GAZETA -BOTASOT. dhe IMPAKT

Interesant eshte fakti qe shkrimin nuk e boton shtypi shqiptar kurse ai kosovar e msqedonas-po.

Prball nj krize t rnd besimi ndaj Kishs Katolike, n 26 gusht 2018 Papa Franeksu (Pope Francis) mbajti nj Mesh solemne n Parkun Fenix, Dublin, Irland gjat udhtimit t tij Apostolik t 24, n Takimin Botror t Familjeve.

Takimi nuk ishte i rastsishm.

Re t Zeza t Abuzimeve Seksuale ndaj fmijve meshkuj apo femra nga ana e Priftrinjve Katolik n t gjith botn katolike, kan marr prmasa t tilla n t ciln Kisha Katolike, Vatikani, dhe vet Papa gjnden para Akuzave t tmerrrshme nga ana e Familjeve, fmijt e t cilave jan abuzuar nga klerikt katolik q nga ata m t thjeshtt e deri tek Kardinalt n cdo vnd t bots katolike.

Ashtu sikundr edhe prfaqsuesit e Familjeve i than Paps n takimet e tij Private pas Meshs Solemne se nuk sht i mjaftueshm vetm fajesimi dhe Ndjesa e shprehur nga Papa ndaj Familjeve t abuzuara nga Klerikt Katolik.

Vetm Ndjesa nuk mjafton, por duhen marr ndshkime t ashpra ndaj abuzuesve,. than prfaqsuesit e Familjeve.

Nj Akuz tjetr e rnde ndaj Vatikanit sht ajo e fshehjes s ktyre abuzimeve seksuale nga priftrinjt katolik prfshi dhe disa Kardinal ndr vite.

Kjo Akuz e drejtuar kto dit ndaj Vatikanit u prforcua edhe m, n nj Delarat t nj ish zyrtar i lart i Vatikanit, z. Vigano.

Me nj gjuh t ashpr, z. Vigano deklaroi se fshehja e t vrtetave dhe mbulimi i tyre nga ana e Kishs Katolik i ngjan nj: ``Konspiracioni t Heshtjes jo aq i pangjashm se sa me at q prdorej nga Mafia``.

`Papa Francesku ka prsritur disa her pr nj transparenc totale n Kishn Katolike`- deklaroi Vigano i cili e ka kritikuar disa Papn edhe m prpara.

z. Vigano dekklaroi gjithashtu se `` N kt Moment jashtzakonisht dramatik pr Kishn Universale, Ai (Papa), momenti i tij jashtzakonisht dramatik pr Kishn Universale, duhet t njoh gabimet e tij dhe n mbajtjen e Pricipit Zero toleranc, Papa Franesku duhet s par ta jap shmbullin e tij t mir pr Kardinalt dhe Priftrinjt q fshehn dhe mbuluan veprat e turpshme t McCarrick, duke i shkarkuar ata por duke dhn edhe vet dorheqjen`` (https://xn--cdaaa.reuters.com/articl...-iduskcn1lb08q).

Problemi i Kardinalit katolik amerikan t larguar nga detyra, Theodore Edgar McCarrick q prmnd z. Vigano, ishte i njohur q m par, por shum vepra t turpshme t tij si abuzimet seksuale me t rinjt ishin mbajtur fshehur nga Kisha Katolike.

Ky Kardinal ishte Antar i Kolegjit t Kardinalve. Papa Francesku vetm n Korrik 2018 e largoi nga detyra. Dokumentet tregojn se t dhnat pr abuzimet e tij sexuale me t rinjt jan q nga viti 1994 kur kto i denoncoi Bishopi Edard T. Hughes . N 25 gusht 2018 Kadinali Carlo Maria Vigano , ish Nuncio Apostolik pr SHBA, paraqiti nj letr prej 11 faqesh Vatikanit ku e informonte pr abuzimet e McCarrick, q nga viti 1994; letrat pr kto abuzime jan br edhe nga Montalvo dhe Pietro Sambi ish Nuncio Apostolik t mparshm n SHBA.

N 2010, Papa Benedict XV i , vendosi kufizime ndaj Kardinalit McCarrick, duke mos e lejuar at t jap mesh, e t dal n publik; gjithashtu Vigano edhe n 2008, kishte shkruaar prsri nj Memo pr abuzimet e McCarrick, duke prfshir dhe dokumenta. Sidoqoft asgj nuk tjetr nuk u ndrmor kundr abuzimeve t tij nga ana e Vatikanit dhe sipas Vigano, Papa Franesko, prkundrazi, i hoqi sanksionet kundr McCarrick dhe e bri at ``kshillarin e tij t besuar``, duke e ditur q McCarrick ishte nj `Predator serial`` q nga viti 2013.

Vetm n 27 korrik 2018 , Papa Franesku urdhroi McCarrick-un q ti prkushtohej `nj jete me lutje dhe pendes n vetmi t plot``, dhe pranoi dorheqjen e tij nga Kshilli i Kardinalve.

(https://en.xn--ikipedia-s1a.org/iki...dgar_McCarrick).

N 14 gusht 2018 Grand Jury e Pensilvanis deklaroi se.. pr 70 vite me rradh, 300 priftrinj katolik kan abuzuar seksualisht me mijra fmij, por edhe duke u mbushur mndjen familjeve fmijt e t cilve ishin abuzuar, - q t mos denonconin por t heshtnin.

Kjo ngjarje e fundit me ish Kardinalin McCarrick, e mbushi kupn dhe ishte `trigeri` q detyroi Papa Franceskun t ndrmarr n Dublin t irlands nj Mesh pr Familjet e abuzuara (https://xn--cdaaa.nytimes.com/2018/0...nsylvania.html).

Kshtu, nj nga Religjionet me m shum besimtar n bot ajo katolike sht duke u prballur sot, me nj nga krizat m t rnda gjat fillimit t shekullit XXI , kriz e cila mesa duket sht vazhdim i problemeve t rnda edhe gjat shekullit t XX.

Kjo kriz e cila shpreh n nj far mnyre edhe degradimin e disa klerikve katolik jo vetm n nj vnd por n shum vnde ku religjioni katolik vepron dhe sht n maxhoranc.

Ashtu sikundr thuhet shpesh se prapa kryqit qdron djalli, sidomos n rastet kur ka ngjarje t tilla kur abuzuesit jan vet predikuesit e fjals s shnjt- klerikt katolik, edhe kto dit dalja n pah e 1000 abuzimeve sexuale tek fmijt nga ana e jo vetm klerikve t thjesht por edhe e disa kardinalve, tregon se sa problem i rnd i del Papa Franceskut pr t dnuar n rradh t par klerikt katolik por edhe pr tu fajsuar prpara besimtarve t t gjith Bots katolike.

Raste t tilla jan n t gjith botn katolike duke filluar q nga SHBA, Kanada, Austri, Kenia, Kroaci, Itali, Malt, Holland, Poloni, Angli, Suedi, Meksik, Argjentin, Zelanda e Re, Peru, Kili,Brazil.

Kto raste abuzimesh seksuale nga ana e lerikeve t thjesht katolik, misionarve katolik, murgjve, madje dhe kardinal, kan tronditur besimin n Kishn katolike koht e fundit.

Raste abuzimesht tilla jan deklaruar q nga viti 1980 (https://en.xn--ikipedia-s1a.org/iki...al_abuse_cases).

N vitin 2004 John Hoy Report paraqiti nj total prej 4392 priftrinjsh katolik dhe klerik, me grada (Deacon) vetm n SHBA, q kishin abuzuar seksualisht me fmij. Pedofilia ndr priftrinj ka mrr prmasa t mdha krahas abuzimeve edhe me mosha t tjera.

Sipas Archbishopit Silvano Maria Tomasi n shtator 2009 n artikullin e tij tek Holy See deklaroi se ``Ne e dim q t paktn prej 50 vitesh, rreth 1.5% - 5% t klerikve katolik kan qn prfshir n abuzime seksuale``.

Sipas Dr. Katolik Thomas Plante t Universitetit Katolik Santa Klara, n shkrimin e tij `Perspektiva e Klerikve katolik ndaj Abuzimeve Seksuale` , deklaron se.. ``afrsisht 4% e klerikve katolik gjat viteve 1960-1970 kan patur eksperienca seksuale me fmij; dhe deklaron se kjo sht veanrisht prioritet tek klerikt meshkuj``.

Nj skandal tjetr i shek t 20 ishte rasti i Kardinaliit austriak Hans Herman Groer , i cili dha dorheqjen e tij pr`` sjelje t keqe seksuale`` n vitin 1998, por duke mbetur Kardinal edhe pr tre vite, megjithse diheshin abuzimet e tij seksuale me t mitur (https://en.xn--ikipedia-s1a.org/iki...ses_by_country).

Ky problem ka lidhje me degjenerimin e Kishs Katolike gjat shekujve t XX dhe XXI, degjenerime t cilat jan vn re edhe n shekujt e kaluar.

Ndoshta kjo ka t bj me gabimin q ka br Kisha Katolike dhe Vatikani pr ti mbajtur priftrinjt e pamartuar.

Dihet q Orthodoksia e lejon martesn tek priftrinjt e thjesht, dhe raste abuzimesh t tilla si n kishn katolike nuk ka.

Po kshtu edhe n Fen islame raste t tilla jan t pazakonta. Kjo ka lidhje mesa duket gjithashtu me lejen q kan klerikt mysliman pr tu martuar ligjrissht me nj grua.

Nse Vatikani justifikon Kishn e vet me sentencn e Shn Palit se ``do t ishte mir q njerzit t mos martoheshin por ti prkushtoheshin Zotit``, athere duhet t ken para sysh se sentenca e Shn Palit prfundonn me frazn n vazhdim q thot: `meqnse epshi sexual sht i fort tek njerzit, athere do t jet m mir q njerzit t martohen n mnyr q t mos ket imoralitet`` (Testamenti i Ri, shkrime t Shn Palit).

Le t shpresojm q kto abuzime seksuale ndr t mitur dhe t rritur t prfaqsuesve Kishs Katolike, t marin dnimin e merituar, por perspektiva e besimit do t mbetet e dyshimt n se Kisha Katolike nuk lejon priftrinjt e thjesht t martohen.