Close
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 2 prej 2
  1. #1
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    31-05-2003
    Vendndodhja
    NYC,usa
    Postime
    3
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Kushtetuta e Kaanikut, themelet e shtetit shqiptar n Kosov

    Info rreth qytetit,djepit te shtetit bashkohor Shqiptar"Kaaniku":

    [Kaaniku eshte ne pjesen jugore te kosoves,neper qytet
    kalojnedy lumenje,ka kushte te mira klimatike.Kaaniku ka
    pozite me rendesistrategjike,neper te cilen magjistralja
    kryesore Prishtine-Shkup,njeashtu hekurudha e trenit
    Fushe Kosove-Selanik.
    Kaaniku eshtenyje lidhese e gadishullit ballkanik.
    Kaaniku,si qytet daton qysh nga shek.XVI.Kaaniku,
    gjithnje ishte fortifikate e Kosoves,gjate lufterave.
    Zoti e bekofte Kaanikun,popullin e saj,Kosoven dhe
    tere Shqiperine etnike]

    ------------------------------------------------------------------------------
    -Kushtetuta e Kaanikut,djep i zhvillimit te nje shteti
    shqiptare demokratik,kushtetute e cila figuron me se
    bukuri kulturen demokratike te shpirtit shqiptar,si harmonine,humanizmin,respektin,lirine,e vlera tjera,
    qe populli dhe qeveria asaj kohe te viteve `90,
    i tha botes qe:
    "Edhe ne dijme te ndertojme shtet bashkohore dhe mbi
    vlera njerezore".
    -Ne ate kohe,kur evropa juglindore,ende i sundonte ligji i tiranise,dhunes e diskriminimit,ndersa kosova ishte vendi i
    pare qe formuloi djepin e shtetit bashkohor shqiptare,te ashtuquajtur:
    ' KUSHTETUTA E KAANIKUT '


    -Bazuar ne DEKLARATEN E PAVARESISE SE 2 korrikut 1990,
    KUVENDI I REPUBLIKES SE KOSOVES NXJERR:

    -KUSHTETUTA E KAANIKUT-

    I.DISPOZITAT E PERGJITHSHME

    Neni 1
    Republika e Kosovs sht shtet demokratik i Kombit shqiptar dhe i pjestarve t
    kombeve t tjera dhe i pakicave kombtare, t shtetasve t vet; serbve, muslimanve,
    malazezve, kroatve, turqve, romve e t tjerve q jetojn n Kosov.

    Neni 2*
    Republika e Kosovs si shtet sht antare e Bashksis s Jugosllavis.

    Neni 3
    Sovraniteti n Republikn e Kosovs buron nga populli dhe i takon popullit.
    Vullneti i popullit sht baz e pushtetit shtetror.

    Neni 4
    Sovraniteti i popullit realizohet prmes prfaqsuesve t zgjedhur n organet e pushtetit shtetror dhe me referendum.

    Neni 5
    T gjith antart e organeve prfaqsuese t pushtetit shtetror i zgjedhin shtetasit e moshs madhore n baz
    t t drejts s vots s prgjithshme, t barabart, t drejtprdrejt dhe t fsheht, nga radha e m shum kandidatve.
    Prfaqsuesit e zgjedhur t popullit n organet e pushtetit shtetror jan prgjegjs para zgjedhsve t tyre.

    Neni 6
    Qytetart si barts t pushtetit kan t drejt t organizohen n parti politike, lidhje, lvizje e shoqata t qytetarve.

    Neni 7
    Cdo njeriu dhe qytetari i garantohen lirit dhe t drejtat politike, ekonomike, sociale,
    nacionale e kulturore dhe t drejtat e tjera t prcaktuara me Kushtetut.
    Askujt nuk mund ti mohohet liria dhe e drejta pr t marr veprim n qoft se veprimi nuk sht i ndaluar shprehimisht me Kushtetut dhe ligj.
    *Dispozitat e nenit 2 dhe t neneve t tjera prkatse do t harmonizohen varsisht ngaprcaktimi
    i te gjitha njsive t tjera prkitazi me organizimin e ardhshm t Jugosllavis

    Neni 8
    Teritori i Republiks s Kosovs sht unik, i patjetrsueshm dhe i pandashm.
    Kufijt e Republiks mund t ndryshohen vetm n baz t vendimit t Kuvendit t Republiks s Kosovs dhe n pajtim
    me vullnetin e shprehur t popullit me t cilin ka t
    bj ndryshimi.

    Neni 9
    Qytetart e Republiks s Kosovs gzojn t drejtn e shtetsis s Republiks.Shtetasit e njsive t tjera t Bashksis s Jugosllavis gzojn lirit dhe t drejtat e prcaktuara me aktin e saj.

    Neni 10
    Organizimi teritorial i Republiks regullohet me ligj.
    Komuna dhe Qyteti jan form e Bashksis teritoriale ku realizohen vetadministrimi lokal.

    Neni ll
    N Republikn e Kosovs sht n prdorim zyrtar gjuha shqipe dhe shkrimi i saj.
    N rajonet e republiks s Kosovs ku jetojn edhe pjestart e nacionaliteteve tjera, n prdorim t barabart zyrtar jan edhe gjuha serbokroate e turke dhe shkrimet e tyre, n pajtim me ligjin.

    Neni 12
    Republika e Kosovs ushtron pushtetin shtetror n mnyr sovrane.
    T drejtat sovrane t Republiks s Kosovs, siguria e saj, si dhe regullimi shoqror ekonomik e politik jan t mbrojtur me kt Kushtetut.

    Neni 13
    Pushteti kushtetutdhns dhe ligjdhns i takon Kuvendit t Republiks s Kosovs dhe prcaktohen me kt Kushtetut.

    Neni 14
    Kryesia e Republiks s Kosovs sht shef kolegjial i shtetit.
    T drejtat e detyrat e Kryesis prcaktohen me kt Kushtetut.

    Neni 15
    Organi m i lart i pushtetit ekzekutiv sht Qeveria.
    T drejtat e detyrat e Qeveris prcaktohen me kt kushtetut.

    Neni l6
    Pushtetin gjyqsor e ushtrojn gjyqet e pavarura.
    Gjyqet punojn vetm n baz t Kushtetuts dhe ligjit.

    Neni 17
    Gjyqi Kushtetues i Kosovs, si organ i pavarur i Republiks, mbron kushtetutshmrin dhe ligjshmrin.

    Neni l8
    Puna e organeve t pushtetit shtetror sht publike.
    Puna publike e organeve t pushtetit shtetror mund t prjashtohet vetm n rastet e prcaktuara me ligj.

    Neni l9
    Republika ka stemn e vet.
    Prmbajtja dhe prdorimi i stems prcaktohet me ligj.

    Neni 20
    Republika ka flamurin e vet.
    Prmbajtja dhe prdorimi i flamurit prcaktohet me ligj.

    Neni 21
    Republika ka himnin e vet.
    Prmbajtja dhe prdorimi i himnit prcaktohet me ligj.

    Neni 22
    N Republikn e Kosovs sht e drejt e pjestarve t kombeve dhe pakicave kombtare q t prdorin simbolet
    e veta.
    Kushtet dhe mnyra e prdorimit t simboleve t tyre rregullohen me ligj.

    Neni 23
    Kryeqyteti i Republiks s Kosovs sht Prishtina.


    II. RENDI EKONOMIK DHE SOCIAL


    Neni 24
    Organizimi i jets ekonomike dhe sociale rregullohet n
    mnyrn q t gjith qytetarve t'u siguroj standard t
    jetess n pajtim me drejtsin, t bazuar n punn e trsishme, si burim i mirqnies, dhe n pajtim me dinjitetin njerzor.
    Esht detyr e shtetit t nxit dhe realizoj, n pajtim me parimet demokratike,zhvillimin
    ekonomik, social dhe kulturor, me qllim t ritjes s t
    ardhurave kombtare dhe n kt baz edhe t mirqenies ekonomike, sociale dhe kulturore t qytetarve, por edhe t
    barazis s tyre. Pr kt qllim shteti merr prsipr t bj investime ku krkon interesi
    shoqror, vemas n rajonet m pak t zhvilluara, si dhe t prgatis planet e zhvillimit dhe ndrtimit harmonik t
    Republiks.
    N kto kufinj dhe baza sigurohet ekonomizimi i lir i tregut,
    liria ndrmarse dhe e bashkimit,pavarsia dhe barazia e subjekteve ekonomike n treg, si dhe iniciativa e lir
    private ekonomike, duke i mundsuar secilit q me punn e vet t'ia siguroj vetvehtes ekzistencn adekuate.

    Neni 25
    Me ligj prcaktohet m hollsisht se veprimtaria ekonomike e lir nuk mund t zhvillohet
    n kundrshtim me interesin shoqror, ose n mnyrn q t'i shkaktoj dme siguris, liris, barazis dhe dinjitetit njerzor. Me ligj prcaktohet mnyra sipas s cils veprimtaria ekonomike publike dhe private drejtohet dhe koordinohet pr qllimet e
    shoqris. N qarkullim ekonomik vlen parimi i marrveshjes s lir n pajtim me ligjin.

    Neni 26
    Garantohen t gjitha format e pronsis.
    T gjitha format e pronsis jan t barabarta dhe gzojn mbrojtje t njejt.
    Barts t s drejts s pronsis jan personat fizik dhe juridik.

    Neni 27
    Me ligj mund t prcaktohet shfrytzimi dhe regjimi i pronsis n pajtim me interesin e prgjithshm.
    Shpronsimi(eksproprijimi) lejohet vetm pr qllime shoqrore t bazuara n ligj dhe vetm n baz t kompensimit q i prgjigjet vlers s sendit n treg n ditn e shpalljes
    s aktit t shpronsimit.
    Shpronsimi lejohet vetm n qoft se qllimet e prgjithshme shoqrore nuk mund t arrihen n mnyr tjetr.
    Kompensimin do her e prcakton gjyqi civil.

    Neni 28
    Qytetarve u garantohet e drejta e pronsis n tokn bujqsore.
    Me ligj prcaktohen kushtet dhe kufijt n baz t t cilave mund t fitohet e drejta e pronsis n pyje dhe n tokn pyjore.

    Neni 29
    Pasurit e natyrs dhe t mirat n prdorim t prgjithshm,
    si dhe t mirat me interes t prgjithshm, jan n pronsi shoqrore ose shtetrore. Me ligj mund t prcaktohen
    kushtet e fitimit t t drejts s shfrytzimit n pasurit e natyrs dhe n t mirat n prdorim t prgjithshm.

    Neni 30
    Mbrojtja e toks, e pasurive t natyrs, e ujrave dhe e ajrit nga prishja dhe ndotja, sht
    detyr e shtetit, e organizatave ekonomike e shoqrore dhe e t gjith qytetarve.

    Neni 31
    Personi i huaj mund t fitoj t drejtn e pronsis nn kushtet e prcaktuara me ligj.
    Personit t huaj i garantohet e drejta q t veproj e t organizoj veprimtari t pavarrur, ose t investoj n
    ndrmarjet e vendit ose t formoj ndrmarje t przier n kushtet e prcaktuara me ligj.

    Neni 32
    Me ligj rregullohet mbrojtja dhe zhvillimi i zejes.

    Neni 33
    T gjitha pasurit kulturore dhe historike, pa marr parasysh n pronsin e kujt jan,
    paraqesin pasuri t popullit.Ato jan nn mbrojtjen e shtetit dhe me ligj prcaktohen
    masat e ruajtjes s tyre.

    Neni 34
    Garantohet mbrojtja e puns intelektuale, e drejta e autorit, e shpikjes dhe e risimeve si
    dhe e artit e letrsis.
    Shkenca dhe krkimet shkencore, si dhe zbatimi i njohurive t tyre,jan baz qensore e
    shoqris, t cilat shteti dhe shoqria detyrohet t'i ndihmoj gjithanshm.

    Neni 35
    E drejta e trashigimis garantohet dhe regullohet me ligj.

    Neni 36
    Qytetart kan t drejta n sigurim,pensionim dhe ndihm n rast t paaftsis pr pun
    pr shkak t smundjes, fatkeqsis, amsis, invaliditetit, moshs ose vdekjes, n rastin
    e ngritjes s fmijs si dhe pr ndihmat pr rastet e prcaktuara me ligj.
    Shteti u siguron qytetarve shrbimin e nevojshm mjeksor n qendrat shndetsore n
    Republik.

    Neni 37
    Cdo fmije, sipas pozits s tij t mitur, pa dallim race, gjinie, gjuhe, besimi, t
    prejardhjes nacionale ose sociale, t pasuris ose lindjes, ka t drejta n masat mbrojtse
    nga ana e familjes, e shoqris dhe e shtetit.

    Neni 38
    Personat e mitur,personat e paaft pr pun dhe t moshuarit, q nuk kan t afrm, ose
    q kan ngelur pa kujdesin e t afrmve t vet, gjenden n mbrojtje t veant t shtetit.

    Neni 39
    Cdo qytetar ka t drejt n vendosje adekuate banimi.Me ligj prcaktohet vendosja
    higjenike dhe ekonomike me an t masave t drejtuara n lehtsimin e shfrytzimit e t
    fitimit t pronsis dhe t nxitjes s investimit t kapitalit privat pr kt qllim.

    Neni 40
    Mjetet pr realizimin e t drejtave t qytetarve t garantuara me Kushtetut dhe ligj nga
    lmi i shndetsis, i mbrojtjes sociale dhe t fmijve dhe t formave t tjera t sigurimit
    social, t arsimit, t shkencs, t kulturs, t kulturs fizike, si dhe n lmit e tjera t
    prcaktuara me ligj, sigurohen me bugjet.
    Mjetet pr realizimin e t drejtave t t znve me pun n baz t sigurimit t
    detyrueshm social ( shndetsor, pensional, invalidor e t tjer), i sigurojn t znt me
    pun dhe pundhnsit n pajtim me ligjin.

    Neni 41
    Me ligj mund t prcaktohen veprimtarit q kan vetit e shrbimeve publike dhe
    prcaktohet mnyra e ushtrimit t tyre.



    III. LIRITE, TE DREJTAT DHE DETYRAT E NJERIUT DHE TE QYTETARIT

    Neni 42
    Lirit dhe t drejtat e njeriut dhe t qytetarit jan t kufizuara vetm me lirit dhe t
    drejtat e barabarta t t tjerve.

    Neni 43
    Qytetart jan t barabart n t drejta dhe detyra dhe gzojn mbrojtje t njjt para
    organeve shtetrore dhe organeve t tjera, pa dallim kombsie, race, gjinie, feje, bindje
    politike dhe bindje tjetr, arsimi, prejardhjeje sociale, gjendje materiale ose vetie tjetr
    personale.

    Neni 44
    Jeta e njeriut sht e pacnueshme.
    Dnimi me vdekje mund t prcaktohet me ligj dhe shqiptohet prjashtimisht vetm pr
    format m t rnda t veprave t rnda penale.

    Neni 45
    Liria e njeriut sht e pacnueshme.
    Askujt nuk mund t'i hiqet liria, prve n rastet dhe n procedurn e prcaktuar me ligj,
    n baz t vendimit t gjyqit kompetent.
    Heqja e kundrligjshme e liris dnohet.

    Neni 46
    Personi, pr t cilin ekziston dyshimi i bazuar se ka kryer vepr penale, mund t vihet n
    paraburgim dhe t mbahet n paraburgim vetm kur kjo sht e domosdoshme pr
    zbatimin e procedurs penale ose pr sigurin e njerzve.Paraburgimi caktohet me
    vendim t gjyqit, e vetm n raste t jashtzakonshme, n kushtet e caktuara me ligj, me
    vendim t organit tjetr t autorizuar me ligj- m s shumti deri n tri dit.
    Personit q sht vn n paraburgim duhet t'i dorzohet vendimi me shkrim, i arsyetuar,
    n momentin e paraburgimit.Kundr ktij vendimi ky person ka t drejt ankese mbi t
    ciln gjyqi vendos brenda afatit prej 48 orsh.
    Koha e paraburgimit duhet t reduktohet n masn m t vogl t domosdoshme.
    Paraburgimi sipas vendimit t shkalls s par mund t zgjas m s shumti tre muaj nga
    dita e vnies n paraburgim. Ky afat me vendim t Gjyqit Suprem mund t zgjatet edhe
    tre muaj. N qoft se deri n kalimin e ktyre afateve nuk ngritet padia, i pandehuri lirohet.

    Neni 47
    Qytetarve u garantohet liria e qarkullimit dhe e banimit dhe e drejta q t largohen nga
    vendi dhe q t kthehen n t.
    Liria e qarkullimit dhe e banimit mund t kufizohen vetm me ligj, nse kt e krkon
    zhvillimi i procedurs penale,parandalimi i smundjeve ngjitse ose interesat e mbrojtjes
    s vendit.

    Neni 48
    Dinjiteti i njeriut dhe jeta e tij private jan t pacenueshme.

    Neni 49
    Qytetarve u garantohet liria e puns, zgjedhja e lir e profesionit dhe e puns dhe e drejta, n kushtet e njejta,
    pr do vend pune dhe funksion.Ndalohet puna me dhun.

    Neni 50
    Puntori ka t drejt pr kushtet e puns q i sigurojn integritetin dhe sigurin fizike dhe
    morale t tij.

    Neni 51
    T znt me pun, n mnyrn e prcaktuar me ligjin dhe kontratn kolektive, kan t drejt n kompensim adekuat
    pr pun.

    Neni 52
    T znt me pun kan t drejt n grev, n mnyrn e prcaktuar me ligj.

    Neni 53
    N pajtim me ligjin, t znt me pun kan t drejt n koh t kufizuar t puns prej 42
    orve n jav, n pushim ditor dhe javor dhe n pushim vjetor me pages.

    Neni 54
    Qytetart t cilt nuk jan plotsisht t aft pr pun u garantohet aftsimi pr pun
    gjegjse dhe krijohen kushtet pr punsimin e tyre, n pajtim me ligjin.
    N kushtet e prcaktuara me ligj, garantohet e drejta n sigurin materiale gjat kohs s
    papunsis s prkohshme.

    Neni 55
    Qytetari q i ka mbushur tetmbdhjet vjet ka t drejt t zgjedh dhe t jet i zgjedhur.
    N zgjedhje marin pjes partit politike, lvizjet, lidhjet e shoqatat, t cilat formohen e
    veprojn lirisht, si dhe grupet e qytetarve. Ato duhet t respektojn parimin e sovranitetit
    popullor e t demokracis dhe t'u prmbahen kufinjve t aktivitetit t prcaktuar me
    Kushtetut dhe ligj.

    Neni 56
    Garantohet liria e bashkimit, e mbledhjes dhe e tubimit publik t qytetarve, si dhe liria e
    organizimit dhe aktivitetit politik dhe sindikal, n mnyrn e prcaktuar me ligj.
    T znt me pun, me qllim t mbrojtjes s t drejtave dhe interesave t veta, mund t
    organizojn aktivitete sindikale dhe t antarsohen n to sipas vullnetit.
    Ndalohet organizimi dhe aktiviteti politik i drejtuar n ndryshimin me dhun t
    rregullimit t prcaktuar me Kushtetut dhe cnimin e trsis teritoriale e t pavarsis
    s Bashksis s Jugosllavis e t Republiks, nxitjes s urrejtjes dhe mosdurimit
    nacional, racor e fetar. Mnyra e realizimit t liris s organizimit dhe t aktivitetit politik
    e sindikal rregullohet me ligj.

    Neni 57
    Fshehtsia e letrave dhe e mjeteve t tjera t komunikimit sht e pacnueshme.
    Me ligj mund t prcaktohet q vetm n baz t vendimit t gjyqit mund t bhet
    prjashtim nga parimi i pacnueshmris s fshehtsis s letrave dhe t mjeteve t tjera
    t komunikimit, po qe se kjo sht e domosdoshme pr zhvillimin e procedurs penale
    ose pr sigurin e vendit.

    Neni 58
    Garantohet mbrojtja e t dhnave personale.
    Mbledhja, prpunimi dhe shfrytzimi i t dhnave personale regullohet me ligj.

    Neni 59
    Banesa sht e paprekshme.
    Me ligj mund t prcaktohet q personi zyrtar vetm n baz t vendimit t gjyqit mund
    t hyj n banes ose n lokalet e tjera kundr vullnetit t mbajtsit t tyre dhe n to t
    bj bastisje.
    Bastisja mund t bhet vetm n pranin e dy dshmitarve.
    N kushtet e prcaktuara me ligj, personi zyrtar mund t hyj n banes ose n lokale pa
    vendimin e gjyqit dhe t bj bastisjen nse kjo sht e domosdoshme pr t zn
    drejtprsdrejt kryesin e veprs penale ose pr t shptuar njerzit dhe pasurin.

    Neni 60
    Secili ka t drejt pr mbrojtjen e barabart t t drejtave t veta n procedur para gjyqit,
    organeve shtetrore dhe organeve e organizatave t tjera, q vendosin mbi t drejtat,
    obligimet dhe interesat e tij.
    Secilit i garantohet e drejta e ankess, ose e mjetit tjetr juridik kundr vendimeve t
    gjyqit, t organeve shtetrore dhe t organeve e organizatave
    t tjera, me t cilat vendoset mbi t drejtn ose interesin e tij t bazuar n ligj.

    Neni 61
    Askush nuk mund t dnohet pr vepr e cila, para se t kryhet, nuk ka qen e
    parashikuar me ligj ose me dispozit t bazuar n ligj si vepr e dnueshme, e as t
    shqiptohet dnimi q nuk ka qen i parapar pr at vepr.
    Veprat penale dhe sanksionet penale mund t caktohen vetm me ligj.
    Sanksionet penale i shqyrton gjyqi kompetent sipas procedurs s prcaktuar me ligj.
    Askush nuk mund t konsiderohet fajtor pr vepr penale pr derisa kjo t mos vrtetohet
    me aktgjykim gjyqsor t forms s prer.Personi q sht dnuar pa arsye pr vepr
    penale ose i cili pa baz sht privuar nga liria, ka t drejt pr rehabilitim dhe pr
    shprblimin e dmit nga mjetet shtetrore, si dhe t drejtat e tjera t prcaktuara me ligj.

    Neni 62
    Secilit i garantohet e drejta pr mbrojtje para gjyqit. Askush q nxirret para gjyqit ose
    organit tjetr kompetent pr zhvillimin e procedurs, nuk mund t dnohet n qoft se
    sipas ligjit nuk sht marr n pyetje ose nuk i sht dhn mundsi q t mbrohet.
    I pandehuri ka t drejt t marr mbrojtsin t cilit, n pajtim me ligjin, i bhet e mundur
    mbrojtja dhe sigurimi i t drejtave dhe i interesave t t pandehurit.
    Me ligj prcaktohet se n cilat raste i pandehuri medoemos duhet t ket mbrojtsin.

    Neni 63
    Qytetari, sipas kushteve t prcaktuar me ligj, ka t drejt t krkoj zhdmtim nga shteti,
    pr dmin q i shkaktohet nga veprimet e paligjshme t organeve shtetrore gjat
    ushtrimit t detyrs, ose nga organizata q ushtron autorizime publike.

    Neni 64
    Garantohet rrespektimi i personalitetit t njeriut dhe i dinjitetit njerzor n procedurn
    penale dhe n do procedur tjetr, n rast heqjeje, rrespektivisht kufizimi t liris, si dhe
    gjat kohs s ekzekutimit t dnimit.
    Garantohet pacnueshmria e integritetit t personalitetit t njeriut, t jets personale dhe
    familjare, si dhe t drejtat e tjera personale.
    Ndalohet dhe sht i dmshm do detyrim pr t pranuar dhe pr t'u deklaruar.
    Ndaj askujt nuk mund t zbatohen mundime apo ndshkime, rrespektivisht sjellje
    nnmuese. Posarisht sht e ndaluar q ndaj ndokujt, pa lejen e tij, t bhen
    eksperimente medicinale ose eksperimente t tjera shkencore.

    Neni 65
    Esht e drejt e njeriut q t vendos lirisht pr lindjen e fmijes.

    Neni 66
    Familja gzon mbrojtje t posame ligjore.
    Nna dhe fmija gzojn mbrojtje t posame.
    Martesa dhe marrdhniet juridike n martes e n familje rregullohen me ligj.

    Neni 67
    Esht i obligueshm shkollimi fillor q zgjat s paku tet vjet.
    Qytetart kan t drejt q, n kushte t barabarta t prcaktuara me ligj, t fitojn dije
    dhe prgatitje profesionale n t gjitha shkallt e arsimit.
    N shkollat q financohen nga t ardhurat publike shkollimi sht pa pages.

    Neni 68
    N shkollat fillore, t mesme, t larta e fakultete, respektivisht n paralelet e tyre
    sigurohen kushtet pr msimin n gjuhn amtare, respektivisht n gjuhn shqipe,
    srbokroate dhe turke, n pajtim me ligjin.
    N rajonet ku jetojn romt, varsisht nga kushtet, sigurohet msimi fillor edhe n gjuhn
    rome.

    Neni 69
    Garantohet liria e krijimit dhe e publikimit shkencor, profesional dhe artistik si dhe e
    krijimeve t tjera kulturore.

    Neni 70
    Garantohet liria e mendimit dhe e shprehjes publike t mendimit.

    Neni 71
    Garantohet liria e shtypit dhe e formave t tjera t informimit publik.
    Qytetart kan t drejt q n mjetet e informimit publik t botojn mendimet e veta.
    Qytetart, organet shtetrore,partit politike, lidhjet, lvizjet, e qytetarve, n kushtet e
    caktuara me ligj, mund t botojn shtypin dhe t prhapin informata me an t mjeteve t
    tjera t informimit.
    Me ligj dnohet cenzura dhe do mas tjetr preventive q e cenon lirin e shtypit dhe
    format e tjera t informimit publik.

    Neni 72
    Qytetari ka t drejt t kritikoj publikisht punn e organit shtetror, partis politike,
    lidhjes, lvizjes ose shoqats s qytetarve dhe t bartsve t autorizimeve publike si dhe
    q t'u paraqes parashtresa, peticione, propozime e inisiativa dhe q pr to t marr
    prgjigje.

    Neni 73
    Shtetasi i Republiks s Kosovs n botn e jashtme gzon mbrojtjen e Republiks s vet.
    Shtetasi i Republiks s Kosovs nuk mund t zhvishet nga shtetsia, t largohet nga
    vendi, e as t ekstradohet.
    Shtetasit t Republiks s Kosovs, i cili nuk gjendet n vend, e i cili disponon me
    shtetsi tjetr, mundet q vetm prjashtimisht, n baz t ligjit, t'i merret shtetsia, n
    qoft se me punn e vet u shkakton dm interesave ndrkombtare ose interesave t tjera
    t Republiks s Kosovs ose n qoft se refuzon t kryej obligimet qytetare.

    Neni 74
    U garantohet e drejta e strehimit shtetasve t huaj dhe personave pa shtetsi,t cilt
    ndiqen pr shkak t angazhimit t tyre pr pikpamje dhe lvizje demokratike, pr lirimin
    social dhe nacional, pr lirin dhe t drejtat e personalitetit t njeriut ose pr lirin e
    krijimit shkencor ose artistik.

    Neni 75
    Qytetarit i garantohet liria e shprehjes s prkatsis kombtare, liria e shprehjes s
    kulturs kombtare dhe liria e prdorimit t gjuhs e t shkrimit t saj.
    Qytetari nuk sht i detyruar t deklarohet se cils prkatsi kombtare i takon, as t
    prcaktohet q t'i takoj njrit nga kombet, respektivisht pakics kombtare.
    Esht kundrkushtetuese dhe dnohet do propagim ose zbatim i pabarazis kombtare, si
    dhe do mbjellje e urrejtjes dhe mosdurimit kombtar, racial ose fetar, mohimi i historis,
    kulturs dhe i vlerave t tjera kombtare.

    Neni 76
    Garantohet liria e ndrgjegjes, besimit fetar dhe e manifestimit t fes.
    Bashksit fetare jan t ndara nga shteti dhe jan t lira n kryerjen e punve fetare dhe
    t ceremonive fetare.
    Bashksit fetare mund t hapin shkolla fetare dhe ente bamirse.

    Neni 77
    Mbrojtja e vendit sht e drejt e pacnueshme dhe e patjetrsueshme dhe obligim dhe
    nder i madh i do qytetari.

    Neni 78
    Esht detyr e secilit t'i jap ndihm tjetrit n rrezik dhe t marr pjes n mnjanimin e
    rrezikut t prgjithshm.

    Neni 79
    Lirit dhe t drejtat e garantuara me Kushtetut nuk mund t merren e as t kufizohen.
    Lirit dhe t drejtat realizohen, ndrsa detyrimet prmbushen n baz t Kushtetuts.
    Me ligj mund t caktohet vetm mnyra e realizimit t disa lirive dhe t drejtave kur kjo
    sht e prcaktuar me Kushtetut ose kur kjo sht e domosdoshme pr realizimin e tyre.
    Sigurohet mbrojtja gjyqsore e lirive dhe t drejtave t garantuara me Kushtetut.


    IV. KUSHTETUTSHMERIA DHE LIGJSHMERIA


    Neni 80
    Prkujdesja pr kushtetutshmrin dhe ligjshmrin sht obligim i t gjithve dhe i
    secilit.

    Neni 81
    Ligjet, dispozitat dhe aktet e tjera duhet t jen n pajtim me Kushtetutn.
    Dispozitat dhe aktet e tjera t organeve republikane duhet t jen n pajtim me ligje.
    Dispozitat dhe aktet e tjera nuk mund t jen n kundrshtim me ligjin dhe me dispozitat
    e tjera republikane.

    Neni 82
    Ligjet, dispozitat dhe aktet e tjera hyjn n fuqi jo m par se ditn e tet pas shpalljes, n
    qoft se pr shkaqe posarisht t arsyeshme nuk sht parashikuar q t hyjn n fuqi n
    afat m t shkurtr.
    Ligjet, dispozitat dhe aktet e tjera t organeve republikane,komunale e t qytetit shpallen
    n "Gazetn Zyrtare t Republikes s Kosovs".

    Neni 83
    Ligjet, dispozitat dhe aktet e tjera nuk mund t ken efekt prapaveprues.
    Vetm me ligj mund t caktohet q disa dispozita t tij, nse kt e krkon interesi i
    prgjithshm, t ken efekt prapaveprues.
    Veprat e dnueshme prcaktohen dhe dnimet pr kto vepra shqiptohen sipas ligjit,
    prkatsisht dispozits tjetr q ka qen n fuqi n kohn e kryerjes s veprs, prve
    nse ligji,prkatsisht dispozita e re sht m e but pr kryesin.

    Neni 84
    Organet shtetrore dhe organizatat q ushtrojn autorizime publike, n shtjet
    individuale mund t vendosin mbi t drejtat dhe detyrat ose, n baz t ligjit, t aplikojn
    masa detyrimi ose kufizimi, vetm n procedurn e prcaktuar me ligj n t ciln i jipet
    mundsia secilit q ti mbroj t drejtat e interesat e veta dhe q kundr aktit t nxjerr t
    paraqes ankes ose t prsris mjetin tjetr juridik t parashikuar me ligj.

    Neni 85
    Kundr vendimeve dhe akteve t tjera individuale t organeve gjyqsore, administrative
    dhe t organeve t tjera shtetrore, si dhe kundr akteve t ktilla t organeve dhe
    organizatave q ushtrojn autorizime publike t nxjerra n shkalln e par, mund t'i
    paraqitet ankesa organit kompetent.
    N rastet e jashtzakonshme dhe t caktuara me ligj mund t prjashtohet ankesa, po qe
    se n mnyr tjetr sht sigurua mbrojtja e t drejtave dhe e ligjshmris.
    Mbi ligjshmrin e akteve individuale prfundimtare, n t cilat organet shtetrore ose
    organizatat q ushtrojn autorizime publike vendosin mbi t drejtat ose obligimet, vendos
    gjyqi n konfliktin administrativ, po qe se pr shtjen e caktuar nuk sht parashikuar
    me ligj mbrojtja tjetr gjyqsore.
    Vetm me ligj pr llojet e caktuara t shtjeve administrative, mund t prjashtohet
    konflikti administrativ.

    Neni 86
    Mosnjohja e gjuhs n t ciln zhvillohet procedura nuk mund t jet penges pr
    mbrojtjen dhe realizimin e t drejtave dhe interesave t qytetarve.
    Secilit i garantohet e drejta q n procedurn para gjyqit, organeve t tjera shtetrore, t
    organeve dhe organizatave q n ushtrimin e autorizimeve publike vendosin mbi t
    drejtat dhe obligimet e njerzve e t qytetarve, t prdor gjuhn e vet dhe q, n kt
    procedur t njihet n gjuhn e vet me faktet.


    V. ORGANIZIMI TERITORIAL I REPUBLIKES

    Komuna dhe Qyteti

    Neni 87
    Komuna sht njsi teritoriale n t ciln qytetart realizojn vetadministrimin, n
    harmoni me statutin e komuns.
    Republika me ligj mund ti besoj kryerjen e disa punve komuns.

    Neni 88

    Komuna n baz dhe n suaza t Kushtetuts dhe t ligjit nprmjet organeve t veta:
    l. miraton programin e zhvillimit, planin urbanistik, buxhetin dhe llogarinprfundimtare;
    2. siguron zhvillimin e veprimtarive komunale dhe me dispozitat e veta rregullon kushtet
    e prgjithshme pr kryerjen e tyre;
    3. prkujdeset pr ndrtimin, mbrojtjen dhe shfrytzimin e rrugve lokale dhe rrugicave si
    dhe t objekteve t tjera publike me interes komunal;
    4. rregullon shfrytzimin e toks ndrtimore dhe t hapsirs afariste;
    5. prkujdeset pr prmbushjen e nevojave t qytetarve n lmin e kulturs, arsimit,
    shndetsis, mbrojtjes sociale dhe t fmijve, t kulturs fizike, zejtaris, turizmit dhe t
    hoteleris, t mbrojtjes e prparimit t mjedisit jetsor dhe n sferat e tjera me interesa t
    drejtprdrejt pr qytetart;
    6. siguron zbatimin e dispozitave komunale, si dhe ligjeve dhe dispozitave t tjera
    republikane, realizimi i t cilave i sht besuar komuns dhe
    7. formon organe, organizata dhe shrbime t komuns.
    Komuns i takojn t hyrat e prcaktuara me ligj.
    Mjetet pr prmbushjen e nevojave t qytetarve mund t sigurohen edhe me
    vetkontribut, n pajtim me ligjin.Pr zbatimin e vetkontributit qytetart vendosin me
    referendum.

    Neni 89
    Komuna ka statutin me t cilin regullohen funksionet e komuns, organizimi dhe puna e
    organeve komunale, si dhe shtjet e tjera me interes pr komunn.
    Statutin e nxjerr kuvendi i komuns.

    Neni 90
    Pr punt e komuns qytetart vendosin me referendum dhe nprmjet deputetve n
    kuvendin e komuns.
    Kuvendin e komuns e prbjn deputet t zgjedhur n zgjedhjet e lira, t drejtprdrejta,
    me vota t fshehta.

    Neni 91
    Me ligj mund t prcaktohet se komuna ka statusin e Qytetit.
    Me ligj prcaktohen punt, t cilat Republika ia beson Qytetit.

    Neni 92
    Qyteti i Prishtins sht njsi e posame teritoriale.
    Qyteti ka statutin me t cilin rregullohen funksionet e qytetit,organizimi dhe puna e
    organeve t qytetit, si dhe shtje t tjera me interes pr qytetin.
    Statutin e Qytetit e nxjerr Kuvendi i Qytetit.
    Kuvendin e Qytetit e prbjn deputett e zgjedhur n zgjedhjet e lira, t drejtprdrejta,
    me vota t fshehta.
    Qyteti i Prishtins kryen punt e komuns t prcaktuar me Kushtetut, t cilat jan me
    interes pr Qytetin e Prishtins si trsi.
    Me ligj, n kompetenc t qytetit, mund t barten disa t drejta dhe obligime t
    Republiks.


    VI. TE DREJTAT DHE DETYRAT E REPUBLIKES

    Neni 93
    T drejtat dhe detyrat e Republiks i ushtrojn organet republikane t caktuara me
    Kushtetut.
    Lirit dhe t drejtat e njeriut e t qytetarit, barazia prpara ligjit, pavarsia dhe pozita e
    barabart e t gjith subjekteve t ekonomizimit, jan baz dhe suaz e autorizimeve dhe
    e prgjegjsis s organeve republikane.

    Neni 94
    Organet republikane, n kuadr t t drejtave e t detyrave t Republiks, t prcaktuara
    me ligj, prcaktojn politikn, miratojn e zbatojn ligjin dhe dispozitat dhe aktet e tjera,
    ushtrojn mbrojtjen kushtetuese- gjyqsore dhe at gjyqsore t kushtetutshmris dhe
    ligjshmris.
    Organeve t tjera n Republik mund t'u besohet zbatimi i ligjeve dhe i dispozitave t
    tjera si dhe i akteve t tjera nga suazat e t drejtave e t detyrave t Republiks, me kusht
    q organet republikane t jen prgjegjs pr kryerjen e ktyre punve.

    Neni 95
    Republika realizon dhe siguron:
    1. sovranitetin, pavarsin dhe trsin teritoriale t Republiks dhe pozitn
    ndrkombtare e marrdhniet e Republiks me shtetet e tjera dhe me organizatat e
    ndryshme ndrkombtare;
    2. lirit dhe t drejtat e njeriut e t qytetarit dhe kushtetutshmrin e ligjshmrin;
    3. mbrojtjen dhe sigurin e qytetarve dhe mbrojtjen e sistemit t prcaktuar me
    Kushtetut;
    4. t drejtat sendore dhe detyrimet, pozitn juridike t subjekteve t ekonomizimit,
    sistemin n sferat e financave, t marrdhnieve ekonomike me botn e jashtme, t tregut,
    t planifikimit, t marrdhnieve t puns, t mbrojtjes n pun, t sigurimit social dhe
    format e tjera t siguris sociale dhe qshtjet e tjera n sfern e marrdhnieve
    ekonomike,sociale me interes t prgjithshm;
    5. sistemin e shndetsis, t mbrojtjes sociale e t fmijve, t arsimit, t shkencs, t
    kulturs e t kulturs fizike,informimit shoqror e publik;
    6. kontrollin e ligjshmris lidhur me disponimin e mjeteve t personit juridik, revizionin
    financiar t t dalurave publike dhe mnyrn e organizimit t ktyre punve;
    7. qllimet themelore dhe drejtimet e zhvillimit ekonomik, demografik, rajonal e social,
    organizimin dhe shfrytzimin e hapsirs, mbrojtjen dhe prparimin e mjedisit jetsor,
    politikn dhe masat pr orientimin dhe nxitjen e zhvillimit, duke prfshir edhe
    zhvillimin e rajoneve m pak t zhvilluara,rezervat e mallrave;
    8. financimin e ushtrimeve t funksioneve t Republiks t prcaktuara me Kushtetut e
    me ligj;
    9. organizimin, kompetencn dhe punn e organeve shtetrore;
    l0.punt e tjera t prcaktuara me Kushtetut.


    VII. ORGANET REPUBLIKANE

    l. KUVENDI I REPUBLIKES
    Neni 96
    Kuvendi i Republiks sht organ i pushtetit ligjdhns.

    Neni 97
    KUVENDI I REPUBLIKES:
    1.vendos pr nxjerrjen dhe ndryshimin e Kushtetuts s Republiks, si dhe jep plqimin
    mbi aktin m t lart t bashksis s Jugosllavis;
    2.prcakton politikn, nxjerr ligje dhe dispozita t tjera si dhe akte t prgjithshme;
    3. miraton planin e zhvillimit, planin hapsinor, buxhetin dhe llogarin prfundimtare;
    4. vendos pr ndryshimin e kufijve t Republiks;
    5. prcakton organizimin teritorial t Republiks;
    6.vendos pr luftn dhe paqn;
    7. ratifikon marrveshjet ndrkombtare;
    8. shpall referendumin republikan;
    9. shpall huat publike republikane dhe vendos pr hyrjen borxh t Republiks;
    10. zgjedh dhe shkarkon: kryetarin dhe nnkryetarin e Kuvendit t Republiks, kryetarin,
    nnkryetarin dhe ministrat n Qeverin e Republiks,kryetarin dhe gjyqtart e Gjyqit Kushtetues,
    Gjyqit Suprem dhe t gjyqeve t regullta n Republik,prokurorin publik republikan dhe prokurort
    publik n Republik dhe bartsit e tjer t funksioneve publike t caktuara me ligj;
    ll. bn kontrollin e puns s Qeveris dhe t organeve t tjera, si dhe bartsve t
    funksioneve publike q jan prgjegjs prpara Kuvendit t Republiks, n pajtim me
    Kushtetutn dhe ligjin;
    l2. shpall zgjedhjet e parakohshme pr kuvendet e komunave dhe t Qytetit n rastet kur
    konstaton se sht br shkelje e rnd e Kushtetuts dhe e ligjit, si dhe kur jan cnuar t
    drejtat e qytetarve dhe t nacionaliteteve;
    l3. amniston kryesit e veprave penale;
    l4. shpall ligjet;
    l5. jep interpretime autentike t ligjeve;
    l6. kryen edhe pun t tjera t prcaktuara me Kushtetut.

    Neni 98
    Kuvendi i Republiks prbhet nga nj dhom dhe ka 130 deputet.
    Deputett zgjedhen n zgjedhjet e lira, t drejtprdrejta, me vota t fshehta.
    Kandidatt pr deputet mund t'i propozojn: partit politike, lvizjet, lidhjet, shoqatat
    dhe grupet e qytetarve.
    Mnyra e zgjedhjes dhe e revokimit t deputetve dhe formimi i njsive zgjedhore
    regullohen me ligj.

    Neni 99
    Deputeti prfaqson qytetart e njsis zgjedhore n t ciln zgjedhet.
    Deputeti sht prgjegjs para zgjedhsve t njsis zgjedhore.

    Neni 100
    Deputeti gzon imunitet.
    Deputeti nuk mund t thirret n prgjegjsi penale, t arrestohet apo t dnohet pr
    mendimin e shprehur ose pr dhnien e vots n Kuvendin e Republiks.
    Deputeti nuk mund t arrestohet pa lejen e Kuvendit te Republiks, e n qoft se thirret
    n imunitet, kundr tij nuk mund t inicohet procedura penale pa lejen e Kuvendit t
    Republiks.
    Deputeti mund t arrestohet pa lejen e Kuvendit t Republiks vetm n qoft se sht
    zn n kryerjen e veprs pr t ciln sht prcaktuar dnimi me burg n kohzgjatje m
    tepr se pes vjet.
    Kuvendi i Republiks mund t vendos q t zbatohet imuniteti ndaj deputetit i cili nuk
    sht thirr n imunitet n qoft se kjo sht e nevojshme pr kryerjen e funksionit t tij.

    Neni 101
    Deputett zgjedhen pr katr vjet.Po pr kt periudh zgjedhet edhe kryetari dhe
    nnkryetari i Kuvendit t Kosovs.
    Ditn e verifikimit t mandatit t deputetve t rij pushon funksioni i deputetve,mandati
    i t cilve kalon.
    Kuvendi i Republiks, n rast rreziku t drejtprdrejt nga lufta, ose n rast t gjendjes
    s lufts, vendos mbi zgjatjen e mandatit t deputetve t Republiks, si dhe mbi zgjatjen
    e mandatit t deputetve n kuvendet e komunave dhe t qytetit.

    Neni 102
    Kuvendi i Republiks mban mbledhje t rregullta.
    Mbledhja e Kuvendit mund t thirret edhe me krkes t Kryesis s Republiks, t
    Qeveris s Republiks, ose t m s paku 30 deputetve me rend dite t prcaktuar m
    par.
    Kuvendi i Republiks vendos n mbledhjen n t ciln merr pjes shumica e numrit t
    prgjithshm t deputetve.Kuvendi merr vendime me shumic votash, n qoft se me
    Kushtetut nuk sht parashikuar shumica e posame.
    T drejtn e propozimit t ligjeve dhe t dispozitave t tjera e kan Qeveria, do deputet
    dhe m s paku 20.000 qytetar-barts t t drejts zgjedhore.

    Neni 103
    Kryetari i Kuvendit t Republiks, e n munges t tij, nnkryetari i Kuvendit, prfaqson
    Kuvendin, thrret mbledhjet e Kuvendit, nnshkruan aktet q i nxjerr Kuvendi dhe shpall
    me dekret ligjet republikane, si dhe shpall zgjedhjet.

    Neni 104
    Pr shqyrtimin e propozimit t ligjeve dhe t akteve t tjera dhe prcjelljen e realizimit t
    tyre, Kuvendi mund t formoj forume punuese t prhershme dhe t prkohshme.
    N Kuvend formohet Komisioni pr lirit dhe t drejtat e qytetarve si dhe barazin
    nacionale.

    Neni 105
    Kuvendi i Republiks mund t vendos q, pr disa shtje nga kompetenca e tij,
    qytetart t vendosin n referendum republikan.

    Neni 106
    Puna e Kuvendit t Republiks dhe e forumeve punuese, organizimi i tyre i brendshm
    dhe t drejtat e detyrat e deputetve rregullohen me Regulloren e puns.


    2. KRYESIA E REPUBLIKES
    Neni 107
    Kryesia e Republiks s Kosovs prfaqson Republikn.

    Neni 108
    Kryesia e Republiks:
    l. vendos mbi shtjet nga sfera e mbrojtjes popullore, n pajtim me Kushtetutn dheligjin dhe
    udhheq rrezistencn popullore n luft;
    2. miraton dekrete me fuqi ligjore, n rast t rrezikut t drejtprdrejt nga lufta, gjat
    kohs s gjendjes s lufts, rrezikimit t pavarsis nacionale, ose t trsis teritoriale
    dhe pamundsis s funksionimit t rregullt t organeve republikane n qoft se Kuvendi
    i Republiks nuk ka mundsi t mbaj mbledhje. Me dekrete me fuqi ligjore mund t
    suprimohen disa dispozita t Kushtetuts q kan t bjn me lirit dhe t drejtat e
    qytetarve dhe me organizimin, prbrjen dhe autorizimet e disa organeve republikane.
    Dekretet me fuqi ligjore Kryesia e Republiks ia paraqet Kuvendit t Republiks pr
    verifikim menjiher posa ai t ket mundsi t mblidhet;
    3. prcakton planet dhe masat pr mbrojtjen e vendit, jep udhzime pr marrjen e
    masave pr prgatitjen dhe mobilizimin e burimeve dhe forcave t vendit pr mbrojtje
    dhe pr kordinimin e planeve dhe t masave t subjekteve t tjera, prcakton ekzistimin e
    rrezikut t drejtprdrejt nga lufta, urdhron mobilizimin e prgjithshm dhe t
    pjesrishm dhe, n qoft se Kuvendi i Republiks nuk ka mundsi q t mbaj mbledhje,
    shpall gjendjen e lufts;
    4. prcakton planin e prdorimit t forcave t armatosura n rast lufte dhe urdhron
    prdorimin e forcave t armatosura n paq;
    5.vendos mbi shtjet nga sfera e politiks s jashtme dhe e marrdhnieve
    ndrkombtare n pajtim me Kushtetutn dhe ligjin;
    6. n marrveshje me partit politike, i propozon Kuvendit t Republiks kandidatin pr
    kryetar t Qeveris;
    7. i propozon Kuvendit t Republiks kandidatt pr kryetar dhe gjyqtar t Gjyqit
    Kushtetues;
    8. shqyrton dhe i propozon Kuvendit t Republiks dhe Qeveris shqyrtimin e shtjeve
    me interes t prgjithshm pr Republikn;
    9. u fal dnimin kryersve t veprave penale;
    10. jep dekorata e mirnjohje t prcaktuara me ligj;
    ll. kryen edhe pun t tjera t prcaktuara me Kushtetut.

    Neni 109
    Kryesia e Republiks ka kryetarin dhe gjasht antar t cilt i zgjedhin qytetart e
    Republiks n zgjedhjet e lira, t drejtprdrejta, me vota t fshehta n pajtim me ligjin.
    Mandati i kryetarit dhe i antarve t Kryesis s Republiks zgjat katr vjet.
    I njjti person mund t zgjedhet n kt detyr m s shumti dy her.
    N rast reziku t drejtprdrejt nga lufta ose n rast t gjendjes s lufts, me vendimin e
    Kryesis, mandati i antarve t Kryesis s Republiks mund t zgjatet deri sa t zgjat
    gjendja e ktill.
    Kryetari dhe antart e Kryesis s Republiks nuk mund t kryejn funksion tjetr
    publik.
    Kryetari dhe antart e Kryesis s Republiks gzojn imunitet sikurse deputett.

    Neni 110
    Kryesia e Republiks vendos me shumicn e numrit t prgjithshm t antarve t
    Kryesis.
    Kryetari i Kryesis prfaqson Kryesin, thret mbledhjet e Kryesis dhe i kryeson,
    nnshkruan aktet q i nxjerr Kryesia dhe kujdeset pr zbatimin e akteve dhe
    prfundimeve t Kryesis.

    Neni 111
    Kryesia e Republiks kryen pun nga kompetenca e vet n mbshtetje dhe n kuadr t
    Kushtetuts dhe ligjit dhe sht prgjegjse para qytetarve t Republiks.
    Kryetari dhe antart e Kryesis prgjigjen pr shkeljen e Kushtetuts.
    Prgjegjsin e kryetarit ose t antarve t Kryesis s Republiks mund ta inicoj m
    s paku dy t tretat e deputetve ose Gjyqi Kushtetues i Kosovs.

    3. QEVERIA E REPUBLIKES
    Neni 112
    Qeveria e Republiks sht organ i pushtetit ekzekutiv.

    Neni ll3
    Qeveria e Republiks:
    1. propozon dhe realizon politikn e Republiks dhe zbaton ligjet e dispozitat dhe aktet e
    tjera t Kuvendit t Republiks, n pajtim me Kushtetutn;
    2. miraton dekretligje, vendime dhe dispozita t tjera pr zbatimin e ligjeve;
    3. propozon ligje,planin e zhvillimit, planin hapsinor, buxhetin dhe logarin
    prfundimtare si dhe dispozita t tjera dhe akte t prgjithshme;
    4. orienton punn e ministrive dhe organeve t tjera t administrats;
    5. bn mbikqyrjen e puns s ministrive, abrogon ose anulon dispozitat e tyre q jan n
    kundrshtim me ligjin ose me dispozitat q i ka miratuar;
    6. prcakton organizimin e brenshm t ministrive; formon shrbime profesionale dhe
    shrbime t tjera pr nevojat e veta, cakton dhe shkarkon funksionart n ministri;
    7. kryen edhe pun t tjera t prcaktuara me Kushtetut dhe me ligj.

    Neni 114
    Qeverin e prbjn kryetari, nnkryetart dhe ministrat.
    Organizimi, mnyra e puns dhe vendosjes s Qeveris rregullohet me ligj dhe me
    rregulloren e puns.

    Neni ll5
    Kandidati pr Kryetar t Qeveris ia paraqet Kuvendit t Republiks programin e vet dhe
    propozon prbrjen e Qeveris.
    Qeveria konsiderohet e zgjedhur n qoft se pr zgjedhjen e saj voton shumica nga numri
    i prgjithshm i deputetve n Kuvend.
    Pas konstituimit t Kuvendit t Republiks zgjedhet edhe Qeveria.
    Kryetari,nnkryetart dhe antart e qeveris gzojn imunitet sikurse deputett.

    Neni 116
    Qeveria dhe do antar i saj pr punn e vet i prgjigjen Kuvendit t Republiks.
    Qeveria dhe do antar i saj mund t'i paraqesin dorheqje Kuvendit t Republiks.
    Dorheqja ose shkarkimi nga detyra e kyetarit t Qeveris trheq dorheqjen e Qeveris.
    Kryetari i Qeveris mund t'i propozoj Kuvendit t Republiks shkarkimin e disa
    ministrave t Qeveris.
    Kuvendi i Republiks mund t mos i jap votbesim Qeveris apo ndonj antari t saj.
    Propozimin pr votimin e mosbesimit t Qeveris mund ta paraqesin m s paku 30
    deputet.
    Votimi pr shkarkimin e Qeveris mund t konsiderohet i miratuar, n qoftse pr kt
    voton shumica e numrit t prgjithshm t deputetve t Kuvendit.
    Qeveria t cils nuk i sht dhn votbesimi, ose q ka paraqitur dorheqje, mbetet n
    detyr deri n zgjedhjen e Qeveris s re.

    Neni 117
    Ministrit jan bartse t funksioneve administrative.
    Ministrit zbatojn ligjet, dispozitat dhe aktet e tjera t Kuvendit republikan dhe t
    Qeveris, si dhe aktet e Kryesis s Republiks, vendosin pr shtjet administrative,
    bjn mbikqyrjen administrative dhe t inspektimit dhe kryejn pun t tjera
    administrative t prcaktuara me ligj.
    Ministrit jan t pavarura n kryerjen e kompetencave t caktuara me Kushtetut dhe
    ligj.
    Punn e ministris e udhheq ministri.
    Pr punn e ministris, ministri i prgjigjet Kuvendit dhe Qeveris.
    Organizimi dhe kompetenca e ministrive prcaktohen me ligj.

    4. GJYQET DHE PROKURORITE PUBLIKE
    Neni 118
    Funksionin gjyqsor e ushtrojn gjyqet e rregullta si organe t pushtetit shtetror.
    Me ligj mund t themelohen edhe lloje t tjera t gjyqeve pr zgjidhjen e kontesteve t
    caktuara.

    Neni 119
    Gjyqet e rregullta jan t pavarrura dhe gjykojn vetm n baz t Kushtetuts dhe ligjit.

    Neni 120
    Shqyrtimi n gjyq sht publik.
    Pr mbrojtjen e sekretit, mbrojtjen e moralit, interesave t t miturve ose mbrojtjen e
    interesave t tjera t prgjithshme, me ligj caktohet se n cilat raste n shqyrtim mund t
    prjashtohet opinioni.
    Gjyqi punon n kolegj.
    Me ligj mund t caktohet q disa shtje t gjykoj gjyqtari individual.

    Neni 121
    N gjykim marrin pjes gjyqtart dhe gjyqtart- qytetar, n mnyrn e prcaktuar me ligj.
    Me ligj mund t prcaktohet se n disa gjyqe t caktuara dhe n disa shtje t caktuara t
    gjykojn vetm gjyqtart.

    Neni l22
    Formimi, organizimi, kompetencat dhe prbrja e gjyqeve si dhe procedura para gjyqeve
    rregullohet me ligj.

    Neni 123
    Gjyqtart e gjyqeve t rregullta zgjedhen dhe shkarkohen n mnyrn e prcaktuar me
    ligj.

    Neni 124
    Gjyqet themelohen si gjyqe t shkalls s par dhe t shkalls s dyt.
    Gjyqi suprem i Kosovs sht gjyqi m i lart i Republiks.

    Neni 125
    Prokuroria publike sht organ i pavarrur shtetror i cili ndjek kryesit e veprave penale
    dhe t veprave t tjera t caktuara t dnueshme sipas ligjit dhe parashtron mjete juridike
    pr mbrojtjen e kushtetutshmris dhe t ligjshmris.
    Prokuroria publike ushtron funksionin e vet vetm n baz t Kushtetuts dhe ligjit.
    Formimi,organizimi dhe kompetencat e Prokuroris publike rregullohen me ligj.

    Neni l26
    Funksioni, mnyra e zgjedhjes dhe e shkarkimit t prokurorit publik rregullohet me ligj.
    Prokurori publik republikan kryen funksionin e Prokuroris publike, n kuadr t t
    drejtave dhe t detyrave t Republiks n mnyrn e prcaktuar me ligj.

    5. BANKA POPULLORE
    Neni 127
    Republika e ka Bankn Popullore.
    Statusi,organizimi,qeverisja dhe veprimtaria e Banks Popullore rregullohet me ligj.


    6. GJYQI KUSHTETUES I KOSOVES
    Neni 128
    Gjyqi Kushtetues i Kosovs.
    l. vendos mbi pajtueshmrin e ligjeve, dispozitave e akteve t tjera dhe statuteve tkomunave e
    t qytetit me Kushtetutn;
    2. vendos mbi pajtueshmrin e dispozitave dhe t akteve t tjera t organeve republikane
    me ligjin;
    3. vendos mbi pajtushmrin e t gjitha dispozitave dhe akteve t tjera me ligjin dhe
    dispozitn tjetr republikane;
    4. vendos mbi pajtushmrin e statutit ose t aktit tjetr t partive politike, t lvizjeve, t
    lidhjeve dhe t shoqatave me Kushtetutn prkatsisht mbi kundrshtin me ligj;
    5. vendos mbi ndalimin e puns s partive politike, t lvizjeve, t lidhjeve dhe t
    shoqatave;
    6. vendos mbi prgjegjsin e kryetarit dhe t antarve t Kryesis s Republiks pr
    shkelje t Kushtetuts;
    7. zgjedh shtjet kontestuese t zgjedhjeve n qoft se nuk jan n kompetenc t
    gjyqeve dhe t organeve tjera shtetrore;
    8. kryen edhe pun t tjera q i jan ln n kompetenc me Kushtetut.
    Gjyqi Kushtetues vlerson kushtetutshmrin e ligjeve dhe kushtetutshmrin e
    ligjshmrin e dispozitave e t akteve t tjera q kan pushuar s vepruari, nse nga
    pushimi i veprimit deri n fillimin e procedurs nuk ka kaluar m shum se nj vit.

    Neni 129
    Gjyqi Kushtetues prbhet nga shtat gjyqtar.
    Funksioni i gjyqtarit t Gjyqit Kushtetues zgjat tet vjet dhe mundet prsri t zgjidhet n
    t njejtin funksion.
    Kryetari i Gjyqit Kushtetues zgjedhet nga radht e gjyqtarve pr katr vjet dhe mund t
    zgjedhet edhe pr nj periudh mandatore.
    Gjyqtari i Gjyqit Kushtetues nuk mund t ushtroj funksione t tjera me autorizime
    publike ose funksione profesionale.
    Gjyqtari i Gjyqit Kushtetues gzon imunitet sikurse deputett n Kuvend.

    Neni 130
    Gjyqtari i Gjyqit Kushtetues shkarkohet sipas krkess s vet, nse dnohet pr vepr
    penale me dnim heqje lirije, nse humb prher aftsin e puns pr t ushtruar
    funksionin e vet dhe kur t'i plotsoj kushtet pr realizimin e t drejts n pensionin e
    pleqris t prcaktuar me ligj.
    Gjyqi Kushtetues e njofton Kuvendin mbi ekzistimin e shkaqeve pr shkarkimin e
    gjyqtarit t Gjyqit Kushtetues.
    Gjyqi Kushtetues mund t vendos q gjyqtari i Gjyqit Kushtetues kundt t cilit ka
    filluar procedura penale t mos ushtroj detyrn deri sa t zgjas kjo procedur.

    Neni 131
    Secili mund t marr inisiativ pr fillimin e procedurs pr vlersimin e
    kushtetutshmris dhe ligjshmris.
    Procedurn para Gjyqit Kushtetues e fillojn organet shtetrore.
    Gjyqi Kushtetues mundet edhe vet ta filloj procedurn pr vlersimin e
    kushtetutshmris e t ligjshmris.

    Neni l32
    Gjyqi Kushtetues vendos me shumicn e votave t antarve t gjyqit.
    Vendimet e Gjyqit Kushtetues jan t obligueshme dhe t ekzekutueshme.

    Neni 133
    Kur Gjyqi Kushtetues vrteton se ligji, dispozita ose akti tjetr i komuns e i qytetit nuk
    sht n pajtim me Kushtetutn, ai ligj, dispozita ose akti tjetr ose statuti i komuns e i
    qytetit pushon s vepruari.
    Kur Gjyqi Kushtetues vrteton se dispozita republikane,dispozita dhe akti tjetr nuk sht
    n pajtim me ligjin, dispozita ose akti tjetr pushon s vepruari.

    Neni l34
    Procedura para Gjyqit Kushtetues dhe efekti juridik i vendimeve t tij rregullohen me
    ligj.
    Organizimin e Gjyqit Kushtetues e rregullon Gjyqi Kushtetues me rregulloren e puns.




    VIII. NDRYSHIMI I KUSHTETUTES

    Neni l35
    Propozimin pr t'i hyr ndryshimit t Kushtetuts mund ta paraqesin s paku 50.000
    zgjedhs, m s paku 30 deputet t Kuvendit t Republiks, Kryesia e Republiks dhe
    Qeveria e Republiks.
    Mbi propozimin pr t'i hyr ndryshimit t Kushtetuts vendos Kuvendi i Republiks me
    shumicn e votave t gjith deputetve t Kuvendit.
    Propozimi pr ndryshimin e Kushtetuts mund t ket formn e amandamentit
    kushtetues, t ligjit kushtetues ose t Kushtetuts s re.

    Neni l36
    Projektaktin pr ndryshimin e Kushtetuts e prcakton Kuvendi i Republiks dhe e nxjerr
    n diskutim publik.
    Kuvendi, pas zbatimit t diskutimit publik, prcakton propozimin e aktit mbi ndryshimin
    e Kushtetuts dhe vendos mbi t.
    Ndryshimi i Kushtetuts sht i aprovuar n Kuvend nse pr t kan votuar shumica nga
    numri i prgjithshm i t gjith deputetve n Kuvend.
    N qoft se ndryshimi i Kushtetuts nuk aprovohet, propozimi pr ndryshimin e
    Kushtetuts pr shtje t njejt nuk mund t prsritet para se t kaloj nj vit nga dita
    kur sht rrefuzuar propozimi pr ndryshimin e saj.
    N qoft se Kuvendi nuk e aprovon propozimin pr ndryshimin e Kushtetuts lidhur me
    at shtje edhe pasi t kaloj nj vit nga dita kur sht refuzuar propozimi pr
    ndryshimin e saj, propozimi pr ndryshimin e Kushtetuts nxirret n referendum.

    Neni l37
    Akti mbi ndryshimin e Kushtetuts sht i aprovuar n referendum nse pr t jan
    deklaruar m tepr se gjysma e numrit t prgjithshm t zgjedhsve.
    N qoft se akti mbi ndryshimin e Kushtetuts nuk miratohet as me referendum,
    propozimi i ri pr ndryshimin e Kushtetuts pr shtjen e njjt nuk mund t
    parashtrohet prsri para se t kaloj nj vit nga dita kur akti i till nuk sht miratuar.
    Ndryshimin e aprovuar t Kushtetuts e shpall Kuvendi i Republiks s Kosovs.

    Neni 138
    Mbi dhnien e plqimit pr aktin m t lart t bashksis
    s Jugosllavis vendos Kuvendi i Republiks me shumicn
    prej dy t tretave t t gjith deputetve n Kuvend.



    IX. DISPOZITAT KALIMTARE DHE TE FUNDIT


    Neni 139
    Pr zbatimin e ksaj Kushtetute dhe sigurimin e kalimit n aplikimin e saj do t nxirret
    Ligji i veant kushtetues.
    Ligjin kushtetues e nxjerr Kuvendi i Kosovs me shumicn e votave t t gjith
    deputetve t Kuvendit.
    Ligji kushtetues pr zbatimin e Kushtetuts s Kosovs shpallet dhe hyn n fuqi
    njkohsisht me Kushtetutn e Kosovs.

    Neni l40
    Kjo Kushtetut hyn n fuqi ditn e shpalljes.
    Kaanik,07.shtator 1990
    KK. Nr. 1/90

    REPUBLIKA E KOSOVES KUVENDI I REPUBLIKES

    N baz t nenit 397 dhe 398 t Kushtetuts s Krahins
    Socialiste Autonome t Kosovs,Kuvendi i Kosovs n
    mbledhjen e mbajtur m 7 shtator 1990, merr kt V E N D I M
    MBI SHPALLJEN E KUSHTETUTES SE REPUBLIKES SE KOSOVES.

    Sh p a ll e t:
    Kushtetuta e Kaanikut,Kushtetut e Republiks s Kosovs t ciln e aprovoi Kuvendi i Kosovs n mbledhjen e mbajtur m 7 shtator 1990.

    KK nr. 2/90 NENKRYETARI I KUVENDIT
    Kaanik, 7 shtator 1990
    Kryesuesi i mbledhjes:
    Iljaz Ramajli[ KUSHTETUTA E KAANIKUT ]
    Be yourself, its good.

  2. #2
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    31-05-2003
    Vendndodhja
    NYC,usa
    Postime
    3
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Vere!

    Kushtetuta eshte nxjerrur nga teksti origjinal.

    Vere!,se kjo kushtetute sot edhe pse nuk vlen,mjafton qe
    eshte deshmi per vetedijen e popullit shqiptar,si popull
    liridashes,paqedashes,e human.
    Gjithashtu,deshmone se populli shqiptare ka vetedije te plote
    te krijoj shtet dhe t`a mbajne ate.

    Kjo kushtetut,si baze-siq e shihni edhe ju ka vlerat me te
    larta demokratike,nje historian i ligjit nderkombetare:
    Fransies Jegoi Briun ka thene se:
    'Kushtetuta e Kacanikut',ze vend te kenaqshem ne kushtetutat
    ne historine e ligjeve ,dhe ishte nje nga kushtetutat me moderne
    te evropes juglindore atebote".Washington Post

    Me keqardhje,se ca nene kan qene te formuluara pershtatur mjedisit e gjendjes se atehershme,sikur kemi rastin kur theksohet ne fjale ne nenin 2;e kosova shtet i pavarur,
    e pjese e bashkesise se jugoslavis ...etj

    Ju lutem,postoni kritikat apo komentet tua rreth kesaj kushtetute.

    Me respekt
    SkyThinks
    NYC,usa
    Be yourself, its good.

Tema t Ngjashme

  1. fare historie false mesohet ne shkollat shqiptare?
    By BARAT in forum Historia shqiptare
    Prgjigje: 38
    Postimi i Fundit: 31-07-2009, 09:54
  2. Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 18-11-2008, 06:40
  3. Shteti dhe Individi ne Islam.
    By Klevis2000 in forum Komuniteti musliman
    Prgjigje: 13
    Postimi i Fundit: 17-12-2005, 07:55
  4. Partia Islamike Shqiptare
    By Hyllien in forum Tema e shtypit t dits
    Prgjigje: 104
    Postimi i Fundit: 27-03-2004, 11:23

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •