Close
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 1 prej 1
  1. #1
    Rrjeti Social Kombetar Maska e Lazo
    Antarsuar
    04-01-2011
    Postime
    650
    Faleminderit
    48
    77 falenderime n 65 postime

    Shfuqizim i partive politike? Nga Simone Weil deri n ditt e sotme

    Emri:  10168088_746481212050494_7855820775139169709_n.jpg

Shikime: 277

Madhsia:  52.7 KB
    Shfuqizim i partive politike?

    Nga Simone Weil deri n ditt e sotme


    N Franc, n nj nga shprehjet q i atribuohen Napoleon Bonapartit thuhet se: shptimi i t gjithve qndron n asgjsimin e partive politike. Dhe, pas dy shekujsh, sht vertet e vshtir t mos identifikojm n fjalt e Napoleonit dika shum familjare, dika q dgjojm t flitet pothuajse prdit n disa prej vendeve t Bashkimit Evropian, sidomos n Itali.

    Prshembull, Beppe Grillo, ka n qendr t programit t tij pikrisht kritikn e partitokracis. Term q duhet kuptuar ktu si nj fenomen degjenerativ i jets politike t nj Shteti demokratik ku partit politike kan nj rol dominues dhe kan tendencn t marrin gjithnj e m tepr funksionet e institucioneve kushtetuese.

    N polemikn e tij ndaj partive Grillo i sht referuar Shnimit mbi shfuqizimin e partive politike (1943) t Simone Weil, e cila shprehte nj denim pa apel kundr do partie, dhe kundr ides s partis n vetvete. N faqet e ktij shkrimi eil cilson partin politike si nj makin pr t fabrikuar pasion kolektiv dhe si nj organizat e formuar n mnyr t till q t ushtroj nj trysni kolektive mbi mendimin e secils nga qeniet njerzore q jan antare t kolektivitetit. Qllimi i vetm i partive politike sht forcimi i saj dhe kjo pa asnj limit. Nisur nga kta karakteristika, n mendimin e Weil, do parti politike dukej si totalitare, n embrion dhe n aspirat. Domethn do parti nuk mund t bj tjetr vese t ket si qllim zgjerimin e saj, dhe kjo on n prmbysjen e marrdhnies ndrmjet qllimit dhe mjetit: mjeti shndrrohet n nj qellim, duke ln kshtu n harres t mirn publike. Partit jan nj mekanizm i jashtzakonshm, n saj t t cilit, n tr kombin, nuk ka as edhe nj individ q ti kushtoj t gjith vmendjen e tij prpjekjes pr t dalluar qart n jetn publike, t mirn, drejtsin e t vrtetn.

    Weil vazhdon arsyetimin e saj duke theksuar se prvese nj numri tepr t vogl t disa koincidencave t rastsishme nuk vendosen dhe nuk merren masa, vese n kundrshtim me t mirn publike, drejtsin dhe t vrtetn: N qoft se do tia besonim djallit organizimin e jets publike, ai nuk mund t imagjinonte ndonj gj m inteligjente. Nese realiteti ka qen paksa m pak i errt, kjo sht pr shkak se partit nuk kishin gllabruar akoma gjithka. Partit politike duket sikur kan shtrir efektet negative t tyre qoft n jetn publike qoft n at t brendshme t do individi, dhe pikrisht pr kt eil sulmon pa asnj hezitim fenomenin partiak. Ndikimi i partive ka infektuar t gjith jetn mendore t epoks son. Nj njeri q hyn n nj parti ka par ndoshta n veprimin dhe propagandn e ksaj partie gjra q i jan dukur t drejta dhe t mira. Por ai kurr nuk ka studiuar pozicionin e partis n lidhje me t gjitha problemet e jets publike. Duke hyr n parti, ai pranon pozicione q injoron. N kt mnyr ia nnshtron mendimin e tij autoritetit t partis. Kur gradualisht do ti njoh kto pozita, do ti pranoj pa i shqyrtuar. Pothuajse kudo thot ajo veprimi i animit nga nj parti, pr t marre pozicion pro ose kundr, ka zvndsuar veprimin e t menduarit n mnyr t lir.

    Prfundimisht Weil i cilson partit politike si nj e keqe, si nj lebr, q po cnon mnyrn ton t t menduarit nga e cila duhet t lirohemi sa m shpejt sepse Nj pem e mir nuk mund t prodhoj fruta t kqij, e as nj pem e keqe nuk mund t prodhoj fruta t mir.

    Besojme se sht e qart q Weil nuk i referohej partive politike t sotme kundr t cilave polemizon Grillo apo ndonj politikan tjetr, por partive totalitare q kishin uar Evropn drejt lufts, dhe n veanti kundr partive komuniste t tipit stalinist. Domethn sulmi i saj ishte drejtuar kryesisht kundr forcs shkatrruese t ideologjive dhe kundr tendencs totalitare t partive ideologjike. Normalisht kjo lloj partie nuk ekziston m, por sidoqoft polemika funksionon gjithsesi, sepse n Evrop ka filluar t prhapet fryma pr t ciln prezenca e partive shihet si nj krcnim pr unitetin e popullit, popull t cilit i duhet dorzuar skeptri i pushtetit.

    Kritikat ndaj partive politike u uan edhe m tej nga Adriano Olivetti, Qllimet dhe fundi i politiks (1949), ribotuar si Demokracia pa partit (2013). Ai prqndrohet mbi demokracin parlamentare t bazuar mbi partit duke identifikuar difektet dhe distancat nga idealja: shum iluzione kan kaluar dhe shum mundsi nuk jan kapur, saq Italia vazhdon akoma n kompromis dhe n sisteme t vjetra sepse problemi sht nj munges idesh, nj munges njerzish, nj kriz partish. Olivetti kishte nj qasje edhe m t qart se sa eil sepse partit politike nuk do t kishin m asnj dobi n rendin e ri botror q po krijohej: Detyra e partive politike do t jet e prfunduar dhe politika do t ket nj qllim ather kur do t anullohet distanca midis mjeteve dhe qllimeve, domethn kur struktura e Shtetit dhe e shoqris do t arrijn n nj integrim, n nj ekuilibr, ku sht shoqria ajo q krijon Shtetin dhe jo partit.

    Kritika shum t ashpra dhe shum aktuale, ku kemi t bjm me nj klas parlamentare jo t zgjedhur nga t prfaqsuarit por t emruar nga lart, e cila sht e gatshme t ndjek vullnetin e kryetarve t partive nga t cilt varet mbijetesa e saj, duke u shkputur kshtu nga zgjedhsit dhe problemet e tyre. Sot kritika e partis shkon deri n antipolitik, duke rrezikuar t marr para si nj ortek qoft insitucionet demokratike qoft pjesmarrjen e qytetarve, por Olivetti kishte n mendje pikrisht t kundrtn: ndalimin e degjenerimit t partive me an t ndrtimit t nj politike me cilsi sa m t lart pr evoluimin drejt nj shoqrie m t mir.

    Ai aspironte n nj demokraci t integruar, n nj form t re e m t fort prfaqsimi, m efiente se sa demokracia normale, por q sidoqoft respekton parimin e barazis midis njerzve dhe t drejtat dhe lirit e secilit. Decentralizimi administrativ dhe nj lidhje sa m e ngusht midis politikanve dhe territorit do t bnte t mundur kufizimin e superpushtetit t burokracis partiake, e cila ka krijuar nj barrier midis qytetarve dhe institucioneve duke shtrembruar rolin natyral t partive si kanal pr pjesmarrjen popullore.

    N doktrinn e ditve tona, debati mbi partit politike sht risjell nga iller Bordon n Manifesti pr shfuqizimin e partive politike (2012). Deri m sot thot ai askush nuk ka vn n diskutim at q sht nj ligj natyral i shoqris moderne: partit jan demokracia. Pa ta apo me nj parti t vetme shmangemi nga demokracia. Edhe kur partit kan dhn prova t tmerrshme pr padobin e tyre, ato kan nj far mburoje, nj tab q njerzit kan frik t kaprcejn.

    Pikrisht kt krkon t bj Bordon: t thyej mburojn dhe t tregoj q partit jan kthyer n organizata t tilla saq shfuqizimi i tyre do t sillte vetm t mira pr shoqrin. Partit, kto parti, jan m s shumti n dor t nj hierarkie t ngusht, shpesh, t paktn nga pikpamja e eksperiencs politike, gerontokraci t vrteta. Partit, kto parti, nuk kan asnj lloj jete demokratike, nuk jan domethn t ngjitshme, , partit, kto parti, kan pushtuar agjencin kryesore t informacionit n vend, Rai-n, , partit, kto parti, jan domethn n mnyr t pashmangshme t pa vetriformueshme. Bordon ka n shenjestr t tij pikrisht partit kshtu si ne i njohim sot, t cilat i konsideron jo si parti por si komitete elektorale t drejtuar nga tre apo katr persona q bjn gjithcka prvese interesat e kolektivitetit dhe t mirn e prbashkt.

    Padyshim q eil, Olivetti dhe Bordon kan prekur probleme q jan tepr aktuale edhe pr realitetin ton. N nj far mnyre ne identifikohemi me problemet q ata kan nxjerr n pah, por sidoqoft, zgjidhja q ata japin, asgjsimi i partive politikemund t jet objekt debati. Debat q duhet fokusuar n t paktn drejt riformatimit rrnjsor t mnyrs s organizimit dhe funksionimit t partive, nj rikthim n identitetin e tyre fillestar, at t ndrmjtesit midis popullit dhe pushtetit.

    Nse partit nuk prodhojn demokraci n brendsi t organizimit t tyre si mund t pressh q ato t mund t injektojn demokraci n sistem? Funksionimi i partive politike si agjensi privilegjesh pr antart dhe mbshtetsit e tyre, tradhtojn interesin publik dhe t drejtat e njeriut q nj shtet i s drejts duhet t realizoj. Per me se shumti militantizmi i tejskajshem godet mekanizmin e llogaridhenies perpara institucioneve tw Republikws duke e zevendusuar ate me besnikerine ndaj drejtuesve te partise qe te emigrojne. Gjithashtu militantizmi i admiinstratws publike dhe jetes politike ne vend

    Demokracia mbetet sistemi m i mir i krijuar nga njeriu, dhe pr kt arsye, ashtu si konstatohet dhe nga Tocqueville, ktij sistemi, n mnyr q t funksionoj m s miri, duhet ti injektohet vazhdimisht edhe m tepr demokraci. Nj sistem demokratik parlamentar si i yni, q ka reduktuar pjesmarrjen e qytetarve vetm n momentin e zgjedhjeve, nuk sht m i mjaftueshm. Politikan t zgjedhur vetm nga sekretarit e partive, pa u vleresuar fare pr kapacitetet e tyre specifike, por edhe morale, nuk mund t tolerohn m. Partit politike boshe si n form dhe n prmbajtje jan t dmshme pr demokracin: ose modernizohen prt tiu prgjigjur nevojave t qytetarve ose pashmangmrisht jan t destinuara drejt zhdukjes.
    Nse je duke menduar dhe djalli shfaqet, bje dhe djallin t mendoj!

  2. Anetart m posht kan falenderuar Lazo pr postimin:

    skender76 (21-02-2017)

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •