INTERVISTA/ Flet aktorja e teatrit Migjeni t Shkodrs, Merita Smaja

Femra sht burimi i jets, ndrsa meshkujt fara e saj

Albert ZHOLI

Rolet
Martirjo, te Shtpia e Bernarda Albs; Lorka, Nna Gjasht personazhe n krkim t autorit Pirandelo, Ani -nj tranvestit; te Dinner Party, Heroina e Grave; te Vizita e fundit e Albri Brahushs; Gruaja te Le Ultime Lune e Furio Bordon; Ajo te Luaj pr mua n violin e Gazmend Krasniqit; Natasha -tek Ishulli i Shitenit i Albri Brahushs, e shum e shum drama e komedi sidomos n kto vitet e fundit, pr t mbrritur tek roli i fundit me t cilin srish u shpall Aktorja m e mir e festivalit pr rolin protagonist n festivalin e Ferizajt, Meri -n dramn e Fadil Krajs Dy jet. Nan Terezn, q ka qen nj rol i dashur shum pr t.

Aktrimi nga njerz t ndryshm fillohet n koh t ndryshme, sepse ka nga ata q e fillojn qysh n lindje e q nuk bhen kurr aktor skene, por n jet jan t mrekullueshm, ka edhe prej tyre q fillojn von, kur ju jepet mundsia, por jan aktor t vrtet n sken. Kshtu e nis bisedn Merita Smaja, aktorja tashm e njohur e Teatrit t Shkodrs, duke vazhduar se rastin e saj e zbuloi nj njeri i zakonshm, q ishte msuesi i letrsis, i cili i kish thn n at koh se do t bhej aktore se e till ishte n brendi, se ndjente si e till, se kishte brum dhe pamje si e till. Un nuk arrija t kuptoja shum n at koh, por kuptoja se dika kisha t veant, q m plqenin gjrat e veanta, ato q i prkisnin nj bote t bukur, bots s artit, shton m tej ajo.
ǒthot Shkodra, qyteti i lindjes apo qyteti q iu ka dhn drejtimin e skens, aktrimit?
Ha...ha...haa...sa bukur sikur t ishte qyteti im i lindjes, por nuk sht, sepse sht Berati, ky qytet q fsheh brenda vetes histori t mdha e sht sot ndr qytetet q mbrohet nga UNESCO. Shkolln fillore e kam mbaruar n qytetin e Burrelit. Aty kam marr nga kultura e ktij qyteti. M pas pa e mbaruar klasn e katrt fillore, shkova n qytetin e Peshkopis, ku kalova vite t tra, sepse n kt qytet un mbarova shkolln tetvjeare dhe m pas gjimnazin. Por Shkodrn e kam qytet t dyt t lindjes, sepse m ka dhn shum, m dha dashurin e madhe t jets, m rriti si njeri, m rriti si artiste. Ky qytet ka shum pr t dhn e pr t thn, sepse mban e mbart shum jet e dashuri. do dit n kt qytet lulzojn filiza q i japin e do i japin artit e kulturs shum.
Si e nist karriern tuaj artistike?
Isha n Peshkopi n at koh, sapo kisha mbaruar gjimnazin. M mbushet mendja se fati im ishte aktrimi, nisem drejt Tirans pa asnj prkrahje. Para se te hyja n konkurs, takohem rastsisht me t madhin Kadri Roshi, i cili me ndihmoi dhe m tha q un duhet t thosha me z t lart se dua t bhem aktore dhe jo t'ia lija rastsis....sepse isha aktore. Kto ishin fjalt e tij, por ai nuk u mjaftua me kaq, erdhi edhe ditn q un kisha konkursin pr t m par ....N Juri ishin aktor dhe njerz shum t njohur t artit, si Esat Oktrova, Vangjush Furrxhi, Viktor Zhusti, Mimika Luca, Agim Qirjaqi, Gzim Kame, Misto Zoto, Vera Zheji., Timo Flloko, Mevlan Shanaj, Esat Oktrova, Agim Qirjaqi, Viktor Zhusti, Bire Hasko, Sandr Prosi e shum t tjer. Kur mbarova konkurrimin Vangjushi m pyeti :"far e ke Kio Blushin? (sepse mbiemri im sht Blushi). Un pa u menduar gjat, i thash, djal xhaxhai....dhe dola jasht ...Mbas pak minutash hapet dera dhe profesor Vangjushi m thrret. Un u afrova e emocionuar, nuk e dija far do m thoshte. Ai m pyeti: -Si e ka emrin babai yt? Raif -i them un ...Po pse the qe e ke djal xhaxhai Kion? -Po e thash ngaq ju e njihnit...Dhe u skuqa, u bra flak, sepse kisha gnjyer....Ai qeshi dhe m rrahu shpatullat ...Mir shko, me tha, do flasim n shtator. Un ika duke fluturuar, sepse e mora vesh q kisha fituar.
N Akademin e Arteve, a keni luajtur gjat studimeve?
Kur isha studente un kam interpretuar role shum t bukura, q m kan mbetur vrtet n mendje dhe kan qen nj ndihmes e madhe pr mua. N vitin e dyt un kam interpretuar Nnn Karar, tek drama e Brehtit "Pushkt e nns Karar. M pas kam interpretuar srish Breht "Nnn Kuraj dhe bijt e saj". Kam interpretuar Zyraken te "Kneta "...Izabeln tek Kryevepra e Noel Kauardit, role q m kan dhn mundsin t dal n jet e prgatitur. Ndrsa roli i par n teatrin profesionist sht nj bibliotekare tek drama "Rrnjt e dashuris" e Mustafa Tukajt me regji t Serafin Fankos, nj rol q m dha shtysn pr t hyr n rrugn e madhe t artit t interpretimit.
Cili ka qen roli m i vshtir i jets suaj si aktore dhe pse?
Roli m i vshtir?! T gjith kan vshtirsit e veta dhe mua m sht dashur t punoj shum pr t'i realizuar. Do veoja Martirion tek "Bernarda Alba", Nan Terezn, Anin...nj transvestit tek "Dinner party". Po ti marrim rolet nj nga nj, te gjithkush gjejm vshtirsi, sepse jan ndryshe nga ne, dhe ne duhet t veshim lkurn e tyre e t marrim mendjen e tyre, pr t qen t besueshm.
Emrimi mbas studimeve i plotsoi dshirat tuaja, apo..?
Kur mbarova shkolln un u emrova n qytetin ku jetoja n Peshkopi, por atje nuk kishte teatr dhe un e mbrojta diplomn me Estradn e ktij qyteti. Por ajo q vlersoj sht impenjimi i t gjith aktorve, q un t paraqitesha sa m mir. At dit q un dhash provimin, salla ishte plot e n rrug ishte nj numr i madh, po shum i madh njerzish q m mbshtetnin. Kjo sht nj gj e bukur besoj, q t bn t lumtur. Peshkopia do mbetet pr mua ndr qytetet m t dashura.
A e jeni ndjer keq ndonjher n sken dhe si keni vepruar?
N sken ka mundsi t ndjehesh keq shpesh, pr shkaqe t ndryshme, por un nuk jam ndjer ndonjher keq, vese kur kam qen n gjimnaz, kur harrova poezin. Por n at rast ma lehtsoi gjendjen Hekuran Isai, antar i byros Politike, i cili me shum dashamirsi e kuptoi q poezia me ishte dhn pr nj koh t shkurtr, ndaj dhe nuk e bri veten.
Cilt kan qen idhujt tuaj n aktrim dhe regjisur q ju kan paraprir n jet?
Njeriu adhuron vetm nj fuqi q sht mbi t, t tjert jan njerz q i do dhe i vlerson pr punn dhe aftsit q kan.
Sot a e mendoni se aktrimi sht profesioni juaj m i mir q ju ka dhn qetsi shpirtrore, emr dhe t ardhura t mira?
Emr t mir po, qetsi jo, sepse me kt profesion sht shum e vshtir t mbash familjen, t'u sigurosh fmijve t ardhme, t'i mbash ata n shkoll. Un punoj shum...
A je ndjer e nnvleftsuar n momente t veanta nga njerz t paaft dhe si keni reaguar?
T paaftt gjithmon vn gur nn rrota, e ata jan n do fush t jets, por n aktrim, pra n art jan m shum se gjithkund. Mjer kush bhet pre e tyre. Shpesh themi q mosprfillja sht rruga m e drejt, por gabojm, ata jan shum m t shkatht e hyjn deri ne poret tona. Duhet luft kundr tyre, luft e ndershme (pa arm natyrisht) po me profesionalizm e talent.
Femrat aktore a jan m xheloze dhe egoiste se meshkujt brenda profesionit?
N kt profesion gjithkush sht xheloz, e ndarja femra e meshkuj nuk ekziston. T gjith duan t t han t gjall!... Femrat e shprehin ndoshta m hapur, ndrsa meshkujt ta ngulin thikn e qndrojn krejt t qet si miq pr kok. Mendoj se m mir te dish se ke nj armik, se sa t t godasin pas shpine.
A ndihet e vlersuar sot femra shqiptare?
Them q sot femra shqiptare po e vendos vet fatin e saj, po ecn nj rruge me gjemba e pengesa, por po lufton t fitoj vet betejn, e kjo nuk sht pak. sht vlersim pr veten dhe kur vlerson veten, di t vlersosh edhe botn.
-A sht ende maskiliste shoqria shqiptare?
-Maskilizmi i bots do jet prderisa n bot t ket meshkuj, sepse ata ndjehen epiqendr, e kjo i bn t rndsishm. N fakt femra sht burimi i jets, por meshkujt jan fara e saj. Mos na lnt Zoti pa meshkuj!...
A sht marr me politik Merita dhe pse?
Jam marr, nuk e di pse m dukej e rndsishme kjo gj dhe m dukej se un mund t rregulloja dika me qenien time brenda nj partie. Isha idealiste, por tashm idealet m kan vdekur ose m mir m'i kan vrar.
Motua n t ciln udhhiqeni n jet?
Secilit i takon n jet nj detyr e posame dhe e paprsritshme, pra nuk ka nj jet t pavler. Edhe qenia m e dobt dhe e mjer, n vendin q i sht caktuar, mund t jet dinjitoze, mundet e prfaqsuar, dika origjinale, vetvetja, duke u munduar te kryeje detyrn e tij. Ky sht humanizmi i vrtet q gjithnj rrezaton dika fisnike e t dobishme, edhe nse ushtruesi i ksaj detyre sht nj djall mjeran, vendin e t cilit askush s'e lakmon. Pra t jem sa m njerzor!