Pr kauzn shqiptare



PRCAKTIMI PR LIRIMIN ME DO MJET



Autor: Prof.Dr.Muhamet Pirraku




Fjala hyrse n veprn:

Pr kauzn shqiptare 1997-1999, Prishtin 2000, fq.9-30.

===============================



Kurr dhe n asnj moment nuk kam menduar se shtja shqiptare, dhe Problemi i Kosovs brenda saj, mund t zgjidhen pa nj luft me prmasa gjithkom*btare. Kt frym e kam futur, n mnyr guerile dhe t hapur, n shkrimet e mia publicistike e shkencore dhe kt sfid e theksoja n biseda e tribuna.

Opinionin politik se pa luftn me sakrifica t mdha nuk mund t lirohet Kosova, dhe as t zgjidhet shtja shqiptare, e manifestova fuqimisht, verbalist dhe me shkrim, n Lvizjen e Pajtimit Kombtar, prmes faljes s hasmrive(2 shkurt 1990-17 maj 1992) dhe gjat fushveprimit politik n Lidhjen Demokratike t Koso*vs(29 III-21 X 1991). Madje, Luftn pr lirimin e Kosovs dhe bashkimin e kombit shqiptar, me mbshte*tje n Perndim e n Lindje, e theksova si fat historik n Kuvendin I t LDK-s, m 5 maj 1991.

Radikalizmi im i hapur n favor t krkesave pr rezistenc shqiptare antijugosllave me t gjitha mjetet, sa vinte dhe friksonte Kryesin e LDK-s. N korrik t vitit 1991, n mbledhjen e Kryesis s LDK-s me kryetart e degve u shtrua edhe shtja e ngritjes s Qeveris s Kosovs. U ngrita fuqimisht kundr mbajtjes s qeveris gjysmake n ekzil: Qeveria e Republiks s Kosovs, t veproj me seli n Prishtin. Dhe, meq n Sofrn e atdhedashuris ka vend pr t gjith, n qeveri t angazhohen personalitete me prvoj politike, diploma*tike e shtetformuese dhe jo voluntar, si jemi shumica prej nesh.

Meq okupatori do t reagoj tmerrsisht, n qeveri t futn ata q jan t gatshm pr sakrific. Nuk i ftoj t tjert, pr t qndruar vet n t terur. Jam voluntar n politik, i nevojshm vetm pr periudhn deri n Liri, ndaj jam gati t pranoj detyr me prgje*gjsi, pr sakrific pa mim. Mund t m besohet resori i mbrojtjes ose i policis, jo pr t krye pun profesionale, por pr t problematizuar shtjen e liris me burgosjen ose vrasjen time!

Dhe, nuk sht tepr t konstatohet se Dega II e LDK-s s Prishtins, kryetar i s cils isha, e barti barrn kryesore n prgatitjen dhe mirvajtjen e Referendumit pr Republikn e Kosovs si shtet sovran dhe t pavarur, me t drejt pr pjesmarrje konstituive n lidhjen e shteteve-republikave sovrane(n Jugoslla*vi(26-30 shtator 1991).Takimin me ushtruesin e kryetarit t Kuvendit Komunal t Prishtins, Mustaf Rusinocin, dhe koordinatorin e Kuvendit t Kosovs n ekzil, Jetu*llah Sopianin, pr hartimin dhe aprovimin e planit opera*tiv e aranzhova dhe e mbajta, m 23 shtator 1991, n zyr t shefit t Hekurishtave t vjetra(n oborrin e Xhamis s Brincave) t z. Ejup Krasniqi, veprimtar i Lvizjes s Pajtimit. Morn pjes prfaqsuesit e Degve t LDK-s s Prishtins, pa pjesmarrjen e asnj antari t Kryesis s LDK-s dhe me mbshtetje, si mbi vetn, n z. Ali Latifi, sekretar i kryesis s Degs s LDK-s t ciln e drejtoja.

Kso kohe prgatisja pr botim veprn Ripush*timi jugosllav i Kosovs 1945 dhe n prfundim, m 3 tetor 1991, midis t tjerash, konstatova: Tashti kur po prfundohet kjo vepr, fillimi i tetorit 1991, u shpalln t mbyllura t gjitha shkollat n gjuhn shqipe, nga filloret deri n universitet, por shkollat shqipe nuk punojn as n viset e tjera jasht Kosovs s martirizuar. N kt mnyr, sot, rreth 3 500 000 shqiptar q jetojn nn okupimin serbosllav mund t trajtohen plotsisht si njerz n karantin, popull i burgosur, por q prpiqet, q lufton pr pavarsi dhe Liri. Kjo u dshmua edhe me rezultatet e Referendumit pr pavarsin dhe mvetsin e Republiks s Kosovs, t mbajtur m 26-30 shtator 1991.

Ardhmria sht e popullit q lufton pr Liri dhe pavarsi!

Krkoja rezistenc individuale e kolektive pr mos lshimin e posteve drejtuese dhe t vendeve t puns, krkoja nga Kryesia e LDK-s t krkonte nga Parla*men*ti dhe Qeveria n ekzil nxjerrjen e aktit zyrtar se Repulika e Kosovs sht vend i okupuar dhe shpalljen e gjendjes s jashtzakonshme. Dhe, krkoja ngritjen e Komiteti t Shptimit Kombtar, i cili do t mbarshtonte prpjekjet pr lirimin Kombtar t Kosovs. T gjitha kto do t bhen shkak pr t m detyruar n dorheqje t parevokueshme. Pr linim politik kundr meje, si ish i burgosur politik i ndrgjegjes, kryetari i LDK-s, Rugova, m 21 tetor 1991, do t drgoj, nnkryetarin Anton Kola dhe Fadil Hysen, antar i Kryesis. Do t akuzohem pr aktivitet politik drejt prpjekjeve pr bashkimin e katr degve t LDK-s s Prishtins kundr Kryesis s LDK-s, pr nnmim t aftsive t anta*rve t Kryesis s LDK-s dhe pr synimet pr kthimin e Prishtins n Leningrad!?! Kishte dika n t gjitha kto. Realisht, Rugovs disa her publikisht i kisha thn t merrte vetm prof. Fehmi Aganin dhe Kryesin e Degs II t LDK-s ta ngriste n Kryesi t LDK-s. Ktu, nisi ngritja politike ledekeiste e Fatmir Sejdiut, antar i kooptuar dhe m i paautoritet n Kryesin e Degs II t LDK-s s kohs sime.

Nuk e hodha antarsin me qellim t veproja m shlirshm, brenda LDK-s, pr Lvizjen lirimtare t armatosur. N dokumentin e dorheqjes, m 27 X 1991, saktsova: Duke qndruar edhe m tutje fuqimisht n linj t Lvizjes son demokratike, antar i LDK dhe delegat n Kuvendin e Degs II t LDK t Prishtins, do t ndihmoj prpjekjet tona t prbashkta pr realizimin e idealeve t larta pr t cilat fuqimisht veproj me t tr familjen.

Kso kohe sintagma linj e Lvizjes son demo*kratike pr Kryesin e LDK-s nnkuptonte shkeljen e programit dhe t statutit t Lidhjes Demokratike t Kosovs, nnkuptonte ekstremizmin, kurse pr pushtu*esin nnkuptonte separatizmin, terrorizmin. S kndejmi, largimi nga LDK-ja do t thoshte ose vdekje politike shqiptare legale, ose rrug pr burgun serb.

Vendosa ta bj punn time t studiuesit me prkushtim pr Lirin. N fillim t parathnies s veprs Ripushtimi, q po e prgatisja pr botim n Tetov, vura n spikam, m 5 dhjetor 1991: Me kt vepr, t lindur n kto or t pasiguris ekzistenciale t kombit shqiptar, kam synuar t ndrioj nj moment historik tragjik pr popullin shqiptar, t hedh drit mbi nj kasaphane komuniste e etnike jugosllave dhe mbi padrejtsit e Evrops ndaj shqiptarve t martirizuar edhe m 1945().

Meq prvoja historike duhet t shrbej pr msim aktual dhe udhzim pr t ardhmen, n vepr jan sjell dshmi pr ngjarjet, pr personalitetet dhe pr mjerimin e masave popullore, e t cilat duhet t kuptohen si qortim kolektiv publik i viktimave pr gabimet e prijsve rrahagjoks t popullit shqiptar n periudhn e nj kthese ndrkombtare e kombtare t madhe. Kjo prvoj historike e hidhur duhet t shrbej pr msim e vrejtje eventuale se mund ti pres posarisht personalitetet aktuale q kan shprthyer n ball t popullit n kto aste q kundrmojn gjak.. Dhe, moto t veprs, e cila do t sheh dritn n shkurt t vitit 1992, dy muaj pas ndeshjes s par luftarake n Truallin e Shaban Jasharit n Prekaz(30 dhjetor 1991), si solidarizim kaake me kt ngjarje, solla konstatimin e Sknderbeut: T krkosh n koh t qet stuhin sht menduri. Prkundrazi, ti kundrshtosh asaj pr fardo arsye, kur t shtrngon koha apo nevoja, sht urti!

N asnj situat nuk dyshova se aksionet luftarake kundr ruajtsve t rendit t pushtuesit jan skena t pushtuesit, kurse pr ekzistimin e Njsitit gueril t mirfillt, n Drenic, dija nga fundi i vitit 1992. Veanrisht, nga Ndeshja para Laurs n udhkryqin Bushat Drenas t Drenics mbi ferovi, n prill 1993, me fjal e me shkrim e afirmova kt nism, n t ciln shihja ardhmrin e shqiptarsis s Kosovs. Dhe, n prmbyllje t veprs Kalvari i shqiptarsis s Kosovs. Tivari 1945, n dhjetor 1993, saktsova: Prpjekjet pr plotsimin e krkesave pr spastrimin etnik t shqiptarve nga Kosova dhe viset e tjera nn okupimin e sllavve nuk munguan gjat tr jets s Jugosllavis avnojiste, kurse tashti sht program legal qeveritar i Serbis, i Malit t Zi dhe i Maqedonis. Pr maltretimin, dhunn, vrasjen dhe plojn mbi individt, familjet dhe grupet e shqiptarve, si n xhami, kisha e pazare, kurr nuk dihet se dikur, ndonj vrass, t ishte marr n prgjegjsi.

Prkundrazi, do dhun, vrasje e ploj, sikur edhe me rastin e Plojs s Tivarit m 1 prill 1945, skenuesit dhe zbatuesit e vrasjeve dhe t plojave jan shprblyer. Ky sht morali politik e njerzor historik i sllavit ortodoks kundr shqiptarit t t tri feve: Islame, Ortodokse e Katolike.

Nga fundi i vitit 1994 dija saktsisht se guerilja shqiptare quhej Ushtri lirimtare e Kosovs UK.. Por, ktu duhet t vihet n spikam edhe fakti se, thellimi n vijimsi i hendekut deri n armiqsi t hapt, publike, midis Presidentit Rugova dhe Premierit Buko*shi, ekzistimi i dy-tre ish t burgosurve politik me autoritet n Qeverin e Bukoshit n Perndim dhe n Prfaqsin e Kosovs n Tiran, paraqitjet e kohpas*kohshme t Premierit n favor t lufts pr mbrojtje e lirim kombtar dhe emetimi i nj bashkjetese nga UK-ja me Qeverin e Kosovs n mitingje e protesta, pr nj koh t gjat m bashkuan me mendimin dominues t masave t shoqris shqiptare, se Kosova kishte hyr n rrugn e prgatitjeve institucionale pr nj konfrontim luftarak lirimtar gjithpopullor kundr pushtuesit serb, pa Rugovn dhe personalitetet prreth tij n Presidencn e Kosovs.

N funksion t Lufts pr lirimin dhe bashkimin e Shqipris Etnike, e plotsova dhe e redaktova, n vitet 1993/95, dorshkrimin e veprs: Mulla Idris Gjilani dhe Mbrojtja Kombtare e Kosovs Lindore 1941-1951, e shkruajtur ilegalisht n vitet 70-80. Pr moto t pjess s par,Ngritja e nj shmblltyre, solla konstatimin e Mulla Idris Gjilanit: Kemi tri fe, por kemi vetm nj Atdhe t prbashkt, nj gjak vllazror, nj gjuh, nj diell e nj Zot. Detyr mbi detyra kemi bashkimin dhe mbrojtjen e Atdheut!

Dhe, n fund t ksaj vepre, e botuar n funksion t rezymes anglisht, nxora konstatimin n funksion t Lufts lirimtare q po prgatitej:

Lufta e popullsis shqiptare t ksaj treve nn udhheqjen e Mulla Idrisit dhe t bashklufttarve t tij, krijoi epopet m t lavdishme t historis kombtare shqiptare, frymzim pr prpjekjet shqiptare aktuale pr lirimin nga pushtuesi sllavo-grek dhe bashkimin e Shqipris Etnike.

Martiri i ktyre prpjekjeve, Metush Krasniqi Dajkoci(1928-1986), duke i br nj vlersim historis s Mbrojtjes Kombtare Shqiptare t Kosovs Lindore n vitet 1941-1951, ka konstatuar: Mulla Idrisi ka thn: Humb vetm ai popull q nuk lufton pr Liri!.

Flamurin q Hoxha e mori nga Rilindsit, e mbajtn lart Ibrahim Lutfiu e Hasan Remniku, tmerr pr armikun! Ne e morm nga duart e tyre dhe e mbshtollm pr trupi, e t paprdhosur ia dorzuam gjenerats s 68-ts, q ta mbaj lart, t riqendisur me gjakun e martirve t rinj t kombit: Amanet gjeneratave t reja pr kurorzimin e idealeve t shenjta t Zogjve t Shqipes!

ka duhej t konstatonte tjetr akcili studiues? Si do vepr, edhe kt ia drgova dr. Ibrahim Rugovs, me prkushtim, m 3 prill 1995 dhe n Letrn Extra privat, i konstatova: Meq n t gjitha koht midis kryetarit t shtetit dhe nj veprimtari shkencor, pa karrier politike, n terren, sht nj det i tr, e shfrytzoj rastin t Ju informoj, shkurtimisht, rreth botimit t veprs (), t ciln po ua dhuroj me prkush*tim nga dita e botimit(16 shkurt 1995).

N vijim i vija n spikam se, Botuesin e zgjodha pr jorgan, meq, si e dini, n Institutin Tim - TUAJ, nuk do t kishte kaluar!? dhe e prfundova me konstatimin: Ndjehem krenar, me shpres se s paku dika kam kontribuar, nse vepra lexohet prej atyre q kan guximin t marrin drejtimin e segmenteve nga Lvizja jon!

Prap, nuk ia zura ngoje emrin e partis s tij. Mesazhi i Veprs, dhe i Letrs, ishte i qart. Ai mi mbyllte t gjitha dyert pr tek Gandi i Kosovs.

Dhe, sa vinte e m thellsisht i njihja personat prreth ktij Gandi dhe shumicn absolute t kryetarve dhe t antarve t kryesive t degve t LDK-s. Arrita n prfundim t qart, se: edhe Qeveria e Kosovs n ekzilm nuk gjendet n valt me forcat luftarake e politike, t UK-s, si mendonin masat nga t gjitha shtresat e shoqris shqiptare, dhe se bashkimi institucional nn kryesin e Presidentit Rugova, apo t Premierit Bukoshi, i t gjitha partive politike legale dhe i t gjitha organizatave politiko-ushtarake ilegale, sht iluzion me pasoja t rrezikshme pr ekzistencn fizike t shqiptarve dhe t shqiptarsis s Kosovs. Kshtu, n prmbyllje t veprs Albania e Konics, n maj t vitit 1995, konstatova: S kndejmi, botimi fototip i Albanis pr burim frymzues, sht krkes imediate pr Lvizjen e lirimit dhe t Bashkimit Kombtar t Popullit Shqiptar. Amen!

Realisht, nga fillimi i vitit 1996 dihej shumka pr UK-n si organizat ushtarake dhe pr LKK-n, si fraksion ilegal politiko-ushtarak i Lvizjes Popullore t Kosovs. Komunikatat e Shtabit Qendror t UK-s, Zri i Kosovs s LPK-s dhe veanrisht organi lirimi i LKK-s, ofronin t dhna t mjaftueshme pr jokonspiracionin, pr aspiratat rivale separatiste veanrisht t trets ndaj t dyts dhe t pars. Kjo m friksonte, ndaj n prmbyllje t veprs Lidhja Shqiptare Besa Besn n burimet serbe 1893-1902, pr prvoj historike t dobishme, saktsova: Prgatitja e Kuvendit t Pejs me nj konspiracion aq t thell, formimi i Lidhjes Shqiptare Besa besn me nj konspiracion aq t madh, marrja e vendimeve historike aq t rndsishme, pr Ardhmrin e Shqipris mbi trsin e viseve etnike e historike shqiptare, kan br q Kuvendi shqiptar i Pejs, Lidhja Shqiptare Besa-besn dhe Haxhi Mulla Zeka t mbesin msim dhe frymzim pr popullin shqiptar n Luftn e tyre t paprfunduar pr Shqiprin Etnike, pr t ciln u prpoq dhe u flijua Mulla Haxhi Zeka me bashkmendimtart, apostuj n Altarin e Liris s Shqipris q po lindet.

Nga pjesa e dyt e vitit 1996 i hyra prgatitjes s kroniks pr Lvizjen Gjithpopullore pr Faljen e Gjaqeve, t Plagve dhe t Ngatrresave. T gjitha prpjekjet i rendita n drejtim q t krijoja nj si testa*me*nt t popullit, nj platform politike pr domosdoshm*rin e Lufts pr lirimin Kombtar Shqiptar t Kosovs dhe t viseve t tjera nn administrimin shtetror t Serbis, t Malit t Zi, t Maqedonis dhe t Greqis. Mtoja ndikimin n partit politike legale dhe n organizatat politiko-ushtarake ilegale pr shkrirjen e tyre n nj front politiko-ushtarak t prbashkt n frymn q dominoi n Lvizjen e pajtimit kombtar prmes shuarjes s hasmrive.

N kt frym i bra nj vshtrim qortues edhe Organit t LKK-s LIRIMI-Numr i jashtzakonshm janar 1997, i cili pasqyronte, pa dorza, kaosin n organizimin politik e luftarak. M friksonte posarisht fraksionizmi, mosuniteti, n Lvizjen lirimtare ilegale t armatosur, ngurrimi pr tu bashkuar prreth UK-s me Shtabin Qendror n Zonn operative nr.1 t Drenics.

Meq kisha informata se njsiti i UK-s n Drenic po bnte ushtrime ushtarake pr dit me diell dhe se po prgatitej pr luft ballore ushtarake me njsit policoro-ushtarake t pushtuesit, n tribunn me rastin e Shtatvjetorit t Kushtetuts s Kosovs n Medresn Alauddin, t ftuar nga Partia Parlamentare e Kosovs, Rugovs dhe puthadorve t tij, t cilt i konsideroja edhe katalizator t prarjeve nga kreu politik deri n elektorat, dhe frenues t prpjekjeve pr lirimin e Kosovs, u drgova kt mesazh:

Ndodhi Lvizja popullore masive e viteve 88/89, q lkundi dheun nn kmbt e okupatorit, por kreu pushtetar e politik i Kosovs nuk u kthjell; Ndodhi Lvizja pr bashkimin kombtar politik e luftarak e viteve 90/92, kurse krert e partive politike alternative, me Rugovn strumbullar, as mund t uln prreth nj tavoline, pr interesa t lirimit kombtar t Kosovs dhe t tokave shqiptare t tjera.

Ish-Kuvendi i rebeluar i Kosovs Socialiste me prkrahje t masave, nxori Kushtetutn e Republiks s Kosovs (2 korrik 1990), legjitimoi pluralizmin politik, legjitimoi Referendumin pr statusin e Republiks s Kosovs(26-30 shtator 1991) dhe legjitimoi Zgjedhjet e lira parlamentare e presidenciale(20 maj 1992). Por, ndodhi ajo q mund t haset vetm te popujt q nuk meritojn lirin. Ata q morn besimin, votn, kurr nuk mbshteten n jet Kushtetutn, shkeln mbi rezultatet e Referendumit, nuk formuan nj trup politik drejtues t prbashkt pr t gjitha viset shqiptare t aneksuara Serbis, Maqedonis dhe Malit t Zi.

Ndodhi ajo q mund t ndesht vetm te ky popull i hutuar, i manipuluar: Pushteti i dal nga vota e lir e popullit, defaktorizoi ish-Parlamentin q legjitimuan pluralizmin politik, Kushtetutn, Referendumin, Zgjedhjet e lira ish-kuvendart i nxori n mrgim, n ekzil, dhe vet kurr t mos mblidhet, e kshtu ta mbaj peng lirin dhe ardhmrin e Kosovs.

Ndodhi e po ndodh edhe ajo q nuk mund t haset n jetn e asnj shteti n themelim: Presidenca dhe Qeveria, pjell e t njjts vot t t njjtit elektorat, t ndjekin rrug drejt liris dhe pavarsis diametra*lisht t kundrta. Presidenti dhe Premieri n prpje*k*jet pr lirim dhe pr shtetin e Kosovs t kthehen njri kundr tjetrit, deri n armiqsi harbute. E, sot, skena jon politike dhe shtetrore po i ngjason nj shfaqjeje komedio-tragjedike, ku sufleri, pra kshilltari i Presidentit, t shfaqet n rolin e ministrit t arsimit, po ndodh q Presidenca, kreu i LDK-s, t distancohet nga Universiteti, nga tempulli i ardhmris.

Dhe, ka spo ndodh, vetm se asgj pr lirin. Fajtor pr t gjitha sht presidenti, sht Rugova, i fshikzuar n Kulln e fildisht, pa komunikuar me elektoratin as me popullin.

I thash t gjitha kto, ktu, sepse nuk kam arritur tia them, para syve, ish kolegut tim, Rugovs, n ngritjen e t cilit dhash kontribut. Kam shpresn se Ai ka ktu ndonj t besueshm dhe do tia prcjell me besnikri kto q i thash dhe konstatimin n vijim: Presidenti Rugova duhet ta dij se popullit i sht mbushur kupa. Fundi i ktij viti mund t shnoj shprthimin e Rebelimit t popullit, me prmasa t prmbytjes. Dhe, Ai q do t gjendet n rolin e frenuesit, n rolin e penguesit, do ta psoj, por edhe elektorati i tij do ta paguaj harain e vots s tij t lir e demok*ratike.

Zotrinj, Lufta pr Lirin sht e paevitue*shme!

Realisht, kso kohe po e prfundoja kronikn: Lvizja Gjithpopullore Shqiptare pr Faljen e Gjaqeve 1990-1992, e formuluar me nj prkushtim q ajo t sheshonte platformn politike t Lvizjes s armatosur pr lirimin kombtar demokratik t Kosovs. Meq shihja qart se krert e skens politike pluraliste t Kosovs sa vinte dhe po largoheshin tmerrsisht nga fryma politike e Lvizjes s pajtimit, pr moto t veprs nxora amanetin e nj falsi gjaku t babs: Prej sotit, pr lirin e Kosovs jam gati ta jap edhe shpirtin, edhe fmijt, vetm, Ju lutem, t mos na tradhtoni Ju, udhheqsit!

Ishte kjo edhe krkes dhe lutje imja. N prmbyllje t kroniks, m 12 korrik 1997, konstatova: Me mbylljen e ksaj Lvizje q zgjati mbi dy vjet, u kurorzua me suksese historike nj ndr kapitujt m t rndsishm t historis s integrimit t kombit shqiptar.

N kt Lvizje kombi shqiptar u prgatit pr t hyr n periudhn tjetr jetsore pr finalizimin e prpjekjeve shekullore pr Lirin e Kosovs dhe t tokave shqiptare t aneksuara vendeve fqinje; Serbis, Malit t Zi, Maqedonis dhe Greqis, e pr bashkimin e Shqipris Etnike dhe historike.

Pr kt krkes jetsore t kombit shqiptar, n odat e pajtimit dhe n Tubimet e pajtimit jan betuar, mbi flamurin kombtar, mbi 1.715.380 veta; t rinj e t reja, nna e baballar, q do t thot mbi 78% t banorve t Kosovs, prkatsisht rreth 52% e shqiptarve nn zgjedhn koloniale t Serbis, t Maqedonis dhe t Malit t Zi.

Gjaku i derdhur pr Liri dhe gjaku i falur pr Liri sht pengu i Liris; Sanguis heroum semen libertatis!- q kthyer shqip, thot: Gjaku sht fara e Liris!

Tashti numri i t rnve pr Liri nga radht e UK-s sa vinte e shtohej. N t Pamn madhshtore pr dshmorin Adrian Krasniqi, i rn n Kliin t Dukagjinit, m 16 tetor 1997, fati m nxori n krye t prfaqsuesve t Institutit Albanologjik pr kryeshndosh. N pyetjen q mu drejtua nga kreu i ods: A jemi afr Liris, o Profesor?, iu prgjigja, pa ekuivok: Jemi n fillim, vetm sa e kemi br niet pr lirim. Dhe, pr derisa okupatori na vret dhe na lejon ti varrosim Dshmort, e t bjm t Pame si kjo, liria sht larg. Kosova do t lirohet n ato momente kur okupatori t mos na lejoj varrimin e Dshmorve tan t Liris. Ajo dit nuk sht larg!.

Dhe, m 26 nntor 1997, ndodhi ndeshja e par ballore ushtarake e Njsitit t UK-s s Drenics me njsit policoro-ushtarake t pushtuesit n afrsi t Kryqat e popit, n Llaush. At dit, duke komentuar at ngjarje para shum vetave nga xhemati i msuesit Selim Spahiu, n Skenderaj, theksova: Shpirti i Msuesit ton shkoi qetsisht n Qiell, i shoqruar me krismat pakthim t pushkve t Liris, t cilat i priti tr jetn!

Ktu nuk sht tepr t konstatohet se edhe e tr puna e Sesionit Prkujtimor t Lvizjes Kombtare Shqiptare n Tiran, kushtuar Mulla Idris Gjilanit, m 20 dhjetor 1997, u zhvillua n frymn e lufts gjithkombtare me t gjitha mjetet, pr realizimin e aspiratave dhe t programit t Lidhjes Shqiptare t Prizrenit, t Kryengritjes s Madhe t Kosovs t vitit 1912, nn Hasan Prishtinn pr Autoniomin e Shqipris, dhe t Mbrojtjes Kombtare t Kosovs t Iljaz Agushit, t Shaban Palluzhs, t Ymer Berishs dhe t Halim Orans.

N fjaln time, theksova qart: Kosova sht n prag t shprthimit t Lufts s prgjithshme pr lirimin Kombtar nn udhheqjen e UK-s, dhe se sintagma programore e LDK-s pr zgjidhjen paqsore t shtjes s Kosovs, m nuk ka asnj kuptim. Tashti, po troket ora e momentit historik t Lufts pr lirimin e Kosovs dhe bashkimin e Shqip*ris Etnike me t gjitha mjetet q disponon kombi shqiptar!

Meq ky mesazh imi, pr shkak t prarjeve n skenn politike shqiptare, ishte z n shkretin, n Intervistn ekskluzive me rastin e Vitit t Ri 1997 pr gazetn Flaka, shtrova krkesn: Dhe, pr realizimin e aspiratave tona jetike duhet q edhe ne tua ngrisim laurn dobsive dhe lshimeve q po e prcjellin jetn ton politike n nivel t Kombit. Na duhet fronti demokratik dhe jo parti e tarafe, n esenc antikom*btare.

M 20 janar 1998 njsit speciale t Serbis msyn Prekazin e Ahmet Delis t vitit 1912. Mediet vendore e botrore informuan gjersisht se Shaban Jashari me djemt, ia ktheu pushkn Serbis dhe se m nuk njohin pushtetin e okupatorit serb. Dhe, Luftn m t madhe e zhvillova, me shum koleg, n Institutin Albanologjik, pr tua kthjellur mendjen q t kuptonin se zri i Shaban Jasharit ishte kushtrimi shqiptar, q vinte nga historia pr lirimin kombtar t Kosovs dhe pr bashkimin e Shqipris Etnike, se Lufta pr lirimin e Kosovs nn Flamurin e UK-s sht krkes kombtare e pashkelshme dhe e pashtyeshme.

N funksion t ktij amaneti q vinte nga historia, m 2-16 shkurt 1998, n Bujku e botova fejtonin me mbititull: Tetvjetori i Lvizjes pr pajtimin kombtar. Ky ishte teksti shqip i rezymes anglisht i kroniks n dorshkrim:Lvizja Gjithpopullore Shqiptare pr Faljen e Gjaqeve 1990-1992 me nj prfundim t ri, t shkruar m 4 shkurt 1998, n funksion t Kushtrimit t Shaban Jasharit:

Kaluan tet vjet nga fillimi i Lvizjes dhe po kalojn gjasht vjet nga prmbyllja simbolike e saj me Kuvendin III, kur Lvizja pr faljen e gjaqeve dhe t hasmrive t tjera u vu n rrug pr tu institut*cionalizuar si instrument paqeruajts dhe paqekrijues t pajtimit dhe t bashkimit politik demokratik kombtar shqiptar t Republiks s Kosovs. Shkaqet q nxitn lindjen dhe zhvillimin e ksaj Lvizje, qart politike kombtare shqiptare, sa erdhi dhe nuk pushuan s ekzistuari, por do dit e m shum u rritn, u komplikuan, e po ftojn: Hej shqiptar, sot dy sy jan pak pr ti par t gjitha rreziqet q po t vrsulen. Bhu me fytyrn e Junusit, n t katr ant sy gaprr, bashkohu pandashm n ideale e n veprime, pa dallim gjinie, moshe, feje, krahine. Kufijt shtetror me t cilt t coptoi Evropa, bri higj me vullnet, me sakrific pa mim pr ardhmrin shqiptare dinjitoze, zotrues n plngun tnd etnik! Ky sht urdhr nga betimi mbi Flamurin e Gjergj Kastriotit Sknderbeut i mbi Nj milion e shtatqind mij shqiptarve n Kuvendet e pajtimit kombtar t Motit t Madh 1990-1992.

Lvizja pr Faljen e Gjaqeve e t hasmrive midis individve, familjeve e vllazrive, e iniciuar nga pjesa m e ndrgjegjsuar kombtare, studentt, dhe e drejtuar nga inteligjencia patriotike universitare pa ngjyrime politike, Lidhjen Demokratike t Kosovs, e cila ishte vetm nj distancim politik alternativ nga Lidhja Komuniste e Jugosllavis, e ngriti n Lvizje Shqiptare Demokratike q siguroi 2 Korrikun 1990, 7 shtatorin 1990, 26-30 shtatorin 1991 dhe 24 majin 1992. T gjitha kto patn ndikim madhshtor n ndryshimet e sistemit politik, pa luft e gjakderdhje, n pjesn e Shqipris londineze, krijes evropiane antishqiptare.

Mirpo, klasa politike n t dy pjest e Shqipris Etnike, n at londineze dhe n pjesn e aneksuar Jugosllavis versajase-avnojiste, sikur u b e shurdhr para kshills nga urtia e popullit: Ujt flen, e armiku nuk flen! N Shqiprin londineze, ku duhej t gjendej mbshtetja pr masn shqiptare liridashse t pjess nn okupimin jugosllav, krkesa pr ndryshimin e sistemit politik, e aprovuar burrrisht nga nomenklatura drejtuese e PPSH-s, u keqprdor nga klasa demokratike mimikri komuniste. Ndryshimi u kuptua si rast pr dnim barbar t s kaluars, duke prfshir edhe t ardhmen e pjess shtetformuese t Shqipris dhe kshtu demok*ratt vet e prgatiten kthesn e prgjakshme t nomen*k*la*turs sockomuniste me prirje politike kozmopolite, q ishte dhe sht kujdestare e fqinjve albanofob t prkrahur nga Evropa, shtrig e Gjergj Fishts.

Fuqit evropiane t vendosjes, e tashti edhe SHBA-t, sikur i jan besnik udhzimit t frngut antishqiptar, Sharl Loazo, nga fillimi i shek. XX: shtja shqiptare e copzuar n disa pjes dhe e zvogluar, do t pushonte t trondiste Evropn!?!

Dhe, Evropa dhe SHBA-t, duke shkatrruar Jugosllavin titiste, shtjen shqiptare t ndar n tri pjes me Traktatin e Londrs, t Versajs, t Jalts, me Londrn e re, me Versajn e re dhe me Dejtonin, e ndan paturpsisht n gjasht pjes. Kshtu, sot, populli shqiptar m homogjen se akcili popull n trojet e veta etnike, u coptua, u copzua, u shkel dhe u nprkmb barbarisht, vetm e vetm pr ti plotsuar apetitet e pangopshme t fqinjve: grek, bullgaro-maqedon, serb dhe malazias dhe e gjith kjo n emr t demok*racis, t paqes?!!!

Lvizja pr Faljen e Gjaqeve dhe t hasmrive e viteve 1990-1992, e bashkoi popullin shqiptar nn robrin sllave pr ti thn Evrops dhe SHBA-ve nj JO t madhe kundr coptimit t Shqipris Etnike, nj PO t madhe Lufts pr lirimin dhe bashkimin e Shqipris Etnike. Mbi nj milion e shtatqind mij shqiptar t betuar n Kuvendet e pajtimit kombtar, ishin e jan ushtar t asaj force politike e luftarake q do ta mbante lart Flamurin e lirimit dhe t bashkimit t popullit shqiptar, t Shqipris Etnike, pa mim.

Mirpo, porosin e ktij Betimi, si e vrtetoi koha, e nprkmbi klasa politike shqiptare dhe veanrisht partia shtet, n t dy pjest e Shqipris. U tregua jopjekuri politike e drejtuesve t Lvizjes s Motit t Madh q fitoret; homogjenizimin politik, bashkimin e masave, paqen gjithshqiptare i la n duar t LDK-s dhe t presidentit t Republiks s Kosovs, t manipuluar n mnyr t pabesueshme nga nj klan, i cili ka qen inekzistent pr Lvizjen shqiptare t Motit t Madh 1990-1992, e i cili, si i porositur, po rrmih n themele t jets institucionale shtetrore t Republiks s Kosovs. Ky klan sht fajtor pr faktin se sot Dhjet shqiptar kan dymbdhjet mendime!? si vrejti nj mik i popullit shqiptar.

N fund, autori i ktij fejtoni, nj veprimtar i Lvizjes pr Faljen e Gjaqeve, n emr t mbi Nj milion e shtatqind mij shqiptarve t betuar n Kuvendet e Pajtimit Kombtar, m 1990-1992, Fuqive t vendosjes: SHBA-ve, Rusis, Gjermanis, Francs, Anglis dhe bots demokratike ua drejton vetm nj pyetje:

A ka t drejt n shtet kombi shqiptar, aq sa kan fqinjt e tij?

Dhe, n fund, nj sugjerim pr klasn politike shqiptare dhe pr Fuqit e vendosjes: Ata q e ngritn popullin shqiptar n Lvizje m 1990 pr t drejtn n vetvendosje, ende jan n pritje t rezultateve t politiks paqsore t dr. Ibrahim Rugovs. Konstatimet q tashti vijn si qortim se, sa vjen e pozicionet e Ibrahim Rugovs dhe t LDK-s po dobsohen, nuk jan as prkrahje, as preventiv. Vdekja kolektive sht m pak e keqe se robria e pafund!

Dhe, m 28 shkurt 1998, ndodhi Tragjedia e Likashanit. Krismat Te Gjasht Lisat shnuan kthesn vendimtare n opinionin kombtar e ndrkombtar pr shtjen Shqiptare t Kosovs. Nuk dshiroja t fshihja rndsin historike t ksaj Tragjedie pr ardhmrin e UK-s, ndaj si antar i Grupit t intelektualve t Drenics, t pranuar n Zyrn Informative t SHBA-ve n Prishtin, m 1 mars 1998, shefit t ktij misioni, Richa*rd Haecheb, i konstatova:

Zotrinjt u foln pr prmasat e mundshme t Tragjedis q po zhvillohet sot n Drenic, duke pasur parasysh urrejtjen shoviniste t serbve pr shfarosjen e shqiptarve, veanrisht t atyre t ktij Visi.

Ndrkaq, un do tu ofroj disa t dhna pr karakterin e ngjarjes dhe pr vendin e ngjarjes. Duhet ta keni t qart: Sot, me Gjakderdhjen e Likashanit, filloi kryengritja pr lirimin nga okupatori serb. Drenica sht nj rrafshnalt me 105 fshatra, sht djepi ku kan filluar t gjitha ngjarjet me rndsi kombtare shqiptare. N maje t maleve q e rrethojn ka 22 topogrmadha t kalave t periudhs dardane, dshmi se ajo ishte nj si kshtjell ilire n mesin e Dardanis antike e romako-bizantine.

Drenica i prballoi okupimit mesjetar serb, u ruajt pastr shqiptare etnike. Manastiri i Deviqit, mbi t cilin aktualisht ka vu dor kisha serbe, sht monument i kulturs shqiptare t periudhs paraislame. Popullsia edhe pas kalimit n Islam, e nderoi, e respektoi dhe e ruajti si nj tempull t vetin.

Shqiptart e Drenics i dhan grushtin e par vasalitetit osman-turk. Vrassi i Sulltan Muratit I, n ditn hipotetike t Lufts s Kosovs t vitit 1389, ishte krahinari shqiptar, Milosh Nikolla nga Kopiliqi i Drenics.

Dhe, mbi 500 vjet t robris osmane, turqit kurr nuk arritn t shtronin Drenicn. Asnj turk nuk nguli n kt vis dhe aty u prgatit Kryengritja e Prgjithshme Shqiptare pr Pavarsin e Shqipris m 1912. Ideatori e udhheqsi i ksaj kryengritje, Hasan Prishtina, ishte me prejardhje nga Drenica dhe Ai, n Prekaz t Drenics, shkrepi pushkn kushtrimore t Kryengritjes s prgjithshme shqiptare pr pavarsin e Shqipris, e cila, aso kohe, ende kishte nj siprfaqe prej 90.270km2.

Ju, Zotri, i dini rezultatet e Konferencs s Ambasadorve n Londr, m 1913. Evropa, pr interesa t pansllavizmit rus, Shqipris i bri coptimin me pasoja t prjetshme pr kombin shqiptar dhe pr qetsin e Ballkanit. Krijoi shtetin shqiptar n nj vis ansor, me nj siprfaqe m pak se nj e treta nga Shqipria Etnike, duke ln jasht ktij shteti Piemontin e kombit shqiptar, Kosovn historike, e cila m 1878 kishte rreth 43.400 km2, kurse m 1912 pati 32.900 km2, me qendrn administrative, politike, ekonomike e kulturore n Shkup.

Pas Lufts s Par botrore Drenica ishte qendra e Lvizjes s armatosur shqiptare antijugosllave, e quajtur Lvizje kaake, n krye me komandantin legjendar Azem Bejt Galicn, dhe Drenica me n krye Shaban Palluzhn i dha grushtin e par pushtetit kominternist t Jugosllavis s Titos, m 1945. Drenica ishte Zona e Par e organizats politiko-ushtarake Nacional-Demokratike Shqiptare t viteve 1945-1951. Dhe, t gjitha organizatat politike dhe ushtarake ilegale shqiptare antijugosllave t Kosovs, t viteve 60-90-ta, n Drenic kan pasur veprimtar t shquar.

Pushtuesin serbo-sllav asnj vis shqiptar nuk e frikson dhe nuk e iriton sa Drenica, ndaj e ka ln si visin m t pazhvilluar, dhe e ka mbajtur nn presion e shtypje nacionale, sociale e politike serbe t prhershme. Sot, jeta e do shqiptari t Drenics nuk vlen m shum se vlera e nj plumbi. do serb mund t vras cilindo drenicas, e t mos merret n prgjegjsi, prkundrazi t shprblehet.

Kshtu, n pozitn q sht sot popullsia e ktij visi, ajo me Luftn nuk ka se ka t humb, prpos prangave t robris m barbare, ndaj ndonse duarthat, mund ti bashkohet akcilit grup militarist q premton lirin.

Dhe, n fund, t rikonstatoj faktin historik se, do her kur sht ngritur Drenica, sht tundur Kosova dhe jan lkundur t gjitha viset shqiptare n Ballkan dhe n mrgat. Ajo tashti sht n ngritje dhe lufta gjithshqiptare pr lirin dhe bashkimin e tokave shqiptare do t jet e pashmangshme!

Me 5-6 mars 1998 u ngrit Epopeja e flijimit t Jasharajve t Prekazit - pr lirin e Kosovs dhe bashkimin e kombit shqiptar. Kso kohe sapo i kisha siguruar mjetet pr botimin e kroniks s Lvizjes s pajtimit. Nga frika se kryengritja do t lokalizohet vetm n Drenic dhe se do t shuhet me strategjin serbe t toks shqiptare t djegur t viteve 1877/78, me nj bekim t kreut politik t LDK-s dhe t grupimeve politike satelite t saj t shfaqur botrisht, n faqen gjasht, t bardh t veprs, pas prkushtimit, solla foton me legjend: Gjasht Lisat e Likashanit, 28 shkurt 1998, me konstatimin poetiko-artistik, amanet pr brezat:

Sapo e prmbylla kt kronik

t pajtimit e t betimit,

u nis Dasma e madhe n Drenic

Prtej Gjasht Lisave t Likashanit

u mbltuan fidant e rinj.

- Juve, o dshmor tshkurt marsit

t liris dhe t pavarsis,

kt prmendore t prjetsis!

Tragjedia e Likashanit dhe Epopeja e Flijimit t Jasharajve do t relativizohen, uditrisht, nga kreu i LDK-s dhe m 22 mars 1998, presidenti Rugova luajti tragji-komedin m absurde q njohu historia e lindjes s shteteve t lira. Mbajti Zgjedhjet parlament*tare dhe presidenciale, edhe pr kundr faktit se territori i disa komunave t pjess qendrore t Kosovs: t Skenderajt, t Gllogocit, t Klins, t Malishevs etj. mbaheshin n shtetrrethimin m t prgjakshm, dhe UK-ja, n kto vise, bnte luft ballore me forcat e pushtuesit serb. Dhe, familja ime ishte e vetmja, n Lagjen e Normales, e cila nuk doli n Zgjedhje, dhe isha njri ndr tre a katr puntort e Institutit Albanologjik, t cilt, duke u distancuar nga rugovizmi ledekeist, u identifikuan haptazi me uekeizmin, me Luftn lirimtare.

Pas daljes nga shtypi t kroniks s Lvizjes s Pajtimit, n Der t Presidencs, si zakonisht, m 25 maj 1998, i drgova dy ekzemplar. N prkushtim i konstatova: Ish-kolegut shum t respektuar, presidentit aktual t Kosovs, z. Ibrahim Rugova, me respekt dhe me shpres se, me kt amanet, mund ti ndihmoj s paku dika nga ajo q mund ti ndihmohet. Suksese n prpjekjet pr Liri!

Realisht, sa vinte dhe ngjarjet zhvilloheshin me shpejtsi t paparashikueshme n favor t masivizimit t Ushtris lirimtare t Kosovs. Bashksia Ndrkomb*tare, me SHBA-t gjenerator, u vu n lvizje pr ta njohur problemin nga baza, dhe shtjes s Kosovs, q rrshqiste drejt Krizs botrore, pr ti dhn zgjidhjen e mundshme m t leht. Me dshir ti vija njohurit e mia historiografike dhe politike n shrbim t prpjek*jeve politike e luftarake t UK-s, krkova pranim n Zyrn Informative t SHBA-ve n Prishtin. Kjo do t realizohet m 27 maj 1998, nj dit pasi presidenti Rugova arriti pr rekuizit n Nju Jork.

Akordimi nga Misioni i SHBA-ve i dits s pranimit tim me kohn e qndrimit t z. Rugova n SHBA, nuk e konsideroja rastsi. Shoqrues, e njherit prkthyes, kisha ndrmjetsuesin pr pranim, z. Avni Spahiun, kryeredaktor i gazets Rilindja, kurse interesimin pr kt pranim t zyrtarve t SHBA-ve t angazhuar n Krizn e Kosovs e tregoi prania jo e rastsishme e Sekretarit t Dyt t Ambasads s SHBA-ve n Beograd, z. Nicholas Hill.

Kishim me vete nj pako me vepra dhe studime shkencore, t mia, me rezyme n gjuh t huaja, dhurat pr fondin e Biblioteks s Kongresit Amerikan. Ato i kisha radhitur n shtrirje kronologjike t ngjarjeve sipas problemit q trajtonin, si nj dosje komplete e dshmis, se Kosova sht pjes e Shqipris Etnike dhe djep i integrimit t popullit, t gjuhs, t kombit dhe t shtetit nacional shqiptar, i cili me dhun ndrkombtare ushta*rake e politike, m 1913, u spostua dhe u prkufizua n periferi t Piemontit t truallit etnik.

Konstatimet n gjatsin e nj periudhe pr problemin q ishte trajtuar n ato studime e vepra, ishin konceptuar si nj diktim pesmbdhjetminutsh pr gjenezn e Krizs s Kosovs, si pjes e pandashme e shtjes shqiptare t pazgjidhur. Kjo zgjoi interesim t vrejtur t z. N. Hill: Kam knaqsi t veant q rastisi t takohem, pr t parn her, me nj historian shqiptar. Ndaj nse mund t ndani pak koh t mueshme, t na informoni m gjersisht pr problemet me ndikim n prqasjet pr zgjidhjen e Krizs s Kosovs!

U gjenda n pozitn e dshiruar. N nj ambient plotsisht miqsor, pasuen pyetjet n shtrirjen krono*lo*gjike t problemit t konceptuar n paraqitjen time dhe prgjigjet sipas metods s diktimit. Pyetjet kryesisht vinin nga N. Hill, por shnime t plota mbante edhe z. Haecheb. Dhe, bashkbisedimi edhe pr rreth 35 minuta doli si nj msim historiografik pr demistifikimin e Mitit serb t Kosovs.

Pr ktu mjaftohemi me konstatimin: Pjesa e ksaj vepre shtja e Kosovs sht problem i krijuar ndrkombtarisht dhe duhet t zgjidhet ndrkomb*ta*risht!, paraqet kornizat e argumentuara t prmbajtjes s prgjigjeve, prve t pes pyetjeve n at bashk*bisedim. Ndaj, ktu do t ndalem vetm n pyetjet- prgjigjet q nuk kisha arsye politike ti bja publike aso kohe, e t cilat sikur jan ruajtur pr kt vend:

N pyetjen: A kishin far lidhjesh midis tyre Millosh Kopiliqi dhe i ati i Sknderbeut?, fola shkurt: Ishin vllezr t gjakut e t gjuhs. Miloshi dhe Ivani ishin t nj riti ortodoks, dhe kishin t njjtat ideale, t lirimit t Shqipris t posa dal nga robria mesjetare nemanide serbe...

Nuk ma punoi goja t thoja t vrtetn se, i dyti ishte n taborin e Muratit, e pikrisht vasali i njohur n burimet osmane - srf Hamza.

Pyetjet e tjera, t fundit t z. Hill, m dhan rast t marr, t thuash hapur, ann e lufts s UK-s, si krkes jetsore, ekzistenciale t shqiptarve n Kosov dhe t ardhmris s kombit shqiptar n prgjithsi.

Pyetjes: Cila sht zgjidhja e Krizs s Kosovs sipas Jush?, iu prgjigja: Zgjidhje e vetme fatlume, edhe pr qetsin afatgjate t Ballkanit dhe t Evrops, sht prkufizimi i shteteve ballkanike n territorin etnik t kombeve. Meq imperializmi evropian, gjat shekullit XIX dhe pjess s part t shekullit XX, ka krijuar korniza territoriale shtetrore pr interesa gjeostrategjike t pansllavizmit rus, n dm t Shqipris Etnike dhe t kombit shqiptar, korrigjimi i ksaj dhune ndrkombtare aktualisht sht i parealizueshm. Ndaj, preferoj nj zgjidhje kalimtare me zgjidhjen e Krizs s Kosovs n dobi t zgjidhjes s shtjes shqiptare n t ardhmen.

N pyetjen: Cila sht ajo zgjidhje kalimtare dhe kush mund t firmos aktualisht pr at zgjidhje nga ana shqiptare e Kosovs?- u prgjigja: Nuk e konsideroj vetn kompetent t shfaqi mendimin pr pjesn e par t pyetjes, kurse pr pjesn e dyt kam mendim t mbshtetur n analizat e mia t gjendjes politike e luftarake aktuale n Kosov.

Qart, deri me Tragjedin e Likashanit dhe me Epopen e Prekazit pr Statusin e Kosovs ka pasur mandat dhe ka mundur t flas presidenti i zgjedhjeve legjitime t Kosovs t vitit 1992. Tashti kur doli UK-ja si nj forc luftarake me t ciln po identifikohen masat m vitale t popullit - T gjith jemi UK!, tashti kur s paku nj e treta e Kosovs ka prjetuar Strategjin serbe t toks shqiptare t djegur, sintagma Zgjidhje paqsore e shtjes s Kosovs, pr t ciln sht angazhuar z. Rugova, nuk ka asnj kuptim. Pr shtjen e Kosovs dhe statusin shtetror kalimtar t saj tashti duhet e mund t vendos njnia UK Rugova.

Dhe, pasoi pyetja: Sipas Jush, shtja e Kosovs nuk mund t zgjidhet pa ndrhyrje Ndrkombtare. ka krkoni nga Perndimi?

Theksova: M par thash se shtja e Kosovs sht problem i krijuar ndrkombtarisht, ndaj duhet t zgjidhet ndrkombtarisht! Aktualisht Kosova sht n luft me Serbo-Jugosllavin, dhe kombi shqiptar sht prball kombit serb e m gjer, sllavo-ortodoks.

Ndaj, nga Perndimi dhe bota demokratike liridashse krkojm prkrahje morale, mbshtetje politiko-diplomatike dhe ndihm materiale. Kjo e fundit nnkupton armatosjen e popullit shqiptar me armt e duhura pr mbrojtjen e ekzistencs fizike dhe pr lirimin nga pushteti kolonial i Serbis nn plafin Jugosllavi.

Dhe, ajo q sht m i kursyeshm pr Perndimin sht gjaku, kurse Kosova ka gjak t mjaftueshm pr Liri. Ky do t ishte mimi m i lir i sakrifics s Perndimit pr paqen n Ballkan dhe n Evrop, njherit edhe lirim dinjitoz i Kosovs nga barbaria serbe kanibaliste

N pyetjen e fundit: ka pritni nga vizita e z. Rugovs n Amerik? - U prgjigja me emocione q m shpin, pa dashur, n ngufatje: Ksaj radhe presim q Presidenti i Kosovs t na kthehet me nj vendim t qart t SHBA-ve pr zgjidhjen pa zhagmitje t shtjes s Kosovs, me ndrhyrje ndrkombtare prkrah forcave t UK-s.

E, nse z. Rugova do t kthehet, prap, me premtime duarthat sikur edhe gjat herve t tjera, mua nuk m mbetet tjetr, pos ti hudhi n llug kta dy lapsa, t cilt: njri ma simbolizon Amerikn e tjetri Rugovn, dhe ti qepem malit, n radht e UK-s.

Kshtu do t veproj edhe zotri Spahiu, t gjith intelektualt paevitueshm, i gjith Universiteti dhe tani ka pr t qen von fardo prkrahje a ndihm qoft.

Them qart: E dim se Kosova do t lahet n gjak, e se do t shkretrohet, por tashti nuk ka rrug tjetr. Fitorja, ndonse Fitore e Pirros, do t jet n ann ton, sepse kemi arsye t marshojm edhe drejt vetvar*tirizimit pr ekzistenc fizike e ardhmri kombtare t atyre q do t shptojn녔

Ktu m shkeli zri. Pran kisha edhe dy pako me libra Lvizja Gjithpopullore, dhurat me prkush*tim diplomatve amerikan e evropian t angazhuar n Krizn e Kosovs. N ekzemplarin pr Holbrukun, kons*ta*tova: Diplomatit t shquar, z. Richard Holbrooke, me respekt t thell, e me dshir, t msoj se aspiratat greko-sllave pr ekspansion nuk jan t barabarta me aspiratat shqiptare pr liri, bashkim kombtar dhe pavarsi!

Posa z. Avni Spahiu mbaroi prkthimin anglisht t prkushtimit, theksova: Kjo sht prgjigjja ime n deklaratn e djeshme t z. Holbruk, se Nuk mund t pranohet pavarsia e Kosovs as bashkimi me Shqip*rin, sepse kjo do t nxiste krkesa t m vonshme edhe pr viset shqiptare n Greqi, n Maqedoni, dhe n Mal t Zi

Ju lutm, tia prcillni z. Holbruk kt sugjerim: Meq keni vendosur t merreni me Krizn e Kosovs, me shtjen shqiptare dhe me shtje t Ballkanit, jam gati tu shrbej me informacione historiografike. Paraprakisht i garantoj, Zotris s Tij, se at q do tia servoj, nuk ka pr t pasur studiues sllav q ka pr ta hedhur me forc t dokumenteve! Ky zotim imi vlen edhe pr Juve, Zotrinj!

M 6 qershor 1998 Partia Parlamentare e Kosovs, Lidhja Shqiptare Demokratike, Unikombi, etj. mbajtn konsultn lidhur me nevojn e bashkimit t partive shqiptare t Kosovs n nj front politik unik, n prkrahje UK-s pr lirimin e Kosovs me t gjitha mjetet e mundshme. N diskutim shtrova kto krkesa:

T bhet bashkimi, shkrirja e vrtet, e jo vetm formale, i t gjitha partive politike legale dhe i organizatave politike ilegale n nj Lvizje politike demokratike, krah politik legjitim i UK-s;

Po kshtu edhe presidenti dr. Ibrahim Rugova t sqarohet publikisht: A e njeh UK-n pr ushtri institucionale t Republiks s Kosovs. Nse po, t zgjedh vendin ku t shkoj: n Likoc, a gjetk, n Shtabin e UK-s, dhe t vihet n detyrn q ia prcakton Kushtetuta e Kaanikut. Nse nuk ka kuraj t bj kt, t deklaroj demisionin!;

Dhe, edhe Qeveria Bukoshi n ekzil duhet t dal me prononcim t qart para popullit dhe para opinionit botror: A e ka me t vrtet Ministrin e Mbrojtjes, pr t drejtuar Luftn lirimtare dhe se a i ka me t vrtet 200 000 apo 300 000 ushtar, duhet ta dshmoj s paku duke i drguar 2 000 n vijn e frontit t Lufts lirimtare;

UK-ja arriti shtrirje e rezultate t konside*rue*shme dhe tashti ka ardhur koha t dal me emrat dhe biografit e kuadrit politik e komandues n Shtabin e Prgjithshm dhe n shtabet rajonale. sht e domosdo*shme t veprohet kshtu, n t mir t lufts kundr insinuatave n dm t UK-s dhe n t mir t ngjeshjes s radhve t Lufts pr lirimin Kombtar t Kosovs, e m gjer![1]

Pas disa ditsh u pa se kto krkesa i kisha shtruar edhe para disa antarve t Shtabit t Prgjithshm. Dhe, m 11 qershor 1998 Shtabi i Prgjithshm i UK-s doli me Drejtorin Politike n krye me prof. Jakup Krasniqin. Ishte kjo nj befasi, e cila sa gzoi aq edhe friksoi, sepse prkrahsit e 0pcionit t Lufts lirimtare, t UK-s shpresonin se n krye t saj jan personalitete politike e ushtarake profesionale me emr dhe nga radht institucionale!

M 12 qershor, n zyrn e Kryeredaktorit t gazets Rilindja, shum gazetar, redaktor gazetash dhe mysafir, bjn komentime. Hetohej frika, mosbesimi. Paraplqenin, n vend t Krasniqit, akcilin personalitet me autoritet, kompetent e t dshmuar n fush t dijes, t ushtris a t politiks. Dhe, dr. Flamur Doli, m drejtohet: Meq Jakupi sht historian dhe i Drenics, a e njeh, kush sht Ai?!

I prgjigjem shkurt: sht njri ndr t burgosurit politik t Tetdhjetenjshs, i cili para Gjyqit, theksoi: Nuk e pranoj kt gjyq t pushtuesit dhe mund ti prgjigjem vetm gjyqit t popullit tim!

E njoh pr shum t vendosur, sht sakrifikues dhe, besoj, e din se ka bn. Dalja e tij n skenn politike t UK-s vrtetoi qart faktin e hidhur, q m frikson edhe mua, se Kosova nuk pasksh intelektual patriot m t mir. Na u prsrit Hasan Prishtina i vitit 1912. Edhe n kohn e Prishtins kishte dijetar, politikan e pashallar shqiptar me autoritet, por Prishtina e mori Flamurin e Kryengritjes Gjithshqi*p*tare pr Autonomin e Shqipris, si hap drejt Pavar*sis.

Burra, ku ti gjej UK-ja ato personalitete, me autoritet e kompetent, pasi politikant, ushtarakt dhe i tr Universiteti, nuk ndihen pr t gjall!?! Pse nuk jemi Ne, pse nuk je Ti, Un, atje, midis UK-s, e ndoshta nj tjetr person, vrtet edhe me m autoritet ndrkombtar edhe m kompetent pr Luft, do t ishte, sot, n vendin e Jakupit?!

Flamuri nuk do t prmbahet. M ndrhyri, rnd: Tamam puna edhe Ti t ishte atje, e t t na akuzoj Perndimi si fundamentalist islam, edhe kshtu t apostrofuar!?

Dialogu nuk prfundoi me kaq. Shumica absolute e t pranishmve, megjithat, u pajtuan me opinionin tim politik. M t mirt jan ata q kan marr pushkn pr Liri o vdekje, dhe atyre duhet tu bashkohemi me pen, me para e me gjak!

M 11 korrik 1998 gazeta Bota e re, e afrt me UK-n, me ofrohet pr nj intervist, t ciln do ta botoj edhe Zri i Kosovs. Krkes kjo, si ta kisha porositur. Ndikova n pyetjet, n mnyr q t prfitoja adut pr t dalur plotsisht hapur prball institucionalistve rugovisto-bukoshist, n krahun e UK-s - si alternativ t vetme pr sigurimin e pavarsis s Kosovs, si zgjidhje kalimtare drejt zgjidhjes s shtjes shqiptare.

Dhe, nuk sht tepr t rikonstatoj se UK-n e afirmoja fuqimisht si prpjekje gjithshqiptare nga Sknderbeu te Adem Jashari. Kt e theksova qart edhe n tekstin e mesazhit pr 28 Nntorit 1912, pr dgjuesit e Radio Duesche Wele, t hartuar m 27 nntor 1998, sipas krkess s kryeredaktors Adelajde Falketing*mann. N kt dokument pr pengesa n Rrugn e UK-s pr realizimin e aspirats legjitime historike t kombit shqiptar, apostrofova mosunitetin politiko-diplomatik t Faktorit Ndrkombtar t Vendosjes dhe paaftsin shte*t*for*muese t klass politike shqiptare t prar:

Sot, n kt Nntor historik, kombi shqiptar prkujton Nntorin e Sknderbeut, Nntorin e Ismail Qemalit dhe prgatitet pr Festn e Nntorit t Ardh*shm, rrugn dhe mimin e t cilit e ka shnuar UK-ja si sot nj vit m par, n Drenic.

Fjalt e Gjergj Kastriotit para krutanve, m 28 nntor 1443 Lirin nuk ua solla un, po e gjeta ktu n mesin tuaj(), armt nuk ua ngjesha un po u gjeta t armatosur! erdhn amanet pr shqiptart npr luftrat pr lirimin kombtar deri n Nntorin e Dyt 1912.

T 55 delegatt e Kuvendit Gjithkombtar t Vlors votuan NJZRI vendimin: Shqipria me sot t bhet me vehte, e lir e e mosvarme!

Kto fjal ishin t shkruara me gjakun e fatosave t Kryengritjes s Kosovs nn Hasan Prishtinn. Komiteti SHPTIMI nn drejtimin e Nexhib Drags, qysh m 16 tetor 1912, i kishte informuar Fuqit e Mdha evropiane: Populli i Shqipris po i kap armt jo pr ta mbrojtur ekzistencn e Turqis n Ballkan, por pr tu dal zot tokave t veta(), pr nj Shqipri t lir e me nj form qeverisjeje t vetme!

Kjo Shqipri, pr t ciln populli shqiptar luftoi shekuj me radh kundr pushtuesit osman, nga 28 Nn*to*ri i Sknderbeut deri n 28 Nntorin e Ismail Qemalit arriti me 90.270 km2. Evropa Plak e coptoi kt Shqipri m 1913, m 1918 dhe m 1945. Kshtu, kombin shqiptar e drrmoi. Mbi dy t tretat t Shqipris Etnike ua ndau sllavve e grekve.

E dim. Historia nuk mund t abortohet, ama ka mundsi t riparohet. Evropa e Re kt ia ka borxh kombit shqiptar. Ndaj, shqiptart presin zgjidhje fatlume pr Kosovn aktualisht dhe pr kombin shqiptar n Rendin e Ri Perndimor!

Nntori i Sknderbeut, Nntori i Ismail Qemalit dhe Nntori i Adem Jasharit jan amanet q nuk mund t shkelet as nga klasa politike shqiptare, mjerisht e pa kok, dhe as nga Faktori Ndrkombtar i Vendosjes, tmerrsisht i prar. Kjo smundje evropiane po e pran edhe faktorin shqiptar.

Mesazhi q na vije nga historia e Nntorve Shqiptar, sht: Nntori i TRET, i Adem Jasharit, duhet t kurorzohet me do mim pr kombin shqiptar me fitoren q i ka hije nj kombi evropian, komb vlla midis kombeve vllezr t Evrops. A M E N![2]

Opsionin se pa Luft gjithkosovare dhe gjith*kom*btare shqiptare nuk mund t pritet liria dhe bashkimi i tokave shqiptare, do ta theksoj posarisht n tribunn Liria si domosdoshmri, t manifestimeve kulturore - Flaka e Janarit n Gjilan, m 22 janar 1999, e cila u kushtohej martirve t kombit: Mulla Idris Gjilanit, Rexhep Mals e Nuhi Berishs, ndaj n faqen e dyt t programit ishte botuar nj fragment nga vepra Mulla Idris Gjilani dhe Mbrojtja Kombtare e Kosovs Lindore 1941-1951, kurse n faqen e tret nj skic poetike e Ahmet Jusufit pr rnien heroike t Mals e Berishs.

Ktu, ndonse referuesit nga radht e ledekeistve institucionalist prmenden edhe martir t tjer t ksaj lagjeje, n UK-n nuk denjuan t shihnin vazhdimin e prpjekjeve dhe t lufts t atyre q u kushtohej tribuna, por UK-ja do t nxihet ngoje si nj rebelim i grupeve thn qart, t pa kok dhe t pa koh - me pasoja pr qenien fizike t popullsis t viseve ku UK kishte marr shtrirje. Mesazhi i ktyre referateve ishte se: shtja e liris dhe e pavarsis s Kosovs sht e duhet t jet n duart e Institucioneve legjitime t Kosovs, t Presidentit Rugova, pr zgjidhjen paqsore t Problemit t Kosovs!

Dhe, meq porosia e ktyre referateve shkonte krejt n anashkalim me porosin q vinte nga akti i martirizimit t Rexhep Mals e Nuhi Berishs, t nxjerr n faqen tre t programit t Manifestimit: Nat, 11 janar 1984. Acar i madh. Globi po tkurret. Dika lviz().Kng e krisma, tr natn Bashkohuni shok me ne, n ettak, tak!().Historia po hapte nj flet t re me nj letrnoftim t vetm: QNDRES˔ reagova pa hezitim.

Meq, vazhdim i pakontestueshm i ktij heroizmi ishte Lufta heroike e UK-s, e cila tashti po ngriste epopet m t lavdishme t historis s kombit shqiptar, fjaln prshndetse e prfundova duke rilexuar, n program t manifestimit, prgjigjn e Mulla Idris Gjilanit n pyetjen e nj lufttari:Kush jemi n rrug t drejt: Ne, Mbrojtja Kombtare e Kufirit, apo vllezrit tan partizan-komunist, t cilt e morn Shqiprin dhe hyn n Kosov, me luft t prbashkt me shkijet?!

Pasha kt Kuran t Allahut, Dheu i ksaj Shqiprie t mos m lasht brenda, na jemi n luft t drejt: para Zotit, para popullit, para historis dhe para Vatanit!

Vazhdova: Po t ishte sot Mulla Idrisi, dhe ti bhej nj pyetje si kjo: Kush jemi n rrug t drejt: Ne t Anamoravs, ku po mbretron siguria dhe jeta e qet, si u tha ktu, apo Drenica, Dukagjini etj., ku po mbretron tmerri i Lufts? do t prgjigjej: Pasha kt Kuran t Allahut, Dheu i ksaj Shqiprie t mos m lasht brenda, Drenica, Dukagjini, Sharri jan n luft t drejt, para Zotit, para popullit, para historis dhe para Vatanit, kurse Anamorava, dhe pikrisht instituci*o*nalistt e saj, jen n shrbim t okupa*to*rit!

Fjala ime e zbuloi nj realitet t hidhur. Salla kishte qen e ndar n LDK-ist institucionalist e n LBD-ist uekeist. Atmosfera q u kijua n sall, midis dy krahve, pas fjals sime, m nxiti detyrimisht t shkruaj, t nesrmen, artikullin: Stop dy rrugve t pr*p*je*k*jeve shqiptare pr lirimin e Kosovs. Dhe, ktu e tutje, t gjitha shkrimet do tia drejtoj, me kmbn*gulje, krkess pr unitetin politik e diplomatik gjithsh*qiptar prball faktorit politik e diplomatik ndrkom*btar, pa pardon n prkrahje t UK-s, si kusht i vetm pr mbijetesn e shqiptaris dhe t shqiptarsis s Kosovs.



P r i s h t i n , 28 tetor 1999