Close
Faqja 1 prej 2 12 FunditFundit
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 20 prej 21

Tema: Sami Frashri

  1. #1
    Super Moderatore Maska e shigjeta
    Antarsuar
    16-04-2002
    Postime
    4,779
    Faleminderit
    108
    177 falenderime n 153 postime

    Sami Frashri

    Sami Frasheri ka lindur ne 1 Qershor 1850, ne Frasher te Permetit. Ai ka qene ideologu kryesor i levizjes kombetare shqiptare, dijetar, shkrimtar dhe publicist. Sami Frasheri ishte zoterues i disa gjuheve te huaja si turqisht, italisht, frengjisht, latinisht, greqishten e re dhe te vjeter, arabisht dhe persisht. Sami Frasheri drejtoi disa nga revistat e para ne gjuhen shqip Drita dhe pastaj Dituria (Stamboll 1884 1885) ku shkroi nje varg artikujsh. Hartoi librat Abetare e gjuhes shqipe (1886), Shkronjtore e gjuhes shqipe (gramatika) dhe Dheshkronje (Gjeografia 1888). Ai ka shkruar Shqiperia cka qene, ceshte e cdo te behet botuar me 1889 ne Bukuresht. Sami Frasheri hartoi dhe nje fjalor te gjuhes shqipe qe mbeti i pabotuar, la gjithashtu ne doreshkrim nje permbledhje kengesh popullore shqiptare.
    Eshte autor i fjalorit normative te gjuhes turke (Kamus-i turki, 1901) I cili ruan vleren e vet te madhe edhe ne ditet e sotme. Fjalori Kamus-i turki permban mbi 40 mije fjale e shprehje gjuhesore. Samiu eshte gjithashtu edhe autor i disa fjaloreve dy-gjuhesh frengjisht-turqisht, turqisht-frengjisht dhe arabisht turqisht.
    Sami Frasheri ka shkruar edhe drama e romane ne gjuhen turke. Vepra me e rendesishme eshte Besa, botuar ne 1875, dhe vene ne skene ne teatrin perandorak ne Stamboll.
    Sami Frasheri ka dhene kontributin e tij edhe ne fushen e gazetarise. Ai ka bashkepunuar me shkrime dhe ka qene redaktor dhe kryeredaktor ne disa gazeta Sabah (Mengjesi 1876) dhe Hafta (Java).
    Ne punen krijuese te tij, zene vend edhe perkthimet, e kryesisht ato nga frengjishtja. Bibloteka e tij personale kishte 20 mije vellime. Sami Frasheri vdiq ne Stamboll ne 1904, duke lene me doreshkrim 11 vepra, krysisht nga fusha e gjuhesise dhe letersise.

    Me poshte jane disa fjale te urta nga Sami Frasheri

    Po te bjere ne det nje pike uje, nuk thahet

    Mejtimet me te larta gjenden ne fjalet me te shkurtra


    Ne vend qe te shesesh dituri dhe zotesi, perpiqu ti fitosh ato

    Njerezit jane te njejte para natyres, edukata i ben te dallohen


    Nuk ka gje me te lige se perqeshja, sepse prek te miret me shume se te liqte

    Njollat qe na ngjiten ne trup, lahen me uje, njollat e shpirtit ska gje ti pastroje


    Mos shkruaj gje kur je me nerva, sepse, ndersa plaga e gjuhes eshte me e keqe se e shpates, mendo ka mund te jete ajo e pendes

    Kot perpiqet mendja, kur nuk mund te arrije graden e larte te ndjenjave te zemres


    Per ndryshimin e dickaje nuk ka asgje me te afte se koha
    Mos shkruaj gj kur je me nerva, sepse, ndrsa plaga e gjuhs sht m e keqe se e shpats, mendo ka mund t jet ajo e pends

  2. 2 antart m posht falenderuan shigjeta pr mendimin e shprehur n kt postim:

    bsdev (03-03-2017)

  3. #2
    Super Moderatore Maska e shigjeta
    Antarsuar
    16-04-2002
    Postime
    4,779
    Faleminderit
    108
    177 falenderime n 153 postime
    Goja kalon kufirin, demin e paguan mendja.

    Ai qe pelqen veten e tij, nuk pelqehet nga askush.

    Hipokrizia eshte helmi me i rrezikshem.

    Mos u tremb nga shuplaka e mikut, duhet te kesh frike nga levdata e armikut.

    Peri i ngateruar, nuk zgjidhet duke u ngutur.

    Genjeshtra smund ta mund kurre, te verteten. Rruga e ngushte rrotullohet e rrotullohet e perseri ne rruge te madhe del.

    Zemra eshte nje astrolog qe nuk gabon asnjehere ne zbulimet qe ben.

    Fjala e keqdashesit eshte si qymyri: edhe kur nuk djeg sendin qe e prek, e nxin ate

    Vlera e zjarrit kuptohet ne ditet e dimrit, dhe ajo e bores ne ditet e veres.
    Mos shkruaj gj kur je me nerva, sepse, ndrsa plaga e gjuhs sht m e keqe se e shpats, mendo ka mund t jet ajo e pends

  4. Anetart m posht kan falenderuar shigjeta pr postimin:


  5. #3
    ..silent.. Maska e velsa
    Antarsuar
    05-01-2004
    Postime
    58
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 3 postime

    fjale te urta

    - Nese eshte lumturi te duhesh, eshte lumturi me e madhe te duash.

    - Njeriun e bejne te perjetshem veprat e tij.

    - Biseda linde nga mendimi, biseda pa mendim nuk eshte bisede, eshte grindje.

    - S'ka gje me te keqe se te perqeshurit, sepse me shume prek te miret se te kqinjet.

    - Bukuria e njeriut perbehet nga bukuria e fjales qe flet.

    - Shpagimi me i embel eshte te besh mire kunder te keqes qe te eshte bere.

    - Per te dashurin s'ka gje me te embel, se lotet e syve qe fshihen me doren e se dashures.

    - Arma me e mire per te mposhtur armikun eshte zemra.
    Silence is the perfectest herald of joy: I were but little happy, if I could say how much. W. Shakespeare

  6. Anetart m posht kan falenderuar velsa pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  7. #4
    !Welcome! Maska e StormAngel
    Antarsuar
    05-02-2003
    Vendndodhja
    Zurich, Switzerland
    Mosha
    34
    Postime
    6,849
    Faleminderit
    0
    22 falenderime n 22 postime

    Sami Frasheri

    Sami Frasheri

    Hyrje

    Sami Frashri sht ideologu m i shquar i lvizjes son kombtare. Si udhheqs ideologjik, demokrat, mendje e ndritur prej dijetari, ai mbetet nj nga personalitetet m t rndsishm t Rilindjes.
    Vllai m i vogl i Abdylit e i Naimit, ai lindi n Frashr m 1850, ku mori edhe msimet e para. M 1871 mbaroi gjimnazin "Zosimea" n Janin, msoi gjuh t vjetra e t reja dhe u pajis me nj kultur t gjer. M 1872 shkoi n Stamboll pr pun dhe atje u lidh menjher me patriot shqiptar, me Pashko Vasn, Jani Vreton, Ismail Qemalin, Kristoforidhin, Hoxha Tasinin etj. Samiu u dallua shum shpejt midis tyre dhe, me formimin e shoqris s Stambollit, u zgjodh kryetar i saj, ndonse ishte nga m t rinjt. Gjer n fund t jets ai mbeti udhheqsi kryesor i ksaj shoqrie.
    Samiu ishte njeri me horizont t gjer dhe dha ndihmes t shquar pr kulturn turke. Drejtoi disa gazeta turqisht, ku mbrojti edhe t drejtat e kombit shqiptar. Botoi n turqisht edhe nj varg veprash letrare e shkencore. Ndr kto jan disa vepra themelore, si: i pari fjalor i plot etimologjik i turqishtes, si dhe e para enciklopedi turke e historis dhe e gjeografis n gjasht vllime. Ai shkroi n turqisht dramn Besa me subjekt shqiptar, bri prkthime nga letrsia botrore etj.
    Veprat e Samiut n turqisht prshkrohen nga ide iluministe dhe godasin obskurantizmin fetar t Perandoris Osmane. Me to ai i sillte ndihmes t vlefshme mendimit prparimtar. Duke goditur bazat e pushtetit feudal t sulltanve ai i ndihmonte njkohsisht edhe popullit t vet n luftn pr liri, edhe popullit turk n luftn pr prparim.
    Krijimtaria e Samiut n gjuhn shqipe sht e lidhur trsisht me idealet e lvizjes kombtare pr lirim, me nevojat e shkolls e t kulturs kombtare. Pa dyshim ai sht nj nga themeluesit e saj. Pr shkollat e para shqipe Samiu botoi kto vepra: "Abetare e gjuhs shqipe(1886), "Shkronjtore e gjuhs shqipe(gramatik e shqipes,1886) dhe "Shkronja(gjeografia, 1888). Hartoi edhe nj fjalor t gjuhs shqipe, q nuk i dihet fati.
    We didn't land on Plymouth Rock, Plymouth Rock landed on us.

  8. Anetart m posht kan falenderuar StormAngel pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  9. #5
    !Welcome! Maska e StormAngel
    Antarsuar
    05-02-2003
    Vendndodhja
    Zurich, Switzerland
    Mosha
    34
    Postime
    6,849
    Faleminderit
    0
    22 falenderime n 22 postime
    Shqipria 'ka qen, 'sht e do t bhet

    sht nj nga veprat madhore t Rilindjes, manifesti politik e ideologjik i saj. U botua n Bukuresht m 1899, n prag t ngjarjevet mdha do t onin n fitoren e pavarsis. Pr kt, shqiptart duhet t ishin t pregatitur, t kishin programin e lufts dhe t ndrtimit t shtetit t ri. Duke prgjithsuar prvojn e gjerathershme t lvizjes kombtare, kjo vepr e plotsonte m s miri kt mision.
    Si tregon titulli, vepra prbhet nga tri pjes.

    Pjesa e par i kushtohet historis s kaluar t Shqipris. Qllimi i autorit sht t provoj se populli shqiptar sht nga popujt m t vjetr t Evrops, me nj gjuh nga m t vjetrat e m t bukurat, me kultur e tradita t pasura, q ka t drejt t jetoj i lir n mes t popujve t tjer dhe kombeve t qytetruara. Si shum rilinds t tjer, Samiu mbron origjinn pelazgjike t popullit shqiptar.
    Nj vend me rndsi i jep n kt pjes figurs s Sknderbeut dhe epoks s tij. Sknderbeun e cilson si nj burr q i ka shokt e rrall n histori, kurse pr epokn e tj shkruan se "sht m' bukur e m' bekuar e gjith kohrave pr vendin tn, se ather i gjith kombi ishte i bashkuar dhe u nderua n gjith botn. Kjo sht nj nga synimet kryesore t veprs; t forcoj te shqiptart ndrgjegjjen dhe krenarin kombtare.

    Pjesa e dyt jep me nota tronditse nj tablo realiste t Shqipris pas Tanzimatit. "Qysh jan sot shqiptart?-pyet Samiu me shqetsim dhe tregon se gjendja e vendit sht e mjeruar nga do pikpamje. Burimin e ktij mjerimi ai e sheh n rradh t par te zgjedha e huaj, q e ka ln vendin n varfri, padituri, dhe errsir. "Shqiptart, - shkruan Samiu, - jan robr t poshtuar(poshtruar) e t'unjur, t shkelur e t prnder(turpruar).
    Prshkrimi sht edhe m i gjall n kontrast me t kaluarn, t ciln n prgjithsi autori e idealizon. Ndaj dhe stili bhet m zemrak, vepra e patriotit vlon nga revolta kundr shtypjes kombtare. Ata shqiptar t veshur dikur me "roba t arta e t farktuar me armt e argjndta t trimris, shkruan Samiu, "Jan sot lakuriq, me nj kmish q q s'ka ku ta zr qeni. Vet edhe zaptieja e taksidari, e ngre shkopn e i rreh duke thirrur; Pagoni! E ku t gjej i ziu q t paguaj? Ather shesin kan, dhin, 't ken, edhe gjer n qeramidhet e shtpis.
    Vend t rndsishm z analiza q Samiu u bn rreziqeve q i kanoseshin Shqipris.
    Si gjith rilindsit, ai mendonte se rreziku i par Shqipris i vinte nga Perandoria Osmane, t ciln Samiu e quante
    nj t vdekur q duhej varrosur sa m par. Sa m gjat t mbetej lidhur Shqipria me kt perandori t kalbur, aq m keq do t ishte. Shteti osman dot shembej s shpejti dhe Shqipria mund t groposej n grmadhat e tij. Rreziku tjetr, mendon Samiu, shqiptarve u vinte prej lakmive t shovinistve fqinj, lakmi q i mbshtetnin fuqit imperialiste.
    Rreziqe t mdha shqiptarve edhe prej grindjeve e prarjeve midis tyre, sidomos prej prarjes fetare, gjithashtu prej padijes, prej mungess s shkollave shqipe. Kto rrethana i hapnin shteg rrezikut t asimilimit t shqiptarve prej t huajve.

    Pjesa e tret, fillon me pyetjen: "A mund t qndroj Shqipria si sht? Prgjigjja sht, jo. N prgjithsi n kt pjes Samiu paraqet programin e lvizjes pr t ardhmen e Shqipris.
    Nga analiza q u bri rrethanave politike n fund t shekullit XIX, Samiu arriti n prfundimin se rruga e vetme pr t shptuar nga zgjedha osmane dhe nga rreziku i coptimit prej shteteve fqinje ishte q Shqipria t shkputej nga Turqia menjher, para se ajo t shembej dhe shqiptart t formonin shtetin e tyre t pavarur. Autori mendonte se kjo s'arrihej me lutje, por me rrugn e lufts s armatosur. "Shqiptart duhet t'i marrin ato q duan me pahir, t'i krkojn me fjal, po t ken edhe pushkn plot.
    Si mendimtar demokrat dhe iluminist, Samiu parashtron nj projekt t gjer me ide t prparuara pr t ardhmen e Shqipris. Ai nuk e pranon iden e monarkis. Si form regjimi sipas tij, Shqipria duhet t ishte republik parlamentare q do t kishte n krye nj pleqsi. Kushtetuta e shtetit t ardhshm shqiptar q propozonte Samiu, prshkrohet nga fryma demokratike. Ideali i tij pr kt shtet ishte ideali i nj demokracie borgjeze. Si shprehs i pikpamjevet klass s re t borgjezis, ky ishte nj ideal i prparuar pr kohn, sepse ai i kundrvihej shtetit despotik osman.
    Shum i guximshm e i prparuar pr kohn ishte projekti i Samiut edhe pr zhvillimin ekonomik e shoqror t vendit. Ai krkonte t ngrihej nj industri kombtare, t mkmbej bujqsia, t zhvillohej komunikacioni automobilistik dhe hekurudhor, t forcohej mbrojtja etj. Vmendje t veant Samiu i kushtonte zhvillimit t arsimit e t kulturs shqiptare. Si gjith rilindsit, ai kishte bindjen se ajo q u duhej m shum shqiptarve ishte dituria. Pr prhapjen e saj ai krkonte nj sistem arsimi t prgjithshm e t detyrueshm pr t gjith, djem e vajza. Arsimin e donte n gjuhn amtare shqipe dhe shkolla t ishte laike, e shkputur nga kisha e xhamia, nj shkoll q t shrbente si vatr diturie dhe atdhetarizimi.
    Samiu ndrronte Shqiprin me shkolla t t gjitha kategorive, me universitet ("gjithmsime si e quante ai), me akademi t shkencave, muzeume e biblioteka.
    Si shihet, n veprn "Shqipria 'ka qn, 'sht e 'do t bhet gjeti shprehje mendimi shqiptar m i prparuar politiko-shoqror i kohs. Me kt vepr Samiu u b ideologu m i shquar i lvizjes kombtare shqiptare. Vepra e tij sht nj traktat politiko-shoqror, megjithat ajo ka vlera t mdha stilistike, nj gjuh e gjall, e shprehse. Stili i prozs s Samiut sht energjik, her polemist, her fshikullues e her me patos thirrs e mobilizues. "O burrani o shqiptar ! Zihuni me t dy duart n bes, n lidhje e n bashkim, se kjo do t'ju shptoj!
    Fraza e Samiut sht e qart, me mjete gjuhsore plot ngarkes emocionale. Mbasi ka parashtruar krejt programin e tij, ja si e mbyll veprn; "Ja qllimi yn! Ja puna jon e shenjtruar! Ja besa jon! N mes t shqiptarve t vrtet s'ka ndonj ndarje, ndonj arje, ndonj ndryshim! Jan t tr vllezr, t gjith nj trup, nj mendje, nj qllim nj bes!
    Kjo vepr solli nj ndihmes t madhe pr pasurimin e gjuhs letrare shqipe dhe pr formimin e stilit publiistik.
    Samiu vdiq n Stamboll m 1904, i prndjekur nga autoritetet dhe i respektuar nga populli dhe opinoni prparimtar.
    We didn't land on Plymouth Rock, Plymouth Rock landed on us.

  10. Anetart m posht kan falenderuar StormAngel pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  11. #6
    BluEyEsS * AnGel Maska e KoTeLja_VL
    Antarsuar
    26-08-2003
    Vendndodhja
    nel mio piccolo mondo
    Postime
    683
    Faleminderit
    0
    5 falenderime n 5 postime
    -Njeriu duhet t prpiqet t msoj do gj, jo t tregoj veten e tij.

    -M i forti i njerzve sht ai q sht i Zoti t prmbaj vetveten.

    -Shpata e grave sht gjuha e tyre, prandaj nuk e ln t ndryshket.

    -Zbavitja m e bukur pr njerin sht leximi, shoku m i mir libri.

    -Personi q do ti, ska asnj t met, fillo t mos e duash, pa shih sa t meta ka.

    -Thjeshtsia e nj gruaje sht m e vlefshme se stolit (diamantet) e t gjitha grave t bots.

    -Kush lexon shum, medeomos bhet i menur ; kush punon shum, medeomos bhet i pasur ; kush kujdeset pr higjienn, medeomos bhet i lumtur. Ai q i plotson t gjitha kto kondita, le t thot se ka br me t vrtet jet n bot.

    -Njeriu i pajisur me edukat dhe me moral t mir, n do gjendje q t ndodhet, prapseprap njeri sht.

    -Msimi m i madh n kt bot sht vshtrsia ; ska sukses ai q nuk has n vshtrsi

    -Njeriu i prsosur sht ai i cili ka bn n sy t bots mund t bj n vetmi dhe ka bn n vetmi mund t bj n sy t bots.

  12. Anetart m posht kan falenderuar KoTeLja_VL pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  13. #7
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    10-09-2004
    Postime
    2,389
    Faleminderit
    0
    5 falenderime n 5 postime

    Sami Frashri dhe grat, meditim mbi gjysmn tjetr

    Sami Frasheri, nder studiuesit me te famshem shqiptar, ka shkruar edhe kete broshure per te cilen flitet me poshte e cila fatmiresisht qenka perkthyer edhe ne shqip. Uroj qe sa me shume shqiptare ta lexojne kete liber, sepse aty mund te gjenden shume pergjigje per problemet e guas dhe paragjykimet ndaj fese Islame ne kete eshtje.



    Alma Mile (Gazeta "Shekulli")
    Q ather kan kaluar shum koh, por n thelb problemet jan po ato. Gruaja vazhdon t prbj gjysmn e popullsis s bots, t trajtohet pak a shum n t njjtn mnyr dhe t vuaj nga t njjtat komplekse. Prej shek.XIX, Sami Frashri ngre zrin. Esht i sigurt se nuk mund ti zgjidh problemet, por edhe nuk mund t hesht. Grat, kshtu titullohet libri i shkruar nga mendimtari Sami Frashri, botuar nga Shtpia Botuese Logos A. Esht nj libr i shkruar me dashuri, ku n momente t caktuara, shkrimtari e poeti, dalin mbi mendimtarin. N fakt ai e quan broshur dhe ka pasqyruar n t pozicionin e gruas, kryesisht asaj muslimane, jo vetm n Turqi, ku u shkrua libri, por edhe Shqipri e gjetk, duke i shtuar ksaj panorame dhe mendimet e tij, prparimtare pr kohn kur sht shkruar, mbi mnyrn se si ajo duhet trajtuar, mbi arsimimin, rolin q duhet t zr n familje e shoqri, etj. N nj koh kur gruaja ende trajtohej si nj mall tregu, Frashri e quan at bazn e shoqris. N librthin e tij, ai e quan shoqrin nj grumbullim familjesh, ndrkoh q prkufizimi i tij pr kt t fundit sht Familje do t thot grua (fq. 17). N mnyr t prer e quan t prapambetur mendimin e shumics, sipas t cilit edukimi, apo arsimimi pr gruan sht i dmshm. Mjerisht edhe sot ka shum prej atyre q, t msuarit dhe t edukuarit t grave e shohin t dmshm. Sipas mtimeve t ktyre njerzve, dituria e grave qnka e dmshme dhe shkak grindjesh n shoqrin njerzore! Kur bn faj nj mashkull i paditur, ia quajn padituris s tij, pasi nga i dituri nuk mendohet t dal nj faj i till. Prse nuk e prdorin kt rregull edhe pr grat?. N mnyr t argumentuar ai sjell pr lexuesin arsyet prse nj grua duhet t jet e arsimuar. Sipas tij, prej gjendjes s grave varet edhe ajo e shoqris, pasi gruaja, nna, sht edukuesja e brezave, ndrkoh q jan nj mori mjeshtrish q gruaja mund t bj, q nga ato q lidhen me dhuntit q i ka dhn Zoti, tek mjeksia. Prvese t brishta, pr t grat nuk jan qnie inferiore n krahasim me meshkujt, madje ai u vesh atyre disa cilsi q burrat nuk i kan. grat pr mendje e zgjuarsi nuk mbesin pas meshkujve, ndoshta e kan m t madhe mendjemprehtsin dhe jan m shpejt t kuptueshme. Pr t mbshtetur idet e tij, ai prmend edhe figura t njohura t artit dhe historis, si zotsin dhe suksesin e shkrimtares Zhorzh Sand, adhurimin dhe vlersimin q filozofi Kant kishte pr nnn, apo Bonapartin, i cili ka thn E ardhmja e nj fmije sht n dor t nns. N kt broshur, pa mundur t shkputet nga feja, si nj mysliman i mir, ai i kundrprgjigjet t gjith atyre q ua veshin problemet e gruas, fes myslimane. Duke cituar Kuranin ai sqaron pozicionin q Islami i ka caktuar gruas, madje ai sjell si shembuj edhe gra t njohura t historis islame, si Aishja, apo Fatimeja t cilat kan marr pjes edhe n vendimarrje politike e luftra. Ai prcjell ndr t tjera problemin e poligamis e cila aplikohet ndr myslimant. Ai shprehet kundr martess s burrit me shum gra dhe radhit nj mori t kqijash q rrjedhin prej ksaj, por e justifikon n raste t veanta. Nj tjetr shtje sht edhe ferexheja. Frashri paraqit at q thuhet n Kuran pr kt shtje, ndrkoh q t gjitha mnyrat e tjera t t veshurit, si mbulimi i fytyrs, gishtave, papuet e verdha, e t tjera si kto, i konsideron si t krijuara nga vet njerzit. Kurani urdhroi mbulesn e flokve, t krahve e t kofshve e pjesve t tjera t shtatit, ndrsa m von shton: Secila prej popullsive islame, pr mbulesn e peres s grave ka trashguar nga mbeturinat e zakoneve dhe t ceremonive t kohve paraislamike, t cilat nuk prkojn me shprehjen e sheriatit pr shtjen (fq 52). Sot, pas njqind e ca vjetsh, ndonj prej mendimeve t tij mund t jet jasht mode, por n kompleksin e tij, ky libr duhet lexuar pa dyshim nga politikbrsit.

    Arsimimi
    Edukata si nj pem
    Edukata q u jepet meshkujve sht si nj pem q mbillet pr t br hije, ndrsa t edukuarit e grave sht si t mbjellsh nj pem q bn edhe hije, edhe fryte; mirsia i vjen shoqris njerzore nga vet edukata e saj, e fryti jan fmijt e rritur me edukat.

    Familja
    Si planett rreth diellit
    Familje do t thot grua.Ajo sht shtylla e familjes dhe njhersh sht qendra e saj. Antart e tjer gjenden rreth saj si planett rreth diellit si varen prej diellit planett dhe si i ndrit dielli ata, ashtu dhe pjestart e familjes jan t lidhur me ndjenjn e saj.

    Shoqria
    Shptimi nga egrsia
    Gruaja sht themeli i shoqris njerzore, sht shtylla e moralit t prgjithshm, ajo sht lulishtja e njerzimit e, duke hyr n lidhjen e shenjt q ndrton familjen, e ka shptuar njeriun nga egrsia, duke e uar n udhn e qytetrimit

    Martesa
    Pr t mos shmbllyer me dhent
    Po tu njihet e drejta meshkujve q t marrin shum gra, kishte pr t qen nj padrejtsi e madhe, duke shembllyer njerzit me pulat e dhent. Martesa pr njerzit nuk sht vetm pr t kryer nj nevoj t natyrshme dhe pr vazhdimin e breznis, pasi ka edhe dy shkaqe t tjera kryesore e t shenjta: njri sht dashuria, tjetri sht vullneti i formimit t familjes

  14. Anetart m posht kan falenderuar [xeni] pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  15. #8
    Moderator Ilegal Maska e EverlastinG
    Antarsuar
    07-02-2004
    Vendndodhja
    Prishtine
    Postime
    39
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    Vetem per kortezi te permendi se mbreme eshte bere promovimi i librit Grate te Sami Frasherit ne Prishtine tek Hotel Iliria.

    "Kur te vdes te gjithe do te thone 'E kam njohur',
    Por ah, e verteta eshte se kurre askush nuk me ka pare"

  16. Anetart m posht kan falenderuar EverlastinG pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  17. #9
    Fisnike e LARGUAR! Maska e Zana e malit
    Antarsuar
    06-12-2004
    Postime
    808
    Faleminderit
    0
    4 falenderime n 4 postime

    Fjale e urte!

    * Mos i poshteroni njerezit e medhenj per nje a dy fjale te tyre, sespe diamanti, sado i prere shtrember te jete, eshte me i vlefshem se nje gur i zakonshem, i prere ne formen me te persosur

    Sami Frasheri
    T mos ishte feja Islame, populli shqiptar do t ishte shum m tepr n numr, por jo shqiptar-F.Konica

  18. Anetart m posht kan falenderuar Zana e malit pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  19. #10
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    23,960
    Faleminderit
    64
    760 falenderime n 623 postime
    Shqiptart gjithnj pr botn, e kurr pr vethe

    Sami FRASHERI

    Shqiptart gjithmon jan vrar' e prpjekur e kan cprkatur t tr faqen' e dheut me gjakt t tyre; po nga gjaku i Shqiptarvet t tjer kan fituar, Shqipria s'ka par nonj t mir. Shum shqiptar jan quar e kan treguar vethen n dituri e n t tjer gjrra; po me kta t tjer mburen e jo Shqiptart' e Shqipria.
    Me Pyrron' e me Aleksandrin mburen Grekrit e i quajn Grekr, Maqedonasit, q me trimrit e tyre muarr gjith botn n pak koh nuk i suall nonj t mir Shqipris, po Grekrit, q 'ishin armikt' e tyre, u ran pas e i rrethuan, edhe kta fituan nga gjaku q derdh ata. Se Maqedonasit prndan npr gjith vendet, q muarr, gjuhn e qytetrin' e Grekt e jo t tyren; q'ish shqipja. E shum' e bots edhe sot Maqedonasit i zn pr Grekr. Vrtet, t mos ishin Maqedonasit gjuha e Greqet e qyetri' e tyre do t mos kish marr dot kurr kt buj, q ka sot, edhe mbase do t kish humbur' e t'ish harruar fare; se shkoll' e Aleksandris edhe t digurit q arrin n'Egjypt n koht t Ptolemenjet, e bn gjuhn e qytetrin' e Greqet t prndahet e t dgjohet me gjith' ant t dheut. Ptolemenjt, q'ishin fjesht Shqiptart nga amria e gjith Maqedonasit lan gjuhn' e tyre, shqipen, me nj'an t haruar e t paditur e vun prpara greqishten, gjuhn' e Dhimosthenit, q ka folur aq kuntr Maqedonaset.
    Pas grekvet erdh Romant; edhe kta fituan shum nga Shiptart: trimri' e Shqiptarvet e mendj'e tyre shrbente mburjen' e Romanvet e jo t tyren. Shum njers trima e t ditur kan' arritur edhe n koht t ktyre n mest t Shqiptarvet, po bota i ka njohur si Roman e jo si Shqiptar.
    Pas Romanvet u erth radha Tyrqet. Shqiptart duke przjer me Tyrqit, kan marr an n gjith luftrat, q bnin e q fitonin kta kuntr gjith bots; edhe m t madhe n trimri e m t mirat punra i bnin Shqiptart, po emnin e kishin Tyrqit, edhe gjith bota i dinte Tyrq e njeri s'njihte si Shqiptar. M t mbdhenjt' e m t mirt' e Vezirvet t Tyrqis ishin Shqiptar, si Sinan-Pasha q ka marr Jemen e ka shpn fjamurin' e Tyrqis gjer n detet t'Indis, si Qyprilinjt q'e kan shptuar mbretrin' e Tyrqis nga nj rezik t math e e forcuan aq kt mbretri, sa van' e rrethuan Vjenn. Edhe shum t tjer njers t mbdhenj e burra tirma kan' ardhur, prej t cilve Tyrqia ka fituar shum, po Shqipria aspak.
    N kohrat e pastajme Shqiptart mysliman kan punuar e jan vrar pr Tyrqit e Shqiptart e krishten pr Grekt, pr kta dy kombe t cilt as njri as tjatri s'ua din t mirn e ja u prblejn me t keqe duke prpjekur pr humbjen' e kombit shqiptar. Boari, Xhjavella, Miauli e t tjer m t shumt' e trimave, q jan prpjekur pr ngjalljen' e pr dlirin' e Greqis, kan qen fjesht Shqiptar e jo fare Grek; po nga trimri' e tyre ka fituar shum Greqia e jo fare Shqipria. N syt e bots lftonin Greqt e Tyrqit, po n t vrtett luftonin Shqiptart' e krishten me Shqiptart mysliman.Kur muntnin' ata, fitonte Greqia; kur muntnin kta, fitonte Tyrqia; po gjaku q derdhesh nga t dy ant, ish gjak Shqiptari. Shqiptart vriten vlla me vlla, t tjer fitojn...Shqiptari e ka derdhur gjithnj gjakn pa kursim, po e ka derdhur kot; kurr Shqipria s'ka fituar nga gjaku i Shqiptarvet: gjithnj t huaj edhe armik t Shqipris kan fituar nga ay gjak i vjejtur e i derhdur pa mendim!
    Jo vetm me kordh e me gjak,po edhe me pnd e me mnt Shqiptart kan shrbtuar gjithnj t huajt. Me t mos shkruar gjuhn' e tyre jan shtrnguar t shkruajn greqisht, llatinisht, shqahisht, tyrqisht a arabisht; edhe me emnit t tyre mburen t zott e ktyre gjuhve e Shqiptart pandehen t'egr' e t paditur, gjith' i qeshin duke thn se ja u ka ngrn buallica livrn' e tyre. Po Aristoteli, m'i madh i filosofve t Greqis s vjetr, ishte maqedonas, do-me-thn Shqiptar e jo grek. Vrtet n Stagjyr, tek kalindur ishin edhe ca Greq t'ardhur, po fytyr' e Aristotelit, q shohim n'agalmt t ti edhe gjuha greqisht, q'e ka shkruar t prtuar e jo aq t drejt si dhe miqsia, q kish me Filipn, anmikn' e Greqet, e t tjera shenja tregojn se ky filozof i math nuk ish lindur prej nonjj nga Greqia, q kishin ardhur n Stagjyr, po prej nj stagjyraku vnds e ish maqedonas, do-me-thn Shqiptar i thjesht.
    N koht t Tyrqet kan' ardhur shum Shqiptart t ditur, q kan shkruar livra e vjersha turqisht a arabisht. Vetm vjershtart shqiptar, q kan shkruar vjersha turqisht jan aq t shumt sa emnat e tyre mundt t mbushin nj livr t tr. Jahja-Beu, q'sht nj nga m t mbdhenjt' e nga m t dgjuart e vjershtarvet tyrq, sht shqiptar.
    Shqiptart e kan tregua gjith jetn q jan t zott edhe me kordh edhe me pnd, edhe me trimri, edhe me mnt e me dituri, e Shqipria ka nxjerr shum njers t quar' e me nam t math, po nonj nga ta s'ka punuar pr Shqiprit' e cila ka mbetur gjithnj e varfr e e padgjuar, e me djemt' e saj mburen t tjer vende e t tjer kombe.
    sht ndodhur nj shqiptar i zoti t ngjallnj Ejgyptn e t bnj prej kti vendi t humbur' e t prishur, si ish ather, nj vnt t pasur e t ndrituar, si sht sot. Nj Mehmet-Ali, shqsiptar i pamsuar u ndoth i zoti t shptonj kshtu nj vnt t huaj e t larg, po kurr nj shqiptar s'sht ndodhur t'i bnj Shqipris nj t mir t ktill.
    P'andaj duke mbaruar kt fjal, themi prap me hidhrim zmre q: Shqiptart kan punuar gjithmon pr botn e jo kurr pr vethe. Vetm nj Sknderbe ka punuar, n kohrat e shkuara pr Shqiprin e vetm ay sht me t vrtet mburje pr Shqiprin.

    Botuar m 1899

  20. Anetart m posht kan falenderuar Albo pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  21. #11
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    23,960
    Faleminderit
    64
    760 falenderime n 623 postime
    Qysh jan sot shqiptart?

    Sami FRASHRI,

    Tham m sipr q shqiptart, duke rn n duart t tyrqet, nuk hyn n kurth si e pandehnin, e nuk'u bn ropt' e tyrqet, po shokt' e tyre, me t cilt bashk hidheshin mi kombet e tjer, rripnin e rrmbenin edhe ktheheshin n vent t tyre ngarkuar me gj. Edhe Shqipria ish e dlire e pothua me vethe.
    Kaq qint vjet shqiptart rojtn kshtu. Po kshtu rojn edhe sot? Jo, Kurr! Sot shqiptart jan robr, t poshtuar, e t'unjur, t shkelur' e t prndar shum m tepr se t tjer kombe t Tyrqis q jan m t poshtrr nga greqt, nga shqeht, nga arment edhe nga judhenjt!
    Tyrqia e ka ngritur besn nga shqiptart, nuk i beson e i vshtron si anmik e si trathtor, jo si shok e si vllezr, si i vshtronte qmoti. Sot shqiptart e mer ushtar, e mundon e e reh q t msonj gjuhn e ti, krkon t'i msonj diturin' e lufts, t ciln ay vet s'e di e t ciln shqiptari e ka msuar duke ththitur qumbshtit e s'ms. Nuk' e mson t gjorin, po e mahit e e prmnt, e mer pr tre vjet, e mban dhjet vjet nn' arm lark shtpis e lark mmdheut t ti, edhe qysh? Lakuriq, t'urt, t smur, t varfr! N luft e v t vritet kot; urdhronjs i ti, q'sht tyrk, i paditur' e i frikim, e fut n nj **** nga s'delet. I gjori shqiptar, me gjith kto, Lfton lakuriq, e i urt e me arm t meta, Lfton si dragua, e tregon trimrin'e ti e nderon tyrqit' e Tyrqin. Po a i dihet, a prblehet pr gjakt, q derth! Jo, kurr! Ushtari shqiptar, n mos vdekt n luft, vdes nga smundjeja, nga t pangrnt e nga t pamveshurit. Nga ata q ven n'ushtri fort t pake kthehen n shtpi t tyre. E urdhronjs kush bhet? Gjithnj tyrqit; gjysms' e ushtris s Tyrqis jan shqiptar, po as nj i njqintt i urdhronjset n Tyrqiu s'sht shqiptar.
    Shqiptart, q'ishin msuar t mos paguajn gj, tani jan futur nn' aq t rnda pagesa, sa s'mundin t ngren krye. Tyrqit, q jan zotrinjt, e tyre q pesqint vjet e thu, s'u kan msuar shqiptarvet, as pun, as mjeshtri as dituri, po i kan msuar t lftonj; e t rrmbejn, tani prnjehr duan t'u marrn armt e u thon: paguani! E ku t gjejn t gjort q t paguajn? S'kan t han vet. Ata shqiptar, q pak koh m par ishin t mveshur me rroba t'arta e t farkuar me arm t'ergjnta e t lara, ata a t bijt e tyre jan sot lakuriq me nj kmish, q s'ka ku ta zr qeni! Vete edhe zaptijeja e tahsildari, e ngre shkopn' e i rreh duke thirur: pagoni! E ku t gjenj' i ziu q t paguanj? Ather i shesin kan, dhin, 't ket edhe gjer n qiramidhet t shtpis! Shqiptari t haj dru pr t paguar! 0 'turp i math! 0 'e madhe e keqe! Mos e durofsh, 0 Perndi!
    Kshtu sht sot gjith Toskria edhe shum vende t Gegris. Ca vende t Gegris, q kan mbajtur armt e kan qndruar n malet t tyre t rrept, nuk jan shkelur kaq; nuk apn ushtar e s'paguajn pagesa; po edhe kta rojn si t'egr pa nonj qeveri, duke vrar prdit n mest t tyre. Edhe kta po i ha varfrija, se s'kan nonj fitim edhe vendet e tyre jan t rjepur' e t varfr. Me gjith kto, edhe qeveri' e tyrkut dit m dit po i rrethon m s'afri; rahn t'u marin armt, q t'i bjn edhe ata robr t poshtr e t dobt e t'u ncjerrn edhe lkurn!
    Shqipria q gjer dije qeverissh e urdhrohesh prej shqiptarsh, si e tham m sipr, sot urdhrohet' e qeveriset prej tyrqish t huaj e prej njers t poshtr' e t panderim, t cilt i blen vndet n Konstantinopoj me t holla e vin t rjepin Shqiprin' e shqiptart, pr t nxjerr ato t holla q kan dhn edhe aq t tjera q do t vjedhin pr vethe t tyre!
    Shqipria, sado q'sht' e varfr' e e paditur, ka njers t zott pr t qeverisur vendin e tyre, si e kan qeverisur kaq koh me nder e me t drejt. Po ktyre shqiptarve le q s'u epet pun n Shqipri, po as i len t shkelin n mmdhet t tyre t dashur! U apn nga nj cop buk pr t znn gojn e i mbajn si skllef npr m t largt ipa t'Anadollit e t' Arabistanit! Ve nonj trathtor ku t gjendet, ay sht pr nder!

    Botuar n vitin 1899

  22. Anetart m posht kan falenderuar Albo pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  23. #12
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    23,960
    Faleminderit
    64
    760 falenderime n 623 postime
    Punrat' e Prgjithime

    Sami FRASHERI,

    Pas dituris kujdes' e shqiptarvet e m'e madhe nevoj' e tyre do t jete pr punrat' t pergjithime, t cilat do t sjellin begati e pasje t madhe n Shqipri. Udht, udht' e hekurta, limanet, t hapurit' e lumenjet e knetave, metalet, pyjet etj, jan m t nevojshimet' e m t vyerat' e punravet, q do t bnj Shqipria, me t pasur duart' e kmbt xgjidhur. Udht, pr t cilat tani shqiptart paguajn' aq sa muntte me to t farkohshin gjith udht' e Shqipris me ergjnt, munt t goditen m fort me pak ergjent prej nj qeverije s drejt e me nder e t punojn njerzit e kafsht pa rezik me t gjith' ant.
    Nj udh' e hekurt t niset prej Manastiri e, si t shkonj nga Kora, t ndahet me dy dega, nga t cilat njra t soset n Prevez duke shkuar nper Janin, e tjatera t shkonj n Berat e n Skenderbegas edhe s'andejmi t ndahet prap m dy pr t sosur njera n Vlor, tjatra n Durrs, duke xgjatur edhe nj deg gjer n'Elbasan. Nj tjatr udh nga Manastiri t shkonj n'Ohri e s'andejmi, duke marr ann e Drinit, nj deg t'unjet n Shkodr e n Lesh; tjatra t shkonj nga Prizreni e t bashkohet n Ferizovik me udht te madhe, q vet n Selanik e n'Avstri.
    Kto urdhra t hekurta edhe me ca deg t dyta mundane t mbarohen pak koh ndo prej shoqrije t huaj ndo prej Shqipris vet me t marr pak hua e t sjellin n vndit nj pasje e nj qytetri t madhe.
    Pas udhvet m'e para pun pr t br, sht Myzeqeja. Kjo fush' e gjer sht nj magj' e madhe, q munt t'ushqenj gjith Shqiprin e t nxjerr' edhe shum drith e t tjera gjerra, po q t ndrtohet si duhet. Pr t ndrtuar kjo fush, duhet t hapen lumenjt, Semani, Lum' i Beratit, Devolli etj, si edhe Vjosa e Shkumbini, q rrjedhin npr ant t saj. Kta lumenj duhet t thellohen e t'u bhen mure, tek duhet, q t mos prndahet ujt e tyre npr fusht. Ather munt t'u bhen edhe ca dyer e vija q t hapen' e t mbyllen e me t cilat t ujitet gjith fusha. Ather do t mundane t prthahen edhe kaq kneta e moale, n t cilat qndron ujt' e tepr n ver e prish edhe ern' e gjith vendit duke qelbur; edhe n dimr do t shptonj gjith' ajo fush nga t qenet nj knet' e paprer e mbytur n'uj. Myzeqeja do t bhet nj ar' e gjer' e e gjat e cila, me qen nn'uj e me t pasur nj dhe fort pallor, do t bhet nj Egjypt' e dyt. Bregoret' e Mvzeqes munt t mbulohen me vreshta e me ullinj; edhe luadhr' e saj munt t'ushqejn kuaj e bagti, sa t mbushin jo vetm Shqiperin po edhe Evropn.
    T hapurit' e limanit t Durrsit, liman i gjer' e i bukur n'ant t veriut t ktij qyteti, t ciln Sulltan Mehmeti e ka mbyllur me padituri t ti pr t mos hyr aniet' e veneanvet, t hapurit' e gryks s ktij limani edhe t thelluart' e t brndsmit do ta bnj kt qytet t prsritet si ka qen nj her qmoti e t bhet nj Trijest' e dyt a nj tjatr Selanik. Edhe shum t tjer limane munt t hapen' e t qrohen npr ant t'Adriatikut, si Butrintoja etj, e shume skela me tregti t madhe t pikene e t ven mbar.
    Nj shoqri vaporsh munt t ngrihet e t punonj vapore npr skelat t Shqipris edhe gjer n Trijeste, n skelat t'Italis e t Greqis. Vapore e anie mund t punojn edhe npr kneta t Shkodrs, t'Ohris, t Presps etj, si edhe n ca nga lumenjt, q do t hapen.
    Gjith kto punra si edhe pyjet' e metalet do t vshtohen prej ministrs s punravet t prgjithime. do pyll do t ndahet me disa ngastra edhe, gjer sa t vinj radha t pritet gastr' e fundit, gastra q'u pre t paren her, do t jet' e arrirur pr srish; e kshtu gjithnj do t pritete lnd nga pyjet edhe kurr pyjet do t mos mbarohen, po do t prsriten' e t jen kurdo t lulzuar. Metalet do t krkohen npr t gjith' ant t Shqipris e t nxiren kudo t gjenden.
    Edhe mjeshtrite e tregtija si edhe bujqsija e bagtija do t ken kujdesn' e ksaj minister, e cila do t prkujdeset t vej mbar, n do vent ajo mjeshtri, n t cilt jane msuar vendsit; leshi, liri, pambuku, mndafshi, hekuri, druri t'arrihet' e t punohet sa t mundet me tepr, q t mos ket Shqipria aq shum nevoj t sjell nga kto s jashtsmi.

    Botuar m 1899

  24. Anetart m posht kan falenderuar Albo pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  25. #13
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    23,960
    Faleminderit
    64
    760 falenderime n 623 postime
    Qytetri e grekve

    Sami FRASHERI.

    Tham n Fletoret q shkoj ’sht qytetaria, ku sht pikur m par edhe qysh ka qen qytetri e kombeve t vjetr t’Asis’e t’Afriks. N at fjal kishim taksur’ t bjm fjal vean edhe pr t tri qytetrit’ e pastajme, do-me-thn pr qyterit t Grekret t Arapvet edhe t Evropijanvet. T zm nga qytetri e Grekret q sht m’e vjetra, po thua aq e vjetr sa qytetrit’e moime q zum ngoje n Fletoret tjatr.
    Qytetri e Grekret nuk ngjan me qytetrit’ e Babilonaset e t Asyrjanvet a t Egjypjanvet, t cilat ishin si nj foshnj’ e shtn nga barku i s’ms pa arritur, po ish nj qytetri e vrtet me gjith degat t dituris. Kt qytetri nuk’ e dim npr er e npr mjergull si ato t tjerat, po e kemi t gjall, n mos n pun, npr kartra t shkruara prej njers t asaj kohe. Kjo qytetri sht far’ e qytetris’s Arapvet, n kohra t mesme edhe e asaj s’Evropjanvet t-sotm.
    Nuk dot heqim mundim t madh pr t treguar ku ndodhet vend’ i ktij kombi q u ndritua q kaq moti me kaq dituri edhe qe mndj’e-tyre klqen edhe sot e kt dit brenda n qyteri t kombeve t’Evrops. Kt vent, Grekrin e kemi aq afr sa s’ka njeri t mos e dij. Pr t mar vesh qysh sht pikur’e qysh ka vajtur mbrodh qytetaria n Grekri, duhet t hedhim nj her syt n’istorit t-saj e ta zm q nga krej.
    N nj koh shum t vjetr, t ciln historia s’apin dot ta zr fill e-tr Grekria ishte vend’i strgjyshvet tan, i Ilirvet a t Lirvet, si thuheshin ather Shqiptart. M pastaj erdh nj komp tjatr prej Asije n Grekri edhe ca nga njerzit’q gjeti atje i prhapi duke przjer me t tjert e duke br Grekret. Po me t qen q strgjysre t tan ishin m t qytetuar, ky komb’i ri mori besn e atyre edhe gjuh’e tyre u b e przier prej t dy gjuhvet. Vendi q u mbet ktyre ish shum i-mir pr t qytetuar, se u ndoth i-rethuar me det me shum pellgje pr anija e me t qn prtej vendeve t-qytetuar’e t pasur, si Asi’e-Vogl, si Syria e Finiqi, si Egjypta etj.
    Vrtet pas hkuan shum koh, Grekret zun t njiheshin me kombet e Azis, edhe ngjan q t ken’ardhur shum bot prej Finiqi e prej Egjypte e t jen przjer me Grekret, se n gjuht greqisht gjenden shum fjal t gjuhvet simite, t cilat as n gjuht tn q sht mm’e saj as n gjuhrat t-tjera t fmijs arjane nuk duken. Si do t jet puna, Grekret fituan shum nga t przjert’ e nga t br tregti me kombet e-prtej-detshime.
    Gjer sa q erth nj fenikas, q e quanin Kadhmo, as Grekrt as t-tjert kombe t’Evrops nuk dinin se ’dot thot shkruarj’ e kndim; Kadhmua, i-cili duket se nuk erth vetm po me shum shok si tham m siprr, u msoj Grekrvet shkronjat’e vendit t ti me t cilat edhe kta zun’ e shkruanin gjuhn’e tyre. Kjo sht jurma e par q bn n’udh t qytetris.
    N ato kohra edhe t tjer njers prej Asije a q kishin qn n’Asi, si Orfeu nga Thraqi e si Foroneu nga Egjypta suall nga Grekri ca dituri e ca msime, t-cilat kta pas zakonit t’asaj kohe i przjen me best. Nj tjatr asias q thuhesh Mino u hodh n Kret, e s’andejmi u tregoj Grekrt gjyqn’ e qeverin e vndit. Disa qinde vjet Grekret’u muar me kt dituri, duke shpn ato sa mbar’e m mbar, duke ndrtuar gjuhn’e tyre e duke nxjerr vjershtar si Omir’e si Isodhn (Esiodi-A.K). Po kurr nuk than se mjaft dim, edhe me t ditur q n’Asi e n’Egjypt ish dituria e qytetaria m’e tepr, gjith t’urtt’e-tyre, prpara se t bjn’a t shkruajn gj, vinin nj her rotull Asis’s Vogl, Syris e Egjypts.
    Solloni q vuri n’Athin nj nom fort t mir, me t ciln i vu themel gjithurdhris (dhimokratis), e bri Athinn t quhet krthiz’ e Grekris edhe ms’i gjith bots s qytetruar t’asaj kohe, qe rotulluar npr Asi e pat par’edhe Egjyptn.
    T-part’e t urtvet Grekre nuk kan dal brenda n Grekri, po n mes t Grekrvet q gjendeshin npr ant t detit t’Asis’s Vogl e npr nisit q jan prkunduell atyre anvet. Se ata kishin m tepr t bnin me kombet’e-qytetuar t’Asis. Kshtu Thaliu m’i par’i t urtvet Grekre q nga Asi e-Vogl edhe atje e ngriti shkolln’ e ti, pastaj msonjsit’e ti u-prhapn npr Grekri e gjith ku ndodheshin Grekre.
    Gjer n koht e Thaliut gjith diturit, q kishin sjell prej Asije a q kishin pikur Grekret, ishin t przjera me best e tyre. Kto dituri vetm mndj’e t holluar’e t urtvet mundte t’i pleksnj e t’i qronj npr mes t prrallave t bess s’asaj kohe. Po sot kuptohet fort kthillt q ato prrallat’e asaj bese, q bot’ e poshtrme u besonte e u falesh pa kuptuar, kishin rnjn n nj urtsi t lart t’ardhur prej Persije, prej Hindi e prej Egjypte.
    I-pari Thaliu e qeu cipn e bess q mbulonte urtsin edhe tregoj urtsin lakuriq e t bukur si sht. Ve q’e ndau urtsin nga bes’e athershime po edhe e tregoj fare t-ndryshme nga ajo bes. Kjo urtsi kish pr rnj besimn me nj shpirt t prgjithime, me nj fuqi t pa-anime me nj fjal, me nj Perndi e nuk m shum, si besonin’ athere Grekrt. Q edhe kjo rfen q ajo urtsi q e-ardhur prej Asije, e e kulur q nga rez’e maleve Malaj, tek besohesh q hersh nj Perndi. Nga msonjsit’e Faliut Anaksagora sht m’i ndjeshmi q ka ndihur shum pr t shpn diturin’e mjeshtrit e ti m prpara e pr t ndar at npr bot.
    M pas doli Pitagora, i cili ve q e qojti m tepr diturin e pa-lntt, po cepiku edhe shum t vrteta pr dhemasn edhe i vuri themel ksaj diturije e-cila sht dor’ e djath’ e qytetris. Msonjsit’ e Pitagors qen t shum edhe u prhapn npr gjith’ant. Sado q Grekrt’ e athershim pr t mbuluar brsn e-tyre nga dijat e-ra t ktyre t cilat’i shihnin kundra bess, i ndoqn e i przun duke vrar’ e duke therur ata q’u binin n dor, po shum prej syresh shptuan, edhe diturit’e tyre jan’edhe sot t gjalla.
    T mart sado t vrasin’ e t therin, i ndoqn e i przun duke vrar’e duke therur ata q’u binin n dor, po shum prej syresh shptuan, edhe diturit’e tyre jan’edhe sot t gjalla.
    T mart sado t vrasin e t therin t’urtt, kur t diturit s’mundn prej t paditurt, edhe kur egrsia e prallat s’qendrojn dot kundruall dituris’e urtsis. P’andaj, me gjith kto shtrngime q tregonte besa, urtsia nuk po mbytesh po sa vinte po shtohesh e me t gjith’ant po faqeshin njers t’urt q piknin gjrra t pa-ditura gjer m’ather.
    Gjer m nj koh duket urtsi e grekrvet e mar prej Asij, pastaj t’urtt’e kti vendi piqnin gjrra q Asia e Egjyta s’ngjan t’i ket ditur kur. Hipokrati n nisit ku vuri themel shrimit, t tjer t’urt shkruan si cili do pr nj deg t dituris. Shkronjsit e vjershtort n kto kohra patn aritur shum lart. Liri e qeveris’ s tyre u epte dor t flisnin penguar, me kt ndihm kishin dal shum gjuh-bukur e shum shkronjs t vrtet t cilvet shkronjat u kndohen edhe sot e ksaj dite me udi si Herodoti, si Tuqididi, si Dhemosdheni, etj. Me nj’an tjatr bes’e tyre q s’para kihesh me sy t’urtvet, ish shum e prdorshme pr vjershtort edhe m tepr pr ata q shkruanin vjersha pr theatre. Edhe theatr’e tyre q kish vajtur shum mbar edhe istori e-tyre q przjente njers e perndirra, edhe trimri e-tyre e zakonet i kan br vjershtort’ e-tyre q jan edhe sot pa shok, si Omiri, si Euripidi, si Sofokliu, etj.
    Sokrati sht i dyti pas Pitagors q prhapi diturin n Grekri. Sado q ky vet nuk shkroj me dor t ti, po fjalt’e ti ndez mndjet e msonjset t ti, edhe urtsi e-ti duket n shkronjat t Platonit e t Aristotelit. Kta t dy t urt t mdhenj e ngritn fort lart diturin, duke shkruar vean pr cilndo nga degt e saj. Shkronjat e ktyre m tepr se nj mij vjet kan qn drit’e gjith kombeve t qytetuar pas t cilave kan vajtur mijra t urt, edhe sot e ksaj dite s’jan t-plqyera. Po dituri e ktyre nuk para u vjejti grekrvet, se goditi afr fundit t qytetris’s tyre, e cila nn urdhrit t Aleksandrit t Madh e t trashgonjset ti, me gjith q aty q prkujdess e mburonjs e prhaps i dituris, u veshk, edhe pataj nn urdhrit t Romanvet erdhi n vendit t saj, edhe sot ron me Itorit e n t tjera shkronja t pavdekura t tyre. Koha q ndriti m tepr qyteri e Grekrvet, aq n dituri sa edhe n mejshtri, qe koh’e Perikliut, do-me-thn koha n t ciln krye i gjithurdhris s’Athins ishte Perikliu. Ather Athina ish Paris i asaj kohe me gjith bukurit q mundte t bnte dor’e njeriut. Mejshtri e kthisris ish tholluar fort edhe t gdhendurit e gurit e t brt e agalmavet kish aritur n nj shkall q sot Evropjannt, me gjith at qytetri, s’mundin ta arrijn.
    Qytetri e Grekrvet u fanit prej Grekrije, po nuk humbi, e shkornjat’e tyre ndodhen t shumat si edhe shum nga punrat e mjeshtris’s tyre, edhe istori e-tyre sht’ aq’ e ditur, sa me t mbyllur syt i shohm t gjall.
    Qytetri e Grekrevet t-vjetr s’u shua, po flejti shum koh nn nj hije t dndur t’egrsis’ e t paditjes, gjer sa e gjetn’ e e ndez prpara Arapt edhe m pastaj Evropjant, si do ta shohm.

    Botuar m 1884

  26. Anetart m posht kan falenderuar Albo pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  27. #14
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    23,960
    Faleminderit
    64
    760 falenderime n 623 postime
    Qytetri e evropianvet

    SAMI FRASHERI,

    Qytetrit q treguam gjer tani, duke vn radhazi me qytetrin’ e Evropjanvet, jan si foshnja t dshtuara kundreq njerzve t’aritur; po, me t qn n ’do gj q’sht m’e par’e m’e vjetr sht’ edhe m’e rnd’ e m’e-vjejtur‘ si e pikur prej mos qenje, edhe ato qytetri jan t vjejtura e u bjn nder atyre q’i kan pasur. Ne vshtrofshim mir e t mendohemi thell, kuptojm qe qytetaria rnjn e ka n kohra fort t vjetra e t haruara n fund t’ersirs s motit; ay q gjeti t parn her qysh mbillet e koret gruri, qysh tiret [n] avlemendet leshi, etj, ay vuri gurin e par t qytetris; q’ather’ e thu qytetria ka vajtur gjithnj prpara her me vrap e her ngadal. Qytetria sht nj e-pandar, po ata q’e kan ruajtur’ e q’e kan ritur e xbukuruar kan qen n ‘do koh t tjer; her ka rn n dor t nj kombi, her n dor t nj tjatri, nga nj her ka qen’ e-vrejtur’ e-venitur, po kur s’ka qn’ e shuar fare; edhe me t qn q t-part kan qn kurdo mjeshtrit’ e msonjsit’ e t-pastajmt, ’do qytetri m’e pastajme ka pasur qn m’egr’ e m’e plot nga m’e para, sikundre q qytetri e Grekrvet, ish shum m’e-mbar nga qytetrit’ e kombevet t-vjetr t’Asis’e t’Egjypts edhe qytetri e Arabvet m’e mbar nga Grekret, kshtu edhe qytetri e Evropjanvet sht m’e mbar nga t-tra t shkuarat.
    Dy gjra e quajn m tepr qytetrin’ e Evropjanvet nga qyetrit’ e vjetra: e para q sht m’e lentte se ato; e dyta q’sht m’e-prgjithime e m’e prhapur. Vrtet qytetrit e-vjetra ishin m tepr me fjal se me pun; kishin vivlla t-shuma e t mbdha t shkruara me mendim t-thell, po s’para kishin punra t-lentta q dukeshin n shesh; nuk munt t themi se s’kishin mjeshtri e punra t dors, nga t-cilat ca gjenden edhe sot edhe njeri s’mund t’i bnj dot; po ato punra bheshin me dor, me shum mundim, n shum koh edhe ishin t rralla e t-shtrenjta. Pr t punuar s’kishin prve duart e skllevt t cilt i mbanin nn nj robri t keqe edhe m shum i vinin t punojn me hekura n kmb e n qaf. Pr t punuar tregrin, s’kishin prve kraht’e dobt t kafshvet edhe anijat q prisinin ern pr t ecur.
    Diturit n kohrat e vjetra kishin vajtur shum prpara, po nuk’aq sa apn pem, pemn po e apn sot.
    Fuqi e avullit e cila bn t ecin anijat edhe t marn n pak koh udh shum t-gjat, e cila bn t ecurit mi udh t hekurt me nj pjtim pr t uditur, heq bar q s’e heqin dot njmij kuaj, e e-shpije n nj dit n vent q me kuajt s’vihet n dy jav, e cila bn q nj kazan me uj edhe ca copa hekur t bjn n nj dit me t-madhe lehtsi pune q s’e bjn dot qinda njers n shum koh; fuqi e avullit, thash, q bn gjith kto udi, edhe fuqi elektrtikut i cili bn t fluturuart’e fjals n nj ast nga nj an’e dheut m’an tjatr, e i-cili dit m dit po tregon punra m tepr’ e m tepr pr t uditur, edhe i-cili nj dit do t zr vendin e avullit; avulli e elektriku, them, edhe m shum t tjera gjerra t ktilla, q s’u kishin ardhur fare n ment t vjetrt kto e bjn qytetrin’ e sotme t jet e-lentt’e vrtet e t shquhet nga qytetrit’ e vjetra.
    T gjendurit’e shtypshkronjs sht nj nga m t mdhat’e

    udhvet q kan shpn prpara qytetrin’e sotme. Qemoti vivllat shkruheshin me dor n shum koh, me shum mundim, ishin foto t rrala e t shtrenjta, q s’muntnin t’il kishin prve t psurit, edhe m t shumat ishin t lathitura. Sot shtypshkronja shkel sa-kaq-her mijra e qindra mijrash vivlla, i prhap npr gjith ant’te dheut e i bn t shiten aq lir sa t muntnj t’i mar kushdo edhe t’i kndonj me lehtsi t madhe. Shtypshkronja e bri diturin t dal nga duart’e t-pakve e t prhapet n pr gjith botn ...
    Qysh edhe kur u qytetruan Evrjpjant t themi edhe mi kt dy fjal. N kohrat q kompet’ e Asis’ e t’Egjyptss ishin t ndrituar me nj qytetri t-mjaft si pr ato koh, edhe m pastaj kur vettinte qytetria n’Athin e s andejmi ndritte gjithan ant rotull detit, n’ato kohra Evropa ishte e’egr’; kombet’e Germanis’e t Francs ronin npr stepa gjyms-lakuriq si gjith kombet’e egr. N kt istori t shkurtr t qytetris nuk zum ngoje fare gje m tani emrin‘e Romanvet. Ky komp i-madh q vu ndn vethe t-shumn’e bots q dihesh ather, bri shum punra t mbdha, ca t lvduara e ca t palvduara, me t-cilat sht mbushur istoria; po ndonj qytetri s’diher me emrit t-tyre. Kta nuk qen njers t pa-qytetruar, po me t q gjith mendjen’e fuqin’e tyre e kishin vn n luft e n ushtri, nuk’u menduan a nuk muntn t bnin nj qytetri mevethe, edhe ran pas qytetris’s Grekrvet. Sado q gjuhn’e-tyre e shkruanin edhe e shpun shum prpara, diturit’e-tyre i kishin n gjuht Greqisht. P’andaj qytetri e romanve munt t nmrohet nj cop nga qytetri e Grekrvet, si edhe qytetri e Maqedonaset e Aleksandrionjt e nuk nj qytetri e ’quar n vethe.
    Romant euan Evropn’e veriut e t perndimit edhe e muar nn pushtet t tyre i dhan gjuhn’e-tyre, edhe kaq qint vjet e-tr;Evropa s’kish tjetr gjuh pr t shkruar’e pr t knduar prve Latinishten, gjuhn’e Romanvet.
    M pastaj u kul disa kombe t-egr prej anvet t veriut t’Evrops’e t’Asis e u-hodh prmi t gjth’ant’e Evrops. Romant q kishin humbur vendet e Asis’e t Afrikss, humpn edhe Evropn, edhe ata kombet’e-egr si Hunt, Vandalt, Gotret’etj. e mbuluan t-tr’Evropn. Athere u b nj nat’e thell e ert, mbretronte padia edhe egrsia, njerzit ishin t-ndar me dy, ca me duar t hekurta q vrisnin’e prisnin’ e rmbenin si muntnin‘e ca n hekura nn zgjedh q rnkonin e nn nj skllavri t keqe punonin si kafsh e s’urdhronin gjekafsh.
    Me kt mnyr qe Evropa kur duall’Arabt, u hodh nga Afria, e zun Spanjn’e Portugalin edhe gjysmn‘e Francs, si e tham n fjalt q bm prpara ksaj. Kombet’e e-gr q’urdhronin Evropn, me t qn m t-poshtr nga ata q kishin nn urdhrit t-tyre, muar gjuhn’ edhe besn’ e ktyre edhe u przien me ta. Roma mbretronte prap mi gjith’Evropn, po nuk me fuqi as me dituri, vetm me bes. Fuqi e bess u bashkua me fuqin’e egrsis edhe bn nj koh t hekurit e t ersis. Dituri e grekrvet t-vjetr edhe e atyre Romanve ish fare e-paditur n’Evrop, edhe emri i ktyre kombeve ziresh ngoj me merzi si emr’i t pabes e i kombeve t mallkuar.
    Qytetri e Arabvet, n t cilt ish prtritur dituri e Grekrvet t vjetr vettinte me nj drit t quar n Spanj, n Siqeli edhe npr gjith ant t detit prkundreq Evrops, po besa e padia u kish verbuar syt Evrops, po besa e padia u kish verbuar syt Evropjanvet, edhe kur ndodhesh nonj q t vinte t msonte diturit’e Arabvet, priftria e diqte t gjall duke i mar pr magistric.
    M s fundi Arapt u pushtuan n Spanj, edhe priftria dogji bashk me njerzit gjith vivllat’e tyre, e nga gjith’ajo qytetri s’mbet as nj shkndij ... Evropjant, duke vajtur’e duke ardhur n’Egjypt’e n Syri pr t luftuar suall n’Evrop shum gjra t-vjejtura t-bra prej arapvet me shum mjeshtri. Tregtart’e Venetis e t Gjenovs me t par kto plaka, zun t bnin nj tregti t-paprer me Syrin’e me Egjyptn. Pas tregtis erth edhe dituria; shkronjat’e Avisenit, t Albugazit e t tjer t ditur arab zun t ktheheshin n latinishte, edhe t msohen kaq koh npr gjith shkollat’ e Evrops. Nga shkronjat e Arabvet Evropjant msuan edhe emrat e shkronjavet t Grekvet t-vjetr. Mpastaj ku u muar Kostantinopoja, shum Grekr’ ikn’ e van npr ant e Italis, e u msuan Evropjanvet shkronjat e Grekrvet t vjetr.
    Kshtu zun Evropjant t ndritoheshin me dituri, po shum koh s’bn dot nj gjurm m tej diturivet t’arabvet. Galileja, Kepleri, Koperniku, Neftoni e t-tjer t ditur t-mbdhenj e hodh kt shteg edhe e zgjeruan shum diturin duke gjetur shum t vrteta prmi diturit t qjejet e t mathimatikavet.
    N vendet t gjuhs latinishte cilido komp zu t shkruaj gjuhn’ e tij; kjo edhe pikje e shtypshkronjs bn t prhapet prnjrhesh dituria npr gjith njerzit’e kombevet; pikjet’e gjendjet zun t’arrinjn njra pas tjetrs. Priftria e kisha u ndejti shum koh kurndreq e i tmeronte ata q prpiqeshin pr t diturit. M n fund arin filozof t mdhenj si Volteri, Rusoj, Dekarti edhe shum t-tjer t-cilt i hapn udh mendimit t pa-penguar edhe e muntn pr gjith jetn priftrin edhe i hapn udh t-gjer dituris’e qytetris, n t ciln qytetria po vete sa mbar’e e m mbar edhe po prhapet dit me dit npr gjith ant’e dheut, e po shtohet’ e zgjerohet.
    Kjo qytetri e-vertet, e-prgjithshime, e-prjetshime, e-pavdekur. Si lum ata kombe q jan ndrituar a q prpiqen t ndritohen me kt qytetri.

    Botuar m 1885

  28. Anetart m posht kan falenderuar Albo pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  29. #15
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    23,960
    Faleminderit
    64
    760 falenderime n 623 postime
    "Dituria"

    Sami FRASHERI,

    Dituria sht q e bn njerin t quhet njeri e t quhet nga t gjith kafsht'e- tjera, t cilat lvizin dhe ecin'e han'e pin edhe ato si edhe njeriu. Sa do mnt t tepr t ket njeriu nuk munt kurr t dij prej vetiu gjith t vrtetat dhe gjith 'i duhet t dij as me t dgjuar'e me t par munt t bhet njeri i - ditur, as edhe me t vuar, se jet' e njeriut sht' e-pak. Gjith 'kan mundur t msojn, t kuptojn a t pikin, njerzit q kan shkruar pr - mi dhet prpara nesh q nga mijra vjet e thu, gjith 'ka ngjar, gjith 'sht br e gjith 'jan munduar njers t urt e me mnt tepr, gjith 'kan par'e 'kan vuar' ata q kan vuajtur n-pr vende larg'e t-pa-di-tur, me nj fjal gjith ka ngjar n jett, gjith 'ka pikur'a mbledhur njeriu dhe gjith ;ka gjetur n natyrat, t gjitha jan t shkruara dhe kto bjn t diturin'e njeriut, e - cila s'fitohet pr-vese nmsim. Pr'andaj, munt t themi se dituria sht msimi, edhe i pa-msuari s'munt kurr t jet'i-ditur. I msuari di 'sht br q nga krej i jets'e thu; di 'ka mbi dhet e nn dhet, di 'sht dheu, sht qielli, 'sht natyra, 'sht vet, di 'do q munt t dihet, edhe kupton 'do q munt t koptohet. I pamsuari s'di prve 'sheh me sy e 'dgjon me vesh; pr at jeta niset edhe soset me gjalljet t ti, nuk di as 'sht br me par tij,as munt t bhet ps tij; pr at dheu sht' aq sa e sheh ay edhe qielli ashtu si e sheh ay:
    Pleqt tan thoshin " mos pyet t msuarn, po t vuarn". Ajo fjal ishte e-drejt pr at koh, n t ciln msimi e dituria nuk ish tjatr gj pr-ve msimi i bess a shum shum.e i nonj gjuhe t huaj. Po t jetashtu, vrtet msimi nuk z dot vendin e vuajtjes, po sot n dit tn msimi e dituria jan shum m t gjera e m t forta se 'pandeheshin at-her. Sot pr sot npr vendet e qytetuar dituria sht si djell q mbulon me dritat e me shkndiat t ti gjith 'sht, e s'l errsirr gjkunt. Msimi n ato vende nuk sht vetm pr best, as vetm pr t msuar gjuh, po pr t ndritun mndjen me 'do far diturie. Gjith 'msohet sot sht shkruar nga njers jo vetm t ditur por edhe t vuar. Sot nuk ka neri m'i vuar se i-msuari, se ay di' jo vetm 'ka vuar vet, po edhe 'kan vuar mijra njers prpara tij. Pr dy gjra i duhet njeriut dituria. E para t marr vesh e t kuptoj gjith 'i sheh syri, 'i dgjon veshi, 'i z dora, 'i shkel kmba edhe gjith 'i vjen ndr mnt; t dije se 'sht, 'ka qen, 'dot bhet, ku sht, nga ka ardhur, ku do t vej. E dyta, t muntnj t fitoj sa m tepr e t ronj sa m mir, jo vetm duke u br shkronjs a nnurdhrs, po m tepr e t ronj sa m mir, jo vetm duke u br shkronjs a nnurdhrs, po m tepr duke nxjerr nga dheue nga natyra gjra t vjejtura, me t cialt edhe ay edhe gjith njerzia t mundin t bjn shum punra, e duke gjetur 'do far udhe e do far lehcije, pr t vajtur njerzia sa mbar' e m mbar. Mundim t themi q e par'e ktyre dy shrbimeve, q pret njeriu nga dituria, sht' e pa-lntt, e dyta e lentt. Vrtet njeriu sht mbrujtur me nj natyr, e cila e 'pon t krkonj, t pyes e t doj t marr vesh 'do gj, do t dij jo vetm 'i duhet, po edhe 'do gj; do t dij vetm pr t ditur. Ktu sht quarj' e njeriut nga kafsht e tjera; po i varfri njeriu i paditur sht msuar t mos pyes e t mos krkonj shum gjerra q duhesh t'i pyette e t'i krkonte m par se do gj. Kur shohim nj njeri q shkon udhs, na ha zmra e pyesim e t mos dim se na vet, 'jemi, nga kemi ardhur e ku do t vemi? Qysh t mos dim 'kemi brenda n trup tn, si jemi gjall, 'sht ky gjak q punon npr rembat e trupit tn, si shohm, si dgjojm? Qysh t mos pyesim pse bhet nat, pse hapet dita, 'sht dielli, 'jan kta yj, 'sht ky shi q bije pika-pika, nga vjen gjmimi, nga del vettima, nga bije rufeja? Si cilido, kur ka qen foshnje, me t zn t flas, m par se 'do gj, kto ka pyetur, po duke par se t mdhenjt qeshin me kto pyetje t ti, e duke mar vesh q as s'i dinin, sht msuar edhe ay ti shoh e t mos i pyes, t'i dgjonj e t mos i dij. Dituria vetm munt t prgjigjet me gjith kto pyetje, t prgjigjet duke rfyer 'do gj. Kjo sht njra faqe e dituris. T vim n faqet tjatr, n ant t lent,si thamm sipr. Dituria sot i duhet 'do neriu, jo vetm q t muntnj t shkruanj a t kndonj nj kart a t mbledh pes numura, si pandehesh m par, m par, jo vetm q ti tregonj gjith t vrtetat, si tham m sipr, po edhe q ndihnj'e e ti ap dorn n punt q do t punonj pr t rojtur. Edhe bujku q lron arn, edhe bariu q ruan bagatin, dhe 'do puntor q bn nj pun, ka nevoj pr dituri, sepse i tregon nj mij urdhra pr t punuar m leht'e m mir e pr t fituar m tepr. Qytetria i ka holluar aq punrat sa dor' e-ashpr dhe mndj' e-pa gdhendur'e t pa-diturit nuk mund t punonj gj t plqyer. N qytetri' t-sotme nuk jan vetm msonjtoret pr t dhn drit bots po jan pikur edhe shum udhra t-tjera, me t cilat u epet drit edhe atyre q s'kan vrsn (moshn) e t vajturit n msonjtore, tregohen' edhe shum t vrteta t cilat s'msohen dot n msonjtore sa duhet. Nj nga kto urdhra jan edhe fletoret q flasn pr dituri , si edhe kjo kjo Drita, e-cila do t flas pr 'do far diturie, n mnyr q t mblsohet prej saj, i-madhi e i-vogli edhe secili do t gjenj brenda, n t nj gj q t'i vlenj q di t'i msonj a t'a xbavitnj.

    Botuar n vitin 1884

  30. Anetart m posht kan falenderuar Albo pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  31. #16
    rilntě ΅ λŁŁї Ϊм Maska e [Perla]
    Antarsuar
    07-09-2006
    Vendndodhja
    Aconteceu !!! Estava escrito assim...
    Postime
    6,593
    Faleminderit
    0
    43 falenderime n 42 postime

    Shqiperia c'ka qene,c'eshte, e cdo te behet ?

    Permbledhje nga vepra :Shqiperia c'ka qene,c'eshte, e cdo te behet ?
    Autori : Sami Frasheri

    ... Nje komb i vjeter, me i vjetri i kombeve te Evropes,Pellazget e qemocem te mbajtur e te qendruar qe prej mijera vite ne roberi ishin, nje komb kaq i vjeter e me gjithese kesaj fort i ri, qe tani po ze te lulezoje per te paren here,nje komb trim e i zoti me nje koke e me nje balle, qe s'i ka askush tjeter, me nje gjuhe te gjere e te plote, te bukur e te lehte, qe e meson qe ne gjirin e nenes, nje komb te tille, kush mund ti dale kuner, e kush mund t'i shkoje perpara ?

    O burrani, o Shqipetare! Nqs duam e nqs perpiqemi do te jemi nje nga me te miret e nga me te ndriturit e kombeve te Evropes qe te na kene zili gjithe bota. O burrani! Te mos na mbuloje gjumi i mefshtesise e ti paditurise, sepse nqs rrime keshtu ,jemi te humbur.Oh! Sa me dhimbje e madhe e sa turp i rende te humbase sot,ne kete kohe qe edhe me te dobetit e kombeve kane gjuhen e tyre dhe po lulezojne, nje komb si i shqiptareve qe eshte mbajtur per mijera vite ne roberi, ne kohera teper te egra. Nje komb kaq i mencur, me nje gjuhe te bukur te humbase nga padija e nga mos pasuri nje gjuhe te shkruar! Nje komb kaq trim e qe se kursen gjakun te humbase duke u copetuar prej kombeve te dobet e te frikshem! Mend kemi,trimeri kemi,gjuhe te bukur e te lehte kemi, ete mos dime a te mos duam t'i perdorim gjithe keto per te miren tone, po te rrime me duar lidhur ,kjo eshte me ekeqja,te punojme per humbjet tona, te nxjerrim themelet e kombit tone me paditurite e te verberve te vete ?!
    A jemi shqipetare? Besa, feja, puna,kujdesi, deshira jone, mendimi yne te jete per Shqiperine e per shqipetarine. Te cojme gjuhen perpara, ta zgjerojme e ta zbukurojme me shkronja e me dituri; te hapim shkolla , te mesojme, te mos mbese ndonje shqipetar i paditur e qe te mos dije te lexoje e te shkruaje ; te largojme shkollat e huaja nga Shqiperia e ta mbushim memedheun tone me shkolla shqipe;djemte tane ne nje kohe te shkurter te mesojne te lexojne e te shkruajne gjuhen e tyre edhe diturite qe u duhen ; meqenese gjuhen e dine vetvetiu e mundin ta mesojne ne pak kohe, do te kene deshire te mesojne mjaft dituri ; edhe bariu dhe bujku edhe mjeshteri i mureve nuk do mbetet pa dituri.
    Keto pune jane te drejtat tona ; kush te mos na lere te punojme ne kete udhe te se drejtes e te miresise, na ka rembyere te drejten nga dora jone; eshte drejta jone te perpiqemi me fjale , me pene, me arme , qe te shkeputim te drejten tone nga thonjte e atyre qe na e kane rrembyer. Nuk duam te rrembejme gjene e tjetrit, por s'duam te leme edhe gjene tone e te drejten e sheshit te na e rrembejne me pahir.Te perpiqemi per te drejten tone, per gjuhen tone, per kombin tone, per te miren e kombit tone; kush te na qendroje perpara e te na ndaloje ne kete udhe te shenjte, te therrasim, te na degjojne bote e qytetare, te na ndihmojne edhe ata ne te drejten e bekuar, qe duam te mbrojme. Te mos trembemi nga asgje, te perpiqemi qe mos te pushojme deri sa te fitojme ate qe kerkojme; jemi ne te drejten tone; Perendia eshte gjithnje ndihmesi i te drejteve, Perendia eshte e drejta vete !
    O vellezer shqiptar ! Te mos na ndodhi si atyre te egerve te Australise e te Afrikes, qe vendet Evropiane i genjejne me ca rruaza e me ca dragole te qelqta e me pasqyra te pafillta e u marrin vendin e tyre nga dora.Te mos genjehemi edhe ne ashtu me ca copa pafillesh e qelqesh, qe s'vlejne asnje gje, e te leme te drejtat e kombit e te memedheut tone ne duar te te huajve e te armiqeve tone. Te thyejme zgjedhen e huaj , qe po na shtrengon kembet, te hidhemi me siper hijes se rende, qe po na shkel e po na shtyp e s'na le te marrim fryme ! Te mos rrime te mpire e te ngrire,te levizim duar e kembe,te tundemi e te lekundemi, te ecim te lire ne udhen e Perendise,ne udhe te se drejtes :

    PERENDIA, E DREJTA, KOMBI,GJUHA !
    sHQIPERIA,sHQIPETARIA !

    Ja qellimi yne! Ja puna jone e shenjteruar ! Ja besa jone !Te gjithe ata qe kane kete qellim , jane vellezerit tane ! Ne mesin e Shqipetareve te vertete s'ka ndonje ndarje, ndonje percarje,ndonje dyshim ! Jane te gjithe vellezer. te gjithe nje trup , nje mendje, nje qellim, nje bese !

    U pershtat nga une ne gjuhen Letrare Shqipe te diteve te sotme !
    Un amigo verdadero es algien que cree en ti aunque tu hayas dejado de creer en ti mismo.

  32. Anetart m posht kan falenderuar [Perla] pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  33. #17
    EPIROT Maska e EDLIN
    Antarsuar
    16-07-2007
    Vendndodhja
    ku bhen qinglat
    Postime
    1,528
    Faleminderit
    6
    20 falenderime n 19 postime
    Sami Frasheri, Botuar me 1878

    Krahina e Toskris q quhet Epir, q nga koht e vjetra ka qen Shqipri dhe se Pirroja, Aleksandri i Madh dhe Aristoteli do t’i ken takuar racs shqiptare. Epir, n gjuhn greke do t thot stere, vendasit nuk e quanin me kt emr. Grekt e vjetr kt krahin nuk e kan numruar Greqi, por e patn par me pamje si “varvaros”, barbar, domethn si tok e huaj. Prderisa historiant grek, do pllmb t toks s Greqis e kan prshkruar me detaje dhe gjer e gjat, Epiri pr shum koh ishte i panjohur pr historin.

    Kjo dshmon se kjo krahin konsiderohej si nj tok jasht Greqis. Przierjet e gjuhve dhe kulturave n zonat kufitare, sidomos n krahinn greke t Eolis, u bn mbi shtresn e pare, mbi gjuhn pellazgjike, t cilt kan qen para grekve. Me ardhjen m von t helenve pellazgt u shtyn n Thesali dhe prej andej n Epir. Kurse disa prej tyre kishin shkuar n Itali. Meqnse n kohn e dyndjes s tyre n Evrop, helent ndodheshin n gjendjen e barbaris, kishin pranuar besimin e pellazgve dhe kishin marr shum gjra nga gjuha e tyre.

    Nga przierja e gjuhs s tyre lindi n Greqi nj gjuh, e cila me kalimin e kohs u nda nga pellazgjishtja. Ktu gjen mbshtetjen shkaku pse gjuha e poetit Omer t “Iliads dhe Odises” shihet si m e afrt me pellazgjishten, si gjuha e filozofit Platon. Emrat e perndive greke, pothuaj t gjith jan pellazgjisht, ndaj gjuha e vjetr e Epirit nuk ka qen greqishtja, por ka qen pellazgjishtja.

    Historishkruesi i Greqis s vjetr, Pintarku dhe gjeografi Straboni e thon qart se Epiri prdorte nj gjuh t veant, se edhe n Maqedoni nuk flitej gjuh ve ksaj. Straboni n gjeografin e vet, Epirin nuk e prmend n pjesn q i kushtohet Greqis, kurse Ilirin dhe Maqedonin i ka trajtuar s bashku.

    E si t mos themi me bindje t plot se kta jan strnipat e pellagve? Pra, mendoj se kemi mundur t dshmojm q banort e Epirit (si ata t Maqedonis) kan qen pellazgt, se pellazg do t thot shqiptar, dhe se pr kt arsye Epiri q nga koht e lashta ka qen tok shqiptare. Edhe gjeografi i shquar Malte Bron vrteton kt tezn ton dhe e provon me fakte t pakundrshtueshme. Ndrsa, prsa u prket Pirros, Aleksandrit dhe Aristotelit, deri sa i pari sht bir i toks s Epirit dhe dy t tjert jan bij t toks s Maqedonis, pse t mos pranojm se ata kan qen shqiptar? Dihet se edhe vet grekt i quanin “varvaros”, d.m.th t huaj.

    Ligjratat q ka mbajtur Demosteni kundr Filipit, atit t Aleksandrit, ekzistojn edhe sot e ksaj dite. Kur ndodhej n Azi Aleksandri i pati folur njrit prej gjeneralve t tij me nj gjuh q flitej vetm n vendin e vet. Q t ket qen bullgarisht, thot ai, dihet q bullgart kan ardhur von n Evrop. Nga Plutarku e Straboni kemi msuar se Maqedonia dhe Epiri kishin nj gjuh t prbashkt. Prandaj, gjuha e veant q ka folur Aleksandri, natyrisht do t ket qen pellazgjishtja, dmth, shqipja. Dhe vet ai dhe msuesi i tij, Zoti e di mir, kan qen shqiptar. Sa pr prkatsin shqiptare t Skndrbeut sht e kot t’i hyjm puns pr t dshmuar nj gj t till.
    Ndryshuar pr her t fundit nga Albo : 25-02-2013 m 17:28

  34. #18
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    10-01-2011
    Postime
    2
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    Hi, I gjej kt faqe t plot t njohurive.diskutim t gjer njohurit e mia. I really appreciate kt pun. Kam lexuar t gjitha diskutimet dhe un mendoj se duhet t ket pr t thn faleminderit pr ju t gjith. Un u prpoqa pr t zgjidhur rend, por nuk i sigurt se sht e drejt apo jo. Por do t'ju jap ide.
    2,4,9,11,16,18,21,26,28.33,35,40,43,48,50 .... Keep it up.

  35. Anetart m posht kan falenderuar rachel12 pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  36. #19
    i/e regjistruar Maska e Dar_di
    Antarsuar
    16-08-2008
    Vendndodhja
    Dardani e lasht (Oeneum), aty ku ajri i freskt m bn t ndihem i relaksuar.
    Postime
    1,972
    Faleminderit
    1
    13 falenderime n 12 postime
    “TJETRI“ N TRAKTATIN IDEOLOGJIK T SAMIUT

    Shaban SINANI
    PERLA – Revist shkencore – Kulturore tremujore
    Viti IX 2004 Nr. 2 (33) fq. 32-45
    Botuesi: Fondacioni Kulturor “Saadi Shirazi” – Tiran



    I. Parafjal

    Krahina e Dangllis njihet n historin e Shqipris si nj vatr q i ka dhn vendit personalitete t shklqyer t dijes dhe kulturs. Kto personalitete shpesh kan qen t rendeve aq t mdhenj, saq hera-hers ka ndodhur t’ua krkojn prejardhjen bashksi t tjera kombtare.
    Kjo nuk ka ndodhur pr her t par me Sami Frashrin, Shemsedin Samiun, si njihet n dijen orientale, por edhe me t tjer para tij. N dekadat e para t shekullit t 19-t, nj shqiptar tjetr me origjin nga kjo krahin, “Arsaki i Hotovs“, apo “Arsaku i Hotovs s Prmetit“, si thot ai pr veten, shkroi t parin disertacion shkencor pr gradn “doktor n mjeksin veterinare“ n shkall botrore. “Arsaki i Hotovs“ ishte njeriu i par n bot q ndau shkencn e shndetit t njeriut prej asaj t bots s gjall. Nj kopje e disertacionit t tij, si dhe dokumente t tjera q shpjegojn prejardhjen, i jan dhn vitet e fundit Arkivit Qendror Shtetror nga prof. Kristo Frashri.
    Ashtu sikurse nj pjes e dijes orientale vazhdon t ngulmoj se vllai i Naimit, poetit t shqiptarsis, Samiu, ishte doemos turk, po ashtu shkenca e fqinjve tan jugor e njeh “Arsakun e Hotovs“ si shkenctar grek dhe me emrin e tij autoritetet e vendit prej kohrash kan krijuar nj kolegj t mirnjohur, q gjendet dhe n Shqipri. Kshtu ndodh prher me personalitetet e mdhenj, t cilt nuk i nxe as krahina, as atdheu i tyre, dhe t gjith krkojn pjes n ta.
    Ndonse n nj shtrirje vertikale q shkon drejt thellsive e lartsive, me mundsi t kufizuara urbanizimi, krahina e Prmetit, n vijimsi me at t Skraparit e t Gramshit, ka qen nj vatr tradicionale vendlindse e personaliteteve t kulturs. Sikurse sht shkruar, Antonio Gramshi mori pr mbiemr prejardhjen e vet, emrin e qytezs s hershme pr t ciln flasin edhe vllezrit Frashri.
    Gjithnj ka pasur e ka diskutime pr personalitetet e mdhenj t kulturs. Kriteri m i rrept shkencor pr t vlersuar karakterin e tyre sht t gjykohen si fenomene kulturore. Prejardhja merr rndsi kur edhe prcaktimi si fenomene kulturore bashkohet me t. Kur ky i fundit ndahet me prejardhjen, ather duhet ln mnjan etnocentrizmi e fanatizmi dhe duhet respektuar nj realitet tjetr.
    Nj kriter tjetr ndihms sht se si gjykojn palt e treta, t cilat nuk kan interesa t drejtprdrejt pr prejardhjen e nj personaliteti. Duke qen t paanshm n diskutim, ata ka t ngjar t jen m pran s vrtets. Pr shembull, studiuesit italian jan m pak kmbnguls pr Aleksandr Moisiun e Karl Gegn (Karl von Ghegas) se austriakt, pr kulturn e t cilve ata prbjn referenca. N rastin e Sami Frashrit, pr shembull, mund t jen m t besueshm francezt, t cilt, megjithse njohin rolin e jashtzakonshm t tij n dobi t kulturs orientale, e quajn “shkrimtar shqiptar”. N librin “Dictionaire mondiale des littratures”, botim i “Larousse”, Paris 2002, n zrin “Shqipria”, si ka vrejtur me saktsi dr. Isak Shema, n studimin “Fjalor i rndsishm i letrsis botrore” (“Java e bibioteks n Kosov”, Prishtin 2004, f. 110-114), jan renditur 27 figura t letrsis shqipe t t gjitha kohrave, ndr t cilt prin n krye emri i Sami Frashrit. N fakt, Samiu, sikurse dihet, qe m shum njeriu i dijes se i artit, por, megjithat, n botimin francez sht “njeriu i letrave”.
    Problemi i prejardhjes s Samiut, ndonse gjithnj e m shum pranohet mendimi se m i rndsishm sht karakteri i krijimtaris s tij, mbetet nj problem aktiv n studimet rreth Rilindjes Kombtare. Sikurse vrejti studiuesi turk dr. Bulent Bilmez, n kumtimin e tij “Nj libr n diskutim: ’Shqipria ’ka qen, ’sht e ’do t bhet’“, mbajtur n konferencn shkencore organizuar n Tiran nga Akademia e Shkencave kushtuar 100-vjetorit t Samiut, sot kjo shtje ka marr nj trajt tjetr. Nuk diskutohet m dhe aq pr vet burimin e Samiut, por pr autorsin e tij mbi disa prej veprave m t rndsishme, duke prfshir traktatin ideologjik kombtar t shqiptarve. N kt konferenc dr. Bulent Bilmez shqiptoi disa shqetsime t dijes orientale rreth ndihmesave t Samiut, pavarsisht vlersimit t tij rreth ksaj shtjeje, q del n mnyr m t plot n pohimin: “An article of mine on Sami’s books will be in Turkey very soon. However this is an article that I wrote a few months ago, after my work in the archives of Tirana, Vienna and London, I am now hundred per cent sure that Sami wrote that book and I am going to write about it in a new article of mine in English and Turkish, by usuing these documents”. N fakt, kjo nuk sht ndonj shtje e re, e panjohur. T paktn dy dekada m par faktin q “Shqipria ’ka qen, ’sht e ’do t bhet“ sht botuar jasht ish-perandoris osmane dhe “pa emrin e autorit“ e ka prmendur prof. Zija Xholi, n studimin monografik “Sami Frashri“ (vllimi i 4-t, f. 55, i veprave t plota t Samiut, Rilindja 1978). Shum koh m par (1954) ky fakt sht prmendur nga prof. Kristo Frashri. Sido q pr t ironizuar, autorsin e Samiut mbi kt vepr e pati pranuar edhe Faik Konica, i cili, deri n vitin 1906, e pati injoruar trsish si fakt botimin e kryeveprs n shqip t rilindsit frashriot. Mirpo n numrin e 8-t t vitit t 10-t t “Albania-s“ (1906), ai e krahason Samiun - gjithnj me qesndi - me Spinozn pikrisht duke iu referuar ksaj vepre (G. Shpuza, “’Shqipria ’ka qen, ’sht e ’do t bhet’ e Sami Frashrit“, “Perla“ 2003/3-4, f. 71).
    Por pse rikthehet vmendja tek ky fakt, q sht shpjeguar me pamundsin e autorit pr t dal hapur si shprehs i pikpamjeve q prmban libri i tij, t cilit, n botimet e mvonshme, nuk i mungoi as formalisht autori? Nj nga arsyet mund t jet: le ta lem prejardhjen, ajo nuk thot ndonj gj t rndsishme, tani thelbsore sht ’karakter ka veprimtaria e tij si fenomen kulturor! N kt rast, nse Samiut i hiqet autorsia mbi traktatin e ideologjis kombtare shqiptare, ky aspekt i vihet n diskutim trsor.
    Problemi shtrohet n nj mnyr t till q t krijohet prshtypja se nuk ka ndonj perspektiv pr t’u zgjidhur. Pra, vepra “Shqipria ’ka qen, ’sht e ’do t bhet“ sht botuar pr her t par pa emr, kshtu q Samiu nuk mund t njihet si autor i saj, pa e provuar kt shkencrisht. Mirpo shtja mund t shtrohet n nj form tjetr, po aq t ligjshme: prderisa n shkencn shqiptare nuk ka asnj diskutim pr autorsin e ksaj vepre, nuk ka asnj pretendent pr t’i zn vendin Samiut, megjithse kan kaluar 105 vjet prej botimit t par, le t vrtetojn t kundrtn ata q mendojn t kundrtn.
    Sami Frashri shkroi shqip jo vetm traktatin “Shqipria ’ka qen, ’sht e ’do t bhet“. Ai sht gjithashtu autor i ”Shkronjtores s gjuhs shqip“ (1886), pr t prmendur m t rndsishmen midis veprave n gjuhn amtare. Duke qen kshtu, me “argumentin e autorsis“ nuk mund t shkohet shum larg, sepse sot shkenca e tekstologjis kritike mund t identifikoj stilistikisht nj shkrim, nj mendje, nj dor jo duke pasur mundsin e krahasimit t disa veprave, por edhe me rrnoja t tyre. Vonimi i ndihmesave t studiuesit e teksteve t krahasuara n kt rast mund t pranohej si njohje n heshtje e autorsis s diskutueshme.

    II. Ideologjia paqsore e Samiut dhe e shqiptarve

    Pr themelimin e ideologjis kombtare t shqiptarve kan kontribuuar disa yllsi t lvizjes rilindse, qysh prej Naum Veqilharxhit e Jeronim de Rads, deri tek brezi i veprimtarve politik q prgatiti Pavarsin. Pa mohuar kto kontribute, dihet se Rilindja Kombtare Shqiptare pati nj traktat ideologjik, nj doktrin t sistemuar, dhe kt traktat a doktrin shqiptarve ua dha Samiu, me veprn e vet “Shqipria ’ka qen, ’sht e ’do t bhet“. Kjo sht vepra e vetme ku kjo epok e madhe gjeti platformn e vet, n trajtn e nj ideologjie t prpunuar, me vlersimin historik t fatit t shqiptarve n rrjedhat e kohs dhe prfytyrimin e jets s tyre n nj shtet kombtar m vete.
    Samiu e shkroi kt vepr disa dekada pasi ishin kanonizuar e shpallur botrisht doktrinat kombtare t dy popujve fqinj t drejtprdrejt, jugor e verior: megali-idhe-ja dhe “Naertania“ (1844). Sikurse dihet, t dyja kto doktrina lindn si ideologji ekspansioniste dhe prjashtuese ndaj tjetrit. Sa pr “Megali-idhe-n“, dihet mir se Samiu e njihte plotsisht. N traktatin e vet ideologjik kombtar ai thot: “Pas ksaj idhes s madhe grekrit kan dashur t pushtojn ... gjith sinisin e Ballkanit“ (vllimi 1, f. 57). Ndonse “Naertania“ nuk gjendet t jet prmendur drejtprdrejt, ndihet qart n gjith prmbajtjen e veprs se Samiu e njihte “Programin e politiks s jashtme dhe t politiks kombtare t Serbis prej vitit 1844“.
    Njohja me kto dy doktrina sht nj fakt q do t prligjte nj qendrim t njjt edhe n veprn e Samiut. Dy traktate q e prfytyronin strategjin e zhvillimit t tyre kombtar t popujve q i kishin lindur n dm t shqiptarve, dhe jo vetm t tyre, mund t shkaktonin t njjtin kundrveprim mbrojts edhe tek subjekti i lnduar, ose i paracaktuar pr t’u lnduar, shqiptart. Mirpo Samiu nuk bie n grackn e teoris etno-prjashtuese dhe t ksenofonis (Sh. Sinani, “Sami Frashri, ideolog pa ksenofobi“, n “Metropol“, 18 qershor 2004, f.14). Kjo e bn edhe m t rndsishme vlern emancipuese t traktatit ideologjik kombtar t shqiptarve, si traktati q ekzorcoi armiqsit, frymn e konfliktit dhe vshtrimin e “tjetrit“ si antagonist t prjetshm.
    Traktatet ideologjike kombtare t fqinjve t drejtprdrejt t shqiptarve kan pasur nj karakter t till prjashtues ndaj “tjetrit“, saq pr nj koh t gjat nuk jan pranuar zyrtarisht as nga vet shtetet e tyre. Historia e publikimit t ktyre traktateve t kujton n nj far mnyre “Protokollet e pleqve t Sionit“ (“Les protocoles de Sages du Sion“, 1919), autorsia e t cilve nuk u pranua kurr prej hebrejve (dhe nuk pranohet as sot e ksaj dite), sepse n thelb, me kriticizmin e ashpr ndaj t tjerve, demonizojn vet autort e tyre. “Protokollet e pleqve t Sionit“ u bn nj prej shkaseve t lindjes dhe inkurajimit t antisemitizmit, i cili u shfaq n formn m t ashpr gjat Lufts s Dyt Botrore.
    T dy traktatet e ideologjis kombtare t fqinjve tan t drejtprdrejt pr shum vite e dekada u mbajtn fshehurazi, u prhapn vetm “brenda bashksis“, pikrisht duke iu druajtur t njjtit demonizim, pr shkak t agresivitetit q prmbanin, deri tek ideja e zhdukjes gjenetike dhe e ndarjes/coptimit territorial t hapsirs shqiptare n pajtim me njri-tjetrin. E keqja m e madhe q erdhi prej ktyre dy ideologjive sht se ato u bn baza e nj tradite doktrinash agresive ndaj tjetrit, veanrisht ndaj shqiptarve, tradit q vazhdoi pr nj koh t gjat. Sipas rendit kronologjik, nga fqinjt verior rrjedhin si vijim i “Naertania-s“:
    - Kushtetuta e organizats “Bashkim ose vdekje“ (1928);
    - V. ubrilloviq, “Shprngulja e shqiptarve“ (shkruar n prag t Lufts s Dyt Botrore);
    - Ivo Andriq, ”Elaborat pr Shqiprin” (1939);
    - Jovan Cvijiq, “La geographie humaine“ - “Gjeografia njerzore” (shkruar para Lufts s Dyt Botrore);
    - V. ubrilloviq, “Programi i pakicave kombtare n Jugosllavin e re” (1944).
    N librin “Spastrimet e shqiptarve” (Prishtin, 2003) t dr. Hivzi Islamit prmenden edhe shum traktate e elaborate t tjer, historia e publikimit t t cilve ka qen mjaft e vshtir, si barts s antagonizmit dhe ksenofobis, n radh t par t albanofobis, q u b nj kompleks psikik veanrisht i fqinjve verior.
    Ideologjia q u ofroi shqiptarve Sami Frashri prmes traktatit t tij sht nj prej ideologjive m paqsore, m t drejtpeshuara, m t liruara prej komplekseve etnike, qoft t eprsis, qoft t prulsis, jo vetm n Ballkanin e asaj kohe dhe n kontekstin e traktateve ekspansiv t fqinjve, por n nj shkall shum m t gjer, ballkanike dhe europiane.
    Sami Frashri, prmes veprs s tij, dshiron t’i nxis dhe t’i bind shqiptart pr t formuar shtetin e tyre t pavarur, por Shqipria m vete sipas konceptit t Samiut nuk do t ngrihet n dm t asnj bashksie tjetr kombtare. Shqipria m vete, sipas veprs s Samiut, para s gjithash sht nj Shqipri e ndar nga ish-perandoria osmane, me t ciln, pas ndarjes, mund t ndrtoj marrdhnie paqsore ndrshtetrore, si me do shtet tjetr.
    Shqipria e Samiut, si ka qen, si sht dhe si do t bhet, nuk ka asgj rrezikuese pr fqinjt, asgj fyese dhe krcnuese. Etnocentrizmi i Samiut, sado romantik, shoqrohet me t njjtn frym romantike dhe madje utopike edhe pr sa u takon marrdhnieve me shtetet fqinje, t cilat ai i mendon ndrsjelltazi t mirpritura e t frytshme. Duket se Samiu i mendonte “Naertania-n” dhe “megali-idhe-n” mjete agjitacioni dhe jo platforma ideologjike etnike.
    Shqipria si ka qen, n konceptin e Samiut, sht gjenetikisht e lidhur me dy kulturat e mdha t lashtsis: helene dhe romake. Duke qen e till, me nj burim t prbashkt me kto qytetrime (sido q teza e djepit pellazgjik t prbashkt m pas shkencrisht u vu n diskutim), bota shqiptare nuk bartte dhe nuk mund t bartte asgj kundrshtuese, mospajtuese dhe pr m tepr mosduruese ndaj tyre. Lidhjet gjenetike q supozonte Samiu, sidomos me fqinjt jugor (burimi i prbashkt pellazg), ishin piknisje pr nj klim t shndetshme me njri-tjetrin. Samiu nuk ka prmendur lidhje t ktilla me fqinjt verior, q historikisht dshmohen t pranishm n Ballkan nga fundi i krishtrimit t hershm, mirpo kjo jo vetm nuk e on n qendrime patologjike, por e nxit t gjej arsye t tjera pr t’i afruar popujt, pr shembull, qendrimi i prbashkt i tyre n procesin e gjat historik ndaj ish-perandoris osmane.
    N veprn e Sami Frashrit, jo vetm n konceptin teorik, por edhe n pikpamjen thjesht gjuhsore-leksikologjike, pothuajse nuk ekziston emrtimi “armik”. Pr kohn kur u shkrua vepra, por edhe pr m von, kjo sht nj gj e rrall. Dihet se barazimi i tjetrit, fqinjit, me armikun, ka qen nj prej vuajtjeve m t mdha t Perndimit deri n gjysmshekullin e fundm.
    Samiu e prdor fjaln “armik“ n librin e tij pes her, dhe rastet jan kto:
    1. “N kohrat t fundit t Byzantinjet, kur kta ishin dbuar e s’u kish mbetur fuqi as pr t qeverisur vndet, as pr t qndruar kuntr armiqet, ather, si m do vnt, edhe n Shqipri ishin pikur disa mbretri…” (f. 29). Ky sht rasti i par kur n tekstin e Samiut prmendet fjala “armik”. Shihet qart se ktu nuk bhet fjal pr shqiptart dhe armiqt e tyre, po pr Bizantin dhe armiqt e tij.
    2. “Dyzet e kaq vjet qndroi kshtu Sknderbeu me shqiptart duke vrar’ e handakosur armikt …” (f. 32). Esht i vetmi rast, qoft n vshtrimin prapavajts (qysh prej kohrave pellazgjike), qoft n vshtrimin parashikues, q Samiu prmend shprehimisht “armikt“ e shqiptarve, duke kuptuar me to ushtrit osmane.
    3. “... kurr Shqipria s’ka fituar nga gjaku i shqiptarve: gjithnj t huaj dhe armik t Shqipris kan fituar nga ay gjak ...“ (f. 41). N kontekstin e ktij vlersimi t Samiut ka m shum nj paknaqsi emocionale pse shqiptart kan luftuar pr t tjert se sa nj prdorim terminologjik t fjals “armik“. Ktu kjo fjal sht n prdorimin e saj me kuptim t prgjithshm dhe nj armik i till nuk ekziston.
    4. “Tyrqia e ka ngritur besn nga shqiptart, nuk’ i beson e i vshtron si anmik ...“ (f. 51). Edhe n kt rast fjala “armik“ nuk prdoret si qendrim i zgjedhur nga shqiptart ndaj tjetrit, por si qendrim i tjetrit ndaj shqiptarve, si zgjedhje e kryeqendrs perandorake ndaj tyre.
    5. “Shqiptart ... mmdhen’ e tyre e shihnin jasht do reziku e e dinin q ndonj anmik s’muntte t’i qasesh Shqipris“ (f. 55). Prsri fjala “anmik“ sht n kuptim t prgjithshm dhe nuk identifikon asnj bashksi kombtare fqinje ose jofqinje si antagoniste t popullit shqiptar.
    Kto jan rastet e vetme, n kontekste t t cilave gjendet fjala “armik“ prdorur nga Sami Frashri n veprn e tij “Shqipria ’ka qen, ’sht e ’do t bhet“. Edhe n mnyr t trthort Samiu nuk krijon opozicione ndretnike n veprn e tij dhe Shqiprin e ardhshme t pavarur e sheh si nj faktor q do ta shndosh gjendjen n Ballkan. Kjo ndodh n nj koh kur ideologjit dhe doktrinat etnike t fqinjve t drejtprdrejt e shihnin realizimin e qenies kombtare haptazi n kurriz t shqiptarve.
    Esht pr t’u vn re madje se Samiu nuk i sheh si historikisht e fatalisht armiqsore as marrdhniet midis shqiptarve dhe ish-perandoris osmane. Sipas tij, shqiptart ishin nj popull q rrojti me dashuri brenda perandoris dhe u bn fuqi udhheqse e saj deri n kohn e reformave t Tanzimatit. Samiu mbron deri n fund mendimin se armiqsimi i shqiptarve me perandorin nuk erdhi pr shkak t shqiptarve, sepse u zgjua brenda tyre ndonj mri etnike, apo ndonj kompleks mosdurimi, por sepse Porta e Lart ndrroi sjellje ndaj tyre, duke i trajtuar si shtetas q nuk meritonin t respektoheshin dhe duke i ndshkuar me sistemin e taksave.

    III. Burimet e mendimit paqsor t Samiut

    Esht e vshtir t prveohen bazat dhe burimet themelore t paqes parajsore q sundon traktatin ideologjik kombtar t Sami Frashrit. Ka nj rndsi t veant pr t provuar kt frym paqeje dhe drejtpeshimi fakti q ky traktat, sikurse dihet, nuk sht br asnjher shkas pr t provokuar diskutime mospajtuese tek fqinjt e drejtprdrejt, t cilt nuk gjetn gjat m shum se nj shekulli kurrfar prekteksti pr kundrvnie. Edhe n kohrat m t ndezura, vepra e Sami Frashrit nuk sht ndaluar n vendet fqinje, qoft pr prmbajtjen ideologjike, qoft pr ndonj arsye tjetr. N rastin m t keq sht aluduar pr “idole” romantike dhe “idhulltari” kombtare, por pa prmendur emrin.
    Sigurisht q nj figur si ajo e Sami Frashrit, me prmasa ndrkombtare dhe rol qendror n disa kultura e qytetrime, bashkoi shum prurje e prirje n krijimtarin e tij, duke prfshir dhe veprn “Shqipria ’ka qen, ’sht e ’do t bhet“. Pa dyshim q kto prurje e prirje mund t mohen drejt duke e vshtruar personalitetin e Samiut n trsin e vet, duke mos ndar ideologun e shqiptarve me orientalistin e shquar, intelektualin e metropolit dhe vendlindjen e tij periferike. Vshtrimet e pjesshme mund t ndikojn pr t arritur n prfundime t paqendrueshme. Mirpo t paktn tre prej faktorve q e uan Samiun n at drejtpeshim mahnits edhe pr kohn e sotme, drejtpeshim q shpesh prej disa dijetarve fqinj sht quajtur dobsi, mund t prcaktohen:
    1. Sami Frashri dhe dy vllezrit e tij, kjo trini protagoniste e lvizjes kombtare shqiptare, ishin romantik n metod e mendim. Si rregull, shkrimtart dhe mendimtart i ka uar n vshtrime anti-historike romantizmi prapavajts. Romantizmi i ushqyer me utopi, me mitin e “shn njeriut”; romantizmi perspektiv, si ishte dhe ai i Samiut, duke pasur karakter parashikues, deri-diku futurist, nuk i implikonte shkrimtart me kurthet e s shkuars. Nse Sami Frashri do t ndiqte nj gjedhe romantike prapavajtse, ai do t duhej t ndiqte traditn e epopes heroike legjendare, apo t gojdhns kombtare, dhe t krcnohej njsoj si heronjt epik: “Shtatqind vjet do t t’i djeg kullat/ shtatqind vjet do t t’i vras qent”. Retrospektiva romantike e Samiut nuk sht nj rekomandim pr t ardhmen, por nj homazh pr mitin e t parve. Ktij romantizmi i mungonte, prej thelbit t vet, konservatorizmi dhe mbyllja.
    2. N formimin e Sami Frashrit nj rol thelbsor luajti iluminizmi. Kjo e bnte at t besonte fuqimisht tek fuqia e mendimit. Iluminizmi i Samiut bri q jo vetm raportet e shqiptarve me fqinjt, por prgjithsisht raportet e qytetrimeve me njri-tjetrin, t shiheshin si raporte konvergjence, dialogu pasurues dhe bashkjetese. Samiu vet, fal iluminizmit, u b nj ur ku u kryqzuan dhe u rishpirtzuan kryevepra t qytetrimeve q sociolog t sotm prpiqen t’i paraqesin n antagonizm. Ai mori prej qytetrimit perndimor “T mjert“ e Hygoit dhe “Verterin“ e Gtes dhe ua la lexuesve t perandoris, n t njjtn koh q merrte nga klasicizmi pers, apo “Lindja e Lindjes“, nj kryevepr t till si “Shah Name-ja“ pr ta sjell n metropolin e Rumelis t prshtatur pr nevoja shkollore. Iluminizmi i Samiut ishte i till q i jepte fuqi e energji pr t bashkuar n t njjtn kryeqendr perandorake letrsi t metropoleve q e shihnin me kundrshti njri-tjetrin.
    3. I formuar n nj familje me tradita t hershme bektashiane, Samiu, sikurse dhe Naimi, n gjith veprn e vet dshmoi fuqin e nj panteizmi heterodoks dhe t nj humanizmi t qelqt, q rrall mund t gjendet n botn e letrave shqipe. Panteizmi dhe humanizmi ishin pjes e endokozmosit t tij, ishin instrumente t shklqyera pr t mos e par tjetrin si kundrshtar, aq m pak si armik; qoft ky tjetri i ndryshm n pikpamjen gjenetike, racore, etnike apo fetare, sepse jo vetm tek fytyra e njeriut, por tek gjithka e gjall dhe e prekshme, ishte shprehja e prkryerjes s hyjnores. Fryma panteiste dhe fuqia humaniste bjn q n veprn e Samiut, edhe raportet me ish-perandorin osmane, t shihen si kundrvnse vetm si nj nevoj politike, si nj nevoj pr t mos lejuar q Shqipria t mbytej bashk me kt t fundit. Thell-thell, nuk duket t ket tek Samiu nj armik t betuar dhe t prjetshm as n kt rast.

    IV. Shqipria dhe t tjert tek Samiu

    Nj prej pyetjeve q shpesh shmanget n diskutimet pr Samiun dhe veprn e tij sht ajo pr prpjestimet e kontributeve t tij ndaj kulturs kombtare dhe ndaj kulturave t tjera, sidomos ndaj asaj turke-osmane.
    Esht e qart se nga ana sasiore, por edhe prmbajtsore, Samiu bri q orientalistika t ngrihej n shkalln e bashkkohsis, n at shkall sa disa prej veprave t tij edhe sot vlersohen t patejkaluara. Mirpo, po t bhet nj krahasim, del se Samiu nuk ka ln asgj mangut, prpjestimisht me nevojat kulturore dhe gjendjen e prgjithshme t dijes, edhe pr Shqiprin.
    1. Samiu ishte nj prej themeluesve t “Shoqris s t shtypurit shkronja shqip“, e cila u dha shqiptarve t parin alfabet dhe t parat shtypshkrime. Me kt ai bri reformn e alfabetit pr gjuhn shqipe, t njjtn reform q do ta ndiqte m tej Naimi, me ngulmimin pr pastrtin absolute t saj. N Turqin e re ideja e reforms s alfabetit, q u shqiptua pr her t par prej Samiut, u zbatua nja dy dekada m von, me krijimin e Turqis republikane. Nj kontribut i njohur i Samiut pr ta ndar shqipen prej shkrimit silabik osman sht “Alfabetarja e gjuhs shqipe“, q jo rrall nnmohet.
    2. N trashgimin shkencore t Samiut numrohen disa gramatika dhe sintaksa t ormanishtes, “sipas modeleve perndimore“ (G. Shpuza, “Bota iraniane n veprn e Sami Frashrit“, Tiran 2004, f. 11). Por Samiu shkroi dhe nj gramatik shkencore t gjuhs shqipe, duke mbetur nj prej themeluesve t terminologjis s ksaj shkence, sidomos n morfologji, “Shkronjtore e gjuhs shqip“ (1886).
    3. Si dramaturg Samiu mori motive t epopes klasike perse “Shah Name“ dhe shkroi dramat “Jahve“ e “Suhrab“ n turqisht, duke qen dukshm i prirur drejt nj lnde etnografike, sikurse veproi edhe kur shkroi dramat me subjekt nga jeta etno-zakonore tradicionale shqiptare: “Besa“, “Prsri besa“, “Ndrgjegjja“ e t tjera (AQSH, fondi personal i Sami Frashrit, dokumente t dhuruara nga arkivat turke, 2004).
    4. Dihet se Samiu hartoi disa fjalor, midis t tjersh fjalort dygjuhsh turqisht-frngjisht e anasjelltas, duke e kurorzuar punn e tij n kt fush me ”Kamus-i turki”, fjalorin sinkretik t turqishtes. Sipas t dhnave q ka sjell koht e fundme prof. J. Bulo, edhe n kt fush nuk cnohet simentria e kontributeve t Samiut pr perandorin dhe pr shqiptarr. Nga nj letr e panjohur e Jani Vretos, n t ciln bhet fjal pr kujdesin q shoqria atdhetare “Drita-Dituria“ e Bukureshtit duhet t’i kushtoj fjalorit t Mitkos, del se ky i fundit jo vetm kishte dijeni q Samiu kishte hartuar edhe nj fjalor t shqipes, por, madje, merret vesh se bhet fjal pr nj fjalor t madh. Vreto shkruan se “i kam numruar vet gjasht mij fjal rrnja dhe dy a tri her aq t dala“ (t prejardhura) (J. Bulo, “Fjalori i gjuhs shqipe i Sami Frashrit - nj projekt apo nj realitet“ kumtes n konferencn shkencore kushtuar 100-vjetorit t Sami Frashrit, Tiran 2004).
    5. Samiu u b i njohur m s shumti me “Dictionaire universel d’histoire et de geographie“, i njohur m gjersisht me titullin turqisht “Kamus-l Alam“. Me kt vepr ai jo vetm plotsoi nevojat enciklopedike t ish-perandoris, jo vetm plotsoi e kurorzoi veprn e vet si dijetar, por, n pamundsi pr t hartuar nj enciklopedi shqiptare, bri gjithka q mund t bhej q do z i mundshm nga bota shqiptare, n gjeografi e histori, t kishte vend t privilegjuar dhe t promovohej n mjedisin e huaj. Studiuesit e letrsis jan shprehur se n kt vepr Samiu i rezervoi bots shqiptare prmasat e nj enciklopedi m vete.
    6. T gjitha idet e rindrtimit bashkkohor t shtetit osman, q Samiu nuk arriti t’i shoh t realizuara, i shprehu n form sinergjike edhe pr shtetin e ardhshm shqiptar, pikrisht n veprn “Shqipria ’ka qen, ’sht e ’do t bhet“.
    Kto dhe shum fakte t tjer bjn t kuptohet se ekziston nj simetri kontributesh prej Samiut pr kulturn kombtare dhe pr at metropolitane. Sigurisht ai zgjodhi afrimin m t suksesshm me t dyja kto kultura, t cilat ndryshonin jo vetm prej burimit, por edhe prej shkalls s afirmimit.
    N ann tjetr, kto vlera e bjn Sami Frashrin nj dijetar atdhetar dhe nj mendimtar q nuk ra kurr n kurthin e fobive ndaj t tjerve. Esht merit e traktatit t par kombtar t shqiptarve, hartuar prej Samiut, q mendimi shqiptar kurr nuk ka manifestuar frym ekspansioni, realizimi n kurriz t tjerit, antagonizmi tendencioz, edhe ather kur antagonizmi i tjetrit ka qen nj rrezik evident; edhe ather kur vizioni pr nj Shqipri q nuk rrezikon asknd sht marr pr munges fuqie realizuese. Mendimtart e sotm federalist, q e shohin t ardhmen e popujve nn nj ati t prbashkt, ku ideja e barazis sht kthyer n nj mit, kan tek ideologjia e Samiut nj pararendje t shklqyer.


    Burimet kryesore t cituara:

    1. Sami Frashri, Vepra, vllimet 1-7, Rilindja, 1978.
    2. Isak Shema, “Fjalor i rndsishm i letrsis botrore”, n “Java e bibioteks n Kosov”, Prishtin 2004.
    3. Bulent Bilmez, “Nj libr n diskutim: ’Shqipria ’ka qen, ’sht e ’do t bhet’“, kumtim mbajtur n konferencn shkencore organizuar n Tiran nga Akademia e Shkencave kushtuar 100-vjetorit t Sami Frashrit, Tiran 2004.
    4. Zija Xholi,“Sami Frashri“, studim monografik, Tiran 1978.
    5. Gazmend Shpuza, “’Shqipria ’ka qen, ’sht e ’do t bhet’ e Sami Frashrit“, “Perla“ 2003/3-4.
    6. Shaban Sinani, “Sami Frashri, ideolog pa ksenofobi“, n “Metropol“, 18 qershor 2004.
    7. “Les protocoles de Sages du Sion“ - “Protokollet e pleqve t Sionit“, Paris, 1919.
    8. “Naertania“, “Programi i politiks s jashtme dhe t politiks kombtare t Serbis prej vitit 1844“.
    9. Hivzi Islami, “Spastrimet e shqiptarve”, Prishtin, 2003.
    10. Gazmend Shpuza, “Bota iraniane n veprn e Sami Frashrit“, Tiran 2004.
    11. Jorgo Bulo, “Fjalori i gjuhs shqipe i Sami Frashrit - nj projekt apo nj realitet“ kumtes mbajtur n konferencn shkencore organizuar n Tiran nga Akademia e Shkencave kushtuar 100-vjetorit t Sami Frashrit, Tiran 2004.
    12. AQSH, fondi personal i Sami Frashrit, dokumente t dhuruara nga arkivat turke, 2004.
    "Fet` e best t`i kemi, po t ndar t mos jemi." Naim Frashri

  37. Anetart m posht kan falenderuar Dar_di pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

  38. #20
    askushi Maska e Askusho
    Antarsuar
    27-08-2012
    Postime
    668
    Faleminderit
    0
    14 falenderime n 12 postime

    fjalt E Urta

    FJALT E URTA
    SAMI FRASHRI

    1. Mendimet e larta gjenden n fjal t shkurtra.
    2. M e bukura fjal sht e thjesht dhe e shkurtr, sht fjal q kuptohet m
    lehtsi dhe q ka kuptim t thell e t holl.
    3. Njeriun e bjn t prjetshm veprat e tij.
    4. Detyra jon kryesore ndaj njerzis sht t studiojm dhe t msojm (t tjert)
    pa u mrzitur.
    5. I madh sht ai njeri q i shikon t gjith nj soj, q vepron pa anuar, dhe q
    mendon pr t gjith. Al q mendon pr interesat e veta, sht njeri i ult.
    6. Detyrat njerzore jan nj barr e rnd; sjellja e keqe sipas andjes dhe plqimit t
    bots sht nj moal i madh. Pr t nxjerr n breg nj barr t till t rnd nga
    nj moal i till, duhet t ecsh drejt, pa shikuar djathtas e majtas.
    7. N vend q t shessh dituri dhe zotsi, pxpiqu ti fitosh ato.
    8. Mos e duaj gjumin shum; hap syt q t mos mbetesh i uritur.
    9. Toka mund ti ushqej njerzit fare mir; vetm pse shumica e pasuris
    shpenzohet pa vend, e shurata e njerzve mbeten t uritur.
    10. Pr tia nnshtruar botn mirsis, duhet luftuar kundr ligsive.
    11. Pitimi i pozits varet nga t tjert. A nuk sht marrzi t lsh at q ke n duart
    tua dhe tu drejtohesh t tjerve.
    Mundesuar nga www.shkodraonline.com
    12. M par se pr pasurin, mjeshtrin dhe tregtin e nj bashksie (njerzore),
    duhet menduar pr edukimin e saj, sepse edukata e mir sht baza e bashksive
    njerzore.
    13. Njeriu mirret me dituri dhe me shkenc gjat gjith jets s tij. N fmijri i
    mson ato, n rini i v n zbatim e n pleqri mson t tjert.
    14. Zemra e njeriut t prsosur sht gjithmon e pezmatuar, por fytyra e tij sht
    kurdoher e gzuar.
    15. Njeriu dshiron madhshtin dhe famn, trembet nga mosprfillja; megjithkt
    nuk largohet nga sjelljet e kqia; kjo sht si kur ke frik nga lagshtira e banon
    n moal.
    16. Po t jen npunsit n dor t personave t pazot, po tu mungojn armt
    ushtarve, po t mbetet pas bujqsia, mjeshtria dhe tregtia, prapse-prap shteti
    qndron; por kur sundimtart nuk respektojn ligjin dhe t drejtn, npunsit e
    vegjl bhen t pabindur dhe nuk zbatojn urdhrin e dhn, kshtu q populli bjerr
    vetit e mira dhe jipet pas veseve t kqia, ather nuk ka m shpres shptimi.
    17. Mos i poshtroni njerzit e mdhenj pr nj a dy faje t tyre, sepse diamanti sado i
    prer shtrembr t jet, sht m i vlefshm se nj gur i zakonshm, i prer n
    forrnn m t prsosur.
    18. Mashtrimet e mashtruesit i prballoni me drejtsi, sepse gjithka mnjanohet me
    t kundrtn.
    19. Njerzit jan t njejt para natyrs, edukata i bn t dallohen (njri nga tjetri).
    20. Fjala e atij q qesh shum, se bn t qesh asnjrin.

  39. Anetart m posht kan falenderuar Askusho pr postimin:

    bsdev (03-03-2017)

Faqja 1 prej 2 12 FunditFundit

Tema t Ngjashme

  1. Mid'hat Frashri, themeluesi i Balli Kombtar
    Nga shendelli n forumin Elita kombtare
    Prgjigje: 14
    Postimi i Fundit: 25-08-2010, 12:39
  2. Prgjigje: 6
    Postimi i Fundit: 07-02-2009, 16:10
  3. Naim Frashri, aspostulli i shqiptarizms
    Nga Brari n forumin Elita kombtare
    Prgjigje: 5
    Postimi i Fundit: 12-06-2007, 06:05
  4. Ambasadori egjiptian n Tiran, pinjoll i vllerzve Frashri
    Nga Xhuxhumaku n forumin Elita kombtare
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 21-07-2005, 20:13
  5. Kur dashuronte Mit'hat Frasheri
    Nga Albo n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 10-12-2002, 23:56

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •