Close
Faqja 3 prej 3 FillimFillim 123
Duke shfaqur rezultatin 41 deri 48 prej 48
  1. #41
    i/e c'regjistruar
    Antarsuar
    26-01-2005
    Postime
    170
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    fq. 30


    prej pozicioneve te ndryshme te cilat i merrte
    arkemorti, se krahet here-here e mbartin lart
    fare, pezull, e me pas e ulnin, fundosej, duke
    u mbuluar nga trupat e mbartesve fatlume,
    por shume gjera vareshin dhe nga relievi dhe
    urbanistika, nga dritehijet, muret, ngrehinat,
    korijet, nga kthesat dhe gjendja shpirterore e
    funeralit, nga gjysmekthesat, te paplotat,
    pjerrinat, urdhrat, befasite.
    Ne shihnim tabelat rrugeve, shigjetat dhe
    simbolet e tyre, shpesh te pakuptueshme,
    drejtimin per ne kryeqytet, ne kufi, zonat me
    fantazma, telefonat dhe hotelet e ferrit,
    repartet ushtarake, urat dhe humnerat,
    mitingjet ne qiell, pyjet dhe kujdesi per ujqit,
    shtepite publike, spitalet, varrezat qe s'dihej
    ne ekzistonin vertet, se nuk i shihnim
    gjekundi, dhe reklama, reklama te medha me
    drita, here-here te harbuara, qe lavderonin
    cigaret e reja, makinat, sklleverit,
    politikanet, artistet, llojet e armeve, dhe
    stilet e reja te marredhenieve seksuale. Kur
    kisha qene me pas, s'e kisha pare ndonjehere
    kete larushi ngacmuese. Pra, tabelat rruges
    shkuleshin nga ndonje skuader e panjohur
    pararoje e zbulim-asgjesimit, se tani shpesh e
    me shpesh m'i kapte syri tabelat dhe
    reklamat qe, duke u lekundur si nje ciklon
    te marre, binin pa zhurme...

  2. #42
    i/e c'regjistruar
    Antarsuar
    26-01-2005
    Postime
    170
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    fq. 31


    Sa shume popull ishim bere! Vargan-vargan.
    Qe nga kreu, mbi te cilin po lundronte prape
    arkemorti neper dallget e kokeve si nje
    gondol luksoz neper kanalet e Venecies (ah,
    Ura e Psheretimave!) e deri ku isha une, qe
    marshoja krenar, andej-kendej pluskonin
    borsalina, kokore, cadra zonjash, kapela letre
    dhe republika udheheqesish; gjatesia e
    funeralit ishte e tille, qe te mrekullonte, sa te
    vinte te ulerije prej qejfit.
    Po te ktheje koken pas, ku fundi i popullit
    nuk dukej edhe pse dihet qe ne funde duhet
    te jene funderrinat, lloje plebejsh e gjithfare
    artistesh gjysmake, te semure me sida,
    kryetare shoqatash te paqena, prostituta
    plaka, nje funeral keshtu i papare, tek e
    mbramja, edhe pse te fut ankth, te
    lumturonte megjithate. Sidomos njeshmeria e
    tij, qe qenet bashke.
    Dallova tej ecjen kokulur, gjarperimet,
    haperimat e buta e te ashpra, hepimet mbi
    balte, nje si vorbull tej, mjegullinen siperane,
    po mundoheshin te nxirrnin njerin, te rene
    ne nje si grope (sa i deshirueshem qenkesh
    nje varr!), shih, shih, ecnin edhe te moshuar
    mitike; ngaqe s'kishin bastune,
    mbeshteteshin ne hunj te shkulur nga
    gardhet, ca leckamane me pas, lypes,

  3. #43
    i/e c'regjistruar
    Antarsuar
    26-01-2005
    Postime
    170
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    fq. 32


    harbuteria, ja, ja, fshataret me kostume
    folklorike, njeri terhiqte nje dele me nje copez
    litari te vogel, blegerinte vajtueshem,
    ndoshta ngaqe shihte te supet e tjetrit nje
    gajde dhe e kuptonte me c'lekure qe bere, nje
    student lexonte rruges, dy te dashuruar ecnin
    dore per dore, pu-pu sa te mallengjente kjo
    shpure fantaste, me shume se vete vdekja!
    Duhej te qe me i rendesishem funerali se
    i vdekuri dhe mortja vete. Shih, shih dhe nje
    arkivol tjeter pas?! Edhe nje tjeter?...E
    pamundur! Ishin syprina makinash. Ja,
    veturat e policise, te ndihmes se shpejte,
    furgone ushqimesh, frigorifere, WC levizese,
    cadra e cirkut. Lum ai qe ka vdekur me kete
    funeral mahnites, te jashtezakonshem!
    Ndryshuar pr her t fundit nga Michigan2005 : 30-08-2005 m 16:09

  4. #44
    in bocca al lupo Maska e Leila
    Antarsuar
    25-04-2003
    Postime
    2,559
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Mos more se na e nxorre jashte biznesi Visarin...
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura    
    trendafila manushaqe
    ne dyshek te zoterise tate
    me dhe besen e me ke
    dhe shega me s'me nxe

  5. #45
    Administratore Maska e Fiori
    Antarsuar
    27-03-2002
    Vendndodhja
    USA
    Postime
    3,017
    Faleminderit
    2
    16 falenderime n 12 postime
    _____33_____

    XI


    një gjatovinë si i drunjtë po bënte fjalë me atë
    që kishte në anën e majtë, gjatosh edhe ai,
    i drunjtë tjetrazi, si më i errët. Ecnin dhe
    shkembenin sharje pa e kthyer koken nga
    njeri-tjetri. Syte e njerit kishin ftohme, te
    tjetrit akull te piste. Maskara! As ketu nuk
    m'u ndave. Shtrengoheshin nofullat sikur
    nuk do te hapeshin me kurre. Ti gjithnje ke
    dyshuar, por si mund te jem spiun ne nje
    funeral te pakten! Dhe m'i rrudh buzet si
    prapanice pule. U degjua nje krisme,
    pellembe e arme s'u mor vesh. Apo ishte e
    deshiruar dhe u ndje brenda dy grindesve dhe
    jehoi tek te tjeret prane, qe po i degjonin me
    zor perdellyes.
    Megjithate, kur u nda ushqimi, ato qeset
    plastike ku zverdhte buka si nje copez hene
    e kapur rob - te lutem, leri poezite, nese do t'i
    krahasosh patjeter, qeset e ushqimit ngjajne
    me abortet - pra, kur ushqimi pasohej dore
    me dore, ai ia dha atij pa mllef, mekanikisht.
    Madje pine nga e njejta shishe plastike.
    Hahej duke ecur. Njekohesisht.
    Kur ata te kreut kishin mbaruar, afer mesit
    s'kishin mberritur racionet dhe, kur nje pjese
    tjeter hante dreken, ne fundin ketej fillohej



    _____34_____

    mengjesi dhe te kreu, nderkaq, jo vetem ishin
    mbledhur mbeturinat, por po behej gati
    darka, sikur te ishim ne kontinente te largeta
    dhe ne gjysemhemisfera te ndryshme te
    globit, qe, kur te njera lodronte dita,
    tek tjetra pllakoste nata.
    Vepronte nje mekanizem i cuditshem
    shperndarjeje, i dukshem dhe i
    pakuptueshem.

    Dihej, njerezit prane nuk ishin te njejtet
    gjithmone, sepse ndodhte te mbeteshe pas,
    nuk te ecej, ishte semure ose e kapje veten ne
    nje ngut te pakuptimte, te hipte ne koke t'i
    afroheshe arkemortit ne kreun e larget,
    bestytni e re kjo, e befas mund te ndieje
    deshire t'i aviteshe anes me te afert per te
    keqyrur pak nga peizazhet e shtrembra, qe
    edhe pse te ngjashme deri ne shkretim, prape
    coc te jepnin ndryshe. Shpesh te kaplonte
    trilli per te kunderten, jo i parrezikshem ky,
    qe te mbeteshe sa me ne fund, se fundi duhej
    te qe me interesant, me i cliret, me plot
    mundesi. Edhe mund t'ia mbathje, po te ishe
    penduar. Ndodhte qe fundi te ishte me i
    veshtire per t'u arritur se kreu, edhe pse ky i
    fundit, ne te vertete i pari, qe pothuajse
    i pamundur, i plotesuar, ne unitet barbar.



    _____35_____

    Fundi vec shtohej e shtohej. Gjithmone me
    njerez te rinj qe nje djall e merr vesh se si
    bashkengjiteshin. Me c'lloj magjie e joshje,
    me c'dredhi, dhune te fshehur, apel?
    Megjithate funerali me i gjate qe mund te jete
    pare mbi fytyre te dheut, vazhdonte ecjen...



    _____36_____

    XII


    kengez bulthi, cingeritese, ccëëëëëërrrrr, u
    derdh perreth.
    Alo, alo, po te degjoj. Paskesh qene zile
    celulari. Fliste njeri nga ata ne ane, paksa
    jashte funeralit. Ouu, i hipur mbi kale! Ia
    terhoqi freret kafshes si per te ndalur rendjen
    e lehte, trokthin, kurse me doren tjeter
    ngjishte pas veshit aparatin e zi. Se c’fliste
    nje si asnje gjuhe. Jerm. Me kod.
    Permendeshin emra nga fauna, numra dhe
    sende ordinere.
    U degjua nje tjeter trok, i dendur, i shumte,
    qe sikur e derrmonte zhaurimen monotone te
    hapave te funeralit. Erdhen kuaj te tjere,
    turfullonin bashke me kaloresin persiper.
    Garda! Sigurisht e atij qe rrinte shtrire
    Brenda ne arkemort, e te vdekurit te madh
    dhe te mistershem, rojat e funeralit qe
    mbikeqyrnin rregullin, ecjen massive, tere ate
    shkeputje qe pershumohej ortekshem, rastet
    e pushimeve, ngjarjet e mundshme, ato qe
    s’duhej te ndodhnin, pra, pergjithesisht
    mbarevajtjen e kurrgjese se madhe.
    Urdhri ishte te neutralizoheshin ekseset.
    Sepse s’ka beme me serioze se ecja e nje
    funerali, absolutisht absolute. Te tjerat



    _____37_____

    s’kane sit e kene kaq vlere dhe ndjenje. Cdo
    dashuri tjeter duhej te ishte e ndaluar.
    Prandaj s’duhej te mbaronte ky marrshim
    funeber.



    _____38_____

    XIII


    ndriste nje floknaje e verdheme, flakerime, ne
    muzg, dhe atij iu kujtua nje vezullime tjeter
    e larget, mbetur ne femijeri. Copez ari me nje
    xixellime te papermbajtur.
    Te kishin fshehur thesar tek ajo gropa? Iu
    afruan dhe gjeten nje shkarpe fosforeshente,
    c’mrekulli, nuk ta digjte doren! E copetuan
    per te pasur nga nje copez secili nga femijet.
    Nuk i zinte gjumi, donin ta mbanin nen
    jastek, ta shihnin net err ate thengjill aq te
    mire e te urte. Keshtu ndritnin dhe floket e
    asaj femres prane. Ai i shihte kurrizin, supet
    e imeta, pardesyne e erret si per varrim, qe ia
    mbulonte paksa cizmet. Ecte, ashtu e
    hajthme, ndjellese. Sic qe zhgenjyer ne
    femijeri, kur kishte kujtuar se kishin gjetur
    nje enigma – “nje ndricues enigmash” thuaj
    me mire e jo nje copez dru te kalbur – qe ia
    flaken, se nuk e ndante nga vetja e s’donte te
    bente gje tjeter, vecse ta shihte ne terr, tani
    pati druajtje te nxitonte per te arritur gruan
    perpara e ta keqyrte ne ishte e re, se i kishte
    ndodhur neper bulevarde te pershpejtonte
    hapat, i joshur nga ndonje trup i bukur
    femre, e statujte e tera, me ate ujevaren e
    nderprere te flokeve, dhe te zbulonte ndonje


    _____39_____

    të shkuar në moshë, sirenë të dalë ne pen-
    sion, megjithatë me hijeshi te mbetur,
    durohej, le t'i kishte perënduar koha e
    dashurisë, por jo t'i shpifej ndonjë mashkull a
    trashedental, pale, që mund të buzëqeshte me
    qëllim. Ndërsa ngutej, ndjeu një bërryl të
    lehtë në ijë, por s'i dhembi. Nuk e kuptoi në i
    shkeli këmbën dikujt apo ia shkelën, dëgjonte
    zemrën që i rrihte fort, aq sa mund t'ia
    dëgjonin të tjerët, e kaloi dhe një qenie tjetër
    me dy këmbë dhe në cep të syrit i vagëlloi
    dritë hëne dite. E ktheu kokën pakëz. Pa
    profilin e femrës. Cipa e lëmuar, e dëbortë. E
    bukur, tejet e bukur! Nga shkaku i dashurisë
    së tepërt, që aq shumë do të ketë bërë në jetë,
    dhe dukej e pangopur, pra do të bënte ende.
    Qerpikë e gjatë e të drejtë s'duhej të ishin
    artificialë, ashtu të palëvizshëm, i ndjeu t'i
    shponin shpirtin.
    -Ke cigare? - e pyeti ajo me një zë
    të bardhë zambakësh.
    - Po, po, - nxitoi të nxirrte paketën, - mbaje të
    gjithë, - belbëzoi.
    - Nuk tymos nga ky lloj, por do të marr një, sa
    për tani.
    Vuri cigaren në buzë. Ai ia ndezi. Flaka e
    shkrepëses rrezëlliu edhe te flokët. Po
    shikonte gojën e gruas, e mrekullueshme për



    _____40_____

    një puthje, qoftë dhe në varrim.
    - Ju lutem, ju jap një cigare tjetër, dy, pesë,
    por lërmëni ta vazhdoj unë tuajën. Nuk duroj
    dot, kur shoh filtrin që është bërë me të kuq
    buzësh. Dua ta ha. Me një cigare të tillë
    digjet bota.
    Grauaja pranoi. Ia dha cigaren e saj pa
    buzëqeshur, me një vështrim të natyrshëm,
    dinak. Mori cigaren tjetër. Thonjtë e saj të
    gjatë, artificialë sigurisht, kishin ngjyrën gri
    të ditës sikur sapo ta kishin çjerrë, dhe nga
    nje pikël të fortë manikyri të kuq. Ndërkaq
    mërmëriti:
    - Edhe unë ju dua...
    - Pas varrimit, - këmbënguli lehtë burri, -
    hamë darkë bashkë, shpirt!
    - Të shpresojmë, - psherëtiu gruaja.
    Pastaj iu bë sikur thyheshin pjata me
    rrapëllimë të shurdhët, gota, servise,
    qirimbajtëse. Pse, pjatat që shtroni nëpër
    dreka mortore, përdorni edhe në dasma?
    Mëkat! Thyejini të gjitha, digjeni restorantin!
    Kujdes nusen, po vdes!...


    _____41_____

    XIV


    i dukej e mangët gjithçka, ndoshta
    përgjithmonë, katastrofë, nëse s'do të arrinte
    andej nga Kreu për t'i vënë supin e vet
    arkëmortit. Nga larg e kishte parë si mirazh
    mallëngjyes dhe nuk mbahej mend se sa
    kishin ecur. Atje, atje duhej të mbërrinte.
    Pa atë peshë do të ndihej edhe vetë i papeshë,
    i lehtë, fluturak, i kollajrënshëm. Te Kreu me
    çdo çmim, të mbartte dhe ai, me të paktët,
    arkë e hatashme, lavdidhënëse. Aty të
    kërrusej. Sado rrallë dhe ngadalë, ata që e
    mbartnin, duhej të ndërroheshin. Ndryshe
    s'kishte kuptim. Kjo është logjika e gjërave.
    Ja, ja, ky njeriu pranë duhet të ketë qenë në
    krye, shih si i mban supet shtrembër. Njërin
    e ka më të ulët prej peshës së dikurshme.
    Ende e ndien. Dhe mburret me atë sup të
    zgërlaqur, gungen në kurriz. Kreu më takon
    edhe mua. Për ate kam ardhur.
    Ndryshe s'kam pse ndjek nga pas një
    arkëmort.
    Çdo varrim, ashtu si shteti, ka pjesën e vet
    irracionale. Ku i kishte dëgjuar sentenca të
    tilla pa kuptim, përveçse andej afër fundit, ku
    përfliten jo vetëm mesi dhe Kreu i funeralit,
    por e gjithë bota? Sa më përpara bënte, aq
    Ndryshuar pr her t fundit nga Fiori : 19-10-2005 m 15:27

  6. #46
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    19,386
    Faleminderit
    42
    31 falenderime n 22 postime
    panorama


    --

    burgu politik
    interviste

    Visar Zhiti, poeti q u dnua pr fjaln e lir


    N burg m oi Lidhja, jo Dritro Agolli

    Zhiti: Poezin Dielli i dyt e lidhn me Enverin


    Manjola Bregasi
    Visar Zhiti ishte vetm 26 vje kur n nj rrug t Kuksit u ndal nga operativi i zons, i cili i bri t ditur se ishte i arrestuar. Akuza: Agjitacion dhe propagand me qllim prmbysjen e pushtetit popullor dhe e gjith kjo e shprehur n vargjet e tij poetike.

    Pikrisht ai, famkeqi plenum i katrt, q sapo kishte prfunduar po krkonte koka turku edhe n botn e artit. Pr t plotsuar dshirn e diktatorit komunist n luftn kundr imperializmave t huaja, ndoshta nuk ishte edhe aq e vshtir. Pas vrejtjeve dhe rishikimeve q i ishin br n Lidhjen e Shkrimtarve vllimit t tij t par me poezi Rapsodia e jets s trndafilave, msuesi i ri nuk e kishte imagjinuar kurr q puna do t vinte deri n arrestim. Ai asnjher nuk kishte shkruar me paramendimin pr t prmbysur pushtetin apo pr ta kundrshtuar at, por e kishte par poezin si shprehse t realitetit dhe bots s tij t brendshme, n prpjekje pr t krkuar m t mirn. Pas gjyqit me dyer t hapura q u zhvillua n qytetin verior t Kuksit, Zhiti u dnua me 10 vjet burg dhe u kthye tashm nga nj kundrshtar i krijuar n nj kundrshtar real t diktaturs.
    Zoti Zhiti, ju keni nj shprehje me an t s cils e cilsoni poezin si prostitut dhe shenjtore njkohsisht? Si nisi marrdhnia juaj me t?
    N fakt dshira ime pr t shkruar ka qen e hershme, por pr nj marrdhnie t vrtet me poezin mund t flas n kohn q isha student n Universitetin e Shkodrs dhe botova poezit e para n shtypin qendror t asaj kohe. Kam prshtypjen se trhoqa vmendjen pr mir dhe pata guximin t dorzoj edhe nj libr me poezi pr botim. Libri u prit mir dhe u vendos t botohej shum shpejt. Por m par u mbajt plenumi i katrt. Enver Hoxha dha porosi t tmerrshme, q t ndshkoheshin imperializmat, t ndshkohej fryma evropiane q po futej n at koh. Pr kt arsye u dha urdhr q t rishikoheshin t gjitha botimet. Pas rishikimit libri im u cilsua me gabime t rnda ideore, nxirje t realitetit, dekadentizm. Ma dhan pr ta rishikuar.
    far motivesh kishin poezit e prmbledhura n at vllim q ju kushtoi 10 vjet burg?
    Kto poezi, t cilat fatkeqsisht nuk i kam m, i prmblodha n nj vllim me titullin Rapsodia e jets s trndafilave. Un nuk mund t them se ato ishin trakte kundr qeveris. Nuk kisha ndrmend t bja prmbysje me poezit e mia, por doja t pasqyroja gjendjen time n at realitet, ku edhe mund t kishte dshprim, por gjithmon pr ti br gjrat m mir. Por ekspertt i analizuan, duke u shprehur se aty kishte gjuh metaforike kundr qeveris, p.sh. n nj prej poezive t mia un krkoja nj diell t dyt, q t sillte m shum dashuri mes njerzve. Por sipas ekspertve ne kemi vetm nj diell q sht partia dhe duke krkuar nj diell t dyt, ti krkon nj parti tjetr. N nj poezi tjetr t titulluar Sfinksi, t ciln e kisha shkruar q kur kisha qen student, flitej pr sfinksin q qndron krenar mbi shkrettirn dhe sipas ekspertit n kt metafor shprehej qndrimi kundr Enver Hoxhs. T gjitha kto do t prdoreshin m pas n dosjen time si argument, q un isha armik dhe doja t prmbysja pushtetin popullor n Shqipri.
    Kush ishin kta ekspert dhe kush i przgjidhte?
    Ishin redaktort e shtpis botuese Naim Frashri dhe antar t Lidhjes s Shkrimtarve. Sa pr przgjedhjen q u bhej, tashm dihet ky institucion fantazm, me emrin famkeq Sigurimi i Shtetit...
    Ndoshta do t ishin me interes emrat e disa prej tyre...
    I di, por nuk mendoj q sht rasti ti prmend. Madje personi q m akuzoi dhe firmosi aktakuzn sot ka nj pozit mjaft t mir.
    Dhe cila qe prgjigja q erdhi pas rishikimit?
    Libri u konsiderua edhe m keq dhe ky ritual u prsrit tre her. Ata mendonin q e bja qllimisht, derisa ndaj meje u mor masa ekstreme dhe m arrestuan.
    Ku ndodheshit n momentin e arrestimit dhe a ishit ndjer t rrezikuar m par?
    N at koh un kisha prfunduar shkolln dhe isha emruar msues n nj fshat t Kuksit. Punoja me pasion dhe nuk e kisha imagjinuar q puna do t mbrrinte deri aty, pavarsisht rishikimeve q i ishin br librit. Ishte 8 nntori i vitit 1979. E kujtoj mir kt dat, sepse me ligj nuk lejohej t bheshin arrestime n dit festash, prve rasteve flagrante, p.sh. atentatorit apo shkelsit t kufirit. Kjo imja mund t priste edhe datn 9 edhe datn 7. Por e bn pikrisht n kt dat, pr t br buj n t tilla raste. Isha n Kuks at dit, n rrug, ku m ndali operativi i zons s bashku me nnkryetarin e degs s Kuksit, t cilt m than:
    Arrestohesh pr agjitacion dhe propagand.
    Kt pun kam, iu prgjigja, t bj agjitacion dhe propagand, sepse jam msues, pr kt paguhem.
    E ke br kundr shtetit, u prgjigjn ata.
    Nuk di ta kem br nj gj t till, vazhdova un.
    E ke br dhe kt e vrtetojn poezit e tua.
    Gjat ditve t hetuesis m bnin pyetje nga m t ndryshmet n lidhje me poezin, far kisha dashur t thosha dhe pse kisha shkruar n at mnyr.
    Kush i bnte kto pyetje?
    Shefi i hetuesis n Kuks. Zakonisht hetuesia bhej natn. Flinim n dysheme me minj npr kok npr trup, me kujdesin pr t mos shkelur mizat e dheut. T zgjonin natn me nj izme polici tek koka dhe pas gjith ksaj masakre flitej pr poezin.
    Megjithat rekomandimi kishte ardhur nga redaktort e shtpis botuese dhe Lidhja e Shkrimtarve.
    Kush ishte kryetar i Lidhjes?
    Kryetar ishte Dritro Agolli, por nuk ka firmosur ai, e ka br tjetrkush akt-ekspertizn.
    Sa koh zgjati hetuesia?
    Qndrova plot nnt muaj n hetuesi dhe m pas dola n gjyq n vitin 1980. N dosjen time nuk u mor n konsiderat aspak puna e mir q kisha br n arsim, madje e cilsuan si nj prpjekje pr t mbuluar armiqsin. Aty u shfrytzua edhe biografia jo e mir politike e familjes sime.
    Cilat ishin arsyet e ksaj biografie jo t mir?
    S pari im at, q nuk kishte luftuar me arm kundr pushtuesit, megjithse kishte shum miq partizan dhe ka shum elegji pr t vrart, por ka njkohsisht edhe shum elegji pr t vrart nga partizant vet. Ndrkoh xhaxhai im ishte pushkatuar pa gjyq. Ai, ashtu si edhe im at kishte mbaruar Normalen e Elbasanit. Rrinte me bektashinjt dhe ishte kundr regjimit q u instalua, madje kishte menduar t bashkpunonte me grupin e deputetve. Duke u kapur, ata me sa duket kan nxjerr edhe emrin e tij. N vitet 1946-1947 ai punonte n trevat e Tomorrics, u arrestua dhe u asgjsua. Sot e ksaj dite sht pa varr. Mendohet se atje ku sht hedhur, sht ngritur ndoshta Kombinati i Tekstileve Mao ce Duni i Beratit. Ndrkoh nj xhaxhai im mori pjes me arm n dor n Lvizjen Nacionallirimtare, ndonse m pas u zhgnjye. Gjyshi ishte i pasur pr kohn, kishte toka dhe kullota t mdha, kishte trashguar edhe toka n Selanik t Greqis dhe n kohn e mbretris merrte qira prej tyre. Kjo bri q gjyshi t konsiderohej i pasur, gj q ishte gabim, sepse i takoje nj sistemi ku nuk duhej t kishe asgj, madje as veten. Kur njerzit kishin dika ishin t paplqyeshm. U rrita nn trysnin e nj biografie jo t mir politike pr kohn.
    Le t kthehemi te gjyqi. Cila ishte rrjedha e tij?
    Gjyqi u b i hapur dhe me ftesa sikur t ishte koncert. Njerz q shtyheshin dhe prplasnin dyert t entuziazmuar. U mundova t mbrohem vet, duke u thn se ato ishin poezit e mia dhe kshtu e kam menduar.
    Ke dashur t prmbyssh pushtetin dhe je n vijim t asaj strategjie t pararendsve t tu, ishte prgjigjja. Me aktakuzn pr agjitacion dhe propagand n vitin 1980, u dnova me 10 vjet burg. Nga Kuksi m solln n burgun e Tirans, q ishte kaush dhe mblidheshin t gjith t dnuarit, t cilt m pas drgoheshin n kampet e puns. T moshuarit dhe t paaftt oheshin n Ballsh, ku vdisnin nga uria. Ne na uan n Spa, sepse ishim t rinj dhe t fuqishm pr t shtyr vagont, q nxirrnin minerale.
    Cila ishte gjendja n burgun e Spait?
    N Spa gjeta gjith Shqiprin, kishte ish-ministra, mjek, profesor, analfabet, t mendur, kngtar, si ishte Shqipria nj burg i madh, burgu ishte nj Shqipri e vogl. N minier punonim me tre turne, pa t diela, pa pushim dhe mbushnim vagont me minerale. Norma ishte e lart dhe m shum se sa pr riedukimin n ishim skllevr dhe ai shtet q kishte n themel shprblimin sipas puns, ai merrte punn ton t padmshprblyer edhe sot. Po ta konvertojm, norma ishte e barabart me mbushjen e karroceris s nj makine me rimorkio. Ishte i vetmi vend ku njerzit kur ndrronin turnet prshndesnin: Dali gjall. Shum shok mbetn t vrar nn minier, por edhe ata jan pa varr, sepse as t vdekur nuk i oheshin shtpis.
    Lejohej t lexonit n burg?
    Lejoheshin vetm librat e botuar n Shqipri. Lexoja shum, jo pr t prfituar nga ata libra, por pr t shptuar nga ajo tortur atje, t paktn pr disa aste nuk isha m n burg. Megjithat, pr t qen realist kishte edhe ndonj libr t mir. Ndrkoh me shokt shkmbenim edhe letrat tona, ato q ne i shkruanim fshehurazi, sepse nuk ishte e lejuar.
    far ju shtynte t shkruanit?
    Un shkruaja sepse dshiroja t lija nj dshmi. Ndrkoh kt dshmi doja ta forcoja instinktivisht. Pra, bja nj lloj ditari shpirtror. N thellsi sekreti ishte tjetr, m shum sesa hallin e nj dshmie kisha nevoj t krijoja emocionin e bukur. Dhe kjo m bri mjaft mir. Ndaj them q poezia ishte prostituta q m denoncoi, q m futi n burg, por njkohsisht ishte shenjtorja q m mbajti gjall atje shpirtrisht dhe mendrisht. Shkruaja dhe fletoret ua jepja shokve, t mi q ti ruanin sepse ne q kishim br shkoll kontrolloheshim m tepr nga policia. Un u jam shum mirnjohs miqve t mi, q i merrnin shkrimet tona dhe i fshihnin her npr opinga, her te kashta e dyshekut dhe her npr ushqime. U jam mirnjohs atyre njerzve q n kt mnyr u bn edhe lexues. Aty shpikm autorin, aty shpikn edhe lexuesin e ndaluar, q po t kapej dnohej po aq apo ndoshta edhe m shum se sa ai q i kishte shkruar.
    Sa t burgosur qndronin n nj dhom t kampit?
    N kamp ishte nj dhom e madhe, ku ne flinim n tre radh krevate dhe radha e tret ishte shum afr tavanit dhe atje ku takonte arkitrari mund ta kishe gati mbi hund, aq sa t krijohej ideja se po flije brenda n nj varr, nn betonin e tij. Ishim 50 vet n nj dhom, 50 pal kpuc t shqyera t grisura, izme t prera, nallane, 50 pal pece t prbaltura, smundje dhe kollitje, ndrkoh q policia fare mir t vinte dhe t zgjonte: Prse nuk i ke vn kpuct n vij t drejt, do t shkosh n biruc pr nj muaj.
    A kishit mundsi takimi me familjart?
    Me rregullore ishte nj her n 15 dit, por duke qen se familja ishte larg, vinin nj her n muaj.
    Po familjart patn probleme nga dnimi juaj?
    Dy vllezrit e mi u larguan nga puna. Njri ishte n arsim dhe vazhdonte me korrespondenc shkolln e lart, iu ndrpren t dyja: tjetri ishte ekonomist dhe vazhdonte ekonomikun me korrespondenc, edhe atij iu ndrpren t dyja.
    Ku i uan?
    Njrin puntor n lla, n tokat e vdekura ku ndrtohej nj fshat i ri, kurse tjetri n ferm, n perimore, n serrat e domateve.
    Kur dolt nga burgu?
    Si thash, u dnova me 10 vjet burg, por pas vetvrasjes s Mehmet Shehut na u ngjall shpresa se mund t liroheshim. N vitin 1985 vdiq diktatori dhe nuk kishte m ridnime. N at periudh u bn dy amnisti. Un nuk munda t dilja menjher, se kto amnisti ishin pr dnimet e vogla, por prfitova ulje dnimi dhe pasi kisha br gati 8 vjet dola.
    Keni takuar ndonj nga personat q ju akuzuan n at koh?
    Po i takoj, jo vetm akuzuesit, por edhe polict e oficert. Kam pir edhe kafe me ta. Nj pjes ngren supet, duan t justifikohen, nj pjes jan t penduar q bn aq pak ndaj nesh, donin t bnin m shum, q t mos kishim mundsin t ngrinim kok dhe tu tregojm t tjerve nj mkat.



    Provokimet e antarit t sindikatave n hetuesi

    Ishte br e zakonshme q n qelit e hetuesis t futeshin her pas her edhe njerz t policis, apo t paguar prej tyre, me qllim rrmbimin e informacionit. Dhe Visar Zhiti nuk kishte si t bnte prjashtim nga ky rregull. Ishte 26 vje n at koh, ndrsa tjetrit q hyri n qeli dhe ndenji nj muaj e gjysm me t nuk arrinte tia prcaktonte moshn, ndonse dukej disa vite m i madh. Shoku i qelis rrfeu menjher q ishte kapur n kufi, sepse donte t arratisej dhe nuk i plqente aspak Shqipria, por ishte kapur dhe diktuar nga qent roje. N bashkbisedim me t, poeti e ka pyetur pr shenjat e kafshimit, por skishte par gj, megjithat nuk ka dyshuar. Tepr i iltr n bisedat e tij, provokatori ka hyr shum shpejt n tem me pyetjet pr poezin: prse ke shkruar n at mnyr, kush ka shkruar tjetr si ti, e pyetje t tjera t ktilla. Megjithat, i burgosuri tjetr nuk dukej dhe aq i vuajtur, sepse shpesh hetuesit nuk e merrnin pr ta pyetur, por pr ti dhn pr t ngrn njeriut t tyre. Megjithat un nuk dyshova, sepse nuk mendoja q kto gjra t ishin t vrteta, aq m tepr n vendin tim, tregon ai. Dhe gjat ktyre bisedave, n ditt dhe nett e qndrimit brenda qelis, krejt rastsisht poeti do ti citonte bashkvuajtsit t tij, vargjet e Nikolas Gilen, prkthyer nga Petro Marko. Ishte nj poezi ku poeti vajtonte nj nn: E gjora Dona Maria/ e mjera q sdi gj/ biri i saj gjarpr/ pa z paguhet nga policia..., ndoshta kto fjal e vun n dyshime provokatorin ose ndoshta shrbimi i tij ishte kryer me sukses. Pas nj muaji ai u lirua, ndrsa poeti u drgua n burg. Megjithat, pa dyshuar ai e krkoi shokun e qelis mes t burgosurve t tjer. Kishte emrin dhe vendbanimin e tij real. Ishte nga Shn Mria e Kuksit. Aty, nga t burgosurit e tjer msoi q ai njeri ishte me sindikatat dhe nuk ishte kapur n kufi. N hetuesi e kishin thirrur pr nj librez pune t falsifikuar dhe me sa duket pr shrbimin q bri u lirua.



    Poezia e vrar e nj poeti t ndshkuar

    Visar Zhiti lindi n vitin 1952, n qytetin e Durrsit, ku kaloi fmijrin dhe kreu nj pjes t shkolls fillore. I ati, pr qndrimin e tij nacionalist dhe pr shkrimet pacifiste n nj koh t ashpr, ishte pushuar nga arsimi dhe kishte kaluar puntor krahu, q rregullonte rrugt e Durrsit apo shkallt q t onin n amfiteatr. Por fal talentit, ndihms s miqve dhe nevojave t kohs, kaloi si msues dhe aktor n qytetin e Lushnjs, ku u shprngul e gjith familja. Aty ai do t bhej nj nga themeluesit e estrads s ktij qyteti. Pikrisht n kt qytet Visar Zhiti do t prfundonte shkolln e mesme. Duke prfituar nga nj zbutje e prkohshme e lufts s klasave, ndryshe nga dy vllezrit m t mdhenj, arriti t fitoj nj t drejt studimi n Universitetin e Shkodrs, dega Gjuh-Letrsi. N vitin 1979 arrestohet dhe dnohet me 10 vjet burg pr agjitacion dhe propagand, t shprehura n poezit e tij. Del fal nj amnistie n vitin 1987 dhe kthehet n qytetin e Lushnjs, ku siguron pun n fabrikn e Tullave, por pa t drejt elektorale, pa t drejt profesioni dhe pa t drejt botimi. N vitin 1990, me ndryshimin e sistemit politik n Shqipri u angazhua me lvizjen demokratike dhe punoi n gazetn e par opozitare. Pasi Partia Demokratike fitoi zgjedhjet punoi pr disa koh n shtpin botuese, Naim Frashri dhe m pas n Parlamentin shqiptar. N vitin 1995 drgohet n ambasadn shqiptare n Rom. N vitin 1996, kandidon n rrethin e Lushnjs dhe zgjidhet deputet. Nj vit m pas u drgua srish n ambasadn shqiptare n Rom, ku qndroi deri n vitin 1997. Pas ngjarjeve t ktij viti u kthye n Tiran ku sht edhe sot, i papun. Ka botuar nj sr librash n poezi dhe proz ku prmendim: Kujtesa e ajrit (vllim me poezi), Hedh nj kafk n kmbt tuaja (libr me poezi t burgut), Mbjella e vettimave (vllim poetik i botuar n Shkup), Kmba e Davidit, Funerali i pafund (romanin) Perndia mbrapsht dhe e dashura (roman) etj. Si shkrimtar, Visar Zhiti sht vlersuar me disa mime n Shqipri e jasht saj dhe sht prkthyer n disa gjuh. Emri i tij sht si z m vete ne Enciklopedin e Madhe italiane. Esht antar i akademis Alfonso Grasi n Itali.

  7. #47
    Evidenca Maska e RaPSouL
    Antarsuar
    09-03-2006
    Vendndodhja
    Tetov
    Postime
    17,462
    Faleminderit
    6
    5 falenderime n 4 postime

    Funerali i pafundm i diktaturs shqiptare n rumanisht

    Pr intelektualin, nuk sht e vshtir t hedh n letr vitet e tmerrit. Mjaft t grmoj pakz n kujtesn ende t brisht, pr t rizgjuar eksperienca t trishta, t dhimbshme. Doli kto dit n qarkullim n Bukuresht, romani i shkrimtarit Visar Zhiti, "Funerali i pafundm". Romani i botuar nga Shtpia Botuese "Leda", sht prkthyer n rumanisht nga Luan Topiu, redaktor t librit jan Antonia Cacso, referent shkrimtari Liviu Lungu, kopertina sht realizuar nga Andrea Apostol. Kopertina e librit shoqrohet me thnie t Robert Elsie, Elio Miracco dhe Kevin Higgins pr veprn e Visar Zhitit. Nj nga referentt e librit, shkrimtari rumun Aurel Maria Baros do t shprehej pr romanin e Zhitit se botimi i tij n rumanisht prbn nj ngjarje t vrtet kulturore. Shkrimtari rumun do t shprehej: "sht nj epope e vrtet e kalvarit t nj shoqrie, q i sht nnshtruar "nj marshi funebr" diktatorial, drejt nj ideali t smur. N thelb, nj histori e rnd, por plotsisht reale, nj histori e marshimit t verbr, nj histori e prbr prej ngjarjesh domethnse, tragjike dhe tragji-komike, nj metafor e jashtzakonshme e "turms" s trhequr n mnyr obsesive n nj rrug q nuk gjen fundin. Marshi sfilits, n t cilin njerzit jan t shtyr nga forcat shtypse (kto mbeten sinonime), sht e shoqruar me ngjarje q ilustrojn absurditetin e gjendjes, her n linja karikaturale, her me shije humori, her quasi-tragjike dhe madje lirike". N romanin e Zhitit, diktatura shfaqet lakuriq, me gjith pamjen e vet tragjikomike, sa t frikshme, aq edhe groteske. N ndihm i vijn ngjarje t jetuara, por edhe syri i holl i vzhguesit.


    Panorama
    Sui generis

  8. #48
    Super Moderatore Maska e shigjeta
    Antarsuar
    16-04-2002
    Postime
    5,085
    Faleminderit
    112
    122 falenderime n 102 postime
    Po qe se akoma nuk e keni lexuar romanin e Visar Zhitit Funerali i pafundm, nxitoni t gjeni nj kopje. Po qe se libri nuk sht m n qarkullim, i shkruani botuesit menjher q t botoj kopje t tjera, mundsisht sa m shum. Po qe se ribotimi do t marr koh, m shkruani q tju drgoj kopjen time.

    Sa m hert q ta lexoni kt vepr, aq m shum do t prfitoni. Sa pr sqarim ky roman nuk sht argtues. Megjithat, pavarsisht nga kjo ose m sakt, pikrisht pr kt gj, ju duhet ta lexoni kt libr dhe sa m par. Po qe se nuk e ndiqni kshilln time, ka t ngjar q pa dijenin tuaj, ju do t vazhdoni t jeni pjestar sonambulist t nj funerali, t cilit ju ngjitet ndoshta q kur lindt. Ndoshta ju keni lindur n kt funeral. Ndoshta ky sht funerali juaj. Ndoshta ju jeni kufoma q t tjert prcjellin n varr. Ndoshta ju jeni kufoma dhe nj nga pjestart e korteut n t njjtn koh.

    N kt roman Zhiti na rrfen ne shqiptarve gjra q tradicionalisht nuk na plqejn ti dgjojm, shikojm dhe pranojm, veanrisht kur bhet fjal pr mkate t prbashkta.

    Si do vepr me vler, ky roman ju ofron lexuesve nj trajtim terapeutik q do ti ndihmoj ata ta njohin vetveten ndoshta m tepr se nga do libr tjetr q kan lexuar deri tani. Si nj Froid letrar, Zhiti e drejton lexuesin me mjeshtri, simpati, por disa her edhe me insistim n turneun e vshtir npr labirintet e errta t koshiencs dhe subkoshiencs. Me Zhitin, letrsia shqiptare ka gjetur nj stil t ri rrfimi q u prsos nga James Joyce dhe Virginia Woolf.

    Shkrimtar si Visar Zhiti jan shum t talentuar pr tu liruar nga burgu. Edhe kur artist t till e kryejn dnimin e merituar pr komplotet q thurin duke manipuluar fjaln, armn m t rrezikshme q disponojm ne njerzort, ata duhen flijuar me ngujim t prhershm n kulln e harress. Pr kt t fundit ne kemi merita, veanrisht kritika letrare shqiptare.

    Po qe se prisni q t informoheni nga kritika letrare shqiptare pr nj libr t jashtzakonshm si ky, ka t ngjar q t mbeteni t patrazuar n padijen tuaj edhe pr shum koh. Kritika letrare shqiptare, q tani pr tani sht n nj gjendje vegjetative, ka ende shum pr t br pr tu afirmuar si nj art i mirfillt dhe shkenc m vete.

    Kritika shqiptare do ta ngrinte n qiell kt roman, po qe se do t kishte trhequr vmendjen e kritikve n Perndim. Tani pr tani, kjo nuk ka t ngjar, sepse Zhiti nuk sht i interesuar t trajtoj tema folklorike dhe ekzotike q perndimort e interesuar pr Shqiprin dhe hapsirat shqiptare, si gjithmon, vazhdojn ti ken aq shum pr zemr. Zhiti sht shkrimtar shum serioz q di t shkruaj vetm me qllim q t trheq vmendjen dhe t siguroj aprovimin e kritiks s huaj. Disa shkrimtar shqiptar, me eksperienc apo edhe pinjoll t rinj, q me sa duket e masin suksesin kryesisht me kutin e vlersimeve t befta q vijn nga prtej Adriatikut, duhet t msojn nga dinjiteti dhe integriteti profesional i Zhitit.

    Po qe se mendoni se nj vepr e till duhet t ishte propaganduar nga qeveria shqiptare, n kohn ton kjo nuk sht m e mundur. Shkrimtart dhe artistt shqiptar trajtohen nga establishmenti politik si fmij ilegjitim t braktisur. Koha kur shteti shqiptar ta kuptoj sa e rndsishme sht t investoj pr tu krijuar artistve si Zhiti kushte dinjitoz pr t vazhduar krijimtarin, fatkeqsisht duket se sht akoma e largt.

    Megjithse n kushte jo normale, Zhiti vazhdon t shkruaj vepra, t cilat jan pasuri kombtare. Ky sht ndoshta romani m origjinal i botuar n gjuhn shqipe n dy dekadat e fundit. Qoft edhe vetm me kt vepr, Zhiti radhitet ndr klasikt e letrsis bashkkohore shqiptare. E megjithat, kjo vepr pothuajse nuk sht vn re. Edhe ato pak komente q jan br pr t, theksojn se ky sht nj roman kundr diktaturs komuniste.

    Deri diku, kjo vepr e Zhitit vrtet sht nj roman anti-diktatur. Diktatura q Zhiti demaskon pamshirshm, megjithat nuk sht thjesht ajo komuniste. Si do shkrimtar, Zhiti pasqyron n veprat e tij eksperiencn personale. Si do shkrimtar i madh, ai nuk sht rob i saj, por e prdor at si platform pr t trajtuar shtje t rndsishme q kan t bjn me kombin shqiptar. Dhe jo vetm me t.

    Romani i Zhitit prqendrohet, ndr t tjera, n shtjen thelbsore t marrdhnieve t njeriut me shtetin si nj instrument force, indoktrinimi dhe totalitarizmi. Kto tipare jan karakteristika t shtetit n do sistem shoqror, prfshir shtetet demokratike.

    Zhiti ka shkruar nj vepr origjinale sa moderniste po aq edhe postmoderniste pr nga konceptimi dhe ekzekutimi artistik, si dhe mesazhi filozofik. Ky roman mund t krahasohet denjsisht me disa nga veprat m t mira t autorve si Kafka, Orwell, Salinger, Heller dhe Solzhenitsi. Duke pasur parasysh historin e romanit shqiptar, Funerali i pafundm sht nj arritje jo e vogl pr letrsin dhe kulturn shqiptare.

    Q ky roman ka pr autor nj poet t talentuar si Zhiti e bn kt vepr edhe m t veant. Ky sht romani i par i suksesshm n shqip i kompozuar n vargje t lira q pr nga mesazhi, pasuria e gjuhs dhe thellsia e mendimit mund t barazohet me kryeveprn Toka e djerr t T. S. Eliot.

    E veanta e ktij romani-poem sht se edhe pse simbolizon jetn si nj korte kotsie (ndoshta Korteu i Kotsis do t ishte nj titull m domethns pr kt vepr), Zhiti nuk e humb besimin te njerzimi, tek vitaliteti yn si qenie njerzore pr t ngadhnjyer n situata kur arsyeja duket se ka vdekur. Zhiti gjen kuptim dhe kthen n art ant m t errta t realitetit njerzor. Si do kryevepr q prqendrohet n temn e pesimizmit, at e prshkon nj damar elegant optimizmi.

    Romani i Zhitit shnon nj arritje t re n letrsin shqiptare, pr t ciln duhet t gzohemi t gjith, veanrisht Kadareja. Pr m shum se katr dekada, Kadareja duhet t jet mrzitur n vetmin e tij. Nuk them se Zhiti sht nj Kadare i dyt. Kjo do t ishte nj pasaktsi e madhe dhe nnvleftsim i pafalshm, si pr Kadaren ashtu edhe pr Zhitin. Nuk duhet q ta masim vlern dhe origjinalitetin e shkrimtarve tan me metrin e suksesit t Kadares. Kadareja sht nj fenomen unik n letrat shqiptare. Kur t vlersojm shkrimtar t talentuar si Zhiti, nuk duhet t nisemi nga premisa q t gjejm n veprat e tyre nj Kadare t dyt. Ne nuk na duhet nj Kadare i dyt. Asnj vendi dhe asnj letrsie nuk i duhen klone letrare.

    Kur kjo vepr t prkthehet n gjuht kryesore evropiane, veanrisht n gjuhn angleze, Zhiti me t drejt do t konsiderohet si nj shkrimtar premtues bashkkohor. Me shkrimtar si Kadareja dhe Zhiti letrsia shqiptare dhe ajo ballkanike prfaqsohet edhe m denjsisht n bot.


    Gzim Alpion - "Tirana Observer"
    Mos shkruaj gj kur je me nerva, sepse, ndrsa plaga e gjuhs sht m e keqe se e shpats, mendo ka mund t jet ajo e pends

Faqja 3 prej 3 FillimFillim 123

Tema t Ngjashme

  1. Etimologji sipas Nezir Myrtes
    Nga ZANOR n forumin Gjuha shqipe
    Prgjigje: 10
    Postimi i Fundit: 24-04-2014, 20:38
  2. Armiqte e gjuhes shqipe dhe triumfi i saj.
    Nga detiad n forumin Gjuha shqipe
    Prgjigje: 69
    Postimi i Fundit: 04-06-2009, 09:53
  3. Letrsia shqiptare: probleme teorike-kritike n gjykimin e vlerave letrare
    Nga Kosovari_78_Ca n forumin Enciklopedia letrare
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 25-01-2005, 15:56
  4. Gjergj Fishta, per gjuhen dhe shkollen shqipe
    Nga Albo n forumin Gjuha shqipe
    Prgjigje: 1
    Postimi i Fundit: 28-12-2002, 00:18
  5. Konferenc ndrkombtare pr shqipen standarde
    Nga Beqari002 n forumin Gjuha shqipe
    Prgjigje: 1
    Postimi i Fundit: 15-11-2002, 14:08

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •