Dehidratimi, problemet q shfaqen n organizm nga mungesa e ujit

Specialistt: Dmtimi q psojn veshkat nga humbja e lngjeve. Sasia e ujit q rekomandohet t konsumoni sipas peshs trupore

Dehidratimi ose mungesa e ujit n organizm ndodh ather kur trupi nuk merr lngje t mjaftueshme. Shpesh, uji thirret elementi ushqyes i harruar. Pas ajrit, megjithse shum rrall i njihet merita, uji sht elementi m i rndsishm jetsor pr shndetin dhe jetn e njeriut. Mund t jetojm pa ushqim pr pothuajse dy muaj, nse kemi shndet t plot, por mund t rrojm vetm pak dit pa uj. Uji pron elementet ushqyes nga ushqimet q ham si edhe mineralet q drejtojn rrugn e ktyre elementeve, oksigjen n qelizat trupore, si edhe ndihmon rregullimin e temperaturs trupore me an t djerss. Gjithashtu sht element tepr i rndsishm n reaksionet kimike trupore si tretja dhe metabolizmi. Uji sht i nevojshm pr t zvendsuar humbjen e lngjeve trupore, si edhe pr t larguar mbeturinat ushqimore n forme urine, nevoje, djerse dhe frymnxjerrje. Pa uj t mjaftueshm, ne jemi n rrezik helmimi nga mbeturinat tona trupore. Po ashtu, uji shrben si graso pr indet dhe kyet e trupit. Vrtet dukeni t ngurt, por trupat tuaj prbhen nga 60-65 pr qind uj nse jeni burra, dhe 50-60 pr qind nse jeni gra. Trupi i nj njeriu t zakonshm ka prafrsisht 43 litra uj, gjysma e t cilit gjendet n qeliza. Gjaku sht 83 pr qind uj. Edhe indet e ngurta kan 75 pr qind uj, ndrsa kockat kan 22 pr qind uj.

Veshkat

Njeriu humb prafrsisht 2-3 litra uj n dit nprmjet shkarkimit t mbeturinave trupore dhe djerss. Veshkat duhet t shkarkojn t paktn 280 miligram n dit pr t pastruar trupin nga mbeturinat helmuese. Kur veshkat shkarkojn acidin urik dhe uren, dy lnd helmuese, kto jan t shkrira n uj. Nse ju nuk pini uj t mjaftueshm, mbeturinat nuk pastrohen si duhet dhe mund t krijojn gur n veshka. Uji prmban kripra t shkrira. Kriprat rregullojn shprndarjen e ujit n trup. Nse nuk pim uj aq sa duhet, ne dehidratohemi dhe na merr etja. Kriprat grumbullohen n nj pik dhe trupi merr ujin e qelizave pr t shkrir kt grumbullim. Kjo sjell keqfunksionimin e veshkave, sepse pavarsisht nga sasia e ujit t marr, ato duhet t shkarkojn t paktn 280 ml n dit pr t pastruar trupin nga mbeturinat helmuese. Uji sht element ky pr kryerjen e reaksioneve kimike gjat tretjes dhe metabolizmit t ushqimit. Ai pron elemente dhe oksigjen n qeliza nprmjet gjakut, si edhe ndihmon rregullimin e temperaturs trupore nprmjet djersitjes. Uji shrben si graso pr trupin. Gjithashtu, na duhet uj pr t marr frym. Mushkrit tona duhet t jen t njoma n mnyr q t marrin oksigjen dhe t nxjerrin dioksidin e karbonit. Ne humbim pothuajse nj litr uj n dit vetm nga frymnxjerrja.

Sasia

Sasia e ujit q humb trupi i njeriut varet nga metabolizmi, veprimtaria fizike, temperatura e mjedisit, ose gjendja shndetsore. N kushte t zakonshme, kjo do t thot q na duhet t zvendsojm 2-3 litra uj n dit. Gjat smundjeve si ethe, vjellje dhe diarre, trupi mund t humb 4 litra uj n dit ose m shum. Shumica e njerzve pin 6-8 gota lngjesh n dit, prfshir ktu ujin, lngje t ndryshme, qumshtin, pijet me gaz, supn, kafen dhe ajin. Pjesa tjetr vjen nga ushqimet q kan shum uj, pr shembull, frutat dhe perimet, t cilat prmbajn mbi 80 pr qind uj. Edhe nj cop buk sht 1/3 uj. Nj pjes e ujit trupor vjen nga proceset metabolike t trupit kur glukoza (sheqeri) dhe yndyrat shndrrohen n energji. Megjithat shumica e njerzve jetojn n gjendje dehidratimi. Nse ju nuk pini uj t mjaftueshm, trupi juaj detyrohet t mbaj m tepr uj se sa i duhet pr t kompensuar. Nse po prpiqeni t humbni pesh dhe nuk pini uj t mjaftueshm, trupi juaj nuk e shkrin dot yndyrn si duhet. Mbajtja e ujit nga trupi gjithashtu shton peshn. Uji sht nj nga sekretet e humbjes n pesh. Po ashtu kontrolloni cilsin e ujit q pini para se t bni gjimnastike ose para se t filloni dietn.


T moshuarit, t rrezikuar nga dehidratimi

T moshuarit jan tepr t rrezikuar nga pasojat e dehidratimit. Pr kt, sipas mjekve, azilet pr shembull, jan t detyruara t mbajn nj en me uj t ftoht pran krevatit t do pacienti. Megjithat, mund t ket probleme t tilla si: nuk jepen lngje t mjaftueshme, ose pacienti nuk mundet ose nuk do t pij lngje, ose i duhet ndihm. Nse nj i moshuar nuk pi lngje aq sa duhet, ai mund t dehidratohet. Si rrjedhim ai mund t kt infeksion, pshtjellim, dhe/ose plage n trup. Shenjat jan: goj tepr t that, lkur tepr t that, sy t futur thell, gjuh t trashur, pshtjellim t pashpjegueshm dhe/ose prgjumje t pashpjegueshme. Shumica e eksperteve kshillojn t pini t paktn 8-10 gota uj n dit nse peshoni 75 kg. Pr do 11 kile mbipesh, duhet t shtoni nj got uji. Pini m shum uj nse jetoni n klime t nxeht ose nse lvizni shum. Nse hani ushqime me shum fibra (buk, drithra, etj.), duhet gjithashtu q t pini m shum uj.

Pasojat e dehidratimit

Nse nuk pini sasin e duhur t ujit pr t plotsuar nevojat tuaja trupore ju mund t keni kto pasoja:
Probleme tretjeje
Lkure t thate dhe z t ngjirur
Ngadalsim t organeve trupore
Probleme me mbajtjen e ujit
Dhimbje muskujsh
Dhimbje kyesh
Rritje e toksinave (helmeve) n trup
Metabolizm i dobt i yndyrave t trupit
Dhjam t teprt
Muskuj t dobt dhe form t keqe trupore
Kapsllk t prhershm


Llojet e ujrave n shishe

N ditt e sotme, pr shkak t shqetsimit pr ndotjen e ujit dhe pr shkak t reklamave t zgjuara, ka plot lloje ujrash n shishe. Disa kushtojn m shum, e disa m pak. Ja cilat jan llojet m t prhapura:
Uj i pastruar uj ezme pa gaz
Uj me xixa uj me gaz q karbonizohet duke tretur dioksid karboni
Uj mineral uj me prmbajtje minerale q zakonisht vjen nga burime natyrale
Uj burimi uj q buron natyrshm nga siprfaqja e toks. Ndonjher prpunohet para se t shitet, ndonjher jo
Uj seltser uj ezme i filtruar dhe i karbonizuar (pa u pasuruar me kripra dhe minerale)
Klub Soda uj ezme i filtruar, karbonizuar dhe i pasuruar me minerale. Prmbajtja e sodiumit mund t jet e lart, prandaj nuk rekomandohet pr njerz q vuajn nga tensioni i lart ose nga zemra, me prjashtim t rastit kur nuk ka prmbajtje sodiumi


18 Qershor 2009

albania