Close
Faqja 4 prej 4 FillimFillim ... 234
Duke shfaqur rezultatin 61 deri 75 prej 75
  1. #61
    i/e regjistruar Maska e fegi II
    Antarsuar
    19-10-2012
    Postime
    366
    Faleminderit
    13
    20 falenderime n 18 postime

    Pr: Perndit dhe Perndeshat Ilire

    Z. Mirdita: Prania e kulteve orientale n rajonin Dardan
    Akademiku Zef Mirdita
    Autori me kt pun mbi bazn e materialit epigrafik dhe rezultatit t njohurit literatures te argumentuar per fenomenin te kultit orientale te hyjnive:
    Bellona, Bonus Eventus, Caelum, Dea Syria-Ainatis, Dom (i) na et Dom (i)
    nus, JupiterDolichenus, Cybele, Mitra, Omfala, Pontos, Sabazius,Terra (Tellus)

    Karakteristik e tyre dhe funksioni i tyre ne zonn Dardane ne kohn romake.
    N fund t fundit, do t ngritur nj monument nga ana e disa
    jemi t prkushtuar pr nj hyjni t veant hapet edhe nj problem: se trajtimi sht br pr nj pamje t jashtm vizuale t nj hyjni t veant
    ose pr shkak t motiveve t caktuara kushtues ose oficer rituale kult prkatse ".
    Nga ana tjetr, vlen t pyesin pse monumentet apo votive jan t prkushtuar hyjnit orientale dhe kulte n territorin e Perandoris Romake,
    dhe n veanti ato n rajonin e Danubit, nj t lart t mdha t vendosura n limes, ose n vendbanimet ushtarake.
    Kjo dshmon se bartsit e ktyre kulteve ishin vetm ushtaret.6
    Duke pasur parasysh faktin se vendndodhja e saj gjeografike e Dardanise ishte nj ur n mes Lindjes dhe Perndimit, ajo ka qen,
    pra, zona ku u takuan kulte t ndryshme dhe fenomenet kulturore dhe shpirtrore.
    Dhe si material epigrafik, i cili sht burimi kryesor pr regjistrimin e pranin e ndryshme te kulteve, duke prfshir ato oriental, i fokusuar kryesisht
    n zonat urbane, n kolonin Scupi dhe qendrat munipalnim (Ulpians, Naissus, Municipium DD Municipium n Klin), dmth civitatesperegrinorum, dhe shprndarja e ktyre kultovaje mjaft t kufizuara.
    Megjithat, materiali epigrafik nuk prmban vetm dshmi e pranis s kulteve t ndryshme, por edhe struktura sociale dhe origjinn e bartsve t tyre,
    e cila sht e dukshme nga cognomina, disa prej t cilave jan dhe theophoric, 5 por edhe nga shkalla e romanizimit .
    Edhe pse kultet orientale n zonn dardane t paraqitur n mnyr sporadike, ato jan shum t rndsishme si dhe prmbajtjen e tyre, dhe prezantimin.
    N kt artikull un do t prpiqet t paraqes nj tablo t harmonishm t fenomenit dhe shprndarje e kulteve orientale n rajonin dardan n koht e lashta.
    Bellona (ose form ylli Duellona
    Edhe pse ky kult me origjina Italike dhe sht prmendur si nj perciellse i perndis Mars, 6 n kohn e Sule pas luftrave me Mithridates n Cappadocia kt hyjni, e njohur si Ma hyri n Rom dhe u sinkretizua
    me hyjneshen e vjetr Italik Bellona ". dhe eshte fjal pr hyjnin Cappadocia- syncretizimit me dshmitart fjales italiane Deus, i cili gjendet shum rrall para perndive romake. 8

    Junos dhe Bellona
    -Altar kushtimore perendeshes Bellona
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura   
    Ndryshuar pr her t fundit nga fegi II : 22-02-2017 m 10:20

  2. #62
    i/e regjistruar Maska e fegi II
    Antarsuar
    19-10-2012
    Postime
    366
    Faleminderit
    13
    20 falenderime n 18 postime

    Pr: Perndit dhe Perndeshat Ilire

    Ai sht konsideruar si mbrojtese nnave. 9
    Emri BeIlonas do t thot luft dhe vjen nga Bellum Latine si nj dublikat i Marsit.
    N Dardani esht gjetur nj altar kushtimor, e gjetur n rajonit e kolonis Scupi, saktsisht n Bardovc: - DEAE \ Bello \ nae \ C. luli \ us Lon \ ginus \ dec(urio)q (uin) q (uenalis) \ ex visu.1
    Nga kjo shihet qe dedicant caktuar Longinus, i cili shrbeu si Decurioni quinquenalis, por sht e vshtir pr t thn dika n lidhje me origjinn e saj.
    Dedicanti prmendur mund t jen identike me veteranin shkrimit tye gjetur n fshatin Mirkovci, n veri t Shkupit. "pr arsye mund t supozohet se mbishkrimi sht nga t njjtn koh, dmth. Nga Shekull. II. apo n dekadat e para t shek. III. pas eres son.12
    2) BONUS EVENTUS
    Megjithse per hyjnin Bonus Eventus i prket perndive, kulti i t cilve ishte i pranishm n Rom n at koh ende ishte organizimi i shoqris bujqsore, m von merr kuptimin e mir ekonomike te shtetet, fat i lufts ", dhe kur mbase sht n bashksi me hyjnit e tjera, pastaj m siguri mund t konkludojm ne perfundim se karakteri i tij fsheh nj hyjni jo romake. "14
    Ky sht rasti me mbishkrimin e zbuluar n Nigu, mbi t ciln Bonus Eventus e shoqruar me epitete Dom (n) us
    Dhe Dom (n) a'5 per te cilin A. v. Domaszewski 16 konsiderohet se kjo ishte nj hyjni thrak i iftit q mund te krahasohet me Apollonin dhe Dianen.
    Kjo on n prfundimin se sht fjala pr nj hyjni orientale.
    Sipas mendimit tim, kjo sht nj qiftit e Cybele dhe Attis-it.
    Prandaj, nn emrin Bonus Eventus te kuptojn nje hyjni jo romak me origjins orientale n funksion prmbajn vetum emrin.
    3) CAELUM
    Nn emrin Caelum, e cila sht ne konceptin hyjnizim, fshehur nj kult Urania? e cila ishte shum e prhapur n Lindje, dhe sidomos n Siriji.18
    Duket se kjo hyjni ishte n Orient shum e preferuar, e cila mund t prcaktohet n baz t akras kushtimor e gjetur n BrazdI dhe prkushtimores Jupiterit, Qiellit,Tokes dhe Pontus: I (que) Ofptimo) M (aximo) Caelo et Tenae Ponto- \ que beato vindictamfecit \ Cass (lus Vict (Orius?) Victor Onesimus\ aram \ Scupi (inorum) aed(Ilis) dec (urio) v (otum) s(olvit) m (erito) .19
    Dedicant ksaj kushtimor eshte orijetale.
    Fjala sht per tre njerz: Victor Cass (ius), Victor Onesimi i cili ka mbajtur postin decurioni aedila dhe Cassius Victor i cili ishte libertin.20 (?)
    I prket kohes gjysms s dyt t shekullit II. ose III. shekull pas eres s.
    Prndryshe nifk Onesimus esht konfirmua n t shumta
    mbishkrime n Dalmaci, Daki dhe Pannoni, 21
    dhe vetm nj n Egjeun e Maqedonise

    -Pllake me shkrim dedikuar perendeshes Atargtis
    -Kibele ose Cybele (Phrygian: Matar Kubileya / Kubeleya " Kibelijska nna,"

    -Statuja e Attis-it nga koha e Perandorise Romake; u paraqit me kapela Phrygian mbi kokn e tij q kryen kultin valle
    -
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura    
    Ndryshuar pr her t fundit nga fegi II : 26-02-2017 m 09:24

  3. #63
    i/e regjistruar Maska e fegi II
    Antarsuar
    19-10-2012
    Postime
    366
    Faleminderit
    13
    20 falenderime n 18 postime

    Pr: Perndit dhe Perndeshat Ilire

    4 DEA SIRI - ATARGATIS
    Siria, n saj t pozicionit t saj gjeografik, t ciln ajo e bri nj ur n mes t Mesdheut dhe Azis, Veriut dhe Jugut, ishte zona ku ata jan t pushtuar nga kultura t kulturs me t gjitha burimet e tyre shpirtrore dhe fetare 23 nga periudha neolitike dhe me tutje.

    Megjithat, n Siri, krijuar nj formacion t vetm politik q lejoi zhvillimin e kulturs t rndsishme. 24
    Mexhithat pati ndikim te fort nga Aramejanet , Siria n shek.VIII para Cr. t bhet nj pjes integrale e shtetit asirian.
    N fund t fundit, n aspektin kulturor sht q t jet e pavarur.
    Pikirisht nga kjo tradite shpirtrore-fetare dhe kulturore me origjin te kultit te perndeshs Dea Siria-Atargatis, e cila ishte perndesha kryesore sirian

    Dea Siria ishte perndesh q simbolizonte natyrn dhe jetn,prfaqsonte forcen krijuese Natyrore ose prkatsisht ishte perndesh e pjelloris.25
    Kuptimi etimologjik i emrit t ksaj hyjnie ka qen objekt i studimit t shum shkenctarve.
    Kshtu qe , John Paul Morin emri i Atargatis kryer nga
    'Attar dhe' Atah qe ne Aramaikisht merr formn "Ashtar (t) (= Agtarte, Igtar), emri i t ciles e fsheh nj perendesh Semite q Aramejanet e adhuronin n koht e lashta. 26
    Kjo rimodelimi 'Atar dhe Atah / dhe u krijua n nj koh kur Aramejanet erdhen n Siri dhe emri 'Atar njohin perendeshen tyre' Ata (h). 21
    Shum shkenctar jan t mendimit se emri substrate Atargatis sht emri i Astart, 25 me kuptim "deti" dhe "peshku". 29

    Megjithat, H. J. Drijvers informacioni bazuar ne Numismatic vjen n prfundim se emri origjinal Deae Syriae n Hierapolis shqiptohet 'th = Ateh dhe kundrshton mendimin sipas t cilit Atargatis kombinimi i tre hyjniive te mdha Kananeased he se `tr ne monedhe do t thot perndesh.
    Pr m tepr, 'tr' qe jane ne shume shkrime te shumta duhet t lexohet si Perendeshe Atehi, jan n fakt forma arameizuar ne formen Anat.
    Sipas mendimit W. F. Albiight Atargatis sht rezultat i nj kombinimi t emrave t Astar \ Attart dhe i Anat. 30
    Per kultin Deae Syriae, paredrima e saj, ritualet dhe tempulli kryesor n Hierapolis shkroi Sirijac Lucian nga Samosata n pjesen II EPI EYPIEE 0E0Y. 3A
    Ai perendeshen Rhea barazon me perendeshen "torgatis.32
    Arsyeja pr kt identifikim zbulon faktin se karakteri perndeshs tjetr qndron par saj Hadad,e cila sht e vendosur n mes t hijes dhe ifti hyjnor Zeusit me Heren.33
    Si dhe Dea Siria perndesh e pjelloris, ajo identifikohet me Afrditn dhe 3 * Sigurisht n aspektin erotik, 35 dhe me perendeshen Artemis e cila ishte e ngjajshme me Cybelen 36
    Nga rezultatet e msiprme q Dea Siri-Atargatis, si e prshkruan Luciani, hyjni me karakter Syncretik t cilat mund t kontaminuar shum hyjni t Azis s Vogl.
    Kjo nuk duhet t habitnin pr shkak te keti fenomeni i till n jetn shpirtrore t Azis s Vogl nuk sht gj e rrall.37

    Lucian gjithashtu shkroi n lidhje me kultin e saj dhe kushtimin (kleri).
    Tempulli i saj ishte n Hierapolis, ku perndesha sht shfaqur me pardromin e tij Hadad. 38

    Mbajtsit e ktij kulti i botes antike, sidomos romaket, 39 prve nj numri t madh t robrve, ishin edhe tregtaret veanrisht n shek. III e.jone.
    Mbajtsit e ktij kulti t ishin ushtart, 40 a dihet se ushtria romake n tre shekujt e par - si n Perndim dhe ne Lindje - rekrutuar kryesisht me shume lindor.41



    Pr pranin e ktij kulti n Dardani dshmuar nj tabule ansata e cila u gjet n zonn e Colony Scupi n Nerezi: - [---] L. f (ilius) Pub (lia) RE dhe 4] Vero <n> dhe CON I [de] c (urio) questor II (r) l [col (Oniae) Fl (aviae) (?)] fel (ICIS ) Dar (Danorum) hoe t (em) pl (um [impe] nsa suafac (iendum) c (uravit) dhe [D] eae Syriae; 42 mbishkrimi vetm konfirmojn se n at zon pr nder t perndeshs Dea Siria ishte ndrtuar tempulli.

    N vendin e Dolno Nerezi 43 zbulohet edhe nj pjes t nj ansata tabula, q sht fragment t dyt, sipas James B.-Josifovski, gjendet n "Kalima" n afrsi t Shkupit; 44 q shkruhet
    S] anct [issimae] i [D] eaeI [Syriae (?) ---] I- .45
    Ajo duhet t theksohet se ne Dardani dshmia e kulti i saj mund t gjendet vetm n zonn e kolonis Scupi.

    --Nj Nabataean prshkrim t perndeshs Atargatis daton nga diku rreth 100 pas Krishtit, rreth shtatdhjet vjet para Lucian (ose ndoshta Pseudo-Lucian) shkruan The siriane Goddess , aktualisht gjindet n Muzeun Arkeologjik Jordan
    -Atargatis n aspektin e saj shtyll me vesht nga grurit. monedhe siriane.
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura   
    Ndryshuar pr her t fundit nga fegi II : 04-03-2017 m 12:27

  4. #64
    i/e regjistruar Maska e fegi II
    Antarsuar
    19-10-2012
    Postime
    366
    Faleminderit
    13
    20 falenderime n 18 postime

    Pr: Perndit dhe Perndeshat Ilire

    5. DOM (I)NA ET DOM (I) NUS
    sht pranuar prgjithsisht se ne grupin e perndive orientale dhe hyne dhe nj para emrat e t cilve jan mbushse t tilla Dom (i) na et Dom (i)nus.
    Megjithat, sht e nevojshme t theksojm faktin se kto epitete dhn dhe para emrave te perndive romake.
    Besohet se nofka Domina prfshin perendeshen Kibelu.47
    Kjo sht bashkim hyjnor ishte prhapur n Daki, 48 dhe identifikohet me Cybelen dhe Atisin.
    Duke pasur parasysh faktin q mbushse t tilla n provincave jan hyjnit q erdhn nga Lindja, 49 paraqesim q sht n shembullin ton fjala pr kultin e Cybele dhe Attis-it.
    Ai n Dardani prmendur n nj akra kushtimore Domn (ae) Re [g (inae)] et (pro s (alute ) Aug (usti dhe Ulp (ius) Martinus (trator) dhe c (onsularis) l (egionis) VII C (laudiae) S (everianae) Alex (andrianae) ne (otum) p (osuit) l (ibens) m (erito) .50

    6. IUPITER DOLICHENTJS

    Dedicatori i tij konfirmojn se ai ishte karakteristike hyjni ushtarake.
    Kto jan kryesisht ushtar , edhe pse kan karakteristik te disa strukturave civile, 51 dhe te shtriura at n t gjith territorin e romake
    Perandoria, n mnyr sporadike. 52
    Atdheu i origjines te kultit ishte Doliche, lokaliteti i sotem Dlk
    Babe, n Kommagen n veri te Siris.
    Ajo ishte nj udhkryq q sht e favorshme pr shkmbimin dhe ndikimin e kulturs t ndryshme shpirtrore dhe fetare. 53
    T dhnat m te vjetra e ktij qyteti gjinden ne "Gjeografin". Ptolemeut- 54
    Duket se ne fund te shek. II pas krish.qyteti i prkiste komunitetit Dolichea quattuor civitates Commagenorum. 55
    N shekujt e mvonshm Dolichea bhet nj dioqez e vogl, dhe n shek.XII. e humbur ne kuptimin e me parshme. 56
    Vendbanimi i lasht gjindet ne Keber Tepe, n malore n lindje t fshatit t pranishm, ku nuk kan kryer akoma krkime arkeologjike. 52



    Dhe se aty eshte tempull, mund t konkludohet n baz t emrit t vetm qytetit Dula Babe, n t cilin ka edhe nj varr i nj muhamedani te shenjet ,mbetjet t qendres antike.
    Ajo tregon vazhdimsin e ktij lokaliteti t shenjt q nga koht e lashta (antike). 58 gjeri ne shekullin I pas eres son. vendi ishte i panjohur.
    Marshimi fitimtar i keti kultit ka filluar zgjerimin i Perandoris Romake. 59
    Kete konfirmim vula te humta t Gaziantepes, 60 dhe vuln e qytetit Dolichea e cila sht paraqitur Deksiosik me Jupiterin Dolichenomi n t majt, me kapel karakteristike Phrygiane, por n t djathte nj perandor romak me mbishkrimin: AoXtxalcov 61
    Sipas mendimit t H. Seyrig kjo vul do t thot aleanc midis Jupiterit Dolichenit dhe nj nga sundimtaret romak , Pompeut dhe Caesar. 62
    Megjithat, M.P. Speidel 63 besohet se eshte fjala e nj interpretimi fetare i cili tregon karakteret e Pompeit dhe Cezarit n shoqri me zotin Dolichena n shenj falnderimi.
    N t vrtet ne vitin 31/30. p.e.s. eshte vendimtare pr pranin politike t sundimit romak n Lindje.
    Ky ishte viti i betejs n Aktiumit, kur Mithridat II nga Commagene u detyrua provincn e Siris t dorzohej e Seleukive e cila gjindej n Eufrat / Zeugma. 64
    Kjo mund t thuhet edhe pr 18 viteve , kur perandori romak
    Tiberius Commagene aneksoi krahinn e Siris, 65 edhe pse n fillim t sundimit te Neronit Dolichea nuk i prkasin Kommagenit, dhe kjo kuptohet nga mbishkrimi I zbuluar. 66
    Si sht prmendur tashm, vula me pamje m t vjetra t Jupiterit Dolichenit ku n t njjtn koh u prmend emrin i qytetit Doliche.
    N fytyrn e Jupiter Dolichena ne fakt fsheh hyjni origjinale tradicionale ne Sirien Veriore n formn e nji demit62 me rrufe dhe me spat te dyfisht (Doppelaxt) n duar.
    Kto elemente tregojn t Hadadi, perndi e eres te lindjes ose perendia Hitit Teshubija, prfaqson e te cilit ende n fillim t shek. II. para.e.sone. duket n territorin e Siris Veriore dhe Kapadoki

    REFERENCAT

    52. WAGNER 1951; HORIG - SCHWERTHEIMER, 59. HORIG, ANRW, II, 17,4, 1984: 2145 s.; WAGNER
    CC1D, 1987; HORIG, ANRW, II, 18,1, 1986: 2145-2163; 1951:5 ss.
    SCIIWERTHEIMER 1981: 195-197; NA1DENOVA, ANRW, 60. WAGNER 1960, Nr. 376.
    II, 18,2,1989: 1362-1422; DOLL 1977: 152; POPA - BER-
    61. WAGNER, /3./, 182/1982: 135, fot. 2; HORIG, ANRW, CIU 1978; LATTE 1976:347 ss.; WISSOWA 1971:362 ss.
    II, 17,4, 1984:2139; SPEIDEL 1978, Plate XXIV.
    53. WIRTH 1971: 137 ss.; WOOLLEY 1942:179 ss.;
    62. SEYR1G, Syria, 27/1950: 49; WAGNER, &I, 182/1982: MEYER, Roscher Lexikon, IV/1978, co1.1191-1194; HORIG,
    135. ANRW, 11 17,1, 1986: 2137; SCHWERTHEINIER 1981: 193.
    63. SPEIDEL 1978: 3; SPEIDEL 1980: 6. 54. Ptol. V 15,10.
    s.; 64. WAGNER, Seleukia und Euphrat/Zeugma, 1976: 64. 55. CUMONT 1917: 173 WAGNER 1960:1 ss.; HORIG,
    ANRW, 1117,4, 1984:2138; WAGNER, BJ, 182/1982: 134 s. 65. SULLIVAN, ANRW, 11, 8, 1977: 7854 ss.; WAGNER,
    BJ, 182/1982: 137 s. 56. HELLENKAMPER 1986: 47 ss
    66. WAGNER, B.4182/1982:162 ss., Mr. 5. 57. WAGNER, BJ, 182/1982: 137 s.; HORIG, ANRW, 11,
    17, 1984: 2138. 67. DEMIRCI 1939. On je i napravio ikonografsku Masi-
    fikaciju koja je opdenito prihvadena i vrijcdi do danas; SPEI- 58. CUMONT 1917: 173 s.; WAGNER, BJ, 182/1982:137
    DEL 1980. ss.; HORIG, ANRW, 17,4, 1984: 2138 ss.
    68.110RIG, ANRW, II, 17,4,1984:2140; DEMIRCI 1939:
    86-87; ZOTOVIC 1966: 43.


    FIG.1.Iupiter Dolichenus
    FIG.2.Altar dedikuar Jupiterit e gjetur ne Peje
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura   
    Ndryshuar pr her t fundit nga fegi II : 07-03-2017 m 05:31

  5. #65
    i/e regjistruar Maska e fegi II
    Antarsuar
    19-10-2012
    Postime
    366
    Faleminderit
    13
    20 falenderime n 18 postime

    Pr: Perndit dhe Perndeshat Ilire

    43
    Nga ana tjetr, P. Wagner datimi i sakt i monumenteve nga rajoni i provincave romake,tregoi se ky kult u shfaq pr her t par n Detin e Zi, dhe m pas n fushn e rajonin e Danubit dhe Rajnes.69
    Por, megjithat, kjo sht nj kult mbi t gjitha i prhapur n rajonet kufitare ushtarake .70
    Megjithat, forma e latinizuar e Hadadit sirian n karakterin e Jupiter Dolichena per her te par u shfaq n koha e perandorit romak Hadrian, 71 nga prej datimit q nga u gjet monumenti n Trebinje.

    Por pase ardhjes se dinastis s Severas dhe ardhjen e Septimius Severus n Siri ne vitin 199, pavarsisht nga prpjekjet e priftrinjve pr t ruajtur fejen Romake, 72 kultet orientale, sidomos kulti Dolichena, fillojn t zn nj vend t rndsishm n jeten shpirtrore e zyrtarve t lart shtetror. 73
    Dhe kshtu ai u kthye n Rom n vitin 202 Septimius Severa rrugen e morri neper siprfaqen e Pannonis, zgjerimi i kultit n zonn e Danubit ishte duke u br intenzivisht.74
    Bazuar n faktin q adhuruesit kryesore t keti kultit nuk ishin jo vetm nga radht e ushtarve dhe zyrtarve shtetror, 75 por strukturat civile, 76 mund t prbyllim se ky kult u perfshir m shum nga pragmatizmi politik se sa nga nj besimeve fetare apo morale.
    Praktikimi i kti kult zgjati deri n fund t shek.tret. p.e.sone.kur n konkurrenc me krishterimin, ndarja pr t humbur kuptimin e saj dhe vitalitet ashtu si kultet t tjera pagane. 77 nga kjo luft shpirtrore, fetare dhe psikologjike krishterimi doli si fitues.
    Si sht thn tash m, kjo sht nj kult i prhapur kudo n Perandorin Romake.
    Ai sht i pranishm n tr territorin Moesies Superiore, dhe kshtu edhe rajoni Dardanijes.78
    N Dardani sht duke u dshmuar n nj kushtimor e gjetur n Gradanici: 1 (s)
    O (ptimo) M (axim) D (olicheno) pro salute dd(ominorum) nn (ostrorum) impp(eratorum) Augg (ustorum)
    Dhe Victor Demetri (i) et De Metrius Ambibi sace [r] dotes eiusdem dei s (olverunt) v (otum) .79
    T dy kushtueshmit,edhe pse veshin emrat grek, ishin Oriental.
    Ara ne kohe mund t datohet ose ne prfundime te shek. II. ose n fillim shek. III. era jon. prkatsisht ne kohn e Septimius Severus ose Karalcale. 80
    Prkujtim kulti Dolichenit gjindet ne Prizrenu kushtimor ari, te cilen e ka ndrtuar nga nj ushtar Surus, biri i Heraclitusi nga Kommagene: Si As clepi -i [0] n [I Teles-phoro Hy ] giae] So[- - - -] I Heraclito filius, Su- Pro dhe rus(et pro) 1 (Gen (io)ovis)ptimi ) Dolcen I paterno deo et Gen (io) dhe cortis libies! f (ecit) .81

    Pr her t par u prmend prjetshme Genius Dolichenov, mbrojts vende kushtues, 82 dhe i cili ishte nj ushtar. 83 sht dshmuar n Kumanov: -l)] ovi (ptimo) m (axim) D (olicheno) pro salute I imp (eratoris) M (arci) Aureli (i) Antonini Pii Aug (usti) et luliae \ Aug ( kast) castes kryesore (Rorum) Dhe Achilleus eorum- 'dem vila Servus (icus) rorum (uit) kal (endis) novembr [thus] Sabin II et Anu-lino co (n) s (ulibus). 84 Qe prej shkronjes SMD F. CUMONT


    REFERENCAT
    69. WAGNER 1951; ZOTOVIe 1966: 43; ZO1OVIt, 79. Spomenik SKA, 71/1931: 510 s tot.; AE, 1966:
    Siarinar, N.S., 19/1968-69: 65 ss.; POPA BERM 1978; 94.,nr.340; ZOTOVIe 1966, nr. 36; MIRDITA 1981:248, nr.
    HORIG SCHWERTHEIMER, C'CID, 1987, passim. 219 (18); HORIG - SCHWERTHEIMER, CC1D, 1987: 86,
    70. CUMONT, RE, V-1, 1903, col. 1278 s.; SPEIDEL 1980: nr.I15.
    65. vidi i kartu; W1SSOWA 1971:362. 80. HORIG SCHwER:n lEIMER 1987: 86, nr. 115.
    71. CUMONT, RE, V -I, 1903, col. 1276 ss.; W1SSOWA 81. SPEIDEL, AVes, 31/1980: 182 s tot.; M1RDI1A 1981,
    1971: 362. nr. 297 (2).
    72. BAYET 1957: 203. 82. SPEIDEL, AYes, 31/1980: 183. 0 legionarima orijen-
    73. CUMONT 1929: 2; SPEIDEL 1978: 65; SCHWE- talnog porijekla u provinciji Moesia Superior vidi: MOCSY
    RTHEIMER 1981:205; WISSOWA 1971:362. 1974: 154; SPEIDEL, ANRW,11, 7,1980: 730-746.
    74. FITZ, AAASH, 9/1959: 258; ZOTOVIt 1969: 67. 83. 0 vojnidkom Geniju vidi: SPEIDEL - DIM1TROVA-
    75. DOMASZEWSKI, WZ, 14/1895: 60; DOMASZEW- MILCEVA, ANRW, 11, 16, 1978:1542-1555 i osobito 1547 s.
    SKI 1975: 59 ss.; CUMONT 1959:103 ss; CUMONT, RE, V- 84. CIL 111 1697 = 8243; WAGNER 1951, nr. 54; EVANS
    1,1903, col, 1276 s. 1885:49, 154, Fig. 95; SpomenikSANU, 98/1941-1948:214;
    76. SCHWERTHEIMER 1981:197 ss. RE, V -I, 1903, col. 1276; /MS, VI/1982: 161, nr. 208; 20-
    77. SCHWERTHE1MER 1981:205. TOVIe 1966, nr. 26 i 42; M1RDITA 1981: 241, nr. 170;
    HORIG SCHWERTHEIMER, CC1D, 1987: 86, nr. 116. 78. WAGNER 1951 : 40-52, nr. 42-54; HORIG -
    SCHWERTHEIMER, CCID, 1987: 71-87, nr. 85-119; ZO- 85. CUMONT 1899: 176, nr. 116.
    TOVIt 1966:37-52, 85-101, nr. 30-40.


  6. #66
    i/e regjistruar Maska e fegi II
    Antarsuar
    19-10-2012
    Postime
    366
    Faleminderit
    13
    20 falenderime n 18 postime

    Pr: Perndit dhe Perndeshat Ilire

    lexohet si S (oli) M (Ithrae?) D (eo), t prfshir kt mbishkrim n korpusin e shkrimit Mithra .85
    N t njjtat mendime edhe Lj .. Zotoviq 86 i cili beson se kjo sht nj pjes e t njjtit monument .87

    Megjithat, edhe vete Lj. Zotovie, bazuar n pjesn e siprme t kushtimores e gjetur ne vendin Nikolicelj, n provincn e Moesia inferiore, 88
    pretendimet q sht identike me mbishkrimin e msiprm, "sepse n gjysmn e dyt t prmendur tre e prifterinjev kultit t Jupiter Dolichena si dedicators ." 89
    Mbi kt baz, sht e qart se ajo e Dolichenov, nuk esht Mithras kult.
    N fshatin Ravne, 90 ku ka pasur nj kamp ushtarak - kjo sht pr t'u habitur, e cila n kt vend nuk sht zbuluar asnj monument t dedikuar pr kt kult - u zbulua disa fragmente plastike, n mnyr t veant kmbn e ksaj hyjnie si kaleron nj dem t vogl apo nj ka.
    Kjo konfirmon se kulti Dolichenov n Dardani, si sht theksuar m par, shum sporadike, dhe dedicatoret q i kan ngritur kushtimoret jan ose priftrinj ose ushtar, me origjin orijetale.
    Culti Dolichenus origjinn nga veri i Siris, nga provinca Komagene qytetit Dolihe
    Baali i Dolihe identifikohet me Jupiterin.
    Dolichenus u nderua si zotria i bots dhe fizionomia e tij kult sht marr para ardhjes s pushtuesve romak n ato zona.
    N Evrop, erdhi prmes romakve.
    Baali ne monumentet sirian Ikonografia sht e ngjashme me llojin e Jupiter Dolichenus.
    Baal n kto monumente eshte i veshur me veshje orientale, i prbr nga tunika dhe pantallona, trupin e tij nj her n profil, por koka e tij sht e sigurt pr t portretizuar n profilin.
    Kapela n formn e tiaras t lart, t ngjashme me q haset n reliefet asiriane
    Baali sht nj zot semite i shiut dhe pjellshmris.
    Gjithashtu i quajtur Hadadi, perndia i stuhive. Ajo sht identifikuar kryesisht me Zeusin



    7 Kibela
    Ashtu si n rastin e kultit Dionisit , jo te kultit e Cybelles, (nna e perndive - Magna Mater - syncretizuar me kultin e Demeteres), e cila sht pruar n Rom n vitin 202 para Krishtit.91 nuk kemi t dhna epigrafik n pranin e zons dardane.
    Megjithat duhet theksuar fakti se prania e kultit Cybele n veri te Maqedonise dshmojn kushtimores are. 92 Ky kult sht gjetur n Zaren antike.93
    Duke pasur parasysh funksionin e Cybele pr bashkim me Sabasijen, Apollonin, Heraklionin dhe Dionisin, sht e kuptueshme q gjindja e kultit te saj n rajonin e Medianes afr Niske Banjes.
    N fakt, n pjesn jugore t kolons, t Medians u gjet skulptura mermeri madhsi me dimensione t mdha prshkruanin nj hyjni femr. 94
    Sepse gjarprinj dhe lule lulekuqe q shrbejn si pajisje me kt skulptur, mund t supozohet se kjo sht nj hyjni sinkretizimit Demeter-Kibele.95


    -Pllake e Cibeles e gjetur ne Avganistan Cybele n nj luanve qerret trhequr sakrificen (djathtas). Mbi Perndin Dielle dhe t trupave qiellor pllake nga Khanoum , Bactria ( Afganistan ), t shekullit t 2 para Krishtit.
    Cybele drawn in her chariot by lions towards a votive sacrifice (right). Above are the Sun God and heavenly objects. Plaque from Ai Khanoum, Bactria (Afghanistan), 2nd century BC
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura   
    Ndryshuar pr her t fundit nga fegi II : 07-03-2017 m 09:32

  7. #67
    i/e regjistruar Maska e fegi II
    Antarsuar
    19-10-2012
    Postime
    366
    Faleminderit
    13
    20 falenderime n 18 postime

    Pr: Perndit dhe Perndeshat Ilire

    MITRAS
    Si kulti i Mitras n fushn e Dardanis botuar,% un do t prmend vetm faqet ku ka dshmit e ktij kulti.

    Jane gjetur tre kushtimore jan, n fshatin Biljanovac-Derven, ne veriperndim t Kumanovs, n fshatin Lopate edhe pran Kumanovs, si pjes Deo sancto Mithrae, Deo Invicta, dhe n fshatin Dobrusane : Deo Soli Mithre.97
    N fshatin Mokra ai dshmoi formul Sol ose Sol Invictus,
    i cili n fakt sht personifikimi i kultit perandorake.%
    N rajonin e Kumanovs u gjet edhe nj motive
    akra me mermer t bardh, profilizuar n tre ant, dhe n nj prej tyre sht gdhendur DEI t jet nn rekustrimin N. Vulioa duhet t lexoni: Naturae (ose) transitus dei.9N kt zon u gjetn edhe fragmente t statujave Mitre me kapel Phrygjiane mbi kokn e saj, me nj hiton(fistan) pa mng dhe me kostum.
    Mitra paraqet n aktin e taurobolije ose si vret demin. 100
    N Janjev, 12 km n juglindje t Prishtins, sht gjetur
    Plak kushtimor n qendr t s cils sht nj sken taurobolije shoqruar dadophorae ose e veshur si Mitra me klamidia, jan kostum karakteristike Persian, dhe me kapel Phrygian mbi kokn e tij. " '
    Prve ksaj, n Dardani kishte edhe dy tempuj dedikuar pr mitreas, Mitres nj n Biljanovac, e ndrtuar n tok, dhe ne Lopat pran Kumanovs,me dimensione t vogla . 102
    Kur sht fjala pr koh t prcaktuar pranin e ktij kulti n territorin e Dardanis, materiali epigrafik vjen kryesisht nga shekulli III. era jon ndrsa materiali nga Biljanovac tregon se kulti t ksaj zone ishte i pranishm edhe n shekullit dyte
    Megjithse se dihet se barts t ktij kulti ishin ushtart , monumente me kt rajon dshmojn se dedikantet ishin me origjin orijentale te cilet ka punuar n dogan.103

    REFERENCAT
    86. ZOTOVIt 1966: 82, nr. 26; 100, nr. 42. 92. DOLL 1977: 153 ss, 165.
    87. HORIG - SCHWERTHEIMER, CCID, 1987: 87 93. SUlt, Diadora, 3/1965: 100-104. Usp. ZE1LLER,
    88. 38/1928: 209 s. CIL III 7520; TODOROV 1928.: 184. RA,
    89. ZOTOVIt 1966:101. 94. Spomenik SANU, 98/1941-1948: 109, fot. 237; JO-
    VANOV1t 1975: 62 s.
    90. Spomenik SANU, 98/1941-1948: 93, nr. 201 s fot.;
    ZOTOVIt 1966: 101, nr. 43. Pl. XV, 1; HORIG - 95. TODOROV. Sofija, 1928:154 s.;
    SCHWERTHE1MER, CCID, 1987: 86, nr. 114. 96. MIRDITA, OpA, 23-24/1999-2000: 481- 486.
    91. RAPP, Roseher's Lexikon, 11-1, 1965, col. 1638 ss.; 97. Isti, OpA, 23-24/1999-2000: 483.
    SCHWENN. Kybela. RE, X1-2, 1922, col. 2250 ss.; NILS- 98. Isti, OpA, 23-24/1999-2000: 483 -484.
    SON 1976: 298 ss.; CUMONT 1959:43 ss.; STOLTE, ANRW,
    99. lsti, OpA, 23-24/1999-2000: 483. 18,1, 1986:611 ss.; SCHWERTHEIMER, ANRW, 11 18,1,1986:797 s. 100. Ibidem.


    -Tempulli i Mitres ne Jajce (Bosne)
    -Plallak nga Janjeva me pamjen e Perendise Mithra
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura     
    Ndryshuar pr her t fundit nga fegi II : 09-03-2017 m 08:57

  8. #68
    i/e regjistruar Maska e fegi II
    Antarsuar
    19-10-2012
    Postime
    366
    Faleminderit
    13
    20 falenderime n 18 postime

    Pr: Perndit dhe Perndeshat Ilire

    Mitra (Mithras, Mithres ose Mithra) - zoti persian i drits, kulti i t cilit ka deprtuar deri n Rom,sht m i vjetr se shumica e hyjnive t tjera romake.
    Pasi q drita dhe dielli jan t lidhura ngusht n mes veti Mitra dikur konsiderohej edhe zot i diellit
    kulti i Mitrs ka qen tejet i lasht. Q nga shek, XIV para e.s. sht ruajtur biseda e Mushilit, mbretit hetit, me sunduesin e mitanve n t ciln Mitra ftohet pr dshmitar dhe mbrojts. Simbolet e tij ishin luani, demi dhe shqiponja.
    Mitra ka shum ngjashmri me Jezusin m von historik: e lindur me 25 dhjetor Virgjes n nj shpell si Jezusi, Mitra ne mbrmje lamtumirs me 12 dishepujt e vet dhe shkoi n qerren e perndive t Diellit. Lulzimi m i madh i kultit t Mitrs sht shnuar n gjysmn e dyt t shek. III t e.s., dhe pastaj ia lshon vendin krishterimit me t cilin ka pasur mjaft elemente t prbashkta (data e lindjes s Mitrs dhe t Krishtit, pagzimi me zhytje n uj [n ritin lindor], dogma pr pavdekshmrin e shpirtit, rregullat themelore morale, simbolet e shumta etj.).Koka e Mitrs prej bronze nga shek. II i e.s. nga Sisaku dhe gjendet n Muzeun Arkeologjik n Zagreb-Kroaci. N nekropolen antike n Shempetr te Ptuji-Slloveni gjenden poashtu edhe grmimet e Mitres, t tempullit t dedikuar zotit Mitra. Dshmi pr kultin e Mitrs n Dardanin antike kemi mjaft si: Janjev, Prizren-Republika e Kosovs, Lopat afr Kumanovs, te Osmakova, jo larg Bella Pallanks, te fshati Radesha (Pirot), n fshatin Rashnja te Aleksinci dhe n Ravne (Timacum minus).
    Mitra jep nj pije t br nga vera dhe nga gjaku i buallit i cili ka ngjashmri t caktuara me Eukaristin e krishter dhe sht identike me pagzimin e nj ndjeks-simulim.
    Gjithashtu doktrina aktuale e pavdeksis s shpirtit, si dhe nj numr i madh i simboleve i cili m von do t takohen n krishterim.
    .KING ANTIOCHUS AND MITHRA.
    (Bas-relief of the colossal temple built by Antiochus I. of Commagene, 69-31 B.C., on the Nemrood Dagh, a spur of the Taurus Mountains. T. et M., p. 188.)
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura   
    Ndryshuar pr her t fundit nga fegi II : 09-03-2017 m 09:06

  9. #69
    i/e regjistruar Maska e fegi II
    Antarsuar
    19-10-2012
    Postime
    366
    Faleminderit
    13
    20 falenderime n 18 postime

    Pr: Perndit dhe Perndeshat Ilire

    9 OMFALA
    Kulti Omfala, mbretresha Lydiane, Herculesin ne shrbimi mesoi ishte plot tre vjet e , 104' sht dshmuar shum e rrall duke n rajonet e krahinat e Perandoris Romake.T rralla jan monumentet epigrafik q dshmojn kultit t saj.

    N Napoli, ka nj pllak mermeri, e cila daton nga shekull II. pas krish. 105 me mbishkrimin.: Casia Manifilia Priscillafecit dhe prkushtimi i Veronas. 106 Omfalia sht n fakt nj variant i chthonic
    Nna e Madhe, per te cilen sht diskutuar te disa autor t lasht, '107 por pamja e pronave Herculesit nnkupton ndryshimin e prjetshme. 108
    Sipas t dhnave t autorve t lasht q flasin pr origjinn e mitit 109 rrjedh nga Jordani emri Omfalina i ati me kuptimin oqeanit ose lumi. 110
    Megjithat, Jordane dote thot dhe "Perndim", por kjo mund t rrjedhe nga koncIusion e origjins kultit Omfalines .
    Sipas mendimit t L. Derova, Omfala duhet t jet nj nga emrat e perndeshs chthonic para gurit i Delfit asimiluar gjeografie oc. 111
    Kulti i saj nuk sht mbshtes ne Ballkan dshmohet pothuajse kudo, prve n rajonin e Dardanis, Gjithashtu n fshatin e Leces, pran Leskovcit:.Om \ pha \ lae \ Ael(ius) \ Satu \ rninus \ d (ominum) d (dedit) 112 Megjithat, paraqitja e saj n plastike bashk me Herakliut kjo nuk sht e rrall.Po aq duket ne gemama, 113 Ne Pompeat e Freskave.114

    Vlen t theksoj faktin se dedicanti ka qen vendas, ai mund t jet
    t konkludohet nga gentilitians perandorake: Mbishkrimi mund t datohet n gjysmn e shekullit t II. pas Cr. "

    REFERENCAT
    104. LIPOLD, RE, XVIII-1, 1939, col. 385-399; SIEVE-
    KING, Roseher Locilcon, 111-1,1978, col. 881-900; COOK. 113. S1EVEKING, Roseheri Lexikon, 111-1,1965, col, 887-
    Zeus. 1965: 169 ss. 899.
    105. ANDREA 1963, Tab. 38. 114. PFUHL 1923: 807.
    106. CIL V3312; ILS, 3462. 115. PETROVIC 1969:226.
    107. Sophocles, Trachimerinnen, v.247-253. 116. PETROV1C 1969:227.
    108. DEROY,A, 24/1974, 1-2: 32. UZ RE, XX11-1,1953, co1.47-48.
    109. Plut Peri1des,24; Lucian, OEOCAik`.oyoi X111,2; Her- 118. Hesiod. Theog. 872-873; Erg. 676-677.
    od. 1,7 i dr. 119. Hesiod. Theog. 180-190.
    110. II. VII, 133-135; Od. 1
    http://www.forumishqiptar.com/thread...ndeshat-Ilire
    Omphalae (. Fig 28) duke iu referuar gruas s vdekshme OMFALA q sipas mitologjis, ishte mbretresha e Lidias dhe ishte njrat nga grat e Herculesit. 168
    Prfaqsimet vizuale te Omfalinise mund t gjenden n piktur, unaza me vul 170
    dhe kjo shte e vetmja epigrafik e adhurimit per OMFALA n rajonin dardan dhe m gjer.
    Prandaj, zona dardane, gjat katr shekujve t par pas Krishtit, zbuluar shum prova epigrafik, artistike dhe arkitektonike t adhurimit t perndive t panteonit zyrtar romak, perndive jozyrtare me origjin t huajt (kryesisht lindore) dhe disa perndive vendase , t cilt ishin mbetjet e besimeve vendase , q nga koha para pushtimit romak mbretria Dardane, qe11,291-292. 120. Hesiod. Theog. 131-132.


    OMFALA ishte mbretresha e Lidias dhe pundhnsit Herakliut.
    Ajo paraqitet me lkurn Luanit dhe nj arme te ftofte, simbolet meshkuj, ndrsa Heraclesi i veshur me funde e saj dhe shkon pase.
    OMFALA sht paraqitur si dy gjini, si dhe Herakliu rrobat e tij dhe punn.
    Po kshtu, Janusi jo vetm q kishte dy kundrtn prballet me dy fytyra, por ai ishte hemafrodit.

    -Altar i Omfales ishte njera gruja e Herkulit
    -
    Afresku i Herkulit dhe Omphale, nga Pompei, par CE shekullit Lydian Mbretresha Omphale mbajtjen
    fresco of Hercules and Omphale, from Pompeii, first century CE The Lydian Queen Omphale holding a leaf-fan, looks down at Hercules with a bemused expression; her tunic slips off of her left shoulder in the manner of Venus. She is flanked by two young girls. Hercules wearing a woman's dress and a wreath on his head, reclines drunkenly below with one arm raised in the air. Cupids play with his club, while others sport with his quiver. Naples, National Archaeological Museum.
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura     
    Ndryshuar pr her t fundit nga fegi II : 10-03-2017 m 08:28

  10. #70
    i/e regjistruar Maska e fegi II
    Antarsuar
    19-10-2012
    Postime
    366
    Faleminderit
    13
    20 falenderime n 18 postime

    Pr: Perndit dhe Perndeshat Ilire

    10 PONTOS
    Si kur Caelum, kshtu q Pontos "afat t hyjnizuar.
    Sa m shum q me Hesiodi nn fjaln IJovzog
    me kuptim prfshin zonn e detit, ku lundrojm , e cila opozita 3dXaaaa nn t cilat me t cilin sht menduar detin n kuptimin e vrtet t fjals. 118 e kundrta e ft & Aayog "emrat e 9 III ana personale, 120
    se duke shkaktuar nj emrat Mario leqet e nj pjese t universit, opozita ngjashme y yoiia smur, Oftpavo <;, Tapzapoc,

    fjala Pontos do te nn kupton personifikimi deti.122
    Nj mnyr personalizimit Pontos sht gjetur edhe t Heziodi.123
    Prve ksaj, Pontos dhe vertet emr hyjnor 124 e cila, sipas mendimit t O. Gruppe 125, do t thot nj hyjni me karakteristikat e Hades.
    Megjithat, pasi q kjo hyjni me karakteristika t tilla nuk duket n panteonin , greko-Romak personifikon t ksaj natyre ishin nocione t pandara theogonical e Lindjes, varet shanks pranishm n Heziodovoj Theogony, 126 prfshir at n grupin e hyjnive orientale
    Prve ksaj, jo Hyjni nuk gjendet n provincat perndimore te perandoris romake por, veq ne Dardani, konkretisht n fshatin Brazda,127 dhe dedicatoret e tij jan nga Lindja, pr kt arsye e konsiderojn q me t drejt mund t prfshihet n rendin e hyjnive orientale.




    101. Ibidem. 111. DEROY, 2A, 24/1974,1-2: 34.
    102. [Ai, OpA, 23-24/1999-2000: 484. 112. PETROVIC 1969: 225, nr. 1; /MS, IV/1979: 121, nr.
    103. Ibidem. 110; MIRDITA 1981: 274, nr. 378 (25);/U4g, 19, 1978: 58,
    nr. 586.
    104. LIPOLD, RE, XVIII-1, 1939, col. 385-399; SIEVE-
    KING, Roseher Locilcon, 111-1,1978, col. 881-900; COOK. 113. S1EVEKING, Roseheri Lexikon, 111-1,1965, col, 887-
    Zeus. 1965: 169 ss. 899.
    105. ANDREA 1963, Tab. 38. 114. PFUHL 1923: 807.
    106. CIL V3312; ILS, 3462. 115. PETROVIC 1969:226.
    107. Sophocles, Trachimerinnen, v.247-253. 116. PETROV1C 1969:227.
    108. DEROY,A, 24/1974, 1-2: 32. UZ RE, XX11-1,1953, co1.47-48.
    109. Plut Peri1des,24; Lucian, OEOCAik`.oyoi X111,2; Her- 118. Hesiod. Theog. 872-873; Erg. 676-677.
    od. 1,7 i dr. 119. Hesiod. Theog. 180-190.
    110. II. VII, 133-135; Od. 111,291-292. 120. Hesiod. Theog. 131-132.

    Ndryshuar pr her t fundit nga fegi II : 10-03-2017 m 11:32

  11. #71
    i/e regjistruar Maska e fegi II
    Antarsuar
    19-10-2012
    Postime
    366
    Faleminderit
    13
    20 falenderime n 18 postime

    Pr: Perndit dhe Perndeshat Ilire

    11.SABAZIUS
    Karakteristika themelore e kultit Sabasijes sht sinkretizmi, sepse Sabazius n ikonografin gjithmon n gjendet ne shoqrin e perndive t tjera.
    Megjithat, Shpesh hasim t shkurtuar: sabos.
    N prshkrimet Phrygiane gjejm ne forma Saovazios, sepse - b, n emr t Perndis, si nj bashktingllore frkimore, por sigurisht q emri lexuar sakt "Sawazios.128
    Por n letrsi dhe monumentet e shkruara - dhe prshkrimet e Lydianve, Pergamve dhe ne Azin e Vogl, dhe pastaj Greqi, Thraki, Moesia dhe Rome ne formen Sabazios.129
    N Dakia e gjejme ne formen si Sebasios, Sabasius, 130 pr t shkarkuar Zabasius n prshkrimet dhe ne Afrikn e Veriut prshkrimet e Zabazius.
    N lidhje me etimologjin e emrit dhe karakteristikat e hyjnore ka mendime t ndryshme.
    Sipas R. Fellmannit emri sht me prejardhje Phrygiane dhe vjen nga thirrje "enoi Sabo" do tev thot "fryhem", "gufohem (zgjerohem)" ose "gjallri lvizur.131
    Sa m shum q Hebrenjt ishin shoqrore dhe fetare me komunitet te mbyllura, edhe pse ata nuk mund t mbeten t kursyer ndikimi i kulteve t huaja.
    Prandaj, etimologjia e "Jahve Zebaoth ", "Zoti i ushtrive," mund t identifikojn me Kupiog; Sapaco 6 n Septuaginti si ekuivalent me Kupiog Eapd iog132
    N do rast, etimologjia e ksaj shprehje sht e paqart.
    Disa studiues jan duke u prpjekur pr t gjetur fjalen "Sabazius" interpretimi e fjales fmiji ilire Sabaium, te cilen e kan quajtur nj lloj i birrs q kishin ilirt, si thot St. Jeronim, te prgatitur nga gruri.133
    Prfundimi sht kryer sipas zakonit t ket ditn e tij adhuronin shfrenimit konsumonin birrn - sabaia, kshtu q admiruesit e tij
    gjat keti procesionit bien n ekstazu.134 Kjo sht arsyeja pse me kete emer i tij duke u prpjekur pr t interpretuar emrin e birres ilire.135

    Referencat
    121. Hesiod. Theog. 678-679,695-696,736-737,807-808, 129. FELL MANNN 1981: 316; JOHNSON, ANRW, II,
    839-841, 844; HOFINGER 1977: 554, s.v. pontoV 17,3, 1984: 1584 ss.; EISELE, Roscherk Lexikon, IV, 1965,
    col. 232 s.;GKEE1V,ANRW, 11 18,1, 1986: 121 s.; NILSSON 122. Hesiod. Theog. 135; HoFER, Roscher Lexikon, III-
    1976: 566 ss.; WISSOWA 1971: 375. 2, 1965, col. 2758; MULLER 1825 (1970): 379.
    130. MICREA, Dacia, N.S., 3/1959: 327. 123. Hesiod .Theog. 963 - 964. (131. FELLMANN 1981:316.
    MARG 1970: 294.) 132. CUMONT, CRAI, 1906: 63-79; CUMONT 1959:59,
    124. HOF1NGER 1977: 555, s.v. PontoV. 231 ss.; WENDLAND 1907: 107, 184; EISELE, Roschels
    Lexikon, IV,1965, col. 26 3; J OHN SON, ANRW,I1 17,3,1984: 125. GRUPPE, 1906: 389, 400; HoFER, Roscher's
    1602-1607; WISSOWA 1971: 376; NILSSON 1974: 662 as Lexikon, 111-2, 1965, col. 2759
    133. "Sabaium aovov, quod gennus est potionis ex frugi- 126. ERBSE, Philologus, 108/1964: 2-28; HEUBECIC,
    bus aquaque onfectum et vulgo in Dalmatiae Pannoniaeque Wd F, 44/1966: 545-570; LESKY, WdF, 44/1966: 571-601;
    provinciis gentili barbaroque sermone appellatur sabaium" NILSSON 1976: 551; KUK 1986: 73-74.
    (Eusebii Hieronimus Comment. in Isaiam VII 19 (292). Vidi
    127. v. Caelum, bilj.4. jot: Arnmian Marcell. XXVI 8,2.
    128. EISELE, Roscher'sLexikon, IV, 1977, co1.232 - 233;
    NILSSON 1974: 660, bilj. 1,3; NILSSON 1 976:23 2; RE, 1,A
    -2, 1920, co1.1540-1551.

    http://www.forumishqiptar.com/thread...at-Ilire/page2

    FOTO 2.statu e Sabasiusi ne Rome(Itali)
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura    
    Ndryshuar pr her t fundit nga fegi II : 12-03-2017 m 10:45

  12. Anetart m posht kan falenderuar fegi II pr postimin:

    SERAFIM DILO (12-03-2017)

  13. #72
    i/e regjistruar Maska e SERAFIM DILO
    Antarsuar
    06-01-2008
    Postime
    6,578
    Faleminderit
    362
    441 falenderime n 371 postime

    Pr: Perndit dhe Perndeshat Ilire

    Feqi -b-ja nuk eshte bashketingellore ferkimore,eshte mbyllore. O me sakte mbyllore-buzore e zshme.

    (sa per tu gric)

  14. #73
    i/e regjistruar Maska e fegi II
    Antarsuar
    19-10-2012
    Postime
    366
    Faleminderit
    13
    20 falenderime n 18 postime

    Pr: Perndit dhe Perndeshat Ilire

    Citim Postuar m par nga SERAFIM DILO Lexo Postimin
    Feqi -b-ja nuk eshte bashketingellore ferkimore,eshte mbyllore. O me sakte mbyllore-buzore e zshme.

    (sa per tu gric)
    NGA kroatishtja e kam perkthy ndoshta gabim
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura  
    Ndryshuar pr her t fundit nga fegi II : 12-03-2017 m 12:36

  15. Anetart m posht kan falenderuar fegi II pr postimin:

    SERAFIM DILO (12-03-2017)

  16. #74
    i/e regjistruar Maska e fegi II
    Antarsuar
    19-10-2012
    Postime
    366
    Faleminderit
    13
    20 falenderime n 18 postime

    Pr: Perndit dhe Perndeshat Ilire

    Megjithat, G. Bonfante, identifikimin Sabasiusit m Dionisin-Liberon (Eleutheros)
    T tjert studiues besojn se nn kt emr fsheh nj hyjni Thrake-Phrygiane e natyrs, bimsis, pjelloris dhe bujqsis.
    Pavarsisht nga supozimet e msiprme n lidhje me etimologjin e ktij emri, 137 ajo mbetet e hapur nj pyetje lingustikve
    Pr sa i prket origjins se Sabasius dhe atdheu madje edhe n kohrat antike besonin se kjo ishte Thrace ose Frigjiane, dhe n seancn e identifikuar me Dionisin,138 prkatsisht me Zeusin ose Jupiterin .139
    sht interesante t theksojm faktin se Dionisi te thrakt dhe Frizanet quhet Za^aSioc, Eapd ^ ioq.140
    N artet vizuale Sabaziosi m t portretizuar me nj dor me tre gishtat e gatshme pr bekim q nnkupton "benedictio latina.141
    Kulti i tij mbizotronte kudo. "142
    Ka pas edhe komunitetet e admiruesit te ktij kulti nn t cilat prfshijn komunitetin e hyjnive t huaja, ose HSVOIKCI, si i quajne hyjnit anesore 143.
    Kto ishin komunitete te quajtur 9 (aoo <; l pavoc,. IliopysSv nje Sabazijev Thiasos ka ekzistuar edhe n Pirote.144
    Natyra e ktij kulti ishte sinkretist, q do t thot se prmban shum elemente t kulteve orientale.
    Kulti origjinal i Sabazijevit ishte kulti i natyrs, pastaj ajo ishte nj kult orgjies mister q m von u b kulti shtetror i Cappadocijes dhe Pergamit,i kontaminuar me kultin Hisistik Zeus dhe Jahve Sabaotha i komunitetet hebreje t diaspors, veanrisht n Azin e Vogl.
    N krahinat perndimore t Perandoris Romake u b nje kult lokale, dhe me n fund kult I misterit dhe mbrojts nga e keqja; 145 ndrsa n Kampania ishte mbrojts i nnave 146
    Ne arte sht me se shumti e portretizuar me dorn bronzi dhe te ngritura tre gishta n shenje te bekimit.147 dhe mbishkrimet mbi kushtimoren altar, 148 monumente apo statua.149
    Pamje e simbolit e nj luani, gjarpri dhe t tjert, t cilat i jane veshur gjat ceremonive te kti kulti.150
    Ndryshe nga krahinat e tjera t Ballkanit dhe Danubit, n t ciln ky kult ishte shum gjer i prhapur, ne zonat Moesiae Superioris deri m tani u gjet vetm nj altar kushtimor, n fshatin Ravne, Dedikuar perandorit te shndetit : Pro salute imp(eratoris) F7aviufij Clemes SabafziJ Atit o pater\no Alag ( usto ) Jpasu\ilt M. AntiofnioJ Gordiano \Aug(usto)etC[lodio] \Pomp(eiano) co(n)s(ulibus). 151

    Ne shqiperi esht gjetur nje dore votive prej bronzi e gjetur ne Vaun e Dejes eshte shek.2 apo te 3 pase erese son.
    Nje perandor I Romes me origjine ilire te quajtur Valenti, te cilin kundershtaret e quanin me perbuzje Sabari. Pse? Sepse, sipas ketij historiani, ky perandor ilir pinte dhe ishte gjithmone i dehur nga pija e quajtur Sabaja, nje lloj birre e lashte, qe behej nga fermentimi i elbit dhe grurit, dhe qe perdorej si pije kombetare tek iliret

    Mbishkrimi sht nga viti 241 era son.
    Megjithat duhet theksuar se ky kult ne rajonin e Dardanis , dhe me gjere , mjaft i rrall dhe,megjithse ajo ka karakteristikat e kulteve Thrake -Phrygiane, nuk mund t flitet pr nj rol t konsiderueshm n kt rajon.

    Referencat
    134. Ammian Marcell. )0CVI 8,2. 142. PICARD, RA, 2/1960: 129-176; EISELE, Roscher's
    135. EISELE, Roscher's Lexikon, IV, 1965,col. 233; MIC- Lexikon, IV, 1965, col. 235 ss.; FELLMANNN 1981: 317 s.;
    REA, Docia,N. S., 3/1959:329; HARRISON 19 22:41 7-419. MICREA, Dada, N.S., 3/1959: 329 as.; CCIS, I, 1983; CC/S,
    II, 1985; CC/S, III, 1989; TATSCHEVA-HITOVA 1978; TAT-
    136. BONFANTE, A/PHOS, 7, 1939-44: 41-46. SC HEVA-HITOVA 1983:162 - 189.
    137. JOHNSON, 4AW, II, 17,3,1984: 1586;COOK,New 143. KERN 1 93 5:21 York, 1965: 1217.
    144. KOJI( 1966: 183-187; LANE, CC/S, II, 1985: 3, nr.
    138. JOHNSON, AN RW, II, 17,3, 1984: 1587 ss.; EISE- 6. LE, Roscher's Lexikon, IV, 1965, col. 234; FELLMANNN
    1981: 316; TATSCHEWA-HITOWA 1982: 254-298; VEL- 145. EISELE, Rasher's Lexikon, IX,1965, col. 234 s.;
    KOV - GERASIMOVA-TOMAVA, ANRW, II, 18,2, 1989: FELL MANN 1981:3 18s.;JOHNSON,ANRW, [1,17,3,1984:
    1343 ss.; CUMONT 1959: 193 s.; MICREA, Dacia, N.S., 3/ 1585; 1587-1588; 1599-1607; RE, 1,A-2 (1920), col. 1540-
    1959: 329 s. 1551.
    139. CO0K1964: 390 s.; JOHNSON,A NRW,1117,3,1984: 146. TRAN TAM TINH 1972: 98; EISELE 1977: 255-
    1588-1590; FELLMANN 1981: 317; WISSOWA 1971: 376; 257.
    NILSSON 1976: 232. 147. CC/S, I, 1983:1-39, nr. 1-96; M.P. NILSSON 1974:
    140. NILSSON 1976: 579. 658.
    141. JOHNSON, ANRJV, II 17 ,3, 1984: 1591 s.; 1595 ss.; 148. CC/S, II, 1985): 1-36, nr. 1-75.
    EISELE, Raseher'slexikon, IV, 1965, col. 242 ss.; LOZOVAN 149. CC/S, II, 1985, nr.77-88.
    1964: 181-191; CUMONT 1959: 60; NILSSON 1974: 658; 150. CC/S, III, 1989: 23-37; EISELE, Roscher's Lexikon,
    WISSOWA 1971: 376. IV, 1977, col. 242 ss.; FELLMANN 1981: 320 ss.


    ANRW - Aufttieg und Niedergang der mikischen Welt. Geschichte und Kultur Roms int
    Spiegel der neueren Forschung. Ed. H. Temporini- W. Haase (Berlin - New
    York)
    CCDS - Corpus Cultus Deae Syriae, I -II [EPRO 28], Leiden 1972.
    CCID - Corpus Cultus lovis Dolicheni [EPRO 106], Leiden -New York-K(I>benhaven-Kiln,
    1987.
    CCIS I - Corpus Cultus lovis Sabazii, I. Maarten J. 'VERMASEREN with the assistance
    of Eduard WESTRAandM argreet B. D .B 00 R. The Hands [EPRO 100], Leiden:
    EJ.Brille 1983.;
    151. SpomenikSANU, 98/1941-1948: \73;AE, 1966: 93, GESZTELY1, ANRW, 11 17,1, 1981: 429 ss; LATTE 1976:
    nr. 338; PETROV1t 1975: 142, nr. 40; MIRD1TA 1981: 292, 299; W1SSOWA 1971: 195.



    -Dore e bronzit e Sabazausit ne Muzeun Britanik
    -Sabazijeva dore votive nga Sasa (marr nga V.Paškvalin, 1961)
    -Pllake me pamjen Dionisit Vallzim e gjetur ne fshatin Vrelle Istoge
    -Pllake po ashtu nga Vrella me pamjen Pana i cili i bie rengimit i perciellur nga Dionisi vallzim
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura    
    Ndryshuar pr her t fundit nga fegi II : 14-03-2017 m 10:09

  17. #75
    i/e regjistruar Maska e fegi II
    Antarsuar
    19-10-2012
    Postime
    366
    Faleminderit
    13
    20 falenderime n 18 postime

    Pr: Perndit dhe Perndeshat Ilire

    12 TERRA (TELLUS)
    Terra - "Toka ", e cila sht prmendur edhe si Terra mater, 152
    dhe m von i quajtur dhe Tellus 153 dhe prshkrimet shpesh shfaqet m shkurtim IOMi Caelum, por edhe me Merkurin,
    edhe koncept hyjnizuar dedikuar kultit t tij kryesisht nga klasat m t larta shoqrore, ose nga radht e aristokracis lokale t cilat prfshijn t aediles, si dshmon mbishkrimin prmendur tashm, sht gjetur n fshatin Brazda n fushn e kolonis Scupi. 154
    Kjo hyjni shpesh konsiderohet si mbrojts i disa provincave. 155
    Ajo sht e lidhur ngusht me bujqsin. 156
    Edhe pse ky kult ishte shum i prhapur, n zonn e Dardanis
    gjejm at prsri, por n fushn e Moesies Superioriore ajo dshmoi vetm dy her, dhe kjo s bashku me OIMi Liber pater 157
    Megjithat, n zonn e Ballkanit verior, n Daci, Panoni dhe Dalmaci ky kult ishte shum i prhapur. 158
    Edhe pse ai ishte shum i prhapur n zonn e krahinave te Danubit, megjithat, sht duke e saj karakteristike koncepti teogon t Lindjes.
    Pas t gjitha, ajo dhe dshmit q flasin pr pranin e kulteve orientale jan fokusuar kryesisht, megjithse sporadike, n zonat e kolonis Scupi dhe territoret komunale (Ulpiana, Naissus), ose civitatesperegrinorum.
    Ajo gjithashtu flet prania e dobt t orjetalit ne rajonin Dardanis.


    -Aion dhe Tellus me katr fmij, t cilt mishrojn katr stint. Mozaik nga nj vil romake n Sentinum , 200 - 250 E. Kr. , Munich Glyptotek
    -Altar Terra- Histri Porec

    referencat
    nr. 338; PETROV1t 1975: 142, nr. 40; MIRD1TA 1981: 292, 299; W1SSOWA 1971: 195.
    nr. 490 (49); A. et J. AEL, ILlug., 25, 1986: 1283.; ZO- 134 vkliCaeluen,b.1) .1 . TOVI 1966: 104, nr.50; MS, 11,1985: 6, nr.13.
    A 'CiESzreLYI A
    , n 17,1 , 1911: 44s
    152. HOFER, Roscher's Lacikon, V, 1977, col. 391-392;
    GE c sz 7 T T E I L , -- V , T • • ”>•,, TT WEINSTOCK.TerraMatentf,IX, 1934, col. 791-806; WIS- 156AE, V A ..I 119341m/ *Oct • vt ANRW, 11 1M: 449s_ , SOWA 1971: 192; LATTE 1976:72. 170, 455 S
    1 53.WISSOWA,W^^ 0 „,V,1 977,co1.33 1-345; 157./MS, 1,1976: 52, nr. ,6 i st, 157, nr. 168.
    RE,V A-1, 1934, col. 791-860; H1LD,DAGR, 5/1963:73-83; 158. GESZ1ELW, ANRW, II, 17,1, 1981:447
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura   
    Ndryshuar pr her t fundit nga fegi II : 14-03-2017 m 15:13

Faqja 4 prej 4 FillimFillim ... 234

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •