Close
Faqja 4 prej 4 FillimFillim ... 234
Duke shfaqur rezultatin 61 deri 75 prej 75
  1. #61
    me 40 hajdut Maska e alibaba
    Antarsuar
    12-12-2005
    Vendndodhja
    Ne shpellen e pirateve
    Mosha
    27
    Postime
    5,706
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Tani, e pranuam-s'e pranuam, shprehja "baba", u kthye ne perdorim shume vone, bile ate, pas ikjes se tyre nga kane ardhur.
    Edhe mu po m thot menja pak a shum kshtu. Jo pr dika, po n tekstet mesjetare, edhe n kangt arbreshe, edhe n dialektet arbreshe osht kryesisht fjala "Tat".

    Jan shum fjal q jan rikthyer (sipas mendimit tim):

    1. Fjala "HIR" si n rastin "hiri i perndis", ose "pa hiri", sht ndryshuar tek grekt n "Haire", pastaj me t njjtn form tek bizantint prej t cilve e marrin arabt ose turqit, edhe e bajn "Hajr", edhe neve na metet "pr hajr".

    2. Genius, i thon demonit n latinishte, por nj fjal e ngjashme duhet t ket qen tek ilir. Kjo fjal ka br t njjtn rrug: Shqiptar-Grek-Bizant-Arab-Turk-Shqiptar, ku n Kuran e gjen "exhine", mgjths nuk jam i sigurt nse Xhindi sht i rikthyer apo origjinal. Ndoshta Gjindi me GJ sht origjinal, ndrsa Xhindi i rikthyer. Nuk e di.

    Nuk po m kujtohen tjera tash, por e di q ka edhe tjera.

    Retoromant jan Rett e Romanizuar, megjithse veten nuk e quajn retoroman, por Grizhun, Ladin, Rumansh, Dollomit etj, sipas dialekteve se nuk kan prcaktim t prbashkt.

  2. #62
    el kafirun Maska e chino
    Antarsuar
    04-02-2008
    Postime
    4,947
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga alibaba Lexo Postimin
    Jan disa fjal q kan hyr edhe n shqipen letrare, por jo kot e thash se jan t zvendsueshme sepse kemi dialektet arbreshe q jan pothuajse t pastr nga ndikimi turk, nga ku mund t marrim fjalt orgjinale shqipe.

    Sheqer, sht nga latinishtja Sachar, saharidet etj. Pite nuk besoj se sht turke, turqit jan ushqye me mish kali deri sa kan ardhur n Turqin e sotme.

    Pite ose sht sllave ose shqip.

    Ato tjerat shumica nuk gjenden n fjalor, psh Inshallah,

    Pr fidan kemi dy shprehje tjera shqip: Filiz dhe Pip.

    Filan = Akcili (prdoret n jug)
    Jam i bindur se shumica e fjalve me origjin turke jan t zvendsueshme me fjal shqipe. Madje kjo sipas kutpimit tim si laik i shkencs s gjuhs sht edhe nj detyr parsore e ksaj shkence. Sikur t isha gjuhtar, ia kisha dedikuar jetn hulumtimit t fjalve me prejardhje t huaj dhe zvendsimin e tyre me fjal shqipe, p.sh. duke i rivn n funksionim fjalt e dbuara/harruara shqipe ose duke krijuar t reja. Gjuht tjera q moti kan klasifikuar fjalt e huaja n thesarin e tyre.

    Citim Postuar m par nga alfeko sukaraku Lexo Postimin
    nuk eshte vetem fjala"baba"..por jane edhe dhjetra fjal te tjera te mbishkruajtura nga kohet me te vjetra si p sh fjalet"maraz-inat" etje.

    Patjeter qe shqipja ka huazuar fjale turke ..ose me drejt "ne shqip jan futur edhe fjale turke" por kjo ceshtje kerkon studim me te hollsishem.

    mbishkrimi ne fjale eshte mbishkrim i shek 6-4 p e s edhe eshte gjendur ne Frigji.

    botohet nga Thomopulo 1912 si mbishkrim pellazg shqip.
    Ku gjindet Frigji? M befasojn t dhnat mbi kt mbishkrim. Sepse nse nuk kam keqkuptuar un, historia shqiptare ka probleme t dshmoj prdorimin e Shqipes (s shkruar) n koht e lashta. Sa mbaj mend n shkoll msonim se shkrimi i par shqip sht nga fillimi i shekullit 15. Sipas mbishkrimit q solle ti, kjo dat hedhet disa shekuj mrapa.

    N seciln gjuh t bots jan futur fjal t huaja. Diku m pak, diku m shum. Diku jan zbrapthur fjalt e huaja duke i zvendsuar ato me fjal autoktone, diku as q kan kuptuar q kan fja t huaja n gjuhn e tyre. Marrim shembull Turqishten. Kjo gjuh ka hulumtuar saktsisht fjalt e saj me prejardhje joturke, krahaso:

    http://en.wikipedia.org/wiki/File: T...Vocabulary.png

    Nuk sht vetm Turqishtja q njeh kso hulumtimesh. Ka shum gjuh tjera. Edhe Gjermanishtja do fjale t saj ia di prejardhjen dhe zakonisht e ka fjaln gjegjse gjermane. Pse t mos ekzistoj kjo gj edhe pr Gjuhn Shqipe?


    *
    Ndryshuar pr her t fundit nga chino : 06-06-2009 m 07:25

  3. #63
    Perjashtuar
    Antarsuar
    29-05-2009
    Postime
    259
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Ka edhe nje gje ,shume fjale turke qe dikush i thote se jane turke,ne fakt nuk jane,por jane fjale te mara nga gj.arabe dhe qe sot e kesaj dite perdoren edhe ne gj .turke edhe ne gj.shqipe.

    nese dikush ka ndonje pyetje per ndonje fjale lirisht mund te pyese dhe e do pergjigjem sa te kem mundesi

  4. #64
    el kafirun Maska e chino
    Antarsuar
    04-02-2008
    Postime
    4,947
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga sajmiratn Lexo Postimin
    Ka edhe nje gje ,shume fjale turke qe dikush i thote se jane turke,ne fakt nuk jane,por jane fjale te mara nga gj.arabe dhe qe sot e kesaj dite perdoren edhe ne gj .turke edhe ne gj.shqipe.

    nese dikush ka ndonje pyetje per ndonje fjale lirisht mund te pyese dhe e do pergjigjem sa te kem mundesi
    E sakt kjo q thua. Kjo gj edhe nuk shte sekret. Shiko n linkun q e solla postimin tim pararends. Aty si n diagramin harkor ashtu edhe n katalogun me numrin e fjalve t huaja n Turqishte, tregohet se sa fjal kan prejadhje nga Arabishta, Persishtja, Shqipja e tjera. Kjo vlen pr Turqishten e sotme, pra asaj pas reformave (gjuhsore) t periudhs s Ataturkut. Se prsa i prket Turqishtes t P. Osmane, ajo ishte e prbre kryesisht nga Persishtja e Arabishtja. Por Ataturku i dboi kto fjal nga Turqishtja moderne. Nj turk sot shum pak gj kupton nga Turqishtja e P. Osmane.


    *

  5. #65
    me 40 hajdut Maska e alibaba
    Antarsuar
    12-12-2005
    Vendndodhja
    Ne shpellen e pirateve
    Mosha
    27
    Postime
    5,706
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    M befasojn t dhnat mbi kt mbishkrim. Sepse nse nuk kam keqkuptuar un, historia shqiptare ka probleme t dshmoj prdorimin e Shqipes (s shkruar) n koht e lashta. Sa mbaj mend n shkoll msonim se shkrimi i par shqip sht nga fillimi i shekullit 15. Sipas mbishkrimit q solle ti, kjo dat hedhet disa shekuj mrapa.
    Duhet pasur kujdes me kso ironie.

    Me dhjetra mbishkrime, nga etruskishtja, ilirishtja, mesapishtja frigjishtja etj shpjegohen prmes shqipes. Ndrkoh ti po aktron,. thuajse nuk paske par asnjher mbishkrim t lasht ilir, dhe se ky qenka i pari, dhe po t befason.

    Po mir n shek. 15 u shkrua, dhe kjo nuk ndryshon a?

    Ose e zm shembull se rastsisht gjenden fakte arkeologjike se n kohn e Paleolitit ka pasur kafsh shtpiake, dhe ti do dalsh do thuash: "Jo, un kam lexuar n histori se n at koh nuk kishte kafsh shtpiake, prandaj un e konsideroj gnjeshtr kt zbulim arkeologjik". Paramendo sa pa logjik.

    Ose sikur ata q besonin Bibln, dhe thonin "jo ne e kemi lexuar se toka qndron n vend, prandaj kto jan gnjeshtra, toka nuk sillet rreth diellit".

  6. #66
    Religjion = Politik Maska e Zu_s
    Antarsuar
    02-05-2006
    Postime
    1,682
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Une deri para pak kam kujtuar qe fjala 'Boj' eshte fjale turke ose sllave, ketu ne kete forum e kam mare vesh qe kjo fjale ish shqip dhe te tjeret e huazuan nga ne. Dua te them qe keto fjalet e perbashketa me sllavet, turqit greket e latinet duhet studiuar dhe analizuar mire e mire para se te thuhet per to qe na qenkan fjale te huazuara nga ndonje gjuhe tjeter.
    Oculus non vidit, nec auris audivit

  7. #67
    Perjashtuar
    Antarsuar
    29-05-2009
    Postime
    259
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    e cfar dtth atehere NGJYRE sipas teje.

    boje dtth tamam ngjyre ne shqip ,eshte fjale turke .

    mos u habit nese edhe ne serbishte gjene ndonje fjale turke apo arabe,

    ke hasur ne frengjisht ,italisht ,apo ne gjermanisht ndonje fjale orienti?

    kjo dtth se deri ku i ka pasur kufinjte perandoria otomane

  8. #68
    Restaurator Orbis Maska e Baptist
    Antarsuar
    20-11-2004
    Postime
    8,736
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    Citim Postuar m par nga alibaba Lexo Postimin
    Edhe mu po m thot menja pak a shum kshtu. Jo pr dika, po n tekstet mesjetare, edhe n kangt arbreshe, edhe n dialektet arbreshe osht kryesisht fjala "Tat".

    Jan shum fjal q jan rikthyer (sipas mendimit tim):
    Retro-fjale (qe ne nje mase mund te konsiderohen si eksport i importuar me tikete te huaj) jane kryesisht fjale qe konsiderohen latine dhe greke, por numri i tyre nuk eshte aq i madh, pastaj duhet pasur kujdes ne formulimin sa me te mire te definicionit te asaj cka duhet quajtur fjale e kthyer, e cka me etimologji shqipe ne keto gjuhe, sepse ne kete menyre do te mund t'i merrnim te dyja nen sqetull te shqipes pa ndonje problem te madh.

    Mendoj se menyra me e lehte e perkufizimit te asaj se cka duhet konsideruar fjale e kthyer do te ishte:
    Fjale e kthyer eshte secila fjale e cila pasi te jete kthyer do te kete serish te njejtin kuptim qe ka pasur ne kohen kur u transmetua.
    Kjo do te ishte nje ndarje [teper] e ngurte mes fjaleve me etimologji dhe atyre me origjine nga nje guhe meme. Por;
    Nje leshim shtese mund te behet ne dy aspekte te formes dhe kuptimit te saj per ti takuar grupit te fjaleve te kthyera nga ato te rrjedhura. 1 Nga aspekti i formes fjala te mos kete pesuar me teper se nje devijim 30 gradesh si dhe 2 te mos kete pesuar me teper se nje shkalle te cvendosjes kuptimore [kushte te cilat poashtu duhet definuar me thellesisht, por jo ketu!]. Dhe ku si shembull mund te marrim rastin e fresket te fjales: baba <--> papa; te cvendosja lineare e zbritjes se saj prej nocionit "Pape" ne "Babe" ku verejme nazalizim te plozivit: P > B e qe mund te konsiderohet 'zbutje' apo 'zvogelim' semiologjik. Pra ky do te ishte nje shembull qe ploteson kushtin e dhene dhe qe te mund te konsiderohej si fjale e kthyer ne origjine...

    Por trajtesa e saj si fjale e kthyer ne shqipe eshte pak me e penguar se kaq; paraprakisht, duhet vertetuar se forma "papa" ka levizur nga gadishilli i Ilirikut ne ate te Saturnise, apo, nese gjejme se eshte paradeluviale atehere nga areali i Kretes ne rrezoren Europe-Azi-(?)Afrike, me c'rast sipas kritereve te mija aktuale ajo do duhej mirepritur si pellasge. Ne te kunderten, kjo fjale lirisht mund te konsiderohet si nje shprehje e substratit te Azise se vogel,

    Pra, ne rastin se nuk arrijme ta dokumentojme ekzistencen e saj edhe ne ilirikun antik por vetem ne regjionet disimilimit etrur-latin, atehre, per arsye se fill pas renies se Trojes etruret levizen nga lindja ne perendim, do te thoshte ata se ate e kane sjellur me vete...

    1. Fjala "HIR" si n rastin "hiri i perndis", ose "pa hiri", sht ndryshuar tek grekt n "Haire", pastaj me t njjtn form tek bizantint prej t cilve e marrin arabt ose turqit, edhe e bajn "Hajr", edhe neve na metet "pr hajr".
    Ketu ka nje problem ne lidhje me barazimin HIR : HAIRE, sepse une nuk shoh mundesi barazimi.

    Ne nje shkrim me te vjeter kam dhene vecme mendimin tim per XAIPE dhe nuk do te deshiroja te perseritem por do te ndalem te shprehja HIR~, e cila marre ne konsiderate edhe shembujt e saj te perdorimit qe na i solle dhe atyre qe di -ate e bejne interesante per trajtim.

    Do te doja te dija se si ti vie sa me shkurt qe eshte e mundur per te thene ate qe kam ndermend per kete fjale. Por kjo eshte krejtesisht e pamundur kur marre parasysh numrin e shprehjeve te dalura nga nje rrenje e perbashket e origjines se tyre shume te vjeter.

    Prandaj do te ndalem vetem ne spjegimin e fazes kur ajo ishte stabilizuar dhe kur pershkruate kuptime te definuara mire por me nje diapazon mjaft te gjere kuptimor.

    Shprehja "hire" me kohe ka humbur gjeresine dhe qartesine kuptimore qe ka pasur dikur. Dhe sot ate ne fjalorin e gjuhes shqipe e shohim te interpretuar me hamendjen me te larget qe ekziston - me spjegime deri ne kunderthenie kuptimore te saj etj e qe eshte shenje e qarte se rrenja origjinale kuptimore prej se ciles kane bururuar refleksionet tjera kuptimore eshte lene, harruar dhe me kete rast shthurur deri ne zhdukje.

    Problemi me i madh eshte momenti kur ajo filloi te perdorej per te shenjuar nocionin sot te mpleksur me nje artikull te parashtuar si dhe me korrupsionin e thelbit te rrenjes semantike prej se ciles buron esenca kuptimore e fjales me etimologji te njejte: "mshir" te kuptimit te saj aktual.

    Por per te mos tejkaluar per nga serioziteti edhe vet temen - do te perkujtoj degen e rrembezimeve kuptimore te perdorimeve ne silogjizma, cilesime, ablative et, si ne shprehjet e kuptimeve te fjaleve: vezhgim, sensitivitet [sensualitet], shiqsim, ndijim, venerim, vrojtim, prekshmeri, kujdes, prasysh, mbikeqyrje (mbrojtese), kompasion, virtyt, konsiderate, e tjera si keto.

    Kur kjo fjale [HIRE] arriti deri te cvedosja e shkalles kuptimore aq sa te barazoj me kompasionin meshiren e sidomos me nocionet gjenerike sic eshte virtytshmeria ajo perfundimisht u shthur dhe u cvesh pergjithmone nga semantika e saj origjinale dhe me kohe gati u zhduk per shkak te shprehjeve konkurente qe e rrethonin perfshire kusheriren e saj etimologjike sic eshte "meshira".

    Andaj sot kuptimet e saj jane ambige madje edhe kunderthenese.

    [po e la se u zgat ]
    Aeneas Dardanus
    Lavdi, pasthirrme fosilesh, germadhash e rrenojash vershelluese. -Eja pas meje!...

  9. #69
    Rise of Arbenia Maska e GL_Branch
    Antarsuar
    02-11-2003
    Vendndodhja
    Arbany
    Postime
    1,607
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    Gjithashtu gjuha turke ka edhe shume fjale greke (perveq arabe dhe persishte) p.sh fjala "dushman" (armik) deri vone kam menduar qe eshte turke por kjo ishte e huazuar fjala greke e vjeter "dusmanis".

    Kete fjale e permenda ironikisht sepse ne fjalorin turk nuk gjenden ndonje fjale tjeter per armikun pos dushman.
    Ndryshuar pr her t fundit nga GL_Branch : 07-06-2009 m 04:15

  10. #70
    i/e regjistruar Maska e ZANOR
    Antarsuar
    25-09-2002
    Postime
    1,167
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    HUAZIME TURQISHTE N SHQIPEN - APO FJAL ILLIRISHTE - PARATURQISHTE?



    Ktu sht nj det studimesh, q krkojn zgjidhje akute, sepse nuk merren shembujt as si fjalor perandorak sikur thot dikush, ja kah e kap perandoria turke gjeografikisht perandorin e saj, apo pse kaq shum fjal origjinale turqishte (se ju po thoni gabimisht, fjal turke, ngase nuk po dini vet prgjegjsen e fjals, kur nuk sht fjala pr dika turke, si etninom, por sht fjala pr gjuhn, turqishten dhe duhet t thohet - fjal turqishte, t gjuhs - n fjalorin shqip). Pra, nuk duhet marr si huazime t gjuhs perandorake turke, por si brumosje, shqiprime e vetshqiprime fjalsh turqishte, n shqipen ton, sepse sht nj pjekuri gjuhsore prmasmbrapshti, fjal q fliten n fjalorin e prditshm shqip, n fjalorin fetar, etnologjik e edhe shkencor, q e bjn qesharak e vetiu pseudoshkencor, ngase nuk sht nj loj as mahi, as ndonj shaka rasti, periudha mbi 500 vjeare (513 vjet nn Turqin, ku nj Ballkan e ma gjr, sot sht i przier triumfalisht dhunshm me fjalorin turqisht).

    Nuk mund t flitet pr vetm fjal rasti, ka t ju bie n mend, e gjoja po spjegon fjalt: boj, gajtan, pilaf, gjyveq, tatlii, etj., si fjal turq2ishte n shqipen ton... Anipse jemi n nj forum, dikush nuk jep aq mund t shprehet gjat e kjart e thell me logjik fonetike e morfologjike, por duhet shkuar e shikuar shum ma thell se q mendojn disa ktu, duke tfilluar udhn historike4 t linguistikes s ashtuquajtur indo-europiane, q mbeti ve nj koncept gjoja shkencor i prgjithsuar, pa norm as prkufizim n nj gjuh t vetme, q sht fuqimisht illirishtja pellgazgjike - po duhet shikuar e gjurmuar thell gjuha e gjuht paraturke, paraturqishte, kush ishin dhe pse mbeten gjuh t vdekura Tokarishtja, Hititishtja, Frigishtja e lasht q ishin gjuh illirike...

    Parase t marrin nj vendim absolut, se ato fjal jan huazime e barbarizma turqishte n shqipen ton, shtrohet pyetja: athua, a mos jan t gjitha t turqizma n sh2ipen ton, vet fjal t disa gjuhve illirike, e q pas pushtimeve turke n gadishullin illirik, pr pes shekuj, mbeten n fjalorin shqip - n gjuhen shqipe?

    A jan t gjitha ato fjal, t nj gjuhe paraardhse shqipe illirike, q erdhen tok me pushtuesin te ne? A mos jan t gjitha ato fjal si turqishte q i dim sot, fjalt e hershme e ndr ma t hershmet e gjuhve t strlashta pellgasike?


    Jovetm q turqishtja huazoi nga gjuht arabike e aramike, e ma larg, por formatizimi i turqishtes derisot, pas qeverimit t Ataturkut shqiptarit ton, ku ashtu ndodhi edhe me enver hoxhen e me shqipen ton 1972 ndikimi diktatorial n shkrimin shqip - ai formatizim i turqishtes, u mundua ta nxierri turqishten si nj gjuh burimore sa ma origjinale turke, si gjuh n vete n familjen e gjuhve i.e.

    Vet gjuhe q njihen t vdekura: Tokarishtja, Hititishtja, Frigishtja etj., nuk mund t jen t vdekura, prderisa shum fjal e fraza ndr ma t hershmet, jan sot n SHQIPEN E VJETR, qe nga emri TOKA.....


    vijojm kur kemi koh ma shum...
    Ndryshuar pr her t fundit nga ZANOR : 07-06-2009 m 11:21 Arsyeja: fakultative

  11. #71
    Lazaratas Maska e Bel ami
    Antarsuar
    17-04-2002
    Vendndodhja
    Lazarat
    Mosha
    36
    Postime
    1,192
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    asnje fjale turke qe eshte huazur nga shqipja nuk i perket ilirishtes. As muhalebi-ja dhe as bakllavaja dhe as nur,xhezve,penxhere,qemer etj.Ska lidhje gjuha ilire me gjysem henat e shkretetirave te Anadollit.
    Ne fakt nuk kemi nje huazim te fjaleve turke si nevoje e gjuhes Shqipe per te huazur fjale nga turqishtja, por nje trysni te Osmanishtes mbi gjuhen Shqipe.E gjithe administrata ishte turke, dhe ne fund te fundit duke mos pasur asnje lidhje me perendimin, shqiptaret u detyruan te perdornin edhe turqishten.
    Vetem se ne kemi nja dallim me fqinjet tane jugore. Ndersa ne i konsiderojme ato fjale te huaja (sidomos fjalorin e kuzhines), greket me nje paturpesi pretendojne se jane fjale greke, bile dhe gatimet turke i identifikojne si greke.
    Perandoria osmane ka pasur ndikim te madh edhe ne Greqi dhe ka mjaft huazime turke edhe ne Greqishte.
    Si perfundim une jam i mendimit se keto huazime jane drejt zhdukjes.Sot numerohen me perpikmeri sesa fjale jane te huazuara nga turqithja dhe se shpejti gjuha Shqipe do ti nxjere shume shpejt nga perdorimi duke i zevendesuar me fjale shqipe.
    ... E ku thuhene ne karte
    Fjalet e Gjuhes se Zjarrte!

  12. #72
    i/e larguar Maska e Gordon Freeman
    Antarsuar
    03-05-2009
    Vendndodhja
    .
    Postime
    2,808
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Duhet te shlyhen te gjitha gjuhet e armikut si : turke,arabishte,greke, e serbe e te tjere mirpo ato tani me nuk perdoren aq shum,tani eshte koha ti shlyejme te gjitha shprehjet e fjalet me permbajtje orientale...

  13. #73
    el kafirun Maska e chino
    Antarsuar
    04-02-2008
    Postime
    4,947
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga alibaba Lexo Postimin
    Duhet pasur kujdes me kso ironie.

    Me dhjetra mbishkrime, nga etruskishtja, ilirishtja, mesapishtja frigjishtja etj shpjegohen prmes shqipes. Ndrkoh ti po aktron,. thuajse nuk paske par asnjher mbishkrim t lasht ilir, dhe se ky qenka i pari, dhe po t befason.

    Po mir n shek. 15 u shkrua, dhe kjo nuk ndryshon a?

    Ose e zm shembull se rastsisht gjenden fakte arkeologjike se n kohn e Paleolitit ka pasur kafsh shtpiake, dhe ti do dalsh do thuash: "Jo, un kam lexuar n histori se n at koh nuk kishte kafsh shtpiake, prandaj un e konsideroj gnjeshtr kt zbulim arkeologjik". Paramendo sa pa logjik.

    Ose sikur ata q besonin Bibln, dhe thonin "jo ne e kemi lexuar se toka qndron n vend, prandaj kto jan gnjeshtra, toka nuk sillet rreth diellit".
    Ironi as q kisha n mend kur i shkrova ato fjali. Tem fare e paprshtatshme pr ironi kjo. Por mir qe e prmende, dhe munda ta sqaroj vetn.

    Jo aktrim, por pyetje, t cilat nj njeri i informuar leht i prgjegj. Arsyeja ishte t msoj m shum (ktu n forum) n lidhje me mbishkrimet n fjal. Sepse shkrimet e para n shqip sht tem jo e rrall n rrethin tim dhe desha t fitoj nj argument pr t ardhmen, t cilin nuk e di vetm "pr mendsh", por t cilin edhe di ta prdor bindshm.

    Sigurisht se nuk besoj se historia nuk sht shkenc "statike". Ajo ndryshon. ka nnkupton se besoj se n t ardhmn nuk do t jet shekulli i 15 ai i shkrimeve t para shqipe.



    *

  14. #74
    i/e regjistruar Maska e Giulio22
    Antarsuar
    15-11-2009
    Vendndodhja
    Arban
    Postime
    50
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Citim Postuar m par nga chino Lexo Postimin
    Si mendoni ju, sa fjal "tona" kan prejardhje nga Turqishtja?
    Citim Postuar m par nga Bizantin Lexo Postimin
    N shekullin e kaluar (20t) u bn shum prpjekje pr t'u pastruar turqizmat (kryesisht nga a. xhuvani, m. domi, s. mansaku etj) dhe n fakt ishin t suksesshme. tendencat e purizmit kundrejt gjuhs turke kishin filluar q nga k. kristoforidhi.
    Citim Postuar m par nga alibaba Lexo Postimin
    do fjal turke sht e zvendsueshme me fjal shqipe.
    Citim Postuar m par nga Bel ami Lexo Postimin
    Duke qene se pushtimi turk pati nje ndikim mjaft te madh ne etno kulturen tone per 500 vjet, pati edhe nje fluks mjaft te madh fjalesh turke ne shqip.Keto fjale u perdoren thuajse ne te gjtha sferat e jetes si ne terminologjine fetare, ne etnografi,ne ndertime dhe kudo. Duke qene se ne i jemi larguar mjaft ndikimit turk, dalengadale edhe keto fjale po e humbasin perdorimin e tyre te dikurshem. Ne fjalorin e administrates thuajse kto fjale nuk ekzistojne me. Dalengadale edhe nga fjalori yne do t dalin pergjithmone keto fjale sepse perdoruesi nuk e shikon me te arsyeshme ti perdore keto fjale. Disa dhjetra fjale i kane gjegjesat e tyre ne shqip, disa jane krijuar me vone dhe gjuha shqipe duke qene se eshte nje gjuhe mjaft dinamike eshte duke i zevendsuar turqizmat. Te mos harojme se 500 vjet pushtim nuk ishin pak dhe si thote Kadareja ne nje poeme "keshtjellat e sintakses nuk i moren dot".
    Citim Postuar m par nga xani1 Lexo Postimin
    Selman Vokshi
    Ta duam, ta msojm, ta flasim e ta shkruajm
    Shqipen ton t bukur, pa gabime e bastardime.
    Pr ju prindr shqiptar,
    Pr ju nxns shkollar,
    Kosovare e kosovar,
    Shkrova kt poezi,
    Me t vetmen porosi:
    “Shqipen ton t mrekulluar,
    t dashur e t praruar,
    sa m par pr ta liruar,
    prej shkinishts s tepruar,
    q aq shum e ka kapluar,
    q m nuk duhet duruar,
    pa pasur aspak nevoj,
    pr do dit po e zm me goj.
    ....
    T flasim shqipen pa gabime
    Kjo sht porosia ime.
    ....
    Kur e kemi shprehjen ton?!
    ....
    Kur tingllon shum m mir?!
    ....
    Pr t folur shqipen mir
    Duhet pasur shum dshir.
    ....
    Prandaj ta flasim me dshir,
    Gjuhen ton shum t mir,
    Se ky fjalor i mallkuar
    Pa nevoj i huazuar
    Shqipen ton e ka dmtuar.
    Ky fjalor i oroditur,
    Shqipen ton e ka tronditur.
    Shqipja jon sht shum e pasur,
    sht e mbl, sht e dashur,
    sht gjuh e moderuar,
    sht krejtsisht e njsuar,
    sht n bot e respektuar.
    Kt kurr s’duhet harruar.
    Prandaj t flasim me dinjitet,
    Me prkushtim e me vullnet.
    T flasim bukur, e t flasim leht,
    T flasim pastr si e do ky vend.
    Kto fjal t huaja t’i hedhim n det.
    Dhe t’i harrojm, pra prgjithmon,
    Se nuk kan vend m n shqipen ton.
    Ne se kemi aspak vshtir,
    Q shqipen ton ta flasim mir.
    Gjuhn e mbl, gjuhn letrare
    Gjuhn e bukur - gjuhn amtare.
    --------
    Halil Xani
    E zgjata pak kt poezi
    Le t jet kjo porosi
    Pr nxns, prindr e arsimtar
    Se gjuha jon sht sikur ar
    Ka plot fjal-margaritar
    Kto.. t`i harrojm
    Nga e folmja t`i mnjanojm
    Kjo porosi nuk sht e sotit
    Kemi amanet prej burrave t motit
    Citim Postuar m par nga alfeko sukaraku Lexo Postimin
    Patjeter qe shqipja ka huazuar fjale turke ..ose me drejt "ne shqip jan futur edhe fjale turke" por kjo ceshtje kerkon studim me te hollsishem.
    Citim Postuar m par nga Baptist Lexo Postimin
    Kur themi "turqizem" ne mbi 50% te rasteve e kemi fjalen per "percimet e fjaleve nga turqit" me pare se per "fjale turkike".
    Citim Postuar m par nga chino Lexo Postimin
    Jam i bindur se shumica e fjalve me origjin turke jan t zvendsueshme me fjal shqipe. Madje kjo sipas kutpimit tim si laik i shkencs s gjuhs sht edhe nj detyr parsore e ksaj shkence. Sikur t isha gjuhtar, ia kisha dedikuar jetn hulumtimit t fjalve me prejardhje t huaj dhe zvendsimin e tyre me fjal shqipe, p.sh. duke i rivn n funksionim fjalt e dbuara/harruara shqipe ose duke krijuar t reja. Gjuht tjera q moti kan klasifikuar fjalt e huaja n thesarin e tyre. N seciln gjuh t bots jan futur fjal t huaja. Diku m pak, diku m shum. Diku jan zbrapthur fjalt e huaja duke i zvendsuar ato me fjal autoktone, diku as q kan kuptuar q kan fja t huaja n gjuhn e tyre. Marrim shembull Turqishten. Kjo gjuh ka hulumtuar saktsisht fjalt e saj me prejardhje joturke, krahaso.. Nuk sht vetm Turqishtja q njeh kso hulumtimesh. Ka shum gjuh tjera. Edhe Gjermanishtja do fjale t saj ia di prejardhjen dhe zakonisht e ka fjaln gjegjse gjermane. Pse t mos ekzistoj kjo gj edhe pr Gjuhn Shqipe?
    Citim Postuar m par nga Zu_s Lexo Postimin
    Une deri para pak kam kujtuar qe fjala 'Boj' eshte fjale turke ose sllave, ketu ne kete forum e kam mare vesh qe kjo fjale ish shqip dhe te tjeret e huazuan nga ne. Dua te them qe keto fjalet e perbashketa me sllavet, turqit greket e latinet duhet studiuar dhe analizuar mire e mire para se te thuhet per to qe na qenkan fjale te huazuara nga ndonje gjuhe tjeter.
    Citim Postuar m par nga GL_Branch Lexo Postimin
    Gjithashtu gjuha turke ka edhe shume fjale greke (perveq arabe dhe persishte) p.sh fjala "dushman" (armik) deri vone kam menduar qe eshte turke por kjo ishte e huazuar fjala greke e vjeter "dusmanis". Kete fjale e permenda ironikisht sepse ne fjalorin turk nuk gjenden ndonje fjale tjeter per armikun pos dushman.
    Citim Postuar m par nga ZANOR Lexo Postimin
    Ktu sht nj det studimesh, q krkojn zgjidhje akute, sepse nuk merren shembujt as si fjalor perandorak sikur thot dikush, ja kah e kap perandoria turke gjeografikisht perandorin e saj, apo pse kaq shum fjal origjinale turqishte (se ju po thoni gabimisht, fjal turke, ngase nuk po dini vet prgjegjsen e fjals, kur nuk sht fjala pr dika turke, si etninom, por sht fjala pr gjuhn, turqishten dhe duhet t thohet - fjal turqishte, t gjuhs - n fjalorin shqip). Pra, nuk duhet marr si huazime t gjuhs perandorake turke, por si brumosje, shqiprime e vetshqiprime fjalsh turqishte, n shqipen ton, sepse sht nj pjekuri gjuhsore prmasmbrapshti, fjal q fliten n fjalorin e prditshm shqip, n fjalorin fetar, etnologjik e edhe shkencor, q e bjn qesharak e vetiu pseudoshkencor, ngase nuk sht nj loj as mahi, as ndonj shaka rasti, periudha mbi 500 vjeare (513 vjet nn Turqin, ku nj Ballkan e ma gjr, sot sht i przier triumfalisht dhunshm me fjalorin turqisht). Nuk mund t flitet pr vetm fjal rasti, ka t ju bie n mend, e gjoja po spjegon fjalt: boj, gajtan, pilaf, gjyveq, tatlii, etj., si fjal turqishte n shqipen ton... Anipse jemi n nj forum, dikush nuk jep aq mund t shprehet gjat e kjart e thell me logjik fonetike e morfologjike, por duhet shkuar e shikuar shum ma thell se q mendojn disa ktu, duke tfilluar udhn historike t linguistikes s ashtuquajtur indo-europiane, q mbeti ve nj koncept gjoja shkencor i prgjithsuar, pa norm as prkufizim n nj gjuh t vetme.. po duhet shikuar e gjurmuar thell gjuha e gjuht paraturke, paraturqishte, kush ishin dhe pse mbeten gjuh t vdekura Tokarishtja, Hititishtja, Frigishtja e lasht q ishin gjuh illirike... Parase t marrin nj vendim absolut, se ato fjal jan huazime e barbarizma turqishte n shqipen ton, shtrohet pyetja: athua, a mos jan t gjitha t turqizma n shqipen ton, vet fjal t disa gjuhve illirike, e q pas pushtimeve turke n gadishullin illirik, pr pes shekuj, mbeten n fjalorin shqip - n gjuhen shqipe? A jan t gjitha ato fjal, t nj gjuhe paraardhse shqipe illirike, q erdhen tok me pushtuesin te ne? A mos jan t gjitha ato fjal si turqishte q i dim sot, fjalt e hershme e ndr ma t hershmet e gjuhve t strlashta pellgasike? Jovetm q turqishtja huazoi nga gjuht arabike e aramike, e ma larg, por formatizimi i turqishtes derisot, pas qeverimit t Ataturkut.. - ai formatizim i turqishtes, u mundua ta nxierri turqishten si nj gjuh burimore sa ma origjinale turke, si gjuh n vete n familjen e gjuhve i.e.
    Citim Postuar m par nga Bel ami Lexo Postimin
    Ska lidhje gjuha ilire me gjysem henat e shkretetirave te Anadollit. Ne fakt nuk kemi nje huazim te fjaleve turke si nevoje e gjuhes Shqipe per te huazur fjale nga turqishtja, por nje trysni te Osmanishtes mbi gjuhen Shqipe. E gjithe administrata ishte turke, dhe ne fund te fundit duke mos pasur asnje lidhje me perendimin, shqiptaret u detyruan te perdornin edhe turqishten. Vetem se ne kemi nja dallim me fqinjet tane jugore. Ndersa ne i konsiderojme ato fjale te huaja (sidomos fjalorin e kuzhines), greket me nje paturpesi pretendojne se jane fjale greke, bile dhe gatimet turke i identifikojne si greke. Perandoria osmane ka pasur ndikim te madh edhe ne Greqi dhe ka mjaft huazime turke edhe ne Greqishte. Si perfundim une jam i mendimit se keto huazime jane drejt zhdukjes.Sot numerohen me perpikmeri sesa fjale jane te huazuara nga turqithja dhe se shpejti gjuha Shqipe do ti nxjere shume shpejt nga perdorimi duke i zevendesuar me fjale shqipe.
    Citim Postuar m par nga Gordon Freeman Lexo Postimin
    Duhet te shlyhen te gjitha gjuhet e armikut si: turke, arabishte, greke e serbe e te tjere mirpo ato tani me nuk perdoren aq shum, tani eshte koha ti shlyejme te gjitha shprehjet e fjalet me permbajtje orientale..
    Pajtohemi me sa u tha n prgjigjet e naltprmendura. Mbi kt shtje t huazimve nga turqishtja, me sa kemi dijeni, mendojm se "Fjalor i Orientalizmave n Gjuhn Shqipe, Tiran 2005, i Tahir Dizdarit" sht nj vepr cilsore dhe jep nj ndihm t madhe. sht nj vepr e mirfillt krkimore, nj studim i thell shkencor. Shtjellon 4406 huazime t gjuhve orientale n gjuhn shqipe, hyr thuajse t gjitha nprmjet turqishtes. E ka edhe nj pasuri tjetr, e cila nuk duhet me kalue kurrsesi pa u vn n dukje dhe sidomos pa u shfrytzuar: fjalori i Dizdarit ka nj numr jo t vogl fjalsh t pastra shqipe, q autori i prdor si sinonime, me dhan kuptimin e orientalizmave q i trajton. Duke qen sinonime, si u tha dhe m sipr, fjalt shqipe t Fjalorit shrbejn me e ue prpara zvendsimin e fjalve t huaja, n kt rast me gurr Lindore, me fjal t mirfillta shqipe, q prcjellin t njjtin kuptim. Duke qen t pastra shqipe, ato shrbejn me e pasunue vet gjuhn shqipe. Pasi uditrisht ose jo uditrisht vrehet se jo pak syresh nuk gjinden npr fjalort e Akademis. N vend t tyre jan prgjegjset me gurr t huaj. Vepra t tilla, prve t tjrat, ndihmojn pr mbrojtjen e gjuhs pasi, mjerisht, kshtjella madhshtore e gjuhs shqipe vazhdon me u grrye e me u zhgalit prdit. Dhe sado madhshtore nj kshtjell, a mund t mbrohet pa fund vetm me nisma private idealistsh t shprfillur, pa mbshtetje, pa pare?
    Ndryshuar pr her t fundit nga Giulio22 : 29-12-2010 m 12:08

  15. #75
    i/e regjistruar Maska e Kanina
    Antarsuar
    14-10-2010
    Postime
    545
    Faleminderit
    7
    9 falenderime n 5 postime
    fjlala diet-dieta qe sote perdoret gjeresisht ne te gjithe boten eshte nje fjal e huazuar nga perendimi sic do te thone shume. po ti hyjme etimologjis se fjales na del se na vjen nga greqishtja dhe qe do te thote jete ose stil, menyr jetese. duket qarte se ne vete fjalen dieta po ti heqim d mbetet ieta e cila eshte e njejete me fjalen shqipe jeta, jet. duke qene se stjuesit nuk jane mare me thelle me shpjegimin e kesaj fjale e kane lene ate si pron te gjuhes greke dhe njihet si fjal greke. dieta ne teresin e saj mund te jete fjal greke por nga e moren mbi cfare baze e formuan greket ate nuk na i thote njeri e kane mbyllur aty ceshtjen. fjala jet eshte shqip dhe kete se leviz dote njeri duke qene se eshte nje rrokeshe nuk ka mundesi ta kemi mare nga dikush tjeter. po ta shohim me thelle dhe fjalen jet na del se pjesa e pare je do te thote je, te jesh, me qene. pra jet nuk do te thote gje tjeter vecse me qene te jesh. me ane te shqipes i nxoren dhe kuptimin e njesis me te vogel formuese te fjales. kjo do te thote se ne lashtesi keto qytetrime moren fjale nga tonat dhe formuan fjale te tjerat te cilat nuk ekzistonin ne fjalorin tone. ne i moren serish keto fjale te formuara prej te tjereve dhe i futem ne perdorimin tone pa e ditur se eshte fjal e jona. me kete shembull doja te tregoja se shume fjale qe quhen te huaja nuk jane gje tjeter vecse fjal qe per baz kane ate shqipe. duke dale dhe te gjuha turke mund te themi pa frike se ka ndodhur e njejta gje. e dime shume mire se turqishtja u formua ne nje ambient ne ku u ndikua nga shume gjuhe te tjera ajo greke(kostandinopoja) e cila nga ana e vete ishte e ndikuar nga shqipja-ilirishtja dhe me pas nga gjuhe te tjera te lindjes se mesme. plus qe ka dhe nje shtres te tyen te cilen ata e sollen nga azia e larget. fakti qe ne kemi fjal te njejeta me turqishten nuk do te thote domosdoshmerisht se i kemi mare ne nga ata. ose ne mund ti kemi mare prej tyre por ne baz ajo mund te jete nje fjal e formuar prej shqipes(per kete dhash edhe shembullin e fjales dieta). fjal turke me baz formimi shqip mund te kete vajtur ne menyra nga me te ndryshemet deri ne turqi qe nga jo nepermejet greqishtes nepermejet shqiptareve qe kane emigruar ne turqi nepermjet zyrtareve te larte qe kane drejtuar perandorin osmane dhe nepermjet shtreses baze qe kane te gjitha gjuhet qe eshte teper e ngjashme me shqipen.
    me kete mund te them se fjale te ngjashme mund te kemi sa te duam me shume gjuhe por qe te themi se e kemi mare ose ua kemi dhene duhet te nxjerim kuptimin forimin e saj pra etimologjin e saj. nese ne turqisht nuk arrihet te gjendet baza formuese e fjales ateher duhet te shikojm se me cfare gjuhe mund ta zberthejm dhe normalisht pastaj mund te themi me siguri se fjala i perket gjuhes me te cilen ajo na jep kuptimin etimologjik te saj. ne kete aspekt nuk duhet te nxitohemi te themi se kemi mare shume fjale turke duke pare se kemi fjale shume ngjashme me te.
    marim fjalen penxhere te ciles po provoj ti bej nje shpjegim etimologjik. pjesa e pare (pe) eshte e njejete me fjalen shqip pe,pash. dritarja sherben per te pare jasht. nuk mund te them se eshte shume bindese pasi eshte dhe nje pjes tjeter e fjales te ciles une sdi ti jap kuptim te pakten jo ne shqip. pjesa tjeter mund edhe te shpjegohet me thjesh si prapashtesa qe i jane shtuar per tu pershtatur ne gjuhen e re ku kjo fjale u fut ne perdorim. gjithsesi me teper se sa per ti dhen kuptimin etimologjik fjales penxhere ne nje tentativ modeste pasi nuk jam ndonej njohes i madh i fushes kjo ishte vetem nje tentativ per te treguar se si mund te shpjegohen fjalet e perbashketa. sigurisht qe nuk mohoj se duhet te kete shume fjale qe jane teresisht te huazuara qofte nga turqishtja dhe nga gjuhe te tjera.
    ne pergjithesi stdjuesit nisen dhe nga fakti se nese kemi nje fuqi politike dhe kulturore te madhe ajo eshte gjithmon dominuese dhe eshte ajo qe i imponon kultures tjeter te dobet dhe te vogel te gjitha aspektet kulturore dhe politike te saj. ne e dime se si romaket edhe pse nje fueqi e madhe ne vend qe ti jepnin greqis ata moren shume prej tyre ne te gjitha aspektet po keshtu me etrusket prej te cileve moren bazen me te madh gjuhesore dhe kulturore. ne te njejeten menyre mund te gjykojn edhe per shqiptaret-iliret. neve nuk jemi njohur ndonjeher per ndonje zhvillim kulturor shume te madh biles per sa i perket periudhes romake sote zyrtarsiht njohemi thejsht si pirat barbar. kjo eshte shume per tu diskutuar dhe padrejte sepse iliret kishin mbreterit e tyre kishin qytetet e tyre te zhvilluara me monedha te tyeret(tregues i nje shkalle te larte qyeteterimi per kohen) ndoshta jo sa ato greke por gjithsesi kishin cfare te jepnin. gjithashtu iliret ishin nje popull i madh per kohen qe nga epiri deri ne slloveni nje popull i tille ka pasur influencen e vete ne te gjitha drejtimet. thene te gjitha keto besoj se te gjitheve do tu lindte dyshimi para se te shprehej me siguri mbi cfare kemi mare dhe mbi cfare kemi dhene.

Faqja 4 prej 4 FillimFillim ... 234

Tema t Ngjashme

  1. Fjalt e huaja n gjuhn shqipe
    Nga AsgjSikurDielli n forumin Gjuha shqipe
    Prgjigje: 21
    Postimi i Fundit: 09-01-2010, 14:55
  2. Historia e alfabetit t gjuhs shqipe - Stavri Skndo
    Nga AsgjSikurDielli n forumin Gjuha shqipe
    Prgjigje: 6
    Postimi i Fundit: 02-10-2009, 16:44
  3. Windows XP n gjuhn shqipe!
    Nga edspace n forumin Lajme nga informatika
    Prgjigje: 66
    Postimi i Fundit: 24-07-2008, 21:27
  4. Nj tez e Selman Rizs pr gjuhn letrare shqipe
    Nga shendelli n forumin Gjuha shqipe
    Prgjigje: 1
    Postimi i Fundit: 01-10-2003, 13:09
  5. A ekzistojne tabu ne shoqerine tone sa i perket gjuhes shqipe?
    Nga AsgjSikurDielli n forumin Gjuha shqipe
    Prgjigje: 1
    Postimi i Fundit: 28-11-2002, 11:14

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •