Close
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 8 prej 8
  1. #1
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    666 falenderime n 474 postime

    Feja e pellazgve ka qen natyralizmi

    Feja e pellazgve ka qen natyralizmi, perndit e tyre ishin personifikime t forcave, q lvizin e veprojn n natyr.




    Feja e Pellazgve


    T gjitha shkrimet e lashtsis na njoftojn se pellazgt ishin nj popull plot ndjenja tepr fetare dhe se gjith mitologjia antike u atribuohet atyre. Ky mendim nuk duhet kundrshtuar.

    Sa pr mendimin e sotm, se pellazgt kan psuar ndikimin fetar t fenikasve dhe t mesopotamasve t tjer pr t krijuar, sipas shmbllimit t hyjnive prgjegjse lindore, Herkulin e tyre, Venusin etj., ne nuk lkundemi t pohojm, se nj mendim i till sht i mundshm vetm pr dijetar, q nuk e ojn botn m tej se mbi tre mij vjet para K. dhe prtej ksaj date ata nuk shohin asgj. Kta dijetar, n fakt, deri n koht e fundit dhe sidomos deri te grmimet e fundit nuk kan br gj tjetr, vese tua vishnin gjithka semitve dhe nuk kan pushuar s cituari si prov ose si pohim pr mbshtetje t thnieve t tyre, Bibln, ndonse teksti i saj nuk prputhej me t dhnat e tyre dhe gjithmon ka qen i nevojshm nj interpretim adekuat. Pr ti pajtuar t dy mitologjit: mitologjin pellazge, greke, etruske ose romake, dhe mitologjin fenikase ose mesopotamase dhe pr ti vn n vendet e tyre, i duhet dhn prparsia konceptimit pellazgjik, q sht vn dy her n origjinn e t gjitha ideve fetare: hern e par sepse populli pellazg sht populli primitiv i Siris, Fenikis, Palestins dhe gjith Lindjes s Azis s Vogl para se t prziheshin me shumert, akadiasit dhe mesopotamasit e tjer pr t br t lindin semitt; dhe hern e dyt, sepse sht pjesa e Ekspedits I t argve, ariasve ose pellazgve, q u shkput nga masa e ksaj Ekspedite, u vendos n Siri dhe nguli rrnj, duke futur n origjin element t fes, mitologjis dhe kultit t veant t hyjnive dhe hyjneshave pellazge, t cilat ishin gjithandej po ato, q nga Kaukazi deri te shtyllat e Herkulit. T pretendosh se Venusi grek sht kopjuar sipas Astartes fenikase, Herkuli grek e ka prejardhjen nga Herkuli i Siris, etj., kur n fakt sht e kundrta, do t thot t japsh prova pr nj njohje t keqe t historis s lasht e sidomos t parahistoris; kjo sht njsoj sikur t pretendohet, po t na lejohet ky imazh, q atia e mitologjis pellazge sht ndrtuar para se t viheshin themelet.

    Sipas mendimit t prgjithshm t lashtsis megjithat duket, se Πελαργοι, argt dhe ariasit parahistorik e pellazgt historik kan qen populli i madh ose raca, q ka pasur ndjenjn fetare m t thell dhe q ka dhn prova t misticizmit m t madh t njohur n lashtsi. HERODOTI ua quan atyre nocionet e para t fuqive hyjnore dhe format elementare t kultit. Feja e pellazgve ka qen natyralizmi, domethn hyjnizimi i dukurive t natyrs, i agjentve fizik, i forcave shkatrrimtare ose organizuese dhe i fuqive t mbinatyrshme. Ata jan krijuesit e ksaj mitologjie t habitshme dhe t mrekullueshme t grekve, etruskve dhe (romakve ose) latinve, t cilt besonin n qenie q ishin njhersh t ndryshme nga njerzit dhe eprore ndaj tyre, t quajtura hyjni e hyjnesha, pasi kto hyjni e hyjnesha ushtronin mbi njerzit si drejtprdrejt, edhe nprmjet dukurive natyrore, nj ndikim favorizues ose dmtues dhe ogurmir ose ogurkeq, q praktikat rituale ose ceremonit e kultit e kishin si rol ta provokonin n rastin e par, dhe ta pengonin ose ta asnjansonin n rastin e dyt. Kulti i pellazgve, q sht trashguar brez pas brezi te grekt, etruskt edhe romakt, q t tria palt pasardhs t drejtprdrejt t tyre, q prbnin po at popull dhe q flisnin po at gjuh: pellazgjishten ose shqipen, ka qen pra, i thjesht dhe aspak trashanik; ata nuk adhuronin as gurin e as drurin; perndit e tyre ishin personifikime t forcave, q lvizin e veprojn n natyr.





    Disa hyjni e hyjnesha t Olimpit



    Do t japim ktu disa shembuj t konceptimit mitologjik t pellazgve lidhur me iden, q ata kishin pr hyjnit q banonin n majn e Olimpit.

    Zeusi

    N shkalln e par t hyjnive pellazgt vinin Zeusin, t cilin latint e quanin Jupiter. Pr t shpjeguar etimologjin e termit Zευς, do t kujtojm se q t lashtt e cilsonin hyjnin bubullues, sepse midis t tjerash, ai ishte perndia i gjmimit. Kuptimi bubullues jepet plotsisht nga pellazgjishtja: Z-s, n greqishten φωνεις dhe q ka eprsin se i prgjigjet plotsisht Zευς=zs. Pra, nuk ka asnj dyshim q: Zευς sht nj shtrmbrim i vogl ose m mir nj evoluim i pellazgjishtes: Zs: gjmues. Pr shpjegimin e termit latin: Jupiter, ai po ashtu jepet nga gjuha e pellazgve: tirrenve ose etruskve: Jupiteri do t thoshte ati yn: ju(ni) piter, ashtu si Junon shnohet nga: ju(na)nn: nana jon, ashtu si Iovi ov Πελαγος ka kuptimin e famshm: mare nostrum = deti yn, latin, i cili n t vrtet sht pellazg ose etrusk, sepse jan kta t fundit q e kan quajtur kshtu: deti jon = mare nostrum = deti yn = ιονιον πελαγος. S fundi Ιων-ες do t thot jon-t = tant. M von Zeusi mori nj personalitet moral dhe u b hyjnia epror, gj q konfirmon shpjegimin ton t etimologjis latine, q kemi dhn m lart. Tradita e bn t lindur nga Saturni dhe Rea. Legjenda mitologjike na e tregon se zbret n tok dhe viziton t vdekshmit; i joshte femrat q i plqenin dhe q pastaj i ngrinte n nderin e hyjnive, si pr shembull, Temis, Tetis, Ceres, Mnemosina, Latona e Junona, q ishte vet shoqja e tij e pavdekshme.

    Kulti i Zeusit ose Jupiterit, q nga solemniteti ia kalonte kultit t do perndie tjetr, ishte i prhapur n gjith Azin e Vogl, n Greqi, Itali dhe n gjith shtrirjen e pafund t bots pellazge. I kushtohej dushku. Atribute t tij ishin skeptri, shqiponja dhe rrufeja. Por njerzimi, duke u nisur nga parimi se asgj nuk sht e pamundur pr perndit, i atribuonte atij edhe nj absurditet: besohej se Zeusi kishte lindur vet Athinn ose Minervn, t ciln e kishte nxjerr, si do ta shohim n pjesn pr kt hyjnesh, nga truri i vet.



    Hera ose Junona



    Sipas legjends Hera ishte bija m e madhe e Kronosit ose Saturnit dhe Reas, lindur n ishullin Samos; por fmijrin e kaloi n ishullin Eubea, deri ditn kur Zeusi vajti ta krkonte pr ta br t fejuarn e tij dhe pr ti dhn sovranitetin, duke e ngritur q t rrinte pran tij n Olimp. Junona, perndesha llrbardh kujdesej shum pr bukurin e vet dhe nuk do ti mungonin adhuruesit, po t kishte dashur; por me gjith tradhtit e shumta t Zeusit, ajo gjithmon i ruajti t shoqit nj besnikri shembullore. Megjithat disa her u revoltua, por m shpesh kto i sillnin ndshkime t ashpra, q e detyronin t nnshtrohej. Hera nuk ia fali kurr trojanit Paris, q paraplqeu Afrditn ose Venusin, kur u b gara e famshme e tri hyjneshave: Hers, Venusit dhe Athins mbi malin Ida pran Ilionit pr t dhn Molln e Sherrit ose μηλον τις εριδος. Kshtu zemrimi i saj, bashk me at t Athins, u knaq vetm kur e gjith raca e trojanve u asgjsua. Hyjnesha greke Ηρα identifikohej me perndeshn e romakve dhe t popujve t tjer t Italis Juno. N fillim Juno ishte kryesisht hyjnesha e drits s hns dhe prandaj quhej Lucina e Lucetia, duke u przier pr kt arsye me Diann ose Αρτεμις.

    Por m pas vetit ose atributet e saj u shtuan dhe Junona u b hyjnesha e drits qiellore prgjithsisht, hyjnesh e qiellit, mbrojtse si te grekt e martess; pr kt arsye e kan mbiquajtur Pronuba. Me emrin Juga ajo ishte mbrojtsja e damave romake, t cilat e mbiquajtn Matrona dhe e nderonin gjat fests s quajtur Matronalia n kalendarin e Marsit. S fundi, e kan mbiquajtur hyjnesha mbretresh, meq ishte e shoqja e Jupiterit, mbretresh e qiellit dhe zonj e Kapitolit. Asaj i kushtoheshin kafsht: lopt dhe nga zogjt patat q rriteshin n Kapitol. Prandaj asaj i bnin fli lop e pata.

  2. #2
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    666 falenderime n 474 postime

    Pr: Feja e pellazgve ka qen natyralizmi, perndit e tyre ishin personifikime t f

    Athina ose Minerva



    Etimologjia e emrit t saj kan mbetur deri m sot mjaft e dyshimt. Sipas Max MLLER, q n kundrshtim me pohimet dhe sigurin e gjith autorve t lashtsis, ka pretenduar se pellazgt nuk kan ekzistuar asnjher, pretendon kt radh q AΘΙΝΑ sht nj fjal greke (?), nj evoluim i sanskritishtes: ahna, q do t thot q flakron, q digjet; por ai nuk jep asnj shpjegim, q t vendos nj raport fardo ndrmjet AΘΙΝΑ dhe ahna. Sipas SCHWARTZ dhe gjuhtarve t tjer, ATHINA sht hyjnesha e vettims, q prsri vjen nga sanskritishtja. S fundi, sipas nj grupi t tret, ATHINA vjen nga rrnja: αιθ, prej nga vjen gjithashtu αιθηρ=eter, ose m mir rrnja: αθ, prej nga vjen fjala ανθος ose αθηρ=lule. Nga ana tjetr, ka gjuhtar q e marrin tipin Aθηναια ose Aθηνιη jo si nj emr, por si nj epitet t Παλλας, dhe e prkthejn shprehjen e Homerit: Παλλας Aθηναι me: Pallas Athinase. Megjithat ne do t shohim m posht, q ky mendim sht i gabuar dhe se Aθηναια, pavarsisht nga mbaresa e saj, q mund ta bj t merret kjo fjal si mbiemr, duke u mbshtetur n pellazgjishten ose shqipen, ajo prsri klasifikohet me emrat, si: beteja, kalaja (fjal shqipe ose pellazge dhe aspak turke ose arabe. Nga pellazgjishtja ose shqipja kjo fjal, ashtu si shum t tjera, ka hyr n prdorim n gjuhn arabe dhe m pas n turqishten dhe n gjith gjuht e tjera t Europs juglindore), murtaja, Athinaja, etj.

    Sido qofshin t gjitha kto shpjegime, e prekin fjaln Aθηνα vetm shum larg dhe nuk japin asnj prkthim etimologjik t prshtatshm t termit. Megjithat, kto jan vetm fjal q jan krkuar me mundim, me qllim q ata, t cilt i kan krijuar, t mund t thon dika, pavarsisht nga fakti q ajo ka thon vlen apo nuk vlen dika, knaq apo nuk knaq nj mendim. Nga ana jon, ne do t japim shpjegimet e mposhtme etimologjike, duke u mbshtetur si zakonisht, n pellazgjishten ose shqipen: Do t themi q n fillim, se nga dialektet shum t lashta greke ne kemi forma t ndryshme t emrit Aθηνα: sipas Homerit, kemi Aθηνι, Aθηναια dhe n jonishten: Aθηναιη (Il. A.200; D, 78,; etj); sipas poetve epik dhe n dialektin jon, jan po ato forma si te Homeri m sipr. N t gjitha mbishkrimet atikase para Eukleidit (430 para K.) dhe madje disa her te autort atikas (sch. Eum. 2888; Aristof. Iππ. ose Kal. 763; Eιρ 271; Oρν. 828, Eεν. Aναβ. 7.3.39 etj. etj.) gjendet vazhdimisht forma: Aθηναια. N t gjitha mbishkrimet atikase pas Euklidit, forma Aθηνα(ι)α= Aθηναα ka dhn formn e shkurtuar dhe prfundimtare: Aθηνα, q mbizotroi ndr t gjith atikasit dhe n greqishten e prbashkt, q quhet κοινη. Pikrisht kjo form e fundit e Aθηναι (gjin. Aθηνας) u b emri i zakonshm i hyjneshs n Athin, qyteti q ishte nn mbrojtjen e veant t saj; po ashtu sht forma e par e pashkurtuar Aθηνα, domethn Aθηνα(ι)α=Athinaja, q sht n prdorim n gjuhn e sotme shqipe; sot n Shqipri thuhet Athinaja, ose fare shkurt Thina.

    M tej, ne kemi n dialektin dor dhe n dialektin eol formn Aθιναα (Alc. 9; Teokr. 28.1) n dorishten: Aθηναια (Teokr. 15,80) dhe s fundi Aθανα te atikasit dhe n dorishten. I kemi cituar gjith ato forma m lart, – dhe ka edhe t tjera, – pr t dal m mir ngjashmria ose m mir identiteti ndrmjet emrit t hyjneshs Athina n dialektet greke dhe prkthimi i saj n pellazgjishten ose shqipen: E THNA; duke e ditur se e ose pellazge i prgjigjen n greqishten dhe latinishten tri zanore t ndryshme: e dhe =α e dhe =e ose ε dhe e dhe =η, sht br evoluimi nga E THNA te A THNA: ajo q duhet ose sht e paracaktuar t lind, t bhet, t prodhohet sipas fatit, ose e destinuar. Dhe ky prkthim na on pa gabim te nj tjetr, jo m pak i goditur, q i prmbys t gjith ata q kan dashur t gjejn nj shpjegim t vlefshm, cilido qoft ai, dhe q nuk e kan arritur dot. N fakt, njihen mir gjith prrallat, legjendat ose gjith mitet prkatse lidhur me lindjen e Athins. Ato jan shum n numr; por m e lashta prej tyre, e cila madje ka sjell lindjen e gjith t tjerave dhe q na e njoftojn HESIODI (Theog. 886), STESIHORI, PINDARI (OL. 235), HOMERI (te Himni pr Athinn; XXVIII, 4 dhe 55) dhe mjaft autor t mvonshm, sht kjo q vijon:

    “Zeusi e prpiu gruan e vet t par, Mητις, personifikimi i urtsis, q ishte edhe shtatzan. I pari i hyjnive e mori kt mas t rnd, sepse mori vesh q pas vajzs, e cila do t lindte nga kjo barr e par, Mητις do t bnte nj djal, m t fort, m t fuqishm se i ati, domethn se vet Zeusi, q do ta rrzonte nga froni dhe do ta bnte ta pranonte, n vend t tij, si kryetar t qiellit. Kur erdhi koha pr lindjen normale t fmijs s zn nga Mητις, Zeusi ndjeu n kokn e vet dhimbje aq t padurueshme, sa Vullkani ose Hφραιστος (disa t tjer thon se Prometeu ose Merkuri, por pa ndonj arsye t shndosh), duke marr nj spat e goditi kaq fort n kok Zeusin, sa doli Athina, krejt e veshur, krejt e armatosur dhe duke lshuar britma t forta gzimi; dhe ja prse gjithmon sht thn se kjo hyjnesh ka lindur nga koka e Jupiterit.

    HOMERI, n Himnin pr Athinn, na e paraqet kt mit me mjeshtri dhe t prsosur, dhe na e prshkruan me imtsi prshtypjen e madhe q u bri t pavdekshmve t Olimpit.

    N tekstin origjinal greqisht ka nj epitet t shpesht pr Athinn: τριτογενης. Pr kuptimin e saj kan marr pr τριτο si pjes e par t fjals s prbr at t τριτων ose t τριτω. Mirpo del se asnjri nga shpjegimet e dhna pr kto dy fjal nuk e knaq me saktsi prkthimin e dy epiteteve t Athins. Kshtu, fjalori i M.A. BAILLY, me t drejt shkruan: ka t ngjar “e lindur nga deti”, ose sipas t lashtve, ”e lindur pran liqenit”. Mirpo ky shpjegim i fundit i t lashtve nuk duhet t lidhet aspak, si e thot fjalori i msiprm, me Athinn, sepse t lashtt nuk e bnin kt gabim, pasi ata e dinin gjuhn pellazge, – me prjashtim t disa t huajve, domethn jo grek, t cilt t arsimuar dhe t rritur me greqishten, e kan shkruar dhe e kan botuar n kt gjuh. Mirpo Τριτο e Τριτογενης dhe τριτογενεια nuk ka asnj lidhje me: τριτων, τριτωνις etj., sepse kjo sht fjala pellazge: ”trut, q do t thot ”truri”, dhe prandaj kompozita “τριτογενης” do t prkthehet si: ”e lindur nga truri”, nj shprehje kjo q prputhet kshtu me kuptimin e dshiruar.

    Sa pr fjaln: Παλλαβ, – αδος edhe ajo gjithashtu vjen nga pellazgjishtja: ”pall-s” = shpiks, me imagjinat, q koncepton, q ka ide… e prejardhur nga folja pall konceptoj. Ende sot n shqipen ndeshet shprehja e zakonshme: t palli tani? = e kuptove? t ra ndr mend tani? Asnj nofk tjetr nuk i shkon m mir Athinas. Louis BENLOEW jep nj konfirmim t pastr pr etimologjin ton t Παλλαβ, kur thot (La Grce avant les Grecs, Bot. i Maisonneuve, Paris 1877, f. 177-78), se grekt kan ndrthurur dhe shkrir n nj vend tipare kaq t ndryshme pr Athinn dhe traditat, t huazuara nga raca t huaja, q lidhen me t dhe kan prftuar tipin e adhuruar t qndrueshmris, kurajs, t aftsis shpikse e prodhuese dhe t pastrtis virgjine, pr t cilat hyjnesha e Athins sht shprehja e gjall ose simbol.

    Kulti i Athinas n Greqi natyrisht shkon n lashtsin m t madhe, prtej prehistoris, me pellazgt dhe hyjnit e tjera t tyre mitologjike. N pjesn m t madhe t qyteteve greke ishin ngritur tempuj dhe organizoheshin festa pr nder t ksaj hyjneshe, q u prkisnin kohve nga m t lashtat dhe q kishin lidhje t ngusht me natyrn dhe atributet e Athinas. Megjithat pikrisht n Athin nderohej m shum hyjnesha, q ktej vinte dhe emri: ”qyteti i Athinas”, t cilin e mban deri m sot, dhe tempujt e ndryshm, q athinasit nuk kan reshtur s ndrtuari pr nder t mbrojtses s tyre t adhuruar, si jan tempulli i vogl i Athins fitimtare, Partenoni, kushtuar Virgjns Athina dhe rindrtuar n epokn e Perikliut mbi themelet e nj tempulli t vjetr shum t lasht, q e shkatrruan perst; Erekteioni, po ashtu shum i lasht, kushtuar Athins mbrojtse dhe rindrtuar n epokn e Lufts s Peloponezit dhe mjaft t tjer. Ka pasur gjithashtu tempuj t Athins n Sirakuz, n Egjin, n Tegje, n Prien, n kepin Sunion, ku ende mund t shihet nga larg kolonada sa her i bihet rrotull ktij kepi., etj.

    Athins i flijoheshin dema dhe mshqerra, ose mzat t marr nga tufat, por kurr dh. Kafsht q i kushtoheshin si t paraplqyera ishin kukuvajka pr syt e saj t mdhenj e t ndritshm; gjarpri, si simbol i hyjnive t ferrit; kndesi pr shpirtin luftarak; strqoka n Athin pr jetgjatsin; simboli i saj ishte ulliri dhe shega.

  3. #3
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    666 falenderime n 474 postime

    Pr: Feja e pellazgve ka qen natyralizmi, perndit e tyre ishin personifikime t f

    Demetra ose Ceres



    Demetra sht nj nga hyjneshat e mdha t Olimpit. Emri i saj (n dorishten: Δαματηρ), sipas nj etimologjie q ather shum t lasht, vjen jo nga greqishtja: γη=tok, por nga pellazgjishtja dhe=δη=δα=tok; dhe po ashtu motr=mater=μητηρ=nn. Kuptimi q i jepnin pellazgt e lasht fjals motr nuk sht aspak ai i nns, por pikrisht ai q i japin ende sot shqiptart mysliman bektashinj t Shqipris s Jugut, kryesisht t Prmetit, kur i drejtohen, me respektin m t madh, do femre, jo doemos t re, por edhe jo fare plak. Pak a shum i prgjigjet – por n rastin ton mungon ideja e mmsis – fjals frnge: ma soeur, kur u drejtohemi fetareve. Kjo ide e veant, q ne ia atribuojm fjals soeur n rastin e cituar m sipr, na shpjegon evoluimin q ka psuar kuptimi i fjals motr n shqipen, e cila nga kuptimi nn, q kishte, ashtu si μητηρ dhe mater, ka ndryshuar n at t soeur. N t dy rastet n fjal, evoluimi ka qen, pra, i kundrt. Fakti q Demetra e kishte prejardhjen e kultit t vet nga popullsit primitive t Thesalis, shum koh para se t bhej shprngulja e fiseve greke n Greqi, tregon se ky kult shkon prapa te besimet natyraliste t pellazgve t lasht. Natyra e dukshme pellazge e ktij kulti provohet nga legjenda e Lykosit, i biri i mbretit Pandion t Athins, q emigroi n vendin e tramelve, t cilve u dha emrin: Likias, pasi kishte hedhur q m par n Meseni nj shklqim t ri mbi misteret e Andanis.



    Apolloni ose Febusi



    APOLLONI, nj hyjni pellazg i mirfillt prqendron n vetvete gjithka, q natyra dhe konceptimi i pellazgve mund t prodhonte t bukur e madhshtore, dhe gjithka q vet raca e tyre mund t krijonte t lart e t mrekullueshme. Ai sht mishrim i drits vezulluese t qiellit t pellazgve t ndryshm t lashtsis, i bukuris s natyrs t ktyre viseve pellazge dhe njkohsisht i prparsive t inteligjencs dhe t ndjenjave t holla t elementit pellazg. Apolloni sht hyjnia i mshirs, i qetsis shpirtrore dhe i harmonis m t bukur. Lindja e tij dhe shfaqja n mitologjin e lasht pellazge prkon me fillimin e ditve m t mira pr botn e epoks dhe me evoluimin gradual t ksaj bote drejt prparimit; Apolloni dhe qytetrimi pellazg ngjisin s bashku kmbt e shkalls s ktij evoluimi, q i on drejt majs, ku qytetrimi pellazg, nj qytetrim i vjetr i nderuar, nuk do t ket m tjetr emr, vese: prehistorik, kretas ose minoik, mikenas, helenik ose grek, etrusk, romak dhe m s fundi, ndonse nn nj tjetr hyjni t re – krishter po aty – t qytetrimit pellazg bizantin.

    ETIMOLOGJIT E FJALS ΑΠΟΛΛΩΝ. Forma m e lasht e emrit Apollon sht forma pellazge Απελλων, prej nga rrjedhin Απολουν dhe Απλων, po ashtu pellazge. Forms s prejardhur t par Απλουν i afrohet emri etrusk: Aplu ose Apulu dhe forma Απελλων sht e afrt me formn oske Apellun me gjith emrat e vjetr grek: Απελλας, Απελλης, Απελλις, Απελλικoς etj. Duke u mbshtetur n format etruske Aplu dhe Apulu e n oskishten Apellun, ne mundemi nga ana jon, q me ndihmn e shqipes t japim etimologji shum m t pranueshme, se ato t dhna q nga Platoni n Kratilin e tij e deri te t dhnat e ndryshme t shumta t dijetarve t sotm, q duket se nuk kan bashkuar gjith mendimet e paanshme.

    Etimologjit q ne propozojm, pra mbi bazn e Aplu, Apulu, Apellun dhe Απολλων kan kuptimin: q bn t lind ylli, pa dyshim, sht fjala pr yllin e mirfillt, Diellin; q bn t agoj ylli ose m mir akoma: ap udhn = q hap rrugn ose dielli paraardhs. Pr kt arsye, pa dyshim, grekt e shnonin Delosin, ku ishte tempulli m me emr i Apollonit, si ”ishulli i diellit linds” ose “η νισος του ανατελλοντος ηλιου.” Fakti q ishte hyjnia Dielli, hyjnia i drits i sillte atij, n fakt, kt cilsi si Paraardhs ose Προδρομος, sepse n t vrtet dhe praktikisht ai q sjell dritn dhe, me m shum arsye, ai q e krijon vet sht “ndrion”, ai q u hap rrugn gjith t tjerve, n t gjitha degzimet e veprimtaris njerzore: artet, letrat, muzika etj. Q ktej fare mir mund t paraqitet hipoteza se Apullen pr Apudhn do t thot etimologjikisht pikrisht: udhndriues: ai q hap rrugn, paraardhsi barts i drits. Pr m tepr, a nuk paraqitet ai duke drejtuar nj koi katrshe, me rreze mbi kok dhe me Aurorn prpara, bijn e tij?

    Atributet e Apollonit. Apolloni sht shpiksi i lirs, λυρα ose i kitars, κιθαρα, dhe hyjnia i muziks e poezis, cilsi ose atribute q e bjn simbol ose personifikim t harmonis universale dhe q i japin nj fuqi t re qytetruese. Ai njihet mir si kitarist dhe n veanti si kreu i muziks prgjithsisht, dhe me kt cilsi kryesonte korin e Muzave; s fundi, ai ishte hyjnia i konkurseve poetike e muzikore, q kan luajtur nj rol shum t madh civilizues te grekt. Por ndonse ai ishte hyjni, Apolloni kishte megjithat nj cen: ishte xheloz dhe hakmarrs; si hyjnia i veant i kitars ai kishte nj antipati t madhe kundr veglave t tjera muzikore; ai e ropi t shkretin Marsias sepse ai guxoi, duke i rn fyellit, t konkurronte at, Apollonin, duke i rn lirs, dhe vesht e t gjorit Midas, mbretit t frigasve, i ktheu n vesh gomari, sepse ky i fundit, duke paraplqyer fyellin ndaj lirs ose kitars, e shpalli Marsiasin fitimtar t konkurrimit. Megjithat kjo fyerje, q i bri Apolloni fyellit, u la dhe u ndreq n Delf, sepse argsi Sakadas me an t nj kompozimi t prshtatshm e bri t fitonte nj mim n Lojrat pitike, dhe e bri q ta pranonin gjith grekt dhe qyteti i Delfit. Si rrjedhim i mimit t marr, q nga ajo koh Apolloni pushoi s pasuri antipati pr fyellin dhe nuk i ndiqte m ata q i binin. Ai madje u b mbrojts i gjith sistemeve t veglave muzikore, q ndihmonin t gjitha pr madhshtin dhe shklqimin e festave t tij, si dhe frymzues i poezis, q ishte e pandashme nga muzika. Po ashtu Delosi dhe Delfi, qendrat kryesore t kultit t Apollonit u bn shkolla t vrteta t artit lirik.

    Me cilsin e perndis s hyjnizimit, Apolloni nxiste gjith frymzimin profetik dhe pr nder t tij u ngritn shum tempuj dhe orakuj. Besimtart vinin pr t marr predikimet e pitoniseve. N disa raste orakujt thoshin gjra t vshtira, t pakuptueshme ose me dy kuptime; natyrisht, me gjith namin se kishin dijeni dhe prvoj, priftreshat q i shqiptonin, nuk mund t parashikonin t ardhmen.

    Ndr shembujt e fatthnave t orakujve me dy kuptime dhe q t onin n gabime po citojm nj thnie, e cila prkthehet kshtu: ”Krezi, duke kaprcyer Halisin, do t shkatrroj nj perandori t madhe”. Meq ne jemi t bindur se kjo fatthn nuk iu komunikua mbretit Krez greqisht, ashtu si na e njofton Herodoti, por m tepr pellazgjisht, si duhej ta thoshte vet orakulli, ka gjithnj nj kuptim t dyfisht. Krezi, pa marr mundimin ta rilexonte e t thellohej n tekst, mori prshtypjen e par, domethn se duke kaprcyer Halisin, ai do ta shkatrronte Perandorin e madhe Perse. Por kur u shpartallua plotsisht dhe e kapn rob, ai u ankua kundr orakullit; ather t drguarit q u nisn pr t krkuar shpjegime nga pitonisa, kur u kthyen i kshilluan Krezit q t mos kapej me orakullin, por me vetveten, sepse orakulli, i than ata, t kishte paralajmruar mir, duke t thn: ”Krezi, duke kaprcyer Halisin, do t shkatrroj perandori t madhe, domethn perandorin e vet”.

    ATRIBUTET DHE SIMBOLET E APOLLONIT. Lira, harku, shigjetat, kmbjet, dielli dhe dhuntia e parashikimit ose e njohjes s t ardhmes jan atributet m t zakonshme dhe m karakteristike t Apollonit. Si simbole t Apollonit jan prdorur, midis t tjerave: lauri dhe hurma; ndrsa midis kafshve: mjellma, kndesi, miu dhe gjarpri. Gjith atributet q do t citojm dhe shum t tjera, q grekt i vishnin Apollonit dhe kryesisht aftsin pr t parathn t ardhmen, i bnin tempujt e tij qendra t mdha fetare dhe n veanti Delfin, i cili u b metropoli fetar i gjith Greqis dhe kryeqyteti politik i gjith qyteteve t lira dhe gjith shteteve greke, q drgonin delegat n Asamblen Amfiktionike, e cila mblidhej pran shenjtores.

    Edhe barbart drgonin n Delf dhurata e flijime me vler t madhe, gj q provon se ndonse ata nuk cilsoheshin helen, prsri ishin t po asaj race dhe kishin po ato zakone e po at gjuh strgjyshore si ata, domethn pellazge. Pr m tepr, ne e quajm me vend t themi ktu, se Apolloni ishte nj hyjni dor i mirfillt, hyjnia i racs, domethn i popullit doras e si rrjedhim, i racs pellazge. Ky kult u ishte transmetuar nga pellazgt, kur ende ishin n Thesali dhe n at koh dort emigruan nga Thesalia, nga Hestreotida dhe Focida pr t shkuar n Peloponez, ku ndrtuan tempujt e Delfit dhe u prhapn n kt gadishull.

    KULTI I APOLLONIT TE LATINT. Kulti i Apollonit, q ishte i panjohur n Rom n koht shum t lashta, hyri kur romakt ran n kontakt me grekt e Italis s Jugut, ose me at q quhej Greqia e Madhe. ndonse quheshin gjithnj grek, popullsia e ktij rajoni italian ishte n t vrtet, q nga lashtsia m e madhe, pellazg t degs dore. Sipas Tit Livit, romakt kan hyr n marrdhnie me Delfin mjaft hert. Kamili u kshillua me Pitin e Delfit gjat rrethimit t VEIES, qytet etrusk, dhe pasi e mori m 395 para K., i dhuroi tempullit t Apolonit nj t dhjetn e pres s lufts. N epokn e Dekarkis, n Rom kishte nj tempull t ngritur pr nder t Apollonit pr shkak t nj zie; kshtu, si duket, pr kt arsye Tit Livi e quan hyjnin q adhurohej aty: Apollon Mjeku. Q nga koha e Augustit Apolloni zuri vend n Kapitol, pran Zeusit, dhe mbeti atje deri n fund t fes pagane hyjnia m i nderuar i Roms.

    Kulti i veant q Augusti i kushtoi Apollonit vinte pr shkak t fitores q korri pran tempullit t tij n Akcium, n vitin 31 para K., fitore q i dha gjith pushtetin mbi gjith perandorin e pafund t njohur.

    Shkputur nga libri: ” Enigma nga pellazgt te shqiptart ” Robert d’Angely

  4. #4
    Kunja_01 Maska e Duke_Of_Arberia
    Antarsuar
    02-08-2003
    Vendndodhja
    overal, ne levizje.
    Postime
    1,828
    Faleminderit
    16
    57 falenderime n 52 postime

    Pr: Feja e pellazgve ka qen natyralizmi

    Pak a shume ne te njejtat rryma, jane edhe hulumtimet e historianit francez me origjine shqiptare Mathieu Aref!
    Madje ne etimologjine e perendive, ai e lidh Zeusin me dheun. Pa e kontestuar aspak Mathieu, ka nje koiidence ketu, teksa do te hasim ne veri te shqiperise zona ku njerezit betohen per ate Dhe!

    E rendesishme, ndryshe ngase na eshte mesuar dhe trumbetohet, te paret tane kane qene pagan e jo te krishtere!

    PS: Interesante burimet qe ke sjellur...
    Trimi mir me shok shum!!!!!!

  5. #5
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    24-04-2009
    Postime
    1,470
    Faleminderit
    169
    180 falenderime n 148 postime

    Pr: Feja e pellazgve ka qen natyralizmi

    Citim Postuar m par nga Duke_Of_Arberia Lexo Postimin
    Pak a shume ne te njejtat rryma, jane edhe hulumtimet e historianit francez me origjine shqiptare Mathieu Aref!
    Madje ne etimologjine e perendive, ai e lidh Zeusin me dheun. Pa e kontestuar aspak Mathieu, ka nje koiidence ketu, teksa do te hasim ne veri te shqiperise zona ku njerezit betohen per ate Dhe!

    E rendesishme, ndryshe ngase na eshte mesuar dhe trumbetohet, te paret tane kane qene pagan e jo te krishtere!

    PS: Interesante burimet qe ke sjellur...
    O Duke,perpara se te vinte MESSIJA nuk e kemi patur mundesine te ishim te Krishtere,apo jo,pastaj me Ardhejen e MESSISE e pranuam permes predikimeve te SHEN PALIT APOSTULL morem edhe KRISHTERIMIN<mandej sipas Shen Palit qe e thote vete ne letrat e tij citim>kalova neper ILIRIK dhe aty predikova Lajmin e Mire...Per te qene i sakt dhe i thjesht ne te njejten kohe,duhet te shtoj me kete rast se Iliret e pranuan Krishterimin perpara Rromakeve,E per shkrimet e Darius,jane akademike.

  6. Anetart m posht kan falenderuar dielli1 pr postimin:

    mesia4ever (21-09-2015)

  7. #6
    Kunja_01 Maska e Duke_Of_Arberia
    Antarsuar
    02-08-2003
    Vendndodhja
    overal, ne levizje.
    Postime
    1,828
    Faleminderit
    16
    57 falenderime n 52 postime

    Pr: Feja e pellazgve ka qen natyralizmi

    Citim Postuar m par nga dielli1 Lexo Postimin
    O Duke,perpara se te vinte MESSIJA nuk e kemi patur mundesine te ishim te Krishtere,apo jo,pastaj me Ardhejen e MESSISE e pranuam permes predikimeve te SHEN PALIT APOSTULL morem edhe KRISHTERIMIN<mandej sipas Shen Palit qe e thote vete ne letrat e tij citim>kalova neper ILIRIK dhe aty predikova Lajmin e Mire...Per te qene i sakt dhe i thjesht ne te njejten kohe,duhet te shtoj me kete rast se Iliret e pranuan Krishterimin perpara Rromakeve,E per shkrimet e Darius,jane akademike.
    Nuk eshte se po kerkoj te bej kronologjine e konvertimeve shqiptare. Por vula qe i kemi vene vetes se zanafillen e kemi nga krishterimi, nuk eshte e sakte..
    Trimi mir me shok shum!!!!!!

  8. #7
    i/e regjistruar Maska e Akuamarini
    Antarsuar
    19-02-2015
    Postime
    598
    Faleminderit
    31
    54 falenderime n 51 postime

    Pr: Feja e pellazgve ka qen natyralizmi


  9. #8
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    14-09-2014
    Postime
    779
    Faleminderit
    2
    27 falenderime n 27 postime

    Pr: Feja e pellazgve ka qen natyralizmi

    Ata shihnin natyren dhe flinin gjume tamam sikur nje filozof i nginjur me dituri te larte; te tjerat u erdhen nga jashte; me fe; me arme; me te tera

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •