Close
Faqja 1 prej 3 123 FunditFundit
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 20 prej 52
  1. #1
    i/e regjistruar Maska e Dar_di
    Antarsuar
    16-08-2008
    Vendndodhja
    Dardani e lasht (Oeneum), aty ku ajri i freskt m bn t ndihem i relaksuar.
    Postime
    1,967
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 2 postime

    Komunikimi me fmij.

    Po paraqes ktu doracakun pr prindr, edukator, msues dhe t tjer q punojn me fmijt

    Disa rregulla t arta

    Autore: Bonnie Miller



    PRMBAJTJA:

    Filzofia
    Komunikimi
    Ndrtimi i vetbesimit dhe i empatis
    Dashuria dhe logjika
    Disiplina
    Vendimet dhe pasojat
    Time Out
    Zgjidhja e konflikteve
    Nxitja e bashkpunimit
    Fjalt mund t lndojn
    Kontrollimi i zemrimit
    shtje t veanta


    N vend t hyrjes

    Rritja e fmijve sht nj pun e vshtir. T ndihmohet fmija n zhvillim, sht nj nga prpjekjet m t rndsishme pr secilin nga ne. sht shum me rndsi pr familjen dhe pr shoqrin n trsi, q ne t`i nxisim fmijt t jen t fort, inteligjent, t ndjeshm, t kujdesshm, tolerant, kreativ, t vetdijshm, t besuar dhe produktiv.
    T qent prind sht nj orar i plot pune, q zgjat s paku tetmbdhjet vjet. Nuk sht kjo nj shkathtsi q msohet n shkoll. Nuk keni nevoj pr leje ose pr trajnim t veant pr t pasur fmij, por askush nuk ju kshillon pr sfidat dhe vshtirsit q mund t`ju dalin gjat viteve.
    Un kam hartuar kt udhzues q t`i ndihmoj prindrit t komunikojn m mir me fmijt e tyre dhe t prdorin metoda verbale dhe t padhunshme disiplinimi. Disa nga teknikat e komunikimit kan nevoj pr ushtrime praktike, sikurse kur flitet ndonj gjuh e huaj, por pasi t filloni t`i prdorni kto strategji q meritojn respekt, ju do t forcoheni nga reaksionet pozitive t fmijve tuaj.
    Shpresoj q kto ide do t`ju ndihmojn tash dhe prgjat t gjitha fazave npr t cilat kalojn fmijt. Prmbajtjet kryesore t jets s fmijve tan jan siguria, dashuria, pranimi dhe inkurajimi. do dit ne mund t`i vlersojm cilsit e fmijve tan dhe t`ua bjm me dije se ne i duam fort. Q nesr, ata do t jen t rritur.


    Fmijt msojn at q e prjetojn

    N qoft se fmija jeton me kritikn,
    ai mson t gjykoj.

    N qoft se fmija jeton n armiqsi,
    ai mson t luftoj.

    N qoft se fmija jeton me prqeshjen,
    ai mson t turprohet.

    N qoft se fmija jeton me turpin,
    ai mson t ndihet fajtor.

    N qoft se fmija jeton me toleranc,
    ai mson durimin.

    N qoft se fmija jeton me kurajn,
    ai mson besimin.

    N qoft se fmija jeton me lvdatn,
    ai mson t respektoj.

    N qoft se fmija jeton me drejtsin,
    ai mson t jet i drejt.

    N qoft se fmija jeton n siguri,
    ai mson t besoj.

    N qoft se fmija jeton me miratimin,
    ai mson ta doj vetveten.

    N qoft se fmija pranohet dhe jeton n miqsi,
    ai mson t gjej dashuri n bot.





    FILOZOFIA

    Knaquni me fmijt tuaj tani
    Ua bni me dije atyre q nuk kan nevoj ta fitojn dashurin tuaj.
    Gzojuni do dite dhe bjani me dije fmijs suaj se ju e doni at vetm ngaq sht ai vet.

    Pranojeni individualitetin e fmijs suaj
    Respektoni talentin, cilsit, ndjenjat, ndrrat, synimet, fshehtsit, problemet dhe betejat e fmijs suaj.

    Ndjenjat dhe sjellja jan gjra t ndryshme
    T gjitha ndjenjat jan t pranueshme, por me rndsi sht t caktohen rregullat e sjelljes.
    Njihni ndjenjat ambivalente t fmijs suaj dhe ndihmojeni at q t`i shfaq ndjenjat e veta n mnyr konstruktive.

    Bhuni aleat, jo kritik
    Askush nuk sht i prkryer, prandaj as ne nuk mund t presim t prkryern nga fmijt tan.
    Pranoni gabimet tuaja dhe t fmijve tuaj dhe trajtoni ato si mundsi pr t msuar dhe pr t prparuar.
    Keni parasysh fazn zhvillimore t fmijs suaj dhe me t prshtatni pritjet tuaja.
    Fmijt e vegjl jan impulsiv dhe konkret. Sigurohuni q e keni prqndrimin e fmijs dhe q ai e kupton at pr t ciln ju flsini kur e luteni q t bj dika ose kur i jepni ndonj informacion.
    Tregoni se keni besim tek aftsit e fmijs suaj pr t marr vendime vet
    Kur fmija ka problem, bhuni kshilltar i tij e jo shef i tij.
    Dgjojeni, mbshteteni dhe ndihmojeni q t zbuloj dhe t`i peshoj gjasat dhe pasojat.

    Eduko fmijn drejt
    Prdor rregulla t drejta q mund t`i zbatosh dhe t`i shpjegosh mir.
    Jini konsekuent n metodat tuaja disiplinore.
    Prdorni fjal q ia bjn me dije fmijs suaj se far ju prisni.
    Prdorni TIME OUT-in dhe pasojat logjike e natyrore n vend t irrjes e ndshkimit fizik.

    Bhuni fleksibil dhe t gatshm pr marrveshje Jepni vetes koh pr t menduar.
    Jini t vetdijshm se ndjenjat dhe problemet tuaja personale dhe mos i bartni ato te fmija.
    Mos reagoni vrullshm! Ruajeni objektivitetin dhe problemit, incidentit ose sjelljes s fmijs suaj jepjani rndsin q e meriton.

    Shfaqni vlerat tuaja
    Bhuni model i mir i kujdesit, i komunikimit, i sjelljes dhe i marrdhnieve.
    Bhuni shembull pr sjellje dhe ia bni me dije se far ju plqen n veprimet e tij.
    Promovojeni empatin. Diskutoni pr efektet e sjelljes s tij tek t tjert.
    "Fet` e best t`i kemi, po t ndar t mos jemi." Naim Frashri

  2. #2
    i/e regjistruar Maska e Dar_di
    Antarsuar
    16-08-2008
    Vendndodhja
    Dardani e lasht (Oeneum), aty ku ajri i freskt m bn t ndihem i relaksuar.
    Postime
    1,967
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 2 postime
    Komunikimi me fmijt tuaj

    Marrdhniet fmij-prindr jan nj ndr prvojat q m s shumti shprblehen dhe knaqin. Njkohsisht sht nj ndr prvojat m t vshtira dhe m t komplikuara. Kto marrdhnie shpesh shoqrohen me frustrim, pritje joreale dhe ngarkohen me frustrime e mosmarrveshje si rezultat i komunikimit t keq.

    T lidhurit sht pr lidhjen far sht prindi pr fmijn; raporti n lidhje sht far sht prindi pr fmijn; njra pa tjetrn nuk munden. Problem m i vshtir pr prindrit dhe fmijt n ditt e sotme sht se asnjri prej tyre nuk din t komunikoj me sukses me respekt, me dinjitet, apo n at mnyr q t dy palt t ndiejn se po dgjohen dhe po kuptohen. Ndonse familjet me fmij adoleshent dhe tinejxher posarisht t ndjeshme jan n kt fush, shum probleme mund t`i zgjidhim duke msuar shkathtsi t mira komunikimi.

    Ne komunikojm me qllim q t tjerve t`ua shprehim prsiatjet, ndjenjat dhe idet tona. Dshirojm q dikush tjetr t kuptoj pikpamjen ton, t dgjoj at q ne themi dhe bashkrisht t punojm drejt zgjidhjes s problemeve.

    N qoft se nj problem nuk mund t zgjidhet, ather do person meriton respekt pr at se ka ai ose ajo ndien. Prindrit rndom duan q fmijt e tyre t bjn at q nga ta krkohet pa shum kundrshtime. Fmijt ndrkaq, rndom, dshirojn q prindrit e tyre thjesht t`i dgjojn kta.

    Ja disa udhzime t thjeshta t cilat do t`u ndihmojn prindrve q krkesat e tyre t prmbahen sa m mir:

    Mnyra pr t`u ndrtuar vetrespekti te fmija juaj dhe pr t`u forcuar marrdhniet tuaja sht ta mbani mend se ai thjesht do q:
    1) Ta dgjoni,
    2) T`i qaseni me seriozitet dhe
    3) Ta doni e ta pranoni pa kushtzime.


    Kur e lavdroni fmijn tuaj, lavdratn tuaj orientojeni nga prpjekja, jo nga arritja. Ne shpesh i kushtojm tepr rndsi rezultatit prfundimtar duke mos e theksuar se sa e vshtir ka qen t arrihet ai.
    Mos gjykoni fmijn tuaj. Repspektoni pikpamjet dhe dallimet e tyre dhe lejoni t`i shprehin idet e ndjenjat e tyre. Respektoni individualitetin, pavarsin dhe jetn private t tyre.
    Mos u ktheni n t kaluarn dhe mos lejoni q ajo t ket ndikim n t tashmen. Duke prdorur shprehjet, si gjithmon, kurr. Ose ndonjher thjesht i kundrviheni fmijs. Duke thn Ti gjithmon vonohesh ose Ti kurr nuk e kryen detyrn tnde, vetm ndihmoni pr t`u forcuar sjelljet negative t cilat prpiqeni t`i ndryshoni. Kjo quhet profeci q e jetsoni vet. N qoft se fmijt kto i dgjojn mjaft shpesh, fillojn edhe vet t`u besojn ktyre.
    Ndjenjat jan vetm ndjenja. Ato nuk jan t mira apo t kqija, t drejta ose t gabueshme, prandaj mos diskutoni me fmijt kur ju tregojn se far ndiejn. Mos i prjashtoni ndjenjat e tyre dhe mos i flakni si t parndsishme. Mos i prqeshni, as mos i nnmoni. Ndoshta edhe tash ju kujtohet far ju kan thn kur jeni ndar nga i dashuri ose nga e dashura: Zaten ka qen dashuri e papjekur, Ti do ta prballosh kt, Ai/Ajo nuk sht i/e vetmi/ja n bot. Prpiquni t kuptoni se po kjo vlen edhe pr fmijn tuaj.
    T dgjosh, t dgjosh, t dgjosh! Pr t qen nj dgjues i mir, s pari patjetr duhet t doni t dgjoni se far kan pr t`ju thn fmijt tuaj dhe t besoni se ajo q thon ata sht e rndsishme. Dgjoni ndjenjat e tyre, jo vetm fjalt. Nprmjet gjesteve, syve dhe kontaktit fizik, bjani me dije se jeni duke dgjuar. Shtroni pyetje pr ta shprfaqur interesimin tuaj a pr t ndihmuar n qartsimin e ndonj pike q t shmanget mosmarrveshja. Nprmjet dgjimit aktiv ju rritni vetbesimin e fmijs dhe vlersimin pr veten e tij.
    Bhuni krkues. Bhuni t hapur q t diskutoni pr fardo teme pr t ciln fmija dshiron t bisedoj. N qoft se dshironi q fmija juaj t marr vendime te drejta e t moralshme, ai duhet t ket informacione t bollshme pr kt.
    Kontrollojeni tonin e zrit tuaj. Vetm sa do t`i irritoni edhe m tepr nse brtitni, kritikoni ose mbani ligjrat.
    Mos i mundoni edhe mos prsritni t njjtat krkesa. Prsritja e s njjts gj n vazhdimisi nuk do t`i bj fmijt t dgjueshm. Shpjegojeni at q krkoni nga ta dhe tregojuni se prse at e konsideroni t rndsishme. Kujtojani at fmijs nj her ose dy. N qoft se nuk reagon, ather ndrmerrni masa prkatse. Vese duhet t jeni t sigurt se masa e ndrmarr i prgjigjet asaj sjelljeje.
    Qartsoni pritjet tuaja. Fmijt nuk i lexojn mendimet, ata assesi nuk mund t din se ka pritet nga ta prderisa nuk ua thoni kt n mnyr t qart.
    Nse kritikoni, kufizohuni n sjelljen konkrete q nuk e miratoni. Mos u bni i paqart. Sigurohuni nse fmija juaj e ka kuptuar se ju nuk keni asgj kundr tij, por vetm kundr sjelljes s tij. Pr shembull: Jam zemruar pse nuk e ke mbajtur fjaln q do t paraqitesh n qoft se nuk do t mund t vish me koh n vend t Jam i zemruar tepr me ty.
    doher kur gjykoni, kur jeni tepr t ngurt ose ua ngushtoni hapsirn e lir ju vetm sa i ndrydhni m fort, gjithnj derisa nuk arrijn n pikn kur nuk do t duan m t flasin me ju ose nuk do t duan m fare t jen me ju.
    Prqndrohuni vetm n problemet e tanishme dhe zgjidhni ato nj nga nj. N qoft se ju i rrini mbi kok fmijs doher kur jeni nervoz, ather fmija nuk do t`ju dgjoj fare se far po i thoni.
    Kur fmija ka problem, humbja e durimit apo reagimi i ashpr vetm sa e bn fmijn tuaj t ndihet edhe m keq. S pari ndgjojeni at; pastaj shprehni dashuri dhe mirkuptim n vend t dhuns dhe nervozs. Disiplina e prshtatshme mund t zbatohet m von.
    Respektojeni mendimin e fmijs, edhe pse n t shumtn e rasteve do t jet ndryshe nga mendimi juaj. (A nuk ka dalluar mendimi juaj nga mendimi i prindrve tuaj?).
    Organizoni takime familjare s paku njher n jav. sht ky nj rast pr t`u pastruar ajri, duke i lejuar secilit t paraqes paknaqsit, krkesat dhe mendimet pa frik nga pasojat. Kto takime mund t`i lirojn ata nga fardo tendosjesh, q sht m mir sesa t lihen q tendosjet t grumbullohen dhe t shprthejn n rastin e par.
    Le t na bhet t dgjuarit prparsi. Ndani koh q t jeni vetm me fmijn tuaj. do gj tjetr lreni anash. Porosia q fmija juaj do ta dgjoj sht, Un t dua mjaft, sa t t dgjoj.
    Kur shfaqet problemi, s pari qartsojeni pjesmarrjen tuaj n ngjarje apo n situat, vendosni se i kujt sht ai problem, pranoni gabimet n sjellje dhe pastaj shtroni dshirat dhe krkesat tuaja. Pr shembull: kur nuk jeni t knaqur n mnyrn se si vajza juaj e mban dhomn, i kujt sht problemi - sikur t ishte problem i fmijs suaj, ajo dhomn do ta mbante t pastr! Nse rndom thoni dika si: Dhoma jote duket si ahur! T t vij turp! Nuk mund t gjesh asgj aty! A nuk ke aspak vetrespekt! do t mund t vreni se fmija juaj nuk do t vrapoj pr ta pastruar dhomn, as nuk do t provoj pr ta mbajtur m pastr at. Apo jo! Po ashtu me siguri ju prdorni n mnyr rutine vizionin e ktyre fjalve. Deklarimi me ti problemin e bart te tjetrkush dhe e shtyn fmijn tuaj n pozit pr t`u mbrojtur. Mbajeni mend, nuk sht ky problem i tij, por juaji!
    Hern tjetr prdorni deklaratn me Un pranojeni problemin. Pr shembull: Biri im, dua ta dish se nuk m plqen si duket shtpia jon koht e fundit. Un po mundohem shum q ne t krenohemi me shtpin ton. Gjithashtu, un lodhem shum nga puna dhe nuk kam nevoj pr pun jasht orarit. Kam nevoj pr ndihmn tnde n mnyr q dhoma jote t jet si duhet. Un e di q ajo sht dhoma jote, porse sht edhe pjes e shtpis son. A mund t m ndihmosh ta mbajm dhomn tnde m mir? Un mund t t ndihmoj n qoft se ke nevoj! N rregull?

    Kto jan vetm disa propozime si t prmirsohet, t korrigjohet dhe t knaqeni n raportet me fmijn tuaj. Nuk sht leht t ndryshohet pr nj koh t shkurtr por ju do t jeni ata q do t prfitojn nga ky udhtim i gjat. Dhe N qoft se bni at q gjithnj e keni br, gjithmon do t arrini at q keni arritur prher! Ju nuk doni m at q e keni arritur prher. Ajo far doni sht respekti q e meritoni dhe dashuria t ciln gjithmon keni shpresuar ta keni me fmijn tuaj. Mund t jet juaja vetm me pak mund dhe pun.

    Prshtatur nga Patrica Kramer, Family Resource Coalition Report. 1990, #1. Reprinted by Parenting Education Center.
    "Fet` e best t`i kemi, po t ndar t mos jemi." Naim Frashri

  3. #3
    i/e regjistruar Maska e Dar_di
    Antarsuar
    16-08-2008
    Vendndodhja
    Dardani e lasht (Oeneum), aty ku ajri i freskt m bn t ndihem i relaksuar.
    Postime
    1,967
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 2 postime
    Dgjimi aktiv

    Ndihmojeni fmijn q t ndihet: i pranuar, jo i vetmuar, m i fort

    Largoni burimet e ndrhyrjes
    Aktivitetet e tjera
    Zhurmn dhe lvizjet e jashtme
    Mendimet tuaja t paparashikuara
    Stresin tuaj personal

    Prgjigjuni ndjenjave, jo informacioneve

    Nxiteni fmijn t flas
    Dgjoni; mos folni shum
    Nxitjet
    M trego m shum. Vazhdo.
    Shembuj empatik
    Ajo duhet t ket qen shqetsuese pr ty.
    Parafraza apo ritheksimi
    Prdorni vettrheqjen
    Por jo n at mas sa t largoheni nga tjetri
    Qartsoni
    M duket se ju thoni A mendoni pr?
    Vlersoni
    Kompliment: Ju jeni nj person q녔

    Shmanguni fjalve dhe veprimeve dekurajuese
    Kshilla
    Zakonisht fmija do q ju vetm ta dgjoni.
    Shmangiuni dhnies s kshillave prderisa fmija nuk i krkon ato.
    Vetreferimi
    Mos i impononi vlerat tuaja; mos i thoni fmijs: N kt situat un do t veproja n kt mnyr.
    Refuzimi joverbal
    Hutesa dhe largimi i kontaktit me sy.
    Sulmet apo nnmimet
    Mohimi i ndjenjave
    Ti n t vrtet nuk ndihesh nervoz.
    Humori i paprshtatshm

    Prshtatur nga Dr. Bruce Baldwin. Direction Dynamics. Wilmington, NC.

    Pranimi i ndjenjave

    N mnyr q t`i ndihmojn fmijt pr t`u ballafaquar me ndjenjat e tyre, prindrit duhet t`i pranojn dhe t`i respsktojn ndjenjat e fmijve.

    Dgjoni t qet, me kujdes dhe me vmendje t plot
    Pranoni ndjenjat me nj fjal
    N vend t pyetjeve (Pse e bre at?)
    dhe kshillave (Pse nuk?)
    Prgjigjuni me fjal, si: Aha Mmm Po e vrej
    Emrtoni ndjenjat
    N vend t mohimit t ndjenjave (Ajo nuk ishte edhe aq neveritse), emrtoni ndjenjn.
    Kjo duket shum neveritse! Kjo duhet t jet shum e keqe.
    Me siguri ju ka marr malli pr at.
    Kur ne prpiqemi q fmija ta largoj nj ndjenj negative nga vetvetja, fmija vetm se do t neveritet m shum. Fmija, ndjenjat e t cilit jan t prshkruara me fjal t veanta, ndihet i qetsuar dhe i ngushlluar. Dikush po e prjeton prvojn e tij t brendshme.
    Thuani fmijs dshira t imagjinuara
    N vend t shpjegimeve dhe logjiks, thuani: Sa do t dshiroja t ishte nj bar magjik q do t t ndihmonte n zgjidhjen e ktyre problemeve matematike.
    Tregoni se t gjitha ndjenjat duhet t pranohen. Veprime t caktuara duhet t ndalohen
    Un e shoh se sa je nervoz. At q dshiron, shokut tnd thuaja me fjal, jo me grushte.

    Prshtatur nga Adele Faber and Elaine Mazlish, How to talk So Kids Can Learn, 1995.

    Dgjimi aktiv

    Dgjoni me kujdes
    Kontakt me sy dhe t folurit e trupit.
    Shprehje t empatis si aha, mmm, po kuptoj

    Nxiteni bisedn e mtejme hapja e ders
    Vre veten n pozit t tij.
    Kjo duhet t jet e tmerrshme pr ty.

    Provoni ndjenjat
    Tingllon sikur vrtet je hidhruar, piklluar shqetsuar pr kt.

    Bhuni kureshtar
    Pyetje t hapura, pa tinglluar paragjykuese.
    (mos u prgjigjni me Po Jo)

    Ritregoni faktet dhe ndjenjat
    Prsritni disa fjal t fundit.
    Ritregoni me mirkuptim (jo si papagall).


    PO dhe MOS pr dgjimin aktiv

    PO MOS
    Trimrojeni fmijn t vazhdoj bisedn Diskutoni

    Qartsojeni `po thot fmija
    (Mos po mendon?) Fajsoni

    Srish ndrhyni me fjal tuaja
    (Domethn녔) Moralizoni

    Prdorni pyetje nxitse
    (Prgjigjet nuk jan PO e JO) Pyetje Pse?

    Flitni shkurt Jepni kshilla

    Kujdesuni pr gjun e trupit Krcnoni

    Arsyetoni ndjenjat e tyre dhe Rrfejeni ndonj
    paraqitjen e ngjarjes ngjarje tuajen

    Pyetje t hapura

    Pyetja e hapur
    Prgjigja duhet t jet m e gjat se nj dy fjal
    Rndom fillon me si ose ka
    E nxit personin q t flas
    Pyetja e mbyllur
    Prgjigja mund t jet po ose jo ose nj fjal
    E dekurajon personin pr t folur
    E ngadalson rrjedhn e biseds
    PO
    Pyetjet le t jen t qarta dhe t thjeshta.
    Pyetjet le t jen n kohn e tashme
    MOS
    Parashtroni pyetje t cilat do ta knaqin kureshtjen tuaj.
    Pyetni prse?
    Parashtroni pyetje t gjata dhe t komplikuara.
    Shfrytzimi i pyetjeve t hapura
    1. Fillimi i biseds
    Pr far do t doje t bisedonim?
    `po ndodh me ty?
    2. Shpjegoni dhe arsyetoni
    `nnkupton me ?
    Si sht problem pr ty kjo pun?
    `sht ajo q pengon n kt situat?
    3. Puna me ndjenja
    Si ndihesh lidhur me t?
    Si t duket tash?
    4. Zgjidhja e problemit
    Cilat mundsi i ke?
    `mendon, si do t jet m s miri?
    Cila sht puna m e mir/m e keqe q ka mundur t bhet?
    "Fet` e best t`i kemi, po t ndar t mos jemi." Naim Frashri

  4. #4
    i/e regjistruar Maska e Dar_di
    Antarsuar
    16-08-2008
    Vendndodhja
    Dardani e lasht (Oeneum), aty ku ajri i freskt m bn t ndihem i relaksuar.
    Postime
    1,967
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 2 postime
    Ndrtimi i vetbesimit dhe i empatis

    Fmijt q jan stabil dhe q kan besim tek vetvetja zakonisht kan m pak vshtirsi n jet. Trajtimi i fmijve me respekt dhe me dinjitet sht nj shembull se si do t dshironim q t na trajtonin fmijt tan ne dhe t tjert. Ndihma q ne u japim fmijve pr t kuptuar ndjenjat e t tjerve dhe pr t pasur konsiderat pr veten e tyre, ndrton rrugn e cila i bn ata m t pjekur dhe m t kujdesshm.

    Dhnia e autorizimeve fmijve

    T keni krkesa realiste pr do fmij
    As shum t mdha as shum t vogla
    Respektojeni do fmij, pa marr parasysh aftsit e tij
    Gjeni ndonj fush n t ciln do fmij dallohet
    (ose pr t ciln s paku ka talent).
    Jepni lavdata dhe prgjigje reale
    Krkoni prmirsim dhe prpjekje, jo vetm rezultatin prfundimtar.
    Krijoni rrethana pr udhheqje dhe pr pun ekipore
    Fmijt le t`i krijojn rregullat e tyre t sjelljes n shtpi
    dhe konsideroni ata prgjegjs pr respektimin e atyre rregullave.
    (p.sh.: respektimi i t tjerve, nuk ka ndrprerje, nuk ka fjal t kqija, nuk ka diskriminim, nuk ka dhun fizike etj.).
    Ofrojuni mundsi pr t zgjedhur
    Prdorni shprehjet pozitive
    sfida, jo problem
    Ti nuk je fmij q do t`i fyeje ndjenjat e mikut tnd.
    Msojuani vettrimrimin
    Un mundem. Mir po m vete. Kt e kam br edhe m hert. Tash mund t kem sukses.
    Orientohuni drejt qllimit dhe ndihmojuni atyre q vet t`i gjejn zgjidhjet personale
    `dshiron? N `mnyr mendon se do ta arrish kt?
    Ndihmoni fmijt q vet t gjejn alternativa dhe mundsi t ndryshme
    `mund t bni pr ta zgjidhur kt problem?
    Nxnsit vet le t mendojn pr pasojat e veprimeve t tyre
    Si do t funksionoj kjo? `do t ndodh m pas?
    Ua ushtroni nxnsve pasojat logjike t sjelljeve
    Sapo (P.sh.: Mund t fillojm t luajm me lodra, sapo t uleni t gjith n vendet tuaja. Do t shikojm videon, sapo t krijohet qetsia.)
    Time Out do t largohesh nga fmijt e tjer ose nga pajimet.
    Zgjidhja e konfliktit
    Nxitni fmijt q t`i zgjidhin konfliktet e tyre.
    Jam i/e sigurt se ju dy kt mund ta zgjidhni duke shfrytzuar teknikn dy fitimtar.
    Ndajeni veprn nga kryersi
    Ti m plqen, por nuk m plqen kjo q hprh po e bn.
    Mos etiketoni dhe mos e quani asknd me emra fyes.
    Prshkruajeni sjelljen, e jo karakteristikat e fmijs.

    Ndrtimi i fuqis personale t fmijve

    Trajtoni fmijn tuaj me respekt dhe dinjitet
    Vetm pse jan m t vegjl, m t rinj, apo m t dobt, nuk do t thot se ata duhet t trajtohen me m pak respekt.
    Lavdroni fmijt tuaj pr at q jan dhe far bjn
    Vlersimi pozitiv sht nj ndr gjrat m t bukura q fmija merr prej prindit. Ua bni me dije fmijve tuaj se jan t denj pr at q jan dhe pr at q bjn.
    Jepuni fmijve mundsi pr sukses
    Kur fmijt kryejn detyra dhe marrin lvdata pr mundin e tyre, ndjenja e tyre pr vetbesimin rritet. Ndihmoni q t`ia dal mban.
    Bhuni prgjegjs dhe parimor n edukimin e fmijve pr sjellje t mira
    Askush pr veten nuk mendon n mnyr pozitive kur prqeshet ose kur goditet. Tallja fizike dhe emocionale ndihmon krijimin e nj ndjenje negative t vetbesimit. Mbani mend, ne jemi t atill si sillemi.
    T respektohet pamja fizike e fmijs
    Ata kan nj trup si tuajin. Prekja e padshiruar ose komentet e pakndshme rreth pamjes s fmijs nuk jan mnyr e shfaqjes s respektit. Fmijt do t respektojn pamjen e t tjerve, nse kt e kan msuar nga prindrit e vet, t cilt sillen n mnyr t njjt.
    N fund, bisedoni dhe dgjojeni fmijn tuaj
    Bisedoni se far ndiejn ata, mundsojuni q vet t marrin vendime n kuadr t aktiviteteve familjare dhe trimroni q t jen t prgjegjshm pr sjelljet e tyre.

    Prshtatur nga Family Development Resources, Inc. 3160 Pinebrook Road, Park City, Utah, USA www.familydev.com
    "Fet` e best t`i kemi, po t ndar t mos jemi." Naim Frashri

  5. #5
    i/e regjistruar Maska e Dar_di
    Antarsuar
    16-08-2008
    Vendndodhja
    Dardani e lasht (Oeneum), aty ku ajri i freskt m bn t ndihem i relaksuar.
    Postime
    1,967
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 2 postime
    Ndrtuesit dhe vjedhsit e nocionit t vetes

    Ndrtuesit

    Fokusohen n forcat e fmijs
    Presin nga fmija q t prpiqet pr shumicn e gjrave q i dshiron.
    Prcaktojn kufij t dashuris dhe presin nga fmijt e tyre q t sillen n suaza t atyre kufijve.
    E bjn disiplinn leht.
    U tregojn fmijve t tyre se manipulimi dhe prleshja nuk bjn n pun.
    Udhzojn fmijt e tyre q t`i pranojn dhe t`i zgjidhin problemet e fmijve.
    U shmangen fjalimeve dhe vrejtjeve t prsritura

    Vjedhsit

    Fokusohen n dobsit e tij.
    U japin gjithka fmijve t tyre.
    Frikohen nga prcaktimi i kufijve.
    Shfaqin nervoz dhe e bjn disiplinn t vshtir.
    Zhyten n argument dhe beteja t forcs.
    Shptojn ose dnojn.
    Prdorin fjalimet dhe prsrisin vrejtjet.

    Dr. Charles Fay, Love and Logic, 2207 Jackson Street, Golden, Colorado 1-800-338-4065; www.loveandlogic.org

    Faktet prball prshkrimeve negative

    Nse fmija juaj e prshkruan veten negativisht (Un jam i marr. Un asgj nuk bj si duhet), ju e dini se nuk bn mir nse i thuani, Ti nuk je i mendur, dhe nuk dshiroj m ta dgjoj at fjal.
    N vend se t`ia shfaqni mendimin tuaj, paraqitni atij fakte.

    Javn e kaluar i ke kryer detyrat me saktsi dhe me koh rekorde.

    Kujto kur thoshe se kurr nuk do t mund ta ngas biikletn. Shiko tash si mundesh!

    N qoft se kritika negative ka nj histori, prmendeni ndonj prmirsim q sht arritur.

    Ti ke pasur probleme n lexim, tash lexon shum m mir.

    Ofroni nj prspektiv m t mir q i mungon fmijs.

    Kjo sht e vshtir n fillim. dokush ka probleme me kt. Do t`ia dalsh mban, vetm duhet t kesh durim.

    Ti ndihesh i shqetsuar. Shumzimi sht i vshtir n fillim, dokush ka probleme n fillim.


    Kto teknika i tregojn fmijs se nuk sht i marr, por sht duke u ballafaquar me dika t vshtir.

    Prshtatur nga Larry Tobin. Parenting on the Go: Effective Discipline Strategies for the Busy, Devoted Parent, 2000.
    "Fet` e best t`i kemi, po t ndar t mos jemi." Naim Frashri

  6. #6
    Larguar..
    Antarsuar
    31-08-2009
    Postime
    4,203
    Faleminderit
    1
    4 falenderime n 3 postime
    keto lart do ti marr me radhe dhe do ti zbatoj nje nga nje

  7. #7
    i/e regjistruar Maska e Dar_di
    Antarsuar
    16-08-2008
    Vendndodhja
    Dardani e lasht (Oeneum), aty ku ajri i freskt m bn t ndihem i relaksuar.
    Postime
    1,967
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 2 postime
    Zhvillimi i empatis tek fmijt

    Empati sht aftsia e nj personi q t prceptoj emocionet, nevojat dhe dshirat e nj personi tjetr. sht aftsi e nj personi q t ec me kpuct e personit tjetr dhe t shoh se si sht t ecsh me ato kpuc.

    Ja disa mnyra si mund t`i ndihmojn prindrit fmijt n zhvillimin e ndjenjs s empatis:

    Disiplina
    Prdorimi i mnyrave disiplinore emptaike, t kujdesshme dhe pa dhun, sht nj hap i drejt n kt rrafsh. Goditja, kritika dhe nnmimi jan bllokada t zhvillimit t emaptis.

    Shfaqja e ndjenjave
    Fmijt kan t drejt t shfaqin at q duan. Ajo q atyre u nevojitet t dijn jan mnyrat e pranueshme t shfaqjes s ndjenjave. Prindrit, q kur fmija i tyre dshiron t`i shpreh emocionet, i thon: mos qaj, mos u bj nervoz ose mos u frikso, dshtojn n zhvillimin e empatis dhe n t njetn koh ua msojn fmijve t tyre shmangien nga shpjegimi e ndoshta edhe nga prjetimi i emocioneve t caktuara.

    Identifikoni dhe vlersoni ndjenjat e fmijs
    Fmijt kan t drejt mbi ndjenjat e tyre. Njohja e emocioneve ndihmon fmijt q t bhen m t vetdijshm dhe q n mnyr sa m konstruktive t ballafaqohen me to.

    Demonstroni empatin
    Kur prindrit demonstrojn empatin, ata msojn fmijn si t reagoj kur dikush tjetr sht i mrzitur dhe i shqetsuar.

    Zhvilloni ndjenjn familjare t moralit
    Msoni fmijt se cilat sjellje moralisht jan t drejta dhe cilat t gabuara.

    Rregullat n familje
    Jo goditjes, jo prekjeve dhe fjalve q lndojn duhet t jet n do list t rregullave familjare.

    Ndikimi i sjelljeve
    Ndihmoni fmijt t kuptojn shkakun dhe efektet e nocionit t empatis. Kur fmijt sillen n nj mnyr, sjellja e tyre ka nj prgjigje pr dik tjetr. Qllimi sht q fmijt t mendojn se sjellja e tyre mund t nxis reagim tek t tjert.

    Vshtroni t tjert
    Kur ju jeni me fmijn tuaj n dyqan, apo duke shikuar televizorin, vreni gjra t ndryshme, krkoni nga ai q t`i komentoj ato.

    Msojeni fmijn q t kujdeset pr bimt, pr klysht dhe pr gjsendet
    Ushqimi i klyshve, ujitja e luleve, trajtimi i lodrave dhe i objekteve t tjera me respekt jan mnyra t shklqyeshme t msimit t empatis.

    Kundrprgjigjet joverbale
    Msojeni fmijn tuaj q t`u kushtoj kujdes parashenjave joverbale t t tjerve. Fmijt duhet t dijn pr parashenjat q ia bjn me dije atij q t ndalet para se ta ndal dikush.

    Msojeni fmijn t ndaj
    Prderisa fmijt zhvillojn ndjenjn e besimit n bot, ata kuptojn se kur dika jepet, nuk jepet prgjithmon, por prkohsisht. Pas nj kohe t shkurtr, ata do ta marrin prap at. Ja disa gjra q duhet t mbahen n mend rreth ndarjes:
    - Zhvillo nj rregull familjar t krkimit dhe marrjes s lejes pr huazimin e nj objekti q i prket dikujt tjetr.
    - Jo t gjitha gjrat duhet t ndahen.

    Prshtatur nga Family Development Resources, Inc. 3160 Pinebrook Road, Park City, Utah, USA www.familydev.com
    "Fet` e best t`i kemi, po t ndar t mos jemi." Naim Frashri

  8. #8
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    11-01-2008
    Vendndodhja
    Twilight Zone...
    Postime
    10,105
    Faleminderit
    103
    131 falenderime n 105 postime
    Nje nga menyrat e ndershkimit qe perdorin ketu ne Usa eshte sic e kane permendur me siper time out. Gjeja me kot per mua. Ka nx qe u behet e perditshme dhe shume e zakonshme time out. Nuk u ben pershtypje, dhe me keq ndikon ne procesin e te nxenit, pasi ata nuk jane te perqendruar ne procesin mesimor kur jane ne time out, dhe normalisht do kene mangesira ne marrjen e njohurive. Ka nx qe me shume rrine ne time out se bashke me klasen. Ne kete rast eshte e kot te perdoret kjo metode, gje qe shume mesues ketu se prishin shume terezine te punojne individualisht me ate nx. I kepusin nje ADD, ose ADHD dhe e flejne mendjen.
    Ndryshuar pr her t fundit nga mia@ : 06-10-2009 m 18:10
    Feelings change - memories don't.

  9. #9
    i/e regjistruar Maska e Dar_di
    Antarsuar
    16-08-2008
    Vendndodhja
    Dardani e lasht (Oeneum), aty ku ajri i freskt m bn t ndihem i relaksuar.
    Postime
    1,967
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 2 postime
    Time Out sht metod me t ciln fmijt msojn se sjellja e tyre sht e papranueshme dhe se nuk mund t arrijn at q dshirojn duke u sjell n mnyr t pahijshme. Me Time Out fmija ndahet nga do ndikim, duke prfshir edhe vmendjen negative q do ta trheq ai. N kt mnyr fmijs i jepet koh pr t`u qetsuar dhe pr t menduar pr mnyr tjetr me t ciln do t arrihet qllimi. Pos ksaj, kjo metod jep mundsi edhe t rriturit q t qetsohet, pr t marr vendim m t mir lidhur me masat m efikase q fmija t marr msim si duhet t veproj.

    Nuk dyshoj q nuk keni njohuri rreth metods Time Out, por m von do t msojm s bashku pr mnyrn e prdorimit t ksaj metode.
    "Fet` e best t`i kemi, po t ndar t mos jemi." Naim Frashri

  10. #10
    i/e regjistruar Maska e Dar_di
    Antarsuar
    16-08-2008
    Vendndodhja
    Dardani e lasht (Oeneum), aty ku ajri i freskt m bn t ndihem i relaksuar.
    Postime
    1,967
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 2 postime
    Si mund t edukohet nj fmij i moralshm?

    Kujdesuni pr sjelljet dhe vlerat tuaja. Trajtoni njerzit tjer me respekt, empati, mshir dhe drejtsi.

    Kujdesuni pr zgjidhjen e konflikteve me ndershmri, si n pun ashtu edhe n shtpi. A jeni t sinqert? Dgjues i mir? A krkoni zgjidhje t drejta t problemeve apo fitorja dhe rehatia jan gjrat m t rndsishme? A brtitni, a prdorni dhun apo agresion, apo i shtrngoni njerzit me friksim dhe fajsim?

    Bisedoni me fmijt tuaj rreth ndjenjave. Thuajuni atyre fjal q identifikojn emocionet. Ndihmoni fmijt tuaj q t kuptojn se ndjenjat dallojn nga veprimet. T gjitha llojet e ndjenjave jan t pranueshme, porse t gjitha llojet e veprimeve nuk jan t pranueshme.

    Veanrisht djemt duhet t dijn se t gjitha llojet e ndjenjave jan t pranueshme dhe pozitive. T gjith fmijt kan nevoj pr ndihm n mnyr q t msojn t shfaqin zemrimin pa i lnduar t tjert fizikisht apo psikikisht.

    Bhuni t mshirshm ndaj ndjenjave t fmijs suaj edhe ather kur ato dallojn nga ndjenjat tuaja. Ua bni me dije fmijve q nga mosha m e re se i respektoni ndjenjat e tyre.

    Bisedoni me fmijt tuaj pr faktin se sjelljet e tyre ndikojn tek njerzit e tjer. Mendoj se Era u hidhrua kur ti nuk ia lshove radhn pr loj.

    Nxiteni fmijn tuaj q t kujtoj si sht ndier n nj gjendje t njjt apo si do ta kishte ndier vetn n rrethana t njjta.

    Prdorni lajmet, filmat, emisionet televizive, librat dhe ngjarjet e jets s prditshme si platform pr t biseduar dhe pr shtje t moralit.

    Nxitni fmijt tuaj q t shfaqin mendimet e tyre, t paramendojn se far do t bnin n situata t ndryshme dhe t provojn ta vn vetveten n pozitn e viktimave t padrejtsis.

    Prshtatur nga Dr. Susan Linn, www.familyeducation.com
    "Fet` e best t`i kemi, po t ndar t mos jemi." Naim Frashri

  11. #11
    i/e regjistruar Maska e Dar_di
    Antarsuar
    16-08-2008
    Vendndodhja
    Dardani e lasht (Oeneum), aty ku ajri i freskt m bn t ndihem i relaksuar.
    Postime
    1,967
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 2 postime
    Dashuria dhe logjika

    Fotografi e bashkangjitur si ilustrim:


    Ky kapitull merret me mnyrat me t cilat prindrit do t mund t`i orientonin fmijt e tyre n drejtim t duhur, pa dominuar shum mbi ta dhe pa mbrojtje t tepruar. Prdorimi i empatis, forcimi i fmijve n marrjen e prgjegjsive pr problemet e tyre dhe lejimi i fmijve q t prjetojn pasojat e veprimeve t tyre jan shtyllat e ktij qllimi

    Rregullat e dashuris dhe logjiks

    Rregulla 1
    T rriturit prcaktojn kufij t pacnueshm n mnyrn e t dashurit pa nervoz, pa fjalime ose krcnime.

    Rregulla 2
    Nse fmijt shkaktojn probleme, t rriturit ua kthejn me dashuri.
    1. T rriturit, me dashuri ia bjn me dije fmijs se ai sht i aft t`i zgjidh problemet n mnyrn q nuk i pengon t tjert.
    2. Fmijve u ofrohen mundsi t kufizuara.
    3. T rriturit prdorin fjal, t cilave u prmbahen me prpikri.
    4. T rriturit i bjn t mundura prfundimet.
    5. T rriturit do t duhej t tregonin empati, kur paraqesin prfundimin.

    T`i msosh fmijt si t`i zgjidhin problemet e tyre

    Dashuria dhe logjika, hapi i par: Empatia
    Sa piklluese.
    Me siguri kjo dhemb.


    Dashuria dhe logjika, hapi i dyt: Drgoni porosi t fort.
    far mendon se do t bj?

    Dashuria dhe logjika, hapi i tret: Ofroni zgjidhje.
    A do q t dgjosh se far kan provuar fmijt e tjer?N kt pik ofroni shum lloje t zgjidhjeve, nga e mira deri tek e keqja. sht m mir q t filloni me zgjidhje m t dobta. dohr kur ofroni zgjidhje, kaloni te hapi i katrt duke e nxitur fmijn q t parashikoj prfundimin me fjalt e tij. Kjo do t thot se ju do t shkoni para dhe prapa nga hapi i tret n t katrtin dhe anasjelltas.

    Dashuria dhe logjika, hapi i katrt: Lreni fmijn t parashoh prfundimin.
    Dhe si do t hyj n pun kjo?

    Dashuria dhe logjika, hapi i pest: Lejoni fmijs q ose t zgjidh ose t mos zgjidh problemin.
    Me fat. Shpresoj t`ia dalsh mban.Mos u brengosni. N qoft se fmija ka fat dhe zbaton zgjidhjen e dobt, ather ai do t msoj dyfish.

    Love and Logic 2207 Jackson Street, Golden, Colorado 1-800-338-4065; www.loveandlogic.org
    "Fet` e best t`i kemi, po t ndar t mos jemi." Naim Frashri

  12. #12
    i/e regjistruar Maska e Dar_di
    Antarsuar
    16-08-2008
    Vendndodhja
    Dardani e lasht (Oeneum), aty ku ajri i freskt m bn t ndihem i relaksuar.
    Postime
    1,967
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 2 postime
    Tri lloje t prindrve

    Sipas doracakut t autores Bonnie Miller, ekzistojn tri lloje t prindrve:
    1. Kshilltar
    2. Helikopter
    3. Ushtarak


    M posht paraqesim veprimet e ndryshme t ktyre llojeve t prindrve se far bjn ata n rastet 1, 2, 3, 4, ,5 ,6 ,7 ,8, 9, dhe 10: sipas radhitjes s parashtruar:

    1. Kshilltar
    Ky prind i dashuris dhe logjiks jep kshilla dhe konsultohet me fmijt


    1. Prindi i dashuris dhe logjiks ofron porosi t fuqis dhe vlers personale
    2. Prindi i dashuris dhe logjiks shpesh prmend prgjegjsit
    3. Prindi i dashuris dhe logjiks demonstron se si duhet t kujdesesh pr vetveten dhe t jesh i prgjegjshm
    4. Prindi i dashuris dhe logjiks shkmben ndjenjat rreth shfaqjes dhe prgjegjsive personale
    5. Prindi idashuris dhe logjiks u ofron dhe u ndihmon fmijve t gjejn mundsi/zgjidhje dhe i lejon q t vendosin vet
    6. Prindi i dashuris dhe logjiks ofron korniza kohore Brenda t cilave fmija i kryen prgjegjsit
    7. Prindi i dashuris dhe logjiks modelon brjen e nj pune t mir, prfundimin, pastrimin dhe ndjenjat rreth asaj
    8. Prindi i dashuris dhe logjiks shpesh pyet veten Ku qndron problemi? ndihmon fmijt n gjetjen e zgjidhjeve t problemeve t tyre
    9. Prindi i dashuris dhe logjiks m shum vepron sesa flet
    10. Prindi i dashuris dhe logjiks lejon fmijt t`i prjetojn pasojat natyrore dhe ato t`u shrbejn si msuese

    2. Helikopter
    Ky prind qndron mbi fmijt dhe i shpton ata nga bota armiqsore n t ciln jetojm


    1. Ofron porosi t fuqis dhe vlers s dobt personale
    2. Gjen shfajsime pr fmijt, por ankohet se disa prgjegjsi nuk jan respektuar
    3. Merr prgjegjsin pr fmijt
    4. Mbron fmijt nga do ndjenj e keqe
    5. Vendos pr fmijt
    6. Nuk ofron struktur, por ankohet, Pas gjith asaj q kam br pr ty
    7. Ankohet dhe fajson Kur do ta msosh kt? Un gjithmon duhet t fshij pas teje.
    8. Ankohet se ka nj fmij t paprgjegjshm q i shkakton shum telashe
    9. Flet dhe vepron shum, gj q tregon se fmija nuk sht i prgjegjshm
    10. Mbron fmijn nga pasojat natyrore, prdor fajsimin si msues

    3. Ushtarak
    Ky prind komandon dhe drejton jetn e fmijve


    1. Ofron porosi t fuqis dhe vlers s dobt personale
    2. Bn shum krkesa dhe pret shum prej fmijve
    3. I tregon fmijs se si ai duhet t marr prgjegjsi
    4. I tregon fmijs se si ai duhet t ndihet
    5. Ofron mundsi absolute Ky sht vendimi q duhet t marrsh!
    6. Krkon q punt dhe prgjegjsit t kryhen menjher
    7. Jep urdhra dhe krcnon: Do ta pastrosh dhomn apo
    8. Merr problemin mbi vete duke prdorur krcnime dhe duke urdhruar q t zgjidhet ai
    9. Prdor shum fjal t rnda, shum pak vepron
    10. Prdor ndshkimin; dhimbja dhe armiqsia shrbejn si msuese

    Jim Fay, Love and Logic Institute, 1981 www.loveandlogic.org
    "Fet` e best t`i kemi, po t ndar t mos jemi." Naim Frashri

  13. #13
    bubbly
    Antarsuar
    05-05-2003
    Vendndodhja
    USA
    Postime
    13,175
    Faleminderit
    63
    168 falenderime n 142 postime
    Dardi na sill ndonje material per femijet e vegjel qe flasin ne veten e trete .

  14. #14
    i/e regjistruar Maska e Dar_di
    Antarsuar
    16-08-2008
    Vendndodhja
    Dardani e lasht (Oeneum), aty ku ajri i freskt m bn t ndihem i relaksuar.
    Postime
    1,967
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 2 postime
    Disiplina

    Qllimi i masave disiplinore sht msimi dhe orientimi, e jo ndshkimi si qllim i vetvetes. Qllim yni sht q fmijt t`i msojm t bhen t disiplinuar, n mnyr q ata t msojn nga gabimet e veta, t zhvillojn vlerat dhe vetdijen morale. Shum lloje t masave t padhunshme disiplinore jan t trajtuara n kt kapitull.

    Motivet e sjelljeve t kqija

    Sipas modelit t Alfred Adlerit dhe Rudolf Dreikursit (Fmijt: sfid), sht me rndsi prcaktimi i motiveve t fmijve pr sjellje t kqija dhe reagimi n mnyrn e caktuar. Prindrit dhe msuesit mund t zbulojn qllimin e fmijs sipas asaj se si t NDIHEN T RRITURIT.

    Nse fmija krkon KUJDES T TEPRUAR, t rriturit ndihen T SHQETSUAR.

    Nse fmija tregon REZISTENC T FORT, t rriturit ndihen T ZEMRUAR OSE T SFIDUAR.

    Nse motivi i fmijs sht HAKMARRJA, t rriturit ndihen T LNDUAR.

    Dhe nse fmija sillet ME ZEMRNGUSHTSI DHE PAAFTSI T PARAMENDUAR, t rriturit ndihen T FRUSTRUAR DHE T DEKURAJUAR.

    far mund t bjn n raste t tilla prindrit dhe arsimtart?

    Motivi: Kujdesi

    Mos i kushtoni kujdes fmijs vetm pse e gjakon at duke u prpjekur q vetdijshm at ta arrij me sjellje t keqe. irrjet, kundrshtimi dhe sharjet i msojn fmijt se mund ta trheqin vmendjen (qoft kjo edhe negative) me sjellje t keqe. N vend t ksaj, prpiquni t injoroni sjelljen q nuk lejohet, porse njhersh prpiquni t`i kushtoni kujdes dhe me fjal t`ia thoni sjelljen q sht e lejueshme. Me fjal t tjera, vrejeni fmijn tuaj kur sillet mir! Gjeni koh vetm pr t dhe kalojeni s bashku bindeni se nuk ka nevoj t sillet keq pr t`i kushtuar ju kujdes.

    Motivi: Rezistenca
    Bni dika mos jitni vetm n fjalt boshe. Ndrmerrni iniciativ, porse jo n mnyrn q do ta prmonte fmijn tuaj. Mos pranoni t`ju fus n diskutim ose n grindje. N vend t ksaj, shrbehuni me porosin me UN˔, ofroni mundsi pr zgjedhje, caktoni pasojat logjike dhe prdorni teknikat e zgjidhjes s problemeve q do t`ju shpiejn tek zgjidhja e pranueshme edhe pr ju, edhe pr fmijn. Ndihmoni fmijs ta ndiej q edhe ai ka fuqi q mund ta prdor n mnyr konstruktive.

    Motivi: Hakmarrja
    Ju nevojitet shum durim pr t`iu shmangur grindjes dhe pr t mos prdorur ndshkime t ashpra ndaj fmijs q shfrytzon kt motiv. Me rndsi sht t hetohet fmija q do t`i fyej t tjert ngase ka qen i fyer. Pr kt arsye dgjoni dhe te fmija zhvillojeni vetrespektin dhe imazhin pozitiv pr vet at dhe ndihmoni q t`i shfaq ndjenjat e tij n mnyr m pak t dmshme.

    Motivi: Dekurajimi
    Ky fmij m s shpeshti do t thot: Nuk mundem. Prindrit dhe arsimtart nuk do t duhej t lejonin t merrnin detyrimet e fmijs s ktill dhe t`i kryenin t gjitha n vend t tij. N vend t ksaj, nxiteni mvetsin dhe iniciativn. Lejoni t`ju ndihmoj juve dhe t`u ndihmoj fmijve m t vegjl. Msojeni se n rregull sht edhe t gabohet, se msohet edhe nga gabimet. Krkoni ant dhe aftsit m t mdha q fmija juaj i ka dhe bni hapa t vegjl drejt suksesit.
    "Fet` e best t`i kemi, po t ndar t mos jemi." Naim Frashri

  15. #15
    i/e regjistruar Maska e Dar_di
    Antarsuar
    16-08-2008
    Vendndodhja
    Dardani e lasht (Oeneum), aty ku ajri i freskt m bn t ndihem i relaksuar.
    Postime
    1,967
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 2 postime
    Strategjit pozitive disiplinore

    Strategjit e mposhtme kan natyr parandaluese dhe jan t formuluara n at mnyr q t parandalojn t mos eskaloj situata deri n at pik n t ciln prindi do t ndihej i nervozuar dhe i frustruar. Asnj nga strategjit disiplinore nuk jan efektive pr t gjith fmijt dhe n t gjitha situatat dhe shumica prej tyre kan nevoj t prpunohen n mnyr q t ken efekt dhe t jen t prshtatshme.

    Prgatiteni fmijn tuaj
    Tregoni fmijs suaj se far po ndodh. Shprehni qartazi pritjet tuaja rreth sjelljeve t fmijs suaj dhe krijoni nj ambient q u prshtatet ktyre pritjeve.
    Ne do t ndalemi te banka. Ti nuk mund t vraposh rreth e qark, por ka karrige t veanta, ku ti do t mund t ulesh dhe t lexosh ndonj tregim. Cilin tregim dshiron ta lexosh?

    Njihuni me ndjenjat e fmijs suaj
    Tregoni fmijs se ka mendoni q ndien ai. Kur fmijt ndiejn se po i kuptojn, jan m t prirur pr prgjigje pozitive. Bhuni empatik dhe prqndrohuni n sjelljen, jo n fmijn.
    Shihet se ti dshiron t luash me nnn njher. Nganjher sht vshtir t pressh.

    Prcaktoni kufij pr sjelljet e padiskutueshme
    Thuajani fmijs qartazi kufijt dhe ndiqni ata me vendosmri.

    Ofroni zgjidhje, n vend se t jepni urdhra
    Askush n bot nuk i ka n qef urdhrat. Kur fmija zgjedh alternativn, ai sht m i angazhuar rreth rezultatit. Ofro nj zgjidhje ndrmjet dy alternativave t pranueshme.

    Zgjidhni problemet bashkrisht
    Gjeni koh pr t`u ulur me fmijn tuaj dhe pr t`i prshkruar gjendjen. Pranoni ndjenjat e fmijs dhe shkmbeni ato me tuajat pa gjykuar. Mendoni bashkrisht rreth zgjidhjeve t mundshme dhe provoni t tjera n qoft se njra nuk hyn n pun.

    Siguroni forc pozitive
    Kur fmija juaj sillet mir, lavdrojeni dhe nxiteni at. Bhuni i veant. Pranoni do shenj t progresit drejt sjelljes s dshiruar, pa marr parasysh se sa e vogl sht. Prqndrohuni m shum n prpjekjen, jo n rezultatin.

    Shprqndrojeni vmendjen e fmijs
    Shprqndrojani vmendjen fmijs nga konflikti, n nj aktivitet t ri. N qoft se kjo nuk sht e mundur, ather prdorimi i humorit, i imagjinats ose i lojs n nj gjendje e cila del jasht kontrollit shpesh e neutralizon at.

    Lejoni fmijt q t`i prjetojn pasojat e veprimeve t tyre
    Ne gjithmon nuk u bjm mir fmijve duke i shptuar ata nga gjendjet e vshtira. Pr shembull, n vend se t zemrohemi se duhet t`ia drgoni drekn fmijs suaj n shkoll pr her t dyt n kt jav pr shkak se ai e ka harruar, ju mos ia drgoni. Ai do t marr nj msim shum t vlefshm rreth prgjegjsis, pa pasur nevoj q ju ta qortoni.

    Prshtatur nga www.parenting-qa.com
    "Fet` e best t`i kemi, po t ndar t mos jemi." Naim Frashri

  16. #16
    i/e regjistruar Maska e Dar_di
    Antarsuar
    16-08-2008
    Vendndodhja
    Dardani e lasht (Oeneum), aty ku ajri i freskt m bn t ndihem i relaksuar.
    Postime
    1,967
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 2 postime
    Njmbdhjet rregulla disiplinore


    1. Ndihmojeni fmijn q t msoj si t sillet duke e vn at n sprova t drejtprdrejta, nga t cilat do t msoj sjelljet e dshiruara. Lejoni atij q t vrej se po silleni si do t donit t sillej ai.
    2. Sjelljet duhet t shoqrohen me pasoja, t cilat i msojn fmijt se sht mir dhe sht keq. Pasojat me t cilat shoqrohen sjelljet e mira quhen shprblime. Ndrkaq pasojat me t cilat shoqrohen sjelljet e kqija quhen dnime.
    3. Nse do t kujdeseni m shum, rezultati do t jet m i mir. Nj prej qllimeve kryesore t edukats sht q t ndiqni se sjellje kan fmijt tuaj.
    4. Dnimet (ndalesat) prdoren p tu ndihmuar q ti ndryshojn sjelljet e pahijshme, ndrsa jan efektive vetm nse prdoren bashk me shprblime pr stimulimin e sjelljeve t hijshme.
    5. Dnimet asnjher nuk duhet t jen qllim i keqtrajtimit, shkaktimit t lndimeve, ose i krcnimit pt ti lnduar fmijt.
    6. Ndalimi pr t dal do t jet efikas ather kur kjo koh shfrytzohet n mnyr cilsore. N qoft se koha e ndalimit t daljes nuk shfrytzohet n mnyr cilsore, fmija do ta prjetoj emocionalisht kt ndshkim.
    7. Ndalimi pr t dal duhet t proret me mas dhe vetm pr qllime msimi pr fmijt e vegjl. Pr fmijt e fazs s pubertetit dhe tek ata n kt faz prdoren forma t tjera t dnimeve, q jan m t prshtatshme.
    8. Dnimi duhet t jet n harmoni me shkalln e deliktit. Po ashtu, duhet t jet i arsyeshm, korrekt dhe t ndrlidhet me gabimin e br.
    9. Dnimi duhet t ket shkasin dhe t mos zgjas shum. Dnimet e gjata nuk e motivojn fmijn pr t mir.
    10. N qoft se ndalesa keqprdoret ose prdoret n mnyr joadekuate, duhet krkuar mas tjetr ndshkimi dhe mnyr tjetr t prdorimit. Nj prej qllimeve t displins sht q fmijt t msojn t sillen si duhet. N qoft se fmijve nuk u jepet edhe mundsi tjetr, ather si do t msojn t sillen si duhet?
    11. N qoft se di shkatrron, duhet t prgjigjesh. N qoft se rregullon, duhet t rregullosh. Dmshprblimi sht mnyra m e mir pr ti msuar fmijt cilat jan pasojat e sjelljes s keqe.

    Prshtatur nga Family Development Resources, Inc.
    3160 Pinebrook Road, Park City, Utah, USA
    www.familydev.com
    "Fet` e best t`i kemi, po t ndar t mos jemi." Naim Frashri

  17. #17
    i/e regjistruar Maska e Dar_di
    Antarsuar
    16-08-2008
    Vendndodhja
    Dardani e lasht (Oeneum), aty ku ajri i freskt m bn t ndihem i relaksuar.
    Postime
    1,967
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 2 postime
    `sht kontrollimi i sjelljes?

    Fotografi e bashkangjitur si ilustrim:


    Kontrollimi i sjelljes sht nj term q prdoret pr t shpjeguar teknikat q prindrit i prdorin pr t`i ndihmuar fmijt e tyre n msimin e sjelljeve t hijshme dhe t dshirueshme. Shembuj t kontrollimit t sjelljes prfshijn lavdrimin pr sjelljen e dshiruar, injorimin e sjelljes s pahijshme, dmonstrimin e sjelljeve t hijshme dhe dnimin pr sjelljet e padshiruara. Kto teknika prdoren nga prindrit q t`i msojn fmijt e tyre pr t`i respketuar rregullat, pr t`i prmbushur pritjet e prindrve n aspektin e siguris, aktivitetit n shkoll dhe pastrtis, si dhe pr t ndshkuar sjelljet e papranueshme. Vetdijshm ose pavetdijshm, ju si prind n vazhdimsi prdorni teknikat e kontrollimit t sjelljes.

    `sht disiplina?

    Disiplin jan rregullat, udhzimet dhe standardet e sjelljeve t pranueshme q prindrit i prcaktojn pr fmijt. Disiplinn e prbjn kufijt prbrenda t cilve fmijt msojn t sillen n mnyr t pranueshme nga shoqria. Pr shembull, disiplina mund t prfshij prgjegjsit e fmijs n shtpi, koha e caktuar me saktsi pr dalje, rregullat familjare, si jan ndalimi i rrahjes ose i hedhjes s gjrave, mbajtja e pastrtis dhe pasojat pr mosrespektimin e rregullave. Porosia t ciln prindrit ua drgojn fmijve nprmjet disiplins sht: Un kujdesem pr ty dhe prcaktoj kufij e pasoja q do t t ndihmojn ty t kontrollosh sjelljet e tua.

    `sht ndshkimi?

    Ndshkimi sht nj dnim q ushtrohet mbi fmijn nga prindi, kur fmija ka zgjedhur thyerjen e nj apo m shum rregullave, udhzimeve, ose standardeve t sjelljeve t pranueshme e t prcaktuara nga prindrit. Lloje t prshtatshme t ndshkimeve prfshijn pauzat n loj (Time Out), humbja e privilegjeve, ose kompensimi i caktuar pr ndonj objekt t thyer.

    Dallimi ndrmjet ndshkimit dhe disiplins
    Disiplin jan rregullat dhe prirjet q prindrit kan pr sjelljet e fmijve t tyre. Ndshkim jan veprimet q prindrit ndrmarrin kur rregullat qllimisht thyhen.

    Rregullat duhet t jen t qarta dhe t qndrueshme

    N qoft se lojtart nuk i dijn rregullat e lojs ose nse rregullat ndryshojn pr do jav, do t ishte e pamundur q lojtart t dijn se ka sht e lejueshme e ka jo. Pa kto njohuri, lojtart e ndshkuar do t nervozohen dhe do t jen t ashpr ndaj gjyqtarit.
    Po kshtu nuk ndodh edhe n shtpi. Prindrit presin q fmijt t ken sjellje t hijshme. Megjithat, q fmijt t ken sjellje t prkufizuara nga prindrit si t hijshme, ata duhet t`i dijn rregullat ka sht dhe ka nuk sht e pranueshme.
    Qndrueshmria e rregullave ka rndsin e njjt. N qoft se rregullat ndryshojn ose zhduken, rezultati do t jet = ndjenja t ngatrress dhe t nervozs.

    Rregullat duhet t jen t drejta

    Rregullat e rrepta e parandalojn msimin e pavarsis, autonomis dhe prgjegjsis. Kur fmijt thon se rregullat e caktuara jan shum t rrepta, ju duhet t diskutoni kt shtje me ta dhe t provoni t zgjidhni dallimet n vlersim. Kur fmijt mendojn se rregullat jan mjaft t rrepta dhe nuk kan mundsi t`i diskutojn ato, ather ata mendojn se rregullat si dhe ndshkimi nuk jan t drejta.

    Kohzgjatja e ndshkimit

    Q t jemi m efektiv, ndshkimi duhet t bhet menjher pas sjelljes s pahijshme. Nse kjo bhet Brenda nj kohe t shkurtr, fmija do t kuptoj raportin midis sjelljes s papranueshme dhe ndshkimit. Mirpo, nse kalon shum koh, ather fmijt e vegjl mund t ngatrrohen dhe t mos kuptojn pse po ndshkohen.

    Parimsia e ndshkimit

    Pr arritjen e paksimit t rasteve t sjelljes s pahijshme t fmijve, ndshkimi duhet t bhet doher kur sjellja e papranueshme ndodh. N qoft se fmijt nganjher ndshkohen nganjher jo, ather ata do t ndihen konfuz, do t msojn si t manipulojn dhe n t shumtn e rasteve do t mendojn se ndshkimi sht i padrejt.

    Ndshkimi jofyes

    Goditja, qortimi dhe krcnimi i fmijve jan praktika fyese. Ato u tregojn fmijve se ata nuk jan t mir, n vend se t`u tregohet se sjellja e tyre sht e papranueshme.


    Llojet e ndshkimit

    Humbja e privilegjit
    E prshtatshme pr moshn 2,5 vje dhe m t mdhenj.
    Privilegji sht nj e drejt q jepen nga prindrit. Kjo mund t jet shikimi i televizorit, loja me nj lodr t veant etj. N qoft se fmija e keqprdor objektin ose e keqprdor privilegjin, ai e humb at pr nj koh. Merrjani lodrn a privilegjin vetm ather kur fmija e keqprdor (hedh, thyen etj.).

    Ndalesa pr dalje
    Qndrimi n shtpi dhe humbja e disa privilegjeve brenda shtpis.

    Zhgnjimi prindror
    Nj deklarat e thjesht mund t shpreh zhgnjimin e prindit pr sjelljen e fmijs. Qllimi sht q te fmija t krijohet vetdija dhe kujdesi lidhur me zhgnjimin e prindit. Pr shembull:
    Biri im, dshiroj t dish se sa jam zhgnjyer q ke zgjedhur ta godassh vllan tnd. Un jam i sigurt se herave t tjera nuk do ta bsh kt dhe atij do t`i thuash me fjal q t mos i prek lodrat e tua.

    Time Out
    I prshtatshm pr moshn 3 e m shum vje.
    Time Out sht nj izolim i prkohshm i fmijs nga t tjert pr shkak t sjelljes s pahijshme t tij.

    Prshtatur nga Family Development Resources, Inc. 3160 Pinebrook Road, Park City, Utah, USA www.familydev.com
    "Fet` e best t`i kemi, po t ndar t mos jemi." Naim Frashri

  18. #18
    i/e regjistruar Maska e Dar_di
    Antarsuar
    16-08-2008
    Vendndodhja
    Dardani e lasht (Oeneum), aty ku ajri i freskt m bn t ndihem i relaksuar.
    Postime
    1,967
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 2 postime
    TIME OUT

    Fotografi e bashkangjitur si ilustrim:


    Time Out sht metod me t ciln fmijt msojn se sjellja e tyre sht e papranueshme dhe se nuk mund t arrijn at q dshirojn duke u sjell n mnyr t pahijshme. Me Time Out fmija ndahet nga do ndikim, duke prfshir edhe vmendjen negative q do ta trheq ai. N kt mnyr fmijs i jepet koh pr t`u qetsuar dhe pr t menduar pr mnyr tjetr me t ciln do t arrihet qllimi. Pos ksaj, kjo metod jep mundsi edhe t rriturit q t qetsohet, pr t marr vendim m t mir lidhur me masat m efikase q fmija t marr msim si duhet t veproj.

    Time Out

    Metoda Time Out m s shpeshti prdoret n entet parashkollore dhe n shkollat fillore pr fmijt prej moshs tre deri nnt vje. Sjelljet q krkojn prdorimin e metods Time Out jan: rrahja ose sjellja agresive, irrja, hedhja ose shkatrrimi i gjsenedeve, shrthimi i mllefit, diskutimi me m t rriturin etj.

    Prindi s pari mund t thot di, si: Kjo sht sjellje e papranueshme. Thuaje qartazi far do, n vend se ta shtysh shokun, ose: Tashti pusho dhe mendo. Pastaj mund t`ia trheq vrejtjen: Nse vazhdon t sillesh kshtu, do t kalosh n Time Out. Prjashtim nga kjo rregull bn kur fmija sillet n mnyr destruktive ose kur i shkakton dhembje fmijs tjetr, me `rast duhet t largohet menjher. Prindi duhet t`i drejtohet fmijs me ton t qet dhe jo krcnues: Tashti do t shkosh n Time Out.

    Shmangiuni diskutimit ose grindjes. Nse fmija proteston, srish thuani me z t qet: Tashti do t shkosh n Time Out.

    Vendi pr Time Out duhet t jet i mrzitshm dhe i privuar nga fardo stimulimi. Prindi nuk duhet t`i kushtoj vmendje fmijs n Time Out, as t`u lejoj fmijve t tjer q t ken kontakt me t. Rregull themelore pr Time Out-in sht q fmija n t duhet t kaloj nga nj minut pr do vit moshe (p.sh. fmija katr vje do t duhej t`i kalonte katr minuta n Time Out). Mirpo, n qoft se prindi vren q fmija sht qetsuar, koha e Time Out-it mund t shkurtohet. Pasi fmija ta ket lshuar Time Out-in, prindi do t duhej t vrente dhe t komentonte sjelljen e tij t pranueshme shoqrore.

    Si ta prdorim Time Out-in

    Time Out-i shtTime Out-i sht form e kontrollimit t sjelljes q prdoret nga prindrit kur fmija bn sjellje t pahijshme. Fmija largohet nga skena dhe mbyllet n nj hapsir t qet. Atje fmija nuk bn asgj prderisa t`i jepet leja pr t dal.

    Time Out-i nuk sht
    Time Out-i nuk sht izolim i fmijs pr nj koh t gjat: nuk sht izolim i vetmuar n nj dhom t errt dhe nuk sht krcnim pr humbjen e dashuris apo t mbrojtjes s prindit.

    Kur ta prdorim Time Out-in
    Prdoreni Time Out-in kur fmija seriozisht e ka thyer njrn prej rregullave t familjes. Disa shembuj mund t jen: thyerja e ndonj objekti qllimisht, hedhja e gjsendeve npr shtpi, injorimi i krkess pr t mos br dika apo sjellja fyese ndaj t tjerve, sharje, goditje dhe ngrehje floksh.

    Kur nuk bn ta prdorim Time Out-in
    Mos e prdorni Time Out-in pr shkelje t vogla t rregullave familjare, pr sjellje q ju i konsideroni pjesrisht shqetsuese ose pjesrisht t papranueshme ose pr gabime t rndomta. Provoni q sjelljet e tilla t`i injoroni ose t prdorni t tjera metoda prkatse pr kontrollimin e sjelljeve. Prdorimi selektiv i Time Out-it e ngre efektshmrin e tij si teknik kontrolli.

    Time Out-i m s miri sht t zbatohet te fmija i moshs s shkolls fillore dhe parashkollore. Time Out-i nuk sht e preferueshme t prdoret te tinejxhert. Teknikat e tjera, si humbja e privilegjeve, kufizimet dhe pasojat jan efektive me adoleshent.

    Sigurohuni nse fmija e kupton konceptin e Time Out-it

    Prcaktoni rregulla q garantojn Time Out-in

    Zgjidhni nj vend pr Time Out

    Kjo hapsir nuk duhet t prmbaj gjra interesante pr t br a pr t shikuar. Hapsira n shkall, korridori, prapa ders, paradhoma mund t jen vende t mundshme pr Time Out. N vende t ktilla fmija nuk ka `t bj, prve t rrij dhe t pres. Asnjher mos e mbyllni fmijn n nj dhom t errt, t frikshme apo n dhom me ventilim jo t mjaftueshm. Time Out-i nuk sht paraburgim, por sht largimi i fmijs nga nj gjendje e knaqshme n nj situat jostimuluese.

    Prcaktoni sa do t zgjas Time Out-i
    Time Out-et e shkurta (nj deri n shtat minuta) jan m t efektshme. Nj parim i mir sht q kohzgjatja e Time Out-it t lidhet me moshn e fmijs, nj vit mosh minut (p.sh.: fmija pesvjear Time Out-i pes minuta). Prdorimi i kohmatsit t kuzhins ose kohs s mikrovals i lejon fmijs ta dgjoj ziln q tregon prfundimin e Time Out-it.

    Fotografi e bashkangjitur si ilustrim:


    Si ta prdorim Time Out-in
    Ia trhiqni vrejtjen fmijs q, nse e prsrit sjelljen e gabuar, do t hyj n Time Out. N qoft se sjellja i lndon t tjert, ather futeni fmijn n Time Out menjher.

    N qoft se sjellja e pahijshme vazhdon, ather thuani fmijs q t shkoni tek vendi i Time Out-it. Nse fmija reziston, ather prdorni forc fizike minimale pr ta drguar at n Time Out. Kurr mos prdorni forc t madhe fizike pr ta futur fmijn n Time Out.

    Tregoni fmijs se sa do t zgjas Time Out-i. Kujtojani atij se Time Out-i nuk fillon prderisa ai nuk do t qetsohet.

    Injoroni t gjitha komentet, argumentet dhe premtimet e fmijs se ai nuk do t prsris at veprim. do lshim nga prindrit mund ta forcoj sjelljen e pahijshme.

    Pas prfundimit t Time Out-it, udhzojeni fmijn pr sjellje t mira dhe lavdrojeni at pr bashkpunimin n t ardhmen. N qoft se Time Out-i ndodh gjat kohs s darks, lejoni fmijn q ta prfundoj darkn.

    Prshtatur nga Family Development Resources, Inc. 3160 Pinebrook Road, Park City, Utah, USA www.familydev.com dhe burime t tjera.
    "Fet` e best t`i kemi, po t ndar t mos jemi." Naim Frashri

  19. #19
    i/e regjistruar Maska e Dar_di
    Antarsuar
    16-08-2008
    Vendndodhja
    Dardani e lasht (Oeneum), aty ku ajri i freskt m bn t ndihem i relaksuar.
    Postime
    1,967
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 2 postime
    Vendimet dhe pasojat

    Fotografi e bashkangjitur si ilustrim:


    Ne mundemi q t`ua msojm fmijve vetdisiplinn n mnyr q ata, kur t rriten, t jen t gatshm t vendosin vet. Ofrimi i mundsive pr zgjedhje e mson fmijn pr mvetsi dhe i ndihmon q t mendoj se ka fuqi t vendos pr jetn e vet. Pasojat ua bjn me dije fmijve se t rriturit nuk jan ndshkues t kqij dhe se veprimet e fmijve kan rezultate natyrore dhe logjike, t cilat jan t lidhura me vendimet dhe veprimet e tyre.

    Vendimet

    Si t rritur ne marrim vendime n jetn ton t prditshme. Ashtu bjn edhe fmijt tan. Llojet e vendimeve q ne marrim varen nga rezultatet dhe pasojat e mundshme. Ne msojm nga vendimet tona. Nse ne vendosim q t mos vishemi mir gjat dimrit, natyrisht se do t ftohemi. Nse ne nuk duam t ftohemi, ather para se t dalim duhet t vishemi me rroba m t nxehta.

    Gjat marrjes s vendimeve dhe pasojave, s pari ua thoni t gjitha mundsit q kan fmijt dhe pasojat e tyre. Pr shembull:

    Fmij, ose luani bashk, ose ndani lodrat, prndryshe q t dy do t hyni n Time Out.

    Nora, un pres nga ti q t vazhdosh t hash darkn. Nse vazhdon t veprosh kshtu, un nuk do t lejoj t vazhdosh. sht vendim yti.

    Msimi nprmjet vendimeve dhe pasojave

    Nse prindrit prdorin pasojat logjike t pakndshme, fmija mson. Pr shembull, qndrimi i fmijs jasht m shum se koha e caktuar, nga prindi rezulton me ndalesn pr t dal natn ose fundjavn e ardhme. Me kto pasoja, fmija sht m pak i prirur pr t prsritur sjelljen e till n t ardhmen.

    Nse premtoni, prmbusheni premtimin

    N mnyr q t`u ndihmojm fmijve n kontrollimin e sjelljeve t tyre, duhet t paraqiten pasojat e ktyre sjelljeve. Nse nuk paraqiten pasojat, ose nse ato ndodhin rastsisht, ather fmijt ndihen t ngatrruar dhe nuk dijn far t presin. Pasojat e sjelljes duhet t ndodhin n prputhshmri me t.

    Krcnimet nuk jan pasoja

    Prindrit nganjher i krcnojn fmijt si pasoj e nj sjelljeje t pahijshme. Shpeshher krcnimet nuk realizohen dhe sht m mir t mos realizohen. Asnjher mos prdorni krcnimet si pasoj; pr shembull: Mos e ngacmo motrn, se do t kpus qafn.

    Asnjher mos jepni ultimatum si vendime

    Ultimatumet shpesh nuk mund t realizohen dhe shum shpejt fmijt kuptojn se fjalt tuaja jan boshe; Nse nuk qetsohesh, nuk do t flas kurr me ty.

    Asnjher mos paraqitni zgjedhje, kur nuk ka

    Pr shembull: A do ta marrsh pallton, apo jo? Tash do t ikim. Kjo nuk sht zgjedhje; fmija patjetr duhet ta marr pallton.

    Pasojat duhet t jen t lidhura me sjelljet

    E gabuar:
    Ti e ke thyer lodrn. Pr pasoj nuk do t shikosh televizorin nj jav.

    E drejt:
    Ti ke thyer lodrn. Hedhja e gjsendeve dhe thyerja e tyre me qllim nuk lejohet. Pr pasoj, nuk do t luash me lodrat e tua dy dit.

    Vendimet dhe pasojat hyjn n pun kur fmija sht n gjendje t dalloj t drejtn nga e gabuara, mund t sillet n mnyr t hijshme dhe ka kapacitet mendor pr t marr vendime t menura. Ndshkimi i foshnjs sht nj shembull i gabuar i vendimeve dhe pasojave pr shkak se foshnja sht shum e vogl pr t`u sjell ashtu si duhet.

    Pasojat e keqprdorura asnjher nuk jan t pranueshme pa marr parasysh sjelljen. Ajo far fmija mson nga e gjith kjo sht urrejtja e autoritetit, filozofia e revanshit dhe ideja se duke goditur dhe duke brtitur mund t`i shtysh njerzit t bjn at q dshiron. Kto lloj qndrimesh vetm sa shkaktojn m shum fyerje dhe probleme n familje. Duke prdorur pasoja t prshtatshme, fmijt msojn mnyra t shndosha pr kontrollimin e sjelljeve t tyre.

    Pasojat natyrore dhe ato logjike
    Ka dy lloje pasojash pr t gjitha sjelljet: logjike dhe natyrore. Kto pasoja mund t jen t knaqshme dhe t paknaqshme.

    Pasojat natyrore nuk ndrtohen dhe nuk planifikohen, por ndodhin sipas rrjedhs natyrore t ngjarjeve. Pr shembull, nse nj fmij ecn zbathur n trotuar t nxeht, ather do t`i digjen kmbt. Nj fmij q rri deri von, do t jet i lodhur t nesrmen n shkoll. Nj fmij q del jasht gjat dimrit pa pallto, do t ftohet. Kto pasjoja ndodhin n mnyr natyrore. Askush nuk i planifikon ato.

    Pasojat logjike, n ann tjetr, jan t planifikuara dhe t rregulluara. Pasojat logjike ose t planifikuara prcaktohen nga prindrit n mnyr q t`u ndihmojn fmijve pr t msuar sjellje t pranuara dhe t hijshme. Jan tri pasoja logjike q zakonisht prdoren nga prindrit:
    1. Humbja e privilegjit
    2. Time Out
    3. Dmshprblimi
    (N thelb do t thot fmijt duhet t bjn mir si kundrshprblim i nj veprimi t kryer. Pr shembull, nse fmija thyen dika qllimisht, prindrit mund t krkojn nga fmija q ta paguaj sendin e thyer. Pagesa do t thot shpenzimi i parave nga kursimet, kryerja e disa punve shtes n shtpi ose ndrtimi i sendit t thyer. Dmshprblimi sht nj pasoj e efektshme pr fazn e parapubertetit dhe at t adoleshencs.).

    Prshtatur nga Family Development Resources, Inc. 3160 Pinebrook Road, Park City, Utah, USA www.familydev.com
    "Fet` e best t`i kemi, po t ndar t mos jemi." Naim Frashri

  20. #20
    i/e regjistruar Maska e Dar_di
    Antarsuar
    16-08-2008
    Vendndodhja
    Dardani e lasht (Oeneum), aty ku ajri i freskt m bn t ndihem i relaksuar.
    Postime
    1,967
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 2 postime
    Metoda e pasojave logjike

    Pasojat natyrore dhe ato logjike jan metoda me t cilat fmijve u ndihmohet q t msojn nga gabimet e veta, e jo q pr shkak t tyre t ndshkohen. Kso strategjish u mundsojn fmijve vet t zgjedhin, t marrin prgjegjsin pr sjelljen e tyre dhe t marrin vendime m t mira n t ardhmen.

    Pasojat natyrore

    Me pasoja natyrore nnkuptohen rezultatet e parashikuara t sjelljeve t caktuara. Nse fmija nuk e mban xhupin kur temperatura jasht sht m e ult, do t ket t ftoht. Nse nuk i lidh lidhset e kpucve, do t`i shkel dhe do t rrzohet. Nse e harron drekn, do t jet i uritur gjat msimi. T rriturit nuk kan nevoj t ndrmarrin asgj pr t theksuar ekzistimin e pasojave natyrore;
    Ato thjesht ndodhin, ndrsa fmija kupton porosin menjher.

    Pasojat logjike

    Pasojat pozitive
    Jan t qarta dhe konkrete.
    Kan shum alternativa.
    Nuk jan dnime.
    Logjikisht bazohen n rregulla.
    Mbrojn dinjitetin e fmijs.
    Rrisin prirjen pr kontroll tek fmija.
    Rrisin motivimin tek fmija.

    Katr lloje t pasojave gjenerike mund t zbatohen n rregull:
    1. T kujtohet rregulli.
    2. Vrejtja (kujtimi i rrept).
    3. Hartimi i planit t aktivitetit dhe ushtrimi i sjelljeve t drejta.
    4. Plani me shkrim.

    Dallimi ndrmjet pasojave dhe ndshkimeve

    Rregulla: Mbeturinat duhet t hidhen n konteiner.
    Pasojat: Hiqni mbeturinat nga dyshemeja.
    Ndshkimi: Hiqni mbeturinat nga shtpia pr nj jav.

    Parimet e zbatimit t ktyre metodave

    T jeni konsekuent. Gjithnj zbatoni njrn nga kto metoda.
    Thjesht, sqaroni rregullat dhe pasojat.
    Shfrytzoni prparsit e afrsis fizike. Fizikisht afrojuni fmijs, sa t jet e mundur me rastin e zbatimit t njrs nga kto metoda.
    Me qllim fmijn shikojeni n sy kur zbatoni njrn nga kto metoda.
    Mos e sillni fmijn n pozit t palakmueshme para moshatarve t vet.
    Flitni me ton t qet.
    Bhuni t fort dhe pa mllef zbatojeni njrn nga kto metoda.
    Mos pranoni arsyetimet, licitimin, as dredhit.
    Shfrytzojeni rastin kur fmija sillet si duhet.

    Prshtatur nga libri Richard L. Curwin dhe Allen N. Mendler, Disiplina me dinjitet (Dicipline with Dignity), Association for Supervision and Curriculum Development, 1988.

    Ndshkimi si pasoj e sjelljes

    1. Ndshkimi duhet t ndodh menjeher pas shkeljes s rregulls.
    Ndshkimi pr nj sjellje q ka ndodhur para disa orve ose ditve nuk sht praktik e mir.
    2. Ndshkimi asnjher nuk duhet t prqndrohet n njerz, por n sjellje.
    E papranueshme, e keqe, e gabuar etj., sht sjellja jo njeriu.
    Ne dshirojm q fmijt, adoleshentt dhe t rriturit t ndihen fitimtar, e jo humbs.
    3. Goditja, brtitja dhe krcnimi ndshkojn njeriun, jo sjelljen.
    Njerzit q prjetojn ndshkime t tilla kan vetbesim dhe bindje t keqe pr vetveten.
    4. Ndshkimet duhet t jen t drejta dhe t ndrlidhura me sjelljen.
    Ndshkimi i drejt do t thot ndshkim jo i gjat dhe jo i teprt. Izolimi pr nj muaj nuk do t thot tjetr vese shfryrje e mllefit prindror. Ideja sht q ndshkimi t ndalet dhe t lejohet fmija t vazhdoj t bj gjra t mira dhe t pranueshme.
    5. Ndshkimet duhet t shihen si t vetme dhe n prputhje me vlerat, rregullat familjare e morale.
    Goditja e nj adoleshenti pse e ka goditur dik tjetr, nuk prputhet me rregullat familjare q ndalojn goditjen.
    6. Lloji i ndshkimit duhet t ndrlidhet me sjelljen.
    Izolimi pr shkak t shkeljes t mosrespektimit t kohs s prcaktuar sht i arsyeshm. Por, izolimi i fmijs pr thyerje te gjsendeve nuk sht i qlluar. N kt rast pagesa a ndrrimi i gjsendeve, si ndshkim, sht i ndrlidhur me sjelljen e pranueshme t fmijs.
    "Fet` e best t`i kemi, po t ndar t mos jemi." Naim Frashri

Faqja 1 prej 3 123 FunditFundit

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •