Close
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 9 prej 9
  1. #1
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    28-03-2003
    Vendndodhja
    Diku npr Bot
    Postime
    640
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Misioni Amerikan N Shqipri (1946)

    MISIONI AMERIKAN N SHQIPRI (1946)


    --------------------------------------------------------------------------------

    Tiran, 7 gusht 2003 / eriz LOLOI

    M ran n dor disa dokumenta tepr interesante. sht fjala pr korespondencn sekrete ndrmjet misionit jozyrtar t SHBA n Tiran dhe Departamentit Amerikan t Shtetit, gjat vitit 1946.

    Materiali q i referohet Shqipris titullohet :

    Prpjekja pr t arritur nj baz t knaqshme pr rivendosjen e marrdhnieve diplomatike me Shqiprin. Trheqja e misionit jozyrtar t SHBA .

    Prfshihen n t 26 nota sekrete t ktij misioni drejtuar Sekretarit t Shtetit, apo anasjelltas, t cilat prfshijn periudhn nga 29 janari deri m 19 nentor 1946.

    Si dihet m 8 maj 1945, nj delegacion apo mision jozyrtar i SHBA, ishte drguar n Shqipri pr t par gjndjen n vend dhe pr t njohur karakterin e Qeveris Shqiptare, t krijuar pas mbarimit te Lufts s Dyt Botrore, praktikisht te qeveris komuniste Shqiptare t Enver Hoxhs.

    Qllimi i ktij misioni ishte prcaktimi n se duhej njohur apo jo kjo qeveri si dhe, n se do rivendoseshin marrdhniet dilomatike midis SHBA dhe Shqipris.

    Dhe misionit, pr t arritur deri n njohjen e Qeveris Shqiptare nga Qeveria Amerikane, i duhej t studionte realisht gjndjen n vend. Ai i paraqiti Qeveris Shqiptare disa kushte ku kryesoret ishin :

    1. Zhvillimi i zgjedhjeve t lira n Shqipri ;
    2. Njohja e traktateve dhe marrveshjeve ndrkombtar, ku Shqipria kish qen pjestare, si dhe ato dypalshe midis Shqipris dhe SHBA, t vendosura para 7 prillit 1939.

    Kryetari i ktij misioni fillimisht ishte Xhejkobs dhe n t material prfshihet kryesisht korespondenca e tij me Sekretarin e Shtetit t SHBA ( m pas Xhejkobs u zvendsua nga Henderson ).

    Ndrkaq, q t dali m e qart e vrteta e puns s ktij misioni, mu desh t lexoja dhe t ballafaqoja, thniet e misionit amerikan me ato t Kryetarit t Shtetit Shqiptar t asaj kohe , Gjen.Kol. Enver Hoxhs, t shkruara prej tij n librin me titull : Rreziku Anglo-Amerikan pr Shqiprin (kujtime), botim i Institutit t Studimeve Marksiste-Leniniste pran KQ t PPSH, nga Shpia Botuese 8 Nentori, Tiran , 1982.

    Dhe po e nis pikrisht me kto kujtime. Enver Hoxha n kto kujtime shkruan Amerikant nga anae tyre.. pak m von, drguan nj mision civil t kryesuar nga Xhejkobs me ndihms agjentin e vjetr amerikan n Shqipri, Herry Fulcin ( faqe 344-345 ).

    Lidhur me misionin dhe me kushtet q paraqiti misioni n emr t Qeveris Amerikane ,Enver Hoxha i paska thn Xhejkobs-it ( sdihet kur dhe si ? ) :

    Spjegimet q m bt rreth misionit tuaj dhe shtytjes s njohjes s Qeveris ton, Z. Xhejkobs m duken jo bindse. Formula juaj se njohja duhet t vij mbas sqarimit t gjndjes n Shqipri, sht absurde ( faqe 354 ).

    Disa faqe m posht sh. Enver kujton : Fulci nga ana e tij , shpresonte se t gjith ish nxnsit e Shkolls Teknike Tiran, do ishin me t ( faqe 362 ) Ai priste edhe nga nj burim tjetr. Gjat kohs s lufts Fulci kishte prgatitur edhe djemt, n kursin special q kishte ngritur SBS-ja n Itali ( Secret Balcan Service ) ( faqe 363 ).

    Duke i ballafaquar, madje pothuajse pa asnj koment, kto nota t ktij misioni me kujtimet e Enver Hoxhs, gjithkush , natyrisht po t dshiroj, do t arrij t kuptoj t vrtetn


    I. GJNDJA E SHQIPRIS - MARRDHNIET SHQIPRI - SH B A.

    Q n mesazhin e par t ktij materiali ( telegrami 711.75/ 1-2046 t dats 29 janar 1946) , Xhejkobs i shkruan Sekretarit t Shtetit ( n vazhdim me sa kuptohet edhe t mesazheve t mparshme ) se : . Une paraqes ndjenjn jo shoqrore n rritje t regjimit ktu, kundrejt SHBA..

    Ai ve n dukje se : Pr prestigjin ton ndaj sovjetikve, n Shqipri po zhvillohen aktivitete t ndryshme. N t theksohet se Legata Sovjetike sht e plot, pothuajse t gjith pjestart jan ktu s bashku me grat e tyre, se ata jetojn n pes shtpi. Kta npuns, kryesisht ushtarak, shikohen shpesh n vende publike me zyrtar shqiptar se : N qytet ka edhe shum sovjetik, q thuhet se jan teknik ( jan disa qindra ). Dhe priten t vin tjer...

    . Brenda vet qveris po del n pah nj grup pro jugosllavve dhe sovjetikve.

    Pr t orientuar Kushtetutn e re sipas vijs sovjetike. Kjo ka ngjallur nj frym opozite midis radikalve moderues Grindja shkaktoi arrestimin e antarve t t ashtuquajturs opozit, si Kokoshin, Asllanin dhe Larry Post * ( alias Llazi Papapostoli)

    Lidhur me kt Enver Hoxha shkruan : Ende pa u liruar Shqipqria, kishte ardhur nga Amerika nj far Llazar Papapostoli, me emrin e amerikanizuar Llary Post. Ky do shrbente si Kshilltar politik pran misionit amerikan dhe n t njjtn koh do t lidhej me agjntt e vjetr pr t hedhur bazat e para t grupeve t spiunazhit e t sabotatorve. Por kto grupe morrn formn e organizuar, sidomos me ardhjen n mars 1945 t Mr. Fulcit, i cili e mori vet drejtimin e tyre ( faqe 390). Kto synime i pohuan vet kta armiq para qjyqit, vet ata pohuan botrisht, se selit e misionit anglo-amerikane ishin shnderruar n ofiina ku kurdiseshin komplote, atentate e sabotime, ku hartoheshin plane pr sulme t armatosura e pr zbarkimin nga jasht ( faqe 390)

    Me rndsi qe edhe zbulimi i sabotatorve t tharrjes s knets s Maliqit. Disa ish nxns te tij ( Fulcit . S.H: ), q kishin br sabotime pr tharrjen e kenets s Maliqit, u zbuluan. Kjo ishte humbje e madhe pr misionin amerikan, sidomos pr Fulcin. E ndien thell frikn dhe para se t fillonte gjyqi, Xhejkobs dhe Fulc, ikn nga Shqipria. Nj pjes e misionit amerikan qndroi pr t ndjekur ngjarjet ( faqe 391 ).

    Ndrkaq n lidhje me vmendjen pr krijimin e opozits n Shqipri, si e krkonin aleatt, Enver Hoxha kujton : Opozitn e hoqi qafe lufta, revolucioni popullor, sepse ajo ra n prehrin e pushtuesve dhe u kompromentua. Nuk sht e thn se po spati opozit, nuk ka demokraci ( faqe 367 ).

    Natyrisht n dritn e sotme, kto thnie jan jo vetm t pakuptueshme, por edhe qesharake, pr nj vend q pretendon t jet demokratik. Por le t kalojme m tej, me zhvillimin e ngjarjeve n Shqipri.

    Telegrami i Xhejkobs, vazhdon : Efektivisht pozita jon sht ftohur shume. Kjo duket edhe n mospranimin . edhe t gruas s kujdestarit Marinscak. Ndrkoh nuk jepen leje kalimi pr udhtime jasht Tirans. Injorohet do lloj krkese q ka lidhje me qytetar amerikan dhe tregohet nj qetsi e plot pr shtjen e traktateve, me gjith q kopjet e ktyre traktateve iu dorzuan Hoxhs, qysh m datn 16 janar

    Pika kulminante arriti mbasditn e dats 28 janar, ku t gjith npunsit e huaj me pun n mision dhe personat e shrbimit, prdorur nga shtabi yn. u paralajmruan pr tu larguar nga Shqipria, brnda dats 15 shkurt. Ktu prfshihet edhe Rudolf Marinscak, i cili shrben dhe paguhet pr shum vjet nga qeveria jon dhe q kreu edhe shrbim n mbroktjen e pasuris son, gjat viteve t pushtimit. ( Kjo sipas Xhejkobs ishte n kundrshtim me marrveshjen q ruhet n shkmbim t notave t marsit 1945 ).

    Q n kt telegram bien n sy disa probleme q e shqetsonin misionin jozyrtar t SHBA n Shqipri si :

    1. Afrimi i dukshm i Qeveris Shqiptare me sovjetikt dhe jugosllavt dhe kufizimet e shumta dhe pengesat q i nxirreshin misionit amerikan n Tiran ;

    2. Cshtja delikate dhe e rndsishme, q prbente edhe nj nga kushtet baz pr njohjen e Qeveris Shqiptare nga ana e Qeveris s SHBA, ajo e njohjes s traktateve dhe marrveshjeve ndrkombtare, dy apo shumpalshe, t firmolsura nga Shqipria para 7 prillit 1939, pr t cilat , me gjith q i jan dorzuar kryeministrit shqiptar Enver Hoxha, tregohet nj qetsi apo heshtje e plot. ( Ky problem m posht do t shtjellohet m hollsisht).

    N telegram theksohet edhe : N shtyp dhe n radio vazhdon fushata kundr SHBA u vu n loj Stettinus, prfaqsuesi amerikan ne UNO ( OKB- S.H.) . Nje tjetr komentator ka vn n loj UNRAN ( ajo solli n Shqipri Frogs = xhipsa pr t vrar qent), gazeta Bashkimi, me nj ton therrs, shprehu keqardhjen pr aleatt amerikan e ata anglez, t cilt jan duke i dhn strehim n Italine neofashiste krimineleve t till t lufts, si Kadri Cakrani dhe Xhelal Staravecka ( apo edhe Xhafer Devas )

    N telegramin 711.75/2-546 , m 5 shkurt 1946, Xhejkobs i shkruan Sekretarit t Shtetit se : Qysh nga mezi i dhjetorit, kur u mbajt Konferenca e Mosks, ktu sht rritur shum influenca sovjetike q gjithka q bn Qeveria Shqiptare, e bn e drejtuar nga nj grup komunist, pro sovjetik, me plqimin e autoriteteve sovjetike e ndoshta nn drejtimin e ryre .

    N telegramin 711.75/2-846 t dats 10 shkurt 1946, Xhejkobs i shkruan Sekretarit t Shtetit : N qoft se nuk protestojm fort kundr autoriteteve sovjetike, t cilt vetm pak jav pas njohjes s nj shteti ballkanik, kan br q ideologjia e tyre t penetroj thell n radht kesaj qeverie, t inaguruar dhe njohur nprmjet veglave t tyre, duke zbatuar nj program frike dhe raprezaljesh kundr gjith opozits., ather ne duhet t mendojm q autoritetet sovjetike do ndjekin t njjtn rrug si ajo e Rumanis, Bullgaris e Kores, menjher sa t akordohet njohja

    Un jam i sigurt se ajo ka ka ndodhur ktu. u sht imponuar autoriteteve shqiptare nga nj grup i vogl komunistsh shqiptar, t cilt bashkpunojn ngusht me Moskn

    N rast se ktu duhet ndrmarr ndonj veprim, kjo duhet br drejt Mosks, n baz t angazhimeve t Jallts. Ne duhet t shprehim habin ton n drejtim t transformimit t shpejt t ndodhur, ku ktu po vin nj numr i konsiderueshm sovjetiksh dhe nj sasi e madhe furnizimi me arm.

    N telegramin e dats 28 shkurt 1946 ( Nr. 711.75/2-2846), Xhejkobs i raporton Sekretarit t Shtetit se : Duket qart se Shqipria sht kthyer n shtet satelit t BS dhe Jugosllavis. Kto dy shtete shpresojn q Shqipria t pranohet antare e UNO-s, duke i shtruar kshtu nj tjetr vot bllokut sovjetik. N rast se n sesionin tjetr t UNO-s, Shqipria nuk pranohet, athere Shqipria do kthehet n nj njsi t Federats Jugosllave. Une jam i sigurt se shumica e shqiptarv kundrshtojn infiltrimin e dominimit sovjetik si dhe bashkimin me Federatn Jugosllave.

    Sipas prononcimeve zyrtare dhe neneve t propozuara pr Kushtetutn e re, duket qart se regjimi i tanishm dhe keshilltart sovjetik, po ngrejn nj sistem ekonomik shqiptar t kontrolluar nga Shteti, sipas modelit sovjetik

    .gjithashtu, si pjes e procesit te sovjetizimit, t gjith t huajt( Hoxha indirekt, bn fjal pr shum vet ), prfshi edhe amerikant, do t dbohen nga Shqipria. Pr shqiptart nuk lejohet emigrimi dhe udhtimi jasht shtetit, prvese n shtetet satelite te BS.

    Po si pjes e procesit t sovjetizimit, do lloj opozite do t shtypet me ndihmn sovjetike e at jugosllave, n rast se do t jet e nevojshme. Fmijt e shkollave nxiten dhe u jepen lvdata, kur ata spiunojne pr msuesit dhe prindrit. Rast m tipik merret arrestimi i grupit Kokoshi-Asllani, i cili desh t krijonte nj parti t dyt n zgjedhjet e dhjetorit, vitin e kaluar..

    Grupi komunist ktu sht i vendosur dhe flet n t mir t fakltit, se sht m mir q ktu t ndjehet prezenca e Rusis, e jo si regjimi i kaluar

    Duke folur pr historin e Shqipris. Un po arrij afr pikpamjes se populli shqiptar mund t mos jet i prgatitur pr pavarsi. Nga ana tjetr, shqiptart prbjn nj minoritet t gjr e t fort, pr t penguar inkludimin ose ndarjen midis Jugosllavis e Greqis, duke krijuar probleme serioze minoriteti n kto shtete, pr rrjedhoj do t kalohet n ashprsim t situats n Ballkan. Pra fillimi flet pr nj zgjidhje nn kujdestarin e UNO-s.

    N telegramin 768.75/4-1246 t dats 12 prill 1946, Xhejkobs i raporton Sekretarit t Shtetit se : Si sht thn n telegrame t ndryshme, vala e terrorit ka prfshir Shqiprin qysh n muajin janar, kur grupi komunist inaguroi procesin e sovjetizimit. Njerzit spiunohen, hiqen nga shtepit e tyre ( si n Tiran pr t lshuar shtpi pr sovjetikt ), futen ne burgje ose kampe prqndrimi dhe lirohen nga postet qeveritare, pa marr parasysh racn dhe besimin.

    Ndrsa n telegramin 875.00/4-2046 t dats 20 prill 1946, Xhejkobs i rekomandon Sekretarit t Shtetit se . Para dhnies s njohjes, departamenti duhet t jet i interesuar : s pari, duke qn se regjimi i tanishm me nj sistem t vetm nj partie, i cili shtyp pa mshir do lloj opozite, n kt rast krkohen garanci t forta, q grupet jo parti t qeveris, t gzojn lirin e fjals dhe t prdorin organet e shtypit, njsoj si ato t qeveris. Se dyti, si rezultat i nj shprndarjeje t gjr t literaturs sovjetike dhe kufizimit t asaj tons, ne duhet t kemi t drejta t barabarta Se treti, duke qen se kundr antarve t misionit ton ushtrohet vzhgim, prfshi edha ata persona q na bjn ne vizita, kerkohen garanci q misioni dhe shtabi i tij, t lejohen t krijoj marrdhnie miqsore me shqiptar, por q kta t mos jen subjekt vzhgimi nga ana e policis.

    Se fundi,. Kur n bashkpunuam me Britanin e Madhe dhe BS pr shtjen e Shqipris nuk menduam q autoritetet sovjetike t avanconin kaq shum dhe t kontrollonin gjith vendin N rast se bhet fjal pr nj vend t pushtuar, ku sipas deklarats s Krimes, tre fuqit e mdha duhet t bashkpunojn n mnyr t barabart, ky shtet sht Shqipria.

    Me gjithate, pa asnj justifikim, sovjetikt kan avancuar shum, dhe nprmjet grupit komunist kan manipuluar plotsisht makinn e qeveris, pr t patur kontroll t plot me ekskludimin e SHBA dhe Britanis ose ndonj fuqie tjetr.

    N telgramin 740.00-119 dat 26 prill 1946, q Xhejkobs i drgon Delegacionit t SHBA n Kshillin e Ministrave t Jashtm n Paris, ai shtron problemin e kufirit shqiptaro-grek.

    Ai thot : Pas studimit t ktij problemi mendoj se krkesa greke nuk sht e justifikueshme. Aprovimi i ksaj krkese do bj q Shqipria t mos jet n gjndje t ekzistoj si shtet i pavarur, thjesht nga ana ekonomike.

    Po kt problem, Xhejkobs, n telegramin Nr. 234, dat 23 prill 194, theksonte se Kshilli i Ministrave t Jashtm duhet t gjej ndonj far mnyre pr t zgjidhur problemin e kufirit shqiptaro-grek, duke br dhe kt vlersim : Vazhdimi i krkess s vjetr t pals greke, prek seriozisht paqen n Ballkan, i jep rast Shqipris t mbaj t mobilizuar ushtrin, ndrsa sovjetikve t hiqen si mbrojts t Shqipris s vogl, duke i drguar asaj furnizime me arm dhe kshilltar sovjetik.

    N telegramin 711.75/4-1546 t dats 8 maj 1946, q Sekretari i Shtetit Acheson i drgon Xhejkobs-it, vihet n dukje se . Qeveria e SHBA i referohet njoftimit te 12 prillit, ku Hoxha deklaron dshirn e regjimit t tij pr eliminimin e keqkuptimeve, q mund t dmtojn marrdhniet midis SHBA dhe Shqipris dhe krkon qartsimin e raporteve t Radio Londrs, Rojterit dhe shtypit amerikan lidhur me rezolutn e paraqitur n Komitetin e Senatit Amerikan pr Marrdhniet me Jasht, pr Epirin e Veriut( Shqipria Jugore ).

    Qeveria e SHBA i kujton gjeneral Hoxhs faktet e mposhtme :

    1.M 19 shkurt 1945, senatori Pepper paraqiti rezolutn e mposhtme, e cila iu referua Komitetit t Senatit pr Marrdhniet me Jasht. Sipas Senatit, me kuptimin Epiri i Veriut ( prfshi edhe Korn ) dhe 12 ishujt e detit Egje, t njohur si ishujt Dodekanezia, ku predominon nj popullsi plotsisht greke, duhet ti kalojn Greqis, n baz t nj Konference Paqeje dhe t prfshihen n territorin e Greqis;

    2.Kjo rezolut doli pa amendament nga Komiteti m 27 mars 1946. Senati nuk ka marr asnj veprim pr kt rezolut.

    Megjithat, veprimi i Senatit . Nuk duhet marr si dika q ka t bj me qndrimin e ekzekutivit t Qeveris Amerikane, lidhur me vlern ose t qnit pro ose kundr shtjes s propozimit n fjal.

    N telegramin 711.75/10-1646 t 16 tetorit 1946, kur Hoxha vazhdon se SHBA kan treguar shnja jo miqsore kundrejt Shqipris, duke prkrahur krkesat greke n Konferencn e Parisit pr shtje territori kundrejt Shqipris, Un ( Henderson tanim zvends i Xhejkobs n misionin amerikan n Tiran ) kalova n mos renie dakort me Hoxhn, duke shnuar se, SHBA, n asnj koh nuk ka prkrahur kerkesat greke pr Epirin e Veriut. Por ai kundrshtoi. mandej, Hoxha tha se mund t ishte keqinformuar. Ai tha se SHBA kishin votuar n favor t vendosjes s krkess greke n rendin e dits s Konferencs, gj q sht njsoj sikur t votosh kundr Shqipris.

    Kaluan 45 minuta t kota pr ta bindur Hoxhn se ne ishim duke ndjekur politikn ton pr ruajtjen e pavarsis s Shipris dhe dhenies s nj vlersimi pr do krkese pr ratifikime kufitare.

    Un i thash se n SHBA, koncepti i drejtsis nnkupton t drejtn e kujtdo pr t paraqitur akuza kundr kujtdoje dhe detyra e gjyqtarve pr dgjimin e akuzave. N qoft se akuzat jan pa baza, gjyqi do i zbuloj. Dhe do marr vendim pezullimi..

    Gjeneral, cili do ishte reagimi juaj n qoft se Shqipria do krkonte futjen n rendin e dits t Konferencs s Paqes. pr hir t argumentit t rajonit t Kosovs dhe n rast se delegacioni i SHBA do votonte kundr dhnies s Shqipris t s drejts pr futjen e ksaj krkese n Konferenc ?

    I vetmi koment i Hoxhs ishte ky : Ky nuk prbn nj rast analog, sepse ne nuk jemi duke shtruar problemin e krkess pr rajonin e Kosovs nga aleatja jon Jugosllavia

    Po pr kt pik, Xhejkobs theksoi se : Sepse SHBA kishin theksuar vazhdimisht t qnit e Shqipris nj shtet i pavarur dhe po qe se gjysma e Shqipris Jugore i kalonte Greqis, Shqipria nuk mund t qndronte si shtet i pavarur.

    N letrn e Hoxhs , n prgjigje t letrs s Henderson-it, t dats 5 nentor 1946, theksohet edhe : Nga ana jon sht punuar gjithmon pr t gjetur rrugzgjidhje pr kt shtje ( at t traktateve S.H.), e cila ka penguar vendosjen e marrdhnieve diplomatike midid dy popujve tan, t cilt jan lidhur me nj miqsi t ngusht n t kaluarn dhe n luftn e prbashkt t fundit. Populli shqiptar ka ushqyer dhe ka nj simpati t madhe pr popullin mik amerikan dhe i vjen keq q..

    X
    Sa t vrteta jan njoftimet q misioni amerikan n Shqipri i drgonte Sekretarit t Shtetit mbi gjndjen n Shqipri, shqiptart i din fare mir.

    Shqipria, nn udhheqjen e Enver Hoxhs, u b fillimisht vasale e Jugosllavis s Titos ( 1941-1948), s cils i fali edhe Kosovn.

    Pas prishjes me Titon, ajo u b bishti i BS , i gjakatarit Stalin, nga i cili msoi se si duhet t shptohet nga armiqt e socializmit ( sipas parimit komunist : armik q nuk t bn dm sht ai q nuk jeton m, q vritet.

    Dhe armik ishte kushdo q i dukej i till , n ndonj ndrr t keqe Enver Hoxhs S.H. ). Por edhe miqsia e pathyeshme, e pavdekshme midis Shqipris Socialiste dhe Bashkimit t Madh Sovjetik, zgjati pak m shum se nj dekad.

    Por shqiptart tashm i din fare mir t gjitha kto dhe e quaj krejtsisht t panevojshme q une ti prmend m gjat

    Miqsia e madhe e popullit shqiptar me popullin amerikan, si thot Enver Hoxha n letrat e tij, t shkruara m 1946, shpejt u kthye n nj armiqsi t llahtarshme t RPSSH ndaj imperializmit me n krye Imperializmin amerikan, xhandarin e popujve t t gjith bots

    Csht e vrtet historia vonon, por nuk harron. Tanim pr ne shqiptart , SHBA sht kthyer n kampionin e paqes, kampionen e demokracis


    II TRAJTIMI I MISIONIT AMERIKAN N SHQIPRI

    Enver Hoxha kujton : Kto misione ( anglezi dhe amerikani ) ishin gjoja paqsore, misione aleatsh q do informonin qeverit e tyr pr zhvillimin e gjndjes s Shqipris, karakterin e vet q t prgatitnin njohjen e saj nga qeveria angleze dhe amerikane ( faqe 360 )

    . Por kto dy shtete t mdha nuk mund t duronin ekzistencn e nj shteti komunist, si ishte Shqipria, ku n pushtet ishte populli i udhhequr nga Partia Komuniste.. ( faqe 362 ).

    Lidhur me kt shtje Kenuan, i ngarkuari i SHBA n BS, n telegramin e tij 711.75/2-146 t dats 1 shkurt 1946 , nga Moska , drguar Sekretarit t Shtetit, provon dhe krkon q SHBA, pra dhe misioni i saj n Shqipri, t veproj efektivisht, sepse ajo q thot Xhejkobs qndron kaq afr pikpamjes s Mosks. N t kundrt misioni duhet t trhiqet nga Shqipria

    Ja ku ndeshemi shpejt me iden e trheqjes s ktij misioni, pra q m 1 shkurt 1946n se ai diskriminohet dhe nuk trajtohet njsoj me at t misioneve ruse apo jugosllave.

    N kt telegram Kenuan thekson se : Nuk ka krkund njerz m aktiv e t ndjeshm n shtjet q kan t bjn me veprime dredharake , si mund t thuhet pr ata rus, t cilt punojn n prapasken n Shqipri"

    M datn 4 shkurt 1946 ( me telegramin 717.75/2-446), Xhejkobs i njofton Sekretarit t Shtetit edhe pr shtjen e personelit t huaj n misionin amerikan n Shqipri Edhe pse pr emrin e Marinscak-ut nuk flitet asgj, un mendoj se Hoxha dhe autoritetet shqiptare skan ndrmend t thon asgj tjetr. Rasti i Marinscak-ut, sht i veant. Dhe Xhejkobs njofton : . Misionet e SHBA, Britanis s Madhe dhe UNRA, kan qn gjithmon nn vzhgim, por tani ky vzhgim sht br m i rrept. Shum pak shqiptar afrohen pran tyre, t paralajmruar q t qndrojn larg

    Dhe ai raporton se : Antart e shtabit tim, anglezve dhe personelit t UNRA-s, u imponohen kufizime t ndryshme. N muajin dhjetor ( 1945 S.H.), u pezulluan edhe dhniet e lejeve pr t shkuar me makin n Durrs ( n mbasditn e dits s shtun, duke shtitur n kodrat prreth Tirans, atasheu i shtypit anglez Robinson, u arrestua nga ushtarakt ). Edhe n rast se jepet leje kalimi, je i detyruar t shoqrohesh nga nj partizan

    Prsa i prket shtjes s misionit ton, situata paraqitet delikate. T flasim prer, ai ska pse t qndroj. Ai u drgua ktu pr t studjuar situatn dhe pr t dhn nj raport, q tashm sht dorzuarUn jam i sigurt se autoritet e , veanrisht ato jo shoqrore me ne, jan n dijeni t statusit ton t pashpres, prandaj edhe e kontrollojn aktivitetin ton dhe tregojn nj sjellje jo miqsore, gjithmon n rritje edhe nga nxitja q bhet nga agjentt rus. Kjo ndjenj qndron shum afr asaj ruse, gj q nuk ka asgj t prbashkt me mikpritjen shqiptare

    N rast se ne vendosim mbylljen e misionit. Ekzistojn dy alternativa :

    S pari, mbylljen plotsisht t misionit , duke ln pasurin nn kujdesin e anglezve, ose,
    S dyti, t trheqim t gjith personelin me prjashtim t Fulcit, Steven-it dhe Nikolas, t cilt do t lihen si kujdestar ( megjithate, asnj prej personave t msiprm nuk dshiron t qndroj, po qe se situata vshtirsohet)

    Dhe Xhejkobs vazhdon : Ky mund t jet rasti i fundit n ndihm t ktij populli t vogl, puntor dhe t ndershm, i cili ka vuajtur pr 300 vjet nn shtypjen turke, intrigave jugosllave e italiane, pushtimit italian e atij gjerman, rrnimit dhe, tani i ndodhur prball friks e terrorit t mendjemdhenjve imperialist sovjetik녔

    N kto kushte, Sekretari i Shtetit, me telegramin 711.75/2-846 t dats 12 shkurt 1946, i njofton Xhejkobs-it mbi drgimin e nj memorandumi t Qeveris Amerikane pr Shqiprin, nnshkruar nga Byrness.

    N t thuhet se : Ju jeni udhzuar t komunikoni me gjeneral Hoxhn, lidhur me paraqitjen e ktij memorandumi e ti bni atij t qart se Departamenti i Shtetit, i kushton ksaj shtjeje, rndsi t madhe.

    N kt memorandum ndr t tjera theksohet se : Qeveria e SHBA ka vn re nj qndrim jo favorizues nga ana e autoriteteve shqiptare, si n drejtim t SHBA ashtu edhe t misionit amerikan n Shqipri. Pjesrisht kjo sht vn re n qndrimin e organeve t shtrypit dhe transmisioneve ne radio

    . N veanti Qeveria Amerikane shikon nj qndrim aspak miqsor t autoriteteve shqiptare, t cilat m 28 janar urdhruan largimin e nj sr npunsih t misionit amerikan n Tiran, brnda 15 shkurtit Kjo proedur ska asgj t prbashkt me frymn dhe letrat e mirkuptimit, vendosur me an t shkmbimit t memorandumeve t mars-prillit 1945, midis zyrs s Kshilltarit politik t SHBA n Kazerta dhe autoriteteve shqiptare

    Kjo qeveri shnon, ndrkoh, se kto javt e fundit, aktiviteti i misionit ton sht penguar mjaft. Duket se autoritetet shqiptare nuk kan besim te antart e misionit

    ..M 10 dhjetor 1942, kjo qeveri afirmoi prkrahjen e saj pr krijimin e nj Shqiprie t pavarur. Gjat lufts, SHBA inkurajuan dhe prkrahn rezistencn e popullit shqiptar kundr pushtuesve t boshtit Ajo ka kontribuar shum edhe pr UNRA-n q pr disa muaj sht duke i dhn Shqipris nj ndihm t madhe

    . Pr t hequr do mendim keqkuptimi, ka duket n mendje t autoriteteve shqiptare, pr pranimin e Shqipris n UNO, kjo qeveri pohon se sht plotsisht dakort q Shqipria t fitoj antarsin n Kombet e Bashkuara Megjithat, duhet theksuar se qndrimi prfundimtar q duhet marr nga SHBA n kt drejtim, nuk mund as logjikisht as parimisht t veproj, pa iu referuar dshirs s qeveris shqiptare, pr t plotsuar detyrimet ndrkombtare

    Qeveria Amerikane e ka shum t vshtir, nisur nga trajtimi aspak shoqror br zotit Xhejkobs e Shtabit t tij, t kuptoj ose t fal qndrimin jo korrekt, prdorur deri tani nga autoritetet shqiptare-.

    Dhe memorandumi prfundon : Ndrkoh qeveria amerikane ska dshir t ler ndonj dyshim n mendjet e autoriteteve shqiptare, se n rast se vazhdon trajtimi jo miqsor i misionit amerikan ather kjo qeveri ndjehet e detyruar, dhe pa marr aspak parasysh ndjenjat e vrteta t miqsis pr popullin shqiptar, t rishikoj qendrimin e saj t kundrt me autoritetet e sotme shqiptare.

    N telegramin 711.75/2-1946 t dats 19 shkurt 1946, Xhejkobs i shkruan Sekretarit t Shtetit : Dje i dorzova gjeneral Hoxhs memorandumin dhe theksova se ksaj shtjeje, departamenti i kushton shum rndsi. Hoxha ra dakort se misioni duhet respektuar m shum dhe tha se edhe shtja e personelit t shrbimit nuk ishte aspak e drejt. Ai u prpoq q fajin tua hedh vartsvedhe shprehu keqardhjen pr lindjen e fryms s mosdashamirsis. Vrejtjet e tij tregojn se ai ka kuptim t qart rreth dashamirsis dhe vlersimit, q qeveria e tij duhet ti kushtoj misionit ton

    . Kur erdhi shtja tek paragrafi i Organizats s Kombeve t Bashkuara, ai u shpreh me argumente t zjarrta rreth s drejts s pranimit t Shqipris dhe, nuk au kokn rreth prpjekjeve t bra nga un, n spjegimin e ksaj shtjeje

    Prsa i prket sulmeve t shtypit dhe t radios, ai tha se nuk interesohej pr gjra t tilla.

    N telegramin 711.75/2-2846 t dats 28 shkurt 1946, Xhejkobs i raporton Sekretarit t Shtetit se : Pr shtjen e trajtimit t misionit ngeli shum pak koh, por Hoxha u mundua, n mnyr jo bindse, t spjegonte shtjen e largimit ( ndjekjes) t personelit t shrbimit ton. Duke dhn aprovim pr qndrimin e Marinscak, Hoxha tha se do ta shikonte prsri kt shtje. Ai t linte prshtypjen sikur do lejonte qndrimin e tij t mtejshm. Kur un i prmenda ardhjen e gruas s Marinscak-ut, ai vuri dorn n kok dhe tha se i vinte keq, por ajo smund t bhej

    Un i prmenda Hoxhs gjithashtu se tre nga stenografet e zyrs sime, u paraqitn pr leje shkuarje n Shkodr dhe nuk u ishte dhn asnj prgjigje, n nj koh, ndodhi ndryshe me majort anglez, t cilve t paktn iu dha prgjigje, qoft edhe negative. Kjo u duk se e revoltoi Hoxhn, i cili mbajti shnim dhe tha se kt shtje do ta sqaronte menjher. Me qen se zyra e vizave ndodhet nn kontrollin direkt t Koci Xoxex, i cili punon me nj komisar rus n zyrn e tij, duket m e dyshimt q Hoxha t mos dij gj pr ka ndodh atje

    . Edhe n se kalohet n nj far prmirsimi t trajtimit t misionit ton, ky prmirsim mund t bhet vetm n disa drejtime ( t paktn deri sa Shqipria t paraqes krkesn tjetr pr t qen antar e UNO-s ).

    .. Une jam i sigurte se, pr deri sa t ashtuquajturit Kshilltar civil e ushtarak jugosllav dhe personat nga qeveria, qarkullojn gjithandej rreth vendit, pr deri sa t ekzistoj ndonj gjurm nga opozita, antart e misionit do kufizohen t qndrojn n Tiran dhe, kur t lejohen jasht Tirans, ata do t shoqrohen me roje partizane

    . Ne krkojm mendimin e departamentit dhe shprehemi : Misioni duhet t trhiqet plotsisht pr n SHBA. A.

    Ndrkaq , n lidhje me trajtimin e misionit amerikan n Tiran, Enver Hoxha n kujtimet e tij shkruan : Ne silleshim ndaj misioneve amerikane dhe angleze n mnyr korrekte, kurse ata tregoheshin hipokrit, gjithmone mundoheshin t na i kalonin ujin nn rrogoz

    . Mister Xhejkobs dhe mister Fulci si dhe antar t tjer t ktyre misioneve, lviznin lirisht kudo n Shqipri dhe merrnin kontakt me t gjith ata q dshironin . ( faqe 387 ).

    Dhe telegramin 875.00/4-2046, t dats 20 prill 1946, Xhejkobs e mbyll me thnien : Meqen se ktu veprimet tona pengohen mjaft, une smund t bj m tepr. N mungesn time do zvndsohem nga Fultz. Avioni tjetr nga Tirana niset m datn 26 prill.

    N telegramin 740.00-119/7-2746, Zv.Drejtori i zyrs pr shtjet europiane (Hickerson) ,q i drejton drejtorit t zyrs pr shtjet europiane ( Matheus) n Paris, m 27 korrik 1946, duket qart se : Pr disa koh jam shum i paknaqur rreth situats s misionit t Xhejkobs n Shqipri Mua m duket se qndrimi i Xhejkobs n Shqipri sht jo vetm i kot, por edhe jo dinjitoz dhe nuk besoj q ai justifikon vetveten, me ato pak informata q na jep.

    A mund ta trheqim t gjith misionin, n rast se largohet Xhejkobs, apo t trheqim vetm Xhejkobs-in duke ln Fulcin n vend t tij, po qe se ai dshiron t qndroj. Po qe se Fulci nuk dshiron t qndroj athere mund t prdorim Hendersonin Dshira ime sht pr trheqjen e gjith misionit
    N telegramin 711.75/8-1546 t dats 15 gusht 1946, Xhejkobs i raporton Sekretarit t Shtetit q :

    Prve shtjes s traktateve duhet thn dika edhe pr trajtimin q duhet ti bhet misionit, legats dhe prfaqsuesve tan diplomatik n t ardhmen. T dyja kto probleme jan imperative, duke marr parasysh injorancn e regjimit t kukullave t tanishme kundrejt kortezis ndrkombtare, q ai duhet t tregoj dhe tendencs sadiste q po keqsohet qllimisht. Po qe se kjo pik nuk qartsohet drejt, athere do jet vshtir, pr t mos thn e pamundur, q misioni yn t qndroj ktu m gjat

    . Ai krkon q t bhet : Aprovimi prfundimtar pr inxh. Marinscak, q t qendroj ktu n ndrtesn e misionit, pr aq koh sa ne kemi nevoj dhe ti jepet menjher leje hyrjeje gruas s tij qndrimi i autoriteteve kundrejt gruas s tij sht i pafalshm.

    Ne ruajm dyshime, n se ata duan ose jo q ne t largohemi, por po qe se po, athere ne mbyllim gjithka

    N telegramin e dats 9 shtator 1946 t Zv.Sekretarit t Shtetit Klejton, misionit amerikan n Tiran (740.00.119/9-946), ai e mbyll njoftimin me fjalt : SHBA shpreson q Shtabit t legats ti jepen privilegjet dhe kortezit, sipas praktikave ndrkombtare.

    Para se t largohej nga misioni amerikan n Shqipri , Xhejkobs ( telegrami 711.75/10-1946 i dats 16 tetor 1946 ), drguar nga zvendsi i tij Henderson Sekretarit t Shtetit, mbi bisedn prej 2 orsh me Enver Hoxhn, theksohet se ai dshironte t zgjidhte problemin e gruas t kujdestarit t misionit Martinscak dhe at t burgosjes s prkthyesit t misionit. Ai prmendi prpjekjet e bra pr trheqjen e gruas s Martinscak nga Italia, pr tu bashkuar me t shoqin dhe prsriti krkesn e aprovimit t hyrjes s saj. Ndrkoh u theksua edhe vshtirsia e lidhur me shtjen e prkthyesit, i cili qe arrestuar disa jav t shkuara dhe pr t nuk ishte dgjuar asgj. Hoxha falnderoi Xhejkobs-in pr fjalt e tij t sjellshme, me rastin e mbarimit t afatit t tij. M pas ai shtoi : Sa pr prkthyesin, Hoxha tha se nuk dinte shum hollsira , porse arrestimi i tij nuk kishte lidhje se ai ishte prkthyes i misionit amerikan se ai do t zvendsohej sa m shpejt. ..

    Lidhur me gruan e Martinscak ai tha se vshtirsia bie n at q nuk sht qytetare amerikane N do rast, tha ai, duhet gjykuar e mandej t shikojm n qoft se mund t rregullohen s afrmi

    N telegramin 711.75/10-1946 t dats 19 tetor 1946, Henderson i raporton Sekretarit t Shtetit se : Hoxha n fjalimin e tij t dats 16 tetor tha se nuk kuptonte far lloj pune bn ky mision ktu dhe theksoi se, me qen se puna e tij ka prfunduar, ai ska arsye t qndroj

    . Regjimi po prpiqet t fitoj njohjen nga SHBA. Prandaj gjuha emocionale e Hoxhs, prbn nj shfaqje t ashpr paknaqsie kundrejt UNRA-s, Konferencs s Parisit dhe asaj t Kombeve t Bashkuara Pr dy dit rresht Hoxha shtyti inagurimin e Kongresit t Rinis. Si dyshohet, po qe se ai konsultohet me rust dhe jugosllavt atyre do tu plqej q ne t mos kemi prfaqsim ktu, ose t shumtn, t kemi nj prfaqsim thjesht formal

    Me telegramin 711.75/10-1946 t dats 2 nentor 1946, Sekretari i Shtetit i shkruan Hendersonit :

    . Departamenti ka vendosur t trheq menjher misionin amerikan nga Shqipria. Ju udhzoj ti adresoni Kryeministri Hoxha nj letr jo zyrtare si kjo m posht : Qysh nga 8 maj 1945, SHBA ka krkuar rrugn e nj kuptimi t dyanshm dhe vendosjen e marrdhnieve diplomatike midis Qeveris Shqiptare dhe asaj t SHBA. Pavarsisht nga prpjekjet amerikane. dhe mungess s nj prgjigjjeje t knaqshme nga ana e Qeveris Shqiptare lidhur me njohjen, e cila sht formuar nga Qeveria Amerikane n nentor 1945, misioni nuk ka mundur t arrij qllimet pr ka u suall fillimisht n Shqipri

    Departamenti do jap njoftom n shtyp pr trheqjen e misionit sapo t merret telegrami juaj urgjent. Acheson.

    Me telegramin 711.75/11-746 t dats 7 nentor 1946, Henderson i drgon Sekretarit t Shtetit prgjigjen e letrs s Hoxhs. N prgjigje t letrs time t dats 5 nentor. N ket letr thuhej : Kam nderin tju them se e kam marr letrn tuaj t dats 5 nentor 1946 Pr m tepr se 18 muaj Qeveria e SHBA i krkoi Qeveris Shqiptare leje pr t drguar nj mision zyrtar amerikan n Shqipri, kryesuar nga Z. Xhejkobs, i cili do ti raportonte Qeveris Amerikane rreth situats n Shqipri, pr shtjen e njohjes s Qeveris Shqiptare nga Qeveria e SHB.

    Ky mision amerikan u prit mir nga ne dhe ju dhan t gjitha mundsit dhe lehtsit pr t plotsuar qllimin e tij. Pr 18 muaj rresht misioni juaj shkoi lirshm n t katr qoshet e Shqipris, n fshatra dhe qytete, pa pasur asnjher ndonj penges n punn e tijKomisioneri Xhejkobs, shum her ka shprehur entuziazmin e tij pr demokracin ton stabl. Vet shefi i misionit amerikan m ka thn shum her . Dhe se pr vet at ishte e uditshme prse Qeveria Amerikane vinte kushte njohjeje pr qeverin ton Zoti Xhejkobs e shikonte kt si nj shtje q krkon vetm nj minut koh딅 se ky kushtsishte gj tjetr por thjesht shtje q ne t pranonim disa traktate kushti q na u vu ne, nuk ishte thjesht nj shtje teknike. Ai ishte nj shtje plotsisht parimore dhe se Qeveria Amerikane e ngriti dhe e prdori si nj penges serioze pr vendosjen e marrdhnieve dilomatike midid dy vendeve tona Me keqardhje kjo shtje edhe pr ne prbn nj shtje parimore

    Ndrkaq m 8 nentor 1946, departamenti i shtetit nxorri n shtyp nj shnim ku bhej fjal pr trheqjen e misionit amerikan nga Shqipria ( Shih Buletinin e Departamentit t Shtetit t dats 17 nentor 1946, faqe 913 ).

    X X

    Dallohet menjher e vrteta e trajtimit t misionit amerikan n Shqipri .Duket qart se deklaratat e Enver Hoxhs n kujtimet e tij, bien ndesh me njoftimet q vet misioni amerikan, n at koh, i drgonte Sekretarit t Shtetit.

    Ndrsa Enver Hoxha shkruan n kujtimet e tij nja 30 vjet m pas, se ktij misioni i kishte krijuar t gjitha kushtet pr nj pun normale, Xhejkobs nga ana e tij, pikrisht m 1946, kur zhvilloheshin kto ngjarje, njoftonte, duke u ankuar, se kudo q do duhej t shkonte, cilido antar i misionit t tij , ishte i detyruar t shoqrohej me nj partizan

    Tanim shqiptart e msuan se cilido shqiptar q i afrohej misionit amerikan , e sidomod ish nxnsit e Shkolls Teknike t Tirans, q shoku Enver i quan djemte , prfundoi n burg, ku shum prej tyre edhe u pushkatuan si spiune t ameriks apo t Fulcit.

    Por t mos harrojm se mbas prmbysjes s diktaturs s tmerrshme hoxhiste dhe e pasardhsve t tij, tani n Tiran ekziston Shkolla Harry T.Fulc, n kujtim t atij drejtori t talentuar amerikan, q drejtoi at shkolle nga 1922 deri m 1933, duke nxerr nj armat t paharruar tekniksh t mrekullueshm, t cilve Enver Hoxha, duke u vn damkn e spiunit, i ekzekutoi apo u dha dnime t rnda, pr t gjith jetn, si atyre edhe familiarve t tyre.

    Nj ndr ta ishta edhe babai im , Beqir Hai, ish nxns dhe msues i asj shkolle, i burgosur dhe i dnuar si spiun nga regjimi i Enver Hoxhs, ndersa n vitet e demokracis u nderua edhe me tituillin e lart Mesues i Popullit.


    III LIDHUR ME CSHTJEN E TRAKTATEVE !

    Lidhur me shtjen e traktateve dhe marrveshjeve politike midis Shqipris dhe vendeve t tjera, apo t Shqipris me Amerikn, para 7 prillit 1939, Enver Hoxha n kujtimet e tij shkruan :
    N fund Xhejkobs me pyeti : Xh.:N dokumentat q keni publikuar thuhet se do t rishikoni t gjitha marrveshjet politike, ekonomike dhe ushtarake, q ka pasur mbreti Zog me Shtetet e tjera dhe do ti prishni t gjitha. A nnkuptoni me kt edhe ato t qeveris amerikane ?

    E.H. : Po. Kto marrveshje jan si gozhda e Nastradinit Z. Xhejkobs ( nuk e di, a e njihte Nastadinin Z. Xhejkobs !? S.H. ), por kt gozhd populli yn e shkuli q n Kongresin e Prmetit Por ju harruat pjesn e fundit t fjalis se : . Ato q jan n dm t popullit dhe t shtetit Shqiptar. Kjo do t thot q ndonj, sidomos ato bileteralet, mund edhe t rishikohen me qeverin amerikane, pas vendosjes s marrdhnieve diplomatike.. ( faq 358. 359, 360 ).

    Q n telegramin 711.75/2-546 t dats 5 shkurt 1946, Xhejkobs i raportonte Sekretarit t Shtetit se : Ruaj dyshim pr prgjigjen q mund t na japin autoritetet ktu pr shtjen e traktateve, deri sa pr t njjtn tem, t merret ndonj hap me Beogradin,,,

    Ndrkaq n telegramin 711.75/2-846 t dats 10 shkurt 1946 ai thot : pr shtjen e njohjes, ne presim prgjigje nga autoritetet pr t diskutuar problemin e traktateve. Autoritetet shqiptare, q nga data 16 janar, disponojn t gjitha kopjet e traktateve. Si i kam br t ditur departamentit, un jam i sigurt se ne nuk do marrim prgjigje deri sa Jugosllavia t jet gati pr t dhn prgjigje, si ktu, si n Beograd.

    N takimin e dats 18 shkurt 1946 ( telegrami 711.75/2-1946 ), pr diskutimin e memorandumit t departamentit t shtetit, drguar qeveris shqiptare, Xhejkobs i raporton Sekretarit t Shtetit se :

    .Mandej un prmenda shtjen e traktateve, por nga q kishim diskutuar pr m tepr se nj or. Hoxha tha se do t jepte vlersim pr t gjitha shtjet e memorandumit, n nj takim tjetr. Un nuk ruaj aspak dyshim rreth fundit t ktij problemi. Kjo do varet nga dshirat e paraqitura prej Kshilltarve Sovjetik.

    N telegramin 711.75/2-2846 t dats 28 shkurt 1946, Xhejkobs i shkruan Sekretarit t Shtetit se :

    U njoftova se Enver Hoxha dshironte t m takonte m 27 shkurt, mbasdite. N kt takim : Cshtja e traktateve dhe marrveshjeve na hngri rreth nj or koh. Hoxha edhe pse prsriti rreth pranueshmris s disa traktateve ndrkombtare, qeveria e tij nuk mund t binte dakort me vazhdimsin e vlefshmris s ndonj traktati t dyanshm ose shumpalsh Tha se duhet t kishim besim dhe se marrveshja e Kombit m t favorizuar dhe e traktatit t naturalizimit, pr ne ishin

    m t rndsishm se kurr. Kur un krkova q, le t mendojm pr nj moment se SHBA pranojne sigurit e qeveris shqiptar, me kusht rishikimin pas njohjes, n se qeveria e tij do t dshironte shkmbim notash pr sigurimin e zyrtarv amerikan dhe ekzaminimin e traktateve dhe marrveshjeve, ai dha prgjigje negative.

    N telegramin 711.75/8-1546 t dats 15 gusht 1946, Xhejkobs i raporton Sekretarit t Shtetit se :

    Mbasditn e 13 gushtit u takova me Hoxhn, i cili nisi me vshtrsit pr traktatet duke kritikuar SHBA, q nuk kishin dal me kundrpropozime. Un protestova dhe i kujtova atij takimin e fundit, pr kt tem, kur ai m pat thn se qndrimi i qeveris s tij ishte i njjt me at ka thuhej ne dy notat e nentorit t kaluar. Un i thash se qeveria ime shpresonte m shum nga ka pritej n kto nota. Mandej ai vazhdoi se . Qeveria e tij ishte e prgatitur t pranonte vlefshmrin e 11 traktateve shumpalsh. Lidhur me katr traktatet dypalshe ai tha se qeveria e tij ishte e gatshme, menjher pas njohjes dhe mbrijtjes s ministrit amerikan. Kto traktate do merren n konsiderat me qllim t brjes s korrigjimeve t veanta dhe ato t zbatohen n baz t marrdhnieve t reja ndrkombtare, krijuar nga lufta antifashiste. Ai dha si shmbull ligjin ton t dorzimit t kriminelve t lufts pra kriminelt e lufts q krkojn strehim n SHBA nuk duhet t na jepen n dorzim.

    Prsa i prket traktatit t naturalizmit, ai tha se qeveria e tij nuk kishte kundrshtime pr raste t kaluara, por n t ardhmen duhen br korrigjigje t nevojshme.

    Edhe pr marrveshjen e pagesave doganore, ai nuk shprehu kundrshtim. Mandej ai m dorzoi nj letr, m tha ta studioja po t doja t njoftoja qeverin time Letra prsrit thelbin e shtjeve q Hoxha shtroi me mua por asgj rreth brjes s korrigjimeve t dshirueshme, marrveshjes s pagesave doganore, konvents s sistemit monetar dhe ajo ka sht m e rndishme, duke filluar prej vitit 1942 deri n vitin 1945, Hoxha nuk foli aspak.

    Me qn se regjimi shqiptar pranon vetm traktatet e marrveshjet shumpalshe, besoj se kjo bhet vetm pr krkesn e paraqitur nga Shqipria, pr t qen antare e Kombeve t Bashkuara, tani n shqyrtim n Njujork.

    Qndrimi i Shqipris ndaj traktateve dhe marrveshjeve tona dypalshe mbetet i dyshimt, prjashto vetm at t vrejtjeve gojore t Hoxhs, q flasin pr prsritjen e tyre
    Nj rrug veprimi sht q t presim dhe t prgjigjemi kur t shikojm q Shqiperia pranon shtjen e traktateve shumpalshe, ndrsa pr traktatet dhe marrveshjet e tjera duhet t na jepet siguria q kemi krkuar

    N telegramin 711.75/8-1846 t dats 18 gusht1946, Xhejkobs i drgon Sekretarit t Shtetit, t prkthyer, letrn e Enver Hoxhs t dats 13 gusht , pr traktatet.

    Ja nj shkurtim i saj : Duke patur gjithmon n mendje dshirn pr t forcuar marrdhniet midis SHBA dhe RPSH, n prgjigje t dshirave dhe aspiratave t popullit shqiptar dhe t fryms s re ndrkombtare. RPSH ka marr n konsiderat dhe ka studjuar traktatet, t cilat ekzistonin midis SHBA dhe Shqipris para dats 7 prill 1939.

    Shum prej ktyre traktateve. u firmosn nga qeverit antipopullore t krijuara e t sjella n pushtet. kundr vullnetit t popullit shqiptar. Traktate t tilla jan n mnyr direkte ose jo direkte, n kundrshtim t interesave dhe sovranitetit t vendit ton. Fryma dhe zbatimi i shum prej ktyre traktateve nuk pasqyrojn interesat dhe aspiratat e popullit ton, por e trajtojn at si popull kolonial ose gjysmkolonial. Ne nuk themi se traktatet midis SHBA dhe Shqipris u ngritn n frymn e prmendur m lart por veanrisht ata t nj karakteri t dyanshm midis dy vendeve tona.. pr kt duhen br korrigjime.

    Qeveria e RPSH, duke patur gjithmon n mendje miqsin e bazuar n respektin e dyanshm. pranon vlefshmrin e traktateve t karakterit ndrkombtar midis vendit tone.

    Lidhur me traktatet e tjera t nj karaktri t dyanshm si, traktatet e arbitrimit, pajtimit, natyralizmit dhe dorzimit, qeveria shqiptare sht gatshme ti marr ato n konsidrat menjher, me ministrin amerikan, i cili do mbrij n Tiran pasi t jet njohur qeveria jon.

    Kur t jen br korrigjimet e nevojshme nga t dyja palt, kto traktate do hyjn n fuqi

    . Duke shpresuar, se midis dy vendeve tona do rivendosen marrdhnie diplomatike sa m shpejt q t jet e mundur, si faktor pr forcimin akoma m shum t miqsis midis popullit amerikan e atij shqiptar, lutemi pranoni vlersimin tim m t lart.

    Kryeministr pr shtjet e jashtme t qeveris s RPSH, Gjen.Kol. Enver Hoxha.


    N telegramin 740.00119/9-946 t dats 9 shtator 1946, Zv.Sekretari i Shtetit Hickerson, q kryeson delegacionin amerikan n Konferncn e Paqes n Paris, njofton se : Ministri paportofol, Tuk Jakova q vizitoi departamentin ton, me inisiativn e tij, kaloi n diskutim t problemit t traktateve . Jakova shpreh besimin personal se tani, qeveria shqiptare po prgatitej t njihte n parim shtjen e vlefshmris s traktateve dhe marrveshjeve midis SHBA dhe Shqipris. Ai ra dakort me propozimin e Hickerson pr t prdorur nj gjuh t till pr shtjen e traktateve, q me aprovimin e mare nga Sekretari i Shtetit dhe gjeneral Hoxha, ajo t shrbente si baz pr diskutimin zyrtar midis autoriteteve shqiptare me prfaqsuesin amerikan n Tiran:

    Teksti i pohimit n esenc sht si m posht : Qeveria Shqiptare pranon n parim t gjitha traktatet dhe marrveshjet midis Shqipris e SHBA te 7 prillit 1939 Qeveria Shqiptare rezervon t drejtn t propozoj ndryshime ose prfundimin e traktateve e t marrveshjeve t lartprmndura, mbi baza t nj interesi t dyanshm. Diskutim pr kto traktate dhe marrveshje. do t filloj pas njohjes s qeveris shqiptare nga qeveria amerikane dhe pas vendosjes s marrdhnieve diplomatike midis Shqipris dhe SHBA.

    Jakova tha se do bisedonte me Hoxhn dhe mandej do t informonte departamentin pr reagimin e kryeministrit. Jakovs iu b e qart se departamenti do ta kuptonte shtjen e msiprme, si dika q ndryshonte vetm n gjuh, por jo n prmbajtje t asaj sigurie origjinale, krkuar prej nesh. Hickerson thekson. Karakterin jozyrtar t kesaj bisede. Ai bri t qart q gjeneral Hoxha, kt shtje duhej ta trajtonte zyrtarisht me prfaqsuesin ton n Tiran.

    Q ather, departamenti nuk ka dgjuar asnj fjal tjetr prej Jakovs pr kt shtje.

    Departamenti nuk dshiron ti jap prgjigje letrs s Hoxhs t dats 13 gusht, sepse Hoxha duket q, nn dritn e ktyre fakteve, ta trheq at ose ta zvendsoj , duke shtuar edhe sigurin q ne krkojm. Po qe se shtja e traktateve vendoset sipas dshirs s SHBA, ne nuk e quajm t kshillueshme t prmendim kushte t reja njohjeje.

    Por n telegramin 740.00.119/9-2046, Sekretari i Shtetit i shkruan Zv.Sekretarit t Shtetit, Kleiton se . Un dshiroj t mos merren hapa konkrete pr shtjen e njohjes n kt koh t regjimit n Shqipri. Pavarsisht se far mund t bj Shqipria n drejtim t pranimit t vlefhmris s traktateve, nj njohje q mund t jepet n kt koh, do interpretohet shum. Byrness.

    Lidhur me incidentin e Sarands, Xhejkobs me telegramin e dats 10 tetor 1946, Nr. 775.00/10-1046, i shkruan Sekretarit t Shtetit se . M datn 8 tetor, n fjalimin e tij para Konferencs s Frontit, Hoxha : Akuzoi Britanin e Madhe pr incidentin e Sarands, i cili e prshkroi si pretekst, nga ana e saj , pr mosvendosje marrdhniesh diplomatike. Pr SHBA ai pohoi, ka departamenti sht n dijeni, se Shqipria sht dakort pr traktatet shumpalshe dhe se sht gati t shikoj, n frym shoqrore, shtjen e traktateve dypalshe, por pas dhnies s njohjes.

    Me largimin nga misioni t Xhejkobs, vendin e tij, si e kemi treguar m par, e zuri Henderson, i cili n telegramin 711.75/10-1646 t dats 16 tetor 1946, i raporton Sekretarit t Shtetit lidhur me t : Xhejkobs theksoi se un do isha prgjegjs pr misionin, n munges t tij. N Vashington ai shpresonte t prekte problemin e rndsishm midis SHBA dhe Shqipris, at t traktateve t dyanshme.

    Enver Hoxha tha : Se ai priste q SHBA ta akordoj njohjen. Pas vendosjes s marrdhnieve diplomatike dhe mbrijtjes s ministrit t SHBA, mund t kalohet n diskutimin e shtjes s traktateve dypalshe. Dhe Xhejkobs trhoqi vrejtjen pr faktin se SHBA presin prgjigje nga Qeveria Shqiptare, po t merren parasysh bisedat e zhvilluara rishtaz midis Tuk Jakovs dhe zyrtarve t Departamentit t Shtetit.. Hoxha u prgjigj se vizita e br nga Tuk Jakova . ishte thjesht nj vizit kortezie. Edhe pse jan diskutuar probleme t rndsishme pr traktatet, kjo sduhet marr pr baz, sepse Tuk Jakova nuk ka qen i autorizuar t fliste zyrtarisht

    Xhejkobs theksoi se SHBA shpresojn se Shqipria do t njoh vlefshmrin e traktateve dypalshe para dhnies s njohjes. Se ai kishte shpresuar q marrdhniet diplomatike duhej t ishin prfundar qysh n fund t vitit 1945 dhe uditej si shtja e traktateve solli nj kthes t paparashikuar n qndrimin e qeveris shqiptare kundrejt SHBA.

    . Mandej Hoxha kaloi shpejt e leht n shtjen e traktateve duke thn se do ndryshim n qndrimin e qeveris kundrejt SHBA, nuk sht i vrtet dhe se sht provokuar nga elemente jo miqsor, sepse qysh prej fillimit e deri tash, qeveria shqiptare nuk e ka humbur ndjenjn e miqsis pr SHBA

    Por. SHBA kan treguar shnja jo miqsore kundrejt Shqipris duke prkrahur krkesat greke n Konferencn e Parisit, pr shtje territori kundrejt Shqipris..

    N telegramin 711.75/10-1946, theksohet se : Hoxha n fjaln e hapjes s Konferencs t Frontit Demokratik. Duke folur pr rreth dhjet minuta pr shtjen e traktateve me SHBA. Arsyetimi i tij ishte krejt i ndryshm nga rastet e mparshme

    Ndrkoh duhet theksuar se deri n kt ver, qeveria shqiptare ka refuzuar bile, q as t mos diskuroj pr shtje traktatesh dhe ka kaluar n nj paraqitje t njanshme publike t rastit t saj dhe jo t diskutonte me Xhejkobs-in ose me mua

    N telegramin 711.75/11-746 t dats 7 nntor 1946, n letrn e prgjigjes q Hoxha i drgoi Hendersonit, n prgjigje t letrs s tij t dats 5 nntor, ndr t tjera thekson edhe : Prova m bindse q Qeveria Shqiptare ka qen gjithmon e gatshme n zgjidhjen e shtjeve t traktateve dhe njohjen e qeveris ton, sht nota jon e dats 13 gusht, ku ne ram dakort t njihnim t gjitha traktatet e nj karakteri t brendshm. Dhe se pr dy ose tre traktate dypalshe, u vendos q ato t shikoheshin, sapo t vinte ambasadori amerikan n Tiran

    . Populli i madh demokratik amerikan do t jet i pari q do t aprovoj pikpamjet ton t drejt ne dshirojme t mos besojme q departamenti i shtetit amerikan nuk do t marr me seriozitetin e duhur shtjen e marrdhnieve diplomatike me Shqiprin dhe vazhdimin e forcimit t miqsis midis dy popujve tan. Populli Shqiptar dhe qeveria e tij kan besim se populli amerikan, do ta ruaj miqsin e do krkoj t gjej nj frym miqsore pr ta forcuar mbi baza t shndosha e t drejta kt miqsi,

    Me shum prshndetje Enver Hoxha



    X X

    Kuptohet menjher ndryshimi i atyre q ndodhn gjat vitit 1946 me misionin amerikan n Shqipri dhe atyre q kujton dhe shkruan Enver Hoxha n kujtimet e tij

    A e vini re demagogjin proverbiale komuniste t Enver Hoxhs lidhur me miqsin e madhe t qeveris s tij dhe t popullit shqiptar, pr qeverin Amerikane dhe pr popullin amerikan? Kt miqsi e vrtetoi gjyqi i montuar i sabotatorve t knets s Maliqit, t cilt kishin pas qen spiune t ameriks. Ndrsa amerikant vun si kusht q Qeveria Shqiptare t njihte traktatet dhe marrveshjet e lidhura midis Shqipris dhe vendeve t tjera t bots apo apo amerikaneve, para 7 prillit 1939, Enveri, duke e prdredhur muhabetin ,lidhur me kto traktate, krkonte q m par Qeveria Amerikane t njihte Qeverin Shqiptare dhe pastaj t shikoheshin traktatet.



    IV PERIPECIT E LARGIMIT T MISIONIT AMERIKAN

    N fakt si rrodhn ngjarjet pas ksaj?

    N telegramin 124.756/11-1746 t dats 17 nntor 1946, Henderson i njofton Sekretarit t Shtetit :
    N retrospektiv, nj numr aluzionesh t fshehta t Hoxhs n drejtim t misionit dhe antarve t veant t tij. Tanim marrin nj rndsi t veant :

    a) N fjalimin para Frontit Demokratik t dats 7 tetor , Hoxha u mundua t prcaktoj detyrat e veanta t misionit t drguar n Shqipri ;
    b) N fjalimin mbajtur n Kongresin e Rinis m 16 tetor , ai ndoqi t njjtn linj duke krkuar prer : ka bnte misioni n Tiran, kur funksionet e tij t ligjshme kishin mbaruar disa muaj t shkuar ;
    c) N prgjigjen e tij pr letrn q lajmronte trheqjen e misionit, ai bri nj ser referimesh pr nj sjellje jo miqsore t antarve t veant t misionit.
    Kto qndrime t Hoxhs jan t paspjegueshme, prball fakteve t vrteta dhe veprimeve normale e ligjore t misionit.

    Prandaj mendohet q Hoxha. Krijoi edhe shtjen e gjyqit t sabotatorve ( me timen Nr. 531, un raportova se qysh m 23 tetor kan filluar prgatitjet sekrete pr gjyqin, prfshir ktu edhe veprimet torturuese kundr 5 shqiptarve).

    Objektivat e fundit t gjyqit mund t prmblidhen :

    a) T diskretitohet roli i SHBA dhe i Britanis s Madhe, nprmjet UNRA-s, duke br akuza fantastike, si ajo e sabotimit t knets s Maliqit ;
    b) Pr t justifikuar te shqiptart largimin e misionit amerikan ;
    c) Pr t diskretituar Fulcin dhe shum shok t tij n Shqipri ( dhe shum zyrtar t lart t qeveris shqiptare) ;
    d) Pr t spjeguar dshtimin e Qeveris Shqiptare n prfundimin e nj projekti t madh, pr tharjen e knets s Maliqit, brnda dats 28 nentor.

    Duket se vendimi i SHBA pr trheqjen e misionit e gjeti Hoxhn gjysm t prgatitur. Ai filloi procesin gjyqsor dy dit pasi mori vendimin e SHBA , e ndaj bri t ditur versionin e njanshm t largimit t misionit, pra pasi gjyqi kaloi me goditjen e Fulcit dhe t misionit.

    Faktet e mpohtme flasin pr kt konkluzion :

    Lajmi i largimit t misionit u mbajt sekret pr katr dit n Shqipri, derisa departamenti nxorri n shtyp shnimin e tij m 8 nentor.

    Referenca e par doli n gazetn Bashkimi m 10 nntor, ndrsa teksti i plot i prgjigjes s Hoxhs, n adres t letrs time, nuk u botua pr disa dit ( teksti i letrs time t dats 5 nentor, nuk u botua fare ).

    . Takimi i rastit i Fulcit me Sharrn ( Abdyl Sharrn S.H. ) dhe Beqirin ( Kujtim Beqirin S.H.), ndodhi muaj t shkuara, para se t fllonte projekti i knets dhe prej asaj kohe, nuk pati lidhje me ta. Fulci nuk e dinte q Sharra ishte drejtor i projektit , ve kur ai doli n gjyq.

    Qysh nj vit m par, Qeveria Shqiptare filloi t diskurajonte shoqrimin e qytetarve shqiptar me misionin. Kjo politik ka kaluar deri n veprime terrori. Misioni mund t pohoj pr mnyrat e mposhtme t torturs, prdorur nga regjimi i Hoxhs, pr prfitim pohimi t rrem : ( hapje t arrash t thella n kofsh e mbushja me krip ; lshimi i energjis elektike n dhmbt e prishur apo n rrz r veshit ; futja n uj t ftoht deri n gryk pr nj koh t gjat ; rrahjet ; futja e sendeve metalike t mprehta n gishtrinjt e kmbv etj.).

    Prsa i prket gjyqit :

    1. Metodat e msiprme. Kan br q t burgiosurit mund t ken br pohime fallco ;
    2. Fotografia e Sharrs tregon tipare t rna e t dobta, prove kjo q flet pr presion e tortur.

    Duhet t shnohet edhe se kur Kujtim Beqiri, n bankn e t akuzuarve, mohoi se pat marr flori prej Fulcit . Ose ndonj udhzim pr vonimin e puns s projektit ( q u dgjua jo vetm n salln e gjyqit, por edhe n publik, organi zyrtar qeveritar Bashkimi, botoi pohimin e rrem se ai , n nj rast pat marr 250 shufra floriri dhe n nj tjetr 200 t tilla.

    N telegramin 124.75/11-1846 t dats 19 nntor, Henderson njofton Sekretarin e Shtetit se m daten 9 nentor : Dhnie notash, njkohsisht Ministris s Jashtme , ora 10 para dite , pr shtjen e vizave t daljes s gjith shtabit, pr pengimin e anijeve t marins, pr t hyr n ujrat shqiptare dhe pr prdorimin e mjeteve t lehta t ngarkimit, pr uarjen e ngarkesave, prej portit n anije.

    Ora 2 pas dite. Morrm not verbale. Ministria e Jashtme njofton se Z. Fulc konsiderohet i padshirueshm dhe misionit i krkohet t marr masa, q ai t largohet sa m shpejt nga Shqipria.

    Ora 2 e 30 mbas dite. I drgojm not verbale ku shnojm se Z. Fulc do largohet m dat 14 nentor, sipas krkess pr viz-dalje pr gjith shtabin.

    Shkmbime notash : refuzohej krkesa pr largimin e anijeve ; refuzim gojor pr moslejim largimi t Marinscak-ut. Gojarisht insistova se un nuk do largohem pa t.

    M 11 nntor. N notn e dyt verbale refuzohej rishikimi i largimit t anijeve dhe m pas brjen gati t pasaportave pr viz-dalje, pr t gjith personelin.

    M 12 nntor. N orn 12 u takova me Konomin ( Sekretar i Ministris s Jashtme ), i cili ra dakort gojarisht pr mjetet e ngarkimit dhe transportimin e personelit prej portit n anije , n nj distanc 3 milje.

    I shpreh atij shqetsimin pr personelin e huaj. Ai u prgjigj se ata ska pse t ken frik, duke menduar se ata prkrahin demokracin e re shqiptare, por n rast se ata kan dal n opozit apo kan kritikuar qeverin, ata sigurisht q do t futen n burg.

    ( Zhurmime valsh sa q radisti jon nuk lidhej dot me Kazertn )

    M 13 nntor. Para dite morrm not verbale ku thuhej se piloti shqiptar do tregonte vendin e ankorimit t anijeve, 10 km larg bregut.
    ( I protestoj Konomit pr zhurmn e radios dheato u zhdukn).

    Ora 4 mbasdite. Ministri francez ( Guy Menaut ) udhzohet nga Parisi t marr n ruajtje ndrtesn e SHBA.

    .. Mbasdite Konomi m telefonon pr t m thn se Durrsit i jan dhn udhzimet dhe m krkoi orn e largimit tim nga Tirana, sepse do shoqrohesha nga shefi i protokollit t Ministris s Jashtme.

    M 14 nntor : Anijet q do na merrnin u dukn larg ujrave shqiptare, por nuk u pa anija pilot, pr t ndihmuar n ankorim. Ato u ankoruan 10 km larg Durrsit.

    I drgova not Ministris s Jashtme mbi kujdestarin e ndrtesave tona nga prfaqsia franceze si dhe listn e qytetarv t SHBA, po qe se ata persona do t autorizohen me viza daljeje. U drgova nota edhe ambasadave t tjera, ku i vija n dijeni pr largimin e misionit.

    Mbasdite pas u nism pr Durrs, aty u vonuam nj or pr pasaportat dhe kontrollin e vizave ( krkohej historia e familjes pr do person ).

    . N orn 19 drejt anijeve u dukn dy rimorkiator. Rimorkiatori i dyt ngarkoi gjithka t mbetur dhe mori rrugn pr n anije.

    Kur ishim larguar nga porti pr nj koh prej 15 minutash, un i krkova kapitenit t rimorkiatorit, pse nuk po vinte rimorkiatori tjetr, ai m tha e rimorkiatori dhe sanella do lviznin sapo t qetsohej deti. Kjo do na vononte shum dhe grat do prisnin gjat n bregdet.

    Pr n anije na u desh t lundronim dy or n nj det t ashpr. Shumicn e burrave dhe grat i zuri deti ( gruaja ime ishte shtatzan n muajin e shtat). Me vshtirsi hypm n anije.

    . Ne u nism menjher, duke ln gjithka n Durrs, prfshi edhe valixhet e dors dhe pr kt nuk vum n dijeni as Epshtejn

    M 16 nntor . Mbrritm n Napoli n orn 14.00.

    Njoftohemi pr dika ironike : N durrs Epshtejn m thot se Qeveria Shqiptare krkon afrsisht 1000 dollar pr ngarkesn e rimorkiatorve dhe sanalles s mallrave, t cilat poseidoheshin nga UNRA..
    Henderson

    X X

    Ja kjo ishte edhe odisea e largimit t personelit t misionit amerikan n Shqipri, q shprehte qart : dashurin e madhe t Qeveris Shqiptare pr Qeverin e SHBA dhe veanrisht pr popullin demokrat amerikan.

    Enver Hoxha n kujtimet e tij shkruan : Misioni u largua nga mesi i nntorit, pasi u transportua prej anijeve tona deri n dy anijet amerikane, q prisnin jasht ujrave tona territoriale.

    Kshtu e mbylli kapitullin e vet ky mision gjoja paqsor, n fakt subversiv, q erdhi n Shqipri m shum pr t prishur pun se sa pr t ndrequr ( faqe 391 ).

    Ky ishe, n mnyr shum t prmledhur i gjith materiali, q un , duke patur n dor t gjitha telegramet sekrete t misionit amerikan n Shqipri, t vitit 1946, desha tua paraqitnja. Komentet e bra jan fare t vogla. Jam i mendimit se leximi i ktij materiali me vmendjen e duhur do t mjaftonte pr t kuptuar t vrtetn , larg trillimeve e balts s hedhur jo vetm mbi misionin amerikan t asaj periudhe, por para s gjithash edhe pr vuajtjet dhe dnimet, deri n pushkatim t shum ish nxnsve t Shkolls Teknike t Tirans dhe t familjeve t tyre, gjat gjith periudhs s regjimit komunist.

    E shoh t panevojshme t zgjatem m tepr pr kt tm, tanim t njohur botrisht nga t gjith shqiptart.
    Dr. SOPOT BEQIR HACI


    ----------------------------------------------------

    Mar nga Trepca.net

  2. #2
    Atdhetar Maska e Dasius
    Antarsuar
    21-07-2010
    Vendndodhja
    Tiran
    Mosha
    31
    Postime
    288
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Dr. SOPOT BEQIR HACI sht thjesht naiv....

    Faktet i prplasen turirit dhe prap logjikon prsprapthi.

    Kur do vij ajo koh q ta kuptojn shqipot se Amerika bn sipas interesit t vet afatshkurtr dhe se ajo nuk do as veten e vet???

    Kaq e vshtir sht xhanm???

  3. #3
    i/e regjistruar Maska e IllyrianPatriot
    Antarsuar
    27-06-2010
    Postime
    948
    Faleminderit
    43
    44 falenderime n 32 postime
    Citim Postuar m par nga Dasius Lexo Postimin

    Kaq e vshtir sht xhanm???

    xhanm eshte fjale turke ... kaq e veshtire eshte te perdoresh fjalen shqiptare e/i dashur ? ( keshtu me duket se e ka dmthenjen kjo fjale , meqe nuk di turqisht nuk jam i sigurt )

  4. #4
    Atdhetar Maska e Dasius
    Antarsuar
    21-07-2010
    Vendndodhja
    Tiran
    Mosha
    31
    Postime
    288
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga IllyrianPatriot Lexo Postimin
    xhanm eshte fjale turke ... kaq e veshtire eshte te perdoresh fjalen shqiptare e/i dashur ? ( keshtu me duket se e ka dmthenjen kjo fjale , meqe nuk di turqisht nuk jam i sigurt )
    Fjala "xhanm" vrtet e ka prejardhjen nga fjala "i/e dashur" n turqisht, por ti duhet t dish se kur kto fjal t huaja prdoren pr nj koh t gjat nga nj popull dhe me kalimin e kohs marrin kuptim paksa t ndryshm nga kuptimi origjinal, ato bhen pjes e fondit gjuhsor t atij populli me t drejta t plota njsoj si fjalt e tjera origjinale, madje me kto fjal mund edhe t krijohen fjal t tjera q nuk ekzistojn n gjuhn nga e cila jan huazuar.

    Ky sht zhvillimi normal i t gjitha jguhve n bot.

    Dialektika e natyrs
    Atdheu mbi t gjitha
    Tradhtart n t s'ms

  5. #5
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    03-05-2007
    Postime
    44
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Interesant.
    Ndryshuar pr her t fundit nga lklk : 29-07-2010 m 20:52

  6. #6
    i/e regjistruar Maska e LuLiKraS
    Antarsuar
    08-10-2005
    Vendndodhja
    USA
    Postime
    182
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Un se besoj.
    Nse bhet fjal pr Ameriken e Viteve 1940-1950 pr mendimin tim ata mund t ishin Emigrant Shqiptar qe kan pas dshire te Vizitojn Mmdhen e tyre por as nj her Shrbim Sekret Amerikan.
    Amerika dhe shrbimet Sekrte kan filluar t ken sukses pas rrezimit t murit t berlinit dhe t prhapen m gjr duke u shtire her pas her m gjat.
    Pas viteve t 30-ta Amerika ishte n n rrzike t mdha dhe ishte Politikish n shum probleme t cilat nuk kishe mundsi ti zgjidhjte t gjitha kto probleme ishin probleme t brendeshme si pershembull :
    Sa q Europian vuanin nga Politika e Sovjetikve pas luftes se dyt botore

    http://history1900s.about.com/od/tim...30timeline.htm


    Prmendimin tim i nderuar mund t ket prardhje Shqiptaer apo mund t ket ngatrruar rrugn pr n Shqipri.
    Ndryshuar pr her t fundit nga LuLiKraS : 29-07-2010 m 21:05
    Sjam kunder askujt., ne raste se ke pergjegjesi Kombetare dhe je i pa afte per to...

  7. #7
    Atdhetar Maska e Dasius
    Antarsuar
    21-07-2010
    Vendndodhja
    Tiran
    Mosha
    31
    Postime
    288
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga LuLiKraS Lexo Postimin
    Un se besoj.
    Nse bhet fjal pr Ameriken e Viteve 1940-1950 pr mendimin tim ata mund t ishin Emigrant Shqiptar qe kan pas dshire te Vizitojn Mmdhen e tyre por as nj her Shrbim Sekret Amerikan.
    Amerika dhe shrbimet Sekrte kan filluar t ken sukses pas rrezimit t murit t berlinit.
    Pas viteve t 30-ta i jan shfaqur probleme t mdha n politiken e brendeshme dhe as e pa pregaditur ka politikish ndaj Suprfuqis Botore "RUSIS", sa q Europian vuanin nga Shtetet Sovjetike Amerika nuk ishte n gjendje t ju ofronte as dhe ndihm elementare n sferen e politiks.



    Prmendimin tim i nderuar mund t ket prardhje Shqiptaer apo mund t ket ngatrruar rrugn pr n Shqipri.
    Lexo ti a derbardh, mos ia fut rromlla prtomlla.

    Misioni Amerikan n Shqipri nga Peter Lucas, e ke n librari
    Atdheu mbi t gjitha
    Tradhtart n t s'ms

  8. #8
    i/e regjistruar Maska e LuLiKraS
    Antarsuar
    08-10-2005
    Vendndodhja
    USA
    Postime
    182
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga Dasius Lexo Postimin
    Lexo ti a derbardh, mos ia fut rromlla prtomlla.

    Misioni Amerikan n Shqipri nga Peter Lucas, e ke n librari
    O QEN ZI UNE KAM LEXUAR KET MATERIAL SE PAKU 4 HER DHE TANI SHOF SE ESHTE ME DISA NDRYSHIME POR LERI KETO PRAPAGANDA SE KETO GJERA JAN GJERA ENDRRASH.
    Telegramet kan egzistuar dhe me Rusin pse ato nuk i beni pak publicitet. SI DUKET AMERIKA JU KA HY NE KOKE.
    Sjam kunder askujt., ne raste se ke pergjegjesi Kombetare dhe je i pa afte per to...

  9. #9
    Atdhetar Maska e Dasius
    Antarsuar
    21-07-2010
    Vendndodhja
    Tiran
    Mosha
    31
    Postime
    288
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga LuLiKraS Lexo Postimin
    O QEN ZI UNE KAM LEXUAR KET MATERIAL SE PAKU 4 HER DHE TANI SHOF SE ESHTE ME DISA NDRYSHIME POR LERI KETO PRAPAGANDA SE KETO GJERA JAN GJERA ENDRRASH.
    Telegramet kan egzistuar dhe me Rusin pse ato nuk i beni pak publicitet. SI DUKET AMERIKA JU KA HY NE KOKE.
    O Zenun! Pr far prooagandash e ke llafin, oreeeeeeee? Pr far ndrrash? lidhje ka Rusi n gjith kt muhabet? Pse na paska hyr Amerika n kok neve? E ke gj non e bab ti Amerikn e po t shajm me rob shpie?

    Kur t jepen dokumente pr Rusin, do flasim pr Rusin, kur t jepen pr Amerikn, do flasim pr Amerikn. E si t shkon n mendje q mund t kemi inat Amerikn???

    Boooooooooooohhhh
    Atdheu mbi t gjitha
    Tradhtart n t s'ms

Tema t Ngjashme

  1. 200 t shumkrkuarit shqiptar n t gjith Botn
    Nga Albo n forumin N krkim t personave t humbur
    Prgjigje: 8
    Postimi i Fundit: 04-02-2011, 09:52
  2. Tahiraj: Rrefime mbi luften ne Kosove
    Nga Kuksjan_forever n forumin shtja kombtare
    Prgjigje: 22
    Postimi i Fundit: 09-11-2010, 13:42
  3. Kryepeshkopi Anastas ende pret nnshtetsin shqiptare
    Nga Arrnubi n forumin Toleranca fetare
    Prgjigje: 130
    Postimi i Fundit: 19-08-2009, 07:39
  4. Leter e hapur. Beni dicka per dinjitetin e Shqiperise
    Nga vlora n forumin Problematika shqiptare
    Prgjigje: 2
    Postimi i Fundit: 25-12-2004, 08:34
  5. Historia e minoritetit grek ne Shqiperi
    Nga Brari n forumin shtja kombtare
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 17-10-2002, 13:15

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •