Kino-ditari 2012

[PINK]

Nuk plotesokam kushtin e gjuhes. . ( Italisht aq sa mbaj mend une qe " once upon a time in albania" sdo jem ne gjendje ta kuptoj ashtu sic duhet. Po do e provoj njehere, I will give it a try

[autori]

Duke qene se kish dale ne kinema gjate muajve te verës, më kish mbetur pa pare ky film i 2011-s; kisha nje fare deshire, kryesisht per temen. Dhe ç'eshte interesant, eshte konstatimi se sot, ne kinematografi, inteligjenca apo philosophical questioning pa hilé, vijne rralle e me rralle nga filmat autorialë, dhe shpesh e më shpesh nga blockbuster-a amerikanë siç eshte ky ne fjale : nje film me nje motion-capture tmerresisht te shemtuar. E çuditshme !
C'dua te them ?
Po ja per shembull, vjet Lars Von Trier-i dhe Almodovari, qe te dy bene nga nje film; te dy jane regjizore tashme te konfirmuar. Por as njeri, as tjetri, nuk më duket se i kane shkuar deri ne fund, nepermjet filmit te tyre te fundit, asaj qe kane filluar, asaj qe kane dashur te thone, ose siç e quaj më lart, philosophical questioning te tyre. Dhe hop, del nje Ruper Wyatt, nje zanatçi hollywoodi (qe eshte evidente qe estetikisht ka gusto leshi !) por... qe arrin te thote jo pak gjera inteligjente dhe interesante ne filmin e tij ! Ndofta pikerisht sepse nuk e koncepton kinematografine si "çeshtje gustosh" ! Ndofta !


"Rise of the Planet of the Apes" eshte nje prequel, pra historia qe ai trajton (si ja moren majmunët pushtetin njeriut) ka ndodhur me pare se Ngjarja vetë, pra perpara se historia e njohur tashme e "Planet of the Apes" (Planetit te majmuneve) te Tim Burton-it (2001). Duke qene se eshte prequel, mua më duket se merita e filmit, ose edhe më sakte merita e regjizorit (pasi historia, ne vetvete, ka qene tashme e njohur prej dekadash) qendron ne atë se si ai e trajton fatalizmin, ose edhe më sakte, fatalizmin e ketij prequel-i : spektatori e di tashme se majmunet do t'ja marrin pushtetin njeriut, pra s'ka rrugedalje. Nga ana tjeter, regjizori nuk mund te luajë karten e nje suspensi te ndonje alternative tjeter : per shkak te nje gabimi te vete njeriut, njerezimi e humb definitivisht pushtetin mbi Boten. Por ajo qe mu duk interesante ishte fakti qe majmunet, kete gje nuk e shohin si nje mundesi per te marre pushtetin, por thjesht si nevoje ! Dhe ne fakt, filmi nuk trajton temen e pushtetit (ne sensin e moralit te pushtetit - i mire, i keq); ne te nuk flitet per 'te mire e per te keqinj', por thjesht per nje gabim, nje gafë.

I them keto gjera, sepse mua me duket se "Rise of the Planet of the Apes" eshte shume here më tragjik dhe i trishtushem se "Melancholia" e Lars Von Trier-it (qe po ashtu trajton temen e fundit te botes) dhe shume here më i pa-parashikueshem filozofikisht : filmi i ben gjyqin nje deshire te fshehte nga ana e vete njeriut : shuarjes se rraces se tij. Fundin e Botes (ose me sakte, fundin e ekzistences se njeriut ne kete bote), njeriu e ka ne vetvete, e ka ne natyren e tij te fshehte, e ka si menyre te ekzistuarit ne kete bote. Pra, aktivitetet e mire-organizuara te tij (pra te njeriut), tentojne pikerisht drejt ketij fundi ! Njeriu punon per te shkaterruar ate qe nderton.
Pra, edhe pse filmi eshte i parashikueshem per nga skenari (perderisa eshte prequel, dihet paraprakisht si do zhvillohet ngjarja), pikeshikimi regjizorial me pelqen, eshte radikal, jo pikeshikim melodramatik (ne kuptimin e keq qe i eshte dhene kesaj fjale).

Nje tjeter merite e filmit (dhe qe me duket se shkon kunder rrymes se producenteve hollywoodianë) eshte anti-paternalizmi i tij : paportet baba-bir jane shume iteresante ne film dhe jo te ujdisura.
Per shembull : babai (ne film) nuk i shpeton vdekjes, as nuk arrin te pajtohet me te birin (James Franco), i cili sigurisht qe do donte ta shpetonte te jatin, gjithe duke mos qene i afte te jete vete baba : eshte i jati i tij ai qe i jep nje emer femijes-majmun ! Shume me vone, James Franco kupton se ai vete eshte babai i vertete i majmunit dhe i duhet te paguaje konsekuencat. Jo pak per nje film hollywoodian, apo jo ??!

Por edhe per raportet midis James Franco-s dhe femijes-mamun qe ai vete e ka rritur dhe pastaj burgosur, ka jo pak gjera interesante. James Franco i hap deren e kafazit dhe i propozon atij te kthehet ne shtepi. Por tashme eshte shume vone : majmuni-femi eshte plagosur dhe s'ka më shanc te dyte per tu rikther ne shtepine e ngrohte e te vizatoje rrathë ne muret e dhomes se tij ! Iku ajo kohe ! Ai ka plane te tjera, ka te tjera nevoja. Ne fund te filmit, James Franco kthehet te shikoje femijen-majmun te tij dhe ben nje tentative te fundit duke perdorur emocionin baba-bir : edhe kete rradhe, reaksioni i majmunit eshte i qarte : tashme ai flet dhe, nepermjet fjales-armë, eshte bere autonom. Shtepia e tij tashme nuk eshte ajo e James Franco-s, por... bota, planeti Tokë. Dhe qe nga ky moment, filmi propozon qe ne si spektatorë te bejme dallimin midis nocionit njeri(human) dhe nocionit qenie . Dhe filmi luan jo pak me kete ambiguitet, nepermjet nocionit te fjales. : te qenit njeri eshte diçka qe i jepet çdo qenieje njerezore, qe flet ose jo; ndersa te qënit, pra thjesht te ekzistuarit, fitohet !

Me gjithe keto merita, per fat te keq, kinematografikisht, filmi eshte nje lemeri e vertete (estetike pertace, cliché-ske... etj etj). Keshtu qe, per mua personalisht, sado e larte te jete nota per permbajtjen, nota per formen do te ishte kater.
Keshtu qe mestatarja i bie... 6.5 (ose thene ndryshe : sa gjynah qe keto gjera, regjizori nuk ka dash (mundur ?) ti thote më hijshem, më artistikisht )


trailer i filmit :

[autori]

Per inat te ceremonise Oscar, une pashe nje film amerikan te 2011-s qe nuk ishte nominuar fare per ceremonine e fustaneve, por qe mua ... me pelqeu fare fare :



Regjizor i "In Time" eshte Andrew Niccol, ai qe ka pas bere "Gattaca". Ate qe ka te veçante dhe intriguese ky Andrew Niccol, eshte fakti se eshte vete skenarist dhe vete regjizor ne filmat e tij : te tille, numerohen me gishtat e dores ne Hollywood ! Per me teper, seç ka diçka autentike ne filmat e tij : fanta-shkenca perzihet organikisht me realen, gjë qe, siç kam shkruar per filmin "I'm number Four" : "filmi ruan kepin (le cap), ruan pragun e realizmit, edhe kur nderhyn elementi fantastik. Pra, per mua, filmi eshte i besueshem, edhe pse eshte i gjinise fantastike. Ose, siç thuhet rendom ne shqip, ne blog-et dhe forumet per filmat, ai eshte realist".

Historia e "In Time" eshte e shkelqyer dhe s'ka ku te shkoje më intriguese : ne nje te ardhme te afert, te modifikuar gjenetikisht, njerezit nuk plaken kurrë pas moshes 25 vjeç. Por nga ana tjeter, KOHA zevendeson PARANË keshtu qe pas kesaj moshe, duhet me fitu KOHË qe te mos vdesesh. Perndryshe, i bie te vdesesh ne moshen ... 25 vjeç !

Më njeren ane, jane te pasurit, qe akumulojne kohë me dhjetra e dhjetra vite, biles edhe me qindra vite; m'anë tjeter, jane te varfrit, qe lypin (kohë), vjedhin, ose marrin borxhe (marrin kohë-borxh) te njeri-tjetri, nje apo dy dite, sa per te jetuar nje apo dy dite me teper.
Ne nje klimë te tille, heroi kryesor i filmit (Justin Timberlake - i hatashem dhe shume here më teper i mire si aktor se sa si kengetar !), i akuzuar gabimisht per nje vrasje, merr arratinë, duke marre peng nje bukuroshe ultra te pasur.

Zakonisht, filmat hollywoodiane me skenar kaq intrigues dhe interesant, e 10sin kur vjen puna tek mizaskena : me sebepin per te nxjerre sa me shume fitim, ca nga paaftesia e regjizorit, ca nga gustot mizerabël qe ata kane, filmi del nje pallagjyrë e vertete.
Ndersa "In Time" i shpeton nje mallkimi te tille : Andrew Niccol qenka regjizor jo vetem ambicioz (skenari eshte vertet origjinal dhe permbledh brenda disa nga temat më bashkekohore si 'rina e perjetshme', 'paraja-kohë' etj etj), por edhe i talentuar : me nje skenar te tille (arratia e nje çifti qe ndiqet nga pas), ne fakt, filmi nuk eshte veçse nje remake (i shkelqyer !) i filmave legjendarë si "High Sierra" (Raoul Walsh, 1941) apo "They live by night" (Nicholas Ray, 1949). Biles heroina kryesore (Amanda Seyfried) http://s.plurielles.fr/mmdia/i/95/1/...ujquz_2041.jpg

nuk eshte veçse nje homazh i Anna Karinës se "Pierrot le fou" te Godard-it (1965)




Ose, nese do ta thoja disi ndryshe, ne nje fare menyre eshte kinofilia ajo qe e ka shpetuar filmin e Andrew Niccol nga rënia ne hollywoodianizëm cheap. Gje qe, sigurisht, regjizori e ka paguar me mos-nominimin qofte dhe nje here te vetme per Oscar !

Por... : who cares ???!

9.9 !


trailer i filmit :

[autori]

I ka ardhur rradha nje Zonje te madhe te artit te 7, shume te madhe biles : regjizores belge Chantal Akerman :



Nese ajo do te lexonte keto qe shkruaj, regjizorja do me zinte me drù, pasi zor se ajo vete e konsideron veten Zonje, aq me pak - te madhe ! Por nje epitet te tille une ja vura per hater te respektit te pamate qe personalisht kam per punet e saj, per filmat e saj.

Akerman (lindur ne 1950) thote se vendosi te behej regjizore andej nga viti 1965, pikerisht kur pà ne kinema "Pierrot le fou" te Godard-it. Pra kur kishte 15 vjeç ! Ajo ç'ka e ndihmoi me se tepermi ne karrieren e saj (besoj se edhe per fjalen 'karriere', Akerman do më zinte prap me drù !), ka qene qendrimi ne USA per disa kohe, ku dhe u njoh me avant-garden amerikane (mbi te gjitha me filmat e videoastit Michael Snow, bazuar kryesisht tek shtriqja e kohes se filmit).

Ne 1975, Chantal Akerman, 25 vjeçe, realizon filmin e saj te trete : "Jeanne Dielman, 23 quai du commerce, 1080 Bruxelles", ose i njohur shkurt edhe si "Jeanne Dielman". Pikerisht ai film mund te hyje pa frike ne rrethin e ngushte te atyre qe mund te quhen "filma-ngjarje ne Historine e Kinematografise". Ketu nuk eshte fjala per ndonje sukses publik te filmit, as per ndonje incident apo eveniment te veçante lidhur me të por per diçka tjeter : per rendesine qe ai paraqet per vete kinematografine si art, i cili ka njohur disa filma-ngjarje te tilla, per shembull :
-"Birth of a Nation" (1915) e Grifith, konsideruar si metrazhi pare i gjate i Historise se kinemase
- "Atalante" i Jean Vigo (1934) si nje nga filmat-poeme te pare, bashke me ata te Murnau (Faust, Sunrise, Tabu)
- filmat e Chaplinit pas 1930-s, cilesia artistike e te cileve beri te mundur marrjen seriozisht ne konsideratë te zerit dhe triumfin definitiv te filmave me zë.
- "Rebel Without a Cause” (1955) i Nicolas Ray-t (me James Dean), i xhiruar ne CinemaScope (perdorimi i objektivit deformues) qe shikohej deri atehere me shumë skepticizëm nga kinofilët e atyre viteve (njesoj si sot me 3D !!)
- "Avventura" e Antonionit (1960), pa dyshim filmi i pare i Erës Moderne te kinematografise

"Jeanne Dielman" (1975 - kam shkruar diçka per te ketu ) eshte pikerisht i ketyre permasave : gjuha kinematografike qe Chantal Akerman perdor në të, eshte nje revolucion i vertete ! Te pakten une personalisht, per nga vlerat formale, e konsideroj si nje nga 4-5 filmat më mbresëlënës qe mund te kem pare (dhe sigurisht, vlerat e filmit nuk mbeten vetem ne rrafshin e formes artistike te vepres ne fjale pasi permbajtja e tij eshte po aq e levdueshme).
C'eshte edhe më interesante eshte fakti qe "Jeanne Dielman" eshte shfaqur edhe ne kryeqytetin e vendit te shqipeve, para dy vjetesh, ne kuadrin e Bienales se Tiranes : http://filmjournal.net/autori/2009/10/09/446/

Por edhe pas filmit ne fjale, Akerman nuk ka rreshtur ndonjehere se tentuari per te gjetur forma te reja shprehese kinematografike; ndofta filmat e saj (fiksione dhe dokumentare) nuk kane qene gjithmone 100% te arrire, pa dyshim qe jo. Por kurre amà stagnant, gjithmone kerkues ndaj vetes, gjithmone ambicioze (ne sensin më nobel te fjales) : gjithmone bërë me deshiren per te tejkaluar pararendesin (edhe pse, duhet pranuar se me "Jeanne Dielman", Akerman e ka vendosur ca si fort lart stekën e kercimit te saj së larti... ).

I tille eshte dhe "La folie Almayer" (Cmendia Almayer), filmi i fundit i saj : fort i mire, puro kinematografi ne çdo minut te tijin, por ndofta jo teresisht i arrirë ne teresine e tij :



Filmi eshte lehtazi i bazuar ne romanin me te njejtin titull te anglezit Joseph Conrad : eshte historia e nje europiani, diku ne nje vend te Azise Jug-Lindore dhe i vajzes se tij. Dikush. Diku. Dhe disa tema te tilla si Faji, Shpetimi (redemtion), Humbja, Tjetri. Por pa me te voglin element fetar brenda, po aq sa mungesa totale e romantizmit (ndofta tipari me karakteristik i filmave te saj).

Nje nga te rrallët filma te ketyre dy-tre viteve te fundit qe do doja ta rishihja, edhe pse nuk ka as me shume se 24 ore qe kam dale nga kinemaja... (edhe pse, 'fshehtazi' e di qe dua ta rishoh mbi te gjitha per montazhin, per te cilin regjizorja, dihet qe eshte nje Mbretereshe e vertete !!)


8.0

trailer i filmit : http://www.youtube.com/watch?v=4htK7exi8iQ

[autori]

Qenka shpallur posteri i Festivalit te 65 te filmit ne Kanë (16-27 maj 2012) :

[autori]

Ky filmi i pare i kesaj goces se re regjizore (historia e 4 vajzave te reja ne Tanger, qytet i Marokut) duket sikur eshte xhiruar live, si direkt. Dhe ky eshte jo vetem problemi, por edhe shkaku i problemit te filmit

i cili
rri
ne raport me "Rozetën" (e vellezerve Dardenne)
exactement ne te njejtat raporte
qe "Kali i Torinos" (se Bela Tarr)
rri
me "Jeanne Dielman" (te Akermanit).



3.0

[korçar]

Per ata qe akoma lexojne, se me ka mbet i fjale e pathene per “Kalin e Torinos” se Bela Tarr-it. Filmi ne fjale eshte eskperienca ultime, e para ne kohe historike e kinematografike (pra jo e fundit), ku midis vuajtjes dhe dinjitetit qendron kufiri me i holle qe mund te egzistoje, dhe qe quhet “pellicule” , lekure e holle. Bardh e zi. Eshte hiri i djegies s’aq shume gjerash (tragjedish, misteresh, perrallash, njerezish, kohesh, ideologjish, absurditetesh e te qeshurash e sa shume te tjera), para se ta fryje era. Pra nostalgjia e zjarrit te fundit. Eshte caku i mbijeteses se fundit nga ku mund te kete o vdekje o ringjallje, po jo me zvarritje. Testament i djegur, i shkrumbuar, nga ku do te kete a jo kinema evropiane (por s’i dihet ku e çon era). Ja pse nje artist si Bela Tarr ne vend te testamentit djeg lekuren e vet duke “filmuar filmin” e tij te fundit. Dhe qe ca trapa shoq te legenizmit (per te mos thene b.yth.qirise) kozmologjik nuk arrijne ta kuptojne, jo me ta shikojne, u a ka fajin “lekura e holle e tyre”. Mendafsh ua ka qejfi ta quajne.

[autori]

Sjöström-i e ka "fik driten" (nostalgjia e zjarrit te fundit) që 85 vjet më parë me "The Wind", ok ? Dhe e ka bere në vetem 1 ore e gjys, pa emfaze (pa insistim, pa i meshu fare dorës !), pa asnje fjale (film memec) dhe pa pas nevoje fare per ekran te zi alla-Debord ne fund. Ka vite qe ka fryjt era, or ti detektiv i lekur-mendafshëve

[autori]

Te shohesh ne kinema gjate te njejtes seance metrazhin e pare te shkurter (14 min) dhe metrazhin e parë te mesem (58 min) te nje regjizori, eshte njesoj sikur te asistosh ne lindjen e tij ! Pothuaj nuk me ish dhene kurre me pare mundesia per nje gje te tille.
Metrazhi i shkurter 14 minutesh titullohet "Le naufragé" (I braktisuri) ndersa ai i mesmi (qe zgjat 58 minuta, e qe me siguri enkas i mungojne dy minuta per tu konsideruar si metrazh i gjate !) titullohet "Un monde sans femme" (Nje bote pa gra)




Duhet thene qe ne fillim se eshte mese evidente qe nese regjizori i ri ka nje dhe vetem nje dishepull, ai eshte Jacques Rozier, nje nder 3-4 regjizoret e mi më te preferuar ever ! (ketu kam pas shkrujt diçka per të). Tek "Nje bote pa gra" eshte mese evidente influenca e "Du côté d’Orouët "(1973) - nje nga filmat me te mrekullueshem te Rozier.

Ne fakt, te dy filmat i lidh nje ide e perbashket (edhe pse ne aparence, ide jo e dukshme) : monotonia. Pra te dy shtrojne pyetjen : si t'ja beje njeriu i shkrete per te qene ne kontakt gjithmone me te njejtin person (gruan, burrin, mikun, mikeshen, te dashurin te dashuren, femijen e tij (te saj), dhe te mos bjere ne mërzi ?? E them kete, sepse ishte goxha befasuese te degjoje te njejten fraze ne dy filma te ndryshem, ne dy situata krejt te ndryshme : tek "I braktisuri", çiklisti (i cili nuk i ka mire punet me mikeshen e tij) thote : "Sa here shikoj te dashuren time, nje si lemsh me mblidhet ne stomak"; ndersa tek "Nje bote pa gra", heroina kryesore (e cila po ashtu nuk merret fort mire vesh me vajzen e saj adoleshente), degjohet te thote ekzaktesisht te njejten gje : "femijet rriten, dhe kur vjen nje moshe, duan te çajne ferren; ndersa ty, nje si lemsh te mblidhet ne stomak, sa here i sheh".

Megjithate, per kam nje mendim edhe më kategorik qe do e shprehja keshtu : nese metrazhet e shkurter do ishin te shkelqyer e te mrekullueshem si "I braktisuri", nuk do shkoja më ne kinema per te pare metrazhet e gjate !

notat :

- "I braktisuri" (Le naufragé) : 10.0
- "Nje bote pa gra" (Un monde sans femmes): 7.8

[korçar]

Sjöström-i e ka "fik driten" (nostalgjia e zjarrit te fundit) që 85 vjet më parë me "The Wind", ok ? Dhe e ka bere në vetem 1 ore e gjys, pa emfaze (pa insistim, pa i meshu fare dorës !), pa asnje fjale (film memec) dhe pa pas nevoje fare per ekran te zi alla-Debord ne fund. Ka vite qe ka fryjt era, or ti detektiv i lekur-mendafshëve

...C'hyn ketu "The wind" more i gjore? A e ke pare gje, apo e citove sepse fola per eren? Merr vesh per cilen ere e zjarr flitet or tunxh, o kaq'holle. Ty te paska syri hale mor trim. Kur vjen puna te perfolja, perqasja e filmave, qofte edhe te komenti i thjeshte, nuk di te besh tjeter pervec se t'ja fusesh kodra pas bregut duke cituar nje film tjeter a nje regjizor tjeter, tamam si ndonje pasunik qe ble e ble e ble "gjithefarellojgjerash" pa njohur asnjeren prej tyre, kjo eshte merita jote e vetme... ke pare, ke pare, ke pare (te keqen te merites). Ndryshe nuk pi uje gomari mer lale. Pra s'ke pare hic asgje. Nejse mo gjithkush sipas tagrit.

[autori]

Po sikur te shkurtrat te jene me te mira se te gjatat ? Dua te them : po sikur filmat me metrazh te shkurter t'ja vlejne me shume se ata me metrazh te gjate, duke konfirmuar profecine e dy filmave te Guillaume Brac ?!

"Marinari i fshehur" zgjat 35 minuta, dhe mund te shihet (me kushtin e njohjes se gjuhes frenge, pasi filmi nuk ka titra ne ndonje gjuhe tjeter) falas tek web-site i kanalit televiziv franco-gjerman arte : http://videos.arte.tv/fr/videos/le_marin_masque-6445674.html

Edhe pse "banal" ne dukje, ky film burlesk fsheh jo vetem disa ide interesante e origjinale kinematografike (dublimi i narracionit, per shembull) por edhe thjesht disa ide :
Per ata qe mendojne ta shohin filmin tek link-u i melartem, eshte mire ti lexojne rreshtat e meposhtem vetem pasi ta kene parë ate :

Ne minuten e 17:19 te filmit, kur behet muhabet per nje peshqir qe babai i Leticias, heroines kryesore i ka pas dhuruar kesaj te fundit kur ishte e vogel, Leticia thote se babai i saj eshte vertet "un prince charmant" (princ perrallash). Eshte fraza kyçe e filmit, eshte ajo qe permbledh 'atë qe ka dash te na thote regjizorja' dhe qe do ta permblidhja : vajzat, kur jane te vogla, 'dashurohen' pas baballareve te tyre (sikurse djemt, pas nenave te tyre). Kur rriten, vajzat dashurojne djemt, por zhgenjehen : djemt jane frikacakë (a nuk ka pas thene Godard-i me filmat e tij se "djemte jane lâche (coward), ndersa vajzat te bukura" ?). Keshtu qe i vetmi 'model' qe u mbetet atyre, jane baballarët (edhe pse, baballarët jane po ata djem coward, me te cilët vajzat, kur rriten, bien ne dashuri - prova eshte fakti qe i ati i Leticias eshte i divorcuar ! - pra dhe ai ka qenë lâche (coward) me nenen e saj).

Ja, ca gjera te tilla thote filmi. Ca gjera te jetes, nga ato per te cilat thuhet : "c'est la vie"

9.0


filmi 30 minutesh eshte falas ne internet : http://videos.arte.tv/fr/videos/le_m...e-6445674.html



Finally : cili eshte "marinari i fshehur" : ai ne te majte te fotos se pare, apo... ai i fotos se dyte ?

[autori]

Ky film ( i frymezuar nga "Le feux follet", roman i shkrimtarit francez te vitet '30 Pierre Drieu La Rochelle) merr persiper te na tregoje nje dite te zakonshme (31 gushtin) e nje djali te ri, i cili nje dite me pare ka dale nga nje spital dezintoksikimi drogash.
Pikerisht nje dite me pare, ky djali tenton te vrase veten duke u mbytur ne liqen (posteri i pare), ndersa ne mbremjen e se nesermes, per pak sa nuk bie ne dashuri (posteri i dyte). Megjithate, vone ne mbremje, arrin ta vrase veten "aksidentalisht" permes nje over-doze.

Edhe une po te isha, ne keto shina do ta kisha vene narracionin . Problemi i vertete me filmin vjen më vone, vjen me mbrapa, pra vjen me atë se si regjizori e ka trajtuar kete narracion : nganjehere ngjarja shihet nen pikeshikimn e heroit, nganjehere nen ate te regjizorit (pra kamera here eshte objektive, here eshte subjektive), pra si ti teket regjizorit ! Ose me sakte, si ti leverdise atij (meqe tema sigurisht qe eshte delikate : nje djale i ri do me vrà veten!). Ose ta themi ndryshe : ka plot filma te cilet ndihet se jane bere shpejt, rrembyeshem, jane bere me shkathtesi e lehtesi (légèreté -lightness). Ky ne fjale mund te duket i tille, por qe ne te vertete eshte jokonsistent : regjizori te krijon pershtypjen se i duhet medoemos nje teme e rëndë qe ta ndjeje veten regjizor, krijues, artist. Dhe eshte kjo qe quaj hilé.

3.0


trailer i filmit :

[autori]

Andrei Zviaguintsev eshte i njohur ne qarqet e kinematografise autoriale europiane, sepse para nja 10 vjetesh, ne 2003-shin fitoi direkt Luanin e Arte ne Festivalin e filmit ne Venecia me “The return” (Kthimi), filmin e tij te parë fare. Pra eshte nje regjizor qe e ka filluar karrieren e tij me nje kulm jo te vogel artistik.
Pastaj, ne 2008-n, beri "Syrgjynaosja" (filmin e tij te dyte - e kam pas komentuar ketu ) Asokohe me kujtohet shume mire qe te kem qene goxha i dyzuar ne opinionin tim; kesaj rradhe, me filmin e tij te trete, pra me "Elenën", jam shume here me i qarte ne lidhje me punët e tij si regjizor.

Po e tregoj historine e filmit nga fillimi ne fund (gje qe pothuaj nuk me ndodh asnjehere!), per me teper qe ngjarjet zhvillohen ne Rusinë e sotme, dhe fare fare mire mund te ndodhnin ne Shqiperine aktuale. Dhe kuptohet, nuk eshte rastesi qe po e tregoj deri ne detaje. Arsyen do e them ne funnd.

Pra : historia e filmit :



Vladimiri, nje pensionist ish afarist rus, kur kish qene shtruar ne spital para nja dhjete vjetesh ishte lidhur me nje infermiere, me Elenen. Qe prej asaj kohe, dy pleqt jetojne se bashku. Vladimiri ka vetem nje vajze qe jeton më vehte me ndihmen e xixave qe i jep i jati. Elena merret me mirembajtjen e apartamentit te Vladimirit ne nje lagje ultra te pasur te Moskes, merret me mbarevajtjen e çiftit (nga ana ushqimore, deri diku afketive por deri diku dhe seksuale) etj etj. Vladimiri eshte i pasur dhe i ftohte (nga natyra). Elena eshte modeste, por e dashur.




I biri i Elenes, i papune, jeton me gruan dhe djalin e tij ne periferine varfanjake te Moskes dhe i kerkon gjithe kohes parà Elenes, e cila perpiqet me ç'mundet ta ndihmoje. Dhe mbi te gjitha, shpreson qe Vladimiri, burri i te jëmes, ti jape nje shume te majme parash, qe te mundesoje (me bakshish) shkollimin universitar te te birit, qe rri gjithe diten duke luajtur lojra video (me luftë !) para kompiuterit.

Nje dite, Vladimirit i bie infarktus ne pishinën e palestres (ku shkon mengjes per mengjes te beje gym dhe swimming). Perfundon ne spital, ku shpeton per nje qime. Pas disa ditesh, e bija (snobe ne kulm, cinike dhe ironike ku s'ka te shkoje !) me ne fund shkon ta vizitoje te atin ne spital, i cili e informon te bijen e vetme plangeprishese se ka vendosur te pergatise testamentin e pasurise se tij : e gjithe pasuria do ti shkoje asaj, pra te bijes. Elena, e shoqja, do te marre veçse nje rentë (pension) mujor jo te neglizheshem nga pensioni (te ardhurat) e tij dhe kaq.

Vladimiri del nga spitali, kthehet ne shtepi dhe ja tregon kete vendim te tiin Elenes, se shoqes e cila tronditet, por mbi te gjitha i kerkon atij shumen e lekeve per te ndihmuar shkollimin universitar te nipit te saj. Vladimiri refuzon (le ta levize prapanicen vetë nipi yt - degjohet ti thote te shoqes) dhe ne mbremje ulet te shkruaje me dore testamentin e tij, per t'ja prezantuar nje dite tjeter avokatit te tij. Ne mbremje, para se te flerë (ata flëne veç e veç, ne dy dhoma te ndryshme), Elena i ofron me tabakà ushqimin e darkes, shoqeruar me kutine e vogel ku ndodhen ilaçet qe ai pi çdo mbremje. Pak minuta me pare, filmi tregon Elenen qe kqyr LIbrin e Enciklopedise Mjeksore dhe lexon per efektet anesore te Viagras tek nje i semure kardiak (me siguri, Vladimiri perdorte viagra per te bere gomë me Elenen - skene qe rrefehet ne fillim te filmit, skene e ftohte, mekanike, sikunder dhe natyra dhe karakteri i Vlados). Elena shton dy kokrra (marshallà !) viagra tek ilaçet e Vladimit, i cili i kaperdin te gjitha me qetesi, para se te flere.

Te nesermen, Vladoja ka shkuar ne boten e pertejme. Elena e Trojes duket disi e tronditur (ma non tropo !) : puna e pare qe ben eshte djegia e testamentit te shkruar me dorë nga i shoqi. Pastaj hap kasaforten e ketij te fundit, merr nje tufe gjigande rublash qe ndodhen aty dhe ja kercet tek familja e te birit, ne periferine varfanjake te Moskes. Sa u gezua familja : me ne fund, nipçja 18 vjeçar (qe menjehere sa meson lajmin, shkon bashkohet me nje grup shokesh halabakë per tu zënë me thika me nje grup tjeter halabakësh!) mund te vazhdoje studimet ne Universitet !

Elena kthehet ne shtepi. Bashke me Katerinen, vajzen e burrit qe prej 3 ditesh tashmë eshte në dhé, shkojne te dyja zdruq-zdruq ne takim tek avokati, i cili i informon se meqe plakushi pasanik nuk ka lene testament, sipas ligjit, pasuria ndahet ne dysh midis Elenes (gruas se tij) dhe vajzes, dmth Katerines. Kjo e fundit behet tym, po ç'a te beje ?! "Po per apartamentin, si do t'ja bejme, do ta ndajme ne dysh ?" - pyet e merzitur, ironike dhe e bere helm. "Do te zgjidhet ne baze te ligjit !" - pergjigjet devotshëm avokati.
Skena e fundit e filmit tregon Elenen qe e ngazellyer u tregon apartamentin e saj lluksoz te birit dhe familjes se tij modeste, e cila harbohet neper dhomat e pafundme e lloksoze te strehes se tyre te re : me te gjitha gjasat, apartamentin e ka fituar Elena.

°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°

Ufff ! Ja, kjo eshte e gjithe historia e filmit; Te cilen nuk e tregova rastesisht.
Po pse ?

Tani : qe te them nja dy gjera se ç'mendoj per "Elenen", po bej nje perjashtim e po flas veçmas per formen, dhe veçmas per permbajtjen e filmit (historine e te cilit e tregova deri ne detaje pak me lart).

Sa per formen : duhet pranuar se Andrei Zviaguintsev, regjizori i filmit, ka nje far' talenti persa i perket menyres se filmuarit te ngjarjes, kohe-zgjatjes se planeve, ritmit te filmit... etj etj. Pra, nese do te ishim objektivë, nota 8 do te ishte më se e justifikueshme persa i perket formes. Dhe as po ja hamë noten, as po ja japim me mik.

Tani per permbajtjen : nese "Syrgjynosja", filmi pararendes i regjizorit me kish lëne te dyzuar, tani e kam krejt te qarte se ku rreh Zviaguintsev-i me filmat e tij : "Elena" eshte filmi tipik qe vuan nga sindroma- "Titanic", dmth : filmi fillon me nje fare empatie (sa per te hedhur hi syve) per te varferit -familja e djalit te Elenes, periferia varfanjake e Moskes... etj etj-, per te perfunduar me nje mizantropi e cinizem ekzemplar, te shoqeruar me nje pseudo luftë-klasash "For Dummies" (per trapa) qe me demek na qenka metafora e Rusisë se sotme : te pasur e te varfer, te gjithe fajtorë ! Dhe kjo, jo pse historia e filmit eshte e tille (jeta eshte ajo qe eshte, askush nuk mund ta determinoje individualisht), por sepse pozicionimi regjizorial i Zviaguintsev-it eshte abject.

Keshtu qe meqe per nga forma filmin e vleresuam me 8, dhe per nga permabjta - me zero, i bie qe nota mesatare te jete...

4 !



ps: ah se per pak harrova : per ta bere filmin e tij edhe më 'inteligjent' e 'serioz', muziken e filmit e ka nenshkruar Philip Glass, qe sigurisht eshte nje nga kompozitoret me te mire kontemporanë te fund shek te XX, por qe po kthehet ne nje si ferman-Garanci per per filmat e disa regjizoreve 'serioze' dhe 'inteligjente' si ky rusi Zviaguintsev


trailer i filmit :

[autori]

Andej nga fillimi i sevdase sime me kinemane (nga fillimi i shek te XXI), ky Crialese-ja ka pas bere nje film qe e kisha po me aq sevdà : "Respiro" ! Vite me vone, kur e kam ripare filmin, me gjithe nje far' nostalgjie (nostagia canaglia ??) qe na mbetet si spektatore per filmat "qe na kane pelqy", ishte evidente se "Respiro"-ja me terhiqte shume here me pak, per te mos thene se e lashe ne mes andej nga gjysma...

Megjithate, kisha nje fare kurioziteti per te parë "Terraferma"-n, edhe pse "Golden Door" qe ai e kish realizuar nga 2007-a e kisha evituar. Kurioziteti lidhej mbi te gjitha me faktin se ky film i zhvillon ngjarjet ne ishullin italian te Lampeduzes, ashtu sikunder edhe "Respiro" : menyra sesi e filmonte regjizori ate ishull (ose detin) me kish lene nje far' shijeje te mire.



"Terraferma" tregon historine e nje familjeje peshkataresh, banore te ketij ishulli, qe nje dite ballafaqohen me problemin e refugjateve klandestine ardhur nga Afrika.
Nese filmi nuk eshte cinik e mizantrop si i melartmi "Elena", ai vuan rendshem nga nje permbytje ne "bonnes intentions", pra eshte i permbytur nga qellmet e mira humaniste ! Jo se ka ndonje te keqe ne kete mes, por eshte vertet "Humanism for the Dummies" ! Lé pastaj qe regjizori nuk di se cilen linje te zgjedhe : ate simboliken apo realisten, sikurse heziton ne njemije e nje gjera te tjera : heroi kryesor (qe eshte dhe s'eshte hero kryesor), eshte edhe nje çik naiv, por edhe 'ma non troppo' ! Po ashtu, ka 1001 gjera ne film, por asnjera e çuar deri ne fund, asnjera e rremuar realisht.
Ne fakt, filmi eshte simplist ke zoti... . Dhe naiv... , biles nganjehere edhe fallcerisht naiv, po hat mo, me mire se ciniku "Elena" ishte. Keshtu qe... po i vejme note kaluese : 5.

ah, per pak harrova : ka disa plane te veçanta filmike te detit qe jane interesante, kjo duhet pranuar. Por qe nuk e 'shpetojne' filmin ne totalitetin e tij.

trailer i filmit :

[autori]

Thomas, nje çun i ri adoleshent deshiron te festoje ditelindjen dhe u kerkon prinderve te tij qe t'ja lene te lire shtepine nje te shtune ne darke. Llafi mer dhene dhe ne fakt, nga 30-40 te ftuar, mblidhen rreth... nje mije a me shume vete !! Dhe behet nami ! Kaq eshte fabula e filmit.

"Project X", po ta thoja ne menyre te thjeshtezuar, eshte martesa e dy filmave : "Blair Witch" dhe "Superbad", pra nga njera ane, vete filmi nuk eshte gje tjeter veçse ajo ç'ka filmon me kameren e tij pergjate gjithe festes nje nga shoket e Thomas-it (i njejti princip si dhe "Blair Witch" ose "Cloverfield"), ndersa per nga fabula, ndihet ndjeshem ndikimi i komedive te grupit te regjizorit Judd Apatow ("Knocked Up", "Adventureland", "Funny people" - komedi qe i dua fort !).

Mendimi im eshte se pikerisht, menyra e vete-filmit (sipas principit "Blair Witch") dhe influenca e komedive te Apatow-t jane dy faktoret kryesore qe e bejne "Project X" nje film shume te mire ! Faktori i pare, pra kamera amatore nga fillimi ne fund i filmit e shpeton ate nga klishete dhe efektet bajate hollywodiane (montazhi i rremë, muzika ilustruese, loja e ekzagjeruar e aktoreve). Asgje nga keto ne kete film !! Perkundrazi, nje "Woodstock modern" adoleshentesh krejt i sinqerte ! Ndersa per nga permbajtja, filmi evokon temat tashme te njohura te komedive te mira te Apatow-t, dmth miqesine midis shokesh, raportet me vajzat etj etj. por duke qene se principi i filmit eshte "shfaqet ne ekran vetem ajo ç'ka observon kamera amatore", "Project X" eviton per mrekulli psikologjizmat apo sociologjizmat naive.

Surprize !

nota : 7.9 (por pse jo dhe 9.7 )

trailer i filmit :

[peoples]

Le Policier i Nadav Lapid.

Kinemaja israelite jep shembuj te mire se si duhet bere art me nje realitet qe gazetat, televizionet kane frike apo nuk dine ta japin. Kineasti, i mbrojtur nga ligji i te krijuarit ne liri, arrin te precjelli nje mesazh te forte: shoqeria ne Israel po fundoset dhe varferia po sundon, prandaj duhet vepruar shpejt... gje qe kater te rinj, rebel, utopiste, revolucionare ne shpirt por te papergatitur si nga ana teorike dhe ajo praktike, kerkojne te bejne duke mberthyer dy gjymtyre shteti qe peshojne ne miliarda dollare: te pasurit qe jane gjithmone problemi i te varferve...

Filmi ka nje qellim politik, por skenat jane te bukura, te fryra me melankoli dhe drite.

note maksimale.

[autori]

Me quajne Evan Glodell dhe per here te pare ne jeten time dua te bej nje film. Dhe :

mbledh 17 mije $
e shkruaj vetë skenarin
jam vete regjizor i filmit
jam vete producent i filmit
jam vete montazhier i filmit
luaj vete rolin kryesor ne film
rolet e tjera i luajne shoke e shoqe te mijte
filmi korr sukses te hatashem ne festivalin e filmit indipendent ne Sundance 2011



A ka bere Evan Glodell nje film te mire ??

Une them JO. Edhe pse kushtet (ne fakt, me sakt klishetë !!) per nje gje te tille (buxhet minimal, film artizanal... etj etj) plotesohen. Qe do te thote se ne fakt, ne kinematografi, per te bere nje film te mire nuk ka pse te plotesohen 'disa kushte', sepse nuk ka pse te kete kushte per tu plotesuar.

Historia eshte ajo e dy shokeve te ngushte, nje çik borderline (ma non troppo, ok ?) qe u eshte mbushur mendja top se po afron fundi i botes dhe shtyjne kohen duke ndertuar nje flakë-hedhese dhe nje veture tip "Buick Skylark" e vitit 1972. Deri ne momentin qe secili behet me nje dashnore...



Problemi i filmit eshte natyra e tij "shto uje shto oriz dhe behet pilafi". Pra : meqe regjizori ka pare "Lost Hightway" te David Lynch-it (historia e nje burri qe nuk di t'ja beje mire ate gjënë gruas), pse mos bejme nje film lynchian 'for dummies'; meqe regjizori ka pare filma te Godard-it (raportet mashkulloritet-femilitet) pse mos bejme nje film me demek godardian ?! Shto pak "Mad Max", pak " Two-lane blacktop" (i Monte Hellman, 1972), shume muzike (sidomos nga ato kenget underground, se me demek duket film me gosto te holle) dhe... ja ku doli filmi !

Shkurt : une e kuptoj se regjizori ka hequr picir per te xhiruar "Bellflower" (2 vjet xhirime !), qe s'ka patur kokrren e lekut ne xhep, qe gjithshka e ka bere shoqerisht (me ndihmen e shoqerise) etj etj, por keto nuk mund te justifikojne pelqyeshmerine ose jo timen, ne raport me filmin. Qe eshte gjithshka, vetem poetik nuk eshte (objektiv qe dukshem duket se i kish vene vetes...)

4.5

trailer i filmit :

[autori]

Nese ka nje gje te mire vazhdimesia e nje kinoditari, ajo eshte mundesia per t'iu kthyer here pas here asaj qe kemi shkruar per filmat e meparshem te X apo Y regjizori. Duke qene se Coppola (regjizori i "Goodfather" apo i "Apocalypse now") qe prej vitit 2007 i eshte rikthyer regjisë se filmave (pas nje perudhe gati 10 vjeçare "pushimi" te detyruar (1997-2007 per shkak te borxheve astronomike qe kish !), eshte interesante te lexosh komentet per dy filmat e parafundit te tij :
- ne 2007 : "Youth Without Youth" (http://filmjournal.net/autori/2009/0...ga-ff-coppola/)
- ne 2009 : ""Tetro" (http://filmjournal.net/autori/2010/0...-ford-coppola/)

Ne vijim te asaj qe vete Coppola ne intervistat e tij e quan rilindje te dyte artistike te tij, vjen ky film i trete i tij : "Twixt" :



Rastesisht kam ripare perpara pak muajsh ne DVD te dy filmat e parafundit te Coppola-s. C'eshte e verteta, siç e kam thene ne nje nga komentet e mia per filmat ne fjale fill pas momentit te shikimit te tyre ne kinema, filmat më te mire te tij nuk jane detyrimisht ata qe qe kane korrur edhe suksesin me te madh komercial : Coppola shkelqen pikerisht aty "ku nuk duket", ndersa aty ku duket, ne fakt eshte shkeqim i rremë. Dua te them se ai i ka dhene jo pak kinematografise dhe nje merite e tille nuk mund ti mohohet. Dyshimi im lidhet me ate nese a ka vertet, qe prej 2007-s, nje rilindje te dyte kinematografike te tij ?? Më duket se... jo. Disa gjera te reja ka (rilindja doemos qe presupozon risi), sidomos bie ne sy perpjekja per forma te reja kinematografike, bie ne sy tendenca per t'ju larguar narracionit klasik por... te krijohet pershtypja se asgje nuk eshte ne kohen e 'duhur' dhe as ne vendin e 'duhur'.
Per ta konkretizuar (dhe meqe behet fjale kryesisht per formen kinematografike) po marr nje shembull : nese Godard e ktheu timonin e tij duke marre kthesen e braktisjes se linearitetit te narracionit qe ne moshen 36 vjeçare (ne vitin e larget 1966, me filmin e tij "Dy tre gjera qe di për të"), kjo nuk do te thote se Coppola-s nuk ka te drejte ta beje nje gje te tille qofte dhe ne moshen 66 vjeçare. Ok. Por ne ndryshim nga ky i fundit, Godard ishte i qarte per pozicionin e tij si artist, ne pozicionin e tij ne raport me historine e Kinematografise : momenti kur ai ndermerrte nje gje te tille korrespondonte me fundin e nje epoke, me fundin e shkelqimit te Hollywoodit dhe hapjen e nje epoke te re, asaj te Televizionit. Braktisja e linearitetit te narracionit nuk ishte qellim ne vetvete por ishte menyre per ti kthyer artit kinematografik borxhin : qe nga ai moment, ishte vetë kinematografia (le cinéma) qe u kthye ne subjekt kryesor ne filmat e Jean-Luc Godard-it (ne letersi, kjo do te korrespondonte me lindjen e romanit modern, ose per shembull, te themi me "Uliksin" e James Joyce-it).

Po ta shikosh holle-holle, qe prej 5 vitesh, Coppola perpiqet te beje ekzaktesisht te njejten gje qe Godard ka filluar tashme ketu e 50 vite më pare : qofte tek "Youth without Youth, qofte tek "Tetro", e akoma edhe me teper tek ky i fundit pra tek "Twixt", subjekti vertete eshte vete kinematografia, subjekti i vertete eshte vetë shqetesimi i regjizorit, i artistit per formen kinematografike, per mbijetesen e saj permes gjetjes se menyrave te reja shprehese, permes dekonstruimit te narracionit, te linearitetit te tij. Por ja qe duket ashiqare qe diçka nuk funksionon... . Per mendimin tim, per Coppola-n nuk eshte as koha e duhur (vonë, shume vonë...), as vendi i duhur (USA) dhe padiskutim qe kjo lidhet edhe me karakterin dhe natyren e regjizorit (qe ne fakt, eshte nje megaloman i pandreqshem ! - dhe problemi nuk eshte pse eshte megalloman, por pse eshte i pandreqshem !). Po lexoja nje interviste te fundit te tij (ku ai evokon pikerisht kete rilindje te dyte te tij, qe prej 5 vitesh tashmë) e ku ai thosh : "d'une certaine manière, je voulais résoudre le problème que les gens ont en vieillissant, lorsqu'ils tentent d'égaler les œuvres qu'ils ont réalisées dans leur jeunesse. et c'est impossible. Chaque cinéaste affronte le même problème : il ne pourra jamais rivaliser avec un chef d’œuvre qu'il a fait à 25 ans, " (Ne nje far menyre, me keto 3 filma doja ti jepja zgjidhje problemit qe njerezit kane ne pleqeri, kur tentojne te barazojne (tejkalojne) veprat qe kane realizuar ne rini te tyre. Por kjo eshte e pamundur ! çdo kineast perballen me te njejtin fenomen : rivalizimin me nje kryeveper qe ai ka bere kur ka qene 25 vjeç").

Ketu me duket se qendron edhe problemi : nese do ti benim te njejten pyetje Goadard-it (i cili per me teper, ka te njejten moshe me Copppola-n), ne ndryshim nga ky i fundit nuk do fliste per rivalizim, por per nje "remise en question permanente" (rivenie te vazhdueshme ne pikpyetje). E aq me pak te pretendonte se kish bere ndonjehere ndonje kryeveper ! (ne nje interviste te fundit te Godard, degjoja tek thoshte se nuk ishte i kenaqur me asnje prej filmave te tij te dikurshem, akoma me pak me ata te suksesshmit e periudhes se "nouvelle vague"; perkundrazi, te vetmit filma qe i jepnin nje fare satisfaksioni si kineast, ishin ato 2-3 te fundit e tij ("socialisme', "notre musique", "éloge de l'amour").

Une fois de plus, më thuaj cili je, te te them se ç'filma bën... Ndofta kjo eshte dhe arsyeja pse filmi i ardhshem qe Coppola anunçon ne intervisten e tij, eshte perseri nje film me buxhet te larte, si ato 'kryeveprat' e tij te dikurshme, pra alla "Kumbari"...

Kaq e pati rilindja e zotit Coppola ??! ...

ah, edhe dy fjale per "Twixt" : zhanri i filmit eshte horror : nje shkrimtar (Val Kilmer) shkon ne nje qyteze te vogel amerikane per te promovuar romanin e tij te fundit me tematike magjirat. Me ndihmen e sherifit, shkrimtari meson per disa vrasje qe kane ndodhur kohet e fundit ne ate qyteze e ku viktima eshte nje vajze e re, histori kjo qe e ndihmon ate per temen e re te romanit te tij te ardhshem.
Ne disa momente, m'u duk vetja perpara nje filmi te David Lynch-it, pastaj te Tim Burton-it, gjithe duke ndjere influencen e Godard-it. Kuptohet, ndjehet dukshem dora e Coppola-s, por çuditerisht, te krijohet pershtypja e nje filmi jo pak te influencuar nga tone regjizoresh te njohur ! Biles tani qe po shkruaj keto rradhe, po me lind ideja se ndofta e gjithe kjo 'rilindje e dyte' e Coppola-s nuk eshte gje tjeter veçse pasojë e nje fare hapjeje, e nje fare kinofilie recente te regjizorit, i cili ndofta me pare, kish aq shume konsiderate per veten dhe gjenialitetin e tij, sa shihte vetem kryeveprat e tij dhe kurrsesi filmat e kolegeve. Ose thene ndryshe, i drejtohej vetes ne vetën e trete, si nje far nje far... Alen Deloni !

nota per filmin : 6.0

tailer : http://www.youtube.com/watch?v=xP7cQnOcU7I

[autori]

Regjizorja e ketij filmi eshte lindur e rritur ne Izrael (por me prinder me origjine ukrahinase), studimet e mesme i ka bere ne Paris, ndersa ato per kinematografi ne Londer, ne "National Film and Television School". Ndersa filmi i saj "Toka e dhunuar" i vendos ngjarjet ne Ukrahine, ne zonen e Cernobilit.



Multikulturaliteti i regjizores sigurisht qe nuk ka se si te perbeje ndonje problem; nuk eshte problem as fakti qe filmi i merr ngjarjet ne Cernobil (ky eshte filmi i pare ne bote me teme nga ajo katastrofe !) : perkundrazi ! Problemi, me duket mua, vjen qe nga momenti kur regjizorja e perdor kete gje per te realizuar nje film qe, ne fund te fundit, me teper i ngjan nje produkti te ambalazhuar franko-ukrahino-...ku-di-une, produkt i destinuar per festivale nderkombetare ("Toka e dhunuar" ka konkuruar, qe prej shtatorit te 2011-s, ne 11 te tille !) sesa nje filmi autentik ukrahinas. Stisjet 'multikulturaliste' te bien ne sy qe ne fillim te tij : edhe pse personazhet flasin rusisht, zeri 'off' i personazhit kryesor eshte... ne frengjsht ! (pak me vone mesojme se zanati i saj eshte perkthyese franco-ruse). Por dhe kete po ja benim hallall, nese gjithe filmi nuk do linte shijen e nje produkti te paketuar e te gatshem per festivale internacionale filmash (gjithe duke perseritur se, pjesemarrja ne to, nuk ka asnje te keqe per nje film).

Po mendoja diçka : 5-6 minuta pasi filloi filmi, doja te ika nga kinemaja : qe ne ato minuta te para, e ndjeva tashmë fallcitetin e imazheve qe benin sfilatë para syve te mi. Pastaj, duke qene se isha i 'bllokuar' ne sediljen e nje salle te vogel mbushur plot (zakonisht, 'produkte' te tilla jane planifikuar qe te korrin shume sukses neper kinemate 'art&essai' - dhe pikerisht, e keqja qendron tek planifilmi ), nuk leviza nga vendi dhe qendrova deri ne fund. Dhe perfundimisht, mund te them se tek-tuk, filmi çoç ka edhe disa momente disa-minuteshe me interes por mbi te gjitha po mendoja se sa te drejte ka Godard tek thote se, "à force d'images télévisuelles, d'images filmiques trop prévisibles, finalement ça marche" (syri yne eshte bombarduar aq shume me imazhe televizuale, me imazhe te parashikueshme, sa qe fillon e mesohet edhe kur behet fjale per nje film qe nuk na pelqen).

Po sikur mos shoh me filma, behet gje ?

4.5

trailer i filmit :

[autori]

Le Policier i Nadav Lapid.

Kinemaja israelite jep shembuj te mire se si duhet bere art me nje realitet qe gazetat, televizionet kane frike apo nuk dine ta japin. Kineasti, i mbrojtur nga ligji i te krijuarit ne liri, arrin te precjelli nje mesazh te forte: shoqeria ne Israel po fundoset dhe varferia po sundon, prandaj duhet vepruar shpejt... gje qe kater te rinj, rebel, utopiste, revolucionare ne shpirt por te papergatitur si nga ana teorike dhe ajo praktike, kerkojne te bejne duke mberthyer dy gjymtyre shteti qe peshojne ne miliarda dollare: te pasurit qe jane gjithmone problemi i te varferve...

Filmi ka nje qellim politik, por skenat jane te bukura, te fryra me melankoli dhe drite.

note maksimale.

Edhe pse kam pare te njejtin film me peoples, prap mund te them se nuk kemi pare te njejtin film, pasi nese do perdorja te njejtat fjale me te tijat, do shprehesha keshtu :
Gazetat dhe televizionet e Izraelit, në mos më mire, e shprehin po aq keq sa dhe filmi ne fjale realitetin ekonomik, social e politik te atij vendi. Sepse : nese mediat bien pré e komercializmit te problemeve ne fjale, filmi bie pré e ekstremit tjeter, pra bie pré i pozës, manierizmit, tangerllekut, formalizmit. Qe do te thote se filmi qe eshte gjithshka, vetem art nuk eshte : Nadav Lapid (regjizori) i pershfaq (i filmon) policet si te ishin aktorë porno (karakterizim vulgar e klishesk i personazheve te tyre permesh trupash erotike dhe zhurma rrahje krahesh), ndersa te rinjte e revoltuar, si klloune cirku. Vete (regjizori), na del se eshte mbi ta : dmth zot (démiurge).

Filmi vertet mund te kete nje qellim politik, por kjo nuk justifikon faktin qe skenat jane te shemtuara e formaliste

2.0

trailer :