Nga Edmond Tupja

Dit dimri t lagshta, me mot t paqndrueshm, pr gjith lexueset e lexuesit e mi, si edhe pr mbar popullsin e ktij vendi t hallakatur.

Prmbytje nga vrshimi i lumenjve dhe nga reshjet e dendura, shtrenjtsim mizor i jets, pasiguri gjithprfshirse e saj (treqind vjedhje e grabitje kta tre muajt e fundit), papunsi e paprmbajtshme, trafik triumfues droge, korrupsion shprthyes, lajme, vetm lajme tronditse n mediet e shkruara dhe ato elektronike.

N kt kontekst socialekonomik t rnduar edhe nga virozat e stins, prshtypja e par q i krijohet njeriut t prditshm sht ajo e nj jete t zymt jo vetm n fshatra apo qyteza periferike, por edhe n qytetet e mdha, madje edhe n kryeqytet.

Kshtu, 10 a 15 minuta larg qendrs s Tirans, e thn ndryshe larg ish-sheshit Sknderbe, kushdo q del pr t shtitur pa paragjykime, por me syt pa perdet e pa syzet e politiks mjerane shqiptare, nuk mund t mos e ndiej zymtsin grryese q ka pllakosur njerzit, ata t prditshmit, t rndomtit, anonimt, t cilve u duhet detyrimisht t lodhen e t mundohen, t robtohen e t sfiliten, t rraskapiten e t drrmohen pr t siguruar bukn e gojs dhe, gjithashtu, pr tu siguruar fmijve nj t ardhme t paktn m t mir, m dinjitoze se e tyrja.

do mngjes e vrej vet kt zymtsi q ulrin heshtjen e saj t dhimbshme n syt e atyre q shkojn n pun, ndrkoh q mendja u rri te fmijt apo pleqt e smur q ln n shtpi; kt zymtsi e shquaj n syt e fmijve t mardhur nn peshn e ants, prindrit e t cilve nuk kan makina pr ti shoqruar deri n shkoll; kt zymtsi e dalloj n syt e pensionistve q, pasi hedhin plehrat n kazant prkats, shkojn t bjn pazaret e mngjesit duke u dridhur me duart n xhepa e me jakn e palltos (kur e kan nj t till) t ngritur e t kopsitur dhe q ecin kokulur e ehrevrar, tek flasin nganjher me vete; kt zymtsi e pikas n syt e fshatarve t ardhur nga rrethinat n tregun gati jetim t mhalls sime pr t shitur kush qumsht e gjiz, kush presh, lakra e qep, kush rigon, mendr e erza t tjera; t njjtn zymtsi v re n syt taksistve q presin dshprimisht tu vij dikush q ta shpien diku nga halli e jo nga malli

Lexueset dhe lexuesit e mi serioz e kan fare t leht ta imagjinojn se nivel arrin zymtsia n fjal prtej kryeqytetit e disa qyteteve q, n rastin m fatlum, numrohen me gishtat e njrs dor: mjafton ti hedhin nj sy realist gjendjes s qytezave e t fshatrave qoft edhe nprmjet ekraneve, dhe do t binden se jeta, pr shumicn drrmuese t banorve t tyre, i ngjan nj filmi me xhirim t ngadalsuar, si n ato ndrrat e kqija kur njeriu vrapon sepse po e ndjek nj vrass dhe, tek vrapon, e ndien q i hedh kmbt gjithnj e m ngadal, ndrkoh q nga prapa dgjon hapat e ndjeksit prher e m pran, pastaj dgjon dihatjen e tij mu prapa veshit dhe dhe zgjohet i trembur pr vdekje nga t rrahur e forta t zemrs s burgosur n kafazin e kraharorit!

N kt atmosfer gati t przishme, kur dgjoj t flitet me pompozitet nga qeveritart tan ose nga zdhnsit e tyre pr integrim t shpejt e t pashmangshm t Shqipris son zymtsisht demokratike n Bashkimin Europian, m kujtohet se para rreth dyzet vjetsh n Zvicr, pr t mos u quajtur statistikisht i varfr, duhej, ndr t tjera, q shtetasi zviceran, t paktn nj her n jav, t shkonte familjarisht pr t drekuar ose pr t darkuar n restorant, t paktn dy her muaj t shkonte n spektakl (kinema, teatr apo koncert), t blinte do vit t paktn disa libra dhe t shkonte me pushime t paktn nj her n vit jasht qytetit apo fshatit ku banonte.

Por meq Shqipria e shqiptarve ende nuk sht br si Zvicra e zviceranve, meq historia e shqiptarve sht fort e ndryshme nga ajo e zviceranve, meq mendsit shqiptare jan edhe ato fort t ndryshme nga ato t zviceranve, gjermanve, austriakve, belgve, francezve, ekve e sllovakve, pa prmendur holandezt e popujt skandinav, nuk e kuptoj se si qeveria jon e nderuar, pr tu hequr bashkatdhetarve e bashkatdhetarve t mi zymtsin q u ka pushtuar thellsit e shpirtit, u flet atyre pr nj integrim t shpejt e t pashmangshm n Bashkimin Europian, duke u premtuar qiqra n hell q ato dhe ata t ngopen me lug ose, m sakt, me garuzhd, ose edhe m sakt, me kazan t zbrazt. /PANORAMA