Nga Fatos Lubonja/ Ky i Reforms n Drejtsi ishte nj dshtim i paralajmruar nga jo pak vet, por m emblematiku mbetet paralajmrimi i Komisionit t Venecias pasi iu drgua drafti: Komisioni i Venecias evidenton se zgjidhje t tilla radikale (si procesi i rivlersimit [vetingut F.L.]) jan t paarsyeshme n kushte normale, pasi krijojn tensione t mdha brenda gjyqsorit, destabilizojn punn e gjyqtarve, shtojn mosbesimin e publikut n gjyqsor, shmangin vmendjen e gjyqtarve nga detyrat e tyre normale, dhe, si do mas e jashtzakonshme, krijojn rrezikun e kapjes s gjyqsorit nga ana e forcs politike q kontrollon procesin.
Provat se ka ndodhur pikrisht kshtu jan t shumta. Madje, e kan kaluar imagjinatn e komisionarve t Venecias sepse askujt asokohe nuk do ti shkonte mendja se destabilizimi i puns s gjyqtarve do t arrinte deri aty sa vendi t mbetej pa Gjykat Kushtetuese, pa Gjykat t Lart, se do t bllokohej shkolla e Magjistraturs etj.. Po ashtu, edhe pr sa i prket kapjes, askush nuk e imagjinonte se n saj t Reforms, do t kishim nj Kryeprokurore si Arta Marku, q me veprimet dhe mosveprimet e saj po sillet si kamikaze e maxhorancs. (Mjaft t kesh parasysh mnyrn sesi u soll ndaj protestuesve t Kuksit apo rastin e vllait t Xhafajt m nj an dhe heshtjen ndaj grabitjes q synohet ti bhet prons publike te Teatri Kombtar m an tjetr).
Pikpyetja q ngrihet sht: si ka mundsi q ndrkombtart q u konsideruan si garanti i Reforms vazhdojn ta mburrin si nj pun t suksesshme dhe t kmbngulin n vazhdimin e procesit t kapjes s drejtsis nga Edi Rama?
Sigurisht, nuk mund t futen t gjith ndrkombtart n nj thes dhe po ashtu nuk mund t gjesh nj arsye t vetme pr kt, por po rreshtoj disa arsyeve q m duken m evidentet.
NDJENJA E SUPERIORITET
Duke ndjekur aktivitetin dhe deklaratat e ambasadores s BE, Vllahutin, apo t ambasadorit amerikan, Donald Lu, (q u ekspozuan si kampiont e reforms) ashtu sikurse edhe t disa funksionarve t BE si Hann, nuk mund t mos konstatosh nj pozicion prej siprori q dikton dhe imponon zgjidhje, q pr shqiptart duhet t jen t padiskutueshme. Asnj dialog me shqiptart e tjer prve maxhorancs nuk kemi par t zhvillohet kur u vendos q t kryhej kjo reform. U b nj pun nn rrogoz nga fondacioni Soros q ka vite tash m q nuk vepron si kundrpart i pushtetit, por si lev e partis s Edi Rams, q ndihmoi n prgatitjen e nj drafti q nxirrte sheshit synimet e maxhorancs pr ta vn Drejtsin n dor t Qeveris, pr t cilin Vllahutin deklaroi se mund t votohej edhe pa miratimin e opozits. Ky qndrim prej siprori q dikton dhe nuk dialogon e q bashkpunon vetm me ata q kan pushtetin ka vazhduar dhe vazhdon edhe sot t mos ngrej asnj dyshim t arsyeshm tek kta ndrkombtar, me gjith dshtimin e prekshm dhe me gjith skandalet e prditshme t qeveris s Edi Rams, q tregojn se kjo kategori politikansh nuk ka asnj lidhje me respektin ndaj drejtsis dhe ligjit.
MOSNJOHJA DHE MANIPULIMI
Kur i shkruaja nj njeriu t njohur se si ka mundsi q nuk reagon ambasadori italian Cotullo lidhur me at q po ndodh me Teatrin (duke pasur parasysh jo vetm shkeljet e Kushtetuts shqiptare e ato t ligjeve europiane, por edhe se bhej fjal pr nj trashgimi kulturore q na lidh me Italin e pr t ciln Instituti Italian i Kulturs ka shpenzuar para pr ta promovuar), mu prgjigj: Por, ai ndoshta nuk e di krejt historin sepse ka ardhur n Shqipri vetm dy vjet m par. Dhe ambasada nuk sht selia e KGB, ku dihet gjithka pr t gjith. Pyetja q t vjen vetvetiu sht: po ather, kur paskan nj njohje kaq t cekt t realitetit shqiptar, prse mbshtesin pa rezerva gjra q krkojn nj njohje shum m t thell sesa njohja e historis s arkitekturs s Tirans, si sht raporti i politiks me drejtsin n Shqipri?
Gjykoj se kjo nuk sht vetm shtje cektsie njohjeje, por edhe manipulimi. Tashm dihet se ka nj grup aktivistsh shqiptar, dhe jo vetm, q n nj mnyr ose n nj tjetr, jan t kapur nga maxhoranca, kryesisht me forcn e lekut, e q nuk kan pun tjetr, vese t xhirojn npr ambasada q t japin opinionin e tyre t pavarur n favor t qeveris pr far ndodh n Shqipri.
ZGJEDHJA IDEOLOGJIKE
Nj arsye tjetr sht edhe mbshtetja apriori, pa asnj mendim kritik, i partive t qendrs s majt europiane q e konsiderojn partin e Edi Rams si pjes e familjes s saj europiane. Ka dy arsye pr kt mbshtetje: s pari mosinformimi se PS nuk sht nj parti e majt, por vegla m e paskrupullt e oligarkis dhe ekonomis kriminale, q ka katandisur n mjerim dhe dshprim shtresat m t brishta t vendit. S dyti, fakti se edhe n Perndim partit e qendrs s majt nuk e kan m ndjeshmrin q kan pasur ndaj pjess m t brisht t popullsis ka ka shkaktuar edhe rnien e popullariteti t tyre. Prndryshe, Edi Rama nuk do t guxonte ti mburrej publikisht Mateo Renzit se n Shqipri nuk ka sindikata, si n Itali, prandaj investitort italian nuk duhet t tuten t vijn ktu.
KONFLIKTI I INTERESAVE
Buon-sensi minimal t thot se nuk sht fair q ambasador q punojn, t sjellin armt kimike apo muhaxhedint n Shqipri, apo biznese t vendeve t tyre, pr ka u duhet miratimi i maxhorancs dhe i qeveris s krijuar prej saj, t punojn njkohsisht edhe pr t ndrtuar nj sistem drejtsie t pavarur, q normalisht do t duhet t ket target kryesor pikrisht maxhorancn, pasi historia jon tregon se zullumet m t mdha n kt vend i kan br gjithmon maxhorancat. Edhe nevoja e injorimit t ktij konflikti interesi i kan br mjaft ambasador t rreshtohen nga ana e forcs politike q kontrollon procesin e Reforms n Drejtsi.
PUNA KORRUPTUESE E EDI RAMS & CO
Fakti q nuk kemi prova evidente pr korruptimin e ndrkombtarve t caktuar t prfshir n mbshtetjen e Reforms n Drejtsi ndonse rasti i vils s Vllahutin n Rolling Hills apo ndrhyrja e Lu n Prokurorin shqiptare pr Bankers Petrolium jan tejet t dyshimta nuk na pengon ta ngrem hipotezn e korruptimi t ndrkombtarve, duke pasur parasysh se ka tashm prova t shumta se politikat e rilindsve t Rams jan gjersisht dhe thellsisht t bazuara n blerjen dhe korruptimin e njerzve si brenda dhe jasht vendit. Pr gjith sa thash, gjykoj se ndrkombtart e prfshir n kt t ashtuquajtur Reform n Drejtsi nuk duhen konsideruar m si shpres e zgjidhjes s problemit t krijuar, por si pjes e ktij problemi.
/Panorama/