-“Rrugėtimi im nga Vjena, nė radhėt e Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės”
Bisedoi:Sheradin Berisha
Samidin Xhezairi, ish-komandant Hoxha, ėshtė i lindur mė 23 mars 1963 nė fshatin Bresanė tė Opojės. Nė vitin 1969 familja e tij u shpėrngul nė Prizren, ku ai e kreu : shkollėn fillore dhe atė tė mesmen (Gjimnazin) drejtimin e mjekėsisė.
Nė vitin 1982/83 e kreu shėrbimin ushtrak nė Pirot. Nė vitet 1983-88 nė Mitrovicė ka studuar nė Fakultetin e Teknologjisė. Dy vjet tė fundit 1986-88 krahas me Fakultetin e Teknologjisė studion edhe nė Shkollėn e Lartė tė Elektroteknikės nė Zveēan. Si absolvent i SHL-s dhe Fakultetit tė Teknologjisė, pa dėshirėn e tij ai emigron nė Vjenė tė Austrisė. Nė dy vitet e para (1988-1990) ka bėrė punė tė ndryshme, ndėrsa pasi e mėsoi gjuhėn gjermane pėr 8 vite rresht (1990-1998) punoi nė njė spital tė Vjenės, si teknik medicinal. Nė vitin 1993 mori shtetėsinė austriake. Krahas punės nė spital ai ka mėsuar -„gjuhėn programore vizual c++ dhe grafik animacione“. Samidini nė Vjenė do tė martohet dhe i lindėn dy fėmijė (djemė), ndėrsa pas pėrfundimit tė luftės, nė Kosovė i lind edhe njė vajzė. Me fillimin e luftės ēlirimtare nė Kosovė, ai e braktisi Vjenėn dhe i bashkohet radhėve tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės. Komandant Hoxha nė vitin 2001 do t“i bashkohet edhe radhėve tė Ushtrisė Ēlirimtare Kombėtare nė Maqedoni.
PYETJE: Kur udhėtuat nė Shqipėri pėr t“ju bashkuar radhėve tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės?
S.XHEZAIRI: Nga Vjena pėr Tiranė udhėtova,nė qershor tė vitit 1998.Atėkohė shkova nė zyrėn e Republikės sė Kosovės,ku mendoja se ata(institucionet) qėndronin mbrapa luftės sė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės.Mirėpo aty pėrjetova ēastet mė tė hidhura!Kur ua bėra pyetjen se si mund t“i bashkangjitem radhėve tė UĒK-sė,si teknik medicinal me pėrvojė tė madhe 8 vjeēare,ku s“kisha frikė nga gjaku i pacientit...pėrgjigjja e tyre ishte:“Na vjen mirė qė interesoheni pėr t“ju bashkuar radhėve tė UĒK-sė,por ne kemi plane tjera qė nuk pėrputhen me planet e juaja“.Nė atė moment nga kjo pėrgjigjje kuptova se diēka nuk ėshtė nė rregull.“Ne,thanė ata i kemi planet tona,qė nė mars tė vitit 1999 ta fillojmė luftėn!“O vėllazėn ju thash –po... dikush po lufton atje,dikush po shkatėrrohet,dikush po vritet,dikush po masakrohet,ēka ėshtė kjo punė!“Kėto,janė planet tona mė thanė,ti i ke planet tua,nėse don t“i bashkangjitesh UĒK-sė kėtu ėshtė njė person i cili e ka vėllaun nė UĒK ,ai ndėrkohė do tė vjen kėtu dhe tė informon.Thėnė tė drejtėn u befasova shumė dhe ende nuk e dija se sa ushtri janė!
PYETJE: A s“kishit ju dijeni,se kush ishin udhėheqėsit e luftės ēlirimtare nė Kosovė,apo… ? S.XHEZAIRI: Poo tėrė kohėn nė medijat e huaja edhe pėrmes internetit,u muarr vesh se nė Kosovė,po lufton UĒK-ja.Nė Prishtinė u mbajtėn edhe demonstrata gjithėpopullore,ku brohoritej :“Tė gjithė jemi UĒK“dhe asnjėherė s“u tha se „Tė gjithė jemi farkist“apo diē tjetėr.Me atė bindje u nisa nga Vjena dhe fillimisht u drejtova nė zyrėn e Republikės sė Kosovės,duke menduar se,meqė Qeveria i kishte paratė(fondet)natyrshėm kishte organizuar edhe luftėn.Mirėpo fatkeqėsisht nuk doli kėshtu… !!
PYETJE: Pas takimit,qė patėt me“zyrtarėt“e Bukoshit,a kontaktuat me personin qė ishte nė radhėt e UĒK-sė?
S.XHEZAIRI: Po,atė ditė personi qė pritej tė vinte aty,ndėrkohė erdhi.Ai kishte tė veshur njė maic ushtarake dhe emrin pėr fat tė keq nuk ia di,por e di qė ishte nga Drenica.Dhe me kujtohet shumė mirė,kur hyni brenda ai,personat qė ishin nė zyrė(tė veshur me teshat mė tė mira-me kravata...)thanė:“Ja na erdhi oficiri i ri“me nėnēmim e thanė kėtė.Atėherė plotėsisht e kuptova se ku jemi.Pa humbur kohė dolėm prej aty dhe shkuam nė banesėn e drenicakut,i cili ato ditė kishte ardhur nga frontet e luftės pėr t“i kryer do detyra nė Tiranė.Ai detalisht mė informoj se kush lufton nė Kosovė,kush e ka filluar luftėn,kush janė farkistat,kush ėshtė Bukoshi e kėshtu me radhė...Faktikisht pėr herė tė parė, me ardhjen time nė Tiranė e mora vesh se nuk ėshtė njė UĒK kompakte dhe se nuk ėshtė i gjithė populli UĒK,por po ekzistoka edhe FARK-u si grupacion i veēantė ushtarak.
PYETJE: A qėndruat gjatė nė Tiranė dhe kur do tė hynit nė Kosovė?
S.XHAZAIRI: Jo,kah mesi i qershorit 1998 nga Tirana sė bashku me dy shokė(drenicakun dhe njė tjetėr),vazhduam rrugėn pėr Bajram Curr dhė mėpastaj shkuam nė Tropojė.Aty e mora armėn e parė,njė dhjetėshe.Me kėtė armė u futa edhe nė Kosovė.Gjatė rrugėtimit u konfrontuam me forcat serbe nė kufi dhe dashti zoti aty dolėm fitues.I patėm edhe dy konfrontime tjera deri sa depėrtuam nė malet e Junikut.Pėrfundimisht,pas disa ditėsh tė qėndrimit nė malet e Junikut dhe tė fshatrave tjerė pėrreth kufirit,mė 27 korrik 1998 arritėm nė Junik.Nė Junik shpinėn e kishim paksa me tė sigurt ngase malet ishin tė shpeshta,ndėrsa nė anėn tjetėr-nga ana fushore ishin tė pozicionuara forcat e shkaut.Morėm vesh se me 2 qershor kishte filluar granatimi i parė i Junikut,i cili vazhdoi deri nė natėn e 13/14 gushtit 1998 kur edhe u larguam nga ky fshat.
PYETJE: A qėndruat deri nė fund,nė Junik?
S.XHEZAIRI: Po,aty isha deri nė mbrėmjen e 13 gushtit.Ne edhe pse u tėrhoqėm,forcat e shkaut pas katėr ditėsh patėn guximin tė futen nė Junik.Ata luftuan me fantazmėn e UĒK-sė edhe tri ditė radhazi,duke mos e ditur se ishin tėrhequr forcat e UĒK-sė.Shkiet,tek nė ditėn e katėrt futen nė Junik,pasi janė informuar nga njė gazetar i huaj,se aty nuk rezistonė askush.Pra nga fantazma e UĒK-sė,Juniku tri ditė e ka mbrojtur vetėveten.



Pėrgjigju Duke Cituar
u nuk mund tė na ndihmoni neve asgjė,por ju mund ta ndihmoni popullatėn e fshatrave Hoq,Poslisht(Gurrė),Billushė(Kushtrim),Lybeēevė(Ma lėsi e Vėrrinit),Leskovec(Arbėri)…,nga sulmet e mundshme serbe. Ndonėse kėrkesėn tonė e morėn seriozisht,ata(OSBE-ja)njė pėrfaqėsi tė tyre e vendosėn nė Hoq.Kontaktet tona pastaj kanė qenė pothuaj se tė pėrditshme me OSBE-nė…
ontaktet me shtabin nė Reti i mbanim me njė radio-lidhje.Flisnim prej malit qė shtrihej pėrmbi fshat.Lidhjet tona i kemi mbajtur edhe nėpėrmjet kuririt.Ne pas 3-4 ditėsh,pasi rregulluam strehimin dhe siguruam rezerva ushqimore pėr ushtarėt e rinjė,dėrguam nė Reti:Sait Berishėn(Pehlivanin)dhe Gjylbeharin nga Kobaja, pėr t“ia pėrcjellur porosinė komandant Nehat Bashės se mund ta nis grupin e dytė prej 30 ushtarėsh.Mirėpo ky grup i ushtarėve nuk erdhi nė Jeshkovė(Gjeq).Pėrgjegjėsinė pėr mos ardhjen e ushtarėve,tė cilėve ua kishim pėrgaditur terenin,gjithsesi e mbanė shtabi i ZOP-it.Kur jemi tek lidhjet Jeshkovė-Reti ėshtė me rėndėsi tė theksohet angazhimi maksimal i ushtarėve tė palodhur
esnik Abdullah Berisha(Tusus),Haki Thaēi(Kushni) dhe Arsim Pulaj(Vėrmicė).
banu trima,luftoni trima e kėshtu me radhė.Kėtė e bėja edhe me qėllim,pėr t“ju treguar ushtarėve se jemi gjallė dhe tė fort.Pas njė pauze tė vogėl(prej 2 min.) qė bėra unė,pra nuk ju flisja me zė ushtarėve ,Besnik Kastrati u largua nga pozicioni ku ishte dhe shkoi nė drejtim tė objektit tek ushtarėt tjerė matan rugės.Nuk vonoi shumė kur edhe Nuridini shkoi pas Besnikut.Pėr fat tė keq ata,mbasi nuk ma ndėgjuan zėrin pėr njė kohė tė shkurt,kanė menduar se unė kish shkuar para tyre tek objekti ku ishin ushtarėt tjerė tė pozicionuar.Tani unė mbeta vetėm kėndej rrugėn(majtas),ndėrsa ushtarėt tjerė andej rrugėn(djathtas).
ysen Rexhepi,Alejdin Xhezairi,Feriz Susuri,Ymridin Qengaj,Bashkim Suka,Skėnder Latifi,Tahir Thaēi,Hamit Thaēi dhe Hajdar Shala,ndėrsa 9 tė tjerė konsiderohen tė humbur/zhdukur/.Por humbje ka pas edhe pala serbe.Pa modesti mund t“ju them se ata qė i kam parė vet me sy,janė vrarė 24 shkie plus pėr 3 nuk jam i sigurt a kanė mbetur tė vrarė apo kanė shpėtuar.Kėtė ua kam thėnė gazetarėve por edhe familjarėve tė ushtarėve.Numri i shkive tė vrarė jam i sigurt se ka qenė edhe mė i madh,sepse luftimet janė zhvillue nė largėsi prej shokėve tjerė dhe nuk dija pėr numrin e vrarė tė shkive prej atyre.Sipas dėshmitarėve nga Hoqa thuhet se nė kamiona shkiet kanė ngarkuar mbi 80 kufoma tė ushtarėve tė vet.
hika e gjatė 40 cm,(tė cilėn e kisha siguruar kur isha nė Shalė tė Bajgorės)dhe teli i hollė.Nė orėn 20 e 10 minuta,duke tentuar qė tė kaloi nė njė objekt tjetėr pak sa mė tė sigurt,nė oborr futet njė kamion i mbushur pėrplotė me ushtarė serbė,pėr t“u kthyer aty ngase rruga ishte shumė e ngusht dhe unė nė atė moment isha i mbėshtetur pėr muri nė fund tė oborrit.Pėr fat tė mirė,mbrapa meje i shkonte flaka njė shtėpie dhe ushtarėt qė veē kishin zbritur nga kamioni, tė verbuar prej dritės sė flakės nuk mė panė.Unė i shihja ata shumė mirė dhe tani po i pres kur tė vijnė nė drejtim timin pėr tė pirė ujė nė qeshme qė rridhte nonstop afėr meje.Dashti zoti asnjė ushtarė nuk erdhi pėr tė pirė ujė,kamioni doli nga oborri dhe u parkua nė rrugė.Nė shpejtėsi e ndėrrova objektin dhe tani pasi shkiet u rahatuan,i hoqėn jelekėt antiplumb dhe u liruan edhe unė isha mė i lirė dhe veproja si tė doja.I shfrytėzova ngushticat ndėrmjet shtėpiave dhe i ndėrroja pozicionet duke u futur nėn kamiona -herė nėn rrugė herė mbi rrugė.Me kėtė rast i shfrytėzova mjetet e ftohta thikėn dhe telin sipas nevojės.I sulmoja shkiet nė befasi…Kėshtu e vazhdova punėn deri nė orėt e vona tė natės.Pasi qė isha i lodhur e i rraskapitur aty rreth orės 1 pas mesit tė natės me shumė vėshtėrsi kam kaluar nė mal pėrmbi fshat.Jam ndalur te bazeni ujit,kam pushuar mirė dhe pas orės 5 tė mėngjesit kam kaluar nė pjesėn tjetėr mbi fshat,nga ana e Lybeēevės(Malėsia e Vėrrinit).Deri nė orėn 6 e 30 minuta tė gjitha automjetet e shkive e lėshuan Jeshkovėn(Gjeqin) dhe shkuan pėr Prizren nė drejtim tė Hoqės.Ndėrkohė nė Jeshkovė(Gjeq) fillimisht janė futur 2 makina tė policisė serbe dhe pas gjysėm ore edhe 2 xhipa tė OSBE-sė ,tė cilėt pasi e kanė kontrolluar terenin…kanė shkuar pėr Prizren.
lber Dėrvarin,Milaim Ponikun,Isa Gashin,Sadik Gashin dhe Qerkin Krasniqin nga Buēja e Opojės,u riktheva sėrish nė Prizren dhe fillimisht u strehuam nė kolyben e Milaim Ponikut nė Tusuz.Si gjithnjė Besnik Berisha ishte nė lėvizje,ai mė 24 mars,nė mbrėmje ma mundėsoi takimin e parė me Zafir Berishėn nga fshati Kushtrim(ish-Billush ė ).
rill-qershor 1999? 

.jpg)





Ruaj Lidhjet