Nga Ahmet Premi
Letr Artan Cukut
I dashur Artan,
Kjo sht nj letr e pazakont, kur nga bota e t gjallve i shkruhet dikujt n bots e prtejme; pa adres, pa emr qyteti, lagjeje, rruge Nj i gjall po i shkruan nj t vdekuri Un vendosa t t shkruaj ty, kur ka kaluar m shum se nj vit nga vrasja jote. Ti ke zn vend n panteonin e prjetshm dhe si thon librat e shenjt, heronjt zn vend t merituar pas shenjtorve n at bot. Sakrifikove shum pr ligjin, Artan, dhurove gjithka pr rendin n kt vend me plot halle e derte; njerz si ti ishin t rrall, por njerz si ti ngjallnin besimin pr nj t ardhme m t sigurt, m t mir. Sa shpresa kishim, Artan, sa ndrra, t cilat jan tretur e jan harruar tashm. Un si ish-shoku dhe kolegu yt dua t t njoftoj me ann e ksaj letre se far udirash ndodhin n vendin tnd, n vendin tim para dhe pas nj Vetingu, para dhe pas nj reforme, para dhe pas nj ndrre, para dhe pas nj shprese
Ti e mban mend, i dashuri yn, kur n vitin 2015, Njri nga vllezrit Habilaj i revoltuar hakmerrej n televizor se ti e kishe akuzuar kur punoje si drejtor policie n Vlor. E kishe akuzuar pr pengmarrje me t pa drejt, sepse ti nuk u bre pal me t, nuk u bre mik me t, nuk bashkjetove me krimin, nuk mund t bje marrveshje me t, aq m tepr kompromise. Vendi kishte dhe ka nevoj jo pr Habilajt, as pr Balilajt as pr trafikantt dhe grupeve t organizuara q bashkqeverisin me pushtetin, vendi kishte dhe ka nevoj pr njerz si ti Artan, t prkushtuar, t vendosur, vetm n ann e ligjit dhe t njerzve t thjesht e hallexhinj t vendit tim, t vendit tnd. Pikrisht kta, Habilajt, Balilajt, e bashkpuntort e tyre n t gjitha qytetet e vendit bjn ligjin dhe vendosin tashm pr do gj. Duhet ta dish se kta Habilajt tashm jan dnuar n Itali pr trafik ndrkombtar droge dhe se ti nuk u paske rn n qaf kot. Jan dnuar n Itali, sepse ktu nuk mund t arrestohen e dnohen. Ather, kushriri i Habilajve, Samir Tahiri, ishte Ministr i Brendshm me plot fuqi sikurse ather kur t largoi nga policia me motivacione e argumente qesharake, si ndodhi me shum drejtues e specialist t tjer t prkushtuar, q kishin dhn gjithka nga vetja e tyre pr sigurin e qytetarve n kt vend.
Kjo bota jon e t gjallve kshtu e paska, i dashuri im. sht pr t ardhur keq, por realiteti q le pas vazhdon, disi m i kamufluar, por m i rrezikshm, m i egr. Rreth dy jav pasi ministri Tahiri u detyrua t largohej nga detyra, ty t vran mu pran shtpis tnde. E far nuk u tha, far nuk u zhb, n media, n rrug, n kafene, n sallone zyrash, n shkresa burokratsh pr ty, miku im! shtjen e vrasjes tnde t pabes, ta regjistruan n prokurori pr gjakmarrje a hakmarrje, kush e mori vesh, e din vetm paskuintat e salloneve t zyrave t shtetit tim, t shtetit tnd, sikur ti nuk kishe punuar e sakrifikuar asnj dit, asnj or, asnj minut, sikur ti e njerz si ti do t prfundonin n prita cubash e kriminelsh t panginjur, si tribu, pa shtet, pa rend, pa ligj. Pr atentatin ndaj teje punuan disa oficer shum t prkushtuar, q meritojn falnderime e mirnjohje, jo vetm nga miqt, kolegt e familjart e tu, por nga gjith shoqria. Ata i zbuluan dy armt e krimit makabr kundr teje, dy arm q u zbrazn at nat t zez; u zbuluan gzhojat, nj bluz e atentatorit q e kishte hedhur n nj kosh plehrash U analizuan kampionet e AND-s s gjetur n bluzn e autorit n nj laborator kriminalistik n Zvicr dhe kjo prov shkencore vrtetoi katriprisht emrin atentatorit tnd. U angazhuan koleg gjerma e italian, krkuan n Gjermani, n Itali e kudo, ku kishte bredhur ky vrass ordiner.
Ata e vlersojn dhe e din se sht t vrassh nj drejtor policie! S fundmi ai u kap dhe e arrestuan. E arrestuan me prova t pakundrshtueshme, me akte ekspertimi shkencor, biologjik e balistik, me pamje t kamerave q tregonin lvizjet e atentatorit mbrmjen e ngjarjes, u ndrtua m s miri nga ish-kolegt e tu t pakt, q kan ideal misionin e tyre fisnik, mbrojtjen e ligjit dhe rendit kushtetues, ndrtuan pra mekanizmin e asaj ngjarje makabre. U mbajt atentatori n hetim rreth nj vit e dy muaj nga prokuroria. Kan shkruar gazetat, mbushn faqe t tra me interpretime e analiza e un spara i lexoja versionet pa fund e pa krye q shfaqeshin n faqet e tyre dita-dits. Isha i neveritur. Por dua t dish q disa nga gazetart m t mir t kroniks, m t spikaturit, realistt, kurajozt nuk kan hedhur balt mbi ty, ishin n ann tnde dhe besonin n at ka rezultoi n fund t hetimeve. T kishin njohur mir, Artan.
Kto dit msova nga bota jon e t gjallve se atentatori paska br nj marrveshje! Qenka dnuar me 10 vjet burg! (Ligji penal e krkon nga 30 vjet deri n burgim t prjetshm).U trondita shum, po ashtu dhe familjart e tu dhe gjithkush q t ka njohur. Familja e atentatorit q t mori jetn sht marr n mbrojtje dhe gjithka ia siguron shteti. Kshtu e thnka ligji, Artan! Ti e din, ligji sht ligj e duhet zbatuar! Kt marrveshje e parashikoka Kodi i Ri i Procedurs Penale; paket e re e reforms n drejtsi! Thon me t madhe do dit se kt reforme e kan udhhequr amerikant! Nuk kam dgjuar kurr q t vritet nj drejtor policie n Amerik e autori t mos dnohet me vdekje!
Askush nuk foli pr rastin tnd, e ka parashikuar ky ligji i ri, dhe pik. M than, gjithashtu, se nuk ka seanc tjetr gjyqsore, as ankimim, as rishqyrtim. sht nj vendim i forms s prer, i marr n nj seanc t vetme gjyqsore, me marrveshje! Gjithka q themi tani sht e kot. Familjart e atentatorit mund t jen n plazh. E ka detyrim shteti tu siguroj jetn normale, me roje q paguhen po nga shteti dhe me t gjitha kushtet e nj jete normale, t paguara nga taksapaguesit shqiptar, sepse familjari i tyre ka vrar nj Drejtor Policie dhe pr 10 vjet i bie t dal nga burgu! Mund t dal dhe pr 5 ose 6 vjet pr sjellje t mira! E parashikon ligji, Artan! sht dnuar me marrveshje pas kuintave!
Familja jote nuk sht e siguruar as me roje as me t ardhura nga shteti, dhe pensioni qesharak q iu takon fmijve, shpresoj t dal, por akoma nuk sht realizuar se ashtu jan procedurat, t bsh! Kshtu thot ligji! N labirintet e shtetit tim nuk mund t dal n krye t s drejts i ndershmi; del krimi, krimineli, dreqi dhe i biri!
Artan, t gjith ish-kolegt e tu jan n ankth me kt precedent, pasi gjithkush q mund t ket fatin tnd (qoft larg!) po prej cubash n prita e pusi, e pikrisht pr shkak t detyrs,(mos ndodht kurr m!), do ket fatin tnd dhe t familjes tnde! Kur u vrave ti, i dashuri dhe i paharruari yn, Kryeministri i vendit nuk e tha asnj fjal, as n ceremonin mortore, as kur u dha versioni zyrtar q ishe vrar pr shkak t detyrs si Drejtor i Policis Vlor, e jo pr gjakmarrje apo hakmarrje e as tani q atentatori u dnua me 10 vjet burg dhe as para ca ditsh q ishte n Lur, aty pran shtpis tnde n nj dgjes publike pr punt e mdha te vendit q vetm i reklamon, por kurr nuk i bn. E prap heshtje varri nga Kryeministri i vendit tim, i vendit tnd! Asnj fjal, Artan! Qmoti, kur nuk kishte shtet dhe ligj n s vritej nj shrbtor i nj agai, hakun nuk ia merrnin familjart, por agai, pr t cilin punonte shrbyesi. Dhe ti ishte nj shrbtor i shtetit e hakun ta mori shteti(!), ta mori me marrveshje, Artan! N marrveshje me vrassin! Nj marrveshje e turpshme, kapitulluese, shokuese pr mbar opinionin publik, pr botn e t gjallve dhe t vdekurve bashk. Atentatori, kam msuar se ka br m par nj marrveshje pr t t vrar ty, marrveshje kundrejt shprblimit me para. Tashme ka br nj tjetr marrveshje me Prokurorin, pr t shptuar me 10 vjet burg pr veprn penale makabre q kreu, duke t vrar.
Ti Artan nuk bje marrveshje, ndaj e psove. Atentatori nuk u paraqit vet n polici ose prokurori, pr t treguar se ai ishte autori i vrasjes, t paraqiste pendes dhe t krkonte mshir. Jo, ai mezi u identifikua nga provat shkencore, mezi u vrtetua mekanizmi i vrasjes, mezi u arrestua e pas nj viti krkoi kt marrveshje turpi me shtetin, me Prokurorin q ka prokurn e shtetit pr t mbrojtur interesat e tua dhe t fmijve tu. Kjo marrveshje ishte e diktuar nga krimineli, e imponuar prej tij dhe ia arriti. Familjart e tij tashm jan t sigurt nn mbrojtjen e shtetit, ndrsa familjart e tu nuk kan asnj mbrojtje e asnj ndihm nga shteti, as fmijt nuk gzojn t paktn pensionin tnd, si e parashikon ligji.
Ky sht precedent q demoralizon, demotivon punn e strukturave t policis dhe nxit dhe jep siguri krimit dhe kriminelve.
Mos u udit, Artan, dhe autori q vrau 4 oficer policie n vitin 2009 akoma sht n proces gjykimi Po bhen 10 vjet (nj dekad, Artan!) dhe akoma ska folur prfundimisht drejtsia. Mblidhen e derdhen togat e zeza, shtyjn e pshtyjn njerzit e ligjit, dridhen e prdridhen korifenjt e drejtsis s vendit tim, t vendit tnd! Kjo nuk ndodh askund n bot, por ktu te ne ka procedura e ato duhen zbatuar! sht br shtet, Artan. Kan dal e jan liruar nga burgu shum persona t dnuar me burg t prjetshm e dnime t rnda, e jan rehabilituar. Tashm merren me biznes, me kanabis, me kokain, me zgjedhje dhe fushata zgjedhore, me punsime n administrat, emrojn drejtor hipotekash, drejtor doganash, tatimesh, edhe zvendsministra e ministra! Jan punmbaruar ata, Artan, se bjn marrveshje. Po t kishe br marrveshje, ti do t ishe n detyr sot dhe fmijt sdo ishin jetim n mshirn e fatit.
Ka filluar Vetingu pr t gjith punonjsit e policis dhe jan n nj ankth t madh. Kjo ka marr nj rndsi t madhe pasi iniciatori, drejtuesi dhe frymzuesi i ktij procesi sht vet ministri i ri i Brendshm, Fatmir Xhafa, udhheqsi i reforms historike n drejtsi! Sikur sht stopuar pak ky proces, se ka dal nj problem i vogl, krejt i parndsishm! Saimiri, ish-ministri sht nn akuz pr trafik ndrkombtar droge, ndrsa Fatmirit i ka rezultuar vllai i dnuar nga Gjykata e Lart Italiane me 7.2 vite burg pr trafik ndrkombtar droge. Nuk di, Artan, se si do shkoj kjo pun! Nse nj punonjsi policie i gjejn nj foto ose takim t paprshtatshm me nj trafikant, si p.sh. me vllain e Fatmirit, automatikisht duhet t largohet nga detyra. Kshtu thot nj nga pikat e formularit 40 faqesh t Vetingut. Kan vendosur procedura strikte ndaj jan n ankth t gjith punonjsit e policis, skan faj, ligji sht ligj e procedurat procedura! Kshtu bhet shtet! Vetingu n drejtsi vazhdon. Pr nj vit e kan prfunduar Vetingun ndoshta 10 gjyqtar e prokuror. E po vazhdoi me kto ritme duhen 8 dekada q t shikojm drejtsin ton t vetinguar plotsisht! E Kryeministri e ka refren prfundimin e plot t Vetingut!
Prokurori, q bri marrveshjen me atentatorin tnd do shkoj para komisionit t Vetingut dhe do krenohet me rastin tnd, sepse, s pari, ka zbuluar vrasjen e nj drejtori policie dhe, s dyti, sht implemntuesi i dispozitave t reforms s re n drejtsi! Sigurisht, do ket prparsi, pa dyshim q do vlersohet nga komisioni i Vetingut! Kemi msuar n histori se burrat e shtetit e t nderit, me sjellje dhe emr t mir kan br marrveshje t ndritura n interes t kombeve e shoqrive q ju prkasin dhe mbahen mend n shekuj. Kjo marrveshje turpi e prokurorit t shtetit ton sht e paimagjinueshme, e pakonceptueshme dhe krejt e pandershme pr ata q i bjn dhe pr shoqrin q pranon kto turpe n emr t shtetit dhe t ligjit.
Vdekatar jemi t gjith n kt bot, por kur ikn n at bot me nder, prosperitet e dinjitet, t gjallt kan t thon, kan t shkruajn, kan t kujtojn. Ti e mbylle me nder dhe ne shpresojm t mos turprohemi, Artan, deri sa t kemi frymn e deri sa t vijm atje, n botn e paqt. Thon se burri ka koh t turprohet edhe pak sekonda para vdekjes. Kto soj burra shtetarsh q na drejtojn sot, nuk e kan kt merak Artan.