Close
Faqja 1 prej 2 12 FunditFundit
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 20 prej 22
  1. #1
    Drinbach Maska e DYDRINAS
    Antarsuar
    17-02-2005
    Postime
    7,881
    Faleminderit
    41
    14 falenderime n 14 postime

    Marrdhniet jugosllavo-shqiptare nga viti 1941 deri ne vitin 1981.

    Marrdhniet jugosllavo-shqiptare nga viti 1941 deri ne vitin 1981.

    Si u zhvilluan marredheniet jugosllavo-shqiptare gjate Luftes se II Boterore?

    Cili ishte ndikimi i Jugosllavise ne te gjitha zhvillimet politike, ushtarake dhe ekonomike ne Shqiperi?

    Cfare roli luajti faktori shqiptar ne Jugosllavi ne keto marredhenie?

    Cili ishte ndikimi i BRSS ne keto marredhenie?

    Cfare niveli kishin keto marredhenje pas daljes se Shqiperise nga Traktati i Varshaves?

    Cfare niveli kishin keto marredhenie pas prishjes se marredhenieve te Shqiperise me Kinen?

    Cfare ndodhi pas vdekjes se Titos ne zhvillimet jugosllavo-shqiptare?
    Ndryshuar pr her t fundit nga DYDRINAS : 03-12-2011 m 13:53

  2. #2
    Drinbach Maska e DYDRINAS
    Antarsuar
    17-02-2005
    Postime
    7,881
    Faleminderit
    41
    14 falenderime n 14 postime
    Ja si i pershkruan ish-diktatori komunist keto marredhenie, ne librin e tij "Titistet" te botuar pas vdekjes se Titos.

    http://www.enver-hoxha.net/content/content_shqip/librat/librat-eh_titistet.htm

  3. #3
    Drinbach Maska e DYDRINAS
    Antarsuar
    17-02-2005
    Postime
    7,881
    Faleminderit
    41
    14 falenderime n 14 postime
    Enver Hoxha thote se ne veren e viti 1941, komunistet shqiptare hyne ne lidhje internacionaliste me PKJ-ne dhe sipas tij, ky ishte nje tregues pjekurie qe kishte arritur levizja komuniste e asaj kohe ne Shqiperi.

    Kush i drejtoi komunistet shqiptare drejt PKJ-se?

    Sipas tij, pavaresisht nga zhvillimet historike serbo-shqiptare, atdhetaret shqiptare ishin te gatshem ti vinin kapakun gjithe se kaluares dhe nuk munguan asnjehere mesazhet per miqesi e fqinejsi te mire me popujt vellezer serb, malazez, maqedonas e te tjere.

    Po sipas tij, ne (shqiptare) nuk kishim dijeni per planet dhe platformat e Cubrollovicit, por shihnim dhe degjonim me dhimbje zbatimin e tyre ne praktike.

    Gjithnje sipas tij, ne nje situate te tille, te kerkoje marredhenie me PKJ nuk ishte e lehte dhe e thjeshte, por per ne komunistet, problemi ishte i qarte. Ne ne parim, kurresesi s'mund ta lidhnim komunizmin me shovinizmin dhe as PKJ me politiken shoviniste dhe reaksionare te qeverise jugosllave ndaj Shqiperise.

    Iniciatoret e krijimit te lidhjeve me PKJ ishin Enver Hoxha, Vasil Shanto, Qemal Stafa dhe Koo Tashko dhe sipas Hoxhes "shume pak, per te mos thene fare pak, dinim mbi jeten, veprimtarine dhe gjendjen ne kete parti.... Nuk njjihnim asnjerin nga udheheqesit e saj, bile as kishim degjuar se kush qene e si quheshin, por fakti qe PKJ ishte anetare e Kominternit... na shtynte te lidheshim me te si me nje parti moter qe luftonte per nje eshtje te madhe, e cila ishte dhe eshtja jone".

    "Nese njerezit tane s'do te na kuptonin ne fillim, shpejt do te bindeshin e do te na kuptonin".

    "Ne morem persiper ta sqaronim popullin shqiptar, t'ia thoshim hapur, si ia thame, mendimin tone. Populli na kuptoi, populli yne i mrekullueshem qe kurre s'i jane errur syte nga parimet e semura te shovinizmit".
    Ndryshuar pr her t fundit nga DYDRINAS : 03-12-2011 m 14:57

  4. #4
    Drinbach Maska e DYDRINAS
    Antarsuar
    17-02-2005
    Postime
    7,881
    Faleminderit
    41
    14 falenderime n 14 postime
    Nj album i tr i tregon udhheqsit e t ashtuquajturit shtab nacionallirimtar dhe drejtuesve t Partis Komuniste t Shqipris me emisart jugosllav Dushan Mugosha dhe Miladin Popovi. Natyrisht nuk bhej fjal pr luft. T gjith ata q kan dal n pyjet e bukura t Shqipris, n lndinat me bar ose me bor, jan t gjith t shndetshm n pritje t ors s mbarimit t lufts dhe sinjalit t duhur pr t goditur armikun (q ishin kundrshtart politik).



    1942/Enver Hoxha, Miladin Popovi, Dushan Mugosha n Labinot

    Miladin Popovi, sekretar rajonal i PKJ-s pr Kosov dhe Metohi mori nj rol kryesor n bashkimin e grupeve komuniste dhe n profilizimin e PKSH-s si nj subjekt shtes i PKJ-s. N mesin e vitit 1939, PKJ-ja ishte e interesuar pr krijimin e Partis Komuniste t Shqipris. Popovi kishte hyr n lidhje me komunistt e Shqipris pr t sqaruar rolin dyshues t Zai Fundos. Ai (Popovi), pasi mori nga Tito direktivat e veprimit n Zagreb, hyri n lidhje me Grupin Komunist t Shkodrs nprmjet Fadil Hoxhs, Emin Durakut dhe Thanas Zikos. Ky i fundit ishte student n Beograd, madje vdiq atje. Pas ksaj Hoxha dhe Duraku erdhn n Kosov.

    Miladin Popovi, mbajti n Konferencn e 5-t t PKJ-s n Zagreb, raportin mbi gjendjen e grupeve komuniste n Shqipri. Pasi Jugosllavia u sulmua nga forcat gjermane dhe italiane n prill 1941, ka solli kapitullimin e saj, Miladin Popovi, vllai i tij dhe Kristo Filipovii u arrestuan teksa udhtonin nga Kosova pr n Mal t Zi, dhe u internuan n nj shkoll t vjetr e t braktisur n Peqin. Ky arrestim ndrpreu edhe lidhjet midis komunistve shqiptar dhe jugosllav. N pranver t vitit 1941, Vasil Shanto dhe Qemal Stafa t grupit t Shkodrs, ngarkuan Fadil Hoxhn pr t mbajtur lidhjet e kputura m par (Vladimir Dedijer Il sangue tradito). N shtator 1941 vjen n Shqipri e qndron 10 dit, Dushan Mugosha.

    Ai merr kontakte me grupet komuniste t Shkodrs dhe t T Rinjve, ku ndr t tjera propozoi lirimin e Miladinit nga kampi i Peqinit. Koo Tashko n nj letr q i shkruan Kominternit, thot se q t lehtsohej procesi i formimit t partis mbi bazn e shkrirjes s tri grupeve komuniste n shtator 1941 ai ka qen n Vitomiric t Pejs (s bashku me Xhevdet Dodn dhe me nj antar t grupit t T Rinjve, pr t folur me Dushan Mugoshn pran KQ t PKJ-s atje, ku kishte krkuar ndrmjetsim t ksaj partie pr formimin e PKSH-s. Ata i krkuan falje atij pr mostakimin n Tiran nga mosnjohja.



    Enver Hoxha, Miladin Popovi, Vasil Shanto, Kristo Themelko,
    Ramadan itaku n Labinot pran kasolles s Shegunit

    Pas ksaj, KQ i PKJ-s, drgoi Mugoshn n Shqipri pr t qndruar sa m gjat, ku u krkua nxjerrja e Miladin Popoviit nga kampi i Peqinit. Personat q u morn me lirimin e tij ishin Vasil Shanto dhe Mustafa Gjinishi. N kujtimet e tij Mugosha shkruan se Grupi i Kors ishte m i vjetri dhe kishte kryetar Koo Tashkon, ishdiplomat q kishte dal shpejt nga puna, kishte banuar n Mosk dhe kishte punuar privat n Tiran. Ai thot se Koi Xoxe ishte zejtar q ishte antar i grupit q nga viti 1933, Miha Lako ishte puntor, se Enver Hoxha kishte ardhur n Grupin e Kors n prag t Lufts s Dyt Botrore. Si Dushani, ashtu edhe Miladini, przgjodhn drejtuesit e lart komunist. Ata u bn instruktuesit kryesor t vllavrasjes s madhe q ndodhi n vitet 1943 1944. N fund t fundit, si komunistt, ballistt, zogistt, etj, ishin t gjith shqiptar. Vrasjet e tyre ishin vetm n dm t Shqipris.

    Por drejtuesit e lart t PKSHs, prvese shrbtor ishin edhe krejt naiv. T mbrthyer nga nj arroganc ndaj vllezrve t tyre dhe t pushtuar nga nj mendjelehtsi e jashtzakonshme n raport me jugosllavt, komunistt e Shqipris kan ln n letr emocionet e tyre nga koha e lufts. Letrat drejtuar Miladin Popoviit, Dushan Mugoshs por edhe Josib Broz Titos, ngeleshin n do koh, pengjet m t sigurta n duart t jugosllavve. Jan qindra prej tyre q jan t struktura sot n arkivat e Beogradit, si dshmia m e gjall e asaj q ka ndodhur n at koh aq t vshtir pr Shqiprin. Jo pak presione sht br me kto letra, pjesa publike e t cilave duhet t pranojm se sht mjaft e vogl. Ato jan prdorur pr kthesa n histori ose pr t br ujdit e nevojshme q siguronin nj regjim t ashpr n Shqipri dhe nj terror t garantuar n Kosov. Kto letra q po botojm sot jan publikuar nga Vladimir Dedijer n librin Gjaku i tradhtuar, nj libr q njohu botimin n vitin 1949 dhe q shihej m s shumti si kundrveprim ndaj skizms s vitit 1948 kur Jugosllavia e shpall armike nga Stalini. Dedijer, sekretar i Titos, ka botuar disa letra me faksimile n librin e tij. n at koh Enver Hoxha tregoi nj interes t papar pr t ditur se far kishte tjetr n ato arkiva, kush kishte raportuar (ndoshta) kundr tij dhe si ruheshin raportimet e tij kundr t tjerve.



    Dushan Mugosha dhe Vasil Shanto

    Letra e Enver Hoxhs drejtuar Dushan Mugoshs

    Shok i dashur Dushan Mugosha! Tash jam m i fort nga at dit q u ndam po malli sht kurdoher i madh. Aliu qenksh m i fort nga ne, sido q sigurisht e marr me mnd ay e dinte se sa e preku ndarja. Jo ne por t gjith ishin t prekur. Dr. Nishani zuri t qart duke thn ?kujtoj poshtrsit q ka thn armiku pr Dushan e Alin pr kta dy shok, aq t mir, t vendosur, q kan ln familjet, vendin e tyre dhe erdhn t na ndihmojn ne, t luftojn tok me ne?. Por t flasim pr pun pak. Ktu kan ardh gati t gjith Tuk, Besnik, Hodo, Dali, Beqir Balluk, Nexhip, Pullumb etj. Nakua me Shulen skan ardh akoma. Me ta kemi fillue me ba disa konferenca. E filloi Tuku me Besnikun, konferenca publike pr mbi aksionet e Brigads, qndrimin e partizanve etj.

    Do t fillojm dhe nj kurs t vogl, ne kemi konferenca me kto tema. -Lufta imperialiste e para, dhe e dyta, luft e drejt dhe e padrejt. -Partia n Ushtri. -Organizimi i pushtetit. -Lufta Nacionallirimtare. Do t organizojm edhe disa kurse ushtarake. Tuku nuk sht shum i knaqur nga Mehmeti (mos e merr se po t shkruaj apostafat pr kt gj dhe me tendenc). Por Tuku na priste dhe thot se qkur ka ikur Sala Mehmeti speshon njeri, prpara mbledhjes s brigads ka nnvleftsuar aksionin kundr Haki Blloshmit dhe at t. Urdhra t uditshme dhe jo shoqrore i ka dhn Tukut e mjaft gjra t tjera. T gjitha kto, mos ki frik se do ti shohim me gjakftohtsi, pa paragjykime dhe do t veprojm ashtu si vendosm. Zgjedhjet n Kor po bhen me sukses n zonat e lira, por kemi frik se do t na vin shum pak nga zonat e okupuara. Do t t lajmrojm pr zhvillimin e gjrave.Dushan na shkruaj dhe ti kurdoher. T prqafoj me shum mall Taras

    Letra e Nexhmije Hoxhs drejtuar Dushan Mugoshs

    I dashur shoku Dushan. Me keqardhje t madhe mora vesht largimin tnd nga Shqipnija. Veanrisht m erdhi keq q nuk mundm t takohemi para se tiknje. Me gjith se kemi ndenjur pak koh bashk e ndjej mungesn tnde n mes ton ashtu si edhe shokt m tafrt. Sigurisht do t kujtojsh jo vetm shokt q jetove dhe bashkpunove gjat ktyre dy vjetve e ma, por sigurisht do t marr malli dhe pr malet e fushat e Shqipris q i lave me djers dhe q u pive dhalln. A po jo ? Jo vetm ne, por gjith populli Shqiptar do t ket nj mik t dashur t tij e sigurisht kur t sjell rasti t kthehesh ndonj her n vendin ton, do t shohsh se me pun do t t shprblej at q ke br pr shptimin dhe naltsimin e tij. Sigurojm me bindje t plot q do t shtojm gjithnj hovin e puns q t forcojm e t naltsojm Partin ton dhe ti sigurojm dhe popullit ton pushtetin e tij.

    Se vetm kshtu do t shprblejm dhe ndihmn tuaj t vlefshme. Dushan, thuaju shokve t Jugosllavis, se shokt Shqiptar ndjekin me admirim hapin e tyre dhe krkojn emra q t ndjekin dhe shembullin e tyre heroik. Thuaju q gjith populli Shqiptar ndjen pr popujt e Jugosllavis dhe pr luftn e tyre nj dashuri t madhe. T gjithve t fala shoqrore. Mos na harro. Po t mundsh na kujto dhe me ndonj cop letr. Udh e mbar dhe u pjekshim pr s shpejti n botn e lir? Vdekje fashizmit - Liri popullit? T fala shoqrore Nexhmija.

    Nga Kastriot Dervishi

    Gazeta 55

  5. #5
    Drinbach Maska e DYDRINAS
    Antarsuar
    17-02-2005
    Postime
    7,881
    Faleminderit
    41
    14 falenderime n 14 postime
    OPINION I MILADIN POPOVICIT PER PARTIN KOMUNISTE SHQIPTARE

    Situatat q mbretron midis grupeve n Shqipri m 1941 u karakterizua kshtu nga Miladin Popovii:

    ”Kemi gjetur nje kaos t vrtet. Ndodheshin grupe dhe grurthe(gjithsejt tet,ndr t cilt dy trokcist) Seicili prej tyre trhiqte nga ana e tij..Shpesh her bnin edhe bashkime marrveshje pr t paditur tek ne njri-tjetrin. Bnin nga kto marrveshje deri me Fundon. Mund t kishte do gj tek kto grupe,por asgj komuniste...”(Sang.trad f 8 nga realciobni i Miladin Popovicit Komitetit Qendror t partis komuniste jugosllave,21 maj 1942)Bisedimet me kto grupe vazhduan prej dhjet deri n 20 dit. Kalonim nga nj pjekje ilegale ne tjetrn. Me grupin e “Kors “i rrahm shtjet n shtpin e Enver Hoxhs e t Koo Tashkos. Ky grup nuk donte t njihte gabimet e tij,krkonte t shpallej si parti e pastaj gjith grupet e tjer t mblidheshin rreth tij,por arritm ta bindm me argumente t forta q t pranoje krijimin e partis. N grupin e Kors ndihma m e fort na erdhi nga puntort Koci Xoxe dhe Pandi Kristo...”(San.trad. f9 nga shnimet e Dushan Mugoshs mbi aktivitetin e tij n Shqipri n vitet 1941-1944)


    LETRA E MEHMET SHEHUT DREJTUAR MUGOSHS

    ”Nuk kishin parti,por kishin dhe ishim komunist bashibozuk,ishim nj “turli” me zarzavate t hidhura e me udhzimet e Miladinit e t tuat,me ndihmat tuaja mundm t seleksionoheshim,t formojn partin ton komuniste,ta forcojm.Na dhat dorn,na msuat,na ngritt si mma foshnjn”.N fund t letrs:”O Sale (pseudonimi i Dushanit)po pr interesat e lart t brigads tnde, k do t lesh pran shtabit t prgjithshm? Kujt do t’ia besosh kt special special,or tu shoft soji ve t’u bft na-a-a-a?!!!

    Bedri Spahiu:”Ne msuam nga ti o Sale,at ka sht e nevojshme dhe e dosmodoshme , q t mendojm e t ndjem vete ,besoje t gjith ne,na duket sikur kemi dika nga qenia jote. Jeta jon si komunist sht e lidhur me ty..Un ngushllohem duke par ndryshimin q kam br prej astit t par q jemi par dhe se kam prfituar nga ti sa m ka qen e mundur”.

    “Pa le i shkreti Omer Nishani q sht mbyllur n od dhe qan me ngashrime “duke kujtuar poshtrsit q ka thn armiku pr Dushan...”(Sang trad,faksimale ku jan letrat t fotografuara).

    Kulmi mund t quhet thuhet n kt koment fjala e E.Hoxhs n Berat n mbledhjen e plot t t K.Q t P.K,n nntorin e 1944.

    ”Shoku Blazo(Blazo Jovanovic) delegat i KQ.t PK jugosllave pran K.Q t PK shqiptare) ka dhn ndihmn m t madhe n prgatitjen e konferencs dhe n prpunimin e relacionit Blazo-ja qe pr ne si t kishte zbritur Zoti Nga qielli...Sang Trad f26,shnim f28)

    http://www.proletari.com/forumi/viewtopic.php?f=44&t=1909

  6. #6
    Drinbach Maska e DYDRINAS
    Antarsuar
    17-02-2005
    Postime
    7,881
    Faleminderit
    41
    14 falenderime n 14 postime
    Letr e Bedri Spahiut drejtuar Dushan Mugoshs

    I dashuri Sal

    U ndam pa u par. Pr dreq mu ngatrrue puna dhe nuk erdha dot nj dit m par. Shpresoj se do t b gjithka q t vish prap mbasi ti duhet ta mosh nevojn q kemi ne dhe fundi i fundit u msuam o Sal me njri tjetrin. Do t ishte e nevojshme t paktn t gjindesh ktu deri n mbarim t lufts.

    Ne msuam nga ti o Sal at 'ka asht e nevojshme dhe e domosdoshme q t mendojm e t ndjejm vehten si komunista e prandaj un pr vehten e besoj t gjith ne, na duket sikur kemi dika nga qnia e jote. Jeta e jon si komunist sht lidhur me ty. Ktej rjedh boshllku q un ndjeva kur nuk t gjeta.

    E di Sal, q edhe ty t ka ardh keq q je ndar prej nesh dhe detyra q e ke kryer plotsisht do t jet nj ngushllim pr ti e un ngushllohem duke par ndryshimin q kam br prej astit t par q jemi par dhe se kam prfituar nga ti sa m ka qn e mundur.

    Jepi prshndetjet e mija shokve trima Jugosllav.

    Prqafime e u pafshim pr s shpejti. Bedri 7/5/44 V.F.L.P.

    http://tiranaforum.forumfree.it/?t=45684969

  7. #7
    Drinbach Maska e DYDRINAS
    Antarsuar
    17-02-2005
    Postime
    7,881
    Faleminderit
    41
    14 falenderime n 14 postime
    Kontaktet jane vendosur duke u nisur nga fakti se PKJ ishte anetare e Kominternit, mirepo edhe parti te tjera ne rajon ishin anetare te Kominternit (greke, bullgare etj) dhe lind pyetja se pse pikerisht me PKJ-ne?

    Si duket keshtu ishte vendosur nga marreveshjet e partive komuniste ballkanike, qe qe ne fund te shekullit te 19-te kishin dale me tezen e Federates Ballkanike dhe roli i perfshirjes se Shqiperise ne te i ishte besuar pikerisht PKJ.

    Pra ishte PKJ ajo qe dergoi ne Shqiperi emisaret e saj, per te vene kontakte me grupime komuniste dhe per te krijuar prej tyre nje parti komuniste.

    http://en.wikipedia.org/wiki/Balkan_Communist_Federation


    ...

    Guided by the principle that a single Social-democratParty and a single trade union association per country should join it, the Balkan Social-democratic Federation will endeavour to attract the social-democratic parties which subsequently are to be formed in Turkey, Albania and Montenegro into its ranks, provided they adopt the principles of international revolutionary socialism.
    ...

    http://www.marxists.org/reference/archive/dimitrov/works/1915/balkan.htm
    Ndryshuar pr her t fundit nga DYDRINAS : 03-12-2011 m 18:19

  8. #8
    Drinbach Maska e DYDRINAS
    Antarsuar
    17-02-2005
    Postime
    7,881
    Faleminderit
    41
    14 falenderime n 14 postime
    KONARE, Fan Noli dhe projekti i Federates Ballkanike.


    Dy letrat e panjohura t Sejfulla Malshovs nga Leningradi n 1928-n
    2008-07-19

    Dy letrat e panjohura t Sejfulla Malshovs nga Leningradi n 1928-n

    "Ju atje duhet t jini qndra e degs t Republikave t Bashkuara t Sovjetve t grupit ton. Kjo deg pas mndjes s\on duhet t qeveriset prej nj sekretari. Si sekretar ne propozojm Demir Godelin. Mbi punn e sekretarit, d.m.th., se cilin mendoni ju se duhet t jet, na shkruani dhe kshtu t vendoset njher e mir e t nis nga puna dega. Edhe ne t Komisionit t Prgjithshm t degs, jemi antar dhe si t till pagesat e prmuajshme etj., do t\i drgojm atje. Dega t ardhurat e saj do t\i prdor si pr nevojat e degs dhe kusurin do ta nis n qndrn e prgjithshme. Me Naumin duhet t hyni drejt pr drejt n lidhje. Ju atje t Mosks duhet t mblidheni shpesh n mbledhje zyrtare dhe t bisedoni n punrat e Grupit". Kshtu shkruhet midis t tjerash n njrn nga dy letrat e gjetura koht e fundit n Arkivin Qendror t Shtetit n Tiran, ku Sejfulla Malshova (ish-ministri i par i Kulturs n qeverin komuniste t Enver Hoxhs n vitet 1945-46) ua drgonte ato shokve t tij t grupit komunist, n vitin 1928, kur ai ndodhej me studime n Bashkimin Sovjetik, pas burss s dhn nga Komiteti Nacional-Revolucionar (KONARE), q kryesohej nga Fan Noli. Po far ishte Komiteti Nacional-Revolucionar? Kur ishte formuar ai? Kush e kryesonte dhe cili ishte aktiviteti i tij politik? far shkruhet n dy letrat e Malshovs (t cilat po i publikojm t plota m posht n kt shkrim) dhe kush ishin antart e tjer t atij grupi komunist, pr t cilt, Faik Konica thoshte se nj dit ata do t kthehen n atdhe dhe do t\i vn zjarrin gjith Shqipris?

    far ishte KONARE
    Pas rikthimit t Ahmet Zogut n pushtet, n fundin e dhjetorit t vitit 1924, pothuajse pjesa m e madhe e kundrshtarve t tij politik, q ishin implikuar n kundrrevolucionin e qershorit, apo si sht njohur ndryshe nga propaganda dhe historiografia e regjimit komunist t para viteve \90-t si Revolucioni demokratiko-borgjez i Qershorit 1924, i cili rrzoi me ann e forcs s armve qeverin e ligjshme t Shefqet Vrlacit, u detyruan t largoheshin nga Shqipria. Pjesa m e madhe e tyre u vendos kryesisht n Bari t Italis, ku prfituan dhe statusin e azilantit politik, si dhe n Franc e Austri. Grupi kryesor i kundrshtarve m t betuar t Zogut u vendos n Vjen dhe q nga kryeqyteti austriak ata vendosn q ta vazhdonin luftn pr prmbysjen e qeveris s Ahmet Zogut, e cila kishte dal nga zgjedhjet e lira t janarit t vitit 1925. N kt kontekst ata u prpoqn t gjenin aleatt e mundshm, ku do t mbshteteshin pr vazhdimin e lufts s tyre kundr Ahmet Zogut. Kshtu, nj pjes e mrgats politike antizogiste e Vjens, q kishte si lider kryesor t saj Fan Nolin, vendosi q t mbshteteshin te Bashkimi Sovjetik, i cili n at koh luante dhe rolin kryesor t lvizjes komuniste n t gjith botn. Pas ksaj, ky grup i drgoi nj letr qeveris sovjetike, ku me ann e saj ata i krkonin prkrahje morale dhe politike n luftn kundr regjimit t Zogut, t cilin ata e quanin qeveri reaksionare. Pas ksaj, ky grup vendosi lidhjet me Federatn Komuniste Ballkanike dhe nprmjet saj me Internacionalen Komuniste (Kominterni). Pas ksaj, duke u mbshtetur n ndihmn e Federats Ballkanike, ky grupim politik q kryesohej nga Fan Noli, m 25 nntor t vitit 1925, organizoi n Vjen nj konferenc, ku u prfaqsuan edhe rryma t ndryshme t mrgats politike shqiptare q ishte vendosur n shtetet e ndryshme t Evrops. N kt mbledhje u formua Komiteti Nacional Revolucionar (KONARE), i cili kryesohej nga Fan Noli. N kt komitet, prve kryetarit t tij, Fan Nolit, morn pjes dhe Halim Xhelo Trbai, Omer Nishani, Riza Cerova, Kostandin Boshnjaku, Lano Borshi, Dr. Nush Bushati, Aziz ami, Bedri Pejani, Ibrahim Jakova etj. Ku grupim politik, pas ksaj mbledhjeje e intensifikoi akoma edhe m tepr luftn kundr Ahmet Zogut, sidomos me an t gazets s tij, "Liria Kombtare", t drejtuar nga Lano Borshi dhe Halim Xhelo, t ciln ata e nxirrnin n Gjenev. N at koh, n saj t lidhjeve q KONARE krijoi me Bashkimin Sovjetik, u b e mundur q 14 shqiptar t shkonin me studime n Mosk dhe Leningrad. Kta student ishin Ali Kelmendi, Asllan Pejani, Qamil ela, Fetah Ekmekiu, Demir Godeni, Xhevdet Meqemeja, Ymer Domi, Naum Prifti, Rexhep Filati, Reshat Kllii, Reshit Dai, Sejfulla Malshova, Selim Shpuza dhe Haki Strmilli. M pas, aty nga prilli i vitit 1927, ky grupim politik i quajtur KONARE, e ndrroi emrin e tij dhe filloi t quhej Komiteti i lirimit Nacional. Aty nga fillimi i viteve \30, nj pjes e krerve kryesor t Komitetit t lirimit Nacional, si Ali Kelmendi, Omer Nishani, Riza Cerova, Halim Xhelo etj., u kthyen n Shqipri, por pa mundur q t organizoheshin dot dhe n at periudh nuk patn ndonj veprimtari t spikatur komuniste. Gjat viteve t regjimit komunist, veprimtaria e KONARE-s u falsifikua dhe n librin "Historia e Shqipris" nuk u pasqyrua e vrteta e saj. Kshtu u hoqn fare dhe nuk u pasqyruan aktiviteti i krerve kryesor t saj, si Lano Borshi, Ibrahim Jakova, Aziz ami etj., t cilt gjat viteve q pasuan nuk e ndoqn m lvizjen komuniste, q kishin nisur n rinin e tyre. Prve ksaj, n librin "Historia e Shqipris" (botimi i vitit 1984) u falsifikua pothuaj krejtsisht dhe deklarata e KONARE-s, e cila u nnshkrua n mbledhjen e 24 prillit t vitit 1927.


    Konica kundr KONARE-s

    Veprimtaria dhe aktiviteti i grupimit politik t inkuadruar n Komitetin Nacional-Revolucionar, q udhhiqej nga Fan Noli, prve reaksionit q ngjalli n qeverin e Ahmet Zogut, pati dhe kritika t shumta nga personalitete t diaspors. Nj nga kta ishte dhe Faik Konica, i cili asokohe kryesonte shoqrin atdhetare "Vatra", q prbhej nga emigrant shqiptar t vendosur n SHBA. N gazetn "Dielli" (Boston, e shtun 15 maj 1926), q nxirrte Shoqria "Vatra", lidhur me veprimtarin e grupimit politik t Fan Nolit dhe lidhjet e tyre me Bashkimin Sovjetik, Faik Konica midis t tjerash shkruante: " Nga letra dhe lajme me goj t mara n kohrat e fundit, prmbledhim kto mi propagandn bolshevike n mes t shqiptarve. Gjer n funt t Shn-Endreut 1924, propaganda bolshevike n Shqipri ish n duar t nj shqiptari t rritur n Rusi, njeri i holl, i zoti dhe si duket i bindur n mirsin e theorive bolshevike. Fan Noli n kt propagand si n do gj tjatr, ish vetm nj fytyr e srs s dyt. E para prov besnikrie q ky grup i vogl i dha Sovietit, qe fjala qesharake e Fan Nolit n Lidhjen e Kombeve, fjal e plqyer n Rusin Bolshevike, por shum e dmshme pr Shqiprin. Me t kthyer t legalitetit n Shqipri dhe me t\ ikur t Fan Nolit jasht, qndra e propagands bolshevike u transferua natyrshit jasht. T\ ikurit, sa koh patn para nga ato q kishin prur prej Shqiprie, nuk u munduan t gjejn burime t tjera. Po parat u mbaruan shpejt: dhe menjher nisn bisedime me Sovjetin pr ndihma, bisedime q muarn funt t plqyer. Prve shumave t veanta "pr propagand" q u dhan, e u japin ca udhheqsve t lvizjes, Bolshevikt u kan lidhur rroga dhe disa t ikurve, t porositur nga udhheqsit: cave u japin nga 400 franga ar (80$) n muaj, ca t tjerve nga 500 franga ar, (100$). Pastaj duke marr n sy zhvillimet revolucionare q turbullonjsit kan shpres t bjn m tutje n Shqipri, guverna bolshevike u krkoj armiqve t Shtetit t\on nj\a dhjet djem shqiptar, q t ven n shkolln e veant t Mosks, ku formohen axhentat e Bolshevizms. Kta student t uditshm, u drguan dhe jan tani n Mosk, ku nxn me sistem zanatin e revoluscjes q t ven nesr t\i vn zjarrin vendit t tyre ose t bien n duart e policis dhe t humbasin jetn e tyre pr dhjam qeni".

    Letra e par e Sejfulla Malshovs

    Leningrad 28.01 1928

    I dashur shok. Bashk me kt po nisim dhe prkthimet, ose m mir parathniet vetm, pse si e di, ata duan t din se \kemi shkruar. Ti shko me domosdo te Kollorovi, fol me t nga ana e grupit dhe pyete \bn me statutin dhe instruksionet q po prgatisin. Pyete pastaj pr Fundon, i thuaj pastaj se pas letrave q kemi marr ay se ka kuptuar mir fare shtjen dhe se ne duhet t jemi me t n kontakt, ndryshe s\kemi se si t jemi n kurs t punve t Shqipris. I thuaj \qe arsyeja q nuk ja drguan letrn q i shkruam Fundos dhe prpiqeni t mar vesh kur do t mbarohet apokrosimativisht pun e statutit. N qoft se kjo do t vej gjat, athere u thuaj t t thon \mendojn pr grupin dhe pas letrs q kemi kuptuar mir qllimet e K J (Komunistve Jugosllav) dhe gabimet tona. Besoj se Kollaraovi do t ket ardhur tashti aty dhe ti me do mnyr prpiqu t\a gjesh. Dhe me punn e prkthimeve pyeti si kan ndr mnt dhe kur t\i botojn. I thuaj Hoxhs t na bj n form dekllarat e nj shkres, n t ciln t tregoj arsyet e abstenimit t tij, kur u votua rezollucioni dhe dnimi i Shpuzs edhe bashk me kt version e tij t bisedimeve …t nxehta q kini pasur ti me at dhe Rexhepi me at. Kt e krkojm pse dy shok t grupit Godeli dhe Filati qahen pr t dhe njeri prej tyre, Godeli, thot se Hoxha e motivon abstenimin e tij kshtu: Malshova me Zavalanin kurdisin nj intrig kundr t pafajshmit, t paprlyerit Shpuz dhe shokt e tjer i hoqn pas hunds dhe se vetm Hoxha, i patundur posi shkmbi, nuk ra n kt intrig. Ne duam t dim \ thot Hoxha pr kt akuz q po i bhet. Pun\ e Ramos \u b? Ju a u futt n parti? Kur t na shkruash duhet q t kesh letrn ton parasysh dhe pik pr pik t na prgjigjesh. Dhe te Borisi shko dndur, e gjete librn mbi shtjen e atyre n Shqipri? Pr pun t gazetave i shkruani Qerimit q t interesohet t na i drgojn.

    Shokve t fala. Yti me mall Sejfulla Malshova.

    Letra e dyt e Sejfulla Malshovs

    Leningrad, 25. IX. 1928

    T dashur shok, ne ktu i jemi vn puns dhe besojm q n nj muaj e sipr si Abeceja ashtu dhe manifesti Komunist me gjith shnime do t jen gati. Ve ksaj Zavalani bri n maqin disa kopje t Statutit, t ciln e prktheu dhe rusisht pr Kominternin. Juve po ju drgojm nj kopje. Zavalani prktheu instruksionet rusisht pr KJ. Nj kopje shqip t instruksioneve po jua drgojm. Ju si vini me prkthimet? Duhet q jo vetm t vazhdoni, po edhe t\a mirni me seriozitetin e duhur. Fundos nuk po i dgjohet kakrima i duket se ka rn but atje n jug. Kur t vij mos harroni t\i thoni se duhet t vij ktu me domosdo. Kajnon se arrim dot n stacion at mbrmje q u nis. Rexhepi \bri. E kaprxen rezikun e doktorit apo jo? Ju atje duhet t jeni qndra e degs s Republikave t Bashkuara t Sovjetve t grupit ton. Kjo deg pas mndjes s\on duhet t qeveriset prej nj sekretari. Si sekretar ne propozojm Demir Godelin. Mbi punn e sekretarit, d.m.th. se cilin mendoni ju se duhet t jet, na shkruani dhe kshtu t vendoset nj her e mir dhe t nis nga puna dega. Edhe ne t Komis, t Prgj. jemi antar t degs dhe si t till pagesat e prmuajshme etj do t\i drgojm aty. Dega t ardhurat e saj do t\i prdor si pr nevojat e degs dhe kusurin do t\ia nis n qndr t prgjithshme. Me Naumin duhet t hyni drejt pr drejt n lidhje. Ju aty t Mosks duhet t mblidheni shpesh n mbledhje zyrtare, t bisedoni n punrat e Grupit. Duhet q t prpiqemi q secili t marr pjes aktive n shtjen e prgjithshme dhe t ndjej se nuk sht nj njeri i izoluar, por nj njeri i organizuar, antar i nj organizate luftarake. Ne vendosm si cilido prej jush muaj pr muaj dhe rregullisht t\u drgojn nga 5 rubla. Pra ju duhet ta dini se kto asnj prej jush nuk ka pse ua drgon pse ju tek, po pse sht i detyruar nga organizata. Dhe ju kini t drejt t pretendoni q t ju drgohen me rregull. Shuaip Hajnua do t\i marr prej Reshat Klliit, Salih Hoxha prej Selim Shpuzs, Rexhep Filati prej Tajar Zavalanit, Demir Godeli prej Sejfulla Malshovs. Shuaipit po i drgojm proces-verbalin mi zgjedhjen e Komisionit. Le t na jap mendimin e tij. Presim prgjigjie". Pr Komisionin e Prgjithshm. S. Malshova.


    http://www.gazeta-shqip.com/ndryshe/4ce53a834c376be5bdead843b02f6367.html
    Ndryshuar pr her t fundit nga DYDRINAS : 03-12-2011 m 18:23

  9. #9
    Drinbach Maska e DYDRINAS
    Antarsuar
    17-02-2005
    Postime
    7,881
    Faleminderit
    41
    14 falenderime n 14 postime
    Pra ishin shqiptaret e financuar dhe te pergatitur nga BRSS-ja, Kominterni dhe PKJ, qe eksportuan dhe nisen nga aktiviteti te disa levizjeve qe ne fasade mbuloheshin me emra kombetare, por qe ne thelb ishin levizje krejtesisht ne sherbim te ideologjise me te cilen ishte realizuar Revolucioni i Tetorit.

    KONARE e drejtuar nga Noli, ishte nderlidhesja e gjithe aktivitetit komunist ne Shqiperi.


    Noli kishte deshtuat me turp ne grushtin e shtetit kunder shtetit ligjor ne Shqiperi, ne te ashtuquajturin Revolucion te Qershorit te 1924-es.

    Ai qe historiografia komuniste e kishte trumbetuar me te madhe si nje revolucion demokratiko-borgjez, nuk ishte ne fakt asgje me teper se nje grusht shteti dhe si i tille ai nuk u njoh nga asnje shtet i botes.

    Me pas grupimet komuniste ne Shqiperi, provuan serish qe te rrenonin shtetin, permes te se ashtuquajturave demonstrata antizogiste te Fierit dhe asaj te bukes.

    Ne kete kohe vjen ne skene Ali Kelmendi.

    Cili ishte Ali Kelmendi? Me cfare detyrash ishte ngarkuar ai nga Kominterni dhe PKJ per Shqiperine?

    A ishte ai pararendesi i te gjithe misioneve te mepasme te PKJ, permes te cileve u be i mundur organizim dhe krijimi i PKSH-se?

    Ne vitin 1930, Ali Kelmendi ishte ngarkuar nga Kominterni, per te organizuar celulat komuniste ne Shqiperi.

    A njihej Kelmendi me Miladin Popovic? A njihej ai me Enver Hoxhen?

    Me Hoxhen po, sepse ata kishin punuar sebashku ne France. Po me Popovicin? A sherbeu Kelmendi si piketakimi ndermjet Hoxhes dhe Popovicit?
    Ndryshuar pr her t fundit nga DYDRINAS : 04-12-2011 m 13:49

  10. #10
    Drinbach Maska e DYDRINAS
    Antarsuar
    17-02-2005
    Postime
    7,881
    Faleminderit
    41
    14 falenderime n 14 postime

    Dushan Mugosha: Ne i msuam komunizmin Hoxhs

    Dushan Mugosha: Ne i msuam komunizmin Hoxhs

    Publikuar m 26/12/2009

    Androkli Dralo

    Beograd, 17 gusht 1961 - Enver Hoxha dhe Mehmet Shehu, Sekretari i Par i Partis s Puns t Shqipris dhe Kryeministri i ktij vendi, akuzohen nga udhheqsit jugosllav se kan ekzekutuar mijra shqiptar dhe mijra t tjer q pritet t theren si dele thjesht, sepse e kan dashur vendin dhe popullin e tyre. N nj intervist dhn t prditshmes sllovene Delo t dats 16 gusht, Dushan Mugosha, Sekretari i Komitetit Lokal i Kozmetit, - zona e banuar nga qindra mijra shqiptar prshkroi se si e kishin gjetur udhheqsit jugosllav Partin e Puns t Shqipris n nntor 1941 dhe se si e kishin inspiruar dhe ndihmuar at deri n qershor t 1948-s pas prishjes me Moskn. N vitin 1941, Mugosha u drgua s bashku me Miladin Popoviin (udhheqsin jugosllav t vrar n zyrn e tij (1945) nga nj shtetas shqiptar) pr t bashkuar grupet komuniste n Shqipri dhe pr t themeluar Partin dhe etat partizane. Mugosha dhe Popovii arritn t bashkonin tre grupe komuniste: 1) t Kors, 2) t Shkodrs 3) dhe t t Rinjve. Askush nga kto tri grupe, - tha Mugosha,- nuk kishte asnj filozofi pr jetn, dhe akoma m tej, skishin as edhe nj organizat q do tiu mundsonte atyre nj luft t suksesshme kundr pushtuesve fashist dhe tradhtarve t brendshm, - tha Mugosha. Veprimet e kryera nga Popovii dhe un n Shqipri, jan veprime q askush nuk do t mund ti fshij dot, pavarsisht gjith prpjekjeve t bra nga udhheqsit shqiptar pr t falsifikuar historin, - vazhdoi m tej udhheqsi komunist jugosllav. Mugosha shtoi se prej 8 nntorit 1941, kur u themelua Partia e Puns s Shqipris, atij dhe Miladin Popoviit u ishte dashur t prsrisnin vazhdimisht gjrat m elementare pr shembull: far do t thot t jesh nj komunist, far bn nj komunist, etj. M pas Mugosha shtoi: Ndodhte q un t prsrisja vazhdimisht se far sht Partia, far jan celulat, far sht disiplina politike, far lloj marrdhnieje duhet t mbizotroj n organizat e kshtu me radh. Kjo duhet t prsritej dhjetra her, derisa u krijuan celulat e Partis. Fakti q shqiptart edhe sot vazhdojn t sulmojn pareshtur mbshtetsit e tyre jugosllav, provon se Enver Hoxha dhe shokt e tij nuk ishin nxns t mir. Me sa duket, kjo sht pikrisht arsyeja se prse zoti Mugosha kujton se si u b Hoxha drejtuesi i etave partizane shqiptare, duke shtuar se Hoxha ishte emruar pikrisht nga ai dhe Popovii. Ky i fundit ishte dhe autori i njoftimeve t PPSH-s, ai instruktonte njerzit se far duhet t bnin dhe ishte inspiruesi dhe udhheqsi i vrtet i Partis Komuniste Shqiptare, - deklaroi Mugosha. Arsyeja e vrtet se prse ekzistonte Partia Komuniste Jugosllave, mjaftonte dhe pr ekzistencn e PPSH-s gjithashtu, - vazhdoi m tej Sekretari i Komitetit Lokal i Kozmetit. Ai nuk harroi t prmendte dhe dy udhheqs t tjer komunist: Svetozar Vukmanovi-Tempo, shefin e tanishm t sindikats jugosllave dhe Blazo Jovanoviin, udhheqsin e Malit t Zi, - duke theksuar se ishin edhe dy jugosllav t tjer, pa ndihmn e t cilve sot Partia e Puns s Shqipris nuk do t ekzistonte.

    http://lajme.shqiperia.com/lajme/artikull/iden/382245/titulli/Dushan-Mugosha-Shqiperise-Ne-i-mesuam-komunizmin-Hoxhes

  11. #11
    Drinbach Maska e DYDRINAS
    Antarsuar
    17-02-2005
    Postime
    7,881
    Faleminderit
    41
    14 falenderime n 14 postime
    Letr e Hysni Kapos drejtuar Dushan Mugoshs

    I dashur shok Sal.

    Me gjith se Koi m tha se do largoheshe menduam se do t takohemi para se t ikje, mbritm n ditn q tin jeshje larguar.

    Mbas pes muajsh q ishim ndar bashk n Ramic, mendoja se do malleshim pr hern e fundit q tin largohesh, do dgjoja ndonj kshill tnden q pr mua kan qn t vlefshme pr t qn nj antar i Partis, at q un dshroja nuk u realizua. Puna, vuajtjet dhe jeta q kemi kaluar bashk gjat ktyre dy vjetve nuk jan jo vetm nj kujtim yti pr neve por dhe nj model q e prfytyrojm. Dushani i cili pr nevej quhet si notari q ka shptuar shokt nga valt e detit.

    Sigurisht tashti q u largove nuk ka mundsi takimi vese t shpresojm kur nevej t ja mbrrijm qllimit, kur t paraqitet rasti, nj letr jotja jo vetm do t jet si shenj kujtimi por edhe e vlefshme pr t shkuar npr mend gjith kshillat dhe udhzimet pr t na vn n rrugn e drejt.

    Kur u ndava prej Brigads shokt m ngarkuan t jap t fala juve dhe ata pandehnin se do t ishje ktu.

    Brigada e V sht duke shkuar prpara nga do pikpamje, dita dits po shtohet t Brigads s VI. e zjarr e flak e duan, tash brigada asht n qarkun e Prmetit :

    Dshiroj kudo q t shkosh t gzosh shndet t mir me gjith shok.

    Me gjith shokt e Brigads t bjn t fala ty dhe shokvet t lufts t zonavet ku tin do t shkosh.

    T prqafoj me mall

    Besniku

    V.F.L.P.


    http://historia.ballikombetar.org/?id=pksh-pkj.html&what=artikull

  12. #12
    Drinbach Maska e DYDRINAS
    Antarsuar
    17-02-2005
    Postime
    7,881
    Faleminderit
    41
    14 falenderime n 14 postime
    Emin Duraku nga Gjakova, ka qene nje tjeter shqiptar qe bashke me Fadil Hoxhen (te dy anetar te grupit te Shkodres), kane kerkuar qe te vendosin lidhje te rregullta ndermjet PKJ dhe grupeve komuniste ne Shqiperi.

    Keshtu ata ne vitin 1939 rikthehen ne Kosove, ku marrin kontakt nder te tjere dhe me Miladin Popovic.

    Ne vitin 1941, Emin Duraku ngarkohet nga Miladin Popovic qe te behet anetar aktiv i levizjes komuniste ne Gjakove, si pjese e PKJ-se.
    Ndryshuar pr her t fundit nga DYDRINAS : 04-12-2011 m 14:20

  13. #13
    Drinbach Maska e DYDRINAS
    Antarsuar
    17-02-2005
    Postime
    7,881
    Faleminderit
    41
    14 falenderime n 14 postime
    Kosova, mes Shqipris dhe Jugosllavis, 1941-1945

    Nga: Revista Mapo

    Trajtesa e mposhtme sht nj prpjekje pr t shqyrtuar procesin e ndarjes s dyt t Kosovs nga Jugosllavia m 1941 dhe e bashkimit t dyt t saj me Shqiprin n epokn bashkkohore. N t njjtn koh, artikulli pretendon t zbuloj rrnjet dhe mnyrn e pushtimit (riintegrimit) t tret t Kosovs nga Serbia dhe Jugosllavia dhe t hedh nj drit m t qart e m t faktuar, mbi procesin e nj gjenocidi t fsheht, ushtruar n rrjedhn e vitit 1945, ndaj popullit shqiptar n Kosov dhe n Maqedonin veriperndimore

    Nga Romeo Gurakuqi

    1. Hyrje n trajtimin e problemit
    Bhet fjal pr nj spastrim t kujdesshm, por intensiv mashkullor, nga rajonet e lartprmendura, i kryer, pr fat t keq, nn bashkpunimin e heshtur dhe t hapur t autoriteteve partizane e komuniste t Shqipris, t cilt madje kishin ndihmuar qartsisht n procesin e riintegrimit t territoreve t lartprmendura nn Serbi dhe Jugosllavi. Megjithse procesi genocidal ndaj djelmnis shqiptare t Kosovs dhe Maqedonis Veriprendimore sht pjes e nj strategjie t gjer t udhheqjes komuniste jugosllave t drejtuar nga Tito, pr t eliminuar vatrat etnike jo-sllave nga territori i Jugosllavis (kujtojm n kt rast masakrimin e popullsis italiane t Istrias), rasti yn paraqet veantit e veta, mbasi bhet fjal pr spastrim selektiv gjinor, q synonte t nulifikonte forcn e rndsishme t qndress ndaj nj strategjie mjaft mir t menduar, jo vetm t aneksimit t Kosovs nn Serbi, por edhe t Shqipris nn Jugosllavi.
    Studimi synon t nxjerr n drit rrnjt historike t eleminimit t djelmins s Kosovs. Krkimi e ridimensionon trsisht edhe at q konsiderohet si Masakra e Tivarit, kryer nga Brigada X partizane malazeze, mbasi ai nxjerr n drit, mendoj pr her t par, fakte q dshmojn se Masakra e Tivarit sht vetm nj nga ngjarjet e procesit genocidal q sht konsumuar n shum cepa t Jugosllavis, n Dalmaci dhe n Vojvodin, por, fatkeqsisht edhe n Shqipri, n rrugn nga Kuksi n Shkodr e drejt Ulqinit, nn syrin e armt e heshtura t partizanve t UNSH.
    Nga ana tjetr m duhet t pranoj se studimi sht vetm nj hyrje e prcipt n nj shqyrtim t vshtir, po aq i vshtir sa ka qen pr autoritetet italiane zbulimi i masakrs s kryer ndaj italianve t Istrias nga autoritetet komuniste jugosllave, pr shkak se gjenocidi sht konsumuar n nj hapsir t pamas t ktij vendi, n kushtet e mungess s dshmis njerzore, kryer me nj urrejtje t papar etnike, e denj pr Ballkanin dhe pr komunistt ballkanik, n rrethanat e turbullirs dhe mjegulls s fundit t Lufts s Dyt Botrore.
    Punimi mbshtetet kryesisht n dokumentacionin arkivor britanik q autori ka mbledhur nga Londra n vitin 2005 dhe n disa dokumente arkivore shqiptare, pa pretenduar t’i shkoj n kte faz deri n fund shfaqjes t s vertets.

    2. Parahistoria e marrdhnieve ndrkomuniste shqiptaro- jugosllave. Pushtimi italian i Kosovs, 1939-1943
    N fillim t Lufts s Dyt Botrore, n mars t vitit 1941, qeveria mbretrore jugosllave vendosi pr t’u bashkuar me Boshtin Qendror t shteteve, t prbr nga Gjermania, Italia dhe Japonia, mirpo nj grusht shteti bri q ky vendim t prmbysej. Pas ktij momenti, Gjermania vendosi ta sulmonte Jugosllavin, pasi qeveria e re e ardhur n Beograd pas grushtit t shtetit, shfaqi ndjenja miqsie n drejtim t BRSS.
    Ushtria Mbretrore Jugosllave nuk mund t kishte asnj shans kundr makineris ushtarake t lufts s Gjermanis naziste dhe gjithashtu disa pjes t vendit, dhe para s gjithash Kroacia, kishin shfaqur pak disponim pr t luftuar pr Jugosllavin e vjetr.
    Kur Fuqit e Boshtit arritn t fitonin kontrollin n Gadishullin Ballkanik, u ra n nj mendje mes Gjermanis dhe Italis q Perandoria Italiane duhej t prfshinte brenda saj edhe territorin e Kosovs, q m par ishte pjes e Jugosllavis (PRO.HS.7.70, S.O.E. History, File number 37/B, Allied Military Mission in Albania, 1942-1945, faqe 3.)
    Pas pushtimit Jugosllavia u coptua. Serbia u cungua dhe u vendos nn sundimin e nj gjenerali gjerman, i cili caktoi gjeneralin serb Milan Nedic, si kryetar t Administrats Serbe. Kosova u inkorporua n Shqiprin e pushtuar nga Italia; Mali i Zi iu dha Italis; Hungaria mori rajonet e Baranja dhe Baks t zons veriperndimore t Serbis; Maqedonia u nda n mes Bullgaris dhe Shqipris s pushtuar nga Italia. Sllovenia u nda n mes Gjermanis dhe Italis; Kroacia u b nominalisht shtet i pavarur, i emrtuar Shteti i Pavarur i Kroacis (NDH), i cili nga ana e vet inkorporoi brenda njsis s vet, Bosnjn dhe Hercegovinn. Qeveria e Kroacis u vendos n duart e elementve ekstremist djathtist, t drejtuar nga Ante Pavelic. (R.J.Crampton, The Balkans, Since the Second World War, Pearson Education Limited, UK, 2002, pg. 11-12.)

    Le t dalim tek Kosova. far kuptohej aso kohe me Kosov?
    Termi Kosov asokohe sht aplikuar n tri mnyra:
    - Sipas mnyrs s par, me Kosov kuptohej i gjith territori i aneksuar nga dezintegrimi i Jugosllavis n Shqipri dhe pak m shum se kjo, jasht ksaj pjese t aneksuar, n pjesn veriore dhe lindore q aspirohej nga nacionalizmi shqiptar;
    -Sipas mnyrs s dyt, e gjith kjo pjes e territoreve t aneksuara n Veri t Malit t Sharrit (Sar Planina) dhe n jug t Mokra Planina (dmth t gjitha territoret e aneksuara Shqipris, me perjashtim t disa (a) fragmenteve n Veri perndim, t marra nga Mali i Zi, dhe (b) n disa hapsirave n Veriperndim t Maqedonis n pjesn jugore t territorit t aneksuar).
    -Sipas mnyrs s tret, kemi Fush Kosovn, q sht gjysma lindore e Kosovs n kuptimin e dyt (gjysma perndimore sht Fusha e Metohis ose si thirret ndryshe nga shqiptart Rrafshi i Dukagjinit).
    Hapsira e referuar si KOS-MET sht e barabart me Kosovn n kuptimin e tret plus Rrafshin e Dukagjinit dhe q korrespondon trsisht me Kosovn n kuptimin e dyt.(PRO.WO.204.9428,From, Captain Vandeleur Robinson to Miss Barker, 20 March 1944, Reference: Force 133’s B8/GSP/6?68 of 5th March.)
    Duke u kthyer n brendsi t ngjarjeve t Lufts s Dyt Botrore, do t mund t kuptohen m mir proceset politike t fundit t lufts dhe riintegrimit t Kosovs n Jugosllavi.
    Me ndihmn e Gjermanis hitleriane, gjat periudhs 1939-1943, Italia realizoi ambiciet e saj n Ballkan, n dm t Jugosllavis. N fillim t ksaj periudhe, irridentizimi shqiptar n Kosov u nxit t prgatitej pr bashkimin e ktij territori me Shqiprin. Nj bashkim i till u krye m ann e traktatit t dats 15 qershor 1941 me Bullgarin. Menjher pasoi reagimi serb dhe malazez:
    Gjat vers s vitit 1941, u kryen sulme nga ana e kufirit malazez n zonn e Gucis;
    Gjat dimrit 1941 u kryen sulme prgjat kufirit serb n krahinn e Mitrovics, Novi Pazarit dhe Sjemnics.
    Kto sulme u zmbrapsen nprmjet koordinimit t veprimeve t forcave italiane dhe shqiptare. Pr pjesmarrjen e tyre n veprime, disa udhheqs t fiseve malsore shqiptare morn “Medaljen e Argjendt” nga vet Musolini. Pas ksaj, italiant krijuan “Gardn Shqiptare t Kosovs” nn komandn e Prenk Previzit, me rekrut kosovar, dhe “Komitetin e Mbrojtjes s Kosovs” nn presidencn kolektive me rotacion t Ferhat Drags, Bedri Pejanit dhe Iliaz Agushit. Para armpushimit me Italin, ky i fundit ishte zvends kryeministr i Shqipris (Iliaz Agushi sht vrar n dhjetor 1943) dhe njkohsisht president i radhs i Komitetit. Duhet t saktsojm gjithashtu se Ferhat Draga dhe Bedri Pejani kan qen n periudhn pararendse deputete t parlamentit jugosllav. (PRO.WO.204.9428, From Captain Vandeleur Robinson to Miss Barker, 20 March 1944, Reference: Force 133’s B8/GSP/6?68 of 5th March. Enclusire, Draft “Kosov”)
    Ferhat Draga ka qen antari m aktiv i Komitetit t Mbrojtjes s Kosovs n vern e vitit 1943. Pr kt ai do t bhej n vijim t ksaj periudhe Guvernator i Kosovs (dmth Kosovs n kuptimin e saj m t gjer, q prfshinin t gjitha territoret e aneksuara Jugosllavis, me prjashtim t territoreve t shtuara n prefekturat e vjetra t Shkodrs dhe t Dibrs).(PRO.WO.204.9428,From, Captain Vandeleur Robinson to Miss Barker, 20 March 1944, Reference: Force 133’s B8/GSP/6?68 of 5th March.)
    Garda Shqiptare e Kosovs ka qen prgjegjse pr mbrojtjen e kufijve t rinj dhe ushtrimin e veprimtaris policore brenda ksaj hapsire t re t prfshir n Shqiprin nn pushtimin italian. Kosovart shfrytzuan kt rast pr t’u hakmarr n kt periudh kundr kolonistve serb, t cilt u detyruan t largohen pr t’u mbrojtur, n Serbi, ose n Mal t Zi, ku madje u bashkuan ose m forcat partizane, ose me ato etnike.
    N janar t vitit 1943 forcat etnike t drejtuara nga Gjurishiq dhe Mihailoviq, srish invaduan Kosovn, duke shkatrruar fshatra t tra dhe duke masakruar popullsin n Bihor dhe Rozhaj. Sipas statistikave, 4626 shqiptar u vran ose u plagosn, dhe 200 gra dhe vajza u grabiten. N kt rast, italiant, t cilt n kt moment ishin duke mbshtetur Gjurishiq dhe Mihaijloviq, nuk ndrhyn. Ky fakt n mnyr t padyshimt ndikoi n ngritjen e ndjenjs anti-italiane n Shqipri. (PRO.FO.371. 48090/8181/237/90, Mr. Ralph Skrine Stevenson to Mr. Eden, Belgrade, 27th April 1945.)
    Me 16 shtator 1943, nj regjiment i Gards s Kosovs mori pjes n luftime kundr malazezve, t cilt kishin sulmuar Gjakovn. (PRO.WO.204.9428, From Captain Vandeleur Robinson to Miss Barker, 20 March 1944, Reference: Force 133’s B8/GSP/6?68 of 5th March. Enclusire, Draft “Kosov”.)
    Pas armpushimit t Italis, n Kosov u krijua “Lidhja e Dyt e Prizrenit”, m 18 shtator 1943. Kjo organizat krijoi edhe nj Asamble Kushtetuese, pozicioni gjysm autonom i s cils u ratifikua nga Kshilli i Regjentve t Shqipris, me 14 mars 1944. Qllimi kryesor i ksaj organizate ishte t mbronte dhe t lironte territoret e Kosovs nga serbt. Kjo organizat arriti t kontrollonte t gjith administratn brenda zons dhe kishte katr batalione milicie nn komandn e major Bajazit Buletinit. Gjermant e shfrytzuan kt rast dhe arritn t krijonin n mars 1944 Divizionin SS “Skanderbeg” me 7000 shqiptar nga Kosova t drejtuar dhe strvitur nga oficer gjerman. N t njjtn koh, nj konferenc e prijsve shqiptar, q u mbajt respektivisht n Maqellar dhe Rugov, vendosi t krijonte nj komitet ushtarak pr Kosovn dhe Rrafshin e Dukagjinit dhe ndrmori rekrutime masive aneknd territorit. Kjo gj pati sukses t konsiderueshm. Rojet kufitare u prforcuan, njsi policore shqiptare u formuan dhe ata filluan t shrbenin si garnizone policore n Serbi (sht fjala pr territorin e kontrolluar nga gjermant), por edhe n Franc dhe Holand. Kur n vern e vitit 1944 pozitat e gjermanve n Ballkan u prkeqsuan, Dr. Xhafer Deva u b Kryetar i “Lidhjes s Dyt t Prizrenit” dhe Komisioner i Lart i Krahins s Kosovs. Prball ksaj opozite t fuqishme lvizja partizane n Kosov asnjher nuk arriti prmasa t konsiderueshme.
    Pr arsye se vendet Perandoria Habsburge kishte qen ndr koh mbshtetsja m e vendosur e krijimit t Shqipris natyrale dhe pr faktin q nn Gjermanin naziste, nj aspirat e till u b realitet, duhet t thuhet, se n Kosov mbshtetja pr partizant, me frymzim sllavo-komunist ka qen pothuajse inekzistente. Ktu shumica e popullsis shqiptare preferonte t ruante kufirin e kohs s lufts, i cili i kishte prfshir ata nn shtetin am shqiptar. Vet KOS –MET, organizata nacional -lirimtare e Kosovs, nuk ka pasur ndonj mbshtetje n popullsin shqiptare t Kosovs, sa t’i mundsonte ksaj organizate partizane shqiptaro-jugosllave t ndrmerrte aksione brenda territorit t krahins s lartprmendur. Kshtu kjo organizat m shum ka vepruar jasht territorit t Kosovs (n Tetov), (krahinen e Preshevs) dhe n (Shqiprin verilindore). Arsyeja kryesore pse KOSMET ka qen jo popullor n Kosov sht lidhur me bashkpunimin e ngusht t ksaj organizate me Marshallin Tito. (PRO.WO.204.9428, From Captain Vandeleur Robinson to Miss Barker, 20 March 1944, Reference: Force 133’s B8/GSP/6?68 of 5th March. Enclusire, Draft “Kosov”.) Pr m tepr, KOSMET, si organizat, ishte njohur prej ans s Gjeneral kolonelit Enver Hoxha, q t vendosej nn urdhrat e Titos, me zonn e Kosovs si sfer t saj t ndikimit (PRO.HS.7.70, S.O.E. History, File number 37/B, Allied Military Mission in Albania, 1942-1945, faqe 16.)
    Ajo far duhet t saktsohet sht se, s paku duke filluar nga fillimi i vitit 1944, Kosova u b nj fush betejash dhe ballafaqimesh t interesave nga m t prkundrtat ushtarake dhe politike, t cilat prfshinin, forcat kombtare shqiptare, forcat etnike serbe, forcat partizane jugosllave, reparte t majta bullgare etj.
    N rrethanat e konsolidimit t pushtetit shqiptar n Kosov, Lvizja Nacional-lirimtare Jugosllave, q aspironte t merrte pushtetin pas Lufts s Dyt Botrore, filloi q n kt koh prgatitjet pr minimin e bazave t unifikimit t Kosovs n Shqipri.
    Nga vitit 1941 u bn prpjekje pr t prthithur nj lloj mbshtetjeje mes shqiptarve dhe po kt vit dy delegat nga Tito, Ali Dushanoviq dhe Miladin Popoviq, morn pjes n mbledhjen themeluese t PKSH.

    3. Pozita e Frontit Nacional-lirimtar
    Pas krijimit t PKSH m 1941, kjo organizat krkoi ndihmn dhe mbshtetjen e PKJ. Komunistt serb drguan pas ksaj n Shqipri dy oficer, Ali Dushanoviq dhe Miladin Popovic. Kto dy oficer u arrestuan nga italiant n fillim t vitit 1942 dhe u internuan n nj kamp internimi n Shqipri. M pas ata u liruan nga udhheqsi komunist shqiptar Mustafa Gjinishi. Przgjedhja e Ali Dushanoviq, nj njri ky mjaft i mpreht dhe finok, ishte e prllogaritur, mbasi ai ishte me origjin nga Peja.
    Kta persona kan qen pikat e kontaktit t ndrlidhjes n mes partizanve jugosllav dhe PKSH dhe kan qen pikrisht kta q u prpoqn t krijojn nj lvizje partizane n Kosov dhe n Rrafshin e Dukagjinit.
    Bazuar n nj direktiv nga Moska, t gjitha partit komuniste duhej t shtypnin lvizjet nacionaliste brenda vets n interesin e ndrsjellt t kombeve t Ballkanit dhe formimit t Lvizjeve Nacional lirimtare kundr fuqive t boshtit fashist. N Shqipri nj lvizje e till u njoftua me Konferencn e Pezs m 16 shtator 1942 dhe pas ksaj u zhvilluan ndrlidhjet me partit komuniste jugosllave, malazeze, maqedonase dhe greke.
    Pr sa i prket lvizjes nacional-lirimtare n Kosov, aty, n fund t vitit 1943, u krijua edhe KOSMET- (Kosovo-Metohija), pr t cilin foln edhe m lart, e q prgjigjej para Marshallit Tito. KOSMET prbhej n antarsi, gjysma prej serbsh dhe gjysma prej shqiptarsh, mes t cilve shquheshin Mehmet Hoxha dhe Fadil Hoxha. KOSMET ka qen detyruar t prkufizohej n aktivitetin e vet brenda sfers politike, m synim kryesor uljen e ndjenjave antiserbe n mes kosovarve. U bn prpjekje edhe pr t ndrtuar nj organizat politike partizane n Kosov dhe pak Komitete Nacional-lirimtare. FNC i Shqipris pati kmbngulur n nj karakter t pavarur t ksaj organizate. Qllimi i ktij synimi, duke ndjekur direktivat fillestare komuniste, ishte t shtypte ndjenjat antiserbe n Kosov. N janar t vitit 1944 n Kolgecaj t Tropojs, Malsi te Gjakovs, u mbajt nj Kongres i KOSMET-it, n t cilin morn pjes 52 delegat, prfshir edhe delegat t nacionalitetit serb dhe malazez dhe dy ish deputet t parlamentit jugosllav. Emrtimi KOSMET sht nj przierje e fjalve Kosov dhe Metohi, q jan dy lokalitetet e entitetit KOSOV, respektivisht pjesa lindore dhe ajo perndimore. N konferencn e muajit janar q u drejtua nga Mehmet Hoxha, u zgjodh nj kshill i prbr si m posht vijon: President –Mehmet Hoxha, Nnpresident Rifat Berisha dhe Padel Yovichevich (malazez), antar: Ali Shukriu, Milan Zeqhar (serb), Daud Ardyshi, Fadil Hoxha, Xhevdet Doda, Zeqir Jarexha. Ata vendosen q t luftonin n ann e Aleatve t Koalicionit Antifashist, mbi bazn e Karts s Atlantikut dhe pr t drguar prfaqsuesin e tyre n LN dhe tek Marshalli Tito. KOSMET supozohej se ishte nj organizat q prfaqsonte interesat jugosllave dhe shqiptare. Zona e saj e shtrirjes s aktivitetit prfshinte rajonet e Kosovs, Metohis, Puks, Nikaj, Mertur, Krasniq. (PRO.WO.204.9428, From Captain Vandeleur Robinson to Miss Barker, 20 March 1944, Reference: Force 133’s B8/GSP/6?68 of 5th March.)
    Megjith aktivitetin e pakt ushtarak n Kosov, njsit partizane kosovare luftuan q hert s bashku me UNJ n Maqedoni dhe Serbi, nn komandn e shtabeve t ktyre hapsirave. Q n vitin 1942 ishin formuar dy batalione kosovare n kodrat n perndim t Tetovs, t cilat luftuan brenda njsis s quajtur Brigada e Par Maqedonase, derisa ajo u shndrrua n Brigadn e Par Kosovare, t prbr nga 800 trupa, n qershor 1944. N fillimet e veta kjo brigad ishte e prbre nga serb t ikur, por n qershor t vitit 1944 llogaritej se 30% e ksaj brigade ishte e prbr nga partizan shqiptar. Nj brigad tjetr kosovare me 400 trupa u formua n Skopska Crna Gora n fillim t vitit 1944, n zonn n lindje t hekurudhs Nish–Shkup. Pjesa e stafit t KOSMET ka qen e pozicionuar n territorin serb, n jug t Radan, mbrojtur nga nj batalion i prbr nga 100 kosovar. Deri n vern e vitit 1944 KOSMET nuk mori pjes n ndonj aktivitet me karakter ushtarak, ndrsa n gushtin e vitit 1944 KOSMET, n hapsirn n mes Pejs dhe Gjakovs, u bashkua me Brigadn e Par Kosovare nga Maqedonia. Megjithat, forcat partizane n Kosov mbetn t dobta dhe nuk arritn t ofronin ndonj rezistenc pr t’u shnuar.
    Lvizja m e rndsishme e rezistencs ka qen ajo e ndrtuar nga Gani Kryeziu, nj pronar i madh tokash nga zona e Gjakovs. Marrdhniet n mes KOSMET dhe Gani Kryeziut kan qen korrekte dhe operacionet rastsore ushtarake jan kryer s bashku, por pr shkak t refuzimit t tij pr t’u bashkuar me KOSMET, ai u krcnua nga forcat partizane t ksaj organizate dhe m von, n fund t vitit 1944 jeta tij do t rrezikohej tmerrsisht nga bashkpunimi i UNSH dhe UNJ, pr t cilin zhvillim do t flitet me tej n kt shtjellim. M tej, prpjekjet e UNJ pr t drguar trupa n Kosov nuk kan qen t suksesshme. Kjo sepse rezistenca q u bn atyre rojet kufitare kosovare ka qen shum e fuqishme dhe n muajin maj 1944 korpusi i dyt i UNJ, n prpjekje pr t hyrn n Kosov prmes Malit t Zi dhe n korrik 1944 forcat serbe t drejtuara nga Gjeneral Lejtnanti Popoviq, duke prparuar prej veriut t Gjilanit, u sprapsen nga forcat qeveritare kosovare (nnkuptoj forcat e qeveris shqiptar t periudhs s pushtimit gjerman). Pr shkak t ksaj disfate pothuajse t plot n Kosov dhe brutalitetit t kosovarve kundrejt kolonistve serb, pjesa m e madhe e partizanve jugosllav krijuan nj pamje krejt pesimiste pr mundsin e fitores me an paqsimi mbi kosovart. N prgjithsi, opinioni i pjess m t madhe t partizanve jugosllav, t cilt patn t bnin shum me shqiptart e Kosovs gjat viteve t lufts, mes t cilve shquhet Gjenerali Vukmanovic Tempo, shpesh patn deklaruar se ata ishin bandit t pakorrigjueshm, t cilt duhet t ohen n hell me metoda t ashpra kur vendi do t lirohet. (PRO.FO.371. 48090/8181/237/90, Mr. Ralph Skrine Stevenson to Mr. Eden, Belgrade, 27th April 1945.) Kjo ndoshta sht piknisja e politikave t ndjekura n vijim nga komunistt jugosllav ndaj Kosovs dhe popullsis shqiptare n kt an t Ballkanit.
    Gjat vitit 1944 u zhvilluan nj seri sulmesh n territorin e Kosovs t pushtuar nga gjermant, t cilat kulmuan n bashkpunimin n mes Marshall Titos dhe FNC t Shqipris.
    Sulmet gjat periudhs s par t vitit 1944 mund t listohen si m posht:
    1. N mes dats 11 dhe 20 shkurt 1944 etnikt serb dhe trupat e Nediq pushtuan fshatrat shqiptare n veri t Pejs;
    2.me 29 maj 1944 njsit e 2 korpusit t dyt t mareshalit Tito kryen nj seri sulmesh nga zona e Beranes n drejtim t Morins, Plavs dhe Rozhajs.
    3. N fund t qershorit 1944 shtabi i prgjithshm serb, duke punuar n bashkpunim me Marshall Titon, filloi pushtimin e Kosovs n zonn e Gjilanit.
    4.Cili ka qen reagimi i qeveris shqiptare t Regjencs?
    Duke qen se FN shqiptar ishte i organizuar dhe i drejtuar nga serbt, asgj nuk mund t pritej prej ksaj organizate ndaj reagimit serb. Qeveria shqiptare e Regjencs n fuqi, pr kundrveprim, organizoi formacione luftarake vullnetare, sanksionoi dislokimin e ktyre formacioneve t rregullta si Divizioni SS “Skanderbeg” dhe krkoi mbshtetjen e gjermanve kundr FN Shqiptar n do mnyr. N t njjtn koh u vendosn marrdhnie miqsore me Kroacin dhe nj mirkuptim politiko-ushtarak u tentua me Turqin dhe Greqin.
    Pse nuk pritej asgj nga reagimi FNSH?
    Cilat jan ngjarjet q shnojn marrdhniet n mes Marshall Titos dhe FNC Shqiptar?
    1.Mareshalli Tito me 4 dhjetor 1943 kishte shpallur nj komunikat sipas s cils “e ardhmja e Kosovs do t vendosej prej nj referendumi dhe kufiri mes Shqipris s pas lufts me Jugosllavin, n qoft se do t ishte e nevojshme, do t rregullohej n t mir t Shqipris”. Kjo ka qen formula q ka qen e pranuar prej FNSH, e cila nga ana e saj, theksoi se KOSMET dhe KOSOVA jan sfera t ndikimit t Titos. (PRO.HS.7.70, S.O.E. History, File number 37/B, Allied Military Mission in Albania, 1942-1945, faqe 38.)
    2.Me 17 maj 1944, shrbimi sekret amerikan (SOA) raportonte, duke cituar Titon, se “Fronti Nacional lirimtar i Shqipris sht nj lvizje jugosllave, pikpamjet e s cils dhe aktivitetet q ajo organizat zhvillon, nuk jan gj tjetr vese ato t Lvizjes Nacional-lirimtare Jugosllave, e cila jep urdhrat dhe komandon; prandaj aktiviteti i partizanve shqiptar sht i prfshir n Ushtrin Nacional lirimtare Jugosllave, brenda s cils partizant shqiptar jan pjes”. Si duket kjo ka qen arsyeja pse Radio Jugosllavia e Lir do t njoftonte “se forcat tona nacional lirimtare jan vn t zotrim t Beratit dhe Tirans.” (PRO.FO.371. 48090/SF/POL/2A/B6, Albano-Jugoslav Relations, 16 December, 1944.)
    3. Nga vera e vitit 1944 dhe n vijim FNCSH dhe Marshalli Tito kryen veprime t prbashkta kundr gjermanve, t cilat kulmojn n veprimet e prbashkta ushtarake n Kosov me forcat serbe q vepronin n Prishtin dhe Gjilan dhe njsit partizane shqiptar q vepronin n Gjakove dhe Prizren. N muajin nntor 1944 n deklaratn pr shtyp t Marshallit Tito u njoftua pr “bashkpunimin e armatosur (t UNJ) me ushtrin shqiptare n betejn kundr pushtuesve fashist”. (po aty)
    4 Gjat t njjtit muaj u shkmbyen nota diplomatike prgzimi dhe miqsie n mes Dr. Nishanit (Shqipri) dhe Dr. Ribar (Jugosllavi).
    Pasi japin t dhnat e msiprme, analistt britanik, mbi raportet e t cilve, n pjesn t rndsishme e kemi ndrtuar kt punim, shkruajn n pjesn konkluzive, se sht nj parim q partit politike, n rrugn e tyre t ngritjes n pushtet, prdorin fardo lloj mbshtetjeje q sht e mundshme. sht e pamundur me injorue ekzistencn e ambicieve serbe ose jugosllave n marrdhniet me Shqiprin. Por nga ana tjetr analistt britanik vrejn se sht br m i dukshm fakti q FN i Shqipris ishte br m nacional n karakterin e tij gjat gjysms s dyt t vitit 1944 dhe marrdhniet n kt periudh me komunistt jugosllav ishin m t pavarura se sa n periudhn pararendse. Analistt britanik gjithashtu raportonin se n fund t vitit 1944 ishte e pangjashme q prania e forcave partizane shqiptare n Kosov t ishte e motivuar vetm prej idealeve internacionale. Ata mendonin se Marshalli Tito nuk do ta injoronte faktin se trupat kuislinge shqiptare kishin luftuar kundr tij. “Kordialitetit politik dhe ushtarak, shkruhet n nj raport t till, i sht br nj publicitet i madh koht e fundit, por gjeneral Hoxha sht cituar se fundmi t shprehet se ai nuk e sheh t mundshme n t ardhmen e afrt nj Federat Ballkanike”. (po aty)
    Forcat gjermane u trhoqn nga Kosova duke filluar nga 19 nntori 1944, n rrugn e vet t trheqjes drejt Veriut, duke e ln krahinn n nj gjendje konfunzioni dhe pasigurie t prgjithshme pr t ardhmen. Me 19 nntor 1944, partizant e brigads 18 t UNSH u vun n zotrim t Kuksit, ndrsa partizant e brigadave 3 dhe 5 t t njejts ushtri liruan Pejn dhe Prizrenin n Kosov. (PRO.HS.7.70, S.O.E. History, File number 37/B, Allied Military Mission in Albania, 1942-1945, faqe 106.)
    Kur gjermant filluan t trhiqeshin edhe nga Shqipria dhe pushteti i FN n Shqipri filloi t zgjerohej, kundrshtart e lvizjes s FNSH u detyruan t trhiqeshin n malet ngjitur me kufirin me Jugosllavin dhe shum prej tyre kaluan n territorin e Kosovs dhe Maqedonis veriperndimore. UNSH lvizi pas tyre n drejtim t kufirit jugosllav. Nga ana jugosllave, trheqja e gjermanve i dha UNJ mundsin e par pr t deprtuar n Kosov. N kt moment qndrimi i zymt i kahershm i partizanve jugosllav prsa i prket mundsis s pajtimit m kosovart psoi nj ndryshim t papritur, pr shkak se pikrisht n kt koh nga njsit kuislinge kosovare pat nj dezertim masiv. U krijuan dy brigada t reja partizane kosovare dhe nga fundi tetorit 1944 edhe dy t tjera ishin n formim e sipr. Shqiptart e Kosovs dhe ata t pjess veriperndimore t Maqedonis filluan madje sulmet kundr gjermanve n trheqje e sipr. Ndrkaq, sulmi i partizanve bullgar n Kosov detyroi etnikt e Skospka Crna Gora dhe t Kopaonikut t Jugut, kto t fundit t drejtuara nga Zika Markovi, t futn serish n Kosov, ku u vendosn prkrah forcave t mbetura gjermane dhe njsive nacionaliste kosovare. N jugun e Malit t Zi, pr shkak t aktivitetit partizan, disa prej forcave etnike t drejtuara nga Gjurishiq kishin bashkuar forcat e tyre me ata t prijsve malsore katolik t Shqipris s Veriut n zonn n veri t Liqenit t Shkodrs. Duhet t nnvizojm se n Shkodr e n Shqiprin veriperndimore, lidhur para s gjithash me nj sri rrethanash kulturore dhe nivelit t emancipimit shoqror, qenies s nj klase t mesme qytetare mjaft mir t zhvilluar, ndikimit t Kishs Katolike n Malsi t Madhe dhe n Malsi t Dukagjinit, ka pasur nj indiferenc t plot ndaj propagands komuniste dhe kjo lvizje sht konsideruar dhe kuptuar gjersisht si nj lvizje antikombtare dhe e huaj pr qendrueshmrin e shtetit shqiptar e orientimin pro europian t Shqipris.



    *Instituti i historis bashkkohore
    (Universiteti Europian i Tirans)

    mapo

  14. #14
    Drinbach Maska e DYDRINAS
    Antarsuar
    17-02-2005
    Postime
    7,881
    Faleminderit
    41
    14 falenderime n 14 postime
    Platforma e unifikimit t ushtris shqiptare me at jugosllave

    Nga: Revista Mapo

    Historia e rrall vjen nga studjuesja e njohur e historis e cila shpjegon se m 5 dhjetor 1947, prfaqsuesi i PKJ pran KQ t PKSH, Savo Zllati, i paraqiti E. Hoxhs, tezat pr Federatn Ballkanike, ku do t prfshiheshin Jugosllavia, Bullgaria dhe Shqipria. Sipas emisarit Savo, n sektorin ushtarak, jugosllavt, bullgart dhe shqiptart do t mbronin tok frontin e Jugut. Savo madje premtoi nj shum prej 400 milion dollarsh pr ushtrin shqiptare. I gjith zhvillimi historik paraqitet me shum argumente nga historiania e njohur n kt dossier

    Nga Prof Ana Lalaj

    N praktik bjm Federatn

    Marrdhniet shqiptare-jugosllave pas Lufts Dyt Botrore deri n vitin 1948, jan zhvilluar mbi platforma unifikuese politike, ekonomike dhe ushtarake. Traktati i Miqsis dhe Ndihms Reciproke midis dy vendeve (9 korrik 1946) do t ndiqej nga nj varg marrveshjesh ekonomike. Ndr to kryesonte Konventa pr Koordinimin e planeve ekonomike, pr Bashkimin doganor dhe Barazimin e monedhave (27 nntor 1946). N fushn ushtarake marrdhniet arritn kulmin sidomos n gjysmn e dyt t vitit 1947, kur prpjekjet pr bashkim tashm me hapjen e arkivave i gjejm plotsisht t dokumentuara.
    E gjith kjo strategji jugosllave ndaj Shqipris bhej me dijeni dhe leje t Stalinit. N takimin q Tito kishte pasur me Stalinin n Mosk, n maj 1946, ky i fundit i kishte sugjeruar Titos t nnshkruante sa m shum marrveshje bilaterale me Shqiprin, me qllim q bashkimi midis dy vendeve t krkohej nga posht, nga vet shqiptart. Ishte pikrisht nj muaj pas ktij takimi, n qershor 1946, kur Enver Hoxha u ftua n Beograd, ku u prgatit traktati i Miqsis dhe Ndihms Reciproke Shqipri-Jugosllavi. Muajt e mvonshm ishin mbushur me nnshkrime marrveshjesh dypalshe ekonomike, financiare, ushtarake, kulturore etj. N praktik bjm Federatn, do t shprehej J.B.Tito n kt koh.
    N maj-qershor 1947, kur fronti i luftimeve t Ushtris Demokratike Greke me forcat e Ushtris Kombtare Greke ishte zhvendosur n kufi me Shqiprin, n malet e Vicit e Gramozit, roli i Shqipris pr bllokun komunist q po formsohej fitoi pesh pr Moskn. Enver Hoxha u thirr me urgjenc nga Stalini n Mosk (14-26 korrik 1947), kurse Tito forcoi presionin mbi udhheqjen komuniste shqiptare pr prfshirjen e Shqipris n nj federat t prbashkt. Politika gjeostrategjike e Titos ishte fokusuar sidomos n dy qendra: Shqipria dhe Maqedonia. Prfshirja e Shqipris n Jugosllavi do t forconte pozitn gjeostrategjike t Jugosllavis, duke i dhn asaj nj vij bregdetare q shtrihej nga Adriatiku deri n Jon; ndrsa nj Maqedoni e bashkuar (ku do t prfshihej Maqedonia e Vardarit, e Pirinit dhe e Egjeut) brenda federats jugosllave do rriste kredibilitetin e ksaj t fundit te popujt sllav t jugut.

    Jugosllavt nxitojn

    Ende pa u nisur Enver Hoxha n Mosk, m 10 korrik 1947, n Shqipri arriti nj delegacion ushtarak jugosllav i nivelit t lart, i kryesuar nga Koa Popovi, shef i Shtabit t Prgjithshm t ushtris jugosllave; gjeneral Vukmanovi Tempo, drejtor politik i ushtris; gjeneral Rade Hamovi, zvendsi i Tempos etj. Delegacioni u prit nga Koi Xoxe, zv/kryeminisr dhe njherazi ministr i Brendshm, pasi E Hoxha po prgatitej pr nj diskutim n Kuvend dhe pr udhtimin e Mosks. M von ky fakt do t prdorej nga Hoxha si argument i lidhjeve t ngushta t Xoxes me jugosllavt. Subjekti kryesor i bisedimeve mes antarve t dy Shtatmadhorive, shqiptare dhe jugosllave, ishte bashkimi i ushtris shqiptare me at jugosllave. Nga t dy palt u shtrua nevoja e kontakteve m t shpeshta ndrmjet dy Shtatmadhorive, u diskutua mbi buxhetin e ushtris shqiptare q do t ishte pjes e Ushtris jugosllave, pr strvitjet e prbashkta, furnizimet, studentt dhe specializantt shqiptar q do t studionin n Jugosllavi etj. Jugosllavt krkuan dhe raporte periodik pr zhvillimet n ushtrin shqiptare.

    Nisja e Hoxhs n Mosk, m 14 korrik 1947, u b pa ceremoni populiste, n dallim nga ajo n Beograd nj vit m par. Ndoshta statusi politik i Shqipris: mospjesmarrja e saj n OKB, marrdhniet e ndrprera me ish Aleatt e mdhenj t Lufts, q binin n kundrshtim me vendimet e Jalts, ku ata ishin shprehur n unison pr nj politik t njsuar ndaj shteteve t Evrops Lindore, si dhe situata n kufirin shqiptar t jugut, mund t ken ndikuar te Stalini pr ti imponuar Hoxhs nj sjellje jo t zhurmshme. Krahas bisedave pr Luftn Civile n Greqi, nnshkrimit t disa marrveshjeve ekonomike, Hoxha nnshkroi n Mosk edhe nj marrveshje ushtarake njvjeare, ku qeveria sovjetike do t mbulonte buxhetin e ushtris shqiptare deri n 50%. Po kshtu ai krkoi dhe instruktor sovjetik ushtarak t vinin n Shqipri.
    N mesin e vitit 1947, pran ushtris shqiptare ndodheshin kshilltar dhe instruktor ushtarak sovjetik dhe jugosllav. Ata ishin shprndar n Ministrin e Mbrojtjes Kombtare, pran drejtorive, divizioneve, regjimenteve dhe shkolls s oficerve etj. T dy palt kishin ardhur pr t ndihmuar Ushtrin Kombtare Shqiptare, por ndrkoh nj gar e nndheshme zhvillohej mes tyre pr ndikim e kontrroll sa m t madh n sektort ku vepronin. Kjo reflektohej sidomos n marrdhniet q u krijuan midis Shtatmadhoris, pran s cils qndronin kshilltart sovjetik, dhe Drejtoris Politike, ku ishin vendosur kshilltart jugosllav. Ksisoj, Shtatmadhoria shqiptare mbshtetej n prvojn sovjetike, ndrsa Drejtoria politike mbshtetej n at jugosllave. Kto ndryshime n prmbajtjen dhe n metodologjin e puns sovjeto-jugosllave krijonin tendosje dhe ashprsim n marrdhniet e strukturave t ushtris shqiptare. Shtatmadhoria hartonte organikat me sovjetikt, por jugosllavt krkonin me insistim ti rishikonin ato; krkesat pr materiale ushtarake i drgoheshin drejtprdrejt Shtatmadhoris sovjetike, ndrsa Shtatmadhoria jugosllave nuk informohej; Drejtoria Politike e konsideronte veten organi i Partis q duhej t dinte t gjitha shtjet e Shtatmadhoris, kurse Shtatmadhoria informonte Drejtorin Politike vetm pasi i kishte prcjell urdhresat prkatse organeve vartse. Pr m tepr n metodn e puns s saj Shtatmadhoria nuk pranonte diskutime. N kto qndrime, sigurisht, Kryetari i Shtatmadhoris gjeneral-kolonel Mehmet Shehu, dhe drejtori i Drejtoris Politike kolonel Kristo Themelko kishin rolin e prgjegjsit e tyre.
    Vizita e Hoxhs n Mosk ngjalli xhelozi dhe frik n Beograd. Nj lidhje e drejtprdrejt e Tirans me Moskn nuk ishte fort e plqyeshme pr Beogradin. N Mosk, gjat bisedimeve shqiptare sovjetike, ambasadori jugosllav, Vladimir Popovi, nuk u thirr n bisedime. Kjo donte t thoshte se Kremlini po konturonte nj politik t re me shqiptart q duhej t mbetej e panjohur pr jugosllavt. Po kshtu Stalini u bnte me dije jugosllavve se ishte ai n krye t hierarkis ndrkombtare komuniste dhe si i till ishte ai q vendoste. Ambasadori jugosllav n Mosk do ti bnte presion ambasadorit shqiptar Mihal Prifti pr t marr vesh prmbajtjen e bisedimeve, aq sa nga pala shqiptare pati dhe nj protest q e detyroi Titon t reagonte ashpr ndaj ambasadorit t tij.
    N kohn kur udhheqja komuniste shqiptare ishte zhytur n mbledhje pa fund, q zgjasnin deri n t gdhir, pr t dnuar Nako Spirun e vdekur dhe veprn e tij armiqsore, antijugosllave dhe n frymn e indipendencs, m 5 dhjetor 1947, prfaqsuesi i PKJ pran KQ t PKSH, Savo Zllati, i paraqiti E. Hoxhs, tezat pr Federatn Ballkanike, ku do t prfshiheshin Jugosllavia, Bullgaria dhe Shqipria. Sipas emisarit Savo, n sektorin ushtarak, jugosllavt, bullgart dhe shqiptart do t mbronin tok frontin e Jugut. Savo madje premtoi nj shum prej 400 milion dollarsh pr ushtrin shqiptare, megjithse nuk shpjegoi se nga do t dilte kjo shum, pasi n buxhetin jugosllav sipas tij nuk ishte parashikuar ndonj fond i veant pr Shqiprin. Dy dit m von, tezat e Savo Zllatiit do t shtroheshin n Byron politike t PKSH. T gjith antart e Byros u shfaqn n unison me pikpamjet e Savo Zllatiit pr t punuar n baza federative, pasi kshtu shkohet drejt bashkimit t vrtet. N fund t mbledhjes u ngarkua E. Hoxha dhe K. Xoxe q t hartojn materialin sipas pikpamjes jugosllave dhe diskutimeve t antarve t Byros Politike. Nn kt trysni politike dhe psikologjike t gjithanshme, udhheqjes jugosllave iu hap rruga t shpejtonte pr bashkim ekonomik, bashkim ushtarak dhe deri n prfshirjen politike t Shqipris n Jugosllavi. N dokumentet e kohs me t cilat un jam kshilluar nuk ndesh asnj ast q shqiptart t ken kundrshtuar pr gjith sa u sht krkuar. Duket se udhheqsit shqiptar u shtyn n nj kompleks fajsie t paqen, a ndoshta kjo sht vetm pamja e jashtme. E vrteta sht se alternativat e tyre ishin tepr t kufizuara pr momentin.
    Pikrisht n kto dit, E. Hoxha mori ftesn nga Gj. Dimitrovi pr nj vizit n Bullgari, ku edhe u nnshkrua traktati i Miqsis dhe Ndihms Reciproke midis dy vendeve. M 12 dhjetor 1947, delegacioni shqiptar partiak dhe qeveritar, i prbr nga E. Hoxha, K. Xoxe, H. Kapo dhe K. Themelko u nis pr n Sofje. Po at nat, delegacioni kaloi npr Beograd dhe u prit nga Tito, Kardeli dhe antar t tjer t Byros Politike t PKJ. N bisedimet q u zhvilluan, Hoxha pranoi se vija jon (shqiptare) ka qn e shtrembr, tregoi rrnjt pse u shtrmbrua dhe pohoi se kritikat dhe vrejtjet e PKJ jan t drejta. Ndrsa Tito shprehu knaqsin q KQ PKSH e ka par mir vijn q duhet ndjekur. Pr ushtrin, ai tha se Shqipria nuk mund t mbaj gjith shpenzimet, se rndojn ekonomin. Prandaj gjithka, pajisje dhe armatime, do t futen n buxhetin jugosllav. Ather Hoxha ka deklaruar se strvitja dhe organizimi do t jen t njjt. Megjithse informacioni q E. Hoxha jep n Byron Politike pr takimin me Titon n Beograd sht i zbet, jan dokumentet jugosllave q bjn me dije se aty u morn vendime pr zhvillimin e ardhshm t marrdhnieve shqiptare-jugosllave.
    Pr t vn n zbatim kto vendime n sektorin ushtarak, m 24 deri m 27 dhjetor 1947, erdhi n Shqipri nj delegacion i lart jugosllav, i kryesuar nga gjeneral leitnant Rade Hamovi, shefi i Drejtoris Operative t Shtatmadhoris. N t merrnin pjes dhe gjeneral leitnant Sava Drlevi, komandant i prapavijs dhe gjeneral major Branko Petrievi, zvends shef i Drejtoris Politike t ushtris jugosllave. Nj dit m pas, tre gjeneralt u takuan n Shtatmadhorin shqiptare, me gjeneral-kolonel M. Shehun, kolonel Tahir Kadaren, dhe kolonel Valeri Lebediev, kshilltarin sovjetik n Ministrin e Mbrojtjes Kombtare Shqiptare. Pas diskutimeve, u konkludua pr nj platform unifikuese t ushtris shqiptare me at jugosllave. Platforma fillon me kto fjal: N interes t mbrojtjes s vendeve tona dhe t prforcimit t Ushtris Shqiptare, u diskutua pr probleme t ndryshme ushtarake dhe u konstatuan pikpamje t njllojta pr t gjitha shtjet, t cilat pikpamje do tu parashtrohen pr propozim komandantve Suprem t Ushtris Jugosllave dhe t Ushtris Shqiptare, pr tu sanksionuar me aprovimin e tyre. Pika e par e ksaj Platforme ishte:
    1. T kalojm sa m par n unifikimin e ushtris Shqiptare me ushtrin Jugosllave.
    M posht vazhdonin formatkonkrete t unifikimit.
    Pr disa dit me rradh vazhduan bisedimet e delegacionit jugosllav me ushtarakt e lart shqiptar. Madje, Hamovii inspektoi vet n terren formacionet e ushtris shqiptare. Delegacioni jugosllav hartoi edhe nj raport Pr problemet kryesore n Armatn shqiptare t cilin Branko Petrievi ia dorzoi Milovan Gjilasit, zvends president i federats jugosllave. N at raport vihej n dukje organizimi i dobt i njsive ushtarako-territoriale shqiptare, mungesa e armatimeve, e mjeteve automobilistike, t artileris, t aviacionit, shkollimi i kuadrit ishte i improvizuar, t ardhurat buxhetore nuk i viheshin me koh n dispozicion ushtris, mungesa e rezervave ushqimore, mosbesimi i ushtarakve shqiptar n forcat e tyre etj.
    Gjithashtu delegacioni bri nj varg propozimesh, q duhej t plotsonte Shtatmadhoria e Ushtris Kombtare Shqiptare. Sipas tyre, ushtria shqiptare duhej t kishte nj plan unik operacional n rast lufte me ushtrin jugosllave; t gjitha urdhresat e ushtris jugosllave do t ishin t vlefshme edhe pr ushtrin shqiptare; legjislacioni po ashtu; ushtria shqiptare t inkorporohej n buxhetin e ushtris jugosllave. Njkohsisht propozimet theksonin se pran Ministris s Mbrojtjes Popullore t Shqipris do t vinte nj delegat i Ministris s Mbrojtjes Popullore Jugosllave; shefi i Shtatmadhoris, gjeneral-kolonel M. Shehu t largohej dhe n vend t tij t vendosej kolonel Beqir Balluku; dhe n ushtrin shqiptare nuk kishte m nevoj q t vinin instruktort sovjetik ushtarak q ishin paralajmruar; Me sa duket instruktort ushtarak sovjetik shiheshin si penges pr unifikimin e ushtris shqiptare me at jugosllave. Po kshtu dhe ata ushtarak t lart shqiptar q bashkpunonin ngusht me ta.


    M pas delegacioni jugosllav takoi dhe Enver Hoxhn, i cili u pajtua me propozimet. Megjithat duhet thn se jugosllavt nuk e njohn Enver Hoxhn me t gjitha pikat e materialit, gj q le t kuptohet se ata nuk i besonin atij plotsisht. Raporti iu referua edhe J.B.Titos, cili i mirpriti propozimet.

    Rasti Shehu

    N prag t largimit t delegacionit jugosllav pr n Beograd, u b nj mbledhje tjetr n Shtamadhorin shqiptare, ku merrnin pjes nga pala jugosllave: gjenerali Rade Hamovi, gjenerali Sava Drlevi, dhe gjenerali Branko Petrievi. Ndrsa nga pala shqiptare: M.Shehu, V. Lebediev, Aleksander Pavlov, Teki Koloneci, B. Balluku, T. Kadareja dhe K. Themelko. N at mbledhje u bisedua mbi punn e Shtatmadhoris dhe Shehu u kritikua nga jugosllavt, por edhe nga kolegt ushtarak shqiptar. Shehu u kritikua si nj njeri me karakter problematik, egoist, mndjemadh, nevrik, q nnvleftsonte shokt etj. Paknaqsi t tilla pr t kishte dhe nga kolektivi ku punonte. Megjithat n kto vlersime prfshiheshin dhe ambicjet karrieriste t kolegve t tij. Por akuza q rndonte m shum mbi t ishte ajo e ndikimit nga Nako Spiru, veprimtaria armiqsore e t cilit ishte prhapur edhe n ushtri. Ajo mbledhje prgatiti prfundimisht terrenin q Shehu t largohej nga Shtatmadhoria.
    N fillim t janarit 1948, shtja Shehu u shtrua edhe n Byron Politike t PKSH. Paraprakisht Hoxha, Xoxe, Themelko kishin biseduar dhe me ambasadorin jugosllav n Shqipri, Josip Gjergjia dhe emisarin Savo Zllati. Sipas jugosllavve Shehu e kishte kuptuar q po ndrrmerrej dika kundr tij dhe kishte rn n nj gjendje q leht mund t ndodh q t bj ndonj marri apo ndonj ekses. Kjo do t thoshte se Shehu mund te vriste veten, gj qe do te ishte vetevrasja e dyt pas Nakos n Byron Politike t PKSH. Kjo do t cnonte prestigjin e udhheqjes shqiptare por dhe t asaj jugosllave. Prandaj ata sugjeronin q kritika ndaj Shehut t mos ishte asgjesuese. Zllati, i kshilluar dhe me Aleksandr Rankoviin, ministrin e brendshm jugosllav, i rekomandoi udhheqjes shqiptare q ta thrrisnin M. Shehun n Byron Politike dhe ta trajtonin shtjen e tij n plan partie. Sipas tyre, Shehut duhej ti jepej nj lloj mundsie dhe perspektive. Pra, jugosllavt kishin vendosur t mos e digjnin prfundimisht kartn Shehu.
    N vijim t qndrimit jugosllav, Byroja Politike u mblodh dhe e shkarkoi Shehun si Shef i Shtatmadhoris dhe n vend t tij emroi kolonel Beqir Ballukun. Ndrkoh u krijua dhe nj ministri e re, Ministria e Transportit dhe e Komunikacionit, ku posti i ministrit iu rezervua Shehut.
    N mbledhjen e ardhshme t Byros, m 8 janar 1948, Shehu u akuzua pr nj varg dobsish e t metash n pun, si dhe pr frym antijugosllave, por q Mehmeti nuk e kishte n at shkall aq sa Nako. Megjithat mbledhja konkludoi se Shehu nuk i ka garancit t qndroj n ushtri, n kt situat, kur bhet unifikimi i ushtris pr nj front t vetm n t gjith Ballkanin. N at mbledhje Shehu pranoi t gjitha akuzat e bra ndaj tij, me prjashtim t qndrimit antijugosllav. Ai u shpreh se Un garantoj se nuk jam kundr Jugosllavis, nuk jam kundr bashkimit t ushtris son me at jugosllave. sht e qart se ftohtsia e Shehut ndaj ushtarakve jugosllav, nuk ishte kundrshtim politik ndaj vijs jugosllave, por m tepr nj rrjeshtim n krah t kshilltarve dhe instruktorve sovjetik me t cilt Shtatmadhoria bashkpunonte ngushtsisht.
    M 18 janar 1948, Savo Zllati i shkruante Rankoviit: Kto dit Shehu i dorzoi detyrn n Gjenerashtab Beqir Ballukut, i cili s bashku me K. Temelkon dhe nj grup oficersh shqiptar do t arrijn s shpejti n Beograd n mnyr q atje konkretisht t vendosin pr zbatimin e vendimeve, t cilat jan marr gjat qndrimit t Enverit n Beograd (m 12 dhjetor 1947). Shehu e ka pranuar verdiktin partiak dhe sipas t gjitha gjasave ka ndier lehtsim. Por edhe jugosllavt ndjeheshin t lehtsuar. Rruga pr bashkimin e ushtrive ishte e hapur. N bisedimet e Beogradit morn pjes Themelko, Balluku, Kadareja dhe Koloneci. N Beograd t gjith antart e delegacionit ran dakord pr do gj q krkonin jugosllavt n lidhje me unifikimin e Ushtris dhe madje edhe pr ardhjen e Divizionit jugosllav n Kor.

    mapo

  15. #15
    Drinbach Maska e DYDRINAS
    Antarsuar
    17-02-2005
    Postime
    7,881
    Faleminderit
    41
    14 falenderime n 14 postime

  16. #16
    Drinbach Maska e DYDRINAS
    Antarsuar
    17-02-2005
    Postime
    7,881
    Faleminderit
    41
    14 falenderime n 14 postime
    RFE NEWS & INFORMATION
    EVALUATION & RESEARCH
    General Desk - No. 632

    News Background

    24/02/1959

    EURO - YUGOSLAV-ALBANIAN PROBLEM: WHO SPIES ON WHOM?


    http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/1-4-49.shtml






    RADIO FREE EUROPE Research

    COMMUNIST AREA
    ALBANIA: Tourism

    ALB/0255

    24 July 1969

    KOSOVAR TOURISTS TO ALBANIA

    http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/112-2-268.shtml
    Ndryshuar pr her t fundit nga DYDRINAS : 05-11-2012 m 14:53

  17. #17
    Drinbach Maska e DYDRINAS
    Antarsuar
    17-02-2005
    Postime
    7,881
    Faleminderit
    41
    14 falenderime n 14 postime
    RADIO FREE EUROPE Research

    COMMUNIST AREA

    20 November 1969

    IMPROVEMENT IN YUGOSLAV-ALBANIAN RELATIONS

    http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/112-2-65.shtml

  18. #18
    Drinbach Maska e DYDRINAS
    Antarsuar
    17-02-2005
    Postime
    7,881
    Faleminderit
    41
    14 falenderime n 14 postime
    RADIO FREE EUROPE Research

    2 June 1975

    KOSOVO: AN IMPORTANT ELEMENT IN YUGOSLAV-ALBANIAN RAPPROCHEMENT

    ...By extending the olive branch in this way, Tito was reciprocating a
    gesture made in 1974, when Enver Hoxha and Mehmet Shehu made self-interested but obviously sincere overtures to Belgrade and expressed their wish for "full
    solidarity" in the event of external aggression. [3] The Yugoslav president
    underlined his good will by devoting part of his brief sojourn to a visit to
    a war memorial in honor of Yugoslavs and Albanians who lost their lives during
    World War II. Such a gesture will not be overlooked by the Albanian leadership
    ...


    http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/81-4-60.shtml


    RADIO FREE EUROPE Research

    RAD Background Report/56
    (Albania)
    9 March 1979

    SHARP UPSWING IN YUGOSLAV-ALBANIAN ECONOMIC CO-OPERATION
    By Louis Zanga

    http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/83-4-319.shtml
    Ndryshuar pr her t fundit nga DYDRINAS : 05-11-2012 m 15:01

  19. #19
    Drinbach Maska e DYDRINAS
    Antarsuar
    17-02-2005
    Postime
    7,881
    Faleminderit
    41
    14 falenderime n 14 postime
    RADIO FREE EUROPE Research

    29 April 1983

    CONTROVERSY OVER YUGOSLAV-ALBANIAN RAIL LINK

    http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/86-2-108.shtml

    RADIO FREE EUROPE Research

    8 August 1986

    INAUGURATION OF THE TITOGRAD-SHKODER RAILROAD


    http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/4-3-47.shtml

  20. #20
    Drinbach Maska e DYDRINAS
    Antarsuar
    17-02-2005
    Postime
    7,881
    Faleminderit
    41
    14 falenderime n 14 postime
    RADIO FREE EUROPE Research

    19 February 1985

    ALBANIA HAILS ITS "INTERNATIONALIST" CONTRIBUTION TO
    YUGOSLAVIA

    Tirana as renewed its claim about the Albanian Communists' "internationalist"
    contribution to Yugoslavia in the defeat of Nazi Germany.
    Marking the 40th anniversary of the fighting "activities" of the Fifth Division in Yugoslavia, an article in Zeri i Popullit has also praised the military role of Ramiz Alia, Hoxha's heir apparent, who was a political commissar of the division...


    http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/4-2-96.shtml

Faqja 1 prej 2 12 FunditFundit

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •