Close
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 4 prej 4
  1. #1
    i/e regjistruar Maska e puroshkodran
    Antarsuar
    07-02-2008
    Postime
    3,643
    Faleminderit
    0
    7 falenderime n 6 postime

    Kryeveprat e trashgimis shpirtrore kombtare

    Shpallen kryeveprat e trashgimis shpirtrore kombtare

    Isopolifonia popullore, eposi i kresh nikve, ahengu shkodran, dialektet geg dhe tosk, muzika popullore e Shqipris s Mesme, mjeshtria e prodhimit t veglave muzikore dhe vallja dropullite e vajzave, jan shpallur dje nga Ministria e Kulturs kryeveprat e trashgimis shpirtrore kombtare, q do t'i paraqiten pr mbrojtje UNESCOs. T pranishm n takimin ku u shpall gjithashtu q n sesionin e radhs s Asambles s Prgjithshme t shteteve pal n Konventn e Unesco-s pr trashgimin kulturore shpirtrore, Shqipria u zgjodh me shumic votash antare e Komitetit Ndrqeveritar pr katr vitet e ardhshme, ishin ve kreut t MTKRS, Ferdinand Xhaferaj, Afrdita Onuzi, specialiste etnologe, Sknder Selimi, koreograf, Mjeshtr i Madh; Vasil Tole, akademik e muzikolog, Klodian
    Qafoku, muzikolog, Esat Ruka, Drejtor i Qendrs Kombtare t Veprimtarive Folklorike; Eni Juca, Sekretare e Komisionit Shtetror t Unescos, pran MPJ etj. Sipas ministrit, kjo dit ishte projektuar si takim me trashgimin, takim me t shkuarn, pr t pasur mundsin q t orientohemi m mir n t ardhmen. "Kjo do t thot se q nga viti 2011, qeveria do t prfshij n buxhet edhe fonde pr kto kryevepra", theksoi Xhaferaj. Muzikologu Vaso Tole, i pranishm n kt takim, tha se kjo iniciativ sht nj hap q dshmon se m n fund kto vlera do t mbrohen dhe do t ken kujdesin e shtetit, ashtu si e kan monumentet e tjera t trashgimis, pasi prej vitesh studiuesit etnomuzikolog jan prpjekur t mbrojn n mnyr ligjore kto pasuri qindra vjeare shpirtrore t shqiptarve. Edhe pse pes vite me par UNESCO e ka shpallur isopolifonin labe si kryevepr t trashgimis gojore t njerzimit, vetm tani ajo dhe t tjera prcaktohen nprmjet kuadrit ligjor. Sipas Toles, statusi kryevepr do t thot m shum fonde dhe kujdes pr ruajtjen e origjinaleve, dixhitalizimin e promovimin. Vendi yn sht antar pr katr vitet e ardhshme n Komitetin Ndrqeveritar, i cili ka pr detyr t shqyrtoj dosjet pr kandidaturat e vendeve pr prfshirjen n listn e trashgimis botrore, vnien n zbatim t Konvents. Po ashtu, Komiteti Ndrqeveritar shqyrton raportet, miraton asistencn ndrkombtare pr projekte n kt fush etj. Sipas MTKRS, ftohen t gjitha organizatat, shoqatat, njsit e pushtetit vendor dhe qendror t aplikojn pran MTKRS brenda dats 30 nntor 2010, pr projekte q synojn ruajtjen e dukurive t msiprme. Pr nder t Ditve t Trashgimis Kulturore Evropiane, n datat 1-3 tetor 2010, nga MTKRS dhe Organizatat pr Zhvillim dhe Konservim n Gjirokastr do t zhvillohen festime n kt qytet. 29 shtatori sht przgjedhur si Dita Kombtare e Trashgimis, n prkujtim t Kamber Bnjs, specialist i monumenteve i rn dshmor n mbrojtje t tyre.

    1. Isopolifonia popullore shqiptare (e shpallur dhe nga Unesco)
    Folklor vokal, instrumental dhe koreografik. Tipologji t trashgimis shpirtrore kombtare shqiptare Shpallur "Kryevepr te trashgimis gojore dhe shpirtrore t njerzimit", UNESCO, 25 Nntor 2005. IP sht dukuria baz muzikore n Shqiprin e Jugut, e cila ndrtohet mbi parimin e kndimit t nj apo disa zrave t ndryshm solistik, mbi nj shtrat isoje t knduar nga grup kngtarsh. Tipet kryesore jan iso-polifonia labe, iso-polifonia toske dhe iso-polifonia ame. Iso-polifonia sht 2-3 dhe 4 zrshe, vokale, instrumentale dhe koreografike.

    2. Eposi i Kreshnikve
    Folklor vokal, instrumental dhe koreografik. Tipologji t trashgimis shpirtrore kombtare shqiptare. Cikl kngsh legjendare i shoqruar me lahut me n qendr dy vllezrit Muji dhe Halili. Eposi konstatohet t kndohet n Malsin e Madhe, Rranzat, Postrib, Shllak e Dukagjin, Nikaj Mrtur, Krasniqeja e Gashi, Bytyi, Berish, Has si dhe n Kosov n Rrafshin e Dukagjinit me qendrat: Pej,
    Gjakov, Prizren, Rahovec, Dean, Istog e Suharek. Sipas A. Uit: eposi i kreshnikve prfaqson nj kompleks poetik dhe etnokulturor. Koha e formimit t tij lokalizohet t jet prpara dyndjes sllave n Ballkan, pra parasllav dhe paraturk. Sipas Sinanit: eposi ka vuln e prballimit t dyndjes sllave. Prgjithsisht skema e ndrtimit t vargjeve t ciklit sht e mbshtetur n vargjet 6, 8, 10, 14 dhe 16 rrokshe mbshtetur mbi shkallt muzikore modale diatonike me ton gjysm ton. Eposi nuk ekziston pa muzik. Pr shum studiues
    t eposit t kreshnikve, vlera e tij krahasohet me eposin homerik, sagat e Skandinavis, Kalevaln, Nilinat ruse etj. Eposi sht knduar vetm n odat e miqve, kuvendet e burrave si dhe n festa t ndryshme, pa stimuj material pr rapsodt. Ndr kngt e veanta t ciklit prmendim: "Martesa e Mujit", "Fuqia e Mujit", "Ort e Mujit", "Vaji i Ajkuns", "Martesa e Halilit", "Muji e tri zanat e malit", "Halili pret Pajo Harambashin", "Ort e Bjeshks" etj. Nga shum studiues jan vn re ngjashmrit e eposit ton me poemat homerike. Ndr ta prmendim Lambertz, Shmaus, Minna Skafte Jensen, etj.

    3. Dialektet gjuhsore: dialekti geg dhe ai tosk
    Folklor gojor. Tipologji e trashgimis shpirtrore kombtare shqiptare. Mbshtetur Ligjit 9048, dt. 07.04.2003 "Pr trashgimin kulturore", folklori gojor sht teksti i krijimit popullor, i pashoqruar me muzik, i cili lexohet ose tregohet.

    4. Muzika popullore homofonike e Shqipris s Mesme

    Folklor vokal, instrumental dhe koreografik. Tipologji t trashgimis shpirtrore kombtare shqiptare.

    5. Ahengu qytetar shkodran

    Folklor vokal, instrumental dhe koreografik. Tipologji t trashgimis shpirtrore kombtare shqiptare.. Ahengu shkodran sht pjes e rndsishme e repertorit t muziks popullore t qyteteve shqiptare t Gegris. Ahengu organizohet n "perde"-shkall muzikore specifike t cilat jan gjithsej dymbdhjet. N 'do perde gjejm nj repertor muzikor, kryesisht kng, melodi me vegla apo dhe valle t cilat ndrtohen mbi kto shkall muzikore. Thuhet se numrat muzikor t ahengut jan rreth 300 njsi. Ahengu fillon t kristalizohet aty nga fillimi i shek XVIII.-t. Ahengu n Shkodr ka pasur nj rregull t veant: kngtari duhet t kndonte kngt e ahengut njra pas tjetrs. Ahengu bhej natn e dasms, ditn e martess, mbrmjen e kurors deri n mngjesin e dits s nesrme. Ahengu shoqrohet nga formacioni i prbr nga vegla popullore si dhe ato t importuara. Veglat muzikore prbrse t ahengut qytetar t Shqipris veriore n shekullin e kaluar ishin klarinet, saze,violin, kavall, dajre, apare. I shprehuri melodik i ahengut sht monodik, si dhe monodi me shoqrim.

    6. Mjeshtria e punimit t veglave muzikore popullore
    Zeje tradicionale pjes e trashgimis shpirtrore kombtare shqiptare. Mjeshtria e punimit t veglave muzikore popullore prbn nj zeje t veant n pamjen e prgjithshme t zejtaris shqiptare. Deri n momentin kur filluan t onen dyqanet e para t punimit t veglave (gjysma e dyt e shek. XIX fillimi i shek. XX), sht se veglat muzikore popullore punoheshin vet prej 'do familjeje dhe n veanti prej bartsve t folklorit. N rrug artizanale n Shqipri kan qn prodhuar dhe ende prodhohen vegla si gajde, fyelli, cul dyjare,
    ifteli, sharki, lahut, dajre, daulle, lauri, buzuk, bakllama, llahut etj. N shumicn e rasteve, mjeshtrat q prodhonin veglat, punonin njkohsisht edhe pr prodhime t tjera t artizanatit popullor. Profilizimi i ngusht i mjeshtrave t prodhimit t veglave, u formua rreth fillimit t shek. XX. Edhe n Kosov historikisht jan prodhuar iftelit, lahutat, fyejt, kavallet, defet, lodrat, zumaret etj. N shek XIX,
    filluan q t hyjn n vendin ton veglat e temperuara si violina, klarineta, fisarmonika etj, t cilat ndikuan n kufizimin e tregut t veglave t punuara n rrug artizanale. Mbas lirimit t Shqipris, n Tiran u ngrit edhe nj repart prodhimi i cili fabrikonte vegla muzikore popullore pr nevojat e shtpive t kulturs npr rrethe.

    7- Vallja e vajzave dropullite
    Folklor instrumental dhe koreografik. Tipologji e trashgimis shpirtrore t minoritetit etnik grek, pjes e diversitetit kulturor n Shqipri.

    k.j
    Ndryshuar pr her t fundit nga puroshkodran : 30-09-2010 m 21:17

  2. #2
    Pasioni pr shkencn Maska e KILI MERTURI
    Antarsuar
    23-01-2008
    Vendndodhja
    evrop
    Postime
    1,848
    Faleminderit
    8
    14 falenderime n 10 postime
    Frot mir.

    Besoj se UNESCO do t jet e gatshme q t investoi n vepra , q t rruhen dhe kultivohen!

    Duhet t futen edhe vepra t tjrea q i prkasin trevave t cilat gjinden jasht kufirit administrativ te Republikes s Shqipris.
    Ka vepra q duhe t futen n Vlerat t trashgimis kombtare ,nse sht fjala pr kombin shqiptar.
    Nse e ka kuptimin shtetror , ather sht tjetr gj!

    Cfr sht kjo pika 7?!


    Kili
    SHQIPRIA ETNIKE SHT GJAKU IM Q NUK FALET!
    BAC, U KRYMB!
    N dreq t mallkuar t gjith antishqiptart dhe tradhtart e kombit!

  3. #3
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-11-2010
    Postime
    7,071
    Faleminderit
    248
    333 falenderime n 312 postime

    Pr: Kryeveprat e trashgimis shpirtrore kombtare

    Kryevepra shpirtrore shqiptare,Ahengu Shkodran, mbledh qytetar dhe turist

    http://www.javanews.al/kryevepra-shp...e-dhe-turiste/

  4. #4
    Moderator Maska e arbereshi_niko
    Antarsuar
    16-10-2006
    Postime
    3,151
    Faleminderit
    54
    148 falenderime n 128 postime

    Pr: Kryeveprat e trashgimis shpirtrore kombtare

    Prsa i prket gjuhs apo dialekteve jam dakort! - Pasi q prfaqson gjith kombin ( si brnda dhe jasht kufijve ).
    por lumenj, prrallat veriore, ingit e Shqipris s Mesme, apo edhe fustanellat e Finiqit dhe Konispolit..., m duken pak t tepruara ( lokalizim q prfaqson vet-veten ).
    Kur bhet fjale pr 'ka prfaqson nj Komb t tr..., sigurisht flasim pr nje dika qe vrtet "thrret" n mnyr automaike do shqiptar.
    Un mendoj q, prve gjuhs ( me varjantet e saja), 'ka na bashkon gjith "planetin shqiptar" shte Shqipja me dy krena! - Pak rndsi ka sfondi ku qndron......

    Prshndetje
    Msoi t tjert me jetn tnde dhe jo me fjalt e tua

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •