Close
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 2 prej 2
  1. #1
    i/e regjistruar Maska e Akuamarini
    Antarsuar
    19-02-2015
    Postime
    612
    Faleminderit
    31
    55 falenderime n 51 postime

    Ka ndrruar jet albanologu i shquar robert elsie

    Albanologu i shquar kanadez me origjin gjermane, Robert Elsie, ka vdekur.

    Elsie, sht mbase emri m i dgjuar ndr albanologt e fundshekullit t njzet dhe fillimshekullit njzetenj, raporton KTV.

    I lindur m 1950 n Vankuver t Kanadas, Elsie ishte njohur me shqipen dhe shqiptart s pari gjat viteve ’70-t, kur si student n Gjermani, kishte vizituar bashk me nj grup studentsh Tirann.

    Ai do t bhej vizitor i rregullt i Seminarit t Gjuhs Shqipe n Prishtin ku dhe do t msonte edhe t folmen n gegnisht t shqipes, prmes njohjeve me kosovart.

    I dekoruar nga presidenti Bujar Nishani, Robert Elsie ishte autor i nj dhjetra librash dhe artikujsh nga fushat e albanologjis. Po ashtu, ai kishte prkthyer letrsi shqipe n anglisht, sikur poett Migjeni, Lasgush Poradeci e shkrimtarin Fatos Kongoli. Ndrkoh ai do t mbahet n mend si prkthyes n anglisht i poems s Gjergj Fishts, “Lahuta e Malsis”.

    Elsie, kishte prpiluar edhe leksike dhe fjalor t shqipes si dhe ishte autor i nj historie t prgjithshme t Shqipris dhe t Kosovs. Gjithashtu, ai kishte qen prkthyes gjat procesit gjyqsor t diktatorit serb Sllobodan Millosheviq n Hag, ku kishte prkthyer drejtprdrejt dshmitart shqiptar.

    Biografia e Robert Elsies

    Robert Elsie lindi m 29 qershor 1950 n Vankuvr (Vancouver) t Kanadas m 29 qershor 1950. Ai ndoqi Universitetin e Kolumbis Britanike (University of British Columbia), ku studioi pr filologjin klasike dhe gjuhsin dhe u diplomua m 1972. Po n at vit, erdhi n Evrop me nj burs studimesh. Robert Elsie vazhdoi studimet e larta n Universitetin e Lir t Berlinit Perndimor (Freie Universitt Berlin), pastaj n Shkolln Praktike t Studimeve t Larta (Ecole Pratique des Hautes Etudes) n Paris, n Institutin e Dublinit pr Studime t Larta (Dublin Institute for Advanced Studies) n Irland, dhe n Universitetin e Bonit (Universitt Bonn), ku mbrojti doktoraturn pr gjuhsi krahasimtare dhe keltologji m 1978. N at koh Instituti i Gjuhsis i Universitetit t Bon-it kishte kontakte t rralla me studiues nga “Republika Popullore Socialiste e Shqipris” dhe nprmjet ktyre kontakteve, ai dhe disa student dhe studiues t tjer patn mundsi t vizitonin Shqiprin disa her n kuadr t ‘takimeve shkencore’ midis Institutit gjerman dhe Akademis s Shkencave t Shqipris. Ai ka marr pjes gjithashtu n Seminarin Ndrkombtar pr Gjuhn, Letrsin dhe Kulturn Shqiptare n Kosov pr disa vite me radh. Kto udhtime n fund t viteve 70-t dhe n fillim t viteve 80-t i gjalln nj interes t veant pr Shqiprin e mbyllur dhe pr kulturn e saj t panjohur n bot. Pasi msoi shqip dhe i thelloi njohurit e tij n kt gjuh, Robert Elsie vendosi t’i kushtohej albanologjis, fush n t ciln ai m von do t bhej nj ndr ekspertt m t njohur. Elsie sht tani autor i m shum se gjashtdhjet librave si dhe t artikujve t panumrt, kryesisht n fushn e albanologjis.

    N mes t viteve 80-t, Robert Elsie punoi si prkthyes dhe interpret pr Ministrin e Punve t Jashtme gjermane n Bon. Qysh nga vitet 90-t deri ne fillim t shekullit t 21-t ai ka punuar me profesion t lir si interpret i shqipes dhe ka marr pjes n negociata t nivelit t lart pr qeverin gjermane, Bashkimin Evropian, Kombet e Bashkuara, NATO-n, Kshillin e Evrops, etj. Q nga viti 2002, ai ka punuar kryesisht pr Tribunalin e Hags ku, ndr t tjera, ka qen interpret simultan n procesin gjyqsor t Sllobodan Millosheviqit. Robert Elsie sht antar i Shoqats s Evrops Juglindore (Sdosteuropa-Gesellschaft), antar i jashtm i Akademis s Shkencave dhe t Arteve t Kosovs, si dhe antar nderi i Shoqats s Shkrimtarve t Kosovs.

    Prmbledhje pr veprat e tij shkencore

    N fushn e albanologjis, Robert Elsie i sht kushtuar fillimisht letrsis shqiptare. Ndr botime t hershme t tij jan: Dictionary of Albanian Literature (Fjalor i letrsis shqiptare), Uestport (Westport), Konektikat 1986, dhe History of Albanian Literature (Histori e letrsis shqiptare), Boulder, Colorado 1995, n dy vllime. Kjo vepr e fundit doli n shqip me titullin Histori e letrsis shqiptare, Pej 1997, dhe polonisht me titullin Zarys historii literatury albanskiej (Pasqyra e historis s letrsis shqiptare), Torunj 2004. Ai ka botuar gjithashtu prkthime letrare n anglisht dhe gjermanisht, si jan pr shembull n vllimin e UNESCO-s An Elusive Eagle Soars: Anthology of Modern Albanian Poetry (Nj shqiponje e arratisur fluturon: antologji e poezis bashkkohore shqiptare), Londr 1993; Albanian Folktales and Legends (Prralla dhe legjenda shqiptare), Tiran 1994; veprat poetike t poetit Migjeni (1911-1938) prkthyer n anglisht n vllimin Free Verse (Vargjet e lira), Tiran 1991, dhe n gjermanisht n vllimin Freie Verse (Vargjet e lira), Idshtajn (Idstein) 1987; nj antologji gjermanisht e poezis shqiptare n Einem Adler gleich: Anthologie albanischer Lyrik vom 16. Jahrhundert bis zur Gegenwart (Si nj shqiponj: antologji e poezis shqiptare nga shek. 16 deri me sot), Hilds’hajm (Hildesheim) 1988; dhe veprat e poetve kosovar Ali Podrimja (l. 1942) n Who Will Slay the Wolf: Selected Poetry (Kush do t vras ujkun: poezi t zgjedhur), Nju Jork 2000; Flora Brovina (l. 1949) n vllimin Call Me by My Name: Poetry from Kosova (Verma emrin tim: poezi nga Kosova), Nju Jork 2001; dhe Eqrem Basha (l. 1948)n vllimin Neither a Wound nor a Song: Poetry from Kosova (S’sht plag s’sht as kng: poezi nga Kosova), Nju Jork 2003. Kto prkthime jan br n bashkpunim me shkrimtaren kanadeze, Janice Mathie-Heck (Kalgari).

    Kritika e tij e letrsis shqiptare u mblodh dhe u botua n vllimin Studies in Modern Albanian Literature and Culture (Studime pr letrsin dhe kulturn bashkkohore shqiptare), Boulder, Colorado 1996, i cili doli n shqip me titullin Nj fund dhe nj fillim, Tiran & Prishtin 1995.

    Duke marr parasysh gjendjen jashtzakonisht t rnd n Kosov, gjendje kryesisht t panjohur n botn e jashtme, ai prpiloi antologjin e par t madhe me shkrime pr temn e Kosovs n vllimin 600-faqesh Kosovo: In the Heart of the Powder Keg (Kosov: n qendrn e fuis s barutit), Boulder, Colorado 1997. Pas ksaj botoi edhe nj prmbledhje tekstesh historike pr Kosovn me titullin Gathering Clouds: The Roots of Ethnic Cleansing in Kosovo and Macedonia, Early Twentieth-Century Documents (Stuhi n horizont: Rrnjt e spastrimit etnik n Kosov dhe Maqedoni, dokumente t fillimit t shekullit t njzet), Pej 2002.

    N vitet e mpasshme, Robert Elsie u prqendrua m shum n fushat e tjera t albanologjis, si kultura popullore dhe historia. Nj ndihmes e madhe pr antropologjin shqiptare ishte libri i tij Dictionary of Albanian Religion, Mythology and Folk Culture (Fjalor i fejs, mitologjis dhe kulturs popullore shqiptare), Londr 2001, i cili doli n gjermanisht n vllimin Handbuch zur albanischen Volkskultur (Doracak i kulturs popullore shqiptare), Visbadn (Wiesbaden) 2002, dhe n shqip n vllimin Leksiku i kulturs popullore shqiptare, Tiran 2005. Ai botoi gjithashtu Kanunin n gjermanisht, Der Kanun: das albanische Gewohnheitsrecht nach dem sogenannten Kanun des Lek Dukagjini (Kanuni: E drejta zakonore shqiptare sipas t ashtuquajturit Kanuni i Lek Dukagjinit), Pej 2001; dhe n bashkpunim me Antonia Young (Bradford) dhe Ann Christine Eek (Oslo) botoi studimin antropologjik t fshatit kosovar nga antropologia norvegjeze Berit Backer (1947-1993), Behind Stone Walls: Changing Household Organization among the Albanians of Kosova (Prapa mureve t gurta: ndryshime n organizimin familjar ndr shqiptart e Kosovs), Pej 2003. Pas ksaj ai botoi dorshkrimin e hershm n gjermanisht t shqiptarit Bajazid Elmaz Doda (rreth 1888-1933), Albanisches Bauernleben im oberen Rekatal bei Dibra, Makedonien (Jeta fshatare shqiptare n Rekn e Eprme pran Dibrs s Maqedonis), Vjen 2007.

    N fushn e historis, me t ciln sht marr m shum gjat dhjetvjearit t par t shekullit t njzet, Elsie ka botuar – n bashkpunim me Robert Dankoff (Universiteti i ikagos) – dhe ka prkthyer nga osmanishtja pjest e veprs Sejahatname t udhtarit osman Evlija elebi (1611-1683) q flasin pr trevat shqiptare: Evliya elebi in Albania and Adjacent Regions (Evlija elebi n Shqipri dhe n viset fqinje), Lajdn (Leiden) 2000, libr q doli edhe n shqip n vllimin Evlija elebiu n Shqipri dhe n viset fqinje, Tiran 2008. Prve ksaj, ai zbuloi dhe botoi dorshkrimin e historis s par t Shqipris, t shkruar prej priftit llazarist francez, Jean-Claude Faveyrial (1817-1893), Histoire de l’Albanie (Histori e Shqipris), Pej 2001, q doli n shqip n vllimin Historia – m e vjetr – e Shqipris, Tiran 2004. Elsie zbuloi dhe botoi gjithashtu dorshkrimin n gjermanisht t albanologut hungarez, baronit Franc Nopa (Franz Nopcsa, 1877-1933) n Reisen in den Balkan (Udhtime n Ballkan), Pej 2001, q doli shqip n vllimin Udhtime npr Ballkan, Tiran 2007. N bashkpunim me Bejtullah Destanin (Londr), ai botoi ditarin e poetit dhe piktorit t njohur anglez, Edward Lear (1812-1888), n vllimin Edward Lear in Albania: Journals of a Landscape Painter in the Balkans (Edward Lear n Shqipri, ditari i nj piktori pejsazhesh), Londr 2008, q doli shqip n vllimin Edward Lear n Shqipri: ditar udhtimesh, 1848-1849, Tiran 2008. Gjithashtu u botua nj prmbledhje tekstesh t hershme historike pr Shqiprin, prkthyer nga gjuh t ndryshme, Early Albania: A Reader of Historical Texts, 11th-17th Centuries (Shqipria e hershme: antologji e teksteve historike, shek. 11-17), Visbadn (Wiesbaden) 2003.

    Duke qen se Shqipria dhe Kosova vazhdonin t ishin relativisht t panjohura nga masat e lexuesve perndimor, Elsie botoi dy manual informativ pr kto vende: Historical Dictionary of Albania (Fjalor historik i Shqipris), Lanham, Maryland 2004; dhe Historical Dictionary of Kosova (Fjalor historik i Kosovs), Lanham, Maryland, 2004, t cilt, me gjith titullin ‘historik’, jan vepra informative t prgjithshme.

    Prsri n fushn e letrsis, Elsie botoi nj vllim t ri t historis s letrsis, m t prmbledhur dhe m t shkurtr, n vllimin Albanian Literature: A Short History, Londr 2005, q doli n shqip n vllimin Letrsia shqipe: nj histori e shkurtr, Tiran 2006. Ai ka br edhe prkthime t tjera letrare, prap me Janice Mathie-Heck: vepra t zgjedhura t kngs epike t veriut n vllimin Songs of the Frontier Warriors: Kng Kreshniksh, Albanian Epic Verse (Kng kreshniksh, poezia epike shqiptare), Uaukonda (Wauconda), Illinois 2004; tregime t shkrimtarve t veriut, Ernest Koliqi (1903-1975) dhe Migjeni, n vllimin Tales from Old Shkodra: Early Albanian Short Stories (Rrfime nga Shkodra e vjetr: tregime t hershme shqiptare), Pej 2004; vepra t prmbledhura poetike t Visar Zhitit (l. 1952) n The Condemned Apple (Molla e dnimit), Los Anxheles 2005; antologjin e par n anglisht t prozs bashkkohore shqiptare n vllimin Balkan Beauty, Balkan Blood: Modern Albanian Short Stories (Bukuria e Ballkanit, gjaku i Ballkanit: tregime bashkkohore shqiptare), Evanston, Illinois 2006; romanin e Fatos Kongolit (l. 1944) The Loser (I Humburi), Brixhend (Bridgend), Uells 2007; veprat poetike t Azem Shkrelit (1938-1997) n vllimin Blood of the Quill: Selected Poetry from Kosovo (Gjaku i pens: poezi t zgjedhur nga Kosova), Los Anxheles 2008; nj antologji t plot historike t poezis shqipe Lightning from the Depths: An Anthology of Albanian Poetry (Se fund’i ujit vetti: antologji e poezis shqipe), Evanston, Illinois 2008; romanin e Ornela Vorpsit (l. 1968) The Country Where No One Ever Dies (Vendi ku nuk vdes askush), Shampejn (Champaign), Illinois 2009; dhe prkthime t mtejshme t poezis gojore n librin e Anna Di Lellio-s The Battle of Kosovo, 1389, An Albanian Epic, (Beteja e Kosovs, 1389, nj epos shqiptar), Londr 2009.

    Projekti m ambicioz letrar i Robert Elsie-t sht sigurisht prkthimi n anglisht (n bashkpunim me Janice Mathie-Heck) nga gegnishtja i eposit t madh letrar t Atit Gjergj Fishta (1871-1940), The Highland Lute: The Albanian National Epic (Lahuta e Malcis: eposi kombtar shqiptar), Londr 2005, nj vepr me 30 kng dhe 15,613 rreshta. Rishfaqja n drit e ktij eposi, t ndaluar pr vite me radh nga regjimi komunist n Shqipri, u prit me gzim, sidomos n veriun e vendit.

    Robert Elsie e ka mrekulluar edhe bota e fotografis s hershme shqiptare. N kt fush ai ka botuar dy albume t mdha: Dritshkronja: Fotografia e hershme nga Shqipria dhe Ballkani, Prishtin 2007, i cili prfshin fotografit e para t bra ne Shqipri (pesdhjet fotografi t fotografit vjenez Jozef Skeli (Josef Szkely) nga viti 1863), dhe koleksionet e baronit Franc Nopa, t Bajazid Elmaz Dods, t albanologut austriak Maksimilian Lamberc (1882-1963), dhe t ushtarakve t misionit ushtarak holandez t viteve 1913-1914. Ai ka botuar gjithashtu n nj vllim trigjuhsor – anglisht, frngjisht, shqip, t fotografive t para me ngjyra n Shqipri dhe n Kosov, q jan autokromat e koleksionit Albert Kan (Albert Kahn) n Paris, me titullin Shqipria dhe Kosova n ngjyra 1913, Tiran 2010.

    S fundi jan botuar pr hern e dyt, t prditsuar dhe dukshm t zmadhuar: Historical Dictionary of Albania (Fjalor historik i Shqipris), Lanham, Maryland 2010, me 660 faqe; dhe Historical Dictionary of Kosovo (Fjalor historik i Kosovs), Lanham, Maryland 2010, me 451 faqe. Kta dy libra jan prkthyer edhe shqip.

    Me gjith se puna studimore dhe, si pasoj, botimet e Robert Elsie-t jan prqendruar kryesisht n albanologji, ai ka botuar edhe vepra t tjera: Dialect Relationships in Goidelic: A Study in Celtic Dialectology (Marrdhniet dialektore n goidelishten: nj hulumtim n dialektologjin keltike), Hamburg 1986; dhe antologjit poetike The Pied Poets: Contemporary Verse of the Transylvanian and Danube Germans of Romania (Poet t shumngjyrshm: poezia bashkkohore t gjermanve t Transilvanis dhe t Danubit n Rumani), Londr 1990; dhe An Anthology of Sorbian Poetry from the 16th-20th Centuries (Antologjia e poezis sorbe nga shek. 16-20), Londr 1990, si dhe nj prkthim n gjermanisht t poetit t njohur grek Konstantin Kavafis (1863-1933) n vllimin Konstantinos Kavafis: Das Gesamtwerk, griechisch und deutsch (Konstantin Kavafis: Veprat e plota, greqisht dhe gjermanisht), Zyrih 1997.

    Vendi q z Robert Elsie ndr radht e albanologve sht rritur edhe m shum pas viteve 1990-t me faqet e tij t njohura t internetit, t cilat i japin bots t dhna t hollsishme pr Shqiprin dhe shqiptart.

    Prve faqes s tij personale www.elsie.de, Robert Elsie ka faqet: www.albanianhistory.net, e cila ofron nj gam t gjer tekstesh dhe dokumentesh t historis shqiptare;

    www.albanianlanguage.net, e cila prmban regjistrime zanore t m shum se 150 t folmeve t shqipes nga dhjet shtete, t incizuar kryesisht nga vet Elsie, si dhe zrat e disa figurave t njohura shqiptare t s kaluars; www.albanianliterature.net, q ofron koleksionin m t madh botror t letrsis shqiptare prkthyer n anglisht; www.albanianphotography.net, ku ndodhen koleksione t ndryshme t hershme fotografike nga Shqipria dhe Kosova; dhe www.albanianart.net, q prmban nj prezantim t artit pamor shqiptar (piktura e hershme shqiptare, veshje popullore etj.).
    http://www.insajderi.com/ka-nderruar...-robert-elsie/
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura  

  2. #2
    Prof. Dr. Kristal fare!
    Antarsuar
    18-09-2012
    Vendndodhja
    Aziatik prej Hallit!
    Postime
    323
    Faleminderit
    176
    12 falenderime n 12 postime

    Pr: Ka ndrruar jet albanologu i shquar robert elsie

    Iku nje shqiptar i madh.
    I lehte te qofte dheu Robert Elsie.
    Allahu ekberr hiqni preket se u err!

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •