Close
Faqja 1 prej 7 123 ... FunditFundit
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 20 prej 124
  1. #1
    i/e regjistruar Maska e Xhemis
    Antarsuar
    17-11-2003
    Vendndodhja
    Iliri
    Postime
    1,373
    Faleminderit
    2
    69 falenderime n 56 postime

    Shqiptart n perandorin osmane

    SHQIPTART N PERANDORIN OSMANE


    Hajro Limaj
    N dhjetorin e vitit 1994, kur u akreditova atashe Ushtarak ne Republikn e Turqis dhe fillova takimet zyrtare me ministrin e Mbrojtjes, Shefin e Shtatmadhoris e shume personalitete te tjera shtetrore dhe politike te vendit gjeta nj mikpritje dhe przemrsi qe nuk e kisha hasur ne shume vende te tjera te Evrops qe kisha qene me pare. Ket przemrsi e ndieja edhe me qytetaret e thjeshte te Turqis ne Ankara, Stamboll, Bursa, Izmir, e kudo qe un ndodhesha me detyre. Sapo msonin qe isha atashe ushtarak i Arnavutlluk-ut (Shqipris), ata shprehnin nj respekt dhe nj mirsjellje te veant. E gjith kjo lidhej me autoritetin, dinjitetin, trimrit, besnikrit dhe humanizmin qe kishin treguar shqiptaret nga periudha Osmane e deri ne ditt e sotme. Kur trajtonim marrdhniet e dy vendeve tona te gjith autoritetet i referoheshin menjher historis se largt, te mesme dhe te sotme te shqiptareve, vlerave te tyre ne periudhn Osmane dhe ne periudhn e shtetit moderne te Turqis. Shqiptaret kane drejtuar perandorin Osmane dhe shtetin turk. Edhe tani, ne vendet kryesore te Turqis jane shqiptaret, niprit dhe mbesat e tyre, shpreheshin ata me knaqsi. Dhe ky realitet mua me shoqroi ne do ministri, ne do prefekture, bashki e komande ushtarake. Por, ne kt shkrim do te ndalem me shume per rolin e shqiptareve ne Perandorin Osmane.

    Perandoria Osmane jetoi 560 vjet, deri ne vitet 1922 ne tre kontinente: Azi, Evrop dhe Afrike. Te gjith historianet e huaj dhe turq, te cilt kane studiuar historin e Perandorise Osmane, pohojn se: Kryeministrat (kryeveziret ose sadrazamet), ministrat (veziret) dhe pashallart (gjeneralt) e komandantet ushtarake me te vlefshm kane qene me origjine shqiptare. Dhe kt prfundim e vrteton numri shume i madh i kryevezireve shqiptare ose me rrnj shqiptare qe administruan perandorin Osmane deri ne vitet 1922. Kshtu, Koxha Sinan Pasha ne periudhn 1580-1596 ka qene pese here Kryeministr: 1580-1582, 1586-1591, 1593-1595, 4 muaj me 1595 dhe 4 muaj ne vitin 1596. Nen drejtimin e tij u pushtua Jemeni.

    Ahmet Pash Dukagjini ka qene Kryeministr per 2 muaj e 17 dite ne vitin 1517. Rridhte nga nj familje shqiptare e Leke Dukagjinit.

    Ajaz Ahmet Pasha lindur ne Vlore, me origjine jenieri dhe ka qene Kryeministr ne vitet 1536-1539.

    Lutfi Pasha nga Vlora, martuar me motrn e Sulltan Kanun Sylejmanit kreu detyrn e Kryeministrit per 1 vit e 9 muaj ne vitet 1539-1541.

    Kara Ahmet Pasha, Kryeministr 1 vit, 11 muaj e 23 dite ne vitet 1553-1555.

    Semiz Ahmet Pasha, dy here Kryeministr ne vitet 1579-1580.

    Ferhat Pasha, dy here Kryeministr; ne vitet 1591-1592 dhe 4 muaj e 19 dite ne vitin 1595.

    Merre Husein Pasha ishte Kryeministr per 2 vjet 2 muaj dhe 13 dite ne vitet 1601-1603. Ai ka shrbyer edhe si prefekt, vali ne Egjipt.

    Tabani Jasse Mehmet Pasha ishte Kryeministr ne vitet 1632-1637.

    Kujuxhu Murat Pasha ka qen 4 vjet, 7 muaj e 25 dite Kryeministr ne periudhn 1606-1611.
    Pastaj vazhduan Nusuh Pasha ne vitet 1611-1614,
    Ohrili Hysein Pasha ne vitin 1621,
    Xixhan-Kapuxhubashi Sulltanazde Mehmet Pasha ne vitin 1602-1646,
    Kara Mustafa Pasha dy here ne vitet 1649-1650 dhe ne vitin 1655,
    Torhonxhu Mustafa Pasha ne vitet 1652-1653, i cili u dnua me varje ne litar, rridhte nga nj familje matjane,
    Zurnazen Mustafa Pasha shrbeu si Kryeministr vetm 4 ore ne vitin 1656,
    Qypryly Mehmet Pasha 5 vjet Kryeministr n periudhn 1578-1661. Ishte me origjine nga Roshniku i Beratit,
    Qypryly Ahmet Mustafa Pasha, djali i madh i Mehmet Pashes ishte 15 vjet Kryeministr. Ne vitin 1659 u gradua vezir dhe marshall, Qypryly Fazell Mustafa Pasha shrbeu 2 vjet e 3 muaj Kryeministr.
    Biri i dyte i Mehmet Pashs dhe vllai i Ahmet Mustafa Pashes,
    Arabaxhi Ali Pasha ne vitet 1691-1692,
    Amxhazade Husein Pasha, nga familja e Mehmet Pashe Qyprylyse qndroi 4 vjet e 11 muaj ne periudhn 1797-1802,
    Dalltaban Mustafa Pasha, lindur ne Manastir Kryeministr ne vitet 1702-1703,
    Qypryly Numan Pasha 2 muaj e 2 dite ne vitin ne 1710,
    Haxhi Halil Pasha lindur ne Elbasan nj vit ne voton 1716,
    Ivaz-zade Halil Pasha ne vitin 1770, Memish Pasha 1 muaj e 9 dite ne vitin 1808-1809,
    Gjiritli Mustafa Nail Pasha nga Policani Kosturit te Kors ka qen tre here Kryeministr ne vitin 1853, 184 dhe 1857,
    Mehmet Ferit Pashe Vlora shrbeu si Kryeministr gjate viteve 1902-1908, besnik i Sulltan Abdylhamitit te Dyte.
    Mehmet Ferit Pashe Vlora ka lindur ne Janine ne vitin 1852, ishte biri i Mustafa Pashe Vlors Ferit Pashe Vlora nga babi ishte strnipi i admiralit Sinana Pashes dhe nga nena vinte prej familjes se Ali Pash Tepelens,
    Misairli Sait Halim Pasha, nipi i Mehmet Ali Pashe Kavalles shrbeu ne vitet 1913-1917,
    Ahmet Izet Pasha shrbeu si sadrazam-Kryeministr 25 dite ne vitin 1918,
    Damat Ferit Pasha, Kryeministri i fundit i perandoris Osmane, tradhtoi luftn lirimtare te Ataturkut.
    Meliki Mansur-Hain Ahmet Pasha, ushtarak i zoti, punoi si Kryeministr ne vitet 1523-1524,
    Gjedik Ahmet Pasha ne vitin 1475 u emrua Kryeministr per 4 vjet,
    Rystem Pasha ne vitin 1554 u emrua Kryeministr per 14 vjet derisa vdiq,
    Ibrahim Pasha shrbeu 13 vjet Kryeministr.

    Kryeministrat e familjes Qypryly qe sunduan afro 100 vjet ne shekullin e XVII, perandorin Osmane e shptuan nga nj rrzim total, shtetit i dhan gjak. Pushteti i Qyprylynjve ka qene me i forte dhe me efikas nga autoriteti i sulltanve te asaj kohe. Pashallart, gjeneralt e bess fisnike shqiptare shptuan edhe kryet e sulltanve.

    Eshte interesant te prmendet se shqiptaret qe kishin marre nj kulture humanitare islame ne shtetin Osman, nuk ishin egoiste.

    Sami Frashri per kt shkruan: Shqiptaret kane shrbyer me shume per boten e jo per veten e tyre.

    Perandori i Francs Napoleon Bonoparti ne vitin 1798 u nis te pushtonte edhe Egjiptin. Osmanllinjt drguan nj ushtri te prber prej ushtareve te zgjedhur shqiptare. Kt ushtri e komandonin shqiptart Tahir Pasha dhe Mehmet Aliu. Pasi theu Bonopartin, kapiteni Mehmet Ali u vendos ne Egjipt. Ne vitin 1801 u gradua pasha, gjeneral dhe ne 1805 mori ne dore pushtetin lokal te Egjiptit. Mehmet Alia Pasha u shtri deri ne Sudan. Me pas nnshtroi edhe feudalet e Arabis qe prbenin nj problem per Perandorin Osmane. Me dinastin e Mehmet Ali Pashs, krahas arabishtes dhe turqishtes, flitej shqipja. Ne Aleksandri atij i eshte ngritur statuja prej bronzi. Dinastia e ksaj familjeje ne Egjipt vazhdoi deri ne vitet 1956. Per rolin dhe vlerat e shqiptareve shefi Shtatmadhoris Turke, marshalli Fevzi Cakmak shkruante: Me qindra burra shteti shqiptare jane dalluar ne historin Osmane. Shume nga ata kishin zn edhe pozita te larta, te rndsishme si kryeministra (sadrazame). Turqit dhe shqiptaret, ne betejat qe kane fituar bashkrisht kane pajtuar interesat e tyre te prbashkta, jane bere vllezr te vrtet.

    Ndrsa studiuesi gjerman prof. dr. Herman Gros ne librin Ekonomia Ballkanike shkruan se Shqiptaret gjate pese shekujve qe kane bashkjetuar me turqit osmanlinj, ne saje te aftsis se adaptimit dhe te talenteve te tyre si npuns, kishin zn shkallet me te larta ne Qeverin e Stambollit dhe kishin role te rndsishme per perandorin. Mirpo nga ana tjetr, fiset shqiptare jetonin te lira e te pa varura ne male te Shqipris.

    Shume shqiptare duke mos e njohur gjuhen turke pyesin me dyshim se, perse turqit shqiptaret i quajn arnavut dhe Shqiprin Arnavutlluk. Fjala arnaut vjen nga arabishtja, arna-vut, qe do te thot trim, i cili nuk di te kthehet mbrapa. Osmanllinjt ne lufte me perst, batalionet (tabort) e skalionit te pare te i zgjidhnin jenier trima, qe edhe pse shikonin rrezikun e vdekjes, msynin vetm prpara. Ata kryesisht zgjidheshin shqiptare dhe per kt arsye shqiptareve u vendosen emrtimin arnavut dhe Shqipris Arnavutluk. Trimrin e shqiptareve e shpreh edhe historiani Mehmet Tefik, i cili shkruan: Bashksin Otomane e kane siguruar dy krah: turqit ne Lindje (Anadoll) dhe shqiptaret ne Perndim (Ballkan)...

    Por shqiptaret, ne perandorin Osmane krahas personaliteteve qeveritare dhe ushtarake, kane bere emr edhe ne administrate, drejtsi, arsim, kulture, arkitekture, arte etj. Ne radht e para te ktyre personaliteteve jane shume figura te rndsishme te Rilindjes tone Kombtare, veprimtaria e te cilve, sidomos e Hasan Tahsinit, rektori i pare i universitetit te Stambollit, Sami Frashrit etj, ishin me rrezatim te theksuar per kulturn e tere Perandoris Osmane, prfshire edhe Shqiprin e asaj kohe.
    Sami Frashri hartoi fjalort dhe enciklopedit monumentale si: Fjalori Frngjisht-Turqisht, Fjalori Turqisht, Enciklopedi Historike-Gjeografike ne 6 vllime etj, duke i shrbyer arsimit, edukimit dhe kulturs turke-osmane shume me tepr se sa nj intelektual turk.
    Abdyl Frashri, 10 vjet deputet ne Parlamentin e pare perandorak, 1877-1878,
    Abedin Dino nj nga valinjt e shquar,
    Ismail Qemali sekretar i prgjithshm i Ministris se Jashtme, vali ne Siri, deputet ne Parlamentin osman ne vitet 1908-1912,
    Vaso Pash Shkodrani, vali i prgjithshmen i Libanit. Himni Kombtar i Turqis se sotme autor ka shqiptarin Mehmet Akif. Shume personalitete te Turqis moderne te formuar nga Mustafa Qemal Ataturku me 23 prill 1920 jane me origjine shqiptare. Marrdhniet e reja miqsore turke-shqiptare, ne mnyr te veante, hodhn themele te forta me 1920, kur lindi Turqia e re dhe qeveria e Tiranes e dale nga Kongresi i Lushnjs ne 28-31 janar 1920 akordoi marrdhnie miqsore, ushtarake e kulturore me qeverin e Ankaras. Per kt riafrim te Turqis deputetet greke te Evrops shtruan pyetjen: ǒkrkon Mustafa Qemal Ataturku ne Shqipri? Apo mos ka qellim te krijoje nj Turqi te vogl ne perndim te Ballkanit?

    Ndrsa Presidenti dhe Mareshali Turqis Ataturk m 1 mars 1921 ne Asamblen Kombtare te Turqis sqaroi se Me popullin shqiptar kemi bashkjetuar si vllezr disa shekuj. Prandaj kt shtet e komb vlla do ta ndihmojm sa te mundim dhe sa te ket nevoje. Dhe kjo filozofi bashkpunimi u rigjallrua me kalimin e Shqipris ne sistemin Demokratik te viteve 1991, e cila mund te trajtohet ne nj shkrim tjetr.

    * Ish-atashe ushtarak n Republikn e Turqis

    Marr nga faqja: http://www.gazetametropol.com/tekst.php?idt=57433
    Celesi i Parajses:Ska hyjni tjeter pervec Zotit, dhe se Jezusi dhe Muhamedi a.s jane profetet e Tij.

  2. #2
    i/e regjistruar Maska e Xhemis
    Antarsuar
    17-11-2003
    Vendndodhja
    Iliri
    Postime
    1,373
    Faleminderit
    2
    69 falenderime n 56 postime

    Pr: Shqiptart n perandorin osmane

    39 kryeministrat shqiptar t perandoris osmane?




    Trojet shqiptare, pas vdekjes s Sknderbeut, ran trsisht nn pushtimin osman, me prjashtim t disa zonave autonome n bregdet dhe malsi dhe viti 1506 njihet si viti i ktij pushtimi trsor.

    Ashtu si n Rom edhe n Bizant, regjimi ushtarak u jepte mundsi ushtarakve m t zot t qeverisnin perandorin. Shqiptart, ashtu si n perandorit e tjera, jan dalluar pr forcn e krahut dhe t mendjes, edhe n perandorin osmane.

    Ata e qeverisn me shekuj, duke i dhn asaj nj pushtet t fort dhe lavdi. Pa frik mund t themi se perandorin osmane e krijuan shqiptart sepse ata pushtuan t gjitha territoret q hyn nn perandori, dhe i qeverisn ato gjat gjith ekzistencs s saj. Ka nj numr t madh kryeministrash dhe strategsh t perandoris. Si kryeministrat e par me origjin shqiptare flitet se kan qen Bajazit Pasha dhe Isak Pasha, por t dhnat m t sakta jan pr Gjedik Ahmet Pashn.

    1 – Gjedik Ahmet Pasha

    Kryeministr i perandoris me origjin shqiptare. Ai ka qen kryeministr n vitet 1475-1479. Gjat kohs s qeverisjes s tij me an t flots ushtarake, arriti t pushtoj pjesn m t madhe t Krimes, e cila bllokoi rrugn tregtare t Evrops pr n lindje. Arriti q t fitoj luftn kundr Venedikut, duke i imponuar nj marrveshje paqeje t favorshme, sipas s cils Venediku do u kalonte osmanve t gjitha ishujt e Egjeut, prve Krets dhe Korfuzit dhe do i paguante tribute vjetore perandoris. N 1478 ushtrit osmane ndrmorn ekspedita plakitse n territoret austriake. Ai nuk pranoi t merrte pjes n pushtimin e Shkodrs, dhe pr kt u shkarkua nga posti i kryeministrit. Kryeministrat kishin meritn pr sukseset ushtarake, sepse ata ishin komandant t operacioneve ushtarake dhe prgjigjeshin me kok para sulltanit n rast dshtimesh.

    2 – Daut Pasha

    Sipas Sami Frashrit, sht me origjin shqiptare, i marr rob nga sulltani kur ishte fmij. N saje t aftsive dhe talentit t tij t lindur, n kohn e sulltanit Mehmed II u b bejlerbe i Rumelis dhe Anadollit. N vitin 1483, n kohn e Sulltan Bajazitit, duke qen bejlerbe i Anadollit, kaloi n postin e kryeministrit dhe arriti t drejtoj me sukses punt e rndsishme t shtetit osman. N vitin 1496, u largua nga detyra, dhe pas dy vitesh vdiq.

    3 – Haim Ahmet Pasha

    Kryeministr me origjin shqiptare nga vitet 1496-1514. Gjat qeverisjes s tij nnshtroi Hercegovinn dhe ndrmori disa ekspedita plakitse n Hungari, Austri, Poloni. Edhe pse ishte vendosur paqja me Venedikun, ai ende mbante disa pika strategjike t cilat lakmoheshin nga osmant, prandaj vazhduan luftimet, kryesisht n det.

    Flota osmane korri nj fitore historike n betejn e Leopantos n Korinth, kundr flots s Venedikut me t cilin ishte bashkuar Hungaria, Franca dhe Spanja, t bekuara nga Papati. Fitorja mbi Venedikun nuk solli ndonj plak lufte t madhe, por vetm u futi frikn evropianve q t mos merreshin me osmant, dhe nga ana tjetr, nxori superioritetin e flots osmane kundr flots perndimore. N kt koh, e gjith Azia e vogl u prfshi n shtetin osman. Gjat qeverisjes s tij filloi nj luft e gjat me shahun e Iranit, sepse ai kishte pushtuar Irakun, Armenin, Kurdistanin dhe krkonte edhe Azin e Vogl shtpin e osmanve. Kjo luft mori karakter fetar, sepse iraniant ishin shiit dhe turqit synit. Prfundimisht, Irani u mund n vitin 1514 aq sa Osmant hyn n territoret e vet shtetit t Iranit dhe morn nj pjes t madhe t arks s shtetit. Ai arriti q gjat qeverisjes s tij t mundte Venedikun fuqin mesjetare detare, dhe pas ksaj edhe vet Iranin, i cili kishte m tepr zotrime se sa osmant. Prfundimisht, Azia e vogl, gjat qeverisjes, s tij u b e osmanve, q do t ishte dhe qendra e kombit turk. Pra, shqiptart pushtuan edhe territoret historike ku shtrihet sot kombi turk.

    4 – Ahmet Pash Dukagjini

    Ka qen kryeministr pr nj periudh t shkurtr kohe nga vitet 1514, deri n vitin 1515 dhe rrjedh nga familja e madhe e Dukagjinve. Gjat qeverisjes s Sulltan Selimit, ai ka qen ushtarak i lart me titullin gjeneral, dhe m pas ka qen bejlerbe i Rumelis, pra, qeveritar i Ballkanit, dhe m von u b kryeministr. Dukagjini, gjat kohs s qeverisjes s tij si qeveritar i Egjiptit, synoi pavarsin e ktij vendi nga pushteti i Sulltanit. Ai u rebelua kundr sulltanit, por u mund nga forcat ushtarake, dhe koka e tij e prer iu drgua sulltanit n Stamboll.

    5 – Ibrahim Pasha

    Ishte me origjin nga Butrinti, por ka studiues q thon nga Parga e amris, gjithsesi, ishte shqiptar. Gjat nj ekspedite ushtarake n trojet shqiptare sulltani e mori, dhe e rriti n pallatin e tij s bashku me t birin, Sulejmanin, i cili n 1520, bhet sulltan, dhe shokun e tij t fmijris e bn kryeministr. Pra, ai u rrit me sulltan Sulejmanin e ndritur q ishte nj nga sulltant m t mdhenj t perandoris, ndoshta m i madhi. Ai u edukua dhe mori arsimin e mjaftueshm pr t qen nj ushtarak dhe politikan i zoti. Ka qen kryeministr nga vitet 1523-1536. Ai u martua me motrn e sulltanit, i cili i bri nj dasm madhshtore. Si u b kryeministr, drejtoi fushatat pr pushtimin e Beogradit dhe Rodosit.

    Kshtu, n vitin 1526 ai u vu n krye t nj ushtrie prej 100.000 vetash, dhe u nis kundr Hungaris. N gusht t po atij viti u zhvillua beteja e Mohait ku Hungarezt u mundn dhe, pas ksaj, ushtria osmane mori Budn kryeqytetin e vendit. Kjo betj, n t ciln mori pjes dhe sulltan Sulejmani, ishte nj betej historike, sepse osmant pas ksaj erdhn n kufijt e Evrops qendrore dhe e krcnonin seriozisht at. Beteja e Mohait ishte nj nga betejat m t mdha q kan zhvilluar osmant, por me komandant shqiptar. Po t kihet parasysh q Hungaria bri nj luft 100-vjeare, q nga 1444 kur krkoi ndihmn e Sknderbeut, rndsia e ksaj fitoreje sht historike.

    N vitin 1529 ushtria osmane prej 250.000 ushtarsh, t komanduar nga Ibrahimi, n t ciln merrte pjes dhe vet sulltani, rrethoi Vjenn. Vjena u bombardua ashpr por nuk u dorzua. N dshtimin e ushtris osmane, n marrjen e Vjens, ndikoi negativisht i ftohti me t cilin nuk ishte msuar ushtria osmane, pasi ajo vinte nga nj zon e ngroht. N vitin 1532 ishte kryekomandant i nj lufte tjetr me Austrin por m tepr pr territoret hungareze. N kt luft ai i shkaktoi disfat Austris dhe arriti q prfundimisht t kthente Hungarin n nj provinc t perandoris osmane. N vitin 1534 arriti t pushtonte Azerbajaxhanin dhe zgjeroi m tej territoret e shtetit osman n lindje. Ibrahimi ka nnshkruar dhe Kapitulacionet me Francn, q shum studiues i quajn n disfavor t Turqis prsa i prket ekonomis, sepse tregtart francez ishin t privilegjuar n perandori, por nga ana tjetr kapitulacionet ishin nj marrveshje me Francn kundr armikut t prbashkt, Austris, t ciln donin ta sulmonin njkohsisht. Kshtu, e par n kuadr t politiks s jashtme nuk ishte aspak nj marrveshje e keqe, sepse bnte aleate nj shtet perndimor. Ai arriti t shtypte me arm t gjitha kryengritjet brenda vendit.

    N vitin 1536 vritet n pallatin e Sulltanit aty ku u rrit, por nuk dihet se kush e vrau dhe pr far, megjithse shum historian thon se u vra pr xhelozi, ngaq kishte arritur t kishte sukses. Nuk besoj t ket pasur dor sulltani n vrasjen e tij ashtu si ndodhte rndom tek osmant, sepse ata ishin rritur bashk q fmij, dhe nj sulltan i madh si Sulejmani nuk mund t kishte shpirt kaq t vogl. N histori mbetet nj nga vezirt m t mdhenj t njrit prej sulltanve m t mdhenj t perandoris osmane. Ai ka meritn se arriti t pushtoj Hungarin, e cila kishte 100 vjet q sfidonte osmant, sulmoi Austrin edhe pse s’e pushtoi me at veprim tmerroi Evropn, pushtoi Azerbajxhanin, nnshkroi marrveshje aleance me Francn etj.

    6 – Ajaz Mehmet Pasha

    Qe kryeministr n vitet 1536-1539 pas vdekjes s Ibrahimit. Ishte nga Vlora dhe kishte lindur n Vuno. Hyri n pallatin e Sulltanit me sistemin e devishermes, q ishte marrja e fmijve t krishter n mosh t vogl, dhe edukimi pr shrbimin n ushtri ku m t mirt mbaheshin pr shrbimin n pallatin e sulltanit. N fillimet e karriers s tij ka qen bejlerbej, pra qeveritar i Anadollit dhe i Damaskut. Shtypi kryengritjen e shqiptarit Ahmet Pasha, nj funksionar i lart i shtetit i rebeluar ndaj qeveris qendrore. Mori pjes n betejn e Mohait dhe t Rodosit krahas shqiptarit tjetr q ishte n at koh kryeministr Ibrahm Pashs. N vitin 1536 u b kryeministr, detyr q e mbajti derisa vdiq n 1539. Gjat qeverisjes s tij ai drejtoi fushatn ushtarake kundr Rumanis dhe arriti t pushtoj Rumanin e Mildavin. Midis lumenjve Dniepr dhe Dniestr u krijua nj sanxhak i ri me tokat e pushtuara.

    N vitin 1538 flota osmane mundi n Prevez flotn e tre fuqive t perndimit, at t Karlit t V Habsburg, t Venedikut dhe Papatit. Pas ksaj humbjeje Venediku u detyrua t lshonte disa qytete n Dalmaci dhe t paguante nj tribut vjetor t rnd n favor t osmanve. Ai mori pjes n shtypjen e kryengritjes n vendlindjen e tij, Himar, pasi ishte kryeministr e ndoshta nuk mund t bnte dot ndryshe se i priste kokn sulltani. Kryeministri Ajaz Ahmet Pasha ka meritn se pushtoi Rumanin dhe Moldavin si edhe mundi flotn detare evropiane.

    7 – Lutfi Pasha

    Qeverisi si kryeministr n vitet 1539-1541. Ishte me origjin nga Vlora, nga ku osmant e morn q t vogl. Ai u rrit n pallatin e sulltanit, ku mori t gjith edukimin e nevojshm politiko-ushtarak. Historiant e kohs kan thn se sht “Shqiptar kokfort e inati Ai mori pjes n rrethimin e Vjens n vitin 1529 s bashku me ushtarak t lart shqiptar, dhe kryeministrin po shqiptar. Ka qen bejlerbe i Rumelis, pra i Ballkanit. Ai ka marr pjes n betejn e Otrantos kundr italianve, t cilt edhe u mundn. Pas vdekjes s kryeministrit, shqiptari Ajaz Mehmet Pasha, ai u b kryeministr. Gjat qeverisjes s tij, bri paqe me Venedikun, q ishte tepr e favorshme pr osmant sepse ajo sillte territore, para dhe qetsi. Ai hyri n bisedime pr paqe me Austrin. N luft me arabt mori disa territore t Jemenit, dhe arriti t dal n detin e Kuq. N vitin 1541 u trhoq nga detyra me dshirn e vet, por arsyet nuk dihen. Marrdhniet e tij me sulltanin qen t mira, sepse ai ishte dhndr te sulltani, pasi ishte martuar me motrn e tij.

    8 – Rustem Pasha

    Kryeministr i perandoris me origjin shqiptare, q qeverisi n vitet 1544-1552 dhe pr her t dyt, n vitet 1555-1560 pas vdekjes s Kara Ahmet Pashs, pra ai qeverisi perandorin pr 13 vjet. Ai arriti t fus n perandori disa vise t Jemenit. N qeverisjen e tij u pushtua Tripoli n Libi, pasi theu flotn spanjolle, q mbante nj pjes t madhe t Afriks Veriore. Ai organizoi e drejtoi nj luft t dyt kundr shahut t Iranit n vitin 1548 e cila do t prfundonte me disfat pr Iranin dhe marrveshjen e paqes do e nnshkruante nj shqiptar tjetr, Kara Ahmet Pasha.

    9 – Kara Ahmet Pasha

    At e morn t vogl nga trojet shqiptare dhe e rritn n pallatin e sulltanit, ku mori dhe edukimin e nevojshm pr t qen nj qeveritar dhe ushtarak i zoti. Sulltani i dha t motrn pr grua, ashtu si bnin shpesh sulltant me figura t mdha e t forta t shtetit. Gjat karriers s tij ka qen bejlerbej i Rumelis, me kt emr quheshin zotrimet osmane n Ballkan. N 1526 mori pjes n betejn e Mohait kundr Hungaris. Gjat kohs q ishte kryeministr, n vitet 1553-1555, u ngarkua t merrej vesh me shahun e Iranit dhe nnshkroi me t nj marrveshje paqeje, sipas s cils Iraku mbeti nn sundimin osman, Gruzia dhe Armenia u ndan m dysh, ndrsa Azerbajxhani kaloi nn sundimin e shahut t Iranit. Marrveshja e paqes ishte e favorshme se perandoria doli n gjirin Persik, pra ishte nj tjetr shqiptar pas atij q e nxori perandorin n detin e Kuq, q i dha gjirin Persik shtetit osman. Me flotn osmane u kryen edhe disa pushtime n Afrikn Veriore. N 1555 i pren kokn, edhe pse qe dhndrr i sulltanit, arsyet se prse nuk dihen.Megjithse qeverisi pr nj koh t shkurtr ai arriti q t’i jap perandoris gjirin Persik dhe nj pjes t Afriks Veriore.

    10 – Semiz Ahmet Pasha

    Ishte kryeministr me origjin shqiptare gjat viteve 1579-1580 pra, pr nj koh t shkurtr, ku nuk jan shnuar shum ngjarje t rndsishme. Prpara se t bhej kryeministr ishte bejlerbe i Rumelis. Ai mori pr grua t bijn e ish-kryeministrit Rustem Pasha.

    11 – Koxha Sinan Pasha (1506-1596)

    Ka qen kryeministr i perandoris 5 her n vitet 1580-1582; 1584-1585; 1589-1591; n 1593; 1595-1596. Ka lindur n Topjan t Lums, pra ishte shqiptar dhe u rrit n pallatin e sulltanit. Gjat kariers s tij ka shrbyer si qeveritar n Tripoli t Libis dhe n Damask t Siris. Ai ka meritn q nnshtroi prfundimisht Jemenin t cilin pjesrisht e kishin nnshkruar dy shqiptar t tjer. Me pushtimin e Jemenit perandoria doli n detin Arabik.N vitin 1580 drejto vet fushatn ushtarake kundr Persis dhe Hungaris, edhe pse ishte n mosh t thyer. Ai mori pjes edhe n nj luft tjetr kundr Austris, e cila prfundoi me marrveshje paqeje, por pas vdekjes s tij. Vendlindjes s tij, Lums, i lehtsoi taksat dhe detyrimet, gjithashtu ngriti n Kaanik nj kshtjell dhe nj xhami.

    12 – Ferad Pasha

    Edhe ai si kryeministrat e tjer shqiptar u rrit n pallatin e sulltanit ku mori edukimin e nevojshm. Gjat karriers s tij qeverisi Rumelin, si bejlerbe. Qe kryeministr gjat viteve 1591-1592 dhe n vitin 1595. Ka marr pjes n luft kundr Austris e cila n kt koh zgjati disa vjet. Ai drejtoi luftn kundr Vllahis, pas s cils u pushua nga puna dhe u vra nga rivalt e tij po shqiptar.

    13 – Merre Husein Pasha

    Ishte me origjin shqiptare. Ka nisur karriern si kuzhinier, dhe m von shrbeu si vali n Misir. Shrbeu si kryeministr n vitet 1601-1602, pra pr nj koh t shkurtr. Ai quhej Merre, sepse pr kundrshtart e tij prdorte fjaln shqip merre, zhduke, kshtu q i mbeti ky emr.

    14 – Jemishxhi Hasan Pasha. Sipas Sami Frashrit sht me origjin shqiptare. (Sami Frashri… f.komp.45).Ka ngjitur shkallt e karriers ushtarake dhe qeveritare n saj t aftsive t tij. N vitin 1602-1603, ishte kryeministr i perandoris.

    15 – Kujxhu Murat Pasha. Ka qen me origjin shqiptare. Ishte kryeministr gjat viteve 1606-1611, pra pr rreth 5 vjet. Gjat qeverisjes s tij u nnshkrua amrrveshja e paqes me Austrin, me t ciln perandoria kishte disa vite q kishte rifilluar luftn. N 1606 me Austrin u nnshkrua nj traktat paqeje 10 vjeare, sipas s cils, t dyja palt nuk patn prfitime territoriale. Austria i dha perandoris nj tribut vjetor prej 200 000 dukatsh ari dhe nga ana tjetr, osmant njohn sundimtarin e Vjens si perandor. Kto kushte nuk ishin t favorshme pr osmant, por shteti u detyrua, pasi n vend kishte plasur nj kryengritje e madhe dhe nuk kishte se si t luftohej jasht kur kishte probleme e anarki brenda vendit. Ai arriti q t shtypte kryengritjen e madhe brenda vendit, t quajtur si kryengritja Xhelaliane. Kshtu n nj betej n vitin 1608, kur kryeministri ishte 90 vje, arriti t shkatrroj ushtrin kryengritse dhe t asgjsoj pjesn m t madhe t sajr.

    16 – Nasuh Pasha

    Ishte shqiptar dhe qeverisi si kryeministr n vitet 1611-1614 vite gjat t cilave mbretroi nj gjendje paqeje pa luftra t mdha. Para se t bhej kryeministr ka punuar si qeveritar i Halepit dhe i Bagdadit.

    17 – Ohril Hysein Pasha

    Ai lindi n zonn e Pogradecit, dhe vdiq n vitin 1622. U rrit n pallatin e sulltanit dhe m pas u b komandant i jenierve, dhe qeveritar i Rumelis. Mori gradn vezir dhe shrbeu si kryeministr gjat vitit 1621.

    18 – Hasan Pasha.

    Ai ishte me origjin shqiptare. U mor i vogl dhe u edukua n oborrin e sulltanit. N fillim ka qen bejlerbej i Rumelis, pastaj vezir i grads s ult deri sa u b vezir i madh ose kryeministr n vitin 1624.

    19 – Taban Mehmet Pasha

    Ishte kryeministr me origjin shqiptare i perandoris n vitet 1631-1637, pra pr 5 vjet. Vite q nuk patn ngjarje t mdha. Pas detyrs u burgos dhe u ekzekutua, sepse kshtu bnin shpesh sulltant.

    20 – Mustafa Pash Kamekeshi

    Lindi n Vlor, dhe hyri n ushtrin osmane me an t sistemit t devishermes. Kushti i par q t bje karrier n perandorin osmane ishte q t bheshe mysliman, kshtu, duke qen se shqiptart nuk jan fanatik fetar, por prkundrazi, jan tepr tolerant pr fen e tjetrit, nuk e patn problem t ndrrojn fen. N fillim hyri n radht e ushtris s jenierve, dhe arriti deri n postin e komandantit t flots ushtarake osmane. U dallua si kryekomandant n rrethimin e Irakut ku merrte pjes dhe vet Sulltan Murati IV, pr suksesin e s cils mori dhe titullin vezir i madh q ishte titulli m i lart n hierarkin e qeverisjes, dhe qeverisi vendin n vitet 1637-1644. Ai nuk ishte vetm ushtarak i zoti, por edhe financier i zoti, sepse arriti t kryej me sukses nj reform financiare me an t s cils nxori buxhetin e shtetit nga kriza. E vrau sulltani sepse ky donte t ndrmerrte nj reform administrative q nuk i plqeu, pasi binte ndesh me interesat e tij.

    21 – Xhixhan Mehmet Pasha.

    Me origjin shqiptare nga i ati, ndrsa nga e ma nga familja e sulltanit. Ai u rrit dhe u edukua n oborrin e sulltanit, dhe qeverisi n vitet 1644-1645. Karriern e nisi si vali i Egjiptit, dhe m von i Damaskut. Gjat kohs s qeverisjes s tij mori Kretn, t ciln e mbante ende Venediku. Marrja e Krets ishte nj fitore pr perandorin, sepse ajo kishte nj pozit gjeografike t mir, dhe nga ana tjetr dbohej prfundimisht Venediku nga Egjeu dhe Mesdheu lindor.

    22 – Kara Mustafa Pasha

    Me origjin shqiptare, i lindur n Shqipri. Ai shkoi n Stamboll si jenier dhe arriti t bhej komandant i ushtris s jenierve. Ka qen dy her kryeministr n vitet 1649-1650 dhe 1655. Gjat detyrs si ministr i marins, mundi flotn Venedikase.

    23 – Tarhanxhu Mustafa Pasha

    Ishte me origjin nga Mati dhe qeverisi vendin n vitet 1652-1653. Karriern e nisi si qeveritar i Egjiptit, dhe m von i Selanikut. Ishte kryeministr i par q n kushtet e ndalimit t fushatave dhe plakitjeve arriti t bj buxhetin e shtetit pr t menaxhuar m mir t ardhurat dhe shpenzimet. Ai ra viktim e zgjuarsis s vet, sepse askujt nuk i interesonte buxheti i shtetit, se t gjith krkonin t hanin sa t mundeshin, pra fenomeni i korrupsionit sht aq i vjetr sa dhe profesioni m i vjetr n bot. Pr t thuhej se ishte i pakorruptueshm, dhe bnte detyrn si duhej, kshtu q natyrisht s’do ta kishte t gjat. Xhelozit e kundrshtarve bn q ai t pushohej nga puna dhe t ekzekutohej.

    24 – Qypyrli Mehmet Pasha

    Ishte shqiptar nga Berati, lindur n nj familje t varfr dhe kishte punuar si kuzhinier i sulltanit. Ai nuk kishte arsim, madje, ishte analfabet, nuk dinte t shkruante dhe t lexonte. Por edhe pse i pashkolluar, kishte cilsi t tjera q e bn kryeministr t perandoris n vitin 1656-1661, n moshn 75-vjeare. Para se t bhej kryeministr, kishte punuar si qeveritar i Damaskut, Jerusalemit dhe Tripolit. Ai e mori pushtetin duke i vendosur disa kushte sulltanit si; t zgjidhte vet ndihmsit e bashkpuntort e tij n qeverisje dhe t ishte i lir n qeverisjen e vendit, gj q s’e kishte br asnj kryeministr deri n at koh. Vendi ishte futur n kriz, dhe ai arriti t balancoj buxhetin e shtetit duke vn dor n arkn e vakfeve dhe t sulltanit. Forcoi disiplinn n ushtri e cila kishte filluar t artej dhe t humbiste betejat, rriti efikasitetin e flots ushtarake. Gjat qeverisjes s tij mundi Venedikun, dhe drejtoi fushatn ushtarake n Poloni. Vendosi qetsin n vend duke vrar me mijra vet q nuk i bindeshin dhe midis tyre partirarkun ortodoks t Stambollit.

    25 – Fazlli Ahmet Pasha Qypyrliu

    Pas vdekjes s Mehmetit vendin e tij e zuri i biri Fazlliu, q qeverisi pr nj koh prej 15 vjetsh nga 1661-1676. U edukua n Stamboll dhe ishte m pak i ashpr se sa i ati. Karriern e filloi si vali i Damaskut dhe pastaj si kryeministr n nj mosh t re 26-vjeare. N politikn e jashtme u mor me Austrin, t ciln gjeneralt shqiptar nuk e kishin thyer dot. Ai pushtoi kshtjellat rreth Vjens, dhe po prgatitej t pushtonte dhe vet kryeqytetin Austriak, gj q tmerroi Evropn. Me gjith prpjekjet e mdha nuk arriti t pushtoj Vjenn. Gjat qeverisjes s tij pushtoi trsisht Kretn, pasi shqiptari q e pushtoi pr her t par kishte ln disa kshtjella pa pushtuar dhe n vitin 1666 ripushtoi Jemenin i cili ishte pushtuar m par nga 2 kryeministra shqiptar, por q nga 1635 ishte shkputur nga perandoria.Vdiq n moshn 46-vjeare, n vitin 1676 nga nj smundje e pashrueshme.

    26 – Fazlli Mustafa Pash Qypyrliu

    Ishte djal i dyt i Mehmet Qypyrliut dhe ngjiti shkallt e karriers shum shpejt me ndihmn e t afrmve, por dhe me meritat e veta.

    N vitin 1690-1691 u emrua kryeministr n nj koh kur Austria, gjat mungess s shqiptarve, n qeverisje, nga 1676 deri n 1690, pra pr 14 vjet kishte mundur ushtrin osmane n vitin 1683 dhe kishte marr territore t mdha n Ballkan. N krye t nj ushtrie mundi austriakt dhe rimori territoret n Danub, Nishin dhe Beogradin. Ai trajtoi shum mir t krishtert dhe popullsin jomyslimane t perandoris, ashtu si kan br historikisht shqiptart.r

    27 – Ali Pash Arabxhiu

    Lindi n Ohr. Hyri n ushtri si jenier dhe prfundoi si komandant i jenierve. M von u b komandant i rojeve n oborrin e sulltanit. N vitin 1691 bhet kryeministr deri n 1692. Sulltani nuk miratoi disa veprimtari politike t tij n drejtimin e shtetit, dhe pr kt arsye e ekzekutoi.

    28 – Hysen Qypyrliu

    Me origjin nga familja e madhe e Qypyrlinjve, kushri i par me bijt e Mehmet Qypyrliut. N fillim qe ministr i marins, dhe pas mbrojtjes s Beogradit kundr austriakve, u b kryeministr n vitet 1697-1702.

    29 – Dalltaban Mustafa Pasha

    Ishte shqiptar i lindur n Manastir, i cili ngjiti shkallt e karriers n saj t aftsive t tij politiko-ushtarake. Nga jenier n komandant t jenierve. Ai qeverisi n disa vilajete si n Bagdad, Bosnj dhe Anadoll. Qeverisi vendin si kryeministr n vitet 1702-1703.

    30 – Numan Pash Qypyrliu

    Me origjin nga familja e qypyrlinjve, ishte nipi i Mehmet Qypyrliut, dhe qeverisi shtetin n vitin 1710. Para se t bhej kryeministr n vitin 1708 u martua me t bijn e sulltanit.

    31 – Haxhi Halil Pash Shqiptari

    Ishte nga Shqipria i lindur n Elbasan. Ai ngjiti shkallt e karriers me mundim dhe punn e vet, duke kryer disa detyra si komandant ushtarak e qeveritar, deri sa n vitin 1716 u b kryeministr.

    32 – Ivaz Zade Halil Pasha u b kryeministr n vitin 1770.

    33 – Almedar Bajraktar Mustafa Pasha

    Ishte shqiptar dhe mori detyrn e kryeministrit pasi hipi n fron sulltan Mahmut Hani II. Ka qen nj ushtarak dhe tregtar i zoti. Ka marr pjes n ekspeditn ushtarake kundr Rusis. Ai ndihmoi Selimin III q t reformonte ushtrin e pabindur t jenierve dhe u b kryeministr nga sulltan Mahmuti II.

    34 – Memish Pasho i zgjuar ishte kryeministr n vitet 1808-1809.

    35 – Gjirtili Mustafa Nail Pasha

    Ishte me origjin nga Kosturi, q sot grekt e quajn Kastoria, dhe u b kryeministr 3 her me ndrprerje n 1853, 1854, 1857. Prpara se t bhj kryeministr ai qeverisi Kretn pr disa vjet duke vendosur paqen dhe qetsin atje. Ai qe ministr disa her, derisa u b kryeministr i perandoris.

    36 – Mehmet Ferit Pash Vlora

    Ishte kryeministr n vitet 1902-1908 dhe ka lindur n Janin, pasi la postin e kryeministrit u b kryetar senati dhe ministr i brendshm.

    37 – Mirsili Said Halim Pasha

    Ishte nipi i Mehmetit t Kavalls. Ai u b senator dhe m pas kryetar i Senatit n 1912, ministr i brendshm, dhe kryeministr n vitet 1913-1917.

    38 – Ahmet Izet Pasha

    Me origjin nga Manastiri, qe kryeministr n vitin 1918.

    39 – Demat Ferit Pasha

    Ishte kryeministri i fundit i perandoris osmane n 1919-1920.

    Shqiptart qeverisn perandorin osmane si kryeministra, pr nj periudh prej afro 150 vjetsh. Kryeministrat shqiptar i dhan osmanve Anadollin, Konstandinopojn, Irakun, Jemenin, Egjiptin, Algjerin, Libin, Arabin, Sirin, Hungarin, Krimen, Kretn etj. Pra, me punn dhe mendjen e shqiptarve, u ngrit perandoria osmane. Ky sht nj fakt q pranohet nga vet turqit dhe historiant q studiojn kt periudh t historis. Gjat shekullit t 18-19, nuk ka pasur shum shqiptar n rangun e kryeministrit dhe shihet q perandoria pati disfata t tmerrshme q vun n pikpyetje ekzistencn e saj. Po t mos ishte pr disa shtete perndimore t cilat donin ta mbanin pr kundrapesh ndaj Rusis, patjetr q do t kishte rn. kto 2 shekuj shqiptart nuk ishin pa pushtet, por kishin fituar pavarsin nga sulltani, dhe qeverisnin pr llogari t vet n disa shtete, si n Arabi, Siri, Egjipt etj./burimi: Gazeta Votra/
    Celesi i Parajses:Ska hyjni tjeter pervec Zotit, dhe se Jezusi dhe Muhamedi a.s jane profetet e Tij.

  3. #3
    i/e regjistruar Maska e Xhemis
    Antarsuar
    17-11-2003
    Vendndodhja
    Iliri
    Postime
    1,373
    Faleminderit
    2
    69 falenderime n 56 postime

    Pr: Shqiptart n perandorin osmane

    Emine Glbahar Hatun: Her Majesty Emne Kl-Bahār Khātn or Gl-Bahār Khātn I was the first wife of Ottoman Sultan Mehmed II, and Vlidā Khātn to the Ottoman Sultan Bayezid II Khan for eleven years from 1481 until 1492.
    born in 1432 (581 years ago) in Albania

    http://www.omnilexica.com/?q=Emine+G%C3%BClbahar+Hatun
    Celesi i Parajses:Ska hyjni tjeter pervec Zotit, dhe se Jezusi dhe Muhamedi a.s jane profetet e Tij.

  4. #4
    Shqiperia eshte Evrope Maska e iliria e para
    Antarsuar
    24-04-2002
    Vendndodhja
    Cunami ne Indonezi zgjati per disa minuta, kurse ne trojet tona 500 vjet.
    Postime
    4,964
    Faleminderit
    141
    234 falenderime n 190 postime

    Pr: Shqiptart n perandorin osmane

    Ja dhe nje dokumentar per ketqe shkruan ketu...
    Lumi ka ujin e paster ne burim


    Kombi mbi te gjitha

  5. #5
    i/e regjistruar Maska e Xhemis
    Antarsuar
    17-11-2003
    Vendndodhja
    Iliri
    Postime
    1,373
    Faleminderit
    2
    69 falenderime n 56 postime

    Pr: Shqiptart n perandorin osmane

    Iliria ti dikur ke postuar ne forum nje foto te nje vajze te masakruar me kryq ne goje, a mund te me japesh linkun se ku e ke marre ate foto se mua me rezulton e fallsifikuar dhe eshte bere qellimisht.Sa per postin tend lart shkodren ia dorezuan Venedikasit e Papes osmaneve.
    Celesi i Parajses:Ska hyjni tjeter pervec Zotit, dhe se Jezusi dhe Muhamedi a.s jane profetet e Tij.

  6. #6
    Perjashtuar
    Antarsuar
    30-08-2007
    Postime
    2,535
    Faleminderit
    346
    102 falenderime n 73 postime

    Pr: Shqiptart n perandorin osmane

    Kopilat e kopilave te gjithe ata qe paskan kontribuar per qeverite otomane!

    Historia ne nje lloj forme perseritet,e jo larg ben krahasimin,,,,,,,,,,,!!

    Valle te njejtin rol bejne e keta sot??
    Vjen Erdogan ne Kosove e thote Kosova eshte Turqi e Turqia Kosove!
    Del ministri serb e proteston duke anulluar viziten ne Turqi!
    S'vonon prof,akademiku Davutoglou e thote,,,,,!
    Jo!
    Ne duam marredhenie te mira me Serbine!
    Sikur po thosh.

    Kosova eshte Serbi,packa se qeshin si palaco Thac e Rame

    Ata qe paskan qeveris ne kohe te otomanit,,,atehre me duket se u paskan peshuar ,,,,,,,,,, me shume se keta tashme ketu!

  7. #7
    i/e regjistruar Maska e Xhemis
    Antarsuar
    17-11-2003
    Vendndodhja
    Iliri
    Postime
    1,373
    Faleminderit
    2
    69 falenderime n 56 postime

    Pr: Shqiptart n perandorin osmane

    Citim Postuar m par nga Gentian_gr Lexo Postimin
    Kopilat e kopilave te gjithe ata qe paskan kontribuar per qeverite otomane!

    Historia ne nje lloj forme perseritet,e jo larg ben krahasimin,,,,,,,,,,,!!

    Valle te njejtin rol bejne e keta sot??
    Vjen Erdogan ne Kosove e thote Kosova eshte Turqi e Turqia Kosove!
    Del ministri serb e proteston duke anulluar viziten ne Turqi!
    S'vonon prof,akademiku Davutoglou e thote,,,,,!
    Jo!
    Ne duam marredhenie te mira me Serbine!
    Sikur po thosh.

    Kosova eshte Serbi,packa se qeshin si palaco Thac e Rame

    Ata qe paskan qeveris ne kohe te otomanit,,,atehre me duket se u paskan peshuar ,,,,,,,,,, me shume se keta tashme ketu!
    Vete Skenderbeu ka qene sanxhakbej ne tokat serbe.Ajo qe kane pasur shqiptaret e asaj kohe eshte se kane pasur poste shume te larta.Imagjino kryevezir dmth kryeminister i perandorise me te madhe se kohes, si me qene sot sekretari i Komuniteti Europian,sekretari i Natos apo sekretar shtetit te Amerikes meqe ismail Kadareja thote ne nje shkrim te tij se Perandoria Osmane eshte Shtetet e Bashkuara te mesjetes.E rendesishme turqit e sotem dhe Osmanet e djeshmes ndryshojne shume.Keto te sotmit duan te behen te medhenj si ato, por nuk mendojne te copetojne Shqiperine , nuk kane pretendime territoriale e as ligje lufte me Shqiperine, nuk kane bere pengese per futjen ne Nato e as na kane bere presion me nderruar Kombesine apo te paguajne njerez qe te martohen me grate shqiptare.Duam apo sduam ne pavarsisht historise komuniste te shkruar ne shqiptaret e kemi manaxhuar perandorine Osmane prandaj kemi qene dhe te privelegjuar tek ajo, le te dalin greket dhe serbet dhe le te nxjerrin se cfare postesh kane pasur ne perandori kur dhe ato kane qene pjese e saj.Duke manazhu Perandorine ne kemi manaxhuar dhe Greqine e Serbine, kujto ketu Ali Pashe Tepelenen qe i kishte greket sherbetore e yzmeqare, pavarsisht konflikteve me sulltanin ama popujt e tjere skane guzuar te bejne gek mek me shqiptaret.Kurse sot jemi ne Nato po greket thojne duam Himaren, Vorio Epirin, Serbet Mitrovicen.
    Celesi i Parajses:Ska hyjni tjeter pervec Zotit, dhe se Jezusi dhe Muhamedi a.s jane profetet e Tij.

  8. #8
    Pa_Prespektive Maska e KNFC
    Antarsuar
    01-12-2004
    Vendndodhja
    N'shpi_Time
    Mosha
    36
    Postime
    422
    Faleminderit
    8
    45 falenderime n 36 postime

    Pr: Shqiptart n perandorin osmane

    Po Po ... vertet kemi pasur poste ... Turku pasi na pushtoi e sakatoi,edhe ato pak gjera te mira qe mund te kishim apo ata njerez qe kishin merita , i merrte per veten e tij ... kurse masen e madhe te popullit tone,99% i linte te vuanin nen pushtim,disa te paguanin taksa,disa te shkonin ne lufte per turkun,disa te paguanin taksen e gjakut,te gjitheve u privonte mundesine te shkolloheshin ne gjuhen shqipe ... u ndalonte te permendnin emrin e udheheqesit me shquar shqiptar Gjergj Kastriotit ... etj etj etj ...

    Shqiptaret e pushtuar nuk kane asnje ndryshim nga greket apo serbet e pushtuar ... bile me keq ... shume u larguan jashte Shqiperise ... shume turq erdhen ketu ... nga rrjedhin dhe turqelinjte neper breza ... dhe qe luajten dhe luajne rol te rendesishem ne humbjen e vlerave kombetare te popullit tone ... ne nje fare menyre ne jemi populli me pasoja me te renda nga pushtimi turk !!!


    Ali PAsha qe merret si shembull aq shqiptar patriot ishte, sa snjehere nuk beri asnje perpjekje sado te vogel per pavaresine e Shqiperise !!! Njerez te tille jane pjese e historise sone ... por nuk jane pjese e krenarise se kombit tone,pasi asnjehere nuk kane bere ndonje te mire per Shqiperine !!!


    Pushtimi turk erdhi ne Shqiperi me dhune ... te paret tane u vrane e u prene per te mos u pushtuar ... pas pushtimit u vrane e u debuan nga keto toka ... nuk besoj se nje pasardhes i shqipetareve autoktone mund te ndjeje ndonje dashamiresi per turqit ... pavaresisht se mund te kete pasur funksionare shqiptare ne administraten Osmane ...

    Greket dhe serbet vertet nuk na preknin sa kohe ishin nen turkun ... por ishte pikerisht ai turk qe kur nuk na mbajti dot me nen pushtim na shiti ne serbe e greke ... madje na la aq te prapambetur e te percare pas 500 vjet pushtim sa nuk ishim as te zotet te mbroheshim ... dhe gjithe kete e kishte nga urrejtja e madhe qe kishte per racen e Arbrit !!!
    THINK SMALL LIVE SMALL DIE SMALL

  9. #9
    i/e regjistruar Maska e Xhemis
    Antarsuar
    17-11-2003
    Vendndodhja
    Iliri
    Postime
    1,373
    Faleminderit
    2
    69 falenderime n 56 postime

    Pr: Shqiptart n perandorin osmane

    TIMARLINJT E KRISHTER N SHQIPRI N SHEKULLIN E XV-T

    (sipas nj regjistri Osman t timarve)

    Nga Halil Inalik, botuar revista perpjekja


    Gjat ekzistencs s saj pr gjasht shekuj,Perandoria Osmane ka lene me miliona dokumenta zyrtare ; nj pjes e madhe e tyre gjnden sot n Arkivat Kombtare Turke
    N varsi t Kryeministris (Babbakanlik Arpiv Umum Mdrld).Aktualisht sht duke u br klasifikimi I tyre. Dokumentat q I prkasin para shekullit XVI jan n numr t kufizuar, disa akte vakfesh dhe mlkname , si dhe dy ose tri fragmentesh fletoresh; ka pak mundsi, q pasi klasifikimi t prfundoj, numri I ktyre dokumentave t hershm t shtohet n mnyr t konsiderueshme. Ndrmjet ktyre t fundit, nj fletore regjistri timaresh, q daton vitin 835 t Hixhrit (1431/1432) sht tani pr tani m I rndsishmi dhe m I pasuri n prmbajtje. Rndsia e ksaj fletore prej 15 fletsh, q ruhet n thesarin e perandoris, duket e qart pot kemi parasysh se vet kronikat e ksaj periudhe jan hartuar me nj vones t madhe prsa I perket fakteve q ato prmendin2. Kjo fletore sht nj burim me rndsi t dors s par, jo vetm prsa I prket shtjeve t administrats dhe pr regjistrimin e timarit para 1453, por edhe pr faktin se na ndihmon t msojm shum shtje q kan mbetur t panjohura n lidhje me pushtimin e Shqipris nga Osmant. Dispozitat q gjejm aty lidhur me timarlinjt e krishter vlen gjithashtu tu kushtohet vmndje. N artikulin e tanishm kemi pr qllim t sqarojm kt shtje t fundit3.

    Kjo fletore e hartuar, si e theksuam, m 835 t Hixhrit me urdhr t Sulltan Murati II, nga Umer Bej, bir I Suraxha Pashait4, tregon timaret e Sanxhakut t Arvanid5, si dhe aktet e ndryshme zyrtare q kan nxjerr pr kto timare deri m 859 H (1454/1455). Sipas ksaj fletoreje , Sanxhaku I Arvanidit prfshin n kt dat t gjith Shqiprin jugperndimore, nga Kruja (Akahisar) deri n Filat. Qytetet e sotme t Tirans,Elbasanit ,Beratit ,Gjirokastrs jan brnda t kufijve t tij. 6 Bartsit t timareve t Arvanidit jan shprndar n kt zon. N kohn kur sht hartuar fletorja (1431/1432) 56 dhe 335 timaret q ndodheshin n Sanxhak u prkisnin t krishterve, pra n prpjestim me 16%. Ve asaj, pr t plotsuar nevojat e tyre nj mitropolit dhe tre peshkop kishin marr secili nga nj timar. N qoft se ktij numri I shtojm nga nj timar (skllevr t bejlerve) si dhe muslimant e zhvendosur nga Anadolli.
    Timaret e krishtera ndaheshin si vijon: 17 n Belgrad (Berat), 11 n distiktin (vilajetin) e Pavlo Kurtikun (n jug t Tirans), 7 n distriktin artolos (krahin midis Elbasanit, Beratit dhe Tomorrics), 7 n Akahisar (Kruja), 5 n Iskrapar, 4 n Gjirokastr (Argirokastri), 4 n Kanin, 3 n Klcyr, 3 n Tomorric. Vetm 24 timare nga ky numr nuk arrinin n 2000 aspra (mesatarja e timareve t sanxhakut). Po t shikojm t gjitha timaret e tjera t prfshira n regjistr, mund t arrijm n prfundimin se shkalla e t ardhurave n timaret e t krishtera sht relativisht e lart.
    Nj numr I rndsishm , nntmbdhjet, I ktyre timareve t krishtera mban shnimin I vjetr (kadimi), t shoqruar nga disa raste nga shnimi: ai e zotron at prej kohsh ose sht n zotrim t tij me berat t Sulltanit q nuk sht n jet. N disa prej tyre gjejm t thuhet se I ati I zotruesit, e kishte patur po ashtu timarin n kohn e Sulltanit t vdekur. Duke qn se fletorja sht hartuar n kohn e Muratit II, nuk ka dyshim se Sulltani I vdekur nuk mund t jet vese Mehmeti I. Prej ktej rrjedh se origjina e nj pjese t timareve t krishtera I prket padyshim kohs s Mehmetit I; por ka mundsi q ato timare q quhen kadimi7 t jen edhe m t vjetra dhe t shkojn n kohn e Yildirim Bajazit. Sepse ne dim q n Shqipri, bejler t Bajazitit si Jakup Pasha dhe Hoca Firuz Pasha patn deklaruar, sipas burimit ton, se t pafet (t krishtert) ishin prjashtuar nga pagimi I taksave dhe n vnd t ksaj ata I kishin ngarkuar t ruanin kshtjellat, prej nga mund t arrijm n prfundimin se, qysh prej ksaj kohe osmant kishin filluar t organizonin pushtimin tyre n Shipri. Kto shnime jan n prputhje me t dhnat e burimeve historike q u referohen pushtimeve t para osmane n Shqipri.


    sht vshtir t pretendohet se pas betejs s Vjoss m 1385, administrate Osmane u vendos n Shqipri. Por pas ksaj ndeshjeje, ku Balsha II gjeti vdekjen dhe ushtria e tij u shkatrrua, sundimtart kryesor shqiptar duket se e njohn suzerenitetin e Sulltanit.8 Osmant, besnik t metods s tyre t pushtimit, t cilt ato e zbatonin kudo gjetk, u knaqn edhe ktu me kt sukses, si hap I par. Sundimtart e par ruajn pozitat e tyre, me kusht q t paguajn harain,t drgojn fmijr e tyre si peng n oborrin Osman dhe t vinin n dispozicion trupa ndihmse. N kt mnyr familjet m t njohura t vendit: Balshajt, Dukagjint, Zakariajt, Muzakt, Zenebisht, Aranitt, Kastriott e njohn Sulltanin Osman si suzerinin e tyre. Ne shikojm se aty n vitin 1386, sundimtart m t fuqishm t Shqipris, Balshajt, pas disfats s Vjoss njohin sovranitetin Osman dhe prpiqen ta prdorin kt n grindjet e tyre me Bant e Bosnjs, rivalt e tyre t kahershm9. Nj tjetr e dhn vlen t prmendet: sundimtari shqiptar Zaharia merr pjes, si vassal n sulmin kundr Timurit.10
    Megjithat , Uc Bejleri komandantt e veprimeve luftarake) n Shkup dhe n Manastir kishin respect pr kta sundimtar dhe prpiqeshin ta prgatisnin vendin pr nj pushtim t vrtet. Pr osmant ky pushtim I vrtet ishte baraz me vendosjen e regjimit t timareve n vend. Kshtu shteti I vinte tokat realisht nn sundimin e tij dhe krijonte nj klas ushtaraksh pronar tokash, t cilt ia detyronin t gjith ekzistencn e tyre ktij shteti dhe formonin nj rrjet qe shtriheshin deri n katundet m t largta.
    Pasi vihej n zbatim ky system, vendi bhej thjesht nj territor Osman. Shihet si kjo faz e pushtimit u realizua nn mbretrimin Yildirim Bajaziti, n do rast n vitin 1391, fillimisht prgjat luginave t Shqipris Jugore, q mund t arriheshin m leht dhe ishin m t prshtatshme pr tu vendosur. Po ti besohet nj pasazhi interesant t Chalcocondylae 11, osmant dbuan n kohn e Bajazitit I nga rrethinat e Gjirokastrs sundimtart q ishin vendosur aty dhe prvetsuan kto toka. M tej kjo qytez u b qndra e nj fushate t rndsishme n t ciln mbshtetej sundimi Osman n Shqipri dhe prej nga u nisn pushtimet e mvonshme12. Megjith shprbrjen e shtetit dhe grindjet e brndshme q plasin pas disfats s Ankaras (1402), bejlert osman n krye t aksioneve vazhduan me vendosmri sulmet n Shqipri. Pushtime tktu u prshpejtuan nn sundimin e Mehmetit I .. Krahas ktyre fakteve hapsira e timareve zgjerohej po ashtu. Nj numr I madh timaresh t krishtera, origjina e t cilave sht e kohs s Mehmetit I, jan t ksaj periudhe. Shikojm po ashtu turq t ikur nga Anadolli t vendosen n Shqipri si timarlinj (prpjestimi I ktyre timarlinjve ishte 30%)


    Deri tani ne kemi vn n dukje vetm kohn e hyrjen s regjimit t timareve osmane n Shqipri. Cila ishte origjina e ktyre timarlinjve t krishter? Nuk sht e vshtir tI prgjigjemi ksaj pytjeje pot marrim parasysh metodat osmane t pushtimit, si dhe kushtet historike dhe gjeografike t Shqipris. Prsa I prket shtjes s hegjemonis dhe sovraniteit, shteti Osman q prej lindjes s tij nuk e ka lidhur veprimin e tij me parime fetare, racore dhe juridike. N fillim t veprimit t tij, atij I mjaton t realizoj kushtet thelbsore t sundimit. N Shqipri shikojm po ashtu t zbatohet gjrsisht kjo politik realiste, q ka ndihmuar aq shum n themelimin e Perandoris.
    Nga ana e tyre, kryezotrit feudal, t hyr n sken prpara mbrritjes s osmanve, prcaktuan me regjimin e tyre, situatn politike-shoqrore t Shqipris. Ata ishin n konflikt me njri-tjetrin dhe, rival si ishin, u ekspozoheshin ndikimeve q vinin nga jasht, sidomos pas shtypjes m 1385 t Balshajve, t cilt donin t vendosnin hegjemonin e tyre mbi t tjert (ka qn pikrisht njri prej ktyre q I ftoi m 1385 osmant t hynin n vend). Kujdesi m I madh I ktyre fisnikve ishte, para s gjithash, t ruanin t drejtat e tyre t vjetra feudale n kto toka, d.m.th. nuk donin t humbisnin t ardhurat e tyre. Nn tysnin e vazhdueshme t trupave turke, ato e kan pasur me gjith qejf mbrojtjen e tyre q u siguronte kto t drejta. Disa prej ktyre feudalve kan braktisur krejt pronat e tyre kundrejt nj pagese t dhn nga Republika venedikase, e cila synonte t shtinte n dor portet m t rndsishme t zons, ose kundrejt tokave q mund t merrin nga Mbretria e Napolit13. Kshtu q pr tI nnshtuar mjaftonte q osmant t ofronin po ato avantazhe. Madje disa rrethana t veanta I detyronin osmant t vepronin n kt mnyr. Shqipria kishte n gjirin e saj fise t gatshme pr kryengritje dhe grabitje, n kto vise malore me lugina e gryka t ngushta. Pr m tepr,vendi kishte det dhe brigjet e Adriatikut u linin dern e hapur trazirave ose ndihmave q vinin nga Papa dhe shtetet italiane. Kjo gjndje I shtynte padyshim osmant t ndiqnin nj politik pajtimi. Madej zotrit feudal shqiptar nuk kishin luftuar kundr osmanve me radht e bashkuara, si kishin br bullgart dhe serbt. Besohet se kto beteja u dhan osmanve rastin dhe mundsin pr t asgjsuar aristokracin bullgare dhe serbe dhe pr t prvetsuar pasurit e tyre14, ndrsa n Shqipri shteti Osman prballej me feudal t nj rndsie minimale, t pavarur nga njri-tjetri dhe t gatshm pr tu marr me t ve e ve. N kto rrethana zgjidhja m praktike ishte q ktyre zotrve feudal tu jepej ajo q dshironin, t lidheshin si timarlinj osman n krye t tokave q ata zotronin prej kohsh15. Kur njihej sovraniteti I tij, shteti Osman nuk shikonte kurrfar pengese q t pranonte kt kompromis. Fakti q nj numr I ktyre feudalve ishin n pozitn e vasalit e lehtsonte asimilimin e tyre si spahinj timarlinj.


    Ka qn, pra, e mjaftueshme q ata t cilsoheshin si timar-eri (timarlinj) n regjimin e br pr timaret. N kt mnyr, zotrit feudal shqiptar t krishter bheshin spahinj me timare osmane, duke ruajtur pasurit dhe fen e tyre.
    N fletoren e regjistrimit q prmndm gjejm t dhna interesante q tregojn se si zotr feudal t krishter n Shqipri u futn n kuadrin e timareve osmane. Familja Pavlo Kurti trheq nj vmndje t veant. S pari, shum vite prpara 1431-it, nj feudal I krishter me emrin Pavlo Kurti zotron nj tok t madhe n Sanxhakun e Arvanidit. Krahina ku ai gjndej quhej district (vilajet) I Pavlo Kurtit, gj q tregon se ky fisnik ka qn n origjin feudali vendas I krahins. Sepse dim q, n prgjithsi, osmant u japing krahinave q njohin autoritetin e tyre emrin e feudalit vendas q I zotronte ato n kohn e pushtimit dhe ai bhej vasal I tyre. Pavlo Kurti, si komandant I spahijve t ksaj krahine, ka qn dashur t quhet subash (nnprefekt) I vilajetit q mbante emrin e tij. Aty nga viti 1431, djali I tij Isa Bej I zuri vendin si subashi I distriktit t Pavlo Kurtit. Isa Bej kishte si timar 107 fshatra me 81.306 aspra (ake). Ky timar i cili pas Isa beut iu dha nj t quajturi Sinan bej, n Ramadan 841 (shkurt 1438), iu kthye n Shaban 848 (nntor 1444) familjes Kurti, djalit t Isait, Hyseinit. Nj djal tjetr i Pavlo Kurtit, me emrin Mustafa, mori n Belgrad (Berat) nj timar prej 9142 aspra. Ky sht shmbulli I nj familjeje feudalsh t mdhenj q hyn n kuadr t timareve osmane dhe q prqafuan islamizmin n brezin e dyt. Situate e familjes Karli (Ali, Andre, Muzhak), q zotronte shum timare n krahinn e Akahisar sht nj shmbull tjetr.
    Zotrit feudal shqiptar m t rndsishm patn marr n fillim, sipas shmbullit t distriktit t Pavlo Kurtit, krahinat q iu lan n zotrim, si timar dhe n formn e nj distrikti q mbante emrin e tyre. Kshtu n fletoren pr t ciln bhej fjal lexojm emrat e vilajeteve t Juvan, Zenebish, Balsha, Aranitid, Kondo Miho, Dhimitri Gionoma, Achtin, si dhe at t komuns (nahije) s Bogdan Ripe. Distrikti I Arianitid prbnte padyshin krahinn e familjes s famshme Arianitve, ai I Juvanit ishte krahina e Yuvan (Gjon) Kastrioti, I fammadhit Skndrbej. Fletoria e Arvanidit tregon se kto krahina kishin po ashtu fletoren e tyre t regjistrimit t timareve hartuar nga skribt osmane. Pas vitit 1431, dat n t ciln u hartua fletoria e Avanidit, ndoshta si pasoj e vdekjes s Juvanit (1443), distrikti I Juvanit iu dha si timar djalit t tij t famshm Isknderbej. Gergi (Gergj) Araniti q trashgoi vendin e babait t tij Aranit Komnen, shkoi n Oborrin e Sulltanit dhe ndoshta mosplotsimi I dshirave t tij ka qn shkaku q, kur ai u kthye n Shqipri, ngriti flamurin e revolts (1432). Ne dim se m von,Ali bej, nipi I Aranitit, kishte m 912 H (1506/1507) nj tok t madhe prej 34.457 aspra me fshatra q vareshin nga Kanina, Delvina, Gjirokastra dhe Belgradi (Berati). N distriktin e Ashtinit, Jakupi, I biri I Ashtinit kishte po ashtu nj timar t madh. S fundi, fakti q disa timarlinj t krishter morn timare t rndsishme shpjegohet se ata ishin q m par zotr feudal, pronar t njohur t mdhenj tokash.
    Pr tI future sidomos feudalt e mdhenj n strukturn e vet, shteti Osman nuk e prdorte vetm sistemin e timareve. Sistemi i gulmit ka luajtur nj rol t rndsishm .
    Dim se n fillim t shekullit XV, feudalt shqiptar m t rndsishm i drgonin fmijt tyre si peng n Oborrin e Sulltanit, ku ata rriteshin si osman t vrtet. Atyre u jepeshin menjhr funksione t rndsishme n ushtri dhe n administratn osmane. Jakup Bej, i biri i Teodor Muzakut, guvernator i Shqipris aty nga viti 1442 dhe nj ndr komandantt m t shquar t mbretrimit t Muratit II, ishte njri ndr ta. Djali i Gjin Zenebishit, t cilin ky e drgoi n Oborrin Osman, u b nj bej osman me emrin Hamza. Nj ndr bejlert e forcave ushtarake t Muratit II, Izhak bej, guvernator n Shqipri rridhte nga nj familje shqiptare. Fammadhi Sknderbej (Gjergj Kastrioti) ishte drguar si peng n Oborr aty nga viti 1410. Ai i rritur n pallat, bashk me nipin e tij Hamza bej, kryen funksione t larta n ushtrin osmane. Kta bejler Jakup, Hamza, Izhak shrbyen po ashtu si guvernator osman n Shqipri dhe kontribuan pr prforcimin e sundimit osman n atdheun e tyre. Vlen t theksohet ktu fakti q t afrmit e krishter t shqiptarve n saraj morn timare. Pr shembull, kur iu dha nj timar Oliverit, nipit t Hamzait, akiri bai n Pallat, kjo lidhje familjare u vu n dukje veanrisht. Maria, e ma e angr Mustafa, mori nj timar me berat t Muratit II. Jo vetm t afrmit e krishter t njerzve t Pallatit por edhe ata t bejlerve, madje edhe t afrm t shqiptarve q shrbenin si skrib kan marr timare, n saj t ktyre lidhjeve familjare. Kta shqiptar q shrbenin n Oborr dhe n departamentet e shetit, pa dyshim nuk ishin t gjith t lidhur me familjet e mdha feudale. Fillimisht njerz t bejlerve, kta timarlinj prbnin nj kategori t veant, q gzonte tipare t tjera t sistemit t timareve.
    N t vrtet, sistemi i gulmeve e osmanizonte aristokracin shqiptare. Sa pr sistemin e timareve, ai nuk e ndryshoi vetm emrin t parve t hershm t vendit. N fakt, n krahinat e pushtuara, timari sillte nj revolucion t vrtet politik e social. Si sht thn m lart, n lidhje me Gjirokastrn, n disa krahina feudalt u dbuan nga tokat e tyre. Perandoria Osmane nuk pranonte n gjirin e saj vese ata q dshironin t ishin t lidhur me t. Ishte po ashtu e natyrshme q feudalt t cilt i nnshtroheshin shtetit osman dhe q merrnin prej tij nj timar, t respektonin rregullat q diktonte timari dhe ndodhte q ata shpesh t mos ruanin vese nj pjes t prons s tyre t paluajtshme. Lidhur me regjimin e tokave para timarit osman, fletorja nuk jep asnj informacion me rndsi. Megjihtat, mund t hamendsojm me mjaft siguri se feudalt ishin pronar tokash t trashguara dhe se fshatart u paguanin shuma t caktuara pr t drejtn e shfrytzimit t tokave. Nuk ishte e vshtir q kjo situat t adoptohej me sistemin e timareve. Kur kalohej n situatn e re, ndryshonte vetm kjo: shteti prvetsonte t drejtn themelore t pronsis mbi tokat. N kt mnyr kta feudal, q i nnshtroheshin m par suzerenitetit- me lidhje mjaft t brishta- t mbretrve t Napolit, nn shtetin osman binin n pozitn e ushtarve dhe ishin t detyruar tu bindeshin rregullave t sistemit t timareve n tokat q tani i kalonin n pronsi shtetit osman. Fisnikt e vegjl, interesat materiale t t cilve ishin kshtu t siguruara, nuk dilnin me humbje. Kurse feudalt e mdhenj, padyshim, humbisnin shum. Sulltani ishte n gjndje ta ndryshonte situatn e tyre, t bnte timarlinj t tjer n toka q nuk i kishin t tyret me trashgimi. Feudalt e mdhenj nuk mund t pajtoheshin gjithnj me humbjen e t drejtave t tyre dhe pr kt arsye ngrinin krye kundr Perandoris. Kryengritjet e pareshtura ktyre feudalve t medhenj, q e gjakosn Shqiprin gjat shekullit XV,mund t shpjegohen,n fund t fundit, me faktin se qeveria e centralizuar e vendosur n vend nuk pajtohej me sistemin e mparshm feudal. Kryengritjet e Arianitve dhe ajo e Sknderbeut kan qn pasoj e ktij tensioni.
    Osmant, q pas shum prgjakjesh i shtypn kto kryengritje, kan qn t detyruar t vepronin kshtu pr t eleminuar feudalt e mdhenj q nuk donin ti prshtateshin regjimit t ri, dhe t pranonin me t mir sistemin e timareve. N kryengritjen e Aranitit dhe t Skndrbeut shohim q kan marr pjes feudalt e mdhenj, kurse familjet e spahinjve t krishter, q kishin timare t vogla, duket se nuk kan marr pjes sepse gati t gjith kan mbrojtur tokn e vet. Madje shohim se i famshmi Uc Bej (beu i fshatrave) Turahan Bej, i cili shtypi kryengritjen e madhe t nxitur nga Araniti (1432), i ka dhuruar nj t quajuri Andronikos nj fshat, pr besnikrin q tregoi gjat kryengritjes. Pretendohej se disa timarlinj t krishter kishin marr pjes n veprimet kundr shtetit, por kur u provua se kjo nuk ishte e vrtet, atyre iu rikthyen timaret. Ndr kto, gjysma e timarit t Pavlit i qe dhn m par nj muslimani nga Turhan Bej. M von n maj 1449, beu i sanxhakut ia mori gjysmn tjetr duke thn se ai ishte bashkuar me kryengritjen. Por dy vjet m von, timari iu kthye prsri Pavlit. Kur u b e ditur se katr timarlinj t krishter kishin ikur n Aranitid, timari ityre iu dha nj muslimani. Por kur doli se kjo nuk sihte e vrtet timari iu rikthye atyre q e kishin (1454). Ve asaj, ka nj numr timaresh t krishtera pr t cilat nuk ka t dhna t mvonshme. Situata e ktyre timareve meukuf (t bllokuara) sht e dyshimt. A ishin kto t fundit m par n zotrim t spahinjve t krishter q kishin ngritur krye? Ne fletoren nuk ka asgj q ta sqaroj kt shtje. Feudalt e mdhenj t hedhur n kryengritje mbshteteshin nga banort e fiseve malore. N fletore shikojm t prmnden disa fshatra t maleve q ngritn krye dhe vran ose i dbuan spahinjt e tyre. Gjithsesi sht e sigurt se shumica e timarlinjve i kan ruajtur timaret e tyre.
    N Shqipri, turqit nuk kan ndjekur kurr nj politik islamizimi dhe nuk jan bazuar kurr n dallime fetare gjat zbatimit t rregullave t timarit. Kjo shihej si n timaret e mdha gjat sundimit t Mehmetit I, ashtu edhe n ato t kohs s Muratit II dhe Mehmetit II, i mbiquajtur Pushtuesi. Edhe nn Mehmetin II, ka timare q i jan dhn t krishterve. Timari I nj t krishteri mund tI jepej nj muslimani dhe anasjelltas, timari I nj muslimani mund tI jepej nj t krishteri. Shmbulli q vijon sht veanrisht interesant. N dilstriktin e Belgradit (sot Berat) nj timar I dhn nn Mehmetin I nj mitropoliti, iu dha nn Muratin II, imamit t kshtjells, m von iu mor prsri ktij t fundit dhe iudha me berat (vendim) Sulltani nj tjetri me emrin Angelos. Shikojm, pra, q nj timar, q I jepej nj fetari musliman, I jepet nj t krishteri. Shikojm po ashti timare q zotroheshin bashkarisht nga nj musliman dhe nj I krishter. Madje t krishtert, n shum raste, kishin lidhje familjare me muslimant. Ka shum timarlinj q nj djal e kan t krishter e tjetrin musliman. Natyrisht, ata jerojn t gjith n paqe dhe mirkuptim. Lidhur me kt nuk mund t mos prmndet regjimi q do t zbatohet, nj gjysm shekulli m von, pr feudalt e Bosnjs. C.Truhelka, q eka sqaruar kt shtje, duke u bazuar n dokumentat e Raguzs, thot: Ajo q thuhet se gjoja bogomilt e prqafuan n mas islamizmin nuk sht vese nj legjend. Nuk ka asnj rast konkret n histori q t konvertimin e detyruar n fen islame. Turqit kan konfirmuar pa asnj hezitim t drejtat e fisnikris q gjetn aty, dhe I lan kta fisnik si trashgimtar t pasurive t tyre; pr kt ata nuk shikonin nse kta fisnik kishin prqafuar fen islame apo I kishin qndruar besnik fes s tyre. Kjo politik pajtuese, q sht e kohs kur shteti Osman ishte shum m I fort, ka qn zbatuar trsisht n Shqipri nn sundimin e Mehmetit I. Truhelka ka plotsisht t drejt kur nnvizon ngjashmrin e situatave n Bosnje dje n Shqipri. N kto dy vende islamizimi sht br n t njjtn mnyr, n prputhje me politikn e prgjithshme t Shtetit Osman. N t dy rastet, hyrja e aristokracis locale n kuadrin e timarit Osman ka qn shkaku kryesor n prqafimin e islamizmit, dhe konvertimi n fen islame nuk ka qn nj kusht paraprak pr t marr nj timar. Islamizimi ka qn zhvilluar vetvetiu dhe pa ndonj shtrngim, sht zhvilluar si nj dukuri sociale. Sipas t dhnave t fletores, ka timarlinj q ruajn fen e prindrve t tyre gjat dy brezave, ashtu si ka patur raste t konvertimit n fen islame n brezin e dyt. T dhnat e nxjerra nga fletorja tregojn se familjet e krishtera me timare prqafuan fen e re, pa kurrfar shtrngimi. Si u integruan n kuadr t shtetit pushtues, ato u konvertuan n fen islame si pasoj e nj asimilimi t ngadalt kulturor dhe social. Aristokracia e vjetr indigjene u nda kshtu nga masa e atyre q I nnshroheshin takss s Harait pr t cilt harai ishte indifferent, me prjashtim t ans financiare pr tu br nj ndr elementt prbrs n strukturn e shtetit. Ne shikojm tani kto familje t mdha t konvertohen n fen islame e t vazhdojn ekzistencn e tyre si familje spahinjsh osman. Pasi hodhi rrnj n Shqipri n klasn e timarlinjve vndas, islamizimi u prhap patjetr gradualisht n popull.



    Folm pr marrdhniet e origjins q ekzistonin midis timarlinje t krishter shqiptar dhe feudalve t hershm vendas. A mund ta prgjithsojm kt prfundim dhe t themi se ishte e njjta gj pr t gjitha pr kto timare q iu dhan m von t krishterve pa marr parasysh origjinn e tyre?
    N prgjithsi, shteti Osman, duke u nisur sidomos nga interest e tij financiare, sht prpjekur ta ruaj klasn prodhuese si pagues taksash (haracgzr y) dhe nuk lejoi kalimin e rey n klasne ushtarakve. N t gjitha Kannnme-t (kodet) gjejm dispozita strikte pr t siguruar respektimin e ktij parimi themelor. Vetm se e dim q n kt klas ushtaraksh nuk jan pranuar t futen vese ata q I prkisnin administrats s vjetr dhe ushtris s vjetr, dhe kjo, me kusht q ata t mbeteshin besnik t shtetit t ri. A mund t themi se hyrja e rey-ve n klasn e ushtarakve ka q e ndaluar krejt?
    Ajo q tham m sipr nuk duhet t na bj t biem n gabim q t besojm q timaret ishin vetm nj e drejt q u jepej familjeve t spahinjve dhe se ,pr pasoj, kto ishin nj klas e mbyllur. N prgjithsi, shteti u jepte, sipas disa rregullave, timare atyre q kishin marr pjes n veprimet luftarake, n zona kufitare si gnll (vulletare) dhe si garip yidit , n kt mnyr njerz t origjinave t ndryshme kishin mundsi t hynin n klasn e timarlinjve. Por ka qn sidomos sistemi I glm-ve ai q prbnt burimin kryesor. N koh kur sht hartuar fletorja, nj prqindje e madhe e timarlinjve (20%) ishin t lidhur me faktin se ata ishin glm-i mir, d.m.th. skllevr ose krijesa t bejlerve. Pjesa m e madhe e kontigjentve t ktyre skllevrve ishin padyshim shqiptar, t zn rob, n qoft se , marrim parasysh se nj ndr fushat kryesore t veprimit ishte ather Shqipria.
    Po kjo nuk do t thot se u jepeshin timare rey-ve t krishter. Fakti sht se parimi n veprim ktu, parim sipas t cilit krkohej q t bje pjes n klasn e spahinjve, dhe jo m shum, sht zbatuar njlloj n t gjitha rastet. Ktu nuk e vm n dyshim marrjen e nj timari mbi bazn e lidhjeve familjare. N t vrtet, dhndrit ose bashkshortit t ri t nj gruaje t vet nj spahiu, ose djalit t tij t adoptuar u jepej mundsia t merrnin nj timar. Madje duket po ashtu se mjaftonte q t ishte I lidhur me nj bej ose t ishte nj krijes e tij. Vrejm n kt mnyr se katr t krishter t lidhur me silahdarbai Aleksi zotronin nj timar n destriktin e Beligradir (Beratit). Kshtu lidhjet e ktij lloji kan qn n baz t akordimit t timareve elementve t krishter. Ka mundsi q kto timare t ishin pak t rndsishme. S fundi, shikojm q mund t bheshin timarlinj t krishter, q nuk kishin lidhje me kto familje t vjetra feudale, por q kishin kryer funksione publike. Kshtu Dimo, nj nnpuns q punonte si skrib, skribi Jorgji dhe t afrmit e tij kan marr timare n kt mnyr. Kta prbjn padyshim nj grup t veant n klasn e timarlinjve. Ve asaj, shikojm q nj I krishter me emrin Janko, q kishte shrbyer si artilier n kshtjelln e Kanins, t zotroj nj timar; me siguri ai e ka marr kt si shprblim pr punn e tij n nj shrbim special.
    Pr pasoj,mund t themi se timare nuk u jepeshin drejtprdrejt rey t krishter shqiptar. Megjithat, ka pasur raste kur rey t krishter jan ngarkuar drejtprdrejt me shrbime t ushtris. Kta nuk jan timarlinj, por muf ve msellem , d.m.th. t krishter q kan qn t prjashtuar nga disa taksa me diplom special t Sulltanit. Q n kohn e sundimit t Bajazitit I, ne gjejm n Shqipri nga kta t krishter t perjashtuar nga taksat. Sipas fletores, n sanxhakun e Arvanidit kishte: 8 familje n Gjirokastr, 12 persona me familje t krishtere n distriktin (vilajetin) e Belgradit (Beratit), 40 persona n Skrapar, 125 familje n Akahisan q hynin n kt kategori. Kta jan t krishter q I nnshtrohen harait: 1- q kan treguar n nj mnyr t veant besnikrin e tyre ndaj shtetit dhe q kan qn t ngarkuar me nj shrbim t veant, 2- q jan prjashtuar gjithsej ose pjesrisht nga taksat. Pr kt sovrani ose bejlerbeu ose edhe beu I sanxhakut I ka dhn nj berat ose biti. Disa prej tyre jan caktuar t vihen n shrbim t rojeve t kshtjells. Regjistrat tregojn qart se kta muf ve msellem kan qn fillimisht rey q I nnshtroheshin harait. Ndrsa n fshatin Kokinolisar q varej nga Gjirokastra, 8 shtpi, sipas fletores, kan qn t spahinjve t hershm t krishter, t cilve u ishin konfiskuar timaret. M von kur banort e ktij distrikti ngritn krye, kto familje I qndruan besnike osmanve, dhe kjo bri q beu I sanxhakut tI prjshtonte ato nga harai. Ktu shikojm q ata prjashtohen nga taksat, pasi kishin humbur timaret e tyre dhe u bn reyt thjesht. Ashtu si kta t fundit, t deklaruar muf ve msellem, dyzet t krishter t Skraparit u prjashtuan nga taksat pr t njjtn arsye. N urdhresat bkm pr t krishtert muf ve msellem, dhe urdhrin e bejlerbeut ose beut t sanxhakut (d.m.th. biti) shnohet se nga cilat taksa dhe n far kushtesh prjashtohen kta t fundit. P.sh. 12 t pafe u deklaruan t liruar nga taksat dhe kontributet e jashtzakonshme. Sipas fermanit, kur njri prej ktyre vdiste, prjashtimi nga taksat nuk shtrihej n trashgimtart e tij, por shtja I prcillej Sulltanit. Prsa u prkiste familjeve t liruara nga taksat t Akahisarit (Krujs), ato nuk do t jen t detyruar t paguajn t dhjetn e prodhimit t arave t tyre, t drejtat e fituara nga vreshtat dhe prodhimi I zarzavateve; ato do tI nnshtrohen vetm harait.
    Si detyrim pr prjashtimin e tyre nga taksat, kta t krishter duhet t kryenin disa shrbime t karakterit ushtarak. 40 t krishtert e Skraparit, t prjashtuar nga taksat jan ngarkuar t ruajn kshtjelln, 125 familje t Akahisarit t mbikqyrin kshtjelln. Vetm pr 12 t krishtert e distriktit t Belgradit (Beratit) nuk ka t dhna q t tregojn se ato jan t detyruar t kryejn ndonj shrbim.
    N saj t ktij sistemi, shteti siguronte nj varg prfitimesh; para s gjithash ai siguronte trupa q I nevojiteshin pr ruajtjen e kshtjells n kt zon me shum rreziqe,, ka I jepte mundsi t mos vinte n veprim forcat e tij ushtarake. Ky system kishte njkohsisht t mirn q I lidhte kta t krishter ngusht me shtetin dhe t nxiste tek t tjert dshirn pr t fituar po atao liri. Ka shum mundsi q kta t krishter t prjashtuar nga disa taksa kan qn shkak pr organizimin e martallozve dhe t armatolve. Dim se martallozt dhe armatolt jan ushtar, shumica e t cilve shrbenin si roje n kshtjella; kta jan t krishter t prjashtuar krejt ose pjesrisht nga taksat. Pozita e tyre ngjan krejt me at t ushtarve t krishter, t prjashtuar nga taksat e prmendura m lart mf ve msellem.
    Sipas L.Barbar, trupat e martallozve duhet t jen krijuar m 1421 nga Murati II. Por nga sa u shpjegua m sipr del se parimi themelor I ksaj organizate ka qn n fuqi qysh n kohn e Bajazitit I (1389-1402). Madje n prgjithsi shikojm q n vitet e par ate osmant praktikn e prjashtimit t popullsive n n sundim kundrejt shrbimeve publike fardo. Ushtart e perjashtuar nga taksat q shohim n Shqipri nuk jan gje tjetr vese rrjedhoj e nj parimi q ka qn n fuqi q n kohn e themelit t shtetit Osman, dhe q ka qn zbatuar n zona t reja, n prputhje me kushtet e reja. Trupat e krishtera t quajtura martolloz, t cilat I shohim 1571 n kshtjellat gjat bregdetit n Shqipri, jan padyshim pasardhse t atyre q u prmndn m lart, cilado qoft origjina e ktij emir. N shekullin e XVI trupa t krishtera shqiptare njihen me emrin armatol, t ngarkuara t ruajn n grupe kompakte shtigjet e rndsishme malore n Greqi. Evlija elebi thot se m 1670 kishte rojtar t krishter t fortesave t liruara nga taksat n fortesn e Elbasanit, si dhe njzet protozeroi mbi popullsin e krishter. Mund t themi pra se pas periudhs q po studiojm numri I ushtarve t krishter t prjashtuar nga taksat u rrit n Shqipri, n kt vnd t varfr, gati pr t ngritur krye, pr t krijuar nj ndr elementt kryesor t organizimit t martollozve dhe armatolve. Fletorja tregon se n kt koh (1431), n Shqipri, kishte gjithashtu trupa t krishtera me emrin voynuk. Sipas fletores ishin katr vllezr voynuk dhe pes yamak (ndihms) t familjarve t tyre, n fshatin Kracic t varur nga Belgradi; nj voynuk dhe pes yamak, bijt dhe familjart e tyre, n fshatin Visani, dhe nj voynuk dhe tre yamak n distriktin Visako.
    Tek osmant, voynuk-t u organizuan pr her t par nn sundimin e Muratit I nga bejlerbeu Timurtash. Organizimi I tyre, ashtu si sht paraqitur n fletoren e regjistrimit dhe Kanunnmet I ngjan shum atij t ushtarve t prjashtuar nga taksat t rekrutuar midis popullsis turko-muslimane (Yaya ve msellem), struktura dhe terminologjia e tyre jan t njjta me kto t fundit. Nga kjo pikpamje vlen t theksohet fakti q termi yamak I prdorur n fletore , d.m.th. q prej 1431, u prdor po ashtu edhe n organizimin e yaya-ve dhe msellem-ve. Nga ana tjetr, ne dim se voynuk sht emr I fisnikris s vogl serb prpara ardhjes s osmanve n at vend. N t njjtn koh me kt emr, emir bashtina q u jepet pasurive t ktyre fisnikve , vazhdon t ekzistoj nn osmant dhe tregon tokat e zotruara nga voynukt. N do rast, osmant, besnik t mnyrs s tyre pr tu future kudo, lan n Shqipri n vndet e tyre voynukt e mbijetuar t epoks serbe, por duke I prshtatur ata pr organizimin e tyre ushtarak. Kta jan ushtarak t krishter krahas timarlinjve t krishter n Shqiprin osmane t shekullit t XV.
    N prfundim t ktij studimi mund t konstatojm pikat e mposhtme:
    1. Para s gjithash, duhet pranuar se shteti osman nuk prfaqsonte nj sovranitet fetar ose racial. Ishte nj shtet dinastik q prfaqsonte nj autoritet qndror.
    2. Sundimi Osman n Shqipri nuk u vendos si nj invasion q hidhte tej at q ekzistonte m par, por si nj okupim q u pajtua me klasat dhe institucionet q ekzistonin m par
    3. Sovraniteti dhe administrate osmane n Shqipri, n realitet, u vendosn atje nprmjet sistemit t timareve, q zuri vndin e regjimit t zotrve feudal q I nnshtroheshin harait.
    4. Timarlinjt e krishter jan product I ktyre rrethanave. N kt mnyr, aristokracia e vjetr vendase u prfshi n kuadrin e timarit, pr pasoj ajo u b nj shtres e spahinjve timarlinj, por duke ruajtur fen e vet.
    5. Megjithat, regjimi Osman I timareve me kalimin e kohs solli n Shqipri nj ndryshim t thell e thelbsor t karakterit politik, social e kulturor. Toka u b pron e paluajtshme e shtetit pushtues. Aty u vendos nj autoritet qndror, feudalt e mdhenj refraktar u eleminuan pas nj lufte t gjat; islamizimi u prhap aty ngadal.
    6. Nuk sht e vrtet q feudalt u lan n tikat e tyre me kusht q t mohonin fen e tyre . prkundrazi, vetm m bindje ata u integruan n kuadrin e timarit, dhe kjo ka qn arsyeja q islamizmi mund t mbahej n kto an.
    7. Nga ana tjetr, sistemi I gulmve ka kontribuar shum n prfshirjen e vndit n atdheun Osman.
    8. Osmant kan prdorur edhe shtresn popullore t krishter n shrbim ushtarak. Vtem se, n prshtatje me rregullat e prgjithshme t sistemit t timareve, osmant nuk pranuan ti fusnin n klasn e spahinjve timarlinj, por u kufizuan ti knaqnin duke I prjashtuar nga disa taksa dhe tI bnin muf ve msellem.
    9. Voynukt, t mbijetuarit e kohs s vjetr, u integruan gjithashtu n kuadrin ushtarak Osman.


    Referenca

    *Emeritus Prof. Halil Inalik, lindur nw Stamboll mw 1916 wshtw njw nga historianwt mw tw mwdhenj turq. Aktualisht jep mwsim nw Universitetin e Bilkent nw Ankara, ku wshtw htemeluar edhe njw institute nw emrin e tij (HALIL INALCIK CENTER FOR OTTOMAN STUDIES). Ka dhwnw mwsim nw disa universitete tw Turqisw dhe tw SHBA. Wshtw autor i 7 librave dhe mbi 300 artikujve.1. Artikull I botuar nw revistwn austriake sterreichischen staatsarchivs, vol.4, viti 1952, fq. 118-138.
    2. Midis kwtyre kronikave tw hershme kohwn e Muratit II, ajo qw jep njw informacion kronologjik tw saktw wshtw padyshim, ajo e Oruit (Edition F.Babinger, Hannover 1925); nw bibliotekwn Muradie tw Manisw. Ekziston njw ekzemplar i bukur i kwtij dorwshkrimi. Ne kemi ndwrmend tw botojmw sw shpejti njw Mankibnme qw ka mbetur e pa njohur deri mw sot, i titulluar Gazavt-i Sultan bin Mehmed Han. (Shih Dil ve Tarih-Codrafya Fakltesi Dergizi, VII (1949), nr.2)
    3. Kjo fletore do tw botohet sw shpejti si botim i Shoqatws Turke tw Historisw. Lidhur me fletoret shih nw pwrgjithwsi mer Ltfi Barkan,Trkiyede Imparatorluk devirlerinin nfus ve arazi Tahrirleri ve hakana mahsus defterler, Istambul Universitesi Iktisat Fakultesi Mecmuasi C.II, sayi 1-2 (1941). Barkan ka hartuar nw punimin e rwndwsishwm vijues, Kanunnamet qw janw nw krye tw fletoreve tw regjistrimit, Kanunnamenw e do sanxhaku: XV ve XVI inei asirlarda Osmanli Imparatorludunda Zirai Ekonominin hukuki ve mali esaslari, Kanunlar, Insambul 1945. Po ashtu,Fekete Lajos, Az Esztergon Sandszak 1570 Budapest 1943 Shoqata Turke e Historisw ka marrw pwrsipwr tw botojw njw seri fletoresh nga mw tipiket ndwrmjet fletoreve tw regjistrimit.

    4.Shih foton 1.
    5.Nw fletore osmanwt e pwrdorin me tw njwjtin kuptim Arnavut-ili dhe Arbanid sancadi
    6.disa tw dhwna tw fletores tregojnw se fletore tw ngjashme janw bwrw pwr territoret e Yuvan-ili (Fletore e Arvanidit, fq.151b). Nw kwtw kohw Yuvan-ili ishte territory i Ivan Kastriotit. Nuk ka dyshim se edhe nw kwto treva kishte timarlinj tw krishterw. Por e nuk I kemi fletoret lidhur me kwta tw fundit.
    7. Kadim kirk elli yila denilmez, kadim oldur ki evveli kimesne bilmiye (Kanunnme e Slejman, MilliTetebular Mecmuasi, nr.1,fq.98)

    8.Jorga. Gor, i, fq.261.
    9.nw marshimin nw Bosnjw, feudali qw zotwronte forteswn e Iskanderit ishte vassal dhe taksapagues I Sulltanit (Nesri Cihannm, dorwshkrim; Saddedin, Ta-t-tevarih,fq.109). Nw kwtw kohw Gjergj Stazimiri, nip I Balshws II, sundonte nw Shkodwr (Gegaj, Abanie et Iinvasion torqueau XVe sicle, Paris 1937, fq.19). Diheshin rivalitetet dhe zwnkat e hershme tw Balshajve me Banwt e Bosnjws. Gjergj Strazimiri kerkoi ndihmwn e sulltanit pwr njw sulm nw Bosnjw; kjo kwrkesw u pranua dhe nw vitin 788 tw Hixhrit (1386) atij iu bashkua Lala Shahin. (NeI, Saddedin, I njwjti paragraf).
    10.Gegaj, fq.23. Nuk kemi gjetur tw dhwna pwr kwtw nw burimet osmane.
    11. L.Chalconcondylae. Historiarum demonstrations, ed. E.Darko, Budapest, 1923, T.II, fq.29.
    12. Chalconcondylae, fq.27.


    13.Gegaj, fq.11, 12, 14, 15, 20,etj.
    14. Gjithsesi, nuk duhet dhwnw njw mendim kategorik pwr kwtw. Ka shumw mundwsi qw nw vwndet e tjera ballkanike disa prej bojarwve vwndas u otomanizuan dhe u asimiluan, duke hyrw nw regjimin e timarit.. Nw fletoren e Serbisw, Bosnjws dhe Thrakws, gjejmw ushtarw tw krishterw qw kanw timare.
    15. vile her waren sie geneigt, sich mit den Trken, die fast berall ihre Verstecke Hatter, zu verstndigen und so wenigstens einen Bruchteil ihres Besitzstandes und ihrer Geltung zu retten.(Jorga, GOR, fq.270).
    Celesi i Parajses:Ska hyjni tjeter pervec Zotit, dhe se Jezusi dhe Muhamedi a.s jane profetet e Tij.

  10. #10
    i/e regjistruar Maska e Xhemis
    Antarsuar
    17-11-2003
    Vendndodhja
    Iliri
    Postime
    1,373
    Faleminderit
    2
    69 falenderime n 56 postime

    Pr: Shqiptart n perandorin osmane

    kush ka mundesi ta perkthej kete

    Jakub Bua Shpata

    Emri:  220px-Jakub_Shpata.jpg

Shikime: 1472

Madhsia:  22.5 KB


    http://en.wikipedia.org/wiki/Jakub_Bua_Shpata
    Celesi i Parajses:Ska hyjni tjeter pervec Zotit, dhe se Jezusi dhe Muhamedi a.s jane profetet e Tij.

  11. #11
    i/e regjistruar Maska e Xhemis
    Antarsuar
    17-11-2003
    Vendndodhja
    Iliri
    Postime
    1,373
    Faleminderit
    2
    69 falenderime n 56 postime

    Shqiptaret me te shquar ne kohen e Perandorise Osmane

    Mund te themi me plot goje se Perandoria Osmane administrohej nga shqiptaret per shume kohe dhe ne shume fusha.Eshte e pafalshme ta quash perandorine Osmane si nje perandori ushtarake turke nderkohe qe ajo pak a shume ishte nje perandori qe brenda saj kishte shume kombe dhe etni.Nderto shqiptaret kishin rrolin me kryesor.Ismail Kadareja e ka quajtur perandorine Osmane si "Shtetet e bashkuara te Mesjetes".Shqiptaret ne ate kohe zoteronin ofiqe shume te larta ne rang hiearkie-Pothuajse mbi 40 vezire(kryeministra) shqiptare e komanduan ate perandori.Ndersa sot asnje shqiptar nuk e komnadon apo te kete ndonje rol te rendesishem ne Nato pervec forces ndihmuese ne misione paqeruajtese apo luftuese.Gabimi me i madh qe bejne sot eshte qe gjykojme per te shkuaren duke i nisur nga realiteti i sotem.Ndoshta po te jetonim ate kohe do te mendonim ndryshe.


    Emri:  1-mimar-sinan_1418992357.jpg

Shikime: 1976

Madhsia:  137.4 KB

    Mimar Sinani (1490 – 1588)

    Sinani ishte arkitekt gjat Perandorin Osmane i cili nuk filloi dizajnimin para moshs 50 vjeare. Ai vdiq n moshn 85 vjeare.
    Ky arkitekt la n trashgimi 364 vepra artistike dhe t gjith artistt e renesancs Italiane msuan nga ai. Gjermant nuk sulmuan Stambollin gjat lufts s Dyt Botrore nga frika e shkatrrimit t artit t tij t bukur.
    Ndr veprat q i kan rezistuar kohs dhe q njihen t projektuara e t ndrtuara nga dora e tij, jan 400 vepra mbrojtse, ushtarake, 84 xhami t mdha, 58 xhami t vogla (mexhite), 7 spitale, 22 mauzoleume, 17 strehe pr t varfr, 5 rrjete t ujsjellsve, 8 ura, 20 hane, 48 hamme etj.
    Ndr veprat madhore ndrtimore t paprsritshme t tij jan: Xhamia “Sulejmanije”, e ndrtuar n Stamboll, prreth shtat vitesh, t ciln ia kishte kushtuar Sulltan Sulejmanit; Xhamia “Shezade Mehmeti”, po n Stamboll dhe Xhamia “Selimije”, e ndrtuar n Edrene, t ciln ia kishte kushtuar Sellta Selimit etj.
    Thuhet se para se t vdiste, kishte shqiptuar kto fjal: “O Allah, Ti je dshmitar se e tr ajo q kam br sht pr hir Tndin. O Allah, krkoj nga Ti t m lejosh n xhenetin Tnd pr t gjitha ato q kam br pr Ty”.


    Sedefqar Mehmet Agai

    sht marr nga Elbasani m 1562 dhe u b nxnsi dhe asistenti i Koxha Mimar Sinanit. Bri studime n Rumeli dhe Lindje t Mesme. N vitet 1597–1598 ai ishte drejtor i prgjithshm i krojeve t Stambollit, ku shrbeu 8 vjet. M 1606 u b kryearkitekt, ndrtoi dhe zbukuroi mjaft faltore dhe pallate. Kryevepra e tij sht Xhamia e Sulltan Ahmetit (Xhamia Blu).

    Emri:  Sultan-Ahmet-Mosque-turkey.jpg

Shikime: 1669

Madhsia:  49.6 KB


    Kasem Agai

    Ka lindur n fshatin Grmsh, t krahins s Tomorics. Rinin e par e kaloi n Berat. Pastaj i ati e drgoi n Stamboll pr studime profesionale. U b asistent pran Koxha Mimar Sinanit (t madh) dhe Sedefqar Mehmet Elbasanit. Duke u dalluar n punime arkitekturale, m 1595 u afirmua arkitekt i pallatit. M 1622 u b kryearkitekt. Ka ndrtuar Jeni Xhamin (Xhamin e re) t Stambollit dhe ka edhe shum vepra t tjera.

    Emri:  yeni_camii_hdr.jpg

Shikime: 1080

Madhsia:  42.0 KB
    Ndryshuar pr her t fundit nga Xhemis : 10-10-2015 m 18:29
    Celesi i Parajses:Ska hyjni tjeter pervec Zotit, dhe se Jezusi dhe Muhamedi a.s jane profetet e Tij.

  12. #12
    i/e regjistruar Maska e Xhemis
    Antarsuar
    17-11-2003
    Vendndodhja
    Iliri
    Postime
    1,373
    Faleminderit
    2
    69 falenderime n 56 postime

    Pr: Shqiptaret me te shquar ne kohen e Perandorise Osmane

    Skedart e Bashkngjitur 168876

    Letr nga arkitekt Sinani...

    Muri rrethues i nj xhamie t ndrtuar nga arkitekti shqiptar Sinani, kish filluar t rrnohej si pasoj e vjetrimit dhe pr kt arsye merret prsipr restaurimi i tij.
    Mjeshtrit q u caktuan pr restaurimin nuk e kishin shum t qart mnyrn se si do t rindrtonin murin. Megjithat vendosn t fillojn punn duke hequr gurt. Pasi heqin disa nga gurt pyk ( q mbajn harqet ) ndodh dika e uditshme.
    Mes gurve shohin t murosur nj shishe t mbyllur mir. Brenda saj ishte nj letr e mbshtjell. E hapin dhe shohin se ish shkruar n gjuhn e vjetr osmane. Nj njohs i asaj gjuhe ua prkthen. Letra ishte shkruar nga arkitekt Sinani. N t thuhej:
    "Ky mur e ka jetgjatsin rreth 400 vjet. N ndrtimin e tij sht prdorur nj teknik e veant. Kur t filloj t rrnohet ju mund t mendoni ta rindrtoni. Duke marr parasysh q pas 400 vitesh do t ket ndryshuar teknika e ndrtimit, rindrtimi i ktij muri sipas origjinalit mund t jet i vshtir. Prandaj pr t'ju ndihmuar sadopak, po ju prshkruaj hapat q kam ndjekur gjat ndrtimit..."
    Dhe n vazhdim prshkruan vendin nga i ka marr gurt, mnyrn e gdhendjes, radhn e vendosjes dhe detaje t tjera.
    Nga kjo letr del dhe nj her n pah zotsia dhe mendjemprehtsia e mjeshtrit shqiptar. Q t linte kt mesazh atij i duhej q; t njihte mir llojin dhe jetgjatsin e gurve, t gjente letr dhe boj q t rezistonte 400 vjet, t parashikoje ndryshimin e teknikave t ndrtimit n shekuj dhe, mbi t gjitha, t mbartte prgjegjsin pr t'ia ln veprn e tij edhe brezave pas 4 shekujsh.
    Celesi i Parajses:Ska hyjni tjeter pervec Zotit, dhe se Jezusi dhe Muhamedi a.s jane profetet e Tij.

  13. #13
    i/e regjistruar Maska e Xhemis
    Antarsuar
    17-11-2003
    Vendndodhja
    Iliri
    Postime
    1,373
    Faleminderit
    2
    69 falenderime n 56 postime

    Pr: Shqiptaret me te shquar ne kohen e Perandorise Osmane

    Skedart e Bashkngjitur 168879

    Mehmet Isa

    Sipas mendimit mbizotrues, thuhet se sht me origjin shqiptare. Nuk i dihet saktsisht data e lindjes, por as edhe e vdekjes. Dihet se sht nga fshati Opar i Kors. sht kryearkitekti i Taxh Mahallit n Indi. Mehmet Isai ishte asistent i arkitektit t madh, Mimar Sinanit. Thuhet se ka vdekur n burg i verbuar, por sipas nj legjende . Varri i tij sot gjendet pran Taxh Mahallit.
    Celesi i Parajses:Ska hyjni tjeter pervec Zotit, dhe se Jezusi dhe Muhamedi a.s jane profetet e Tij.

  14. #14
    Vete zot, vete shkop Maska e jarigas
    Antarsuar
    21-03-2003
    Vendndodhja
    Napoli,Italy
    Mosha
    45
    Postime
    5,384
    Faleminderit
    384
    238 falenderime n 205 postime

    Pr: Shqiptaret me te shquar ne kohen e Perandorise Osmane

    Citim Postuar m par nga Xhemis Lexo Postimin
    Mund te themi me plot goje se Perandoria Osmane administrohej nga shqiptaret per shume kohe dhe ne shume fusha.
    Kur administrohej, kur luftonin kunder Gjergjit apo kur eheshin kryengritjet ne Ballkan kunder sulltanit??!
    Eshte e pafalshme ta quash perandorine Osmane si nje perandori ushtarake turke nderkohe qe ajo pak a shume ishte nje perandori qe brenda saj kishte shume kombe dhe etni.
    C'lidhje ka multietniciteti me strukturen politike te nje perandorie??!
    A ka perandori mono-etnike??!


    Nder to shqiptaret kishin rrolin me kryesor.
    E 'rol kishin, Xhemis, pervese ate te sherbetorit dhe mete shtypurit ne tere perandorine?!
    Ismail Kadareja e ka quajtur perandorine Osmane si "Shtetet e bashkuara te Mesjetes".
    Nje mendje e ndritur si ajoe Kadarese, nuk do te shkruante kurre nje gomarllek te tille!!
    Por,le te mos shkojme larg, por mjafton qe te mendojme pakez se pse tere rilindasit me fe muslimane qe jetonin ne perandori, e quanin gjedhen turke si gjemen me te madhe qe ka kapluar ndonjehere ky popull!!
    Ja se 'shkruajne rilindasit:

    Kur bre derr' dhe arin,
    'deshe q bre Turqin?
    Se t mos qenkej kjo far,
    bota do t vinte mbar,
    dhe do t lulzonte,
    Shqipria do t'gzonte.


    Shqiptaret ne ate kohe zoteronin ofiqe shume te larta ne rang hiearkie-Pothuajse mbi 40 vezire(kryeministra) shqiptare e komanduan ate perandori.
    Te ngaterrosh "komandimin"me "sherbimin", eshte vertet tipike e sahanlepiresve te Turqise!!
    Meqe"komandonin" shqiptaret kete perandori, si s'bene asgje per kombin??!
    As edhe nje shkolle, rruge, ujesjelles,spital, kanalizim, hamam, etj??!
    Pse s'kishim nje ushtri shqiptare te administronte vendin,por na komandonin boshnjaket dhe jemenitet??!
    Cfare pergjigjesh ka enuria jote prej sahanlepiresi te Turqise, hoxhe efendi?!
    Ndoshta po te jetonim ate kohe do te mendonim ndryshe.
    Halli eshte se ti mendon is te ishe turk!!
    Jarigas

  15. #15
    i/e regjistruar Maska e Xhemis
    Antarsuar
    17-11-2003
    Vendndodhja
    Iliri
    Postime
    1,373
    Faleminderit
    2
    69 falenderime n 56 postime

    Pr: Shqiptaret me te shquar ne kohen e Perandorise Osmane

    Ismail Kadare: Perandoria otomane - jan Shtetet e Bashkuara t Mesjets

    Bised nga Thierry Fabre
    http://www.bksh.al/adlib/scripts/www...200648&LIMIT=0


    Ismail Kadare, a jeni ai q mund t’ju quajm mj shkrimtar ballkanik? A prfaqson Ballkani ndonjgj t veant pr ju?
    Jam shkrimtar, por un jam kundr etikets prshkrimore ballkanike, skandinave ose jemenite.Un mendoj se letrsia sht dika homogjene dhe unike n bot. Shkrimtart formojn nje familje shum t bashkuar dhe shum t ndryshme n t njjtn koh. Mendoj se un i prkas ksaj familjeje.

    A sht ky rajon nj hapsir referimi pr ju?
    Sigurisht, vepra ime lindi n Ballkan dhe ndoshta nuk do t mund t ekzistonte pa t. sht nj burim, po prtej tij, un jam nj shkrimtar. Shkrimtart nuk kan qen pjes t regjimeve dhe t partive.

    Po Ballkani si nj vend imagjinar, sa i rndsishm sht pr ju?
    Ekziston nj kontradikt mes Ballkanit si realitet konkret dhe Ballkanit imagjinar, q sht nj trsi shum m e fuqishme.

    Me kt prfytyrim ushqeheni?
    Mendoj se letrsia e madhe evropiane ka lindur n gadishullin ballkanik.

    Pr shembull, k keni n mend?
    Shkrimtart e antikitetit. sht e vrtet q ka pasur zbulime madhshtore n botn para grekve t lasht, si krijimi i konceptit t skterrs nga egjiptiant. Por mendoj se grekt, domethn ballkanasit e lasht, kan zbuluar gjn m t madhrishme n bot: brerjen e ndrgjegjes. Brerja e ndrgjegjes n bot sht shfaqur goxha m von. Ka nja katr a pes mij vjet, jo m shum... Pa kt koncept, nuk do t kishte letrsi. Brerja e ndrgjegjes u zbulua nga dramaturgjia greke: besoj se ka ekzistuar edhe para Eskilit. Te Homeri nuk gjejm mnyra konkrete, por t gjitha poemat homerike kan lindur prej saj. far jan poemat homerike? Njfar faljeje karshi Trojs. Nj poet grek i ka knduar fajit t lasht t grekve pr t larguar t keqen. N kt mnyr, lindi letrsia klasike greke...

    N veprn tuaj, duket qart nj prngjasim i madh mes letrsis suaj dhe asaj greke. Mos vall prtej Ballkanit ka nj dimension mesdhetar, q pr ju sht i vlefshm?
    Sigurisht, por t dyja jan tepr t ndrthurura. sht mse e natyrshme.

    A ka po kshtu, dhe nj dimension mysliman?
    Jo mysliman, por nj dimension perandorak: romak, bizantin dhe otoman njkohsisht. Ky dimension perandorak ka filluar qysh tre mij vjet me perst... Letrsia ka filloi n kohn e zhvendosjes s ushtrive t gadishullit ballkanik drejt Orientit; m pas ndodhi zhvendosja e ushtrive romake, bizantine, turke... Nga Perndimi n Lindje dhe nga Lindja n Perndim...

    Shkrimtart kan pasqyruar kronikn... Ju flisni pr perandori. Cili sht vizioni juaj pr perandorin otomane? far sht pr ju? Nj armik q deshi t shtypte Shqiprin?
    Shum m e ndrlikuar se kaq. Nga pikpamja letrare, mendoj se sht perandoria m e bukur e njerzimit. sht mjaft paradoksale, por mendoj se pr letrsin sht nj minier ari. Nuk mund t gjejm perandori tjetr aq t pasur n subjekte...

    Po kshtu, ju e keni vazhduar kt linj me Kasnect e shiut dhe me personazhin e Sknderbeut...
    Jo vetm un. Kshtu ka br edhe Kazanzaqis, Ivo Andri gjithashtu. Nuk mund t imagjinohet kurr vepra e tij pa kt perandori...

    Si e ka ushqyer perandoria otomane veprn tuaj?
    sht nj perandori shum e kompletuar. Ajo prfshinte gjith racat njerzore, gjith fet, gjith konfliktet, gjith fatet. Ajo zotronte mekanizmin m t prsosur burokratik t t gjitha kohrave. N kt perandori, ju mund t gjeni t gjitha perandorit, prfshi dhe Rajhun e Tret apo perandorin sovjetike... Modelet jan t gjitha n perandorin otomane. Ishte si Shtetet e Bashkuara n Mesjet. N kt perandori shum t errt e t tmerrshme, hera-hers, gjejm po kshtu shenja t nj tolerance t madhe...

    Pr shembull, pas vitit 1492, kur ifutt u dbuan nga Spanja, ata gjetn strehim n perandorin otomane...
    Jo vetm ifutt... Perandoria otomane ndoqi nj politik nacionale, ndonjher shum m inteligjente se t vendeve t tjera dhe perandorive t tjera...

    Por me Shqiprin marrdhniet kan qen shum konfliktuale. Shqipria doli kundr ksaj perandorie otomane...
    Shqiptart kan pasur nj marrdhnie tepr t veante me kt perandori. N fillim, prgjat nj shekulli, ka pasur nj konflikt t prgjakshm me Shqiprin... Por pas ksaj, ata gjetn nj lloj modus vivendi, sepse perandoria otomane e kuptoi m n fund shpirtin e shqiptarve dhe n prgjithsi, t ballkanasve. Ajo kuptoi se mnyra e paqtimit ishte dhnia e privilegjeve...

    Shum shqiptar u prfshin n elitn e perandoris otomane...
    N prgjithsi, shqiptart kan qen m t privilegjuarit... ifutt dhe grekt po kshtu, por jo si shqiptart. Gjat ksaj kohe, marrdhniet kan qen disi t dykuptimta.

    Por kjo perandori ka ln gjurm, veanrisht n islamizimin e nj pjese jo t pakt t popullsis...
    N fillim, gjith shqiptart kan qen t krishter. Kan qen nj nga popujt e krishter m t lasht, fill pas Italis. N fillim ka qen katolik dhe m pas, nn ndikimin e Bizantit, nj pjes e Shqipris u b ortodokse. Islami sht m i von. Ka qen nj fenomen disi i prgjithshm pr gjith Ballkanin... t krishtert q filluan t bheshin mysliman, prve shqiptarve, boshnjakve, edhe grekt vet... Kjo bhej pr arsye praktike, civile. Kjo nuk ishte pasoj e detyrimit apo e masakrave, si e shohim shpeshher n filma, por pasoj e arsyeve praktike, ekonomike, politike dhe shoqrore... Pr shembull, po t doje nj vend t rndsishm n kryeqytet, nj nga kushtet ishte t ndrroje fen. Nuk mund t bheshe ministr po t ishe katolik a ortodoks... Shqiptart e morn shum leht kt shtje n fillim. N prgjithsi, princt dhe prijsit e tyre u konvertuan t part. Ata ndrruan emrat e krishter n emra mysliman. Si t ishin duke luajtur komedi, duke menduar se kjo nuk ndryshonte asgj.

    Kjo marrdhnie me qytetrimin islamik, a pati ndikim n Shqipri n leximin e teksteve, n prfytyrime, n poezi?
    Islami pati shum pak ndikim n kulturn shqiptare. Ai ndikoi n jetn e prditshme n disa zakone, veshje, n disa zakone shtpiake; n kuzhin, n administrat. Por ama jo n letrsi.

    far dini pr kulturn arabe? A ka ndonj t prbashkt mes jush?
    N Shqipri, sht shum pak e njohur. M tepr njoh letrsine perse. Pr shembull, Omar Khajamin, i cili n Shqipri ka qen i prkthyer, fshehurazi, nga anglishtja. N Shqipri ka pasur nj rrjedh islamike, por q ka qen shum m e dobt krahasuar me letrsin tradicionale t krishter shqiptare. Kjo letrsi islamike, nga nj an, ishte dhe e prapambetur, thjesht me disa vjersha t vogla sentimentale, por jo m shum...

    A nuk keni dijeni pr poezin e madhe arabe, pr vepra madhshtore?
    Te ne nuk jan prkthyer kurr.

    Me ’kuptojm, t krijohet prshtypja se prher ka identitete t shumfisht. S brendshmi jemi katolik dhe nga jasht mysliman. Kemi prshtypjen se n universin ballkanik ka prher lojra personaliteti shum t ndrlikuara, me shum fytyra...
    Kjo ndodh n t gjith Ballkanin, sepse ne kemi ndryshuar dhe shum her realitet. Ja dhe nj arsye pr t ciln feja sht e dobt n shum zona ballkanike. N Shqipri ka tre fe. Kur nj vend i vogl ka tre fe, ato dobsohen... Por gjja e mir sht se nuk ka pasur armiqsira mes besimeve. Shqiptart mbrritjen e islamit nuk e morn seriozisht. Dy fet m t hershme u treguan shum mikpritse karshi fes myslimane, pa br aspak buj e skandal. Ato e pranuan.

    A sht pasoj e komunizmit fakti q filloi t shkatrrohej shpirti religjioz?
    Jo, kjo ka ndodhur m par. Nga ana e vet, feja myslimane u tregua shum tolerante, q do t thot se myslimant shqiptar nuk prfituan kurr nga statusi i tyre.

    A ju duket se ka prparuar ky realitet i shumfisht i Ballkanit, a shkon drejt prpjekjeve pr t’u prgjithsuar?
    N shekullin XX, me daljen nga perandoria otomane, popujt ballkanik u bn shovinist. M par, ata ishin m tolerant, m shpirtgjer, m t emancipuar. Por kjo nuk ndodhte ngase m par ata kishin armik t prbashkt perandorin otomane. Shqipria ka qen e qeverisur nga nj pasha shqiptar. Kufijt nuk kan qen shum t sakt. Kishte shkmbime ekonomike dhe kulturore m t natyrshme ather.

    Po sot, a jemi vall dshmitar t nj regresi?
    Mendoj se mbi t gjitha, ka interesa t klasave egoiste. Mes tyre ka nj armiqsi t tmerrshme, mes popujve ballkanik. M par, kjo nuk ekzistonte. T gjith e kan nxitur urrejtjen n mnyr artificiale.

    A mendoni se do t dal ndonj gj, duke pasur parasysh at ka po ndodh sot, sidomos n Bosnje?
    Mendoj se e keqja nuk sht aq e rnd sa u duk n fillim. Urrejtja nuk sht e pamundur t mos zvoglohet. Por mjafton vetm q njra nga palt t lshoj pe e para... Ka shum shembuj nga e kaluara. N Shqipri dhe n Ballkan n prgjithsi, t rinjt e kan harruar tashm armiqsin me Turqin. Kjo armiqsi nuk ekziston m. Vshtir se mund t kthehet m. Turqit dominuan n Ballkan pr gjasht shekuj me radh. Ishte nj dominim shum i ndrlikuar, nganjher tolerant, e her t tjera i prgjakshm, i tmerrshm... Ata e kan harruar. Kjo do t thot se ata jan n gjendje t harrojn, por pr kt duhet t drejtohen nga nj forc. Ky mund t jet roli i intelektualve ballkanas, me ndihmn e Evrops, natyrisht....

    A prisni ndonj gj prej tyre, ndonj mesazh?
    Ka nevoj. Nj shkrimtar shqiptar si un mund t jetoj absolutisht edhe pa urrejtje. N qoft se shihni veprat e mia, do t vini re se urrejtja aty mohohet n mnyr absolute. E keni lexuar, me sa m thoni, Kasnect e shiut. At e kam shkruar njzet e pes vjet m par. A keni gjetur aty gjurm urrejtjeje? Personazhi kryesor sht nj pasha turk, armik i shqiptarve. Kt e kam prshkruar n mnyr paqsore. Nuk ka qen e prllogaritur kshtu. Romanin tim t par Kopshte t kujtimeve* e kam nisur n moshn njzet e pes vje. Ishte historia e nj gjenerali q erdhi n Shqipri, nj armik zyrtar i Shqipris, nj pushtues gjat Lufts s Dyt Botrore. Edhe at e kam prshkruar n t njjtn mnyr, pa urrejtje.

    A mund t luajn njerzit e kulturuar t Ballkanit nj rol drejtues? Keni qen t pranishm n ndonj iniciativ?
    Ajo q sht m trishtuese sht se intelektualt serb jan mes prgjegjsve kryesor pr at ka ndodhi n Ballkan.

    Me t drejt, sht nj luft letrare, nj epope e ngritur n madhshti q on n fillimin e betejs, duke ndrsyer kryqin e ortodoksis kundr islamit...
    Mendoj se sht nj njoll e zez n historin e kulturs. Nuk dua t mbaj ann e kulturs s vendit tim, por n kt pik, kultura shqiptare sht shum superiore. Gjra t tilla te ne nuk keni pr t gjetur kurr. Fatmirsisht... Nuk duhet harruar se ne kemi qen n nj situat armiqsie me Jugosllavin prgjat 40 vjetve. Gjurm t tilla urrejtjeje nuk kam par n letrsin greke apo bullgare... sht mse e mundur t ngrem nj kultur shum t emancipuar, shum njerzore n kt gadishull ballkanik. M gzoi shum fakti q, koht e fundit, shkrimtar serb e kan kuptuar kt m n fund.

    A ka ndikuar n veprat tuaja ky shprthim n Ballkan apo jeni prpjekur t izoloheni?
    Shkrimtaria nuk ka t bj fare me kt q thoni. sht nj pun artistike.

    sht nj realitet q kaprcen kohn?
    sht nj realitet m vete.

    Marr nga revista “Qantara” - Cultures en mouvement, botim i Institutit t Bots Arabe
    * Titulli i botimit frngjisht t “Gjenerali i ushtris s vdekur” – shn. prkth.
    Prktheu nga frngjishtja: Norel ZAIMI


    http://www.bksh.al/adlib/scripts/www...173751&LIMIT=0
    Ndryshuar pr her t fundit nga Xhemis : 11-10-2015 m 14:55
    Celesi i Parajses:Ska hyjni tjeter pervec Zotit, dhe se Jezusi dhe Muhamedi a.s jane profetet e Tij.

  16. #16
    i/e regjistruar Maska e Xhemis
    Antarsuar
    17-11-2003
    Vendndodhja
    Iliri
    Postime
    1,373
    Faleminderit
    2
    69 falenderime n 56 postime

    Pr: Shqiptaret me te shquar ne kohen e Perandorise Osmane

    Xhamia Zaganos Pasha e vitit 1461

    Emri:  cami zaganos (2).jpg

Shikime: 1032

Madhsia:  157.1 KB

    Degjojme shpesh prej krishtereve qe thojne xhamia ne Shqiperi jane me emra Sulltanesh, nderkohe qe po ju sjelle disa raste ku xhamite ne Stamboll jane me emra shqiptaresh.

    Emri:  800px-Za?anos_Pa?a_Mosque.jpg

Shikime: 1192

Madhsia:  68.9 KB

    Xhamia e Shqiptarit Zaganos Pasha.Ajo ndodhet ne Balikesir

    Ishte Shqiptari qe ndryshoi rrjedhen e historise.Ai ishte shkaku kryesor qe sulltan Mehmeti i II pushtoi Konstandinopojen.

    Ne nje pjese te librit "Ngritja dhe Renia e Perandorise Osmane"

    Kur sulltan Mehmeti Fatihu do pushtonte Konstandinopojen mbasi nje sere sulmesh dhe deshtimesh thirri keshilltaret e tij dhe i tha cfare mendoni, kemi kaq kohe dhe spo gjejme zgjidhje per ta marre ate qytet, sulme cdo dite por pa dobi, rruget detare dhe tokesore nuk po na e mundesojne.Te gjithe keshilltaret thane te terhiqemi prej luftes pervec shqiptarit me emrin Zagnush Pasha nje ish i krishtere i islamizuar.Ky mori te drejten e fjales dhe iu drejtua Sulltanit me nje intonacion shume burreror duke i treguar se morali i bizantineve ishte shume i ulet ne lufte, njerzit brenda qytetit ishin te demoralizuar dhe te frikesuar, nese do perpiqemi dhe pak besoj se do ta marrim qytetin.Mos harro i tha Aleksandrin e Madh.Sot eshte koha e kesaj Perandorie..Sulltan Mehmeti u habit nga ky mendim i Zognush Pashes dhe i la te gjithe mendimet e tjera e zgjodhi te vazhdoje rrugen.Me vone iu hap, dera e ndihmes se Zotit duke menduar qe ti kalojne anijet me ane te rreshires dhe drureve nga rruga tokesore duke i suprizuar bizantinet.
    Emri:  zaganos (2).jpg

Shikime: 1131

Madhsia:  186.9 KB
    Ndryshuar pr her t fundit nga Xhemis : 11-10-2015 m 16:09
    Celesi i Parajses:Ska hyjni tjeter pervec Zotit, dhe se Jezusi dhe Muhamedi a.s jane profetet e Tij.

  17. #17
    i/e regjistruar Maska e Ronierjoni
    Antarsuar
    22-09-2015
    Postime
    148
    Faleminderit
    4
    18 falenderime n 17 postime

    Pr: Shqiptaret me te shquar ne kohen e Perandorise Osmane

    Mimar Sinani ishte armenas dhe jo shqiptar. Po te jete per mua dhe Leonardo Da Vincin e bej shqiptar por ai prap nuk eshte.
    Kjo nuk i heq asnje presje faktit qe ai eshte arkitekti i madh.

    Citim Postuar m par nga Xhemis Lexo Postimin
    Skedart e Bashkngjitur 168879

    Mehmet Isa

    Sipas mendimit mbizotrues, thuhet se sht me origjin shqiptare. Nuk i dihet saktsisht data e lindjes, por as edhe e vdekjes. Dihet se sht nga fshati Opar i Kors. sht kryearkitekti i Taxh Mahallit n Indi. Mehmet Isai ishte asistent i arkitektit t madh, Mimar Sinanit. Thuhet se ka vdekur n burg i verbuar, por sipas nj legjende . Varri i tij sot gjendet pran Taxh Mahallit.

  18. #18
    i/e regjistruar Maska e Evian
    Antarsuar
    04-08-2015
    Postime
    501
    Faleminderit
    42
    72 falenderime n 64 postime

    Pr: Shqiptaret me te shquar ne kohen e Perandorise Osmane

    Mimar Sinan, personaliteti me i madhe Shqiptar !

    Xhemis,

    A egziston ndonje liber ku veprat e tia jan te permbledhura ?

  19. #19
    i/e regjistruar Maska e Ronierjoni
    Antarsuar
    22-09-2015
    Postime
    148
    Faleminderit
    4
    18 falenderime n 17 postime

    Pr: Shqiptaret me te shquar ne kohen e Perandorise Osmane

    Mimar Sinani nuk ishte shqiptar. E ngaterroni me Koca Sinan Pashen qe jetonte ne te njejten epoke dhe qe njihet si "Shqiptari i paprmbajtshm".

  20. #20
    i/e regjistruar Maska e Akuamarini
    Antarsuar
    19-02-2015
    Postime
    598
    Faleminderit
    31
    54 falenderime n 51 postime

    Pr: Shqiptaret me te shquar ne kohen e Perandorise Osmane

    Armenet dhe greket kur nuk jane bere musliman, shqiptaret i ndrojne fete sikur rrobet!

Faqja 1 prej 7 123 ... FunditFundit

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •