
    22-07-2007
    Vendndodhja
    Fatkeqesisht mes ndergjinoresh
    Postime
    2,948
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    Hebrejt i kane ndenjur gjithmone larg shqiptareve,historikisht....Komuniteti i vogel ne shqiperi eshte deshmi e qarte ...Vetem ne poloni ne 1939 ndodheshin 3 milion cifute...

    Nuk mund te tolerohej ne shqiperi sistemi moral hebre qe rrotullohej rreth lekut,pasi binte ndesh me tonin...

    Gjithsesi duhen shfrytezuar ne maksimum lidhjet e mira gjate holokaustit,sepse hebrejte komandojne boten...Po ashtu me vjen mire kur konstatoj se nga bota e para 2500 vjeteve sot per sot vetem 2 popuj ne mesdhe nuk jane te asimiluar...hebrejte dhe shqiparet....Paralelizmi midis konceptimit te hebraizmit si fe kombetare dhe shqiptarise te ngritur ne fe kombetare nga kanuni dhe rilindasit eshte vene re shpesh dhe ndoshta eshte shpjeguesi i faktit qe jemi te vetmit popuj antike te mesdheut qe kemi mbijetuar....
    Shqiptari e ka care rrugen e historise me Palle ne dore!

  13. #13
    i/e regjistruar Maska e refet
    Antarsuar
    24-04-2007
    Postime
    557
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    ku ka čifut agje ka fesat

  14. #14
    i/e regjistruar Maska e ujkus
    Antarsuar
    17-10-2006
    Postime
    331
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    tema eshte e goditur dhe jep nje informacion por ka nje te vertete historike qe me nazistet eshte bere nje marveshje nga qeveria e ateheshme ku ka qene minister i brendshem xhafer deva i cili u ka kerkuar gjermaneve amnisti per te gjitha ata cifute ne shqiperi. gjermania ne ate kohe nuk e konsideronte shqiperin te pushtuar por nje aleate te saj "kalimtare" per kete arsye qeveria shqiptare i konsideroi ceshtjen e cifuteve ceshte te saj te brendshme dhe nuk dorezoi asnje perj tyre ose ne te kundert do te deklarohej pushtimi i shqiperise. keshtu qe cifutet shpetuan ne saj te vlerave tona MA TE LATA NJEREZORE qe kemi per qe po veniten me kalimin e kohes .
    E shte nje kryeveper kur nje popull i eshte mirenjohes nje tjetri per ndihmen e dhene.
    fakti qe jane pak en shqiperi tregon se ne si popull kemi traditat tona te pandryshuara ne shekuj dhe nuk mund te komandohet nga gjak tjeter .
    FATKEQSISHT KJO GJE DO TE NDRYSHOJE SHPEJT dhe ne do te gjendevi perballe fakteve te tjera.
    mendoj se kete dashuri qe ne tregojme per te tjeret duhet ta tregojme njeri tjetrit .

  15. #15
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    20,329
    Faleminderit
    26
    303 falenderime n 229 postime
    Hebrejte ne Shqiperine komuniste

    Ilira Sulo

    N historin botrore hebrenjt i prkasin atij populli q m shum se gjith popujve t tjer i sht dashur t udhtoj n krkim t toks s vet. N fillimet e ksaj historie, rrugtimi i tyre u shoqrua me sjelljen para njerzimit t nj “Dhurate dhn nga Zoti”, t njohur si “Dhjet porosit”, dhe me t fillesn e nj besimi q m pas do t pushtonte botn mbar. Por ai nuk prfundoi deri n prag t shekullit t XX, aty ku ata kaluan periudha qetsie e prosperiteti, por n memorjen historike sht fiksuar dhe nj rrugtim tjetr i tyre drejt vdekjes s detyruar, e cila nuk i drejtohej individit, por nj kombi, q si askush tjetr trhoqi mbi vete urrejtje. Pr fat t keq kjo nuk ndodhi n vitet m t errta t mesjets, n kulmin e inkuizicionit, por ndodhi n zemr t Evrops s qytetruar, n gjysmn e par t shekullit q lam, n periudhn e inkuizicionit m t errt social-nacionalist t nazizmit gjerman.
    Ajo ishte dhe prova m e madhe e mbijetess s nj kombi q, m shum se kurr, u krcnua nga shfarosja kolektive n emr t nj histerie po kolektive. Por njsoj si n rregullat e arkitekturs, aty ku hija sht m e fort, sht m e fort edhe drita. Pikrisht n kt periudh, u dhan shmbuj t jashtzakonshm t solidaritetit mes popujve, t cilt u ndjen t krcnuar pikrisht n origjinn vetjake dhe q mundn t kuptojn me instiktin e pagabueshm se duke ndihmuar n tkurrjen e drams s hebrenjve, n fakt i shrbenin dhe t nesrmes s tyre.
    N vitet e persekutimit nazist, n piedestalin e besnikris ndaj popullit q u gjend prball shfarosjes masive, krahas t tjerve u vendos edhe populli shqiptar. Ndricimi i ktij kontributi t djeshm t popullit shqiptar dhe rreshtimi i tij n koalicionin e madh antifashist ishte nj kontribut thelbsor pr t nesrmen ton t prbashkt dhe pr orientimin drejt vlerave dhe parimeve t pandryshueshme t demokracis dhe lirive njerzore, para s gjithash drejt s drejts pr jetn. Ky fakt nuk sht i rastsishm. Historia e pikave t takimit t dy popujve q qndronin larg dhe afr n kuptimin gjeografik i ka rrnjt e veta mjaft hert q n antikitet. Nga antikiteti fortsia e dheut ruajti pr kujtesn kolektive marrdhniet q m von me fortsin e zemrs, populli q i prkiste po ktij dheu, do t ruante ato q dikur ndrtuan bazilikn, jo nga harresa kolektive por nga shfarosja kolektive. Do t tregohej edhe nj her se si n historin e tyre t gjat, shqiptart deshn dhe inkurajuan jo vetm paqen por edhe bashkpunimin midis popujve.

    Pas lufts n Shqipri
    Pas Lufts s Dyt Botrore, pr gjith periudhn q lidhet me hebrenjt, mnyrn se si ata arritn t’i mbijetojn shfarosjes, pr fjalt q kishin t bnin me to: “Holokaust” ose “Shoah”, thuhet shum pak, gati aspak. Pjesa m e madhe e popullsis shqiptare nuk e dinte kuptimin e tyre. Jasht interesit shoqror dhe atij shkencor mbetn dhe dokumentat e shumt q dshmonin pr fatin e hebrejve n Shqipri si para ashtu dhe gjat Lufts s Dyt Botrore. N nj far mnyre u hesht dhe kjo jo nga mungesa e dshmive dokumentare por nga “mungesa e dshirs” pr t’i lexuar. Pr rrjedhoj, pavarsisht propagands partiake n lidhje me hebrejt si viktima t regjimit nazist dhe fashist, analiza e vrtet shkencore e ktij fakti u la n hije. Ishte koha kur historia e shkruar ishte e prcaktuar, ajo s’ishte gj tjetr vec nj mjet ndihms i propogands zyrtare.
    Studiuesit e huaj qen ata q n nj far mnyre e plotsuan vakumin shqiptar, aq sa mund t plotsohej me ndihmn e kujtimeve dhe nga dshmit e burimeve perndimore. Megjithat kujtesa historike e nj populli asnjher nuk mund t shuhet.
    Me hapjen e arkivave pas viteve ’90, historia filloi t fliste qart, duke patur mbshtetje jo vetm tek burimet perndimore por edhe tek ato vendase. Plotsohet n kt mnyr pazlli i madh i panorams s marrdhnieve mes popullit shqiptar dhe atij hebre.
    N vitin 1991, shumica e bashksis hebraike q kishte jetuar n Shqipri u kthye n Izrael duke dshmuar mbi jetn e tyre n Shqipri. Institucioni i kujtess filloi funksionimin e vet normal duke i shrbyer edhe nj her t vrtets historike. Filloi t flitet dhe t respektohet sakrifica e t dy popujve jo vetm nga historiant dhe analistt, por edhe nga t gjith dshmitart e kohs.

    Disa pyetje
    Po ’far ndodhi me hebrenjt pas mbarimit t Lufts s Dyt Botrore? far ndodhi me ata q mbetn n kt vend q quhej Shqipri, q fundi i lufts solli me vete dhe mbylljen e portave t shtetit, jo vetm pr popullin shqiptar por dhe pr t gjith ata q krkonin rrugt pr n shtpit e tyre? Si rrodhi historia e atyre hebrenjve q prsri bashk me shqiptart prballuan nj regjim q asnj nuk do ta kishte dashur? Cila ishte politika zyrtare e ndjekur ndaj ktij populli q n luft u ruajt me fanatizm dhe n paqe i duhej t dgjonte nga politika e kohs, se si vendi i tyre jo vetm nuk shihej me sy t mir por q me rrjedhn e viteve filloi t etiketohej nga kjo politik si “sioniste”, apo si nj “maj e shigjets s imperializmit amerikan” e kshtu me rradh?
    sht kshtu edhe nj moment n jetn e Hebrenjve n Shqipri q n nj far mnyre sht anashkaluar pa i’u dhn rndsia e duhur. Edhe kjo periudh sht nj dshmi tjetr e gjersis s shpirtit shqiptar, i cili dhe nj her bri q hebrenjt q jetonin n Shqipri t ndiheshin njsoj si ata, pavarsisht se vendi nuk ishe toka e premtuar.

    Kontradikta
    Numri i hebrenjve q erdhn dhe mbetn n territorin shqiptar sht kontradiktor. Mendohet se n Shqipri pas lufte kishte nga 600 deri 1000 hebrenj, nga t cilt mbetn rreth 200 dhe q formonin afrsisht 75-85 familje . Ata vazhduan t jetonin ktu n fillim kryesisht pr arsye familjare, pastaj pr shkak t politiks izolacioniste q u ndoq nga politika e kohs, duke e br largimin e tyre t largt, deri n fillimet e viteve ’90-t. Nga Shqipria menjher pas lufte u larguan kryesisht ata hebrenj q kishin ardhur ktu gjat viteve t lufts pr t’i shptuar terrorit nazist. Me disa prjashtime, mbetn kryesisht hebrenjt e ardhur m hert.

    Pro dhe kundr Izraelit
    Interesant e me vler sht analiza q i duhet br politiks shqiptare t pas Lufts s Dyt Botrore. N t vihet re nj politik dualiste e njejt n form por e ndryshme n prmbajtje sipas luhatjeve konjukturale t partis pushtet, sipas interesave apo orientimeve t saj, sa nga Bashkimi Sovjetik, e sa nga Kina, deri n momentin e shkputjes prej tyre.
    I vetmi fakt q duhet theksuar sht se edhe n momentet m t egra t ktij regjimi, n thelb t tij nuk qndronte antisemitizmi por antiimperializmi, brnda t cilit prfshihej dhe shteti i Izraelit. Ecuria e marrdhnieve mes t dy shteteve sht nj mozaik mjaft interesant me momente qetsie, acari, prpjekje pr t shkrir akullin e krijuar dhe kjo deri me ndryshimin e sitemit n vitet ’90-t.
    E gjith ecuria e politiks s kohs, pati dhe refleksionet e veta ndonjher t drejtprdrejta por dhe trthorazi, dhe tek ajo pjes e popullsis hebraike q mbeti n Shqipri.
    Kshtu menjher pas lirimit, kur polititka shqiptare akoma nuk kishte marr formn e vet (antiamerikane), konkretisht n vitin 1949 (16 prill t 1949), Shqipria njeh zyrtarisht shtetin e Izraelit. Autoritetet komuniste t Shqipris, m 13 shkurt 1949, morn nj letr nga qarqet zyrtare izraelite (ish presidentit Sharett), ku krkohej njohja e pavarsis s Izraelit.
    Tirana e konfirmon prgjigjen pozitive me nj letr drejtuar Ministrit t Punve t Jashtme t shtetit t Izraelit n Tel Aviv. Letra sht firmosur nga vet Kryetari i Kshillit t Ministrave dhe Ministri i Punve t Jashtme t Republiks Popullore t Shqipris, Gjenereal Kolonel Enver Hoxha.

    Nuk u lejohet kthimi n atdhe
    Sipas dokumentit t kohs kjo njohje erdhi pasi “...Qeveria e Shqipris kishte ndjekur me interes prpjekjet q bnte populli i Izraelit pr sigurimin e liris, indipendencs dhe sovranitetit t tij dhe gzohej duke par q kto prpjekje u kurrorzuan me sukses n shpalljen e krijimit t Shtetit t Izraelit...”. Duke vazhduar me konsideratat e larta, krkohej q sa m sipr t’i transmetohej Qeveris dhe Shtetit t Izraelit. Akti prshndetet fuqishm nga komuniteti hebre q jetonte n Shqipri prmes prfaqsuesve t tij, gj q dshmohet nga telegramet e falenderimit drejtuar kryetarit t Qeveris Shqiptare nga ana e izraelitve t qytetit t Vlors, etj. Gjat ksaj periudhe ka nj letrkmbim intesiv midis kreut t komunistve t Shqipris dhe prfaqsuesve t shoqatave dhe bashksive hebraike n bot.
    Por me fillimin e konflikteve n Lindjen e Mesme, ndryshon edhe kursi zyrtar i politiks shqiptare. Qeveria e asaj kohe, e cila ndiqte me interesim t veant ngjarjet n Lindjen e Afrme dhe t Mesme, u solidarizua plotsisht me popujt arab, duke shprehur bindjen se ato do t trumfonin mbi amarikant q cilsohesin si imperialist dhe mbi vegln e tyre, Izraelin...
    I njejti shtet q u njoh n 1949 nga qeveria shqiptare, filloi t etiketohet nga udhheqsi i asaj kohe, E. Hoxha, dhe nprmjet zrit t tij nga e gjith propoganda e kohs, si nj shtet i krijuar nga imperializmi dhe nga sionizmi reaksionar n Lindjen e Afrt dhe, si nj manovr e kapitalit ndrkombtar. Nj shtet satelit i amerikanve q ndiqte dhe zbatonte n vija t prgjithshme strategjin e tij. Por politika zyrtare mes t dy vendeve, ka dhe nj an tjetr pothuajse t panjohur (t pa br publike), kontaktesh. N vijim t viteve 50-t, dokumentohen krkesa t bra nga prfaqsit diplomatike izraelite drejtuar prfaqsive diplomatike shqiptare n Mosk, Bukuresht e Beograd, mbi riatdhesimin e hebrenjve t t mbetur n Shqipri. Aso kohe u krkua trheqja e rreth 180 hebrenjve.

    Drejt izolimit t plot
    Mos lejimi i tyre u justifikua se vet hebrenjt nuk kishin br krkes pr ket problem dhe se Qeveria Shqiptare nuk ka marr ndonj vendim q t drgoj hebrenjt me banim n Palestin. Krkesat prsriten gjat gjith viteve 50-t (1950, 1955, 1958, etj.), ku ndr t tjera ndaj prgjigjes se ata kan shtetsin shqiptare, pala izrelite i prgjigjet se ajo disponon ertifikatat, dhe se Shqipria sht i vetmi vend q nuk i prgjigjet dshirs s tyre. Ndryshe ndodh n vitet ’60-t kur autoritetet komuniste t Tirans pavarsisht se nuk kishin asnj marrdhenie diplomatike me Izraelin, lejojn lnien e shtetsis shqiptare nga nj grup hebrenjsh q krkuan t shkojn n vendin e tyre. Kjo lidhet me momentin kur qevria e Izraelit i bn thirrje gjith hevrenjve n bot, t’i prgjigjeshin thirrjes se, vendi i tyre ishte n rrezik. Nj vit m von, m 3 shtator 1961, ministri i jashtm izraelit, ish ambasadori Karrier Salmon, i propozon ambasadorit ton n Bukuresht lidhjen e marrdhnieve diplomatike, duke u lutur q ky propozim t’i transmetohej qeveris son, t cils i kujtohej se e kishte njohur qeverin izraelite dhe, n rast pranimi rezidenca mund t mos ishte n Tiran. Raundi i dyt i bisedimeve u zhvillua n vitin 1964 me pranin e ish ambasadorit Elizer Doron. N prputhje me zhvillimet politike n vend, periudha prkon me prkeqsimin e marrdhnieve t Shtetit Shqiptar me Bashkimin Sovjetik, dhe ky moment mund t shihej si i prshtatshm pr nj ndryshim kursi. Kjo nuk ndodhi pasi Shqipria u lidh me nj tjetr fuqi t madhe komuniste t kohs me Kinn. Shpresat pr nj ndryshim kursi qen thjesht nj iluzion.
    Mund t thuhet se n politikn shqiptare bhej nj loj me dy fytyra, nj politik e hapur dhe nj tjetr nn rrogoz, gjithmon pa i dal ndesh politiks s bllokut komunist, q nuk pranonte tratativa marvshjeje. N at priudh pr tu treguar aktiv ndaj politiks zyrtare shkohej deri n absurditete t tilla q ne aktivitete ndrkombetare, nj sportist shqiptar e kishte t pamundur t garonte me nj Izraelit.
    Bisedimet lidhur me marrdhnjet mes dy vendeve dhe sidomos ato t riatdhesimit t pjestarve t komunitetit hebre, vazhduan deri n fillimet e viteve 70-t kur Shqipria u mbyll plotsisht dhe tratativat e ktij lloji morrn fund, pasi politika anti-izraelite u konsakrua dhe me kushtetut.
    Duhet theksuar se e gjith politika dualiste e shtetit shqiptar, nuk pati n asnj moment tipare antisemitiste, por politiks i duhej t ruante nj vij t njejt me qndrimin q mbante blloku komunist i kohs n mbrojtje t lufts s popujve t shtypur, si nj kundrshtare e hapur e politiks imperialiste dhe t gjith atyre shteteve q mbshteteshin prej saj. Antiamerikanizmi shqiptar kushtzonte dhe antiizraelimin, nse do t shprehemi kshtu.

    Bashkvuajts t diktaturs
    N sfondin e ksaj politike hebrenjt dhe shqiptart bashkjetonin me njeri tjetrin, duke prballuar njsoj politikn e kohs dhe sbashku sforcoheshin q ta sfidonin at.
    Me plot goj mund t thuhet se Shqiptart jan nj popull q ndryshonin dhe ndryshojn nga popujt e tjer, e lidhur kjo me kushtet e bashkjetess q ato din t krijon me t tjert, sado t ndryshm t jen ato. T msuar t jetojn n harmoni me vetvehten brnda ndarjes s tyre fetare, ato nuk e kishin t vshtir t jetonin n harmoni dhe me grupin e popullsis hebrenje. Toleranca dhe pranimi i t kundrshtive, qoft religjon, qoft dhe n etnitet, sht nj dhurat tashm pothuaj gjenetike e Shqiptarve. Popullsia e re, njsoj si dhe shqiptart do t prjetonin histori t njejta, me hallet e prditshme q i kishte rezervuat fati i prbashk. Edhe atyre iu mohuan shum t drejta dhe liri. Ata, si edhe vet shtetasit shqiptar, nuk kishin asnj faltore ku t mund t kryenin lutjet e tyre, mungonin kontaktet me njerzit larg, si dhe shum cshtje t tjera elementare t jets s prditshme q pr nj shtet demokratik jan t pakonceptushme . Duke prmndur ndalimin e besimit tek hebrenjt, nuk mund t thuhet se ata u privuan t vetm n kt t drejt, Kushtetuta Komuniste e 1976 jua ndalonte edhe vet shqiptarve.
    Hebrenjt n fakt u bn bashkvuajts t asaj q jovetm ata por dhe as vet shqiptart nuk e kishin menduar. Do t jetonin nn nj shtet policor i cili kufizonte lirit pr t gjith shqiptart pra rrjedhimisht edhe pr hebrejt.
    Dalngadal Hebrejt e Shqipris filluan t njiheshin si shqiptar, kjo ishte e leht pasi gjat lufts atyre u kishte ndodhur q dhe ti ndryshohej identiteti duke marr emra musliman. Ky identitet i i ri i lidhi ata m shum me vendasit.
    “Shqiptart fal natyrs s tyre librale” shkruan nj inxhinjer hebre, “e kan gjykuar gjithmon tjetrin n baz t meritave prsonale... “.

    T pavrtetat
    Sikurse ndodhte rndom n Shqiprin e asj kohe, n pamje t par dukej sikur cdo gj rridhte nn ritmet e nj jete normale, hebrenjt nuk keqtrajtoheshin. Shum prej tyre u lejohej q t arsimoheshin dhe t punonin n sektor t rndsishm, si tregti, financ, mjeksi, ndrtim, etj. Ky fakt shfrytzohet nga regjimi i kohs q qndrimin ndaj hebrejve pas clirimit ta cilsonte si zemrhapur, n mbrojtje t tyre, pa sjellje dyshuse dhe q nuk ndikohej nga qndrimi qeveritar ndaj shtetit t tyre mm. Si shmbuj merren dy hebrej t cilt kan patur poste t rndsishme, deri n prag t viteve 90-t.
    E vrteta sht q n politikn shqiptare t kohs nuk kishte qndrime antisemitiste, por nuk qndron fakti q nuk ka patur asnj rast q t vrtetohet se kundr ksaj popullsie t vogl n numr, nuk sht br asnj her asgj q t bjer ndesh lirive dhe t drejtave t tyre. Edhe nga dshmit e atyre q qndruan n Shqipri mbahen qndrime t ndryshme n lidhje me jetn e tyre n Shqipri. Kontradiktore jo n lidhje me bashkjetesn me Shqiptart por me politikn zyrtare t ndjekur ndaj tyre. Ka nga ata q nuk u ndjen t keqtrajtuar, t tjer po, kjo n vartsi t mnyrs s jets q ata kan br.


    T braktissh traditat
    I vetmi fakt q qndron sht q ndaj hebrenjve nuk u ndrmor nj persekutim masiv i hapur, por edhe ata njsoj si dhe pjesa tjetr e popullis vzhgohej me kujdes n forma t sofistikuara. Pat nga ata q u arrestuan dhe q vdiqn n burgje t keqtrajtuar, njsoj sic ndodhte me t burgosurit shqiptar , ashtu sic pat dhe nga ato q gzuan poste drejtuese n administratn shtetrore. Pat nga ata q n prpjekje pr tu larguar n drejtim t Italis edhe u vran n kufi nga forcat kufitare. Hebrejt msuan se duhej t tregoheshin t kujdeshm n jetn e tyre. Ato tashm e dinin se n Shqipri ishte e rrezikshme t flitej n gjuh te huaj, t lexoheshin libra t ndaluar, t shprehnin opinjone t caktuara, t dgjonin radio apo t shikonin programe televizive t huaja. Megjithat pat nga ata q duke marr parasysh rezikun q i priste benin prpjekje t msonin se cfar ndodhte n pjesn tjetr t bots, duke dgjuar Zrin e Ameriks dhe BBC. Si prgjigje ndaj sakrifics s popullit shqiptar gjat lufts pat nga ata hebrenj q dhe vetsakrifikuan n mbrojtje t mbrojtsve t tyre, vetsakrifikim q i coi n dyert e burgut.
    Gjithsesi n mendjen e hebrenjve mbeti ngulitur Shqipria e Shqiptarve dhe jo Shqipria politike e kohs, gj q shprehet hapur sidomos pas viteve 90-t kur ato u larguan nga shqipria.
    T dhna interesante mbi ambjentalizimin e hebrenjve n Shqipri jep nj e mbijetuar e kohs Ana Kohen. Sipas saj hebrejt u vlersuan nga shqiptart si vendas, ato flisnin shqip dhe pak hebraisht nuk vecoheshin nga shqiptart pavarsisht se lidhjet mundoheshin ti kishin kryesisht me njeri tjetrin.
    Me ndrmarrjen e fushats antifetare n shqipri, njsoj si shqiptart dhe hebrenjt nuk mund t bnin prjashtim. Njsoj si ato dhe hebrenjt n fillim u prpoqn q ritet fetare ti kryenin fshehurazi. Si n rastin e familjes Jakoel q prdorte shtpin e tyre pr organizimin e ceremonive fetare ilegale .
    Pas viteve ’70-t kto praktika u bn tejet t rrezikshme e me to dhe kontaktet e tyre me botn t cils i prkisnin u ndrpren totalisht. Pavarsisht nga prpjekjet ato nuk mjaftonin q hebrenjt t ruanin identitetin e tyre, ashtu si dinin ta ruanin vetm ato. U vshtirsuan shum aspekte t jetess s prditshme q kishin t bnin me lindjet, martesat dhe vdekjet. Ato nuk mund t bheshin m sipas tradits s tyre. Nuk mund t kryheshin m ritete e tyre tradicionale gjat gzimeve familjare si lindjet apo martesat, po ashtu nuk mund t kyheshin sipas tradits s tyre as ceremonit mortore.

    Koha e liris
    Pas ktyre viteve mund t thuhet se dhe ndrthurja mes shqiptarve dhe hebrenjve po behej m e plot dhe gati e pandashme. Nuk mund t dalloje tek brezi i ri i ardhur nga martesat e perziera se ku fillonte shqiptari dhe ku mbaronte hebrei. Brenda familjeve t reja prpjekjet pr t ruajtur at cka mund t ruhej nga tradita e tyre nuk reshtn. Megjithat dalngadal shum gjra po zbeheshin dukej se ato po bheshin nj dhe n ket drejtim me shqiptart. Me ardhjen e viteve 90-t zri i t parve filloi t thrriste n tokn mm hebrenjt e Shqipris t cilt tani mund t shijonin lirshm ajrin e toks s ndruar. Me to n atdheun e tyre u kthye dhe jehona e popullit t vogl n numr por t madh n zemr jehona e shqiptarve, q me mirsin e tij diti ti fuste brenda shpirtit t tij, duke rezikuar t bheshin njsh, me nj popull fisnik n gjenez por q u fisnikrua akoma m shum n peripecit e historis s tij. N vitin 1991 vendosen dhe mardhnjet e diplomatike mes dy shteteve duke i dhn fund kalvarit t gjat t prpjekjeve 40 vjecare.

    Koha e nj rishikimi
    Pr her t par hapen arkivat dhe fillon botimi i materialeve dokumentare q i prkasin periudhave t ndryshme kohore, qofshin kto t largta apo t afrta. Prher t par n vitin 2004 miratohet ligji mbi “Shpalljen e dits s kujtess”. Pr ket periudh historike hulumtimi sapo ka filluar dhe pr ti shkuar deri n fund duhet koh, pasi dhe koha e ngjarjes historike sht e afrt. Me daljen n drit t t gjith burimeve dokumentare, historia e hebrenjve pas lufts s dyt botrore do t bhet edhe m e plote dhe m afr t vrtets historike. Rndsi ka q rrjedha historike tashm i sht kthyer normalitetit, dy popujt tani mund t flisnin lirshm dhe t vlersonin botrisht sakrificat e prbashkta, gjat nj periudhe t shkurtr kohore por t gjat shpirtrore.

    Gazeta Shqiptare
    25/5/2008
    Ndryshuar pr her t fundit nga Albo : 23-12-2010 m 22:22

  16. #16
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    20,329
    Faleminderit
    26
    303 falenderime n 229 postime
    Konomi: Donin t largoheshin q n '48

    Gilmana Bushati

    M 31 dhjetor 2010, mbushen plot 20 vite nga largimi i par n mas i hebrejve t Shqipris drejt SHBA-s dhe Izraelit. Pr kt flet nj nga pjestaret e njohura t komunitetit hebre n Shqipri, Laura Konomi. Ajo sht nj nga hebrenjt q vendosi t qndronte n Shqipri, pasi ishte bashkshortja e nj politikani t PD-s, q ishte prfshir aktivisht n lvizjet e para t pluralizmit, Maksim Konomi. N intervistn e saj, znj. Konomi tregon se si bashkatdhetart e saj u prgatitn q n 1948-n t linin Shqiprin, por regjimi n fund t prgatitjes nuk u dha leje, duke vuajtur s bashku me shqiptart regjimin komunist. Vetm n 1990-n filloi largimi i tyre n mas. M 31 dhjetor u larguan 37 t part, hebrenj nga komuniteti i qytetit t Vlors, t trhequr nga e afrmja e tyre, Ana Kohen, nj grua mjaft e njohur n Shqipri, Amerik dhe Izrael. N pranvern e 1991 vazhdoi pjesa e dyt e t larguarve, t cilt shkojn deri n 300.
    Zonja Konomi, pse ikn hebrenjt nga Shqipria n vitin e vshtir 1990, n kohn kur regjimi ende nuk kishte ndryshuar?
    Duhet t kihen parasysh dy gjra: ata ishin hebrenj dhe kishin mall t shkonin n vendin e tyre, nj nga urimet q ata bnin, ishte: 'Sot ktu, mot n Izrael'; ndrsa shqetsimi i tyre ishte gjendja ekonomike dhe izolimi i madh i Shqipris. Kt t dytn e vuante i gjith populli shqiptar dhe jo vetm hebrenjt.
    far jete bn ata gjat periudhs s komunizmit?
    Nj jet normale si t gjith t tjert, si t gjith qytetart shqiptar.
    A u prndoqn ata nga regjimi?
    Nuk sht ndjer persekutimi te ne dhe kjo pr mendimin tim, sht merit e shqiptarve q i kan mbrojtur dhe ndihmuar hebrenjt.
    Fillimisht u largua nj grup prej 37 vetash, pikrisht m 31 dhjetor 1990...
    Po n dhjetor ikn ata, pavarsisht se procedurat pr t'u larguar kishin filluar q hert. Ishte marr leja nga shteti shqiptar dhe vizat italiane dhe u nisn m 31 dhjetor, fillimisht me destinacion Romn. Marrja e ksaj leje u b e mundur n nj moment q u krijua nj lloj tolerance nga shteti i athershm, i cili ende kishte n krye nj prfaqsues t vjetr t partis n pushtet. Izraelitt konsideroheshin ende si revizionist nga shteti i athershm.
    Kta 37 vet ishin pjestar t s njjts familjeje?
    Kishin lidhje me njri-tjetrin, por jo se kishin nj mbiemr. Prmend ktu familjen Jakoel dhe n dhjetor t 1990-s u larguan hebrenj t Vlors dhe nj pjes nga hebrenjt e Tirans.
    Kjo ishte prpjekja e par e tyre pr t'u larguar nga Shqipria?
    Jo, nuk ishte prpjekja e par. Hebrenjt e Shqipris u prgatitn t iknin q m 1948-n, vit kur u krijua shteti i Izraelit. T gjitha procedurat u bn gati dhe n fund kur donin t iknin, shteti shqiptar nuk iu dha leje.
    Cili ishte kontributi i Ana Kohen n largimin e hebrejve n fund t 1990 dhe fillim t 1991-it?
    Po ajo ishte kryesorja e trheqjes s tyre jasht Shqiprie. Ana Kohen, prvese sht hebreje n do qeliz t saj, ka br shum pr hebrenjt n Shqipri.
    Sa qndruan n Rom t larguarit e par?
    Atje qndruan rreth gjasht muaj deri sa u prgatit gjithka q kta hebrenj t kishin gjithka gati kur t shkonin n SHBA.
    Mediat shqiptare t dhjetorit 1990 nuk shkruan pr kt largim?
    Po, ktu nuk u fol pr largimin e tyre. Por kur ata shkuan n Rom, i pritn shum gazetar, pasi ishin kurioz t dinin se si kishin jetuar ata n Shqipri.
    Kur u b largimi masiv i hebrejve nga Shqipria?
    Largimi masiv dhe kryesor i hebrejve nga Shqipria u b n pranvern e vitit 1991. T gjith u nisn drejt Izraelit.
    Si u pritn n Izrael?
    Un mendoj se nuk ka shtet tjetr n bot q mund t'i pres aq mir sa 'i pret Izraeli. sht i vetmi shtet q ka ministrin e Emigracionit, q ka qendra thithse, t cilat merren me sistemimin e hebrejve nga e gjith bota, q duan t shkojn t jetojn n Izrael. Hebrenjt e Shqipris atje jan pritur shum mir, u jan dhn apartamente, kan marr msime t gjuhs dhe gjithka tjetr ka qen e organizuar n mnyr perfekte, pra q ata t integroheshin sa m mir n shoqrin e atjeshme.
    A i kan ruajtur ata traditat e fituara n Shqipri, gjuhn e msuar ktu?
    Patjetr q i kan ruajtur kto. Me largimin e tyre, ikn dhe gjysma tjetr, pikrisht bashkshortt, nj pjes e t cilve ishin shqiptare/shqiptar.
    Po ju zonja Konomi pse nuk u larguat?
    Ka disa arsye pse nuk u largova nga Shqipria. Im shoq sht shqiptar dhe djal i vetm dhe jetonim me prindrit dhe ishte prgjegjsi q t'i lije vetm. Ai m pas u ingranua n politik, ka qen n listn e deputetve t par t Partis Demokratike n zgjedhjet e 1991 (Maksim Konomi). Pastaj pr mua ekzistonte dhe nj lloj hezitimi, bhet fjal pr 20 vite m par dhe jo pr tani. Por duhet thn se nuk sht se ikn t gjith, disa edhe kan qndruar n Shqipri. Gjithsesi, un mendoj se nuk duhet thn asnjher kurr. N Izrael kam maman dhe dy motrat, prandaj nuk dihet kurr se far ndodh.
    Keni trashgimtar, dhe t far prkatsie jan?
    Kam dy djem dhe ata duke pasur maman hebreje, jan automatikisht hebrenj, gjithnj sipas rregullave hebreje. Ata kan qen pjes e kampeve hebreje n Europ, kryesisht n Hungari.
    Si erdhn t part tuaj n Shqipri?
    Ata erdhn nga Greqia, para fillimit t Lufts s Dyt Botrore. Ardhja e tyre u b pr arsye ekonomike. U vendosn n Gjirokastr. M pas erdhn n Tiran. Babai dhe mamaja ime punonin bashk n nj rrobaqepsi. Me luft t madhe u arrit q ata t martoheshin. Komuniteti hebrej nuk donte lidhje me shqiptart pikrisht n momentin q po prgatiteshin t iknin drejt Izraelit si dhe nse bheshin martesa i donin brenda komunitetit t tyre. Por mamaja ime, Ester Vituli, megjithse m e vogla nga gjasht fmijt, e theu rregullin dhe u martua me nj ortodoks.
    sht folur shum pr nj lidhje t fort mes hebrejve dhe shqiptarve, vazhdon t jet kjo lidhje edhe pas largimit t tyre?
    Edhe pse jan n Izrael apo n SHBA, ata e duan Shqiprin si vendin e tyre dhe u dhimbset pr at far ka hequr. I prcolln me dhimbje t madhe ngjarjet e 1997-s.

    Gazeta Shqiptare

  17. #17
    Perjashtuar
    Antarsuar
    12-10-2010
    Postime
    211
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    nuk kan faj ato qe shajne regjimin e Enverit se ai regjim nuk i la Gjermanet ti benin sapun sic ben miliona Hebre....dehet ti kishin dergu ke fabrika e sapunit

  18. #18
    Klea Maska e kleadoni
    Antarsuar
    15-03-2006
    Postime
    3,554
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga Drit7 Lexo Postimin
    nuk kan faj ato qe shajne regjimin e Enverit se ai regjim nuk i la Gjermanet ti benin sapun sic ben miliona Hebre....dehet ti kishin dergu ke fabrika e sapunit
    Kush tha qe e shanin Enverin? E vetmja gje qe nuk i pelqente ishte fakti qe Enveri nuk i la te iknin pas luftes se dyte boterore... i bie nga 1945 e gjer ne 1991 ato kane ndenjur ne shqiperi sepse nuk largoheshin dot per ne token e tyre.
    Ajo Laura Konomia, njihet me emrin Liza Konomi (pasi si shume hebrenj te tjere kane mbajtur emra shqiptar) dhe e ka shpjeguar shume qarte te tere historine e hebrenjve. Si familja saj jane dhe plot te tjere te martuar me shqiptar (qofshin mysliman, katolik apo ortodoks) disa prej te cileve kane ikur, e disa te tjere jane akoma ne shqiperi.

    La vita non si spiega, si VIVE!

  19. #19
    Promete (i lidhur) Maska e Kryeplaku
    Antarsuar
    12-09-2002
    Vendndodhja
    n realitetin e hidhur
    Mosha
    31
    Postime
    2,080
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    Nuk e di c'thone "historianet" e shtypit shqiptar por gjate luftes u mblodhen mbi 1000 Hebrej ne Shqiperi. Ne 1990-ten vetem nja 150 veta u larguan, se pjesa derrmuese kishte ikur pas luftes me lejen e PKSH-es me sa duket.

    Mund te ket ndonje keq-interpretim te fakteve ne artikullin e fundit nga Gazeta Shqiptare, pavarsisht se historia e ketyre personave duket e vertet. Por po ta marresh fjale per fjale gazeta thote se gjithe kjo zhurme dhe krenari shqiptare per mbrojtjen e Hebrejve u qenka bere vetem per 300 veta. Numrat jane ngaterruar, se po te kerkosh datat e sakta ne NY Times dhe tek Haaretz del numri qe solla une me siper. Numri 300 eshte numri i Hebrejve shqiptar para Luftes se Dyte Boterore, para se te beheshin mbi 1000 me pak fjale. Nuk e di si keta Hebrenje mbeten ne Shqiperi por gazetat e huaja raportojne vitet e sakta kur u la pjesa derrmuese e Hebrejve te iki nga Shqiperia komuniste.

    Me nje kerkim ne Google ndhe tek NY Times i gjeni te gjitha.... se nuk kam kohe t'ja u sjell gati...

  20. #20
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    02-01-2008
    Postime
    388
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Mndohet qe i vetmi komunitet qe kishte arrit tidilte jasht Shqiperis gjat regjimit te Enver Hoxhes ishin hebrejt por ate munden ta bejn vetem nje her si kam ndigju kan dal ne mas te madhe.
    Ne momentin e krijimit shtetit hebrejik ata u larguan drejt Izrailit ne mas.
    Hebrejet dhe shqiptaret jan popujt me antik dhe ky fakt i lidh ngusht kta dy popuj te vjeter.

Faqja 1 prej 3 123 FunditFundit

Tema t Ngjashme

  1. Mosekzistenca historike e "Jezusit" dhe e "Pavlit"
    Nga Qafir Arnaut n forumin Agnosticizm dhe ateizm
    Prgjigje: 152
    Postimi i Fundit: 29-03-2013, 13:24
  2. Diaspora shqiptare n mbrojtje t shtjes son kombtare
    Nga altin55 n forumin shtja kombtare
    Prgjigje: 2
    Postimi i Fundit: 09-10-2012, 09:20
  3. Incidenti i Korfuzit - 22 tetor 1946
    Nga Tannhauser n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 25
    Postimi i Fundit: 10-06-2011, 08:32
  4. Hyseni: Kadare kundr bashkimit t Shqipris etnike
    Nga Brari n forumin shtja kombtare
    Prgjigje: 69
    Postimi i Fundit: 18-06-2009, 12:44
  5. Projektet greko-serbe pr pastrim etnik
    Nga Drini_i_Zi n forumin shtja kombtare
    Prgjigje: 136
    Postimi i Fundit: 03-03-2009, 07:19

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •